OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Teodora Iañ

Teodora Iañ pe Teodora an Henañ (war-dro 870 – 916)a oa un itron roman a ouenn uhel en IXvet kantved.
Pried e oa da Teofilaktos Iañ, vestararius ha magister militum, ha dre-se e oa -hi senatrix e serenissima vestaratrix.
Ouzhpenn-se e oa serc'h d'ar pab Sergius III, ha mamm e oa da ziv verc'h:
* Marozia, mamm d'ar pab Yann XI, hervez skridoù an eskob Liutprand Cremona, hag al Liber Pontificalis. Mamm madre di Marozia che a sua volta era la concubina di papa Sergio III, il cui pontificato fu rimarcabile per l'ascesa della pornocrazia di Teodora e delle sue figlie, Marozia e
* Teodora II.
Koulskoude, hervez Flodoard (c. 894–966), eo breur da Alberico II, dug Spoleto, e oa ar pab Yann XI, ha hennezh a oa mab da Varozia ha d'he fried Alberico Iañ Spoleto. Krediñ a c'haller neuze e oa Yann ivez mab da Varozia hag Alberico.
Hervez Liutprand ne oa Teodora nemet "ur c'hast divezh ... a rene war geodedourion Roma evel ur gwaz". Liutprand a oa eskob Cremona, a vije bet, hervez ar c'h-Catholic Encyclopedia, kamm alies e ali diwar-benn e eneberien.

## Gwelout ivez

* Teofilakted
* Pornokratiezh
# Teodorig III

Teodorig III, anvet Thierry III e galleg a-vremañ (war-dro 657 – 691), a voe roue ar Franked e Neustria e 673 hag eus 675 betek 679, ha goude roue an holl Franked eus 679 betek e varv e 691.
Mab diwezhañ ar roue Hlodwig II hag ar rouanez Bathilde e oa. Ren a reas war-lerc'h e vreur henañ Hlotar III e 673.
Maer e balez e oa Ebroin, hag enebourien en devoa e-touez ar Franked a renk uhel. Un irienn a voe enep dezho o-daou, touzet e voe o fennoù, ha kaset e voent da bep a vanati. Ha setu Childerig II lakaet da roue Aostrazia.
Daou vloaz goude e voe lazhet Childerig gant uhelidi. Ha setu Teodorig III galvet en-dro eus manati Sant-Denez ha lakaet da roue ar Franked e Saint-Cloud. Hag Ebroin er-maez eus e vanati ivez, hag eñ ha goulenn ar garg a vaer ar palez ha sevel un arme a-enep maer ar palez, Leudesius. Ha Leudesius da dec'hel gant ar spont, hag ar roue Teodorig gantañ. Hag Ebroin da gemer ar galloud, da lazhañ Leudesius ha da lakaat Hlodwig yaouank da roue, war zigarez, hervezañ, e oa mab da Hlotar III. Den n'eas d'e heul, ha neuze e tremenas Ebroin gant ar garg a vaer ar palez, Teodorig a zistroas da roue, hag a bardonas dezhañ.
E 678 e voe ur sened eskibien, aozet gant Teodorig, da varn Léger, eskob Autun, tamallet gant Ebroin da vezañ drouklazhet ar roue Childerig II. Prouenn ebet ne oa a-enep da Leger, met dieskobet e voe, ha kondaonet d'ar marv gant ar roue.
E 679, goude marv maer ar palez, Wulfoald, en em savas uhelidi Aostrazia, kaset gant Martin ha Pepin Herstal. Hag Ebroin ha Teodorig da sevel un arme, ha da vont da drec'hiñ soudarded Aostrazia e Lucofao.
En 680 e voe drouklazhet Ebroin gant Ermenfred, ha bec'h adarre war Neustria.
Thierry a varvas e 691, d'an oad a 34 bloaz.
Daou vab en doa bet digant ar rouanez Hrotildis : Clovis ha Childebert.

## War e lerc'h

E vab Hlodwig IV a renas war e lerc'h.
# Anoa ar menezioù

Anoa ar menezioù :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Bubalus |
| Anv skiantel ||
| Bubalus quarlesi Ouwens, 1910 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anoa ar menezioù (Bubalus quarlesi) a zo ur bronneg daskirier hag a vev en Indonezia.
# Anomalepididae

Anomalepididae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Isurzhad : | Serpentes |
| Kerentiad : | Anomalepididae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anomalepididae (pe Anomalepidae) zo ur c'herentiad e rummatadur ar stlejviled, ennañ naered n'int ket binimus hag a vev e Kreiz ha Suamerika.

## Genadoù

* Anomalepis
* Helminthophis
* Liotyphlops
* Typhlophis
# Anomaluridae

Anomaluridae :
| Zenkerella insignis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Anomaluridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anomaluridae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ krignerien hag a vev e koadegoù kreiz Afrika.
Tennañ a reont d'ar gwiñvered-nij nemet eo disheñvel o c'hlopenn ha skantek eo lodenn zindan o lost. Gant 6 spesad diwar ar 7 a ya d'ober ar c'herentiad ez eus ur groc'henenn a stag o favioù a-dreñv ouzh o favioù a-raok hag a ro tu dezho da blavañ eus ur wezenn d'eben.

## Spesadoù

3 genad ha 7 spesad a zo er c'herentiad-mañ:
* genad Anomalurus
** Anomalurus beecrofti
** Anomalurus derbianus
** Anomalurus pelii
** Anomalurus pusillus
* genad Idiurus
** Idiurus macrotis
** Idiurus zenkeri
* genad Zenkerella
** Zenkerella insignis

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anoeta (kumun)

Anoeta zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
# Anodorhynchus

Anodorhynchus :
| Anodorhynchus hyacinthinus, luc'hskeudennet e Krefelder Zoo (Nordrhein-Westfalen, Alamagn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Anv skiantel ||
| Anodorhynchus Spix, 1824 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anodorhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ araed glas, krouet e 1824 gant an evnoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).

## Spesadoù

Daou spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* (†) Anodorhynchus glaucus,
* Anodorhynchus hyacinthinus,
* Anodorhynchus leari.
O c'havout a reer holl en Suamerika m'emaint en arvar bras da vont da get.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacidae/Anodorhynchus (lennet e-barzh d'an 21 a viz Mae 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anoa ar plaenennoù

Anoa ar plaenennoù :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Bubalus |
| Anv skiantel ||
| Bubalus depressicornis Smith, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anoa ar plaenennoù (Bubalus depressicornis) a zo ur bronneg daskirier hag a vev en Indonezia.
# Anoeta

Anoeta zo un anv-lec'h euskarek
* ar gumun Anoeta (kumun)
* anavezetoc'h avat eo anv an dachenn vell-droad Anoeta (sportva), e kêr Donostia .
# Anoia (Italia)

Anoia zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Anomochilidae

Anomochilidae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Isurzhad : | Serpentes |
| Kerentiad : | Anomochilidae |
| Genad : | Anomochilus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anomochilidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar stlejviled, ennañ naered a vev e Malaysia hag Indonezia. Anomochilus eo ar genad nemetañ ennañ.

## Lec'h bevañ

Bevañ a ra an naered-se e beg kreisteiz ledenez Malaysia, e kreiz enez Sumatra hag e mervent Borneo.

## Spesadoù

* Anomochilus leonardi
* Anomochilus weberi
# Anonymus Valesianus

Anonymus Valesianus, pe Excerpta Valesiana zo un dornskrid latin, anezhañ daou damm eus ur c'hronik latin, anvet diwar-lerc'h an embanner anezhañ, Henricus Valesius, a embannas ar skridoù e 1636, war un dro gant embannadur ar Res Gestae of Ammianus Marcellinus.
# Caridad

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Caridad (karitez e brezhoneg) zo ur ger spagnolek, anv-badez spagnolek hag anv-lec'h.

## Orin

Dont a ra an anv-badez eus anv ar Werc'hez Virgen de la Caridad del Cobre e Kuba. Stankoc'h eo anv-badez e Kuba abalamour da se.

## Yezhoù all

* Caritat, e katalaneg
* Charity, e saozneg

## Tud
### Kuba

* Caridad Cruz, kanerez kuban
* Caridad Hierrezuelo, kanerez kuban

### Mec'hiko

* Caridad Bravo Adams, skrivagnerez

### Spagn

* Caridad Galindo, pianoourez
* Caridad Mercader, komunourez ha spierez evit an NKVD

## Lec'hioù

* Caridad (Honduras), kumun
# Carignano

Carignano zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Carife

Carife zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Carimate

Carimate zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Cariati

Cariati a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Caribert II

Caribert II, pe Charibert (war-dro 606-632), a oa roue Akitania (629 - 632).
Mab e oa d'ar roue frank Klotar II ha d'e eil pried Bertrude . Hantervreur e oa da Dagobert Iañ. Da lod e oa un tamm diwezhat e spered ha se zo kaoz e vije bet pellaet diouzh ar galloud.
En Kerzu 626 e Clichy, hervez youl e dad Klotar II hag un toullad deizioù goude eured Dagobert gant Gomatrude, e voe lidet eured Caribert ha Fulberte, c'hoar-gaer Brodulf, breur d'ar rouanez Sichilde, gant sant Amand, met krediñ a reer e c'hall Fulberte bezañ bet ijinet en XXvet kantved.
En 630 e voe drouklazhet e eontr Brodulf gant e hantervreur Dagobert e Saint-Jean-de-Losne en Burgondia. Perzh a gemeras e badeziant Sigebert, mab Dagobert ha Ragnetrude, pan e zalc'has a-us d'ar maen-badez.
Mervel a eure Caribert d'an 8 a viz Ebrel 632, renet en devoa e-pad tri bloaz. Beziet e voe en iliz Saint-Romain, e Blaye.
Tad e oa da Chilperig Akitania, drouklazhet er memes bloaz.
# Caridad Hierrezuelo

Caridad Hierrezuelo (El Caney, 1924 – La Habana, 6 a viz C'hwevrer 2009) a oa ur ganerez eus Kuba, c'hoar da Lorenzo Hierrezuelo ha Reinaldo Hierrezuelo, daou soner ha kaner brudet eus an trova. La Dama del Son a veze graet anezhi a-wechoù.
Kregiñ a reas da ganañ e 1947 en Trio Baraguá, ha goude ar c'h-Conjunto Beltrán, betek 1950, pa zilezas ar strollad da ganañ hec'h-unan. Da gentañ e oa guarachera, da lavarout eo kanerez guaracha . Kanet he deus el lazoù Los Taínos de Mayarí, Rumbavana ha Conjunto Caney. Meur a wech ivez he deus kanet gant ar Vieja Trova Santiaguera, Ibrahim Ferrer, Eliades Ochoa ha Manolito Simonet.
Un droiad a reas gant Los Van Van e Perou, kanañ a reas e Madrid (er Sala Clamores). E Berlin eo bet gwelet war al leurenn gant al laz Sonora Universal de Cuba se o kanañ Guarapo Pimienta y Sal, ur ganaouenn savet gant he breur Reinaldo Hierrezuelo, hag en Expo 2000 en Hannover. Adalek 2001, sachet gant ar Spagnol Antonio Martínez, e oa bet ur pennad o chom en Alamagn. ma kane gant ar Festival Son de Cuba, a yae da seniñ dre Europa.

## Liammoù diavaez

* O kanañ e Berlin : https://www.youtube.com/watch?v=pjAevddSlHs
* Pennad kañv : http://www.cubaencuentro.com/cultura/noticias/muere-caridad-hierrezuelo-la-dama-del-son-154652
* O kanañ El compositor no se equivo (da-heul ur pennad tabut diwar-benn ar ganaouenn Rita la Caimana, savet gant he breur : https://app.box.com/s/unpbjazsex/file/382510072

## Pennad kar

* Caridad

## Notennoù

* ↑ Giro, Radamés 2007. Diccionario enciclopédico de la música en Cuba. La Habana. vol 2, p248
# Caribert Iañ

Caribert Iañ, pe Karibert, pe Charibert (distaget evel "c'h" moarvat) (520 - 567), a oa ur priñs frank, mab da Hlotar Iañ, roue ar Franked, ha d'e wreg kentañ Ingonde. Roue Pariz e voe betek 567.

## E anv

* Gwelout Caribert.

## E vuhez

Bec'h a-walc'h en devoa bet Hlotar Iañ oc'h adunvaniñ ar rouantelezhioù frank evel en amzer Clovis Iañ, ha ne oa ket fellet dezhañ rannañ e rouantelezh a-raok e varv.

### Bec'h gant an hêrezh : brezel ouzh Chramn

En 558 e voe kaset Caribert ha Gontran gant Hlotar da gemer Limousin digant o breur Chramn, hag en devoa taolet ee grabanoù war ar vro-se. Tal ouzh tal edo an armeoù, goulennet e voe digant Chramn daskor an douaroù laeret, nac'h a reas, emgann a vije bet panevet d'ur gorventenn. Un dro-gamm areas Chramn d'e vreudeur: kas a reas ur c'hefridiour dezho da gemenn marv o zad a oa o stourm ouzh ar Saksoned. Ha kuit Caribert ha Gontran da Vurgondia.

### Eil rannidigezh ar regnum francorum
## Gwragez ha bugale

* Ingeberga (519-589) a voe kaset kuit, met ur verc'h o doe:
** Bertha (?-612), dimezet d'ar roue Æthelbert Kent.
* Méroflède, merc'h d'ur cartier, matezh e wreg kentañ, ha c'hoar Marcoveifa e drede gwreg.
** Bertheflède, leanez e Teurgn hag er Mañs.
* Marcoveifa (Marcova) (?-567), c'hoar d'e eil gwreg .
* En 566, Theudechilde, leanez, merc'h d'ur mesaer. Daou vugel o doe:
** ur mab a varvas reyaouank da vont da roue
** ur verc'h Clothilde la Superbe, leanez e Sainte-Croix de Poitiers.
Pa intañvezas Theudechilde e klaskas saveteiñ rouantelezh Pariz dre gemer teñzor ar roue da gentañ hag en em ginnig d'ar roue Gontran goude, methennezh a roas gourc'hemenn d'he sparlañ en ur gouent.

## Levrlennadur

* L'histoire des rois Francs par Grégoire de Tours, collection L'aube des peuples, Éditions Gallimard, 1990.

## Notennoù

* ↑ Ivan Gobry, Clotaire II, dastumad « Histoire des rois de France », Pygmalion, pajenn 12.
* ↑ Gregor Teurgn, Histoire des francs, levrenn IV, 16.

## Pennad kar

* Caribert
# Caridad Bravo Adams

Caridad Bravo Adams, ganet d'ar 14 a viz Genver 1908 e Villahermosa, Tabasco, ha marvet d'an 13 a viz Eost 1990 e Kêr-Vec'hiko zo ur skrivagnerez telenovelaoù mec'hikan.
He zud a oa aktored eus Cuba; ur breur dezhi, Leon Bravo, a oa aktor e Venezuela. He levr kentañ, Pétalos sueltos, a voe embannet pa ne oa nemet 16 vloaz.

## Evel aktourez

* Corazón bandolero (1934)

## Evel skrivagnerez
### Romantoù

* Bodas de odio
* La imperdonable
* La intrusa
* Corazón salvaje (1956)
* La mentira o el amor nunca muere (1952)
* Yo no creo en los hombres
* Marejada
* Trópico
* Reverbación
* Cuatrilogía primordial
* Pétalos sueltos (1924)
* Tzintzuntzn (La Noche de los Muertos)-1967

### Pezhioù-c'hoari

* Agustín Ramírez (1962)

### Filmoù

* La mentira (1970)
* Estafa de amor (1970)
* Corazón salvaje (1968)
* Deborah (1968)
* Cuentan de una mujer (1959)
* Orgullo de mujer (1956, El otro)
* Corazón salvaje (1956)
* Pecado mortal (1955)
* La mentira (1952)

### Telenovelaoù

* Quiero odiarte pero te amo (2015) Mexican Remake of La mentira and Cuando me enamoro
* Que te perdone Dios (2015) Mexican Remake of Abrázame muy fuerte and Pecado mortal
* Lo que la vida me robó(2013) Mexican Remake of Bodas de odio and Amor Real
* Abismo de Pasión (2012) Mexican Remake of Cañaveral de pasiones and Brazilian remake of Canavial de Paixões
* Cuando me enamoro (2010) Remake of La mentira
* Corazón Salvaje (2009)
* El Juramento (2008)
* Tormenta en el Paraiso (2008)
* El amor no tiene precio (2005)
* La esposa virgen (2005)
* Canavial de Paixões (2003)
* Velo de novia (2003)
* Amor real (2003)
* Jamais Te Esquecerei (2003)
* Abrázame muy fuerte (2000)
* Siempre te amaré (2000)
* Por tu amor (1999)
* Nunca te olvidaré (1999)
* La mentira (1998)
* Desencuentro (1997)
* Cañaveral de pasiones (1996)
* Corazón salvaje (1993)
* Yo no creo en los hombres (1988)
* El Engaño (1986)
* Herencia maldita (1986)
* El Amor nunca muere (1984)
* Bodas de odio (1983)
* Conflictos de un médico (1980)
* Aprendiendo a amar (1979)
* El Enemigo (1979)
* J.J. Juez (1979)
* Domenica Montero (1978)
* Corazón salvaje (1977)
* Lo imperdonable (1975)
* La hiena (1973)
* Velo de novia (1971)
* El precio de un hombre (1970)
* Yo sé que nunca (1970)
* No creo en los hombres (1969)
* Águeda (1968)
* Pasión gitana (1968)
* Amor en el desierto (1967)
* Deborah (1967)
* Estafa de amor (1967)
* Lo prohibido (1967)
* Sueña conmigo Donaji (1967)
* Calúnia (1966)
* Corazón salvaje (1966)
* Cristina Guzmán (1966)
* La mentira (1965)
* Más allá del corazón (1963)
* Adiós, amor mío (1962)
* El enemigo (1961)
* Estafa de amor (1961)
* El otro (1960)
* Pecado mortal (1960)

## Lore

* Medalenn Nezahualcóyolt ar Sociedad General de Escritores de México

## Liammoù diavaez

* (pt) Buhezskrid
# Antioquia

Antioquia hag Antioquía zo anvioù-lec'hioù spagnolek, deuet eus an anv henc'hresianek Antioc'heia.

## Yezhoù all

* Antioquia eo ar stumm portugalek.

## Antioquia

Ur ger teirsilabennek taolmouezhiet war -tio- eo.
* Antioquia (departamant), un departamant e Kolombia.
* Kumun Santa Fe de Antioquia, en departamant se en-eeun.

## Antioquía

Ur ger pedersilabennek taolmouezhiet war -qui-:
* Kumun e Perou, e Distrig Antioquía, e departamant Lima.
* An anv spagnolek a glot gant Antioc'heia.

## Pennadoù kar

* Antioc'heia
# Antilophia

Antilophia :
| Ur par Antilophia galeata, luc'hskeudennet e Jardim Botânico de Brasília (Brasília, kêr-benn Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pipridae |
| Anv skiantel ||
| Antilophia Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilophia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Antilophia bokermanni,
* Antilophia galeata.
O c'havout a reer e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pipridae/Antilophia (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antilopinae

Antilopinae :
| Antilope cervicapra ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilopinae a zo un iskerentiad e rummatadur ar bronneged.

## Genadoù

* Ammodorcas
* Antidorcas
* Antilope
* Gazella
* Litocranius
* Procapra
* Saiga
* Dorcatragus
* Madoqua
* Neotragus
* Oreotragus
* Ourebia
* Raphicerus
Ha diouzh ar rummatadurioù :
* Eudorcas
* Pantholops
* Nanger
# Antiope (Amazonenn)

Antiope a oa un Amazonenn, merc'h d'an doue Ares, e mojennoù Hellaz kozh.
C'hoar e oa da Melanippe ha da Hippolyte, rouanez an Amazonezed. Antiope e oa an Amazonenn nemeti a vije bet dimezet. Gwreg Theseüs e oa, met meur a vojenn zo diwar-benn penaos e tapas anezhi.

## Ur vojenn

En un doare eus ar vojenn edo Theseüs gant Herakles pan eas da gerc'hat gouriz aour ar rouanez Hippolyte. Neuze eo e skrapas Antiope d'e gas gantañ da Aten (Diodoros iv. 16). Dimeziñ a rejont hag Antiope a c'hanas ur mab, Hippolytos, a zouge anv he c'hoar lazhet. Ur pennad goude e teuas an Amazonezed da lakaat seziz war Aten, da zieubiñ Antiope, ha da gemer gouriz o rouanez. Ne deujont ket a-benn. Ar brezel atikat a vez lavaret eus ar brezel-se. A-hervez he devije brezelet Antiope gant he c'hoarezed, ha gloazet e vije bet. n'halle ket en em zifenn ken diouzh Theseüs... Neuze e voe lazhet gant ur saezh (pe ur goaf, hervez ar mojennoù) eus an Amazonenn Molpadia, rag-aon a vout gwallet.
Un doare all eus ar vojenn zo gant Caius Julius Hyginus. Theseüs a felle dezhañ dimeziñ da Faidra, hag Antiope, a oa leun a warizi hag a gounnar. Lakaet he doa en he soñj dont d'ober freuz ha reuz da zeiz an eured, ha gourdrouzet lazhañ an holl. Hi an hini a bakas taol ar marv, hag a sevenas diougan an orakl, met un arme a voe ezhomm da zont a-benn anezhi, gant Theseüs ha Herakles ouzhpenn (Hyginus, Fab. 241).
# Antimeria

Er yezhoniezh hag er retorik e vez implijet an termen antimeria (diwar ar gresianeg: ἀντί enep ha μέρος "rann") evit komz eus kemm arc'hwel ur ger bennak implijet evel pa vefe ur ger eus ur rummenn yezhadurel all.
Kement-se ne zegouezh ket en holl yezhoù, ret dezhe merkañ an deveradurezh gant morfemoù hewel (kengerioù).

## E brezhoneg

E brezhoneg e c'hoarvez ral a wech, evel amañ :
* Anv-gwan → anv-kadarn
    "mat" → "ar mad"
    "drouk" → "an droug"
    "pinvidik" → "ar pinvidig" (hag un dornadig gerioù all evel-se)
    "paour" → "ar paour"
    "brezhonek" → "ar brezhoneg"
    "genaouek" → "genaoueg" (ur bern gerioù zo evel-se)
    "iwerzhonat" → "Iwerzhonad" (ur bern gerioù zo evel-se)
    "digor" → "goulenn digor"
    "bras " → "ar braz eus an dud"
    "torr " → "un torr "
(Notenn: ne denn ket an diforc'hioù reizhskrivañ-mañ d'ar frammadur yezhadurel) Patrom:??
* adverb → anv-kadarn
    marteze → martezeoù
* stagell → anv-kadarn
    "rak"; "perak" → "ar rag hag ar perag"

## E yezhoù all

E yezhoù evel ar saozneg, da skouer, e c'heller implijout ur ger eus ur rummenn yezhadurel evel ur ger eus ur rummenn all, dreist-holl anvioù-kadarn impljet evel verboù war-eeun hep o merkañ (morfem mann), un doare tregemmerezh anvet "verbadurezh" en degouezh-mañ, da skouer:
* e saozneg:
    Anv-kadarn → verb (verbadurezh)
    "mouth" ("genoù") → "(to) mouth" ("implijout ar genoù/lakaat ar genoù da fiñval")
    "He mouthed the words" ("Ober a reas van da distagañ ar gerioù")
* e spagnoleg:
    stagell → anv-kadarn
    "pero" ("met") → "peros" ("digarez/brizhabeg")
    "No hay peros que valgan" ("n'eus abeg ebet da chom hep hen ober")

## Gwelit ivez:

* Kemm arc'hwel
* Tregemmerezh
* Verbadurezh
* Stumm merket
* Merk mann
* Morfem mann
# Antimon

Ar stibiom, anvet antimoan ivez, zo un elfenn gimiek, 51 e niver atomek hag Sb e arouez. Pistrius eo an antimoan.

## Anvioù

* Anv latin an danvez eo stĭbĭum.
* Eus ar galleg antimoine (XIII$^{vet}$ kantved) e teu antimoan, dre an henc'hresianeg stimmi / stibi, eus an arabeg 'itmid, "danvez du ar stibiom".

## Notennoù

* ↑ Geriadur Roparz Hemon (1984) p. 27 ; geriadur Favereau (1992) p. 801-b ; An Noalleg, Yann-Baol : Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008, p. 64 (ISBN 978-2-901383-69-7) ; Geriadur Ménard p. 83-1. Stibion eo e geriadur Vallée (1931) p. 28-b, geriadur Hemon e 1948 p. 398-a.
* ↑ Vallée 1931, Hemon 1984, Favereau 1992, Ménard 2012.
* ↑ Geriadur Gaffiot
* ↑ Geriadur gallek Le Robert.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Antioc'heia

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Antioc'heia (henc'hresianeg : Αντιόχεια) , pe Antiokeia, zo un anv-lec'h deuet diwar an henc'hresianeg hag anv meur a gêr en Henamzer.

## Orin

Dont a ra an anv eus hini ar roue Antioc'hos Iañ a savas meur a gêr.

## Lec'hioù
### Iran

* Antiochia in Media pe Antiochia in Persis, a zo Nahavand hiziv.

### Ouzbekistan

* Antiochia in Scythia, war lez ar stêr Jaxartes (Syr-Daria), e-kichen Tachkent.

### Siria

* Antiochia in Pieria, a zo Arouad hiziv .

### Irak

* Antiochia in Sittacene.

### Israel

* Antiochia Hippos pe Antiochia ad Hippum, a oa Hippos en Dekapolis en Henamzer.

### Jordania

* Antiochia Semiramis, anvet ivez Gadara, a zo Umm Qais hiziv.

### Stadoù-Unanet

* Antioche, e Tennessee.

### Turkia

* Antioc'heia ad Orontem, a zo Antakya hiziv, eo an Antioc'heia vrudetañ.
* Antiochia ad Cragum pe Antiochia Parva, (pe Antiochette e galleg), a zo Güney, e proviñs Antalya hiziv.
* Antiochia ad Cydnum, a zo Tarsos, kêr Paol Tars.
* Antiochia ad Mæandrum, e Karia, e-tal Kuyacak e proviñs Aydin.
* Antiochia ad Pisidiam, pe Antiochia Cesarea, etre Pisidia ha Frigia, Yalvaç hiziv (proviñs Isparta).
* Antiochia ad Pyramum, e Cilicia, e-kichen Karataş e proviñs Adana.
* Antiochia ad Taurum, e-kichen Gaziantep.
* Antiochia ad Sarum, a zo Adana.
* Antiochia in Commagene, Samosate hiziv.
* Antiochia in Mesopotamia, e-kichen Viranşehir, e proviñs [[Şanlıurfa (proviñs)|Şanlıurfa
* Antiochia Margiana, kêr-benn Margiane, war lez ar stêr Margus,a zo [Merv]] hiziv.
* Antiochia Mygdoniæ pe Nisibis, e Mezopotamia, a zo Nusaybin hiriv, e proviñs Mardin.

## Tud

* Antiochos ar Manac'h († war-dro 630) ; lidet d'an 22 a viz Genver.
* Antioche Tambrétambre, e-barzh romantoù Boris Vian, Trouble dans les Andains ha Vercoquin et le plancton.

## Pennadoù kar

* Antioquia