OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Johnny Depp

Johnny Depp, bet ganet John Christopher Depp II d'an 9 a viz Even 1963 en Owensboro (Kentucky, Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktour, sevenour, gitarour, senarier ha produer sinema stadunanat.
Deuet eo da vezañ brudet er bloavezhioù 1980 gant ar stirad skinwel 21 Jump Street. Goude en deus c'hoariet tudennoù dibar evel Edward e-barzh Edward Scissorhands (1990), Raoul Duke e-barzh Fear and Loathing in Las Vegas (1998), Ichabod Crane e-barzh Sleepy Hollow (1999), Jack Sparrow e-barzh an heuliad Pirates of the Caribbean (2006), an toger foll e-barzh Alice in Wonderland (2010) ha Barnabas Collins e-barzh Dark Shadows (2012). C'hoariet en deus ivez tudennoù gwir evel Ed Wood e-barzh Ed Wood (film) (1994), Joseph Dominick Pistone e-barzh Donnie Brasco (1997), George Jung e-barzh Blow (2001) ha John Dillinger e-barzh Public Enemies (2009).
Difetiñ a ra e dudennoù dreist ar braz eus an dud peurliesañ. Divoutin int abalamour d'o herder hag orinelezh. Adalek ar bloavezhioù 1990 eo krog Johnny Depp da labourat gant ar filmaozer ha mignon Tim Burton, bet troet 8 film gantañ.
Araok 1998 en deus bet Johnny Depp kalz mignonezed, en o zouez Winona Ryder ha Kate Moss. Bet eo o chom etre Bro-C'hall hag ar Stadoù-Unanet eus miz Even 1998 betek miz Even 2012, gant e geneilez ar gannerez hag aktourez c'hall Vanessa Paradis. Daou vugel o deus : Lily-Rose Melody ganet d'ar 27 a viz Mae 1999 ha Jack John Christopher III ganet d'an 9 a viz Ebrel 2002. Embannet o deus o disparti d'an 19 a viz Mae 2012 goude pevarzek bloaz a zarempred kenetrezo. Dimeziñ a ra Johnny Depp gant Amber Heard e 2015 met dibriediñ a reont e 2016, pep hini o tamall feulster d'egile all.
# Johnny Servoz-Gavin

Georges-Francis "Johnny" Servoz-Gavin (bet ganet d'an 18 a viz Genver 1942 e Grenoble, marvet d'an 23 a viz Mae 2006 er memes kêr) a oa ur blenier redadegoù kirri gall en deus redet 13 redadeg e Formulenn 1 etre 1967 ha 1970, o redek evit Matra, Cooper ha Tyrrell.
# Johnson Toribiong

Johnson Toribiong (ganet d'an 22 a viz Gouere 1946 en Airai) zo ur politikour ha prezidant Palau abaoe 2008.
Graet en deus e studioù war ar Gwir er Stadoù-Unanet hag aet da gannad Palau e Republik Sina. Gounezet en deus an dilennadegoù e miz Du 2008 ha deuet eo da vezañ prezidant d'ar 15 a viz Genver 2009. Kuitaet en deus ar galloud e 2013.
# Johnny Herbert

John Paul "Johnny" Herbert (bet ganet d'ar 25 a viz Even 1964 e Brentwood, Essex) a oa ur blenier redadegoù kirri saoz en deus redet e F1 etre 1989) ha 2000. Graet en deus e zisoc'hoù gant Benetton met berzh en desu graet dreist holl gant Stewart, o c'hounit teir gwezh. Echuet en deus e red vicher gant Jaguar, en doa adprenet Stewart. Redet en deus ivez en Andur, o c'hounit ur wezh 24 eurvezh ar Mañs e 1991, gant Mazda.
# Johnny Pacheco

Johnny Pacheco, ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1935 e Santiago de los Caballeros, er Republik Dominikan, zo ur soner salsa dominikan, hag a son sonerezh kuban (guaracha, son montuno, danzón, cha cha chá, guajira-son, pachanga).
E dad, Rafael Azarías Pacheco, a sone treujenn-gaol gant al laz Santa Cecilia. Da 11 vloaz ez eas da chom da New York gant e diegezh. Sevel a reas al laz Fania All-Stars, ha gwelet eo evel tad ar salsa.

## Liammoù diavaez

* O kanañ e Madrid
* E 1977
* kanañ El faisan
# Johnny Kidd and the Pirates

Johnny Kidd and the Pirates
Strollad rock eus Bro-Saoz en deus graet berzh e dibenn ar bloavezhioù hanter-kant hag ar bloavezhioù tri-ugent (etre 1959 ha 1966). Hiziv an deiz e chom plijus tre selaou kanaouennoù ar strollad-se a-drugarez da vouezh dreist ar c'haner, ha da galite uhel son ar strollad. Marvet eo ar c'haner en ur gwallzarvoud nijerez.

#### kanaouennoù

* Shakin' all over
* Big blonde babe

## Liamm

* Evit an dud troet ganto: http://www.johnnykidd.co.uk/
# Johnny Red Kerr

Johnny Red Kerr (ganet e 1933, marvet e 2009) a oa gourdoner kentañ klub basket-ball Chicago Bulls.
# Konstantinos Kavafis

Konstantinos Kavafis, anavezet ivez evel Konstantinos Petrou Kavafis (1863 - 29 a viz Ebrel 1933), a oa ur barzh gresianek eus Ejipt.
Ganet e voe en Aleksandria, en Ejipt, en ur mare ma oa kalzik Gresianed o vevañ eno. Ur c'henwerzhour pinvidik e oa e dad. Pa varvas an tad e 1870, ez eas ar familh da vevañ da Liverpool, e Bro-Saoz. Distreiñ a reas ar paotr yaouank da Ejipt e 1882. Rankout a reas ar familh kutaat ar vro e 1885, da vont da Istanbul ar wech-se. E 1885 e tistroas Kavafis da Aleksandria, hag eno e chomas betek fin e vuhez. Labourat a reas evel kazetenner da gentañ hag evel kargiad dindan ar gouarnamant da-c'houde. A-hed e vuhez e savas barzhonegoù, 154 anezho, met ne voent ket embannet e stumm levrioù gantañ. Gwelloc'h e kave Kavafis o embann e kazetennoù, pe war follennoù-nij hag a roe d'an dud e-unan. E varzhonegoù pouezusañ a voe skrivet pa oa war-dro 40 vloaz hag embannet e voent daou vloaz goude e varv. Brud en deus bremañ er bed a-bezh, embannet int bet e meur a yezh ha lod anezho zo bet lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel.

## E brezhoneg

* Konstantinos Kavafis troet gant Alan Botrel, Barzhonegoù 1897-1933, Skrid, 1997

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Constantine Petrou Cavafy (en)
* Konstantinos Petrou Kavafis (el)
* Ithaka, a tribute do Constantine P. Cavafy (en)
* Skridoù Kavafis e Wikisource (el)
# Kont Juluan

Ar c'hont Juluan (comes Julianus e latin), pe Olbàn pe Uldoin pe Urban, Ulbán,Bulian (e goteg), a oa gouarnour kristen Septem, hiriv Ceuta, a oa kreñvlec'h diwezhañ impalaeriezh Bizantion e Norzhafrika. Mignon e oa da roue vizigot Spagn.
Meur a vartezeadenn zo diwar e benn, hervez an istorourien. Hervez an istorour spagnol Pedro Chalmeta e oa skoazellet Tariq ibn Ziyad, penn an armead Berbered hag Arabed, gant un den uhel eus impalaeriezh Bizantion, anavezet er skridoù arabek evel « Youlyân », pe Ilyan pe Ulyan, « comes Julianus» gant ar gristenien.
Hervez Luis García de Valdeavellano a skriv e oa bet tizhet ar Meurvor Atlantel gant an Arabed e 682, met kemer Tanger n'halljont ket abalamour d'ar c'hont Juluan. Krediñ a ra zoken e oa Berber Juluan.

## Lennegezh

* Reivindicación del conde don Julián, gant Juan Goytisolo. Eil lodenn un oberenn e teir levrenn anvet Trilogía del mal, ma komz Álvaro Mendiola (ar benntudenn), diwar-benn Spagn, ha ma kaver kronikoù Goytisolo a-enp spagn, skrivet etre 1966 ha 1975. Al levrenn gentañ e oa Señas de identidad, e 1966, an eil eo Reivindicación del conde don Julián e 1970, ha Juan sin Tierra da drede, e 1975.
# Kontadenn
## Stumm, orin ha rummata

Ur gontadenn a zo un istor a vez kontet, pe lavaret da gentañ penn.
En istor-se e vez kaoz eus tudennoù faltaziet, hag eus darvoudoù ijinet, hep klask gwirionez ebet, hep klask bout gwirheñvel e doare ebet.

## Gerioù damheñvel o ster

Se zo kaoz e vez graet a-wechoù gant ar ger marvailh (eus ar galleg merveille), a zo heñvel e ster. Marvailher a zo dezhañ ar memes ster ha konter.
Kalz tud a ra bremañ gant ar moliac'h pe marzh ivez.

## Treuzkas

Orin kontadennoù'zo a zeu eus an amzerioù kozh-tre, hag int bet treuskaset dre gomz. Setu perak e vez graet kontadennoù hengounel eus lod anezho. Pa vez treuskaset un istor dre gomz e vez kemmet atav tra pe dra ennañ: al lec'h, an anvioù, an amzer, ar stumm lennegel (eus ar varzhoniezh d'ar c'homz-plaen, da skouer), ar framm hag all.
Kontadennoù hengounel a vez kavet er bed-holl o-deus ur pe vuioc'h steuñv-dezrevell kozhpatromel (ger da wiriekaat).
Rummataet eo bet ar steuñvou-dezrevell-se gant ar folklorour finlandad Antti Aarne (1867-1925) ha kendalc'het eo bet al labour gant un Amerikan, Stith Thompson.
2 340 patrom evit ar c'hontadennoù a zo er rummatadur Aarne-Thompson bremañ.
Ur folklorour rusian, Vladimir Propp en-deus studiet framm ar c'hontadennoù moliac'h hengounel ha Bruno Bettelheim en-deus diskouezet penaos e veze stag ar ar steuñvoù-dezrevell ouzh ar frammoù digemm lakaet wae wel gant ar bsikologourion pe ar bredelfennerezh. Gantañ eo bet renevezet elfennadur ar c'hontadennoù brudetañ (Kroc'hen-azenn, da skouer).

## Dastumerien brudet

* En Europa, Charles Perrault (1628-1703) en deus kroget gant an dastum-kontadennoù hag an treuzskrivañ anezho.
* Heuliet eo bet gant Madame D'Aulnoye, ar vreudeur alaman Jacob ha Wilhem Grimm, ar Rusian Aleksandr Afanasyev (1826-1871).
* E Breizh e kaver Fañch an Uhel evel ar c'hentañ dastumer skiantel, an abad Fañch Kadig, Iwan an Diberder ha Loeiz Herrieu evel e heulierien pennañ.
A wechoù e vez adkrouet ar c'hontadennoù hengounel gant skrivagnerien'zo. An Danad Hans Christian Andersen hag an Alaman Ernst Hoffmann eo ar re anavezetañ.
E Breizh, Yann ar Floc'h, Ivon Krog hag Erwan ar Moal o deus savet seurt kontadennoù, darn anezho ijinet diwar patrom an hengoun.

## Konter ha konterez

A-gozh, ar c'hontañ a zo bet dibunet ha treuzkaset gant ar merc'hed a veze o wiata pe o nezañ. E Bro-Dreger e vezent anvet nozvezhioù hag e veze kontet istorioù er filajoù-se. Ar vagerezed o-deus treuskaset hep ehan keid ar c'hantvedoù miliadoù a gontadennoù ivez. Hag evit gwir, ar merc'hed o deus kroget er XVIIvet ktvd treuzskrivañ kantadoù a gontadennoù en un dastum bras, "Le cabinet des fées", meur a levrennoù gantañ. E-touez ar merc'hed-se e kaver Madame d'Aulnoye (Contes de ma mére l'Oye).

## Daveoù

* Delarue, Tenèze
* Bruno Bettelheim
# Kont Richmond

Kont Richmond zo un titl kozh e noblañs Bro-Saoz, a zo bet douget gant Bretoned, duged Breizh dreist-holl, ha Normaned, tud eus an tiegezhioù Plantagenet, Capet, Savoy, Tudor ha Stuart. Disheñvel eo an titl diouzh Enor Richmond, a oa douaroù e kontelezh Richmond.
Kêr Richmond zo e hanternoz Yorkshire.

## Alan ar Rouz hag e vreudeur

War-dro 1071 e voe roet douaroù bras e Yorkshire da Alan ar Rouz, mab da gont Pentevr ha kar da zuged Breizh, gant ar roue Gwilherm. An dachenn roet, a oa unan eus an tri bloc'had brasañ a zouaroù a oa e Bro-Saoz, a oa bet da Edwin († 1071), kont Mercia, a oaen em savet en 1069-1070. 200 aotrouniezh a oa anezhi,un niver souezhus-bras.

## Gwelet ivez

* Enor Richmond
* Arzhur III (dug Breizh)
* Dug Richmond
# Konstanz

Konstanz (distaget [ˈkɔnstants] en alamaneg unvan, [ˈkɔnʃtants] gant tud ar vro) zo ur gêr eus kreisteiz Alamagn e stad Baden-Württemberg. Emañ war ribl Lenn Konstanz, war harzoù Suis. Poblet eo gant 80 000 a dud pe war-dro. Ur skol-veur zo eno.
Er XV$^{vet}$ kantved e voe bodet ur sened-iliz eno, etre 1414 ha 1418. Pal Sened-iliz Konstanz e oa lakaat fin da Zisivoud ar C'hornôg. Kondaonet e voe Jan Hus da vezañ devet ha mervel a reas en un tantad d'ar 6 a viz Gouere 1415.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Konstanza

Konstanza zo un anv-badez brezhonek hag alamanek.

## Yezhoù all

* Constance, e galleg
* Constança, e katalaneg, okitaneg, ha portugaleg
* Costanza, en italianeg.

## Tud

* Konstanza Breizh, pe Konstañsa Pentevr (war-dro 1161 - 1201), dugez Breizh, pried Jafrez II (dug Breizh).
* Konstanza Aostria, rouanez Pologn
* Koñstañsa ar Merer (1857-1945), barzhez vrezhonek.

## Pennad kar

* Konstanz, kêr alaman
# Konstanza Aostria

Konstanza Aostria, pe Konstanze Renate von Österreich en alamaneg, pe Konstancja Austriaczka e poloneg (pe Konstancja Rakuszanka), ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1588 ha marvet d'an 10 a viz Gouhere 1631, a voe rouanez Pologn.

## He buhez

Merc'h e oa da Karl II Aostria ha d'e bried ha nizez Maria Anna Bavaria (1551–1608), merc'h-vihan d'an Impalaer Santel Masimilian II an Impalaeriezh Santel, c'hoar da Ferdinant II an Impalaeriezh Santel.

## Dimeziñ

Mervel a reas he c'hoar Anna, rouanez Pologn, 15 vloaz koshoc'h eviti, e 1598. Dimezet e voe Konstaza neuze d'ar roue intañv Sigismund III Vasa (1566-1632), 22 vloaz koshoc'h eviti.
Bugale o doe.
* Jan Kazimierz (1607-1608), marvet da ur bloaz,
* Jan II Kazimierz (1609-1672), panował w latach 1648-1668,
* Jan Albert Waza (1612-1634),
* Karol Ferdynand (1613-1655),
* Aleksander Karol Waza (1614-1634),
* Anna Konstancja (1616-1616), marvet en bugelig,
* Anna Katarzyna Konstancja (1619-1651).
# Konsul

Konsul (diwar ar ger latin consul) zo un anv dezhañ meur a ster a-hed an Istor. Anaout a reer
* konsuled Roma gozh,
* Konsuled Bro-C'hall e diwezh ar C'hentañ Republik c'hall, ha Napoleone Buonaparte ar c'hentañ anezho),
* hag ar gonsuled, diplomated.

## Konsuled Roma

E Roma e veze dilennet daou gonsul bep bloaz, adalek dibenn Roueelezh Roma, a-hed amzer Republik Roma ha, daoust ma oa kollet o galloud gante neuze, dre vras betek dibenn an Impalaeriezh roman.
Ar c'honsulvezh eo an amzer ma pad karg ur c'honsul e Roma gozh. Hervez ar skridoù kozh n'eo ket un ensavadur a orin latin, peogwir e oa c'hoarvezet kemend-all e Gres a-raok. Pa oa nevez kouezhet ar roueelezh e oa troet an dud da zilenn un den hepken, galloud bras dezhañ, evit ur prantad berr hepken.
Dindan an Impalaeriezh e oa konsuled ivez, nemet galloud ebet n'o doa dre ma oa an impalaer a-us dezho. Ne oa mui nemet ur garg enorus a-bouez e-touez ar Senedourion.
Alies e veze skrivet COS, evit konsul. Evit un den a oa bet konsul eizh gwech e veze skrivet COSVIII.
Hervez Edward Gibbon e voe roet d'ar roue frank Clovis arouezioù ar gonsulegezh.

## Pennad kar

* Caveant consules
# Konstanza Breizh

Konstanza Breizh, pe Konstañsa Pentevr (war-dro 1161 - 1201) a oa Dugez Breizh etre 1166 ha 1201, ha kontez Richmond etre 1171 ha 1201.

## Buhez

Merc'h e oa d'an dug Konan IV ha d'e bried Marc'harid Bro-Skos hag o bugel nemetañ. He mamm a oa c'hoar d'ar rouaned Malcolm IV ha William Iañ Bro-Skos.
Pemp bloaz e oa pa zilezas he zad ar gurunenn e 1166, ha dek vloaz pa varvas-eñ e 1171. Herri II, roue Bro-Saoz, en devoa rediet anezhi da zimeziñ d'e vab henañ, Jafrez.
Etre 1166 ha 1181, betek 20 vloaz Konstanza, e voe renet Breizh gant Herri II.
Goude 1181 e kemeras Jafrez ar galloud, met mervel a reas e 1186, ha Konstanza dougerez. Konstanza a renas neuze. C'hoant en doa he zad-kaer Herri da lakaat e grabanoù war dugelezh Breizh, ha dre chañs e c'hanas ur mab, Arzhur, a voe dug war-lerc'h e dad.

## Dimezioù ha bugale

Teir gwech e timezas.
* E 1181, da Jafrez Planatagenet, ha bugale o doe :
** Eleonora Breizh (1185-1241), kontez Richmond, bac'het gant hec'h eontr Yann Dizouar (1199-1216) ;
** Matilda (1185-1189) ;
** Arzhur (1187-1203), dug Breizh, lazhet gant e eontr Yann Dizouar ;
* E 1188, da Ranulph de Blondeville, 4vet Kont Chester ;
* E 1199, da Guy de Thouars, ha gantañ he doe div verc'h, gevellezed anezho :
** Alis, a voe dugez Breizh ;
** Katelin, dimezet gant Andrev III Vitré ;
** marteze Marc'harid$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$, dimezet gant Jafrez I a Roc'han$^,$$^,$.
Mervel a reas en Naoned etre ar 1añ a viz Gwengolo hag ar 4 a viz Gwengolo 1201.
| En e raok: Konan IV a Vreizh | Rouaned ha Duged Breizh 1166 – 1201 gant Herri (1166-1181) Jafrez II (1181-1186) Arzhur Iañ (1196-1201) Guy (1199-1201) | War e lerc'h : Arzhur Iañ a Vreizh |
| En e raok: Konan IV a Vreizh | Konted Richmond 1171 – 1201 gant Herri (1171-1183) Jafrez II (1183-1186) Arzhur Iañ (1196-1201) Guy (1199-1201) | War e lerc'h: Arzhur Iañ a Vreizh |

## Notennoù

* ↑ Merc'h Konstanza ha Guy de Thouars a oa Marc'harid diouzh a istorianed Dom Morice, Dom Charles Tailandiers, Prudence-Guillaume de Roujoux ha Arthur Le Moyne de La Borderie. Sellout ouzh Medieval Lands
* ↑ Pierre-Hyacinthe Morice, Histoire ecclésiastique et civile de Bretagne, I, p 129 ha 150
* ↑ Charles Taillandier, Histoire ecclésiastique et civile de Bretagne, II, p IX
* ↑ Prudence Guillaume de Roujoux, Histoire des rois et des ducs de Bretagne, II, p 231
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, Histoire de Bretagne, III, p 288
* ↑ Pierre Daru, Histoire de Bretagne, I, p 407
* ↑ François Manet, Histoire de la Petite-Bretagne, ou Bretagne Armorique, depuis ses premiers habitans connus, II, p 308
* ↑ Pierre-Hyacinthe Morice, Histoire ecclésiastique et civile de Bretagne, I, p 129 ha 150
* ↑ Prudence Guillaume de Roujoux, Histoire des rois et des ducs de Bretagne, II, p 231
* ↑ Medieval Lands
# Kont

Ur c'hont pe ur gontez a zo un titl hengounel a noblañs a gaver e broioù Europa hag a glot gant ur statud etre e skeul ar vrientelezh. Ur c'hont a ren war ur "gontelezh", un douar ereet ouzh ur gumun pe meur ag unan.

## Gerdarzh

Dont a ra ar c'herienn ag an anv gallek comte, ag an anv latin comes, hag a dalv "keneil" ha diwezhatoc'h "kannad an impalaer". E diwezh an impalaeriezh Roman, e veze graet comes ouzh ur brezelour e penn ur broviñs.

## Roll a gontelezhioù
### Frañs

* Kont Tolloza
* Kont Flandrez
* Kont Champagn
* Kont Angoulême
* Kont Anjev
* Kont Anjev
* Konted Aovergn
* Kont Bar
* Kont Blois
* Kont Boulogne
* Konted Foix
* Kont Montpensier
* Kont Poitiers

#### Alamagn

Landgraf e vez graet ag ur c'hont en alamaneg.
* Landgraved Thuringia
* Landgraved Leuchtenberg, situated around a Bavarian castle (later raised into a duchy)
* Landgraved Stühlingen [de]
* Landgraved Klettgau [de]
* Fürstenberg-Weitra
* Fürstenberg-Taikowitz

#### Italia an Norzh

* Kont Puglia
* Kont Savoia
* Kont Asti
* Konted Montferrato
* Konted Montefeltro
* Kont Tusculum

#### E Dietsland

* E Belgia :
** Kont Flandrez
** Kont Hainaut
** Kont Namur
** Kont Leuven
** Kont Mechelen
* En Izelvroioù
** Kont Guelders
** Kont Holland
** Kont Zeeland
** Kont Zutphen

#### E Suis

* Kont Geneva
* Kont Neuchâtel
* Kont Toggenburg
* Kont Kyburg
* Kont Salis-Soglio
* Kont Salis-Seewis
* Kont Panzutti
* Kont In-Albon

#### Spagn

* Kont Barselona
* Kont Aragon
* Kont Castile
* Kont Galiza
* Kont Lara
* Kont Cassius,
* Kont Urgell, kenstaget e Priñselezh Katalonia.
# Kolobouz ruz Preuss

Kolobouz ruz Preuss :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus preussi Matschie, 1900 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Preuss (Piliocolobus preussi) a zo ur marmouz hag a vev e Kameroun ha Nigeria.
# Kolobouz ruz Thollon

Kolobouz ruz Thollon :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus tholloni Milne-Edwards, 1886 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Thollon (Piliocolobus tholloni) a zo ur marmouz hag a vev e republik Kongo ha republik demokratel Kongo.
# Kolobouz ruz Kreizafrika

Kolobouz ruz Kreizafrika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus foai de Pousargues, 1899 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Kreizafrika (Piliocolobus foai) a zo ur marmouz hag a vev e kreiz Afrika, er c’hoadeier gleb en div Gongo, e Soudan ar Su hag e Republik Kreizafrika.
# Kolobouz ruz an Tana

Kolobouz ruz an Tana :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus rufomitratus Peters, 1879 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz an Tana (Piliocolobus rufomitratus) a zo ur marmouz hag a vev e Kenya.
# Kolobouz ruz Zanzibar

Kolobouz ruz Zanzibar :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus kirkii Gray, 1868 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Zanzibar (Piliocolobus kirkii) a zo ur marmouz hag a vev en enez Ugunja e Zanzibar.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kolokeg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar bolek rik eo ar c'holokeg (kholok, ko(o)de, kwoode, pia, pitiko, widala pe wurkum) komzet gant tro-dro da 2.500 den e Taraba e Nigeria (1977).

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kolokolo

Kolokolo :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Leopardus |
| Anv skiantel ||
| Leopardus colocolo Molina, 1782 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'holokolo (Leopardus colocolo) a zo ur c'hazh roudennek bihan eus kreiz Suamerika, kavet eus Ecuador betek Chile en Andoù. Nebeut a draoù a anavezer diwar-benn e emzalc'h met krediñ a reer ez eo ur preizher-noz. En em vagañ a rafe gant anevaled bihan.
Muzuliañ a ra etre 50 ha 70 cm ha pouezañ a ra etre 3 ha 5 kg. Liv e vlevad a zo gris pe velen gant roudennoù teñval.
N'eus ket pell e oa bet lakaet daou eus e isspesadoù - kazh ar pampa hag ar pantanal - da spesadoù rik.
# Kolobouz ruz Kornôgafrika

Kolobouz ruz kornôgafrika :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus badius Kerr, 1792 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Kornôgafrika (Piliocolobus badius) a zo ur marmouz hag a vev e kornôg Afrika, eus Senegal betek Ghana.
# Kolobouz ruz Ouganda

Kolobouz ruz Ouganda :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus tephrosceles Elliot, 1907 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Ouganda (Piliocolobus tephrosceles) a zo ur marmouz hag a vev en Ouganda, Rwanda, Burundi ha Tanzania.
# Illa de San Antón

Illa de San Antón, pe Enez Sant Anton, zo un anv-lec'h galizek, ha hini div enezenn e Galiza.
* Illa de San Antón (A Coruña)
* Illa de San Antón (Redondela)
# Illadopsis cleaveri

Illadopsis cleaveri :
| Illadopsis cleaveri, tresadenn gant Keulemans (1902). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pellorneidae |
| Genad : | Illadopsis |
| Anv skiantel ||
| Illadopsis cleaveri (Shelley, 1874) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Illadopsis cleaveri a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pellorneidae.
Anvet e voe Drymocataphus cleaveri (kentanv) da gentañ-penn (e 1874) gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e kornôg ha kornôg-kreiz Afrika :
* Illadopsis cleaveri batesi, eus gevred Nigeria da Republik Kreizafrikan ha Kongo,
* I. c. cleaveri, (Shelley, 1874), e Ghana,
* I. c. johnsoni, e Sierra Leone ha Liberia,
* I. c. marchanti, e Benin ha Nigeria,
* I. c. poensis, Bannerman, 1934, e Bioko.

## Liammoù diavaez

* (en) Illadopsis cleaveri war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Illadopsis cleaveri war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Illadopsis cleaveri.
a vo kavet e Wikimedia Commons.