OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# C'hwezhadur (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen c'hwezhadur (saoz.: aspiration) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn dre serriñ kendistaget dre c'hwezhañ aer dre ar genoù.
Kreñv pe greñvoc'h a c'hell bezañ ar c'hwezhadur, o kemmañ a yezh da yezh.
Skrivet e vez [ʰ] hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel. Implijet e c'hell bezañ ivez ar sin diakritek ispisial [⁼] evit diskwel n'emañ ket c'hwezhet ur gensonenn mar bez ezhomm.
Ar c'hwezhadur a c'hell bezañ ur perzh liammet ouzh alofonennoù resis, evel e saozneg ma vez distaget dre c'hwezhañ atav an holl kensonennoù dre serriñ divouezh e penn-kentañ ur ger, pe gallout a ra talvezout da diforc'hañ fonemennoù evel e meur a yezh indezek, da skouer an hindeg.
C'hwezhet e c'hell bezañ kensonennoù mouezhiet kouzl ha divouezh ha gallout a ra c'hoarvezout e penn-kentañ, e kreiz pe zoken e diwezh ur ger, da skouer en armenieg:
"goubenner" :
| bart͡s⁼ | "diaez" |
| bart͡sʰ | "uhel" |

## Gwelit ivez:

* Rakc'hwezhadur
* Doare distagañ
* Kensonenn
* Spiritus asper
* Spiritus lenis
# C'hwibanenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen c'hwibanenn (saoz.: sibilant consonant pe grooved fricative) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur dre daravat pe eus ur gensonenn dre fic'hal ma vez kaset ur bann aer da redek a-hed ur ganol strizh e trakt ar vouezh betek kostez lemm an teod.
Kreñvoc'h eo son ar c'hwibanennoù evit hini ar c'hensonennoù all.
A-wezhoù e vez lakaat an termen kensonenn skiltr (saoz. strident consonant) da vezañ heñvelster gant an termen c'hwibanenn, met e gwirionez e ranker ober an diforc'h etreze o-daou dre ma tenn an tremen "c'hwibanenn" da doare distagañ ur gensonenn keit ha ma tenn an anv-gwan "skiltr" da berzhioù ar c'hleved.
Setu ar c'hensonennoù dre serriñ pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
    Logigoù:
   * [s, z]: distaget gant beg pe gant lavnenn an teod.
    Logigoù-staon:
   * [ʃ, ʒ]: Drek-logigoù, da lâret eo kensonennoù drekkevig gant an teod bolzennet (pe damstaoniet) distaget gant beg pe gant lavnenn an teod
   * [ɕ, ʑ]: Rak-staon: da lâret eo kensonennoù drek-logigoù staoniet kevatal da /ʃʲ, ʒʲ/
   * [ʂ, ʐ]: Kilbleg, da lâret eo resisoc'h: a) kensoennoù drek-logigoù distaget gant neb an teod nann-staoniet; b) kensonennoù drek-logigoù pe rak-staon distaget gant isbeg an teod pe; c) kensonennoù drek-logioù nann-staoniet distaget gant lavnenn an teod ("plaen"), a-wezhoù treuzskrivet [s̠, z̠] pe [ʂ̻, ʐ̻]
Bez' e c'heller implijout sinoù diakritek seul wezh mar bez ezhomm evit sklaeraat en un doare resisoc'h pehini eo al lec'h distagañ, da skouer [s̺] evit ur gensonenn distaget gant beg an teod kv. [s̻] evit ur gensonenn distaget gant lavnenn an teod; [s̪] evit ur gensonenn dent pe logigoù-dent; [sʲ] evit merkañ ur gensonenn staoniet; ha [s̠] evit ur gensonenn drek-logigoù hepmuiken, da lâret eo ur gensonenn drek-logigoù nann-staoniet (pe "plaen") distaget gant lavnenn an teod. Gant un nebeud yezhoù kaokazek ar gwalarn e vez implijet ivez "kensonennoù drek-logigoù serr distaget gant lavnenn an teod" hep arouezenn ofisiel ebet hervez reolennoù al LFE, treuzskrivet peurliesañ [ŝ ẑ].
Ral a wezh e kaver yezhoù oc'h ober gant muioc'h evit tri rummad c'hwibanennoù disheñvel (hep kendistagadur all ebet), met en oubic'heg e reer gant pevar rummad c'hwibanennoù eeun: [s z], [ŝ ẑ ŝʷ ẑʷ], [ɕ ʑ ɕʷ ʑʷ], [ʂ ʐ], hag hervez enklaskoù zo e vefe implijet pemp rummad disheñvel e rannyezh sinaek Qinan, e Proviñs Shandong.

## Gwelet ivez

* Kensonenn

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Dictionnaire français-breton, Martial Menard, Palantines, 2012. Pennger 'sifflant'.
# C'hwezher bras

C'hwezher bras :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Isurzhad : | Odontoceti |
| Kerentiad : | Physeteridae |
| Genad : | Physeter |
| Anv skiantel ||
| Physeter macrocephalus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hwezher bras (Physeter macrocephalus pe Physeter catodon) a zo ur morvil dantek bras. Ar spesad nemetañ eo er genad Physeter.
# C'hwezigell

Ur c'hwezigell zo
* ur seurt sac'h e korf ar bronneged, tud pe loened, a zalc'h an troazh, gwelit c'hwezigell (korfadurezh);
** gwechall e veze bugale o c'hoari gant c'hwezigelloù-moc'h, c'hwezhet gante, hag implijet evel melloù da c'hoari
** gant c'hwezigelloù-moc'h e veze graet ar melloù rugbi kentañ, a-hervez:
* ur seurt sac'h a zalc'h an aer, a vez c'hwezhet, hag a zo ur c'hoariell d'ar vugale.

## Liamm diavaez

* Bugale o c'hoari gant ur c'hwezigell-porc'hell
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# C'hwezigell (korfadurezh)

Ar c'hwezigell zo un organ kleuz a zo e korf an darn niverusañ eus al loened.
E korf mab-den emañ ar c'hwezigell, e kavenn al lestr, m'en em zastum an troazh a zeu eus al lounezhi dre ar sanioù-troazh a-raok bezañ skarzhet dre ar c'han-troazh.
# C'hwi a gano

C'hwi a gano zo ur stirad internet e Brezhoneg savet gant Perynn Bleunven ha Justine Morvan. C'hwi a gano a zo war ar renk evit ar Prizioù 2017

## Burutelloù

Hervez an ABP ez eo C'hwi a gano: "Simpl, efedus, fentus, son brav ha filmet propr, kit buan d'o welet!"

## Liammoù diavaez

* Facebook ar stirad
* Bali Breizh Perynn Bleunven
* C'hwi a gano - YouTube

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) http://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec/serie-en-breton-c-hwi-a-gano-soiree-de-gala-vendredi-30-11-2016-11312042.php
* ↑ (fr) http://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/priziou-2017-nommes-sont-1193745.html
* ↑ Fanny Chauffin, ABP 4/12/2016
# C'hoari ar ranig

* N'eo ket holloueziadurel ar pennad-mañ. Pe re dreut eo an danvez anezhañ, pe ez eus ennañ traoù ha n'emañ ket o lec'h en un holloueziadur.
* Gallout a rit labourat d'e wellaat. Muioc'h a ditouroù evit kompren kudennoù ar bajenn-mañ a vo kavet war ar bajenn kaozeal kenstag.

## Doare c'hoari

Ret eo merkañ ar brasañ niver a boentoù o vukañ genoù ar ran.

## Dafar

- 1 voest ran - 8 paled bihan.

## Penaos ez a en-dro ?

Ret eo teurel an 8 paled an eil goude egile e-barzh an toulloù evit merkañ ar muiañ posupl a boentoù. Genoù ar ranig a lak da c'hounit ar muiañ a boentoù.

## Ar poentoù

Ar maout a ya gant an hini en deus tapet ar muiañ a boentoù.

## Evit ar vugale

Ret eo teurel 4 faled.
# C'hoari achap

Ur c'hoari achap, anvet ivet escape game e saozneg, a zo un doare c'hoari e-lec'h ma ranker achap diouzh ur sal en ur ziskoulmañ a bep seurt luziadelloù.
Peurliesañ, e vez bac'het meur a c'hoarier e-barzh ur sal alc’hwezet warne, hag e rankont achap diouzh ar sal dindan ur prantad termenet en a-raok.
Kavet e vez ivez c'hoarioù achap e-barzh c'hoarioù video 'zo, evel ar c'hoari We Were Here. Bez ez eus ivez dibaoe 2017 c'hoarioù kartoù a-stroll anvet Unlock, hag a zo bet awenet gant doare ar c'hoarioù achap.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Petra 'zo nevez e brezhoneg e miz Meurzh 2022, Brezhoweb, 01/03/2022
* ↑ We Were Here, war soubennargeek.wordpress.com, 02/08/2021
* ↑ Deuet eo er-maez an Unlock kentañ e miz C'hwevrer 2017 e Bro-C'hall
# C'hoari ha Deskiñ

C'hoari ha Deskiñ zo un abadenn skinwel skignet ha produet gant Brezhoweb. Filmet e vez e pep lec'h e pemp departamant Breizh. Ar c'hentañ abadenn a oa bet filmet e 2016. 18 abadenn a oa bet filmet e 6 kêr disheñvel.
Choazet e vez ar c'hêrioù abalamour d'al lañs a zo gant ar brezhoneg enno. Kenurzhier an abadenn eo Dewi Siberil. Kinniget e vez C'hoari ha Deskiñ gant Tangi Merien ha Sten Charbonneau. Sten a vez o prientiñ ar goulennoù ha difaziañ a ra an dud padal Tangi a ro buhez d'ar c'hoari dre sevel ar goulennoù.
Div pe deir lodenn a zo d'un abadenn gant pevar a dud:
* Deraouidi/ skolidi
* Skolajidi
* Tud gour
Al lodenn gentañ a zo goulennoù war ar c'hemmadurioù. Goude-se goulennoù war ar sevenadur. Da c'houde goulennoù war an troioù-lavar. Ul lodenn a zo ivez tennañ ar ger fall eus un heuliad pe kavout gerioù tro-dro d'ur sujed.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn C'hoari ha Deskiñ
* C'hoari ha Deskiñ war Radio Breizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://actu.fr/bretagne/quimper_29232/brezhoweb-deuxieme-saison-choari-ha-deskin-debute-quimper_13528666.html
* ↑ http://www.letelegramme.fr/finistere/quimper/brezhoweb-premier-tournage-a-quimper-de-c-hoari-ha-deskin-24-11-2017-11753402.php
* ↑ https://actu.fr/bretagne/guingamp_22070/brezhoweb-lance-son-nouveau-jeu-tele-100-breton-a-guingamp_7420664.html
* ↑ https://www.francebleu.fr/infos/insolite/fotoiou-un-abadenn-c-hoari-ha-deskin-enrollet-e-mediaoueg-ar-gabusined-e-brest-1488486499
# C'hoarezed de Nesle

Ar C'hoarezed de Nesle a oa pemp merc'h Louis III de Mailly-Nesle, markiz Nesle ha Mailly, priñs Orange (1689-1767) hag e bried Armande Félice de La Porte Mazarin (1691-1729), merc'h-vihan da Hortense Mancini gournizez-vihan da Mazarin. Peder anezhe a voe serc'hed d'ar roue gall Loeiz XV :
* Louise Julie de Mailly-Nesle, kontez Mailly (1710-1751), dimezet e 1726 (da 16 vloaz) d'he c'henderv Louis-Alexandre, kont Mailly. En 1733 e teuas da vout serc'h ar roue Loeiz XV, ha serc'h ofisiel en 1736. E 1739 avat e voe kemeret he lec'h gant he c'hoar Pauline. Dont a reas en-dro e gwele ar roue en 1741, met en 1742 e voe kaset kuit eus al lez war c'houlenn he c'hoar yaouankañ Marie-Anne ;
* Pauline Félicité de Mailly-Nesle, kontez Vintimille (1712-1741), serc'h ar roue Loeiz XV, a c'hanas ur mab bastard, Charles, lesanvet an « Demi-Louis » (hanter-loeiz). E 1739 e timezas da Jean-Baptiste du Luc, kont Vintimille (1720-1777) ;
* Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais (1713-1760) ; dimezet da Louis de Brancas duc de Villars, dug Laurageais.
* Hortense-Félicité de Mailly (1715-1799), an hini nemeti na voe ket serc'h d'ar roue Loeiz XV. Dimezet e voe da François-Marie de Fouilleuse, markiz Flavacourt.
* Marie-Anne de Mailly-Nesle, markizez La Tournelle, dugez Châteauroux (1717-1744).

## Poltredoù ar peder c'hoar serc'hed d'ar roue Loeiz XV

* Louise Julie de Mailly-Nesle, Kontez Mailly. Poltred gant Alexis Grimou
* Pauline Félicité de Mailly-Nesle, gant Jean-Marc Nattier
* Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais.
* Marie-Anne de Mailly-Nesle gant Jean-Marc Nattier
# C'hoarezed Mirabal

Ar c'hoarezed Mirabal (Hermanas Mirabal e spagnoleg, distaget) a oa peder c'hoar dominikan. Stourmet o deus a-enep diktatouriezh Rafael Trujillo. Teir anezho a voe muntret d'ar 25 a viz Du 1960. Ar muntroù-se o deus lakaet ar c'hoarezed Mirabal da arouez emsavadur ar bobl hag ar merc'hed er Republik Dominikan.

## C'hoarezed

| Anv | Lesanv | Deiziad ganedigezh | Deiziad marv |
| Patria Mercedes Mirabal Reyes | Patria | 27 a viz C'hwevrer 1924 | 25 a viz Du 1960 |
| Bélgica Adela Mirabal Reyes | Dedé | 1 a viz Meurzh 1925 | 1 a viz C'hwevrer 2014 |
| María Argentina Minerva Mirabal Reyes | Minerva | 12 a viz Meurzh 1926 | 25 a viz Du 1960 |
| Antonia María Teresa Mirabal Reyes | María Teresa | 15 a viz Here 1935 | 25 a viz Du 1960 |

## Notennoù

* ↑ International Day for the Elimination of Violence against Women.
* ↑ "The Three Sisters, Avenged: A Dominican Drama", New York Times (15 February 1997).
# C'hoari ar misioner

C'hoari ar misioner zo un doare da c'hoari daou, pa vez an eil war-benn egile, tal-ouzh-tal, an hini zo dindan o skarañ e ziv vorzhed. En doare-se e c'hall an daou gariad sellout an eil ouzh egile, ha pokat an eil d'egile a-hed an embarañ.
N'ouzer ket re vat a belec'h e teu an droienn, implijet e meur a yezh, met gouzout a reer e oa enebet an Iliz katolik ouzh an embarañ ha ne veze ket graet hervezi, en doare naturel, hag evit ober bugale, ha hounnezh e vefe an doare naturel.

## Liammoù diavaez

* 50 variations du missionnaire faciles à faire - Cosmopolitan
# C'hoari ar c'hadorioù

C'hoari ar c'hadorioù zo ur c'hoari gant kadorioù. Treiñ a ra an dud en-dro d'ar c'hadorioù, ha pa chom a-sav ar sonerezh pe ar c'han, e rankont azezañ. Met ur gador nebeutoc'h a vez atav.
* Er gomedienn war gan Evita (1996), e-pad ar ganaouenn The Art of the Possible, Juan Perón hag ur strollad ofiserien all a c'hoari ar c'hadorioù ha gant Perón ec'h a ar maout, evit aroueziañ e bignidigezh war-zu ar galloud.
* Er film istorel serbek Дара из Јасеновца / Dara iz Jasenovca (2020) e vez lakaet ar brizonidi da c'hoari ar c'hadorioù a-raok bezañ fuzuilhet evit plijadur an ofiserien nazi.

## Pennad kar

* Duck, duck, goose
# Dendrocincla

Dendrocincla :
| Dendrocincla anabatina. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Dendrocolaptinae |
| Anv skiantel ||
| Dendrocincla G.R.Gray, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocincla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dendrocincla anabatina
** D. a. anabatina, saturata ha typhla,
* Dendrocincla fuliginosa
** D. f. atrirostris, barinensis, deltana, fuliginosa, lafresnayei, meruloides, neglecta, phaeochroa, ridgwayi, rufoolivacea ha trumaii,
* Dendrocincla homochroa
** D. h. acedesta, homochroa, meridionalis ha ruficeps,
* Dendrocincla merula
** D. m. badia, bartletti, castanoptera, merula, obidensis, olivascens ha remota,
* Dendrocincla turdina
** D. t. taunayi ha turdina,
* Dendrocincla tyrannina
** D. t. hellmayri ha tyrannina.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, nav isspesad warn-ugent (29) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Dendrocincla (lennet e-barzh d'ar 17 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dendrocitta

Dendrocitta :
| Dendrocitta vagabunda, luc'hskeudennet e Kozhikode (stad Kerala, India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Corvidae |
| Anv skiantel ||
| Dendrocitta Gould, 1833 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocitta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1833 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dendrocitta bayleyi,
* Dendrocitta cinerascens,
* Dendrocitta formosae
** D. f. assimilis, D. f. formosae, D. f. himalayana, D. f. insulae, D. f. occidentalis, D. f. sapiens, D. f. sarkari ha D. f. sinica,
* Dendrocitta frontalis,
* Dendrocitta leucogastra,
* Dendrocitta occipitalis,
* Dendrocitta vagabunda
** D. v. behni, D. v. bristoli, D. v. kinneari, D. v. pallida, D. v. parvula, D. v. sakeratensis, D. v. saturatior, D. v. sclateri ha D. v. vagabunda.
Seitek (17) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Azia ar Gevred hag ar Su.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Corvidae/Dendrocitta (lennet e-barzh d'ar 14 a viz Du 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dendrocopos analis

Dendrocopos analis :
| Dendrocopos analis, luc'hskeudennet e Bueng Boraphet (Nakhon Sawan, Thailand). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Dendrocopos |
| Anv skiantel ||
| Dendrocopos analis (Bonaparte, 1850) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocopos analis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus analis (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Dendrocopos analis analis, e Sumatera, Jawa ha Bali,
* D. a. andamanensis, en Inizi Andaman,
* D. a. longipennis, eus kreiz Myanmar, dre dThailand, da greisteiz Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* (en) Dendrocopos analis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dendrocopos analis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dendrocopos analis.
# Dendrocopos atratus

Dendrocopos atratus :
| Dendrocopos atratus, luc'hskeudennet e Chiang Mai (Thailand). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Dendrocopos |
| Anv skiantel ||
| Dendrocopos atratus (Blyth, 1849) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocopos atratus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Dryobates atratus (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Dendrocopos atratus atratus, e biz India, Myanmar, Thailand ha Laos,
* D. a. vietnamensis, e Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* (en) Dendrocopos atratus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dendrocopos atratus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dendrocopos atratus.
# Dendrocolaptes

Dendrocolaptes :
| Dendrocolaptes platyrostris, luc'hskeudennet e Horto Florestal de São Paulo (Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Dendrocolaptinae |
| Anv skiantel ||
| Dendrocolaptes Hermann, 1804 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocolaptes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1804 gant an naturour gall Jean Hermann (1738-1800).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dendrocolaptes certhia
** D. c. certhia, concolor, juruanus, medius, radiolatus, retentus ha ridgwayi,
* Dendrocolaptes hoffmannsi,
* Dendrocolaptes picumnus
** D. p. casaresi, costaricensis, multistrigatus, olivaceus, pallescens, picumnus, puncticollis, seilerni, transfasciatus ha validus,
* Dendrocolaptes platyrostris
** D. p. intermedius ha platyrostris,
* Dendrocolaptes sanctithomae
** D. s. hesperius, punctipectus, sanctithomae ha sheffleri.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, tri issepsad warn-ugent (23) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Dendrocolaptes (lennet e-barzh d'an 3 a viz Gouere 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dendrocopos

Dendrocopos :
| Dendrocopos macei, luc'hskeudennet e Dhaka (Bangladesh). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Anv skiantel ||
| Dendrocopos Koch, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocopos a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ speged, krouet e 1816 gant an naturour alaman Carl Ludwig Koch (1778-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daouzek spesad a ya d'ober ar genad :
* Dendrocopos analis
** D. a. analis, D. a. andamanensis ha D. a. longipennis,
* Dendrocopos assimilis,
* Dendrocopos atratus
** D. a. atratus ha D. a. vietnamensis,
* Dendrocopos darjellensis
** D. d. darjellensis ha D. d. desmursi,
* Dendrocopos himalayensis
** D. h. albescens ha D. h. himalayensis
* Dendrocopos hyperythrus
** D. h. annamensis, D. h. hyperythrus, D. h. marshalli ha D. h. subrufinus,
* Dendrocopos leucopterus,
* ar speg kein gwenn (Dendrocopos leucotos)
** D. l. fohkiensis, D. l. insularis, D. l. leucotos, D. l. lilfordi, D. l. namiyei, D. l. owstoni, D. l. quelpartensis, D. l. stejnegeri, D. l. subcirris, D. l. takahashii, D. l. tangi ha D. l. uralensis,
* Dendrocopos macei
** D. m. macei ha D. m. westermani,
* ar speg brizh bras (Dendrocopos major)
** D. m. anglicus, D. m. beicki, D. m. brevirostris, D. m. cabanisi, D. m. canariensis, D. m. candidus, D. m. hainanus, D. m. harterti, D. m. hispanus, D. m. italiae, D. m. japonicus, D. m. kamtschaticus, D. m. major, D. m. mandarinus, D. m. mauritanus, D. m. numidus, D. m. paphlagoniae, D. m. parroti, D. m. pinetorum, D. m. poelzami, D. m. stresemanni, D. m. tenuirostris, D. m. thanneri ha D. m. wulashanicus,
* Dendrocopos noguchii,
* ar speg siriat (Dendrocopos syriacus)
** D. s. milleri, D. s. syriacus ha D. s. transcaucasicus.
Pevar isspesad ha hanter-kant (54) en holl.

## Rummatadur

Diblaset e oa bet ar spesadoù :
* auriceps, dorae ha medius er genad Dendrocoptes,
* obsoletus e hini Dendropicos,
* cathpharius ha minor e hini Dryobates,
* mahrattensis e hini Leiopicus
* ha reoù canicapillus, kizuki, maculatus, moluccensis, nanus, ramsayi ha temminckii er genad Yungipicus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Picidae/Dendrocopos (lennet e-barzh d'ar 1añ a viz Gouere 2016).
* ↑ Jérôme Fuchs ha Jean-Marc Pons, A new classification of the Pied Woodpeckers assemblage (Dendropicini, Picidae) based on a comprehensive multi-locus phylogeny. Molecular Phylogenetics and Evolution, miz Gouere 2015, 88:28-37.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dendrocopos darjellensis

Dendrocopos darjellensis :
| Dendrocopos darjellensis, luc'hskeudennet e Bhoutan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Dendrocopos |
| Anv skiantel ||
| Dendrocopos darjellensis (Blyth, 1845) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendrocopos darjellensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus (Dendrocopus) [sic] darjellensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù norzh Iskevandir India :
* Dendrocopos darjellensis darjellensis, eus Nepal ha biz India da greisteiz Sina ha gwalarn Viêt Nam,
* D. d. desmursi, e kreiz Sina.

## Liammoù diavaez

* (en) Dendrocopos darjellensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dendrocopos darjellensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dendrocopos darjellensis.
# Dendragapus

Dendragapus :
| Ur barez D. fuliginosus, e Park broadel Yosemite (Kalifornia, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Dendragapus Elliot, 1864 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dendragapus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1864 gant al loenoniour stadunanat Daniel Giraud Elliot (1835-1915).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Daou spesad skilgegi a ya d'ober ar genad :
* ar skilgog kazugel (Dendragapus fuliginosus)
** D. f. fuliginosus, howardi, sierrae ha sitkensis,
* ar skilgog teñval (Dendragapus obscurus)
** D. o. obscurus, oreinus, pallidus ha richardsonii.

## Annezva

O c'havout a reer e Norzhamerika, eizh (8) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Dendragapus (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mae 2022).