OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mulgara lost kribennek

Mulgara lost kribennek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| Genad : | Dasycercus |
| Anv skiantel ||
| Dasycercus cristicauda Krefft, 1867 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mulgara lost kribennek (Dasycercus cristicauda) a zo ur bronneg godellek hag a vev e kreiz Aostralia.
# Mujeres en la ventana

Mujeres en la ventana (Maouezi er prenestr) zo un eoullivadur gant al livour spagnol Bartolomé Esteban Murillo entre 1665 ha 1675. War ziskouez emañ e National Gallery of Art, e Washington D. C., SUA.
# Mulanje (distrig)

Mulanje zo un distrig eus Malawi.

## Daveenn

* ↑ Ofis Broadel stadegoù Malawi
g • ka • keDistrigoù Malawi :
| Rannvro an Norzh | Chitipa · Karonga · Likoma · Mzimba · Nkhata Bay · Rumphi |
| Rannvro ar C'hreiz | Dedza · Dowa · Kasungu · Lilongwe · Mchinji · Nkhotakota · Ntcheu · Ntchisi · Salima |
| Rannvro ar Su | Balaka · Blantyre · Chikwawa · Chiradzulu · Machinga · Mangochi · Mulanje · Mwanza · Neno · Nsanje · Phalombe · Thyolo · Zomba |
# Mulazzo

Mulazzo a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Massa-Carrara e Toskana.
# Mulgara lost toupek

Mulgara lost toupek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| Genad : | Dasycercus |
| Anv skiantel ||
| Dasycercus blythi Waite, 1904 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mulgara lost toupek (Dasycercus blythi) a zo ur bronneg godellek hag a vev en Aostralia.
# Mulan (film, 1998)

Mulan a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Barry Cook ha Tony Bancroft.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 5 a viz Mezheven 1998 e Stadoù-Unanet Amerika. C'hwec'hvet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Hercules (e miz Mezheven 1997) hag a-raok Tarzan (e miz Mezheven 1999).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kentaenn.
# Mulazzano

Mulazzano zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Mula

Mula zo ur gumun eus Spagn e Rannvro Murcia.
# Medieg

Ur yezh iranek eus skourr yezhoù ar gwalarn eo ar medieg komzet gwechall gant ar Veded.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get hep leuskel war he lerc'h roud ebet dre skrid, met pusubl eo e vije bet ar medieg ur rannyezh hen-berseg.
# Medieval: Total War (c'hoari video)

Medieval: Total War a zo ur c'hoari war urzhiataer, e lec'h ma vez ret d'ar c'hoarier krouiñ e impalaerezh. E-pad ar Grennamzer e tremen an darvoudoù (adalek ar bloavezh 1087 betek ar bloavezh 1453). Brudet eo ar c'hoari en abeg d'ar gwirvoud istorel a vez ennañ.
Ul lodenn eo (an eil tamm) eus an heuliad c'hoarioù video Total War.
# Mediglia

Mediglia a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Medina de Rioseco

Medina de Rioseco zo ur gumun e Spagn, e proviñs Valladolid.
# Medina de las Torres

Medina de las Torres zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Badajoz, en Extremadura.
# Medina-Sidonia

Medina-Sidonia zo ur gumun e proviñs Cádiz, en Andalouzia.
# Medina (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Medina ("kêr" en arabeg) a c'hall bezañ anv meur a dra.

### Arabia Saoudat

* Medina, pe al-Madīnah al-Munawwarah, ur gêr vras ha kêr santel en islam.

### Arc'hantina

Div stêr:
* Río Medina (Salta), e proviñs Salta .
* Río Medina (Tucumán), e proviñs Tucumán

### Kolombia

* Medina (Cundinamarca), ur gumun e departamant Cundinamarca
* Proviñs Medina e departamant Cundinamarca

### Bro-Saoz

* Medina (stêr), ur stêr vihan en enez Wight

### Spagn

* Medina de las Torres, e proviñs Badajoz
* Medina del Campo, e proviñs Valladolid
* Medina de Pomar, e proviñs Burgos
* Medina de Rioseco, e proviñs Valladolid
* Medina-Sidonia, e proviñs Cádiz
* Brahojos de Medina, e proviñs Valladolid

### Stadoù-Unanet

* Medina (Minnesota)
* Medina (North Dakota)
* Medina (Ohio)
* Medina County, Ohio
* Medina (Tennessee)
* Medina (Washington)
* Medina (Wisconsin)
* Stêr Medina (Texas), stêr en Texas

### Broioù all

* Medina (Minas Gerais), ur gumun e Brazil
* Medina (Hungaria), ur gêriadenn en Hungaria
* Río Medina (Chiloé), stêr en Enez Chiloé , e Chile.
* Playa Medina, traezheg e Venezuela.

## Pennadoù kar

* Medinilla
* Río Medina
# Medina

    Evit implijoù all, gwelet Medina (disheñvelout).
Medina zo ur gêr vras eus Arabia Saoudat, kêr-benn proviñs Medina, e rannvro Hijaz. Yathrib e oa anv kêr a-raok an Hidjra. Meur a anv arabek zo d'ar gêr: Al-Madīna (المدينة) « ar gêr » ; Al-Madīna al-Munawwara (anv arabek leun: المدينة المنورة, distaget [ælmæˈdiːnæl muˈnɑwːɑrɑ]), an anv ofisiel a dalvez « ar gêr sklêrijennet», Madīnatu an-Nabî (ﻣﺩﯾﻨﺔ ﺍﻟﻨﺒﻲ) « kêr ar profed », pe Madīnatu Rasûl Allah (مدينة رسول الله) « kêr kannad Doue»).
Eno en em stalias Mohammed, profed an Islam, goude an Hidjra, goude ma voe rediet gant Doue, hervez ar C'horan da guitaat Mekka, ur gêr lec'hiet 430 kilometr diouzh Medina. Eno ivez e varvas e 632. Emañ bez Mohammed e Medina, e Al-Masjid an-Nabawi (moskeenn ar profed). Eno ivez emañ bezioù ar c'hentañ kalifed Abou Bakr hag Omar hag abalamour da se ez eo ur gêr sakr evit ar Vuzulmiz. An eil kêr sakr eus an Islam eo war-lerc'h Mekka.
Medina n'eo ket ur bazenn rediet da vezañ graet e-pad an hadj, met un darn eus ar birc'hirined a zeu eus Mekka evit gweladenniñ bez Mohammed hag ar voskeenn.
# Medina de Pomar

Medina de Pomar zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Nanternis

Nanternis zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. Er Grennamzer e oa e kombod Caerwedros.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Nantes

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nantes zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù
### Brazil

* Nantes (São Paulo) e stad São Paulo.

### Breizh

* Nantes, anv gallek kêr Naoned, e Breizh, hag alese :
** Naoned Meurgêr,
** Enez Naoned, un enezenn,
** An édit de Nantes, embann gant ar roue gall Herri IV, sinet e Naoned en 1598,
** FC Nantes, anv gallek klub melldroad Naoned.

### Bro-C'hall

* Nantes-en-Ratier, kumun en Isère.

### Haiti

* Rivière Gens de Nantes pe rivière Jean de Nantes, gwazh.

### Kebek

* Nantes (Kebek), en Estrie.

### Montserrat

* Nantes River, gwazh.

### Portugal

* Vilar de Nantes, freguesia e kumun Chaves.

### Sveden

* Ur c'harter e su kumun Österåker

## Tud

* Antoine Français de Nantes (1756-1836), skrivagner ha politikour gall,
* Guillermo Nantes, sportour triatlon eus Uruguay.

## Kanaouennoù

* Nantes, kanaouenn gant Barbara,
* Les Cloches de Nantes, kanaouenn gant Yvonne George,
* Nantes, kanaouenn gant Beirut en albom The Flying Club Cup.

## Daveoù

* ↑ (sv) Kartenn
# Nantglyn

Nantglyn zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 186 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 312 a dud, ha 130 anezho (41,7 %) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Nantikokeg

Ur yezh aljek eus is-skourr eus ar yezhoù algonkek ar reter eo an nantikokeg (nanticoke), komzet gwechall e Su Delaware er Stadoù-Unanet.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek
# Nanto

Nanto a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Nantchereg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter A.2 eo an nantchereg (nan(g)cere, nan(g)jere pe nan(g)chere) komzet gant tro-dro da 71.609 den e mervent Tchad (1993).

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Nantmel

Nantmel zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e-kreiz Powys. Emañ ar gêriadenn un tammig er gevred da gêr Rhaeadr Gwy. Ouzhpenn kêriadenn Nantmel he-unan, ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : Nant Glas hag Argoed.
James Watt, an ijinour skosat a ijinas ar mekanik dre vurezh, a voe o chom e Doldowlod en tolead, pa voe war e leve, hag emañ e ziskennidi o chom eno c'hoazh.
E 2011 e oa 637 a dud o chom e kumuniezh Nantmel ha 73 anezho a oa kembraegerien (11,8%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Nanterre

Nanterre :
| Karter "La Défense" e Nanterre. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Île-de-France |
| Departamant | Hauts-de-Seine (prefeti) |
| Arondisamant | Nanterre (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h tri c'hanton : Nanterre-Gevred Nanterre-Mervent Nanterre-Norzh |
| Kod kumun | 92050 |
| Kod post | 92000 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Jarry 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Mont-Valérien |
| Lec'hienn web | www.nanterre.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 95 782 ann. (2020) |
| Stankter | 7 857 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 22 m — brasañ 127 m |
| Gorread | 12,19 km² |
| kemmañ |
Nanterre eo pennlec'h an departamant gall Hauts-de-Seine, er rannvro Enez-Frañs, er c'hornôg da Bariz. E niveradeg 2011 e oa 89 476 a dud o chom er gumun.
Ur skol-veur vras zo, anvet "Université Paris Ouest Nanterre La Défense", gant 33 000 a studierien. Brudet eo karter La Défense, ur c'harter aferioù ma kaver sezioù ur bern kompagnuniezhioù bras. E Nanterre ivez emañ kreñvlec'h ha kounlec'h ar Mont Valérien.

## Gevelliñ

Gevellet eo Nanterre gant :
* Watford (Bro-Saoz) abaoe 1960,
* Žilina (Slovakia) abaoe 1968,
* Pesaro (Italia) abaoe 1969,
* Nijniy Novgorod (Rusia) abaoe 1988,
* Craiova (Roumania) abaoe 1990,
* Tlemcen (Aljeria).
Kevratoù kenlabour zo bet skoulmet gant :
* Alvorada e Brazil e 2003,
* Deisheh en tiriadoù palestinat e 2006,
* Guarulhos e Brazil e 2007.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Atlas français de la coopération décentralisée et des autres actions extérieures, 14 a viz Genver 2010
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nantgaredig

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Nantgaredig. Tremen a ra ar stêr Tywi hebiou ar gêriadenn, er su.

## Gerdarzh

Diwar nant hag an anv-den Caredig.
# Nantlle

Nantlle zo ur gêriadenn e Dyffryn Nantlle, e Gwynedd, en hanternoz Kembre, etre Talysarn ha Rhyd Ddu.
Ur gêriadenn mengleuzerien e oa.
Er c'hreisteiz dezhi emañ Llyn Nantlle Uchaf, al lenn ma ya da aberiñ ar stêr Drws-y-coed, hag an Afon Llyfni oc'h eieniñ enni.
# Nerzhioù Difenn Tiriadel (Ukraina)

An Nerzhioù Difenn Tiriadel (ukraineg: Війська територіальної оборони, romanekadur: Viiska terytorialnoi oborony) a vez graet eus an adarmead lu eus Nerzhioù lu Ukraina. An Nerzhioù Difenn Tiriadel a oa bet savet goude adstummañ Batailhonoù an Difenn Tiriadel, unvezioù a youl vat krouet e-kerzh Brezel an Donbas hag a oa dindan urzhioù Ministrerezh an Difenn. Unvezioù an Difenn Tiriadel a oa bet anezho dija en ur stumm damaozet etre 2015 ha 2021. Er bloavezh 2022 e voent adsavet ha stummet en un doare ofisiel betek bezañ korfadoù unvanet hag a zo deuet da vezañ ur skourr emren eus Nerzhioù lu Ukraina.
An izili a zo evit ul lodenn adarmeidi hanter amzer, peurvuiañ soudarded gant skiant-prenet, ha ma vez brezel e c'hall bezañ ledanaet evit degemer trevourien lec'hel a-youl-vat evit un difennerezh lec'hel. Ma vez un engalvadur, e vez kemmesket an holl evit kaout soudarded gant skiant-prenet e-penn an holl emouestlidi. An NDT a zo bet enaouet en un doare ofisiel e 2022 pa oa kroget Aloubadeg Ukraina gant Rusia. Ouzhpenn 100 000 trevour a oa emouestlet e miz Meurzh 2022.
Lejion Etrevroadel an Difenn Broadel eus Ukraina, savet gant emouestlidi estren, zo ul lodenn eus an Nerzhioù Difenn Tiriadel.
# Nerzhioù ispisial

Nerzhioù ispisial pe nerzhioù a-ratozh zo unvezioù lu pe bolis gourdonet evit kas da benn oberiadurioù arbennik. Hervez termenadur an NATO ez eo an oberiadurioù brezel arbennikaet « obererezhioù milourel kaset da benn gant nerzhioù dibabet, aozet, gourdonet ha dafaret, gant izili dibabet, oc'h implijout kadoniezhioù, teknikoù, ha doareoù implij digustum ».
E penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved e voe krouet an nerzhioù ispisial, gant ur c'hresk anat e-pad an Eil Brezel-bed. Pep arme vras engouestlet er brezel a oa bet rediet da sevel unvezioù gouestlet da oberiadurioù arbennikaet a-dreñv al linennoù difenn enebour.
Hervez ar vro, an nerzhioù ispisial a c'hell bezañ implijet evit kefridioù disheñvel, evel tagadennoù dre an aer, enep-emsavadegiñ, "enep-sponterezh", difenn tiriad diabarzh ar vro, oberiadurioù-kuzh, tagadennoù berr, saveteiñ mac'hiaded, chaseal palioù pouezus- chaseal denel, obererezhioù spiañ, oberiadurioù fiñval, hag oberiadurioù brezel amreizh.

## An termanadur hervez ar vro

An termenadur nerzhioù ispisial a zo disheñvel hervez ar vro :
* "Special forces" er Stadoù-Unanet Amerika a dalvez evit re an U.S. Army nemetken, padal an termenadur "special operations forces" (SOF) a vez implijet evit an holl unvezhioù arbenikaet,
* Evit ar broioù a gomz rusianeg an nerzhioù ispisial a vez graet spetsnaz anezho, un doare da lavarout berraet "obererezh arbenikaet". Evit an dud o komz rusianeg e vez graet eus an nerzhioù ispisial estren gant ar ger spetsnaz (da skouer e vez graet amerikanski spetsnaz eus an U.S. Special Forces).

## Oberiantizoù

Kefridioù an nerzhioù ispisial a c'hell bezañ lies evel :
* Anavezout ha spiañ nerzhioù en un aergelc'h enebour
* Dieubiñ ostajoù pe prizonidi
* Gwareziñ lec'hioù pe tud a-bouezh
* Ober ar brezel psikologel

## Er sevenadur pop
### Filmoù diwar-benn an nerzhioù a-ratozh :

* Predator
* Rock
* Black Hawk Down
* American Sniper
* 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi

### Filmoù gant e dudenn bennañ ezel eus an nerzhioù a-ratozh :

* Heuliad filmoù Rambo
* Under Siege
# Nerzhioù ar C'hallaoued dieub

E-pad an Eil Brezel-bed, Nerzhioù ar Frañs dieub pe Forces françaises libres (FFL) a oa an anv roet d'an nerzhioù lu savet a-du gant ar France libre suj d'ar jeneral de Gaulle. Ardamezioù an nerzhioù-se a oa Kroaz Lorraine met ardamez an nerzhioù douar a oa ur c'hleze askellet.

## Istor

Meur a skourr a oa d'an Nerzhioù dieub c'hall:
* An nijlu (FAFL)
* Ar morlu (FNFL)
* Nerzhioù douar (Forces terrestres de la France Libre) anvet FFL.
* Banniel Nerzhioù ar Frañs dieub
* Banniel morlu ar Frañs dieub
* Skoed ardamez an nijlu war ur B-26 Marauder
Nerzhioù ar Frañs dieub a voe ganet d'ar 1añ a viz Gouhere 1940 gant krouidigezh « war baper », evit an nerzhioù douar, eus ur « c'hentañ brigadenn al lejion c'hall » gant 1 300 soudard bet ezel d'an nerzh kas e Norvegia ha trevourien emezellet er Frañs dieub. An nerzh hollek a oa 1 994 soudard gant 101 ofiser d'an 8 a viz Gouhere, 2 721 soudard gant 123 ofiser d'ar 15 a viz Eost.
An amiral Muselier a oa bet lakaet e-penn ar morlu gant un nerzh a 882 soudard ha 30 ofiser servij d'ar 15 a viz Gouhere. Lakaet e oa bet evel penn da c'hortoz d'an nijlu, tost da 200 nijer o devoa tizhet Bro-Saoz etre ar 15 hag an 30 a viz Even, 300 nijer a voe buan e Bro-Saoz ha ur c'hant bennak er reter-tostañ e fin 1940.
an taol bravañ gant an nerzhioù lu-se a oa bet marteze Emgann Bir Hakeim, etre ar 26 a viz Mae betek an 11 a viz Even 1942, e Libia.
# Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet

Armeoù ar Stadoù-Unanet (United States Armed Forces) eo hollad arme Stadoù-Unanet Amerika. Evit a sell ar budjed ez eo arme vrasañ ar bed.
C'hwec'h elfenn a zo:
* an US Army, an arme douar (pe "tirlu")
* an US Navy, an arme vor (pe "morlu")
* an US Air Force, an arme aer (pe "aerlu")
* an US Marine Corps, ar Marines
* an United States Space Force
* an US Coast Guard, ar warded-aod
Prezidant Stadoù-Unanet Amerika eo penn-meur (Commander-in-chief e saozneg) an nerzhioù lu harpet gant Departamant an Difenn ha Departamant Surentez ar Vammvro, an daou anezho o vezañ departamantoù kevredadel oberiañ, ar re-se eo a ro politikerezh milourel ar vro. Ar c'hwech elfenn arme a zo e-touez an eizh elfenn unwisket er Stadoù-Unanet. Adalek o grouidigezh e-kerzh ar Brezel reveulzier Stadunanat, Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet a zo bet diazez en Istor ar Stadoù-Unanet. Sikouret o deus an nerzhioù armet da gaout ur spered unanet ha lorc'hus gant ar vro dre trec'hioù ar C'hentañ Brezel Barbaresk hag an Eil Brezel Barbaresk. Ur roll pouezus a zo bet ganto e-kerzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, o tifenn rak ar C'hengevread da vont kuit diouzh an Unaniezh.
An U.S. Space Force eo an nerzh lu egorel nemetañ dre ar bed.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn Departamant an Difenn
# Nerzhioù lu Ukraina

Ar Zbroini syly Ukrainy (brezhoneg: nerzhioù lu Ukraina) eo hollad arme Ukraina. An nerzhioù diazez eo evit talañ rak un dagadenn a vefe sevenet a-enep Stad Ukraina. An holl nerzhioù-se gant re ar surentez zo dindan galloud prezidant ar vro.
Nerzhioù lu Ukraina zo savet gant meur a skourr:
* An nerzhioù douar
* Ar morlu
* An aerlu
* Nerzhioù tagañ dre aer
* Nerzhioù Difenn Tiriadel
* Troadegiezh Morlu Ukraina
Morlu Ukraina en deus un droadegiezh vunut hag un nerzh nij. Goude ma voe taget ar vro e 2014 gant Rusia, ar prezidant en devoa roet urzh da sevel bezenoù emouestlidi dindan urzhioù ar gouarnamant evit harpañ an nerzhioù lu. Da gentañ holl e oant bet arc'hantaouet nebeut gant arc'hant rannvroel ha bet e oant bet arc'hantaouet dreist-holl gant roadennoù arc'hant. E miz Du 2014, darn ar batailhonoù-se a oa bet kendeuzet en nerzhioù douar lu Ukraina. Ar Gward broadel ukrainat eo adarmead an nerzhioù lu.
Goude ar stourmadennoù a-enep Rusia, Ukraina he doa kresket an nerzhioù lu betek tizhout 204 000 soudard (+ 46 000 trevour adarmead) e 2014, hep kontañ an nerzhioù a-eil evel Gwarded an harzoù (53 000), Gward broadel Ukraina nevez savet (60 000) pe ar servijoù surentez. E 2022 hollad nerzhioù lu Ukraina a zo 250 000 (215 000 soudard). An eil nerzh lu eo er rannvro goude Nerzhioù lu Rusia. Pal ar prezidant Volodimir Zelenskiy embannet e 2022 a oa tizhout un hollad a 350 000 er bloavezh 2025, en ur ehan gant ar c'hoñje ha lakaat e plas ur gourdoniñ berr met puilh.
Abaoe an 3 a viz Even 2016 eo bet aotreet ar maouezed da servij en nerzhioù lu stourm.

## Plas ar maouezed

Dre an urzh Niverenn 292 embannet gant Ministrerezh an difenn e oa bet aotreet ar maouezed da servij en unvezioù-stourm.
Hervez sifroù Ministrerezh difenn Ukraina, e miz Even 2016 e oa 49 500 maouez er servij pe o labourat evit an nerzhioù lu. Ouzhpenn 17 000 a oa soudardezed, gant 2000 anezho o vezañ ofiserezed. E 2020, 58 000 maouez a zo er servij en Ukraina.

## Dafar

* Pennad spisoc'h: Listenn dafar Nerzhioù lu Ukraina
# Nerzhioù tagañ dre aer Ukraina

Nerzhioù tagañ dre aer Ukraina (ukraineg: Десантно-штурмові війська України, Desantno-shturmovi viiska Ukrainy, distaget [deˌsɑntno ʃtʊrmoˈvʲi ʋʲii̯ˈsʲka ʊkrɐˈjine], berraet e DShV[a] pe AAFU), anvet abaoe 2017 evel Nerzhioù fiñv dre aer Ukraina eo anv nerzhioù harzlammet Ukraina. Goude Freuzadenn an Unaniezh Soviedel e 1991, meur a unvez nerzhioù harzlammerien soviedat a oa bet lakaet en Douarlu Ukrainat nevez-krouet. Chomet e oant eno betek 2016, pa voent tennet evit sevel unan eus ar pemp skourr eus Nerzhioù lu Ukraina. An nerzhioù tagañ dre aer a zo chomet enaouet kreñv ha prest d'ar stourm dibaouez abaoe. Bez int an unvezioù-kas prim milourel, kefridiet gant an tagadennoù troadegiezh dre aer hag an oberiadurioù harzlammañ. A-raok ar Brezel etre Ukraina ha Rusia e oant an nerzhioù implijet gant Ukraina evit oberiadurioù gwareziñ ar peoc'h dre ar bed. Gwelet int evel begenn nerzhioù lu Ukraina.

## Istor

Nerzhioù tagañ dre aer Ukraina a oa bet savet ent-ofisiel e 1992 evel ul lodenn eus Tirlu Ukraina. Savet e oa bet o kemer an unvezioù eus Nerzhioù harzlammerien URSS a oa chomet war tiriad Ukraina goude Freuzadur an URSS d'ar 25 a viz Kerzu 1991. Ul lodenn eus ar 98vet Divizion Gwarded Harzlammerien Soviedat a oa deuet da vezañ diaz ar 1añ Divizion harzlammerien Ukrainat, a oa deuet buan da vezañ brudet evel ar gwellañ divizion e-touez nerzhioù douar Ukraina er bloavezhioù 1990.
15 vloaz goude o c'hrouiñ, an harzlammerien ukrainat a oa bet kaset evel gwarezerien peoc'h er Balkanioù, en Irak, Koweit, Liban, Sierra Leone, Liberia, Etiopia, Jorjia ha Republik Demokratel Kongo. E 2007, an 13vet batailhon harzlammerien dispartiet a oa bet o servij e Batailhon Polonat-ukrainat ar Peoc'h, un unvez gwareziñ ar peoc'h e Kosovo.
# Nerzhioù Demokratel Siria

An Nerzhioù Demokratel Sirian (arabg: قوات سوريا الديمقراطية‎, Quwwāt Sūriyā al-Dīmuqrāṭīya, kurdeg: Hêzên Sûriya Demokratîk‎, sirieg: ܚܝ̈ܠܘܬܐ ܕܣܘܪܝܐ ܕܝܡܩܪܛܝܬܐ‎, treuzlizherennet Ḥaylawotho d'Suriya Demoqraṭoyto), berraet en SDF, HSD pe QSD, zo ur c'hengevread bezenoù Kurded, Arabed hag Asirianed, gant un nebeud Turkmened ha Tchetcheniz. Kemer a ra perzh e Brezel diabarzh Siria ha pouezus eo bet er stourm a-enep ar Stad Islamek. An NDS zo stag ouzh Unvezioù Difenn ar Bobl (YPG), ur bezen kurd evit an darn vrasañ eus an izili.
An Nerzhioù Demokratel Sirian, savet e miz Here 2015, a stourm evit sevel ur Stad demokratel, kevredadel ha lik e Siria. E miz Kerzu 2016, bonreizh an tiriad emren e Norzh ha Reter Siria a lakae an NDS evel nerzh lu ofisiel evit difenn an tiriad. Enebourien diazez an NDS eo an islamourien hag ar strolladoù broadelourien arab engouestlet er brezel diabarzh, dreist-holl sponterien ar Stad Islamek, an nerzhioù enebiñ sirian harpet gant Turkia, skourroù Al-Qaida. An NDS en deus lakaet darn eus e nerzhioù stourm a-enep ar Stad Islamek. Deuet eo a-benn da dalañ ha goude-se da vountañ war ar nerzhioù stourm ar c'halifad. Adkemeret ez eus bet ganto lec'hioù strategel pouezus evel Al-Hawl, Shaddadi, Tishrin Dam, Manbij, al-Tabqah, Tabqa Dam, Baath Dam, ha dreist-holl kêr-benn ar Stad Islamek, kêr Raqqa.
E miz Meurzh 2019, an Nerzhioù Demokratel Sirian o deus embannet faezhadenn ar Stad Islamek e Siria, ur wech aloubet ganto Baghuz, ar gêr ziwezhañ dalc'het gant ar c'halifad. E 2017 e istimed e oa gant an NDS war-dro 60 000-75 000 ezel.