OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antologiezh

Un antologiezh zo un teskad oberennoù dre skrid gant doareoù a bep seurt pe undoare dastumet dre un dibab dibar. Moulet e vez dindan ul levr pe vuioc'h peurvuiañ. Un ger all : bleuñskrid, rouesoc'h.

## Gerdarzh

Diwar ar gresianeg anthos (bleuñ) + logos (eztaoliñ) e teu ar ger.

## Termenadur

Pa vez dibabet aketus-kenañ an testennoù evit kinnig ar pezh a vez gwelet evel ar re wellañ gant an den pe skridaozerien e saver un antologizh ha n'eo dastum skridoù ha lakkaat da vezañ kinniget en ur teskad. Kavout a reer a-wezhioù bleunlevr, met nebeut implijet eo. Evit komzoù dibabet sant Frañsez a Asiz eo bet implijet bleunioù el levr embannet gant Kapusined Rosko, Fioretti pe Bleuniou sant Fransez a Asiz, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1945, met troidigezh ar ger italianek ! ! fioretti (bleunigoù) eo nemetken.
# Anton

Anton zo un anv-badez brezhonek, hag alamanek, estonek, kroatek, nederlandek, rusek, savet diwar brezhonekadur an anv latin Antonius. Un anv brudet e oa er bed kristen abalamour da veur a sant.

## E yezhoù all

* alamaneg: Anton
* Arabeg: ونيو (Tanios)
* Latin: Antonius
* Katalaneg: Antoni, Toni
* Kroateg: Antun, Anton, Ante ( berranv "Toni", "Tonči", "Tonček", "Tuna")
* Tchekeg: Antonín, Tonda, Toník, Toňa, Tóna
* nederlandeg: Antonie, Anthonie, ntoon, Anton, Anthonis, Antheunis, Toon, Ton, Teunis, Tony, Tonnie
* Estoneg: Anton, Tõnis, Tõnn, Tõnu
* Finneg: Toni
* Galleg: Antoine
* Gresianeg: Αντώνης (distaget 'A(n)donis') (berranv: Nanaqui, Naki)
* Hungareg: Antal
* Iwerzhoneg: Antaine
* Italianeg: Antonio
* Lituaneg: Antanas
* Norvegeg: Tonik
* Oriyeg: Totono
* Poloneg: Antoni, Antek
* Portugaleg Portugal: Antão, pe António (Portugaleg Brazil: Antônio)
* Ruseg: Антон ('Anton')
* Saozneg: Anthony (berranv: Tony)
* Sikilieg”: Antonino
* Spagnoleg: Antonio (berranvioù: Toño)
* Turkeg: Antümi

## Tud
### Sent ha tud a Iliz

* Sant Anton Veur
* Sant Anton Padova
* Anton Iañ Jorjia, penn Iliz Jorjia (1744–1755 ha 1764–1788)
* Anton II Jorjia (1762 pe 1763-1827), roue Kartli ha Kakheti, penn Iliz Jorjia, lakaet da sant e 2011

### Rouaned

* Anton Iañ (1531-1595), Roue Portugal

### Tud all

* Anton Koberger (e-tro 1440/1445 - 1513), orfebour, mouller hag embanner alaman
* Anton Fugger (1493–1560), marc'hadour alaman
* Anton Bruckner (1824–1896), sonaozour aostrian
* Anton Rubinstein (1829–1894), pianoour rus
* Anton Reichenow (1847-1941), loenoniour alaman
* Anton Tchec'hov (1860–1904), skrivagner rusek
* Anton Ažbe (1862–1905), livour sloven
* Anton Mussert (1894-1946) politikour izelvroat nazi, fuzuilhet e 1946

#### Antun

* Antun Branko Šimić (1898–1925), barzh kroat
* Antun Augustinčić (1900–1979), kizeller kroat

## Oberennoù

* Antonio das Mortes, film brazilian
# Anton Bruckner

Anton Bruckner (4 a viz Gwengolo 1824 - 11 a viz Here 1896) a zo ur sonaozour aostrian.

## Buhez

Josef Anton Bruckner a zo bet ganet d'ar 4 a viz Gwengolo 1824 en Ansfelden, ur gêrig eus Aostria-Uhel.

## Oberennoù
### Siñfoniennoù

* Siñfonienn niv. 1 (1866)
* Siñfonienn niv. 0 (1869)
* Siñfonienn niv. 2 (1872)
* Siñfonienn niv. 3 « Wagnerian » (1873)
* Siñfonienn niv. 4 « Romantel » (1878)
* Siñfonienn niv. 5 (1878)
* Siñfonienn niv. 6 (1881)
* Siñfonienn niv. 7 (1883)
* Siñfonienn niv. 8 (1890)
* Siñfonienn niv. 9 (diachu) (1896)

### Sonerezh kambr

* Pevarad e Ut bihan (oberenn a-yaouank)
* Pempadenn gant evit div arvoud (alto) e fa bras (1881)

### Sonerezh relijiel

* 3 oferenn war gan (e re bihan (1864), e mi (1866) hag e fa (1867)
* Te Deum (evit laz-kanañ ha laz-seniñ bras) (1885)
* Salm 150 (evit laz-kanañ ha laz-seniñ bras) (1892)
* Helgoland (evit laz-kanañ paotred ha laz-seniñ bras) (1893)
* Motedoù

### Pezhioù evit piano hag orglez
## Gwelet ivez

Listenn ar sonaozourien
# Anton Graf von Arco auf Valley

Anton von Padua Alfred Emil Hubert Georg Graf von Arco auf Valley (St. Martin im Innkreis, Aostria, 5 C'hwevrer 1897 – Salzburg, 29 Mezheven 1945), lesanvet Anton Arco-Valley a oa ur stourmer eus an tu-dehou pellañ alaman hag ur roueelour bavarian. Gantañ e voe lazhet, d'an 21 a viz C'hwevrer 1919, Kurt Eisner, kentañ ministr sokialour Bavaria, en devoa diskaret Rouantelezh Bavaria.
Arco-Valley en devoa lazhet Eisner evit diskouez e oa ur broadelour mat rak skarzhet e oa bet eus ar strollad broadelour, Thule-Gesellschaft, dre m'en doa orinoù yuzev.

## Notennoù

* ↑ (de) Hitzer, Friedrich : Anton Graf Arco. Das Attentat auf Kurt Eisner und die Schüsse im Landtag, Knesebeck & Schuler, München, 1988 (ISBN 3-926901-01-2)
# Anton Reichenow

Anton Reichenow, bet ganet d'ar 1añ a viz Eost 1847 e Charlottenburg (ur c'harter eus Berlin, Alamagn an deiz a hiziv) hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Gouere 1941 e Hamburg (Alamagn), a oa ul loenoniour alaman.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Anabathmis,
* B : Bathmocercus,
* D : Drepanorhynchus, Dreptes, Dupetor,
* E : Empidornis,
* G : Gymnomyza,
* M : Melichneutes, Melignomon,
* N : Neocossyphus,
* P : Parophasma, Pseudonigrita.

### Spesadoù

* A
    Apalis binotata, chariessa, melanocephala ha porphyrolaema, Artisornis metopias,
* B
    Bathmocercus rufus, Butorides sundevalli, Bycanistes albotibialis,
* C
    Calamonastes stierlingi hag undosus, Camaroptera chloronota, Campethera mombassica ha scriptoricauda, Caprimulgus clarus, Cincloramphus rufus, Cisticola angusticauda, cinnamomeus, emini ha nana,
* D
    Dendropicos poecilolaemus ha stierlingi,
* E
    Eremomela salvadorii, Erythrotriorchis buergersi,
* H : Hieraaetus weiskei,
* K : Kakamega poliothorax,
* L
    Lagonosticta umbrinodorsalis, Lybius rubrifacies,
* M
    Megazosterops palauensis, Melidectes rufocrissalis, Merops boehmi (gwespetaer Böhm), Modulatrix stictigula,
* N : Neocossyphus rufus,
* P
    Pogoniulus coryphaea ha simplex, Prinia melanops, Pseudonigrita cabanisi, Pternistis nobilis ha rufopictus, Puffinus heinrothi,
* S
    Struthio molybdophanes (struskañval Somalia), Sylvia boehmi,
* T
    Tauraco fischeri (tourako Fischer), hartlaubi (tourako Hartlaub) ha schalowi (tourako Schalow), Turdus roehli,
* U
    Uraeginthus ianthinogaster, Urolais epichlorus,
* V : Vanellus superciliosus,
* Z
    Zosterops eurycricotus, flavilateralis, stenocricotus ha stuhlmanni.

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A-gevret gant Gustav Adolf Fischer.
* ↑ A-gevret gant Ferdinand Heine.
* 1 2 A-gevret gant Oscar Neumann.
* ↑ A-gevret gant Jean Cabanis.
# Anton Koberger

Anton Koberger (e-tro 1440/1445 e Nürnberg - 3 a viz Here 1513 e Nürnberg) a oa un orfebour, mouller hag embanner alaman. Gantañ e voe moullet hag embannet Kronikenn Nürnberg, un darvoud a-bouez evit a sell ouzh an henvoulladur e voe. Ur gwerzher levrioù a reas berzh e voe ivez. E 1470 e savas ti-moullañ kentañ Nürnberg.
Anton Koberger a voe ganet en ur familh baraerien a Nürnberg. E 1464 e voe graet anv anezhañ war listenn keodedourien Nürnberg. E 1470 e timezas gant Ursula Ingram ha pa varvas-hi e timezas en-dro gant ur plac'h anvet Margarete Holzschuher e 1491. En holl en doe 25 bugel, ha 13 anezho a vevas betek o oad gour.
| Eneas Sylvius Epistolae moullet gant Anton Koberger 1496 | Paeron Albrecht Dürer e oa Koberger, hag er memes straed edo o familhoù o chom. E 1470 (ur bloaz a-raok ma vefe ganet Dürer) e chomas a-sav gant an orfebouriezh hag e stagas gant ar moullañ hag an embann. Buan e teuas da vezañ mouller Nürnberg a rae ar muiañ a verzh, ha tamm-ha-tamm e teuzas e gevezerien, hag ur gwir embregerezh e teuas e stal da vezañ. 24 moullerezh a ya en-dro ha meur a dra a veze moullet war un dro ha betek 100 implijiad en doe : moullerien, lizherennerien, teuzerien lizherennoù hag enlivadurien. Diehan e klaskas lakaat e stal da vont war-raok : kannaded a gasas un tammig e pep lec'h ha darempredoù a skoulmas gant gwerzherien levrioù en Europa ar c'hornôg e Venezia, Milano, Pariz, Lyon, Vienna ha Budapest. Mont a reas e di-moullañ en-dro betek 1526, hag ar peurrest eus e familh a gendalc'has gant ar micherioù orfebour ha diamantour. |

## Notennoù

* ↑ En dielloù a-vremañ e kaver ivez Koburger, Coberger, Coburger.
* ↑ Giulia Bartrum, Albrecht Dürer and his Legacy, British Museum Press, 2002, pp 94-96, ISBN 0-7141-2633-0
* ↑ Walter Gebhardt, "Nürnberg macht Druck! Von der Medienhochburg zum Printzentrum." in Marion Voigt (ed): Lust auf Bücher. Nürnberg für Leser. Nürnberg. (2005) pp 11-43.
* ↑ Catholic Encyclopedy : Anthony Koberger

## Reference

Anton Koberger printing example
# Anton Mussert

Anton Adriaan Mussert (11 a viz Mae 1894-7 a viz Mae 1946) a oa ur politikour eus an Izelvroioù a voe e penn ar Nationaal-Socialistische Beweging er bloavezhioù 1930 ha 1940.
Genidik e oa eus Werkendam e Noord-Brabant. Labourat a reas da gentañ evel ijinour. Er bloavezhioù 1920 e krogas da vezañ oberiant e strolladoù eus an tu-dehou pellañ hag a c'houlenne stagañ Flandrez ouzh an Izelvroioù. E 1931 e voe unan eus ar re a savas an Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland ("Luskad broadel-sokialour en Izelvroioù), diwar skouer ar Strollad Nazi, en Alamagn. Dastumet e voe 300 000 mouezh gant an NSB e dilennadeg kannaded 1935. E miz Du 1936 e voe degemeret Anton Mussert gant Adolf Hitler. Penn nemetañ ar strollad NSB e teuas da vezañ e 1937.
Pa voe aloubet an Izelvroioù e miz Mae 1940 e savas Mussert a-du gant un emglev gant Alamagn. C'hoant en doa da vezañ anvet e penn ur stad izelvroat faskour. Met fiziet e voe melestradur an Izelvroioù en Arthur Seyss-Inquart, un ofiser nazi uhel. E 1941e oa an NSB ar strollad izelvroat nemetañ a oa aotreet gant an alouberien alaman. Betek 100 000 ezel a voe ennañ da neuze. E miz Gwengolo 1940 e voe karget unan eus izili an NSB, Henk Feldmeijer, da sevel un unvez SS (Schutzstaffel) nederlandat (Nederlandsche SS).
E miz Mae 1945 e voe harzet Mussert ha tamallet e voe dezhañ bezañ kenlabouret gant an alouberien. Fuzuilhet e voe d'ar 7 a viz Mae 1946 e Den Haag.
# Anton August Heinrich Lichtenstein

Anton August Heinrich Lichtenstein, bet ganet d'ar 25 a viz Eost 1753 e Helmstedt (Saks-Izel en Alamagn a-vremañ) hag aet da Anaon d'ar 17 a viz C'hwevrer 1816 er memes kêr, a oa ul levraoueger ha loenoniour alaman.
Tad e oa d'ur skiantour alaman all : Martin Hinrich Carl Lichtenstein (1780-1857).

## Listenn al laboused studiet gantañ

* C
    Chloropicus namaquus,
* D
    Dinopium psarodes,
* G
    garan c'hlas (Grus paradisea),
* V
    Veniliornis sanguineus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradurioù A.A.H.Lichtenstein ha Lichtenstein e metoù al loenoniezh.
# Anton Drexler

Anton Drexler, ganet d'an 13 a viz Even 1884 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz C'hwevrer 1942, a oa ur politikour eus an tu dehoù pellañ hag ur stourmer eus al luskad Völkisch er bloavezhioù 1920. Savet en devoa ar strollad impalaerour german hag enep-yuzev , an Deutsche Arbeiterpartei (DAP), a voe diazez Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman (NSDAP, ar strollad nazi). Drexler a oa bet mentor Adolf Hitler, hag a vo e penn ar strollad goude-se.
Drexler adalek 1923 na vo mui nemet un ostilh propaganda betek e varv e München e miz C'hwevrer 1942 goude ur c'hleñved hir abalamour d'e alkoolegezh.
# Antoing

Antoing a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.

## Istor

En Antoing e c'hoarvezas emgann Fontenoy e 1745.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ar sonadeg (Vermeer)

Ar sonadeg (nederlandeg : Het concert) a zo un eoullivadur bet savet gant Johannes Vermeer etre 1665 ha 1666. War ziskouez e oa en Isabella Stewart Gardner Museum e Boston ken na voe laeret d'an 18 a viz Meurzh 1990. N'eo ket bet adkavet an daolenn.

## Al livadur

Un den a weler o seniñ virjinal ha kein un den all o seniñ lud dirak ur vaouez en he sav en e gichen. En dalenn gentañ e weler un doubier lakaet war un daol, ur violoñs hag ur gourrebed lakaet war al leur.

## Diwar-benn al livadur

E 2006 e voe savet un teulfilm anvet STOLEN gant Rebecca Dreyfus diwar-benn laeroñsi an daolenn. Er romant Plac'h he ferlezenn, e skriv Tracy Chevalier ez eo Pieter Van Ruijven an den a weler en daolenn. Madoberour Vermeer e oa.

### Liammoù diavaez

* An daolenn dielfennet e lec'hienn Essential Vermeer
* STOLEN, teulfilm diwar-benn Ar sonadeg
# Ar steredoniour

Ar steredoniour (nederlandeg : De Astronoom) a zo un eoullivadur bet livet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e 1668. War ziskouez emañ e Mirdi al Louvre e Pariz.
Alies e pledas livourien izelvroat ar XVII$^{vet}$ kantved gant poltredoù skiantourien . Ouzhpenn Ar steredoniour e livas Vermeer un daolenn anvet An douaroniour. Soñjal a reer ez eo ar memes den a zo livet,$^,$$^,$ marteze a-walc'h Anton van Leeuwenhoek.
Diskouezet splann eo micher ar steredoniour gant ar voul-zouar (hini Jodocus Hondius) hag al levr war an daol : Institutiones Astronomicae Geographicae gant Metius. Un arouez eo ivez al levr digoret war bajenn al Levrenn III, ma lenner ez eo aliet ar steredoniourien da glask «awen an aotrou Doue». Ouzh ar voger ez eus un daolenn ma weler kavadenn Moizez, hemañ a c'hallfe bezañ un arouez eus ar ouiziegezh hag eus ar skiantoù.
Perc'hennet e voe an daolenn gant Edouard de Rothschild, hag e 1940 e voe laeret digantañ gant an Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg für die Besetzten Gebiete goude aloubidigezh Frañs gant arme an Trede Reich. Ur svastika bihan a voe peget a-dreñv an daolenn. Roet e voe d'an tiegezh Rothschild goude an Eil Brezel-bed, ha roet da virdi al Louvre e 1982.

## Notennoù

* 1 2 L'Astronome ou plutôt L'Astrologue, Atlas: the database of the exhibited works of art, Musée du Louvre, http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visite?srv=car_not_frame&idNotice=25889
* 1 2 Bailey Anthony :Vermeer: A View of Delft, 2001, p.165–170 http://essentialvermeer.20m.com/cat_about/astronomer.htm ISBN 0-8050-6930-5
* 1 2 Bailey, Martin : Vermeer, 1995, p. 102–104 http://essentialvermeer.20m.com/cat_about/astronomer.htm
* 1 2 van Berkel, Klaas : The Scholarly World of Vermeer Vermeer and the Representation of Science, p. 13–14 http://essentialvermeer.20m.com/cat_about/astronomer.htm ISBN 90-400-9825-5
* ↑ Van Berkel, K. (February 24 1996). Vermeer, Van Leeuwenhoek en De Astronoom. Vrij Nederland (Dutch magazine), p. 62–67.
* ↑ Acts 7:22
* ↑ Feliciano Hector :The Lost Museum: The Nazi Conspiracy to Steal the World's Greatest Works of Art, Basic Books, 1998 ISBN 0-465-04191-4
# Ar suner-levrioù (heuliad levrioù)

Ar suner-levrioù zo un heuliad levrioù brezhonek evit ar yaouankiz, troet diwar ar rummad gallek Le buveur d'encre, gant ar skrivagner gallek Éric Sanvoisin, a zo o chom en Hilion, war lez bae Sant-Brieg.

## Istor

E 1996 e oa bet boulc'het ar rummad gallek. 9 levr a oa en heuliad e 2015.
An daou levr kentañ eus ar rummad zo bet troet e brezhoneg gant Mark Kerrain, embannet gant Sav-Heol e 2016, lennet ha sonenrollet gant an troer, ha skignet adalek lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.

## Al levrioù

Setu anv an nav levr:
| Titl e Brezhoneg | Titl e Brezhoneg | Titl e Galleg | Ar suner-levrioù | Ar suner-levrioù |
| Titl e Brezhoneg | Titl e Brezhoneg | Titl e Galleg | Bloavezh embann | Bloavezh embann e Brezhoneg |
| | Ar suner-levrioù | Le buveur d'encre | 1996 | 2016 |
| | Ar suner-levrioù - Ur blouzenn evit daou | Le buveur d'encre : une paille pour deux | 1998 | 2016 |
| | Troidigezh ebet | La cité des buveurs d'encre | 2001 | Diembann |
| | Troidigezh ebet | Le petit buveur d'encre rouge | 2002 | Diembann |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20170910110713/http://www.brezhoneg.org/fr/livres/ar-suner-levriou-ur-blouzenn-evit-daou
# Ar studier Brezon

Ar studier Brezon istitlet "L'étudiant breton" a oa un astenn d'ar gazetenn l'Heure Bretonne, kazetenn propaganda Strollad Broadel Breizh, embannet evit ar studierien vroadelourien vreton hag a oa izili da Kengevrad ar studierien broadelour brezon (La fédération des étudiants nationalistes bretons). Div niverenn hepken a voe embannet, er bloavezh 1941.

## Mennozhioù politikel

N'eus ket mennozhioù politikel dibar er gazetenn diwar-benn emdroadur Breizh d'ar mare-se. Evel Strollad Broadel Breizh e klaske difenn un hent a-enep renad gouarnamant Vichy hag ivez a-enep harperien ar jeneral Charles de Gaulle. Frazennoù flemmus pe gunujennus a veze embannet ingal war ar "c'hozh" Philippe Pétain pe "Ar jeneral de G...".

## Enep yuzevegezh

Ar gazetenn a embanne mennozhioù enepyuzev evel er pennad L'invasion de la Juiverie pe c'hoazh er pennad L'invasion juive de la médecine bretonne. Embannet e oa gant ar gazetenn e oa ret "naetaat" ar skolioù-meur eus ar yuzevien.

## Enep bourc'hiz

Adkavet e veze frazennoù flemmus e-keñver ar vourc'hizien, en o zouez lod kelennerien ar skolioù-meur e Breizh.

## Levrlennadur

* Levraoueg niverel Breizhek hag Europat

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ar Studier Brezon, Niverenn 1, pennad digeriñ gant R.B.
* ↑ Ar Studier Brezhon, niverenn 2, pennad sinet "Tad".
# Ar suner-levrioù

Ar suner-levrioù eo titl embannadur brezhonek Le buveur d'encre, ur romant savet evit ar yaouankiz gant ar skrivagner gallek Éric Sanvoisin, embannet e 1996 ha lakaet goude e brezhoneg, e 2016, gant Mark Kerrain. Kentañ lodenn eus an heuliad levrioù Ar suner-levrioù eo ; war he lerc'h eo deuet Ar suner-levrioù - Ur blouzenn evit daou.
Enrollet eo bet an daou romant kentañ gant an troer$^,$ : klevet e vezont e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.
Nav levr gallek zo er rummad.

## Levrlennadur

* "Ar suner-levrioù", Sav-Heol, 2016 (ISBN 979-10-90456-24-2)
* "Ar suner-levrioù", Sav-Heol, 2016 (ISBN 979-10-90456-25-9)
* Le buveur d'encre, Nathan, 2011 (ISBN 978-2-0925-3485-4)
* Une paille pour deux, Nathan, 2011 (ISBN 978-2-0925-3488-5)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Blog Éric Sanvoisin.
* ↑ Ar Suner-levrioù e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.
* ↑ Ar suner-levrioù - Ur blouzenn evit daou e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.
# Ar stultennoù

Ar stultennoù (Los Caprichos) zo un heuliad 80 tresadenn a-ziwar dorn al livour spagnol Francisco de Goya, a zo oberennus flemmus ouzh kevredigezh spagnol e amzer, ha da gentañ-penn an noblañsed hag ar c'h-kloer. Embannet e voent e 1799, met tennet e voent eus ar gwerzhañ rag-aon a vout heskinet abalamour dezho.
Gant ar plakennoù e voe moulet an tresadennoù meur a wech war-lerc'h marv Goya. Kentañ advouladur a voe e voe hini 1850 , diwezhañ a voe graet (an 12vet) a voe e 1937.

## Tresadennoù eus an heuliad

* Volavérunt
* El sueño de la razón produce monstruos
* Todos caerán
* Aquellos polvos
* Corrección
* Lo que puede un sastre
* Allá va eso
* Nadie nos ha visto

## Gwelout ivez

* Desastres de la Guerra
* Tres de mayo

## Liammoù diwezhañ

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ar soner hag ar bleiz

Ar soner hag ar bleiz zo ur pezh-c'hoari savet gant Goulc'han Kervella diwar ur vojenn gozh.

## Pennadoù kar

* Ur galedenn a zen gant Yeun ar Gow

## Liamm diavaez

* Levr-DVD embannet gant TES e 2015
# Ar sord divarvel

Ar sord divarvel zo ur c'hrogad c'hoari an echedoù a voe e 1872 e Wien hag a zegasas brud d'ar c'hoarier suis Carl Hamppe (1814-1876) koulz ha d'e gevezer aostrian Philipp Meitner (1839-1910). Hini ebet anezho ne c'hounezas, goude ur c'hrogad berr ha prim ma voe aberzhet kalz pezhioù du gant Ph. Meitner evit lakaat ar roue gwenn da ziskoachañ, tra ma tibabas C. Hamppe klask ar sord dre lakaat bec'h dizehan war e roue dezhañ — ar pezh a zeuas a-benn da ober.
| Carl Hamppe – Philipp Meitner 1 e4 e5 2. Mc3 Fc5 3. Ma4?! Bxf2+!? 4. Rxf2 Dh4+ 5. Re3 Df4+ 6. Rd3 d5 7. Rc3! Dxe4 8. Rb3 Ma6 9. a3? Dxa4+!! 10. Rxa4 Mc5+ 11. Rb4 a5+ 12. Rxc5 Me7! 13. Fb5+ Rd8 14. Fc6!! b6+ 15. Rb5 Mxc6 16. Rxc6 Fb7+! 17. Rb5! Fa6+ 18. Rc6 Fb7+ (½ — ½) | abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 9. a3? | abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude Rc6 Fb7+ |

## Gwelout ivez

* Krogad divarvel

## Liammoù diavaez

* (en) Ar c'hrogad.. Kavet : 01/02/2022.
# Arondisamant Barcelonnette

Arondisamant Barcelonnette :
| Lec'hiadur arondisamant Barcelonnette e departamant Alpoù-Provañs-Uhel ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Provence-Alpes-Côte d'Azur |
| Departamant | Alpoù-Provañs-Uhel |
| Kod arondisamant | 04 1 |
| Pennlec'h | Barcelonnette |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 7 864 ann. (2017) |
| Gorread | 1 028 km² |
| Stankter | 8 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 16 |
| kemmañ |
Arondisamant Barcelonnette a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Alpoù-Provañs-Uhel hag e rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Barcelonnette e 16 kumun.
# Arondisamant Basse-Terre

Arondisamant Basse-Terre :
| Lec'hiadur arondisamant Basse-Terre e departamant Gwadaloup ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Gwadaloup |
| Departamant | Gwadaloup |
| Kod arondisamant | 971 1 |
| Pennlec'h | Basse-Terre |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 187 574 ann. (2017) |
| Gorread | 861 km² |
| Stankter | 218 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 17 |
| Kumunioù | 18 |
| kemmañ |
Arondisamant Basse-Terre a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Gwadaloup.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Basse-Terre e 17 kanton (betek a viz Meurzh 2015) hag e 18 kumun :
* Baie-Mahault
* Baillif
* Basse-Terre
* Bouillante
* Capesterre-Belle-Eau
* Deshaies
* Gourbeyre
* Goyave
* Lamentin
* Petit-Bourg
* Pointe-Noire
* Saint-Claude
* Sainte-Rose
* Terre-de-Bas
* Terre-de-Haut
* Trois-Rivières
* Vieux-Fort
* Vieux-Habitants
# Arondisamant Bayeux

Arondisamant Bayeux :
| Lec'hiadur arondisamant Bayeux e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Kod arondisamant | 14 1 |
| Pennlec'h | Bayeux |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 73 634 ann. (2017) |
| Gorread | 977 km² |
| Stankter | 75 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 123 |
| kemmañ |
Arondisamant Bayeux a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar C'halvados hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Bayeux e 6 kanton (betek 2014) hag e 126 kumun :
* Kanton Balleroy ;
* Kanton Bayeux ;
* Kanton Caumont-l'Éventé ;
* Kanton Isigny-sur-Mer ;
* Kanton Ryes ;
* Kanton Trévières.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Calvados d'ar 1añ a viz Genver 2017. 123 c'humun zo en arondisamant Bayeux bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté portant modification des limites territoriales des arrondissements du Calvados, Rouan, 22 Kerzu 2016
# Arondisamant Bar-sur-Aube

Arondisamant Bar-sur-Aube :
| Lec'hiadur arondisamant Bar-sur-Aube e departamant Aube ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Aube |
| Kod arondisamant | 10 1 |
| Pennlec'h | Bar-sur-Aube |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 28 469 ann. (2017) |
| Gorread | 1 240 km² |
| Stankter | 23 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 108 |
| kemmañ |
Arondisamant Bar-sur-Aube a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Aube hag e rannvro Grand Est.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2017

Rannet e oa arondisamant Bar-sur-Aube e 5 kanton hag e 104 c'humun :
* kanton Bar-sur-Aube ;
* kanton Brienne-le-Château ;
* kanton Chavanges ;
* kanton Soulaines-Dhuys ;
* kanton Vendeuvre-sur-Barse.

### Abaoe 2018

Adrannet e voe arondisamantoù Aube d'ar 1añ a viz Genver 2018. 108 kumun zo en arondisamant Bar-sur-Aube bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté portant modification des limites territoriales des arrondissements de l'Aube, Strasbourg, 21 Eost 2017
# Arondisamant Bastia

Arondisamant Bastia :
| Lec'hiadur arondisamant Bastia e departamant Korsika-Uhel ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Korsika |
| Departamant | Korsika-Uhel |
| Kod arondisamant | 2B 2 |
| Pennlec'h | Bastia |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 88 725 ann. (2017) |
| Gorread | 474 km² |
| Stankter | 187 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 10 |
| Kumunioù | 27 |
| kemmañ |
Arondisamant Bastia a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-Uhel hag e rannvro Korsika.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Bastia e 10 kanton hag e 27 kumun :
* kanton Bastia-1 ;
* kanton Bastia-2 ;
* kanton Bastia-3 ;
* kanton Bastia-4 ;
* kanton Bastia-5 ;
* kanton Bastia-6 ;
* kanton Borgo ;
* kanton Capobianco ;
* kanton Sagro-di-Santa-Giulia ;
* kanton San-Martino-di-Lota.