OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean-Yves Veillard

Jean-Yves Veillard, pe Yann-Cheun Veillard a-wechoù, bet ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1939 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Meurzh 2020, a oa istorour, klasker hag unan eus tadoù UDB e 1964. Hiramzer eo bet e penn Mirdi Breizh e Roazhon.

## Oberennoù

* 1991 : Promenades à Rennes , Le XIXe siècle, Ouest-France.

### gant tud all

* 1981 : Études sur la presse en Bretagne aux XIXe et XXe siècles, gant Jacques Néré, Jean-Yves Jézéquel ha Marie-Thérèse Cloître.
* 1991 : L'Ecomusée du pays de Rennes, gant Alison Clarke ha Jean-Luc Maillard

### dastumad luc'hskeudennoù

* 1981 : Rennes naguère : 1850-1939... : photographies anciennes, Payot.

### labour skol

* 1978 : Rennes au XIXe siècle : architectes, urbanisme et architecture, éditions du Thabor.

## Dastumad skridoù strollet en enor dezhañ

* 2001 : Alain Croix, François Hubert hag Erwan Le Bris Du Rest, Monsieur le "conservateur". Musées et combats culturels en Bretagne au temps de Yann-Cheun Veillard, Apogée.

## Oberennoù skrivet gant tud all, dindan e renerezh

* 1995 : Michel Denis ha Michel Lagrée, L’affaire Dreyfus et l’opinion publique en France et à l’étranger, PUR.
* 2000 : Ar Seiz Breur 1923-1947 - La création bretonne entre tradition et modernité, Terre de Brume.
* 2000 : Dictionnaire du patrimoine breton, dindan kenrenerezh Alain Croix, Apogée.
* 2004 : Dictionnaire du patrimoine rennais, dindan kenrenerezh Alain Croix, Apogée.
# Jean Balcou

Jean Balcou, ganet d'an 7 a viz 1932, e Tredarzeg, a voe kelenner war al lennegezh breizhat c'hallek e Skol-veur Breizh-Izel, skrivagner hag enklasker staget ouzh ar [[Greizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek. O vezañ m'eo genidik eo eus Bro-Dreger, labouret en deus kalz war Ernest Renan. Kenlabouret en deus gant Yves Le Gallo, da sevel al levr Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne.

## Remziad micherel

Diouzh Envorennoù bugaleaj ha yaouankizha enklaskoù war Renan e savas dindan renerezh Jean Fabre un dezenn. Diwarni e tennas kentañ buhezskrid ar skrivagner, unan eus ar Vrezhoned vrudetañ. Renet en deus embannadur kenskriverezh Ernest Renan, ur 700 lizher bennak. Graet en deus enklaskoù diwar-benn François-René de Chateaubriandd hag Élie Fréron.

## Embannadennoù

* Renan et la Bretagne', Champion-Slatkine, 1992.
* Renan, un Celte rationaliste, Roazhon, PUR, 1997.
* Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne, 3 levrenn, Pariz, Honoré Champion, 1987, adembannet e 1997, renet gant Jean Balcou hag Yves Le Gallo.
* Renan de Tréguier, skeudennoù gant Jean Hervoche, Christian Pirot, 1999.
* Le Légendaire breton, 2 levrenn, I, Les lieux, II, Les Héros, skeudennoù gant Jean Hervoche, Christian Pirot, 2002, 2005.
* René, Chateaubriand, dastumad "Textes fondateurs", Pariz, Ellipses, Anagrammes, 2006, 80 p.
* Ernest Renan, Souvenirs d’enfance et de jeunesse, Perroz-Gireg, 2006, 335 p.
* Les Bretons et la Séparation : 1795-2005, asamblez gant Georges Provost, Yvon Tranvouez ha reoù all, PUR, 2006.
* Ernest Renan, Une biographie, Paris, Honoré Champion, 2017. (ISBN 978-2-7453-4598-1). Priz meur ar buhezskrid, Akademiezh gall, 2016

## Enorioù

* Priz Broquette-Gonin, 1976
* Priz meur ar buhezskrid, Akademiezh gall, 2016.
* Komandour ar Palmez akademek
* Kadoriad ar C'hengor Renan (1989-2018).
* Keoded a enor ha medalennet a-drugarez Kêr Landreger.

## Liammoù diavaez

* Pajenn diwar-benn Jean Balcou war lec'hienn Skol-Veur Brest

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Titl orin emvuhezskrid Ernest Renan: Souvenirs d'enfance et de jeunesse
* ↑ « À 83 ans, Jean Balcou toujours sur les traces de Renan », Ouest-France, 28 Gouere 2015
# Jean (anv-badez merc'hed)

Gwelit ivez Jean, an anv-badez roet d'ar baotred. Jean zo ur anv-badez saoznek roet d'ar merc'hed. Stumm skosat Jane eo.

## Merc'hed vrudet

* Jean Gordon, kontez Bothwell (1546–1629), plac'h a noblañs skosat
* Jean Hepburn (marvet e 1599), plac'h a noblañs skosat
* Jean Adam (1704–1765), barzhez ha saverez kanaouennoù skosat
* Jean Ingelow (1820–1897), barzhez ha romantourez saoz
* Jean Coulthard (1908–2000), sonaozerez ganadian
* Jean Batten (1909–1982), nijerez zelandneveziat
* Jean Conan Doyle (1912–1997), ofiserez vilourel
* Jean Rogers (1916–1991), aktourez stadunanat
* Jean Redpath (1937–2014), kanaouerez folk skosat
* Jean Seberg (1938–1979), aktourez stadunanat
* Nikki Jean (ganet Nicholle Jean Leary) (ganet e 1983), kanerez-sonaozerez stadunanat
# Jean Alesi

Giovanni Alesi, war lec'h Jean Alesi (bet ganet d'an 11 a viz Even 1964 e Avignon) a zo ur blenier kirri gall o orin eus Sikilia hag a rede e Formulenn 1 etre 1989 ha 2011. Redet en deus evit Tyrell, Ferrari e lec'h ma en deus gounezet un trec'h hag evit skipailh e vignon Alain Prost.
# Jean Arp

Jean Arp (pe Hans Arp) (16 a viz Gwengolo 1886 e Strasbourg – 7 a viz Even 1966 e Basel, Suis) a oa ur barzh, ur livour hag ur c’hizeller a gemeras perzh e dada hag en dreistrealouriezh. Al lod brasañ eus e oberennoù a zo bet kensavet gant e wreg, Sophie Taeuber hec’h anv. Dimeziñ a rejont d’an 20 a viz Here 1922.

## E vuhez

Da gentañ e oa Arp ur barzh. E 1916 e kemeras perzh e krouidigezh dada e Zürich. Skeudennoù a dresas evit meur a levr dada, evel Le Passager du Transatlantique gant Benjamin Péret, pe Vingt Cinq Poèmes gant Tristan Tzara, hag ivez evit ul levr savet gant Richard Huelsenbeck. Stagañ a reas gant ar c’hizellañ adalek 1917.
E 1922 e timezas gant Sophie Taeuber-Arp. E oberennoù plastr ha marmor kentañ a savas adalek 1930. Ouzhpenn e reas re all war goad livet. Pegañ paper ha brodañ a reas ivez.
E vrud az eas war gresk e Köln, Berlin, Pariz ha Hannover. E 1925 en em stalias e Clamart, kemer a reasas perzh er strollad dreistrealour hag er strollad anvet Cercle et Carré. E Strasbourg e kemeras perzh e raktres kempenn L'Aubette, etre 1926 ha 1929. Al labour-se a gasas da benn asambles gant e wreg ha gant Theo van Doesburg. E 1954 e voe roet dezhañ priz etrevroadel ar c’hizellañ e Venezia. Lod brasañ e oberennoù a c’haller gwelout hiziv an deiz e mirdi arzoù a-vremañ Strasbourg. Ar blasenn dirak ar mirdi a zo bet roet e anv dezhi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Liammoù diavaez

* Rondeurs Arp displeget d’ar re yaouank
* (de) Hans Arp – E vuhez
* (de) Hans Arp - Museum
# Frévin-Capelle

Kumunioù Frañs :
| Anv | Frévin-Capelle |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Frévin-Capelle e Kanton Aubigny-en-Artois hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Atrébatie |
| Kanton | Aubigny-en-Artois |
| Kod INSEE | 62363 |
| Kod post | 62690 |
| Maer | Philippe Carton |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,59 km² |
| Led | 50° 21' 05" Norzh |
| Hed | 02° 38' 07" Reter |
| Uhelder kreiz | 93 m |
| Uhelder bihanañ | 81 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 414 (2007) |
| Stankter | 115 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Frévin-Capelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
* Kreiz ar vourc’h

## Monumantoù ha traoù heverk

* Un ti fardañ paper
* Un ti-skouer
* Iliz katolik Frévin-Capelle
# Frías (Burgos)

Frías zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 267 (2023).
# Frías de Albarracín

Frías de Albarracín zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 111 (2023).
# Fríða Á. Sigurðardóttir

Fríða Á. Sigurðardóttir :
| Obererezh | romantoù, danevelloù |
| Ganedigezh | 11 a viz Kerzu 1940 |
| Enorioù | Priz lennegezh Island (Íslensku bókmenntaverðlaunin) 1990 Priz lennegezh Kuzul an Norzh 1992 gant he romant Meðan nóttin líður. |
| kemmañ |
Fríða Áslaug Sigurðardóttir (11 a viz Kerzu 1940) a zo ur skrivagnerez romantoù ha danevelloù islandat. E 1980 e voe embannet he levr kentañ, un dastumad danevelloù titlet Þetta er ekkert alvarlegt.

## Notennoù

* ↑ http://www.norden.org/nr/pris/lit_pris/uk/arkiv.asp?&lang=&p_id=542
* ↑ http://wayback.vefsafn.is/wayback/20051102045432/www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=653&author_id=27&lang=8 Borgarbókasafn Reykjavíkur
# Fthia

Fthia he farkeier strujus ha magerez harozed (henc'hresianeg : Φθίη Phthíê ; dhimotiki : Φθία Fthía) pe Fthiotida (henc'hresianeg : Φθιώτις Phthiôtis ; dhimotiki : Φθιώτιδα Fthiótidha) zo ur vro gozh en Henc'hres, e gevred Thessalia, e penn ar Pleg-mor maliak. Kêr Fthia e oa ar gêr-benn, hervez Homeros, met n'eus bet kavet roud ebet anezhi.
Eno edo pobl ar Vyrmidoned o chom. Rouantelezh an harozed Peleüs, e vab Ac'hilleüs hag e vab-bihan Neoptolemos, e oa. Bro an Termopiloù eo Fthia.
Diwar ar ger Fthiótidha eo anvet an distrig Fthiotida, a zo bihanoc'h eget Fthia an Henamzer.

## Notennoù

* ↑ Homeros, Ilias, II, 681-684 ha I, 155
# Fréthun

Kumunioù Frañs :
| Anv ofisiel e galleg | Fréthun |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Calais |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Sud-Ouest du Calaisis |
| Kanton | Calais-Gwalarn |
| Kod INSEE | 62360 |
| Kod post | 62185 |
| Maer | Catherine Fournier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,92 km² |
| Led | 50° 55' 03" Norzh |
| Hed | 01° 49' 33" Reter |
| Uhelder kreiz | 46 m |
| Uhelder bihanañ | 0 m |
| Uhelder brasañ | 60 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 091 (2007) |
| Stankter | 137 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fréthun a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Frévent

Kumunioù Frañs :
| Anv | Frévent |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Frévent |
| Kanton | Auxi-le-Château |
| Kod INSEE | 62361 |
| Kod post | 62270 |
| Maer | Jean-François Théret |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 15,23 km² |
| Led | 50° 16' 38" Norzh |
| Hed | 02° 17' 20" Reter |
| Uhelder kreiz | 79 m |
| Uhelder bihanañ | 62 m |
| Uhelder brasañ | 145 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 745 (2007) |
| Stankter | 245 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Frévent a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Frévillers

Kumunioù Frañs :
| Anv | Frévillers |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Frévillers e Kanton Aubigny-en-Artois hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Atrébatie |
| Kanton | Aubigny-en-Artois |
| Kod INSEE | 62362 |
| Kod post | 62127 |
| Maer | Guy Vasseur |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,07 km² |
| Led | 50° 23' 50" Norzh |
| Hed | 02° 31' 25" Reter |
| Uhelder kreiz | 172 m |
| Uhelder bihanañ | 141 m |
| Uhelder brasañ | 187 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 242 (2007) |
| Stankter | 47 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Frévillers a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Fthiotida

Fthiotida (e gresianeg : Περιφερειακή ενότητα Φθιώτιδας) zo un distrig rannvroel eus Periferia Gres-Kreiz. A-raok ar bloaz 2010 ha kempenn Kallikratis, e oa un nomos. Treuzet eo gant ar stêr Sperc'heios. Lamía eo ar gêr vras.
Klotañ a ra gant Fthia gozh, a oa brasoc'h, bro pobl ar Virmidoned.
# Fu

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fu zo ur ger e brezhoneg hag e meur a yezh

## Lec'hanvadurezh

* Kontelezh Fu, e Shaanxi, e Sina
* Fu, Nepal, ur gêr e Nepal

## Tud

* Fu Hsi pe Fuxi, un dudenn eus henvojennoù Sina
* Fu Manchu, un dudenn e romantoù saoznek Sax Rohmer, brudet e vourroù

## Traoù all

* Fu, ur seurt lennegezh sinaek, komz-plaen gant klotennoù
* Berradur Fuck you e saozneg

## Pennad kar

* Foo
# Hellín

Hellín zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Helmut Fritz

Helmut Fritz eo anv-kaner Éric Greff, ur c'haner gall eo, a orin eus Béning-lès-Saint-Avold (Moselle). Ganet eo d'an 19 a viz Gouere 1975 e Forbach. Brudet eo bet gant e single Ça m'énerve, ur ganaouenn sonerezh tredan, deuet er-maez e 2009. Kemer a ra perzh ur c'haner alaman. Laurent Konrad eo ar produer.
E bladenn gentañ, En Observation, a zo deuet er-maez d'an 22 a viz Even 2009 er stalioù ha d'ar 15 a viz Even 2009 e stumm niverel.

## Buhezskrid faos

Evit tostaat an anv-kaner d'ar ganaouenn Ça m'énerve eo bet ijinet an dudenn Helmut Fritz gant ur buhezskrid faos.
Ganet e vije e Reinbek (Alamagn), Helmut Günter von Fritz e vije mab nemetañ Rudy von Fritz hag Annegret Spiegeln.
E dud a vije perc'henn Fritzhoff, un embregerezh bihan da sevel stammennoù, a-drugarez d'o embregerezh e c'hounezont un tamm arc'hant. Eürus e vevont memes tra.
E 1998 e vije marvet tad-kozh Helmut, ar baron Titten von Fritz, pavatet e vije bet gant ur pemoc'h-gouez pa oa o chaseal. Helmut eo pennhêr 300 milion a deutschemark. Pinvidik met pizh hag e pren ur vespa rankontr, reiñ a ra peadra d'e dud hag ez a kuit eus Alamagn.
Mont a ra da vevañ da Bariz, a-drugarez d'an arc'hant en deus bet e krog da gaout ur vuhez mondian ha da brofitañ eus tiez-debriñ a galite Pariz. Dibab a ra ivez gwiskañ dilhad neo-dandy flamm. Kregiñ a ra memes tra ar vuhez nevez-se da vezañ ur pouez evitañ (termeniñ a ra e vuhez evel, un vie d'« heureux porte-monnaie »).
E 2009 eo re evitañ, enoeet betek re eo. Re a nozvezhioù dibaouez, a festoù, a haute couture... Fuloret ruz eo ! C'hoant en deus komz gant unan bennak, ha setu e kej gant an DJ Laurent Konrad pa oa o c'hortoz dirak Virgin Galactic. An soner-mañ a ginnig dezhañ enrollañ e vuhez dindan stumm ur ganaouenn.

## Pladennrolladur
### Pladenn
#### En Observation (2009)

* Opening
* Ça m'énerve
* Tu l'as pas créé tu le vends
* Ça gère
* 07h45
* Miss France
* Partout
* Burn out
* Mister Hype
* Yellow Safety Jacket
* Le Plein des sens
* 16.01.74
* Ça m'énerve (VIP Dub Mix)

### Singles

Ar single Ça m'énerve, ingalet gant Sony Music Entertainment a zo deuet er-maez e miz Meurzh 2009. Helmut Fritz a implij an name dropping, en ur venegiñ ar bar hôtel Costes, ar merkoù dilhad Zadig & Voltaire ha Billionaire Couture hag ar merk botoù Jimmy Choo.
* Ça m'énerve (Radio edit)
* Ça m'énerve (Extended mix)
* Ça m'énerve (VIP dub mix)
* Partout (deuet er maez d'ar 26 a viz Mae 2009)
* Ça gère (deuet er maez d'ar 2 viz Mezheven 2009)
* Miss France (deuet er maez d'ar 9 viz Mezheven 2009)
* Buezhskrid video
* Clip video
* 16.01.74
* Le Plein des sens
* Tu l'as pas créé tu le vends
| Bloavezh | Singles | Renkamant ar werzhadennoù | Renkamant ar werzhadennoù | Renkamant ar werzhadennoù | Pladenn |
| Bloavezh | Singles | Bro-C'hall | Belgia | Suis | Pladenn |
| 2009 | Ça m'énerve | 1 | 3 | 8 | En Observation |
| 2009 | Miss France | 7 | 15 | 55 | En Observation |
| 2010 | Ça Gère | 14 | — | — | En Observation |

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel Helmut Fritz
* (fr) Forum war Helmut Fritz

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pennad ar gazetenn Républicain Lorrain
* ↑ Interview war parismatch.com
* ↑ Da brenañ er FNAC
# Helmo

An helmo, pe kevilin, zo un askorn hir en arvrec'h, etre an ilin hag an arzorn, a-stur gant ar werzhid.
A-bouez eo an helmo evit treiñ an arvrec'h hag an dorn.

## Dave

* ↑ Penn-kil-ha-troad, gant Georges Boulestreau, emb. TES 2002
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Helmstedt

Helmstedt a zo ur gêr e stad Saks-Izel, en Alamagn. Poblet eo gant 22 934 a dud (e 2013)

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Helmstedt gant ar c'hêrioù-mañ :
* Gwitreg (Breizh) abaoe 1978
* Chard (Somerset) (Bro-Saoz) abaoe 1980
* Albuquerque (SUA) abaoe 1983
* Fiuggi (Italia) abaoe 1986
* Haldensleben (Alamagn) abaoe 1990
* Svetlahorsk (Belarus) abaoe 1991
* Orăştie (Roumania) abaoe 2002

## Gwelout ivez

* Roll kumunioù Alamagn gevellet gant kumunioù eus Breizh
# Helmut Schumacher

Helmut Schumacher a zo ganet e 1931.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Ezel e voe eus skipailh Belgia en Olimpiadoù echedoù e Malta e 1981.
Kampion echedoù Belgia ha Kampion Kevre Belgia e Spa e 1969, ar c'hoarier kentañ eus kantonioù Reter Belgia o tapout an titl.
E renk Elo a oa 2087 e miz Gouhere 1987.

## Ur bartienn a-enep da Norbert Coenen

* Helmut Schumacher a-enep da Norbert Coenen .

## Liammoù divaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Helogale

Helogale :
| Helogale parvula ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Herpestidae |
| Genad : | Helogale |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Helogale a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ spesadoù mibinelled.

## Spesadoù

* Helogale hirtula
* Helogale parvula
# Helmut Kunz

Helmut Kunz a oa ur mezeg SS. Goude emlazh Adolf Hitler er Führerbunker e voe goulennet gantañ lazhañ c'hwec'h bugel Joseph Goebbels. En e destamant e skrivas Kunz e roas morfin dezho, met e gwirionez ez eo Magda Goebbels hag a lazhas he bugale (sianur a roas dezho).
# Helopsaltes

Helopsaltes :
| Helopsaltes ochotensis, tresadenn (1876) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Locustellidae |
| Anv skiantel ||
| Helopsaltes Alström et alii, 2018 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Helopsaltes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2018 gant an evnoniour svedat Per Alström (1961-) hag e genlabourerien.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Helopsaltes amnicola,
* ar fouin-Pallas (Helopsaltes certhiola)
** H. c. centralasiae, certhiola, minor, rubescens ha sparsimstriatus,
* ar fouin bras (Helopsaltes fasciolatus),
* Helopsaltes ochotensis,
* Helopsaltes pleskei,
* Helopsaltes pryeri
** H. p. pryeri ha sinensis.
Seizh (7) isspesad en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesadoù er genad Locustella kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Locustellidae/Helopsaltes (lennet e-barzh d'an 2 a viz Ebrel 2022).
* ↑ Alström P, A Cibois, M Irestedt, D Zuccon, M Gelang, J Fjeldså, MJ Andersen, RG Moyle, E Pasquet & U Olsson. 2018a. Comprehensive molecular phylogeny of the grassbirds and allies (Locustellidae) reveals extensive non-monophyly of traditional genera, and a proposal for a new classification. Molecular Phylogenetics and Evolution 127: 367–375. doi: https://doi.org/10.1016/j.ympev.2018.03.029.
# Impruneta

Impruneta a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
# Imre Nagy

Imre Nagy (en hungareg: Nagy Imre, LFE: [ˈnɒɟ ˈimrɛ]) a oa ur politikour hungarat, armerzhour war al labour-douar, ganet d'ar 7 a viz Mezheven 1896 e Kaposvár. Prezidant ar C'huzul e oa pa zeuas tre lu URSS en Hungaria evit an eil gwezh (4 Du 1956), hag e penn ar stourm enepkomunour e oa. Prizoniet e voe gant ar Soviediz ha lakaet d'ar marv d'ar 16 a viz Mezheven 1958 e Budapest. Diwar an deiz-se eo deuet da vout un haroz broadel.

## E vuhez

Soudard e oa bet en arme aostrian e-pad ar brezel bed kentañ, ha prizoniet e 1915 ha kaset da Irkoutsk. Eno e teuas da vout marksour hag emezelañ a reas er Stollad Komunour Rus e 1917 ( POSDR(b) e anv neuze) ha stourm a reas en Arme Ruz e-pad ar brezel diabarzh.
Distreiñ a reas da Hungaria e 1921 met e 1927, pa oa troet ar gouarnamant da rustaat,e kavas gwell tec'hel da Vien, hag alese, e 1930, da Voskou.

## Hiriv

Goude emdroadur 1989 e voe adsavet enor Imre Nagy en ofisiel gant Hungaria ha d'ar 16 a viz Mezheven, un tamm a-raok marv e enebour János Kádár, e voe graet obidoù broadel dezhañ, evel ma veze goulennet abaoe 1988 gant studierien Budapest ha gant Viktor Orbán, deuet da vout ministr-prezidant.

## Film

* L'homme sans sépulture (an den hep bez ebet), ur film savet gant Marta Meszaros, 2005
# Imram

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Imram zo ur ger iwerzhonek hag anv meur a dra.

## Iwerzhon

* IMRAM, gouel al lennegezh iwerzhonek

## Breizh

* Imram, ur varzhoneg vrezhonek, gant Maodez Glanndour
* ar Priz Imram, ur priz barzhoniezh vrezhonek, diwar anv oberenn Maodez Glanndour
* Imram, ur ganaouenn gant Alan Stivell

## Notennoù

* ↑ IMRAM, Féile Litríochta Gaeilge
* ↑ http://www.parolesmania.com/paroles_alan_stivell_8486/paroles_imram_309000.html Komzoù kanaouenn Alan Stivell.
# Imre Hungaria

Imre Hungaria zo anv daou zen :
* Sant Imre (war-dro 1000-1007 - 1031), priñs ha sant katolik
* Imre Hungaria (1174-1204), roue Hungaria
# In God We Trust

In God We Trust (E Doue e fiziomp) a zo ur frazenn saoznek ha sturienn ofisiel Stadoù-Unanet Amerika, hag ivez hini Florida ha hini Nicaragua, ur vro spagnolek koulskoude.
Ar frazenn-se eo a lenner war ar bilhedoù moneiz stadunanat, hag a zo bet danvez meur a flemmadenn diwar-benn an darempred etre Doue hag an dollar, pe an doue-dollar.
# Imran Awan

Imran Awan, ganet e 1980, zo ul labourer war ar stlenneg hag ar c'helaouiñ pakistanat-stadunanat. Labouret en deus bet evit ar Strollad Demokratel e Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet. Harzet eo bet e miz Gouhere 2017. Labouret en devoa e-pad 13 vloaz evel arbennigour war ar stlenneg evit Kongres ar Stadoù-Unanet. Meur a enklask a zo bet warnañ er bloavezh 2017, gortoz a ra bezañ barnet pa damaller dezhañ, ha d'e wreg Hina Alvi, breinadur, disklêriadurioù faos ha trafikerezh arc'hant.
D'ar 1añ a viz Gouhere 2017, Awan a zisklêrie dirak ar varnerien e oa digablus eus an holl draoù tamallet dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ http://edition.cnn.com/2017/07/26/politics/imran-awan-house-democrats/index.html
# Imre Kertész

Imre Kertész zo ur skrivagner hungarat ganet e Budapest d'an 9 a viz Du 1929. Brudet eo evit bezañ bet bac'het e kampoù nazi Auschwitz ha Buchenwald etre 1944 ha 1945. Dezrevelliñ a ra e vuhez en ul lodenn vat eus e oberennoù. En o zouez emañ Kaddis a meg nem született gyermekért (Kadish evit ar bugel na vo ket ganet).
Aet eo gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 2002 (Kentañ Hungarad loreet).
# InSight

An Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport (InSight) zo ur gefridi aozet gant an NASA evit studiañ framm diabarzh don ar blanedenn Meurzh. Ar gefridi zo bet kroget d'ar 5 a viz Mae 2018 pa oa bet lañset en egor ur sontenn robot savet gant skourr egorel an embregerezh stadunanat Lockheed Martin, gant harp kefluskerioù jet an NASA ; pradet eo ar sontenn en Elysium Planitia war Meurzh d'ar 26 a viz Du 2018. InSight he deus beajet 483 milion a gilometroù en holl. Darn eus binvioù-studiañ ar sontenn zo bet savet en Europa.