OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mametz (Somme)

Mametz :
| Mametz, ur rejimant goafeien vreizhveuriat (18th King George's Own Lancers) e 1916. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Somme |
| Arondisamant | Péronne |
| Kanton | Albert |
| Kod kumun | 80505 |
| Kod post | 80300 |
| Maer Amzer gefridi | Stéphane Brunel 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays du Coquelicot |
| Lec'hienn web | paysducoquelicot.com/mametz |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 293 ann. (2020) |
| Stankter | 40 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 73 m bihanañ 68 m — brasañ 135 m |
| Gorread | 7,25 km² |
| kemmañ |
Mametz a zo ur gumun eus departamant ar Somme (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: Emgann koad Mametz e 1916.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ EBSSA
# Mamm-guñv

Ar vamm-guñv eo mamm an tad-kozh pe ar vamm-gozh.

## Tud

* tad • mamm • gwaz • gwreg • pried • ozhac'h • breur • c'hoar •
* mab • merc'h • emzivad • emzivadez • minor • minorez • dalif • dalifez • pennhêr • pennhêrez •
* tad-kozh • mamm-gozh • mab-bihan • douaren • merc'h-vihan • tad-kuñv • mamm-guñv •
* eontr • moereb • kenderv • keniterv • ni • niz • nizez •
* tad-kaer • mamm-gaer • mab-kaer • deuñv • merc'h-kaer • breur-kaer • c'hoar-gaer•
•tadeg • mammeg • mabeg • merc'heg • breureg • c'hoareg
* leztad • lezvamm • lezvab • lezverc'h • lezvreur • lezc'hoar •
Gwelout ivez : • kar - kerentiezh - tud • eured - dimeziñ - priedelezh - bugel - intañv
# Mammlouzoù

Kramamailh, pe kamambilh, pe mammlouzoù hag anvioù all c'hoazh (abrant, abrant-wenn, avron-ki, bozen, louzoù-ar-mammoù) a vez graet eus al louzoù anvet Asteraceae, hervezh o c'herentiad.
Bleunioù melen o dez, gant petalennoù gwenn. Gante e vez graet eoul hag e vez aozet dour diwar gamambilh, evel ma skriv Jules Gros.
Met Chamaemelum nobile eo an anv skiantel hiziv, goude ma oa Anthemis nobilis gant Linné. Anvioù all : Ormenis nobilis Chamomilla nobilis .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Matricaria recutita e anv skiantel hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.

## Levrlennadur

* Geriadur Favreau, pajenn 844
# Mamheilad

Mamheilad (saoznekaet e Mamhilad) zo ur gêriadenn vihan e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er mervent da Y Fenni, e gwalarn ar gontelezh.
Tremen a ra Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog hebiou ar gêriadenn hag a zo e kumuniezh Goetre Fawr.
Gouestlet eo an iliz da sant Ildud. En he c'hichen ez eus ur gaer a ivinenn.

## Notennoù

* ↑ The Churchyard Yews of Gwent
# Mamm

Ur vamm zo ur vaouez hag he deus krouet ur bugel, pe emañ o tougen c'hoazh, ha n'eo ket ganet ar bugel, pe he deus ganet anezhañ.
Dre vras, bezañ mamm zo kement hag ober ha kaout bugale, goude ma c'haller dispartiañ an daou dra-se a-wechoù.
* Ur vamm naturel eo an hini a c'han ar bugel.
* Ur vamm hervez al lezenn eo an hini zo anavezet dezhi gwirioù ur vamm, goude ma n'he deus ket ganet ar bugel, peogwir he deus advabet ur bugel ganet gant ur vamm all.

## Mamm ha tad

Evit bezañ mamm he deus ezhomm ar vaouez da gavout ur gwaz peurvuiañ. Hennezh a vez graet an tad anezhañ.
Abaoe 20 bloaz diwezhañ an XX$^{vet}$ kantved koulskoude ez eus bet kavet doareoù all da vezañ mamm hep skoazell an tad, nemet n'eo ket hep had un tad c'hoazh.

## Loened

| Orangoutanez hag he c'hrouadurig | Komzet e vez eus mammoù ivez evit al loened, marmouzien pe evned pe amprevaned. |

## Pennadoù kar

* mammeg
* lezvamm
* tad • mamm • gwaz • gwreg • pried • ozhac'h • breur • c'hoar •
* mab • merc'h • emzivad • emzivadez • minor • minorez • dalif • dalifez • pennhêr • pennhêrez •
* tad-kozh • mamm-gozh • mab-bihan • douaren • merc'h-vihan • tad-kuñv • mamm-guñv •
* eontr • moereb • kenderv • keniterv • ni • niz • nizez •
* tad-kaer • mamm-gaer • mab-kaer • deuñv • merc'h-kaer • breur-kaer • c'hoar-gaer•
•tadeg • mammeg • mabeg • merc'heg • breureg • c'hoareg
* leztad • lezvamm • lezvab • lezverc'h • lezvreur • lezc'hoar •
Gwelout ivez : • kar - kerentiezh - tud • eured - dimeziñ - priedelezh - bugel - intañv
# Mammal Species of the World

Mammal Species of the World (MSW) zo un embannadenn skiantel saoznek.
Talvout a ra da oberenn zave e metoù al loenoniezh dre ma tastum deskrivadur ha roadennoù levrlennadurel spesadoù anavezet ar bronneged.
Embannet e oa bet an trivet embannadur anezhi e 2005 gant American Society of Mammalogists (Johns Hopkins University Press).

## Liamm diavaez

* Mont da glask e-barzh lec'hienn Mammal Species of the World.
# Mamlouked

Izili ur c'hast soudarded eo ar Vamlouked a renas war Egipt etre 1254 ha 1811. Da gentañ e vodas sklaved.

## Notennoù

* ↑ Sellout ouzh : Hulagu Khan hag Emgann Baghdad (1258).
# Mamm Tereza

Mamm Tereza e brezhoneg, Nënë Tereza en albaneg, he yezh vamm, Mother Teresa e saozneg ha মাদার টেরিজা e bengaleg, ganet Anjezë Gonxhe Bojaxhiu en Üsküb, Impalaeriezh otoman (hiriv Skopje, Makedonia) d'ar 26 a viz Eost 1910, deuet da vezañ Indiadez e 1948, ha marvet d'ar 5 a viz Gwengolo 1997 e Kolkata, India, a oa ul leanez katolik. Ganti eo bet diazezet an aozadur Misionerien ar Garitez. Priz Nobel ar Peoc'h a zo aet ganti e 1979 ha lakaet eo bet war roll ar wenvidien e 2003.
D'ar 15 a viz Meurzh 2016 e voe sinet dekref he santelezhadur gant ar pab Frañsez. Abaoe ar 4 a viz Gwengolo 2016 e vez graet gant an doare ofisiel Santez Tereza Kolkata.
Ezel e oa Santez Tereza Kolkata an urzh misionez Sœurs de Notre-Dame de Lorette, kuitaat a ra ar gumuniezh e 1949 evit mont gant hent « he galv » ha krouiñ a ra neuze e 1950 un urzg nevez. He oeberezrezh gentañ a vezo gant ar re baourañ e-liamm gant skoliata bugale ar straedoù ha digeriñ marvdi Kalighat (Nirmal Hriday) e Calcutta. E-pad 40 vloaz e gendalc'ho gant ar gefridi sikour ar re vunut, ar re glañv, ar re war o zalaroù. Da gentañ e vezo en India ha goude-se dre ar bed a-bezh, chom a raio penn da misionerien an Drugarez.
Pa yeas Mamm Tereza da Anaon, an urzh a zo ledet war 123 vro, gant 160 mision. E-touezh ar re-se e kaver soubennoù-pobl, kreizennoù sikour d'ar familhioù, tiez emzivaded, skolioù, ospitioù pe lec'hioù degemer an dud klañv gant ar SIDA, al lovrezh pe c'hoazh an droug-skevent.

## Buhez
#### Yaouankiz

Kerent Anjezë Gonxhe Bojaxhiu a zo kenwerzhourien bourc'hiz ha kristen eus Albania. An tad Nikollë a zo e-penn meur a embregerezh e-liamm gant an tisaverezh ha gwerzhañ a ra ivez dafar apotikerezh. Daou vugel a oa dija en tiegezh pa gan Anjezë e Üsküp (Skopje hiziv-an-deiz) d'ar 26 a viz Eost 1910, e vilayeti Kosovo, un is-rann melestradurel d'an impalaeriezh Otoman. Ur verc'h anvet Age, hag ur mab Lazare.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (br) Eskopti Sant-Brieg ha Landreger
# Macha hag an Arzh (skinwel)

Macha hag an Arzh (en ruseg: Маша и Медведь / Masha i Medved) zo un heuliad 52 film skinwel rus, evit bugale, savet diwar ar gontadenn-bobl Macha hag an Arzh gant ar studio Animaccord en 2009. Un toullad tudennoù nevez zo bet krouet, ha klasket reiñ lañs d'ur marc'had a broduioù deveret, mergodennoù dreist-holl.
# Machelen (Brabant Flandrez)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Machelen zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 11,50 km²
* Poblañs (2022) : 16 108 a dud
* Stankter : 1 401 den/km²
# Macha

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Macha zo anv meur a dra:

## Anv-badez

Macha zo un anv-plac'h rusek, deveret eus Maria, skrivet Masha e saozneg

## Tud

* Macha Béranger, komzerez er skingomz gall (France Inter) entre Ebrel 1977 ha Mezheven 2006 en abadenn Allô Macha

## Lennegezh

* Macha hag an Arzh, kontadenn rus, brudet en ur bern yezhoù.

## Iwerzhon

* Macha, un doueez e mitologiezh Iwerzhon

## Pobl

* Macha, ur bobl en Etiopia

## Pennadoù kar

* Matcha, poultr te
* Mácha, anv-tiegezh tchekek
# Macharaviaya

Macharaviaya zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga en Andalouzia.

## An anv

Ur machar zo ur seurt kêriadenn, un anv a gaver en ur gumun amezek, Almáchar.

## Kumunioù tro-dro

En hanternoz: Almáchar hag Iznate; er reter: Iznate ha Vélez-Málaga, er c'hreisteiz : Vélez-Málaga ha Rincón de la Victoria; er c'hornôg : Moclinejo.
# Macha hag an Arzh

Macha hag an Arzh (en ruseg: Маша и Медведь / Masha i Medved) zo ur gontadenn-bobl rus, brudet en ur bern yezhoù. Div benntudenn zo enni evel-just, Macha, un hinkin a blac'hig, hag an arzh.

## Embannadurioù
### E brezhoneg

* Macha hag an arzh, treuzskrivet gant Mark Kerrain, skeudennoù Mael Verot, embannadur Sav-Heol (18 pajenn), 2015 (ISBN 979-10-90456-18-1)

### E yezhoù all

* (fr) Embannet gant Le Père Castor

## Skinwel

Un heuliad skinwel evit bugale zo bet graet diwar ar gontadenn, gant ar studio rus Animaccord en 2009, anezhañ 52 filmig. Un toullad tudennoù nevez zo bet krouet, ha klasket reiñ lañs d'ur marc'had a broduioù deveret, mergodennoù dreist-holl.
* Macha hag an Arzh (skinwel)

## Liammoù diavaez

* Macha hag an arzh e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg
* Ar gontadenn e galleg
* Ar gontadenn e saozneg
* Ar gontadenn e spagnoleg
# Machair

Machair (saoznekaet a-wechoù e machar) zo un anv gouezelek hag a vez graet eus douaroù izel ha strujus an arvor en Skos hag Iwerzhon, ha dreist-holl en Inizi Gall pellañ.
Daou seurt machair zo:
* un doare prad pe peurvan war an erin hag an traezh, avelet
* an douar etre an traezh hag an taouarc'hegi a-dreñv.
C'hoarvezout a ra ar machair eus kiladenn ar mor hag uheloc'h eo eget an draezheg nevez.
Er machair e kaver evned a bep seurt, ar rakig-melchon, al lineg beg melen, ar sourouc'han boutin pe an nouelig bras, hag ur spesad gwenan, Colletes floralis, hag a zo ral-ral.

## Liamm diavaez

* (en) Ar machair
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Machen

    Evit implijoù all, gwelet Machen (disheñvelout).
Machen zo ur gêriadenn bras a-walc'h eus kreisteiz Kembre, e kontelezh Caerffili.
Emañ ar gêriadenn e-harz Mynydd Machen, torgennoù hag en em astenn etre Castell-nedd ha Cas-gwent.
Meur a vengleuz glaou zo bet en tolead ha pouezus e oa labour ar glaou hag an houarn er vro gwechall.

## Kêrioù gevellet

* Saotron (Breizh) abaoe 1993

## Tud

* Alfred Edward Morgans (1850 – 1933), Kentañ ministr Western Australia e-pad 32 zeiz e 1901.
* Ron Davies, politiker hag a gemeras ur pezh bras e savidigezh parlamant ha gouarnamant Kembre pa oa Sekretour-stad evit Kembre e gouarnamant Tony Blair.
* Arthur Machen (Arthur Jones) (1863 - 1947), skrivagner saoznek.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Abertridwr • Argoed • Bargoed • Bedwas • Caerffili • Cefn Bychan • Y Coed-Duon • Crymlyn • Cwmcarn • Draethen •
Fochriw • Gelli-gaer • Y Groes-wen •
Hengoed • Llanbradach • Machen • Maesycwmer •
# Macgregoria

Macgregoria :
| Macgregoria pulchra, tresadenn gant John Gould. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Macgregoria De Vis, 1897 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Macgregoria a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1897 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Macgregoria pulchra, daou isspesad (Macgregoria pulchra carolinae ha M. p. pulchra) dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Diwar anv-tiegezh Sir William MacGregor (1846-1919).
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Macgregoria (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mezheven 2022).
# Macha (gwengelouriezh Iwerzhon)

Macha (distaget "Mac'ha") a oa un doueez iwerzhonat ereet ouzh bro Ulaid, el lec'h anvet dindan he anv, Emain Macha hag Ard Mhacha. Meur a voud anvet Mac'ha a gaver e gwengelouriezh Iwerzhon hag a hañval diskenn ag an hevelep doueez. Lavaret e vez eo unan ag an teir c'hoar anavezet evel an teir Morrígna. Mac'ha a zo ereet ouzh an douar, ar strujusted, ar roueelezh, ar brezel hag ar c'hezeg.
Proinsias Mac Cana a ginnig teir Mac'ha: Mac'ha gwreg Nemed, ar vaelez Mac'ha gwreg Cimbáeth, ha Mac'ha gwreg Crunnchu hag a strobinellas gwizion Ulaid evit o gwanaat.

## Gerdarzh

An anv a zeu ag ar c'hentkeltieg *makajā hag a dalv "ar maez" (genitive *makajās "ag ar maez"). E gouezeleg Skos e kaver ar ger machair, douaroù izel ha strujus.
E Dindsenchas eo anvet Macha Grian Banchure "Heol ar gwragez" ha taolennet eo evel merc'h Midir eus Brí Léith.
# Machaeropterus

Machaeropterus :
| Machaeropterus deliciosus, luc'hskeudennet e gwalarn Ecuador. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pipridae |
| Anv skiantel ||
| Machaeropterus Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Machaeropterus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Machaeropterus deliciosus,
* Machaeropterus pyrocephalus
** M. p. pallidiceps ha pyrocephalus,
* Machaeropterus regulus,
* Machaeropterus striolatus
** M. s. antioquiae, aureopectus, obscurostriatus, striolatus ha zulianus.
O c'havout a reer e Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pipridae/Machaeropterus (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Les Idées du colonel

Les Idées du colonel zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a oa er pemdezieg e Le Gaulois an 9 Mezheven 1884. Adembannet e voe en dastumad Yvette e 1884 ivez.
Savet eo diwar div zanevell all, Le Mariage du lieutenant Laré, embannet en 1878, ha Souvenir, embannet en 1882.

## An danevell

Emañ ar c'horonal kozh Laporte o kontañ unan eus e istorioù. Ar soudard gall, hervezañ, en em zalc'h evel un haroz seul wech ma vez dindan selloù ur vaouez.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Les Lilas

Les Lilas :
| An ti-kêr ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Seine-Saint-Denis |
| Arondisamant | Bobigny |
| Kanton | Bagnolet |
| Kod kumun | 93045 |
| Kod post | 93260 |
| Maer Amzer gefridi | Daniel Guiraud 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Est Ensemble |
| Lec'hienn web | http://www.ville-leslilas.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 23 276 ann. (2020) |
| Stankter | 18 473 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 126 m bihanañ 75 m — brasañ 131 m |
| Gorread | 1,26 km² |
| kemmañ |
Les Lilas zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Bobigny.
Er bloavezh 2020 e oa 23 276 a annezidi hag a reer Lilasiens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An arsavlec'h Mairie des Lilas.
* Ar c'hoariva.
* An tour TDF.

## Kêrioù gevellet

* Völklingen (Alamagn) abaoe 1984

## Tud dibar

* Jean Yanne (1933-2003), fentigellour ha filmaozour, bet ganet e Les Lilas.
* Iwan B (g. 1984), kaner brezhonek, bet ganet e Les Lilas.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Les Habites

Les Habites a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Beauvoir hag e Bann Fontenay-le-Comte. Etre 1793 ha 1800 e voe staget ouzh kumun Beauvoir-sur-Mer.

## Pennadoù kar

* Beauvoir-sur-Mer.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Les Inconnus

Les Inconnus zo un triad fentigellourien c'hall, Didier Bourdon, Bernard Campan ha Pascal Légitimus. Da gentañ e oant pemp, gant Smaïn ha Seymour Brussel met an daou-se o devoa kuitaet ar strollad goude ar c'hentañ bloavezh.
An triad a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1990 dre an abadenn La Télé des Inconnus gant ul lod sketchoù adsavet ha c'hoariet evel abadennoù war al leurenn. E-kreiz ar bloavezhioù 1990 e oa bet un torr er strollad, pa oant brudet-mat, abalamour d'un dizemglev etre int hag ar broduerien Paul Lederman ha Claude Martinez.
# Les Herbiers

Les Herbiers a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall..

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe da benn Kanton Les Herbiers hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Les Herbiers en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée e 1804.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 54 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 3,56% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas naontek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: mervel a reas pevar milour eus ar gumun.

#### Astenn

* E 1964 e voe staget kumunioù Ardelay ha Petit-Bourg-des-Herbiersouzh kumun Les Herbiers.

## Pennadoù kar

* Ardelay,
* Petit-Bourg-des-Herbiers.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Les Landes-Genusson

Les Landes-Genusson a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Crûme emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Mortagne; e Bann Montaigu e oa. Lakaet e voe kumun Les Landes-Genusson en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée e 1810 pa voe diskaret Arondisamant Montaigu.
* 11 a viz C’hwevrer 1794 : drouklazhet e voe 88 a vaouezi ha bugale gant ar Republikaned ha c’hwezhet an tan er vourc’h gante.
* 25 a viz Du 1795 : emgannig etre emsavidi Vande hag al lu gall.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas daou waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez marilhoù ar gumun, luc’hskeudenn.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,29% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia, 1858.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Les Horizons

Les Horizons zo ur skraber-oabl annez e karter Bourg-l'Évesque (Bourk-an-Eskob) e Roazhon. Savet e oa gant Georges Maillols e 1970. Graet eo gant daou dour kempeget an eil ouzh egile, Horizon I, 96 m a uhelder, hag Horizon II, 95 m a uhelder. Savadur uhelañ Roazhon eo, dirak Tour ar Gentrell muioc'h er su e karter Colombier.
Kreñv e oa ar goulenn annez er bloavezhioù 1960, ha rezet e voe karter Bourg-l'Évesque hag a oa deuet da vezañ diyac'hus goude an Eil Brezel-bed evit sevel tiez modern. Savet e voe an tourioù a-herr, un estaj bep sizhun, an eil tour war-lerc'h egile. Echuet e voent tri bloaz a-raok an Tour Montparnasse e Pariz.
Ur parklec'h danzouaret 440 plas zo e-harz an tourioù.

## Er sevenadur

* Milan Kundera en devoa bevet en estaj diwezhañ etre 1975 ha 1979. Kelenn a rae ar c'heverata lizheregel e Skol-veur Roazhon 2 goude bezañ tec'het eus Tchekoslovakia gomunour.
* Riad Sattouf en devoa troet meur a arroud e film Les Beaux Gosses en tour-se.
* An enseller McCash, tudenn bennañ un heuliad romantoù polis gant Caryl Férey, a zo o chom eno.
* Adkavout a reer ar savadur brudet e romant polis Vilaines Blessures gant Frank Darcel.

## Liammoù diavaez

* (fr) Wiki Rennes Métropole
# Les Houmets

Les Houmets a zo anv ur renkad enezoùigoù er reter da Wernenez, en o zouez Houmet Benest/Houmet Benêt, Houmet Paradis hag Houmet Hommetol (Omptolle).
Dont a ra o anv diwar stumm-bihanaat ar ger normanek hou, a dalv "enez".

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Houmet Paradis
# Les Isles-Bardel

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Les Isles-Bardel |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Les Isles-Bardel en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Falaise |
| Kanton | Falaise-Norzh |
| Kod INSEE | 14343 |
| Kod post | 14690 |
| Maer | Jacques de Brossard (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,69 km² |
| Led | 48° 50' 46" Norzh |
| Hed | 00° 20' 14" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 180 m |
| Uhelder bihanañ | 54 m |
| Uhelder brasañ | 194 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 64 (2008) |
| Stankter | 11 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Les Isles-Bardel a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Owen

## Douaroniezh

* Ar stêr
* Pont dreist d'ar Baize
* War lez ar stêr Baize emañ Les Isles-Bardel.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | → bremañ | Jacques de Brossard | digostezenn | Frammour |
| ? | Meurzh 2001 | Marie-Josèphe Osouf | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
# Montemarano

Montemarano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
# Montemayor

Montemayor zo ur gumun eus proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn.
# Montemale di Cuneo

Montemale di Cuneo (Montomal e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Montemayor del Río

Montemayor del Río zo ur gumun e proviñs Salamanca, e Kastilha-La Mancha.
# Montemaggiore Belsito

Montemaggiore Belsito zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.