OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Picathartidae

Picathartidae :
| Picathartes gymnocephalus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Picathartidae |
| Genad : | Picathartes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Picathartidae zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad a vev en Afrika. Picathartes eo ar genad nemetañ a ya d'ober anezhañ.

## Spesadoù

* Picathartes gymnocephalus
* Picathartes oreas
# Piccarda Bueri

Piccarda Bueri, lesanvet Nannina, a oa ur vaouez a renk uhel ha pinvidik eus Verona a zimezas da Giovanni di Bicci de' Medici, arc'hantour e Firenze (1360-1429). Mervel a eure-hi en 1432.

## He buhez

N'ouzer nemet nebeut a dra diwar he fenn. Merc'h e oa da Edoardo Bueri, eus Verona, a oa e diegezh a orin eus Firenze. Dimeziñ a eure d'an arc'hantour yaouank Giovanni di Bicci de' Medici e 1386, a oa implijad en arc'hantti e eontr Averardo de' Medici. Un tamm goude e voe anvet Giovanni e penn skourr Roma. Gant e zimeziñ hag an argouroù edo Giovanni war hent ar binvidigezh.
Bevañ a raent en ur palez damdost d'an Duomo di Firenze, er straed Ricasoli. Piccarda a rae war-dro he ziegezh, hag an aferioù e Firenze pa veze he gwaz war an hentoù. Plediñ gant politikerezh avat ne rae ket, ne oa ket preder kentañ an tiegezh evit c'hoazh.

## Bugale

Mamm e oa da:
* Antonio de' Medici (??-1398)
* Damiano de' Medici (??-1390)
* Cosimo de' Medici, anavezetoc'h evel Cosimo il Vecchio, (1389-1464) e penn ar skourr anvet cafaggiolo, tad-kozh Lorenzo il Magnifico
* Lorenzo di Giovanni de' Medici anvet ivez Lorenzo il Vecchio (1395-1440), orin ar skourr anvet popolano
# Picciano

Picciano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
# Picerno

Picerno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# Pich

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pich zo ur ger brezhonek
* un anv all roet d'ar c'halc'h
* pich glas ur plac'h: he gwerc'hded
* pich kaoc'h, anv dismegañsus roet d'un heñvelreviad
* a gaver en anvioù loened:
** ur pich-ki
** ur pich-marc'h
# Pica d'Estats

Pica d'Estats (katalaneg hag okitaneg; Pique d'Estats e galleg) eo menez uhelañ Katalonia. Lec'hiet eo war an harzoù etre Katalonia (komark Pallars Sobirà) hag Okitania (departamant Arieja). 3 143,45 m a sav a zo dezhañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Picidae

Picidae :
| Picumnus temminckii. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Picidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ ar speged hag ar penngammed, termenet e 1820 gant ar skiantour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Anavezet-mat eo al laboused-mañ en abeg d'o boaz (evit an darn vrasañ anezhe) da doullañ kef ar gwez, war-bouez o figos, evit sevel un neizh pe debriñ an amprevaned oc'h arvevañ ouzh ar c'hoad.
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a pemp genad ha tregont d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Jynx - Linnaeus, 1758 (2 spesad),
* Picumnus - Temminck, 1825 (27 spesad),
* Sasia - Hodgson, 1837 (3 spesad),
* Nesoctites - Hargitt, 1890 (1 spesad),
* Hemicircus - Swainson, 1837 (2 spesad),
* Melanerpes - Swainson, 1832 (24 spesad),
* Sphyrapicus - Baird, 1858 (4 spesad),
* Xiphidiopicus - Bonaparte, 1854 (1 spesad),
* Campethera - G.R.Gray, 1841 (12 spesad),
* Geocolaptes - Swainson, 1832 (1 spesad),
* Yungipicus - Bonaparte, 1854 (7 spesad),
* Picoides - Lacépède, 1799 (3 spesad),
* Dendrocoptes - Cabanis & Heine, 1863 (3 spesad),
* Leiopicus - Bonaparte, 1854 (1 spesad),
* Chloropicus - Malherbe, 1845 (3 spesad),
* Dendropicos - Malherbe, 1849 (12 spesad),
* Dryobates - Boie, 1826 (5 spesad),
* Veniliornis - Bonaparte, 1854 (14 spesad),
* Leuconotopicus - Malherbe, 1845 (6 spesad),
* Dendrocopos - Koch, 1816 (12 spesad),
* Piculus - Spix, 1824 (7 spesad),
* Colaptes - Vigors, 1825 (13 spesad),
* Celeus - Boie, 1831 (13 spesad),
* Dryocopus - Boie, 1826 (6 spesad),
* Campephilus - G.R.Gray, 1840 (11 spesad),
* Chrysophlegma - Gould, 1850 (3 spesad),
* Picus - Linnaeus, 1758 (13 spesad),
* Dinopium - Rafinesque, 1814 (6 spesad),
* Chrysocolaptes - Blyth, 1843 (8 spesad),
* Gecinulus - Blyth, 1845 (2 spesad),
* Blythipicus - Bonaparte, 1854 (2 spesad),
* Reinwardtipicus - Bonaparte, 1854 (1 spesad),
* Micropternus - Blyth, 1845 (1 spesad),
* Meiglyptes - Swainson, 1837 (3 spesad),
* Mulleripicus - Bonaparte, 1854 (3 spesad).
Daou c'hant pemp spesad ha tregont (235) en holl ; n'eus spesad ebet aet da get (†) en o zouez. C'hwec'h kant pemp (605) isspesad bev c'hoazh hiziv an deiz.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Picidae: Woodpeckers Leach, 1820.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Piciformes/Picidae (lennet e-barzh d'an 9 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Piciformes

Piciformes :
| Melanerpes aurifrons, luc'hskeudennet e Roma (Texas, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Piciformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned, ennañ ar speged hag an toukaned. Termenet e voe e 1810 gant an daou naturour alaman Bernhard Meyer (1767-1836) ha Johann Wolf (1765-1824).

## Kerentiadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a nav c'herentiad d'ober an urzhiad :
* Galbulidae - Vigors, 1825 (pemp genad ennañ),
* Bucconidae - Horsfield, 1821 (dek genad ennañ),
* Capitonidae - Bonaparte, 1838 (daou c'henad ennañ),
* Semnornithidae - Prum, 1988 (ur genad ennañ),
* Ramphastidae - Vigors, 1825 (pemp genad ennañ),
* Megalaimidae - Blyth, 1852 (daou c'henad ennañ),
* Lybiidae - Sibley & Ahlquist, 1985 (seizh genad ennañ),
* Indicatoridae - Swainson, 1837 (pevar genad ennañ),
* Picidae - Leach, 1820 (pemp genad ha tregont ennañ).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Piciformes (lennet e-barzh d'an 3 a viz Gouere 2016).
# Saint John

Saint John eo anv saoznek Sant Yann, un abostol da Jezuz hervez an Aviel, hag anv meur a zen ha meur a lec'h.

## Anv-lec'h

Antigua-ha-Barbuda
* Saint John Parish, Antigua and Barbuda, parrez en Enez Antigua

### Kanada

* Saint John, New Brunswick
* Fort St. John, British Columbia
* Saint-Jean-sur-Richelieu, Quebec, anavet evel St. John en saozneg.

### Kernev-Veur

* St John (Kernev-Veur)

### Bro-Saoz

* St John the Baptist's Church, Sutterby, Lincolnshire
* Church of St John-at-Hackney, Londrez
* St John, Friern Barnet

### Grenada

* Saint John Parish, Grenada, parrez

### Malta

* San Ġwann, anavezet ivez evel Saint John

### Stadoù-Unanet

* St. John, Indiana
* St. John, Kansas
* St. John the Baptist Parish, Louisiana
* Saint John Plantation, Maine
* St. John, Missouri
* St. John, North Dakota
* Saint John, Austin, Texas, e-tal Austin, Texas ;
* St. John, Texas
* St. John, Washington
* St. John, Wisconsin
* St. John, Utah,
* Saint John River (Bay of Fundy), e Maine ha New Brunswick (Canada)
* Saint John Rock, ur gern d'ar Savage Mountain, Maryland
* Saint John, Inizi Gwerc'h, enezenn er Mor Karib.
* Basilica of Saint John the Evangelist, Connecticut
* Saints John, Colorado (liester abalamour ma'z eus anv a veur a sant)

## Pennad kar

* Saint John River
# Saint John's

    Evit implijoù all, gwelet Saint John's (disheñvelout).
Saint John's pe St. John's eo kêr-benn Antigua ha Barbuda, ur stad dizalc'h en Antilhez. Kêr vrasañ ar vro eo ivez gant 24 226 a dud o chom enni er bloaz 2000. Emañ en enez Antigua.
# Saint James

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saint James zo un anv saoznek, anv-tud hag anv-lec'h.

## Yezhoù all

* Sant-Jakez, e brezhoneg

## Tud

* Graet e vez an anv-mañ ouzh sent a zo Jakez o anv e brezhoneg, ha darn anezho meneget en Testamant Nevez.

## Porzhioù-houarn

* Saint James station zo anv meur a borzh-houarn er bed.

## Listri

* HMS St. James (D65)

## Ilizoù

* Kalzik a ilizoù a zo St. James' Church er bed.

## Lec'hioù
### Aostralia

* St James, Victoria
* St James, Western Australia

### Bro-C'hall

* Saint-James, kumun e departamant ar Manche, e Normandi.

### Bro-Saoz

* St. James's, karter er City of Westminster, e Londrez
** St. James's Palace, palez
** St. James's Park,
** St James's Street,
** St James's Theatre n

### Kanada

* St. James, Winnipeg, Manitoba, e bannlev Winnipeg, Manitoba

### India

* James Street, Hyderabad, India

### Iwerzhon

* St. James's Gate Brewery, e Dulenn, an ti ma vez breset ar bier Guinness .

### Jamaika

* Saint James Parish, Jamaica, parrez

### Stadoù-Unanet

* Saint James, Indiana
* St. James, Maryland
* St. James, Minnesota
* St. James, Missouri
* St. James, New York
* Saint James Parish, Louisiana

### Trinidad ha Tobago

* Saint James, Trinidad and Tobago, kêr e-kichen Port of Spain

### Zeland-Nevez

* St. James Theatre (Auckland), c'hoariva
* St. James Theatre (Wellington), c'hoariva

## Sonerezh

* St. James Infirmary Blues, ur ganaouenn stadunanat, brudet gant Louis Armstrong e 1928.

## Pennadoù kar

* James
* Santiago
* San Diego
* Sant-Jakez
# Saint James Parish (Jamaika)

Saint James Parish zo unan eus ar 14 parrez a ya d'ober Jamaika, e gwalarn an enez. Montego Bay eo ar pennlec'h anezhi.
# Saint John's (disheñvelout)

Saint John's pe Saint Johns (berraet e St. John's pe St. Johns) a zo anv meur a gêr.
* Saint John's, kêr-benn Antigua ha Barbuda
* St. John's, kêr-benn proviñs Douar-Nevez ha Labrador e Kanada
* Saint John's, anv saoznek Balley Keeill Eoin, ur gêriadenn en Enez-Vanav.

## Gwelet ivez

* Saint John
# Saint John River

Saint John River (stêr Sant Yann e brezhoneg) zo anv saoznek meur a stêr:
* Saint John River (New Brunswick), e New Brunswick, Canada ha Maine (SUA),
* Saint John River (Liberia), e Liberia, en Afrika

## Pennadoù kar

* St. John's River, e Visalia, California,
* Saint Johns River, e Florida,
* St. John Rivers zo un den er romant Jane Eyre
# Saint Johns River (Florida)

Ar stêr Saint Johns (Saint Johns River en saozneg) eo hirañ stêr Florida, 500 km dezhi adalek kontelezh Indian River betek an aber er Meurvor Atlantel e kontelezh Duval.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Saint Jean (Jerzenez)

Saint Jean eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet Saint John e saozneg ha Saint-Jean e galleg, enni 2 911 den o chom (2011), hag ur gorread a 8,7 km².
Teir vîngtaine a zo er barrez-mañ:
* La Vîngtaine du Nord
* La Vîngtaine dé Hérupe
* La Vîngtaine du Dou
# Saint James (Barbados)

Saint James Parish, en enez Barbados, zo unan eus an 11 parrez a zo rannoù diazez an enez, hag ouzhpenn 20 000 a dud enni o chom. Muioc'h-mui e teu St. James da vezañ annezlec'h ar binvideien hag an douristed deuet da dommheoliañ.

### Ar parrezioù en dro da Saint James

* Saint Andrew er reter
* Saint Peter en hanternoz
* Saint Michael er c'hreisteiz
* Saint Thomas er gevred
# Saint Johns River

Saint Johns River zo anavezet evel anv div stêr er bed:
* Saint Johns River (Florida), e Florida, e SUA
* Saint Johns River (Grenada), en Enez Grenada

## Pennad kar

* Saint John River
* Stêr Sant Yann
# San José del Valle

San José del Valle zo ur gumun eus Proviñs Cádiz en Andalouzia. E 2018 e oa 4200 a dud enni o chom.
# San José Chinantequilla

San José Chinantequilla zo ur gêriadenn e stad Oaxaca, e Mec'hiko, e yezhoù zo ayöök. E kumun Tumbalá emañ, 85 km eus kêr Oaxaca de Juárez.

## Notennoù

* ↑ Instituto Nacional de Estadística y Geografía (ed.): Principales resultados por localidad 2005 (ITER) (2005)

## Lec'hienn diavaez

* (es) Portal de San Jose Chinantequilla
# San Juan (proviñs)

Div broviñs zo anvet Proviñs San Juan, pe Provincia de San Juan hervez ar spagnoleg:
* Proviñs San Juan (Arc'hantina)
* Proviñs San Juan (Republik Dominikan)
# San Juan (stêr, Kolombia)

Ar San Juan a zo ur stêr e Kolombia, 380 km hed dezhi. En em deurel a ra er Mor Habask.
# San Juan (Puerto Rico)

San Juan, ent-ofisiel Municipio de la Ciudad Capital San Juan Bautista, eo kêr-benn ha kêr vrasañ Puerto Rico, un enezenn eus an Antilhez, anezhi un "tiriad diembarzhet" eus Stadoù-Unanet Amerika.

## Istor

Dizoloet e voe enez Puerto Rico gant Kristof Koulm e-pad e eil beaj da Amerika en 1493, hag anvet gantañ San Juan Bautista.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# San Juan (Arc'hantina)

San Juan, pe Ciudad de San Juan zo ur gêr eus Arc'hantina, kêr-benn Proviñs San Juan er rannvro Patagonia Arc'hantina.
Er veurgêr, Gran San Juan, e 2010, e konted 471.389 a dud o chom, ha gant se emañ e-touez dek kêr vrasañ ar vro.
Diazezet e voe d'an 13 a viz Mezheven 1562 gant ar c'honkistador spagnol Juan Jufré, hag anvet San Juan de la Frontera, staget ouzh Capitanía General de Chile.

## Tud brudet

* Domingo Faustino Sarmiento, politikour, Prezidant ar Republik.
# San Juan Bautista

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San Juan Bautista zo anv spagnolek ar sant katolik Yann ar Badezour, hag anv meur a lec'h er broioù spagnolek hag e Suamerika dreist-holl.

## Lec'hioù
### Chile

* San Juan Bautista, en Enezeg Juan Fernández

### Stadoù-Unanet

* San Juan Bautista (Kalifornia), e kontelezh San Benito, e Kalifornia

### Guatemala

* San Juan Bautista (Suchitepéquez),kumun e departamant Suchitepéquez

### Spagn

* San Juan Bautista,kumun en Eivissa
* San Juan Bautista, karter e Madrid

### Mec'hiko

* San Juan Teposcolula, kumun en Oaxaca

### Nicaragua

* Departamant Río San Juan
* Río San Juan
* San Juan de Oriente pe San Juan Bautista, kumun e departamant Masaya
* San Juan de la Concepción pe San Juan Bautista, e kumun La Concepción, e departamant Masaya
* San Juan del Sur pe San Juan Bautista, kumun e departamant Rivas

### Paraguay

* San Juan Bautista, kêr
* San Juan Bautista de Ñeembucú, kêr

### Venezuela

* San Juan Bautista, en Enez Margarita

## Pennad kar

* San Juan
# San José de Mayo

* N'eo ket holloueziadurel ar pennad-mañ. Pe re dreut eo an danvez anezhañ, pe ez eus ennañ traoù ha n'emañ ket o lec'h en un holloueziadur.
* Gallout a rit labourat d'e wellaat. Muioc'h a ditouroù evit kompren kudennoù ar bajenn-mañ a vo kavet war ar bajenn kaozeal kenstag.
San José de Mayo zo ur gêr eus Uruguay, ha pennlec'h Departamant San José.
# San José del Rincón

San José del Rincón zo anv daou lec'h en Amerika:
* San José del Rincón (Arc'hantina)
* San José del Rincón (Mec'hiko)
# Susilo Bambang Yudhoyono

Susilo Bambang Yudhoyono (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1949) zo ur soudard, ur politikour ha prezidant Indonezia abaoe an 20 a viz Here 2004. Addilennet eo bet e 2009.
# Susinos del Páramo

Susinos del Páramo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Sustinente

Sustinente zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sutera

Sutera zo ur gumun eus Italia e proviñs Caltanissetta e Sikilia.
# Susie Moore Barstow

Susie Moore Barstow (New York, 9 a viz Mae 1836 – idem, 12 a viz Mezheven 1923) a oa ul livourez stadunanat, un ezel eus al luskad Hudson River School, brudet dre ar gouloù a ouie lakaat en he gweledvaoù.

## Buhez

Ganet e oa e New York, merc'h d'ar marc'hadour te Samuel Barstow (1805-1884) hag e bried Mary Tyler Blossom (1813-1895) e Brooklyn.
Seitek vloaz e oa pan echuas gant he studi er Rutgers Female Institute e 1853 ; klokaat he stummadur war an arzoù-kaer a reas en Europa kent mont da gelenn er Brooklyn Institute of Arts and Sciences ha boulc'hañ he remzad gweledvaourez a vicher.
Un alpaerez arroutet e oa Susie M. Barstow, he devoa krapet gant kantadoù a venezioù ; n'eo ket souezh neuze e plije dezhi lakaat dremmvaoù meneziek war al lien : ar Menezioù Adirondacks hag ar Menezioù Catskill e stad New York, White Mountains New Hampshire en SUA, koulz hag an Alpoù hag ar Schwarzwald en Europa. Peogwir e kave dezhi ne oa ket dilhad merc'hed he amzer gwall aes evit krapat ec'h ijinas ur gwiskamant nevez : ur vrozh verr war bragoù hir ha heuzoù dalc'h dezho, a voe degemeret gant al luskad Victorian dress reform movement en eil hanterenn an XIX$^{vet}$ kantved
Adaoz an dilhad, 1895 :
* "Jessie ger, perak an diaoul an dilhad marc'houarnañ-se ?"
* "Ma, evit o gwiskañ, evel-just."
* "Marc'h-houarn ebet n'hoc'h eus avat !"
* "Gwir, met ur mekanik-da-wriat zo ganin !"
Diskouez glannoù ar stêr Hudson a eure ivez, alese he brud evel ezel eus eil remziad an Hudson River School.
E 1858 e voe ar c'hentañ gwezh ma voe lakaet oberennoù S. M. Barstow war ziskouez, en National Academy of Design (NDA) e New York ; er Brooklyn Art Association eno hag er Pennsylvania Academy of the Fine Arts e Philadelphia e tiskouezas goude-se.
Dizimez e chomas Susie Moore Barstow a-hed he buhez. E Philadelphia e varvas d'an 12 a viz Even 1863 ; e bered Green-Wood e Brooklyn emañ he bez.
* Wooded Interior, ~1865
* Kaaterskill Creek', ~1870
* Autumn Waterfall, ~1880
* Early October Near Lake Squam, 1886
* Winter landscape, hep deiziad

## Levrlennadur

* (en) Bittermann, Caro. Susie M. Barstow 1836-1923. In : 'The History of Painting Revisited'. Kavet : 24/10/2023.

## Notennoù

* 1 2 Bittermann, op. cit.
* ↑ (en) (fr) 'Find A Grave'. Kavet : 24/10/2023.
# Sutell-garreg

Sutelloù-karreg :
| Ceriantharia membranaceus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Cnidaria |
| Kevrennad : | Anthozoa |
| Urzhad : | Ceriantharia |
| Kerentiad : | Cerianthidae |
| Genad : | Cerianthus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sutelloù-karreg eo an divellkeineged a ya d'ober ar genad Cerianthus. Tennañ a reont d'ar bronnoù-mor.
# Sussex

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sussex a c'hell daveiñ ouzh :
* Ur rouantelezh angl-ha-saoz lec'hiet e su bro-Saoz : Rouantelezh Sussex
* Ur gontelezh istorel e bro-saoz : Kontelezh Sussex
# Susurro

Susurro (Chuchumuchu e brezhoneg) zo ur pezh sonerezh-benveg, 2:49 e badelezh, bet savet gant ar c'haner-sonaozer chileat Rodolfo Parada.
Perzh eo eus ar bladenn vinil Adelante ! a oa bet enrollet gant ar strollad Quilapayún ha deuet er-maez e 1975 e Bro-C'hall. Kentañ kanaouenn tu A ar bladenn an hini eo, just a-raok Malembe.
Estreget ar gitar klasel e klever binvioù hengounel all eus an Andoù ivez evel ar charango hag ar zampoña.

## Liammoù diavaez

* Susurro
# Suså

Suså zo un anv-lec'h danek
* Suså, ur gumun e Sjælland, e Danmark
* ar stêr Suså, ur stêr e Sjælland, e Danmark

## Pennadoù kar

* Susa
* Susan
# Rester

Rester :
| An ti-kêr ||
| Anv gallaouek | Restier |
| Anv gallek (ofisiel) | Retiers |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwerc'h-Breizh |
| Kod kumun | 35239 |
| Kod post | 35240 |
| Maer Amzer gefridi | Thierry Restif 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Maen ar Boudiged |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | (fr)www.retiers.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 503 ann. (2020) |
| Stankter | 109 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 54′ 48″ Norzh 1° 22′ 55″ Kornôg / 47.913333, -1.381944 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 119 m bihanañ 41 m — brasañ 120 m |
| Gorread | 41,38 km² |
| Rester ||
| kemmañ |
Rester (Retiers e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e e departamant Il-ha-Gwilen. Pennlec'h kanton Rester e oa betek 2015.

## Douaroniezh

* War lez ar Sec'h emañ ar gumun.

## Dezougen

* Al linenn hent-houarn Roazhon Kastellbriant a dreuz ar gumun; savet e voe e 1881.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Reester, 868; Resters, 1201; Restiers, 1240; Resteria, 1516
Gerdarzh

## Ardamezioù

En gul plezhek en erminoù
Ardamezioù familh de Coësmes, aotrounez la Chenaudière (siell 1270)

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 129 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,35% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas unnek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan.
* Peulvan Richebourg.
* Diavaez an iliz.
* Diabarzh an iliz.
* Iliz katolik Sant Pêr.
Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Bagatz, aotrounez Longlée | En argant e lammell en gul |
| de Bagatz, alias / neuz all | En glazur hadet gant kanochennoù en argant, e c'housourin n erminoù |

## Gevelliñ

* Mieścisko (Polonia)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Levrlennadur

* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Retamal de Llerena

Retamal de Llerena zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# Retamoso de la Jara

Retamoso de la Jara zo ur gumun e Spagn, e proviñs Toledo.
# Reteg

| Ar yezhoù en Italia en Oadvezh an Houarn ██ ar reteg, etre al leponteg hag ar veneteg | Reteg (*dianav) Henyezh Perzhioù Komzet e : yezh varv Rannved : Italia Komzet gant : yezh varv Renkadur : yezh varv Familh-yezh : Yezhoù tireniek Statud ofisiel Yezh ofisiel e : - Akademiezh : - Kodoù ar yezh ISO 639-1- ISO 639-2 ISO 639-3 Kod SILXRR Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |
Ar reteg , pe raeteg, a zo ur yezh tireniek nebeut anavezet, a veze komzet gwechall e Raetia en Alpoù ar Reter, en norzh d'ar veneteg. N'anavezer anezhañ nemet dre un dornad enskrivadurioù berr en un eilstumm eus al lizherenneg etruskek, ar pezh a oa abeg da galz a vreud diwar-benn e orin. Krediñ a ra ar glaskourien a-vremañ e oa kar d'an etruskeg avat.
Mont a reas da get war-dro an III$^e$ kantved moarvat, kemeret e lec'h gant al Latin ha gant yezhoù germanek.

## Daveoù

* Morandi, Alessandro. (1999). Il cippo di Castelciès nell’epigrafia retica (Studia archaeologica, 103). Rome: Bretschneider
* Prosdocimi, Aldo L. (2003-4). 'Sulla formazione dell'alfabeto runico. Promessa di novità documentali forse decisive'. Archivio per l'Alto Adige 97-98.427-440
* Rix, Helmut. (1998). Rätisch und Etruskisch (Innsbrucker Beiträge zur Sprachwissenschaft; Vorträge und kleinere Schriften, 68). Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck.
* Schumacher, Stefan. (1992). Die rätischen Inschriften. Geschichte und heutiger Stand der Forschung (Innsbrucker Beiträge zur Kulturwissenschaft; Sonderheft, 79). Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 2nd ed. 2004.
* Schumacher, Stefan. (1998). 'Sprachliche Gemeinsamkeiten zwischen Rätisch und Etruskisch'. Der Schlern 72.90-114.

## Liammoù diavaez

* Enskrivadurioù retek