OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Denez (pab)

Denez Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 22 a viz Gouhere 259 |
| Dibenn e baboni | 26 a viz Kerzu 268 |
| En e raok | Sikstus II |
| War e lerc'h | Feliks Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Denez, pe Dyonisius hervez e anv latin, a oa ar 25vet pab, en IIIde kantved. Gresian a orin e oa moarvat. Diuzet da bab (259-265) goude heskinadeg impalaer roman Valerian ma oa bet lakaet d'ar marv kalz kloer roman, e rankas adframmañ aozadur an Iliz kristen. E 262 e kouvias an eskibien evit bodañ ur sened e Roma evit lakaat ar fae ouzh an isurzhiatouriezh. Eskemm a reas lizhiri gant ilizoù ar Reter, dreist-holl gant Iliz Aleksandria. N'ouzer ket hag-eñ eo bet merzheriet.
Gouel : 26 a viz Kerzu
# Denez Abernot

Denez Abernot, ganet en arvor Bro-Leon (Bro-Bagan) e 1955, zo ur c'haner ha saver kanaouennoù brezhonek. Kanañ a rae gant Storlok e penn diwezhañ ar bloavezhioù 1970, hiziv eo livour (ha barzh) en Arvor Bro-Leon.

## Buhez

A bep seurt traoù en deus bet graet : pesketaer, koñversant, skolaer (skolaer kentañ Diwan e 1977), c’hoarier pezh (gant Strollad ar Vro Bagan) ha kabiten war listri an Departamant eus Konk-Leon da Eusa. Kaner eo ivez, ha saver tonioù ha sonioù, doare rock, blues pe folk. E don brudetañ a zo, hep mar ebet, Gwerz ar vezhinaerien.
Kanet en deus bet gant ar strollad Storlok, hag ur bladenn solo, Tri miz noz, a oa deuet er-maez gantañ e 1998 gant Jacques Le Guellec.

## Pladennoù

* Gant Storlok Stok ha stok (1979) NOE 30011
* Tri miz noz (1999) SMC 1047
# Dendroplex

Dendroplex :
| Dendroplex picus, e stad Amazonas (Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Dendrocolaptinae |
| Anv skiantel ||
| Dendroplex Swainson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendroplex zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dendroplex kienerii,
* Dendroplex picus
** D. p. altirostris, choicus, deltanus, dugandi, duidae, extimus, longirostris, paraguanae, peruvianus, phalarus, picirostris, picus ha saturatior.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, trizek (13) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Dendroma (lennet e-barzh d'ar 17 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Denez

Denez zo un anv-badez brezhonek hag a zeu eus Sant Denez, ur pab gresian eus an III$^e$ kantved.

## E yezhoù all

* Dionysios (Διονύσιος) e gresianeg
* Denis en alamaneg, albaneg, bosnieg, bulgareg, galleg, italianeg, kroateg, lituaneg, makedonieg, poloneg, portugaleg, roumaneg, ruseg, saozneg, serbo-kroateg, slovakeg, sloveneg, tchekeg
* Denys en ukraineg
* Dénes en hungareg
* Dennis en alamaneg, daneg, nederlandeg, norvegeg, saozneg, svedeg,
* Dionigi en italianeg
* Dion e saozneg, galleg ha gresianeg

## Tud brudet

* Pêr Denez (1921-2011), skrivagner, geriadurour hag emsaver
** e vab Gwendal Denez (g. e 1951), barzh ha skrivagner brezhonek
* Denez Abernot (g. e 1955), arzour, kaner ha saver kanaouennoù brezhonek er strollad Storlok
* Denez L'Hostis(g. e 1947), prezidant France Nature Environnement, bet e penn an Organisation des Pêcheries de l'Ouest Bretagne
* Denez Prigent (g. e 1966), kaner brezhonek ha sonaozer
# Dendrortyx

Dendrortyx :
| Dendrortyx leucophrys, tresadenn (1850) gant Gould ha Richter. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Odontophoridae |
| Anv skiantel ||
| Dendrortyx Gould, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dendrortyx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek δένδρον (gwezenn e brezhoneg) hag ὄρτυξ (koailh e brezhoneg).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Dendrortyx barbatus,
* Dendrortyx leucophrys
** D. l. hypospodius ha leucophrys,
* Dendrortyx macroura
** D. m. diversus, griseipectus, inesperatus, macroura, oaxacae ha striatus.

## Annezva

O c'havout a reer e Kreizamerika ha Mec'hiko, eizh (8) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Odontophoridae/Dendrortyx (lennet e-barzh d'an 20 a viz Mezheven 2022.
# Denguélé

Denguélé zo ur rannvro eus Aod an Olifant, e gwalarn ar vro, sko ouzh Ginea ha Mali.
g • ka • ke Rannvroioù Aod an Olifant :
| Rannvroioù | Agnéby · Bafing · Bas-Sassandra · Denguélé · Dix-Huit Montagnes · Fromager · Haut-Sassandra · Lacs · Lagunes · Marahoué · Moyen-Cavally · Moyen-Comoé · N'zi-Comoé · Savanes · Sud-Bandama · Sud-Comoé · Vallée du Bandama · Worodougou · Zanzan |
# Dendropicos stierlingi

Dendropicos stierlingi :
| Ur par Dendropicos stierlingi (tresadenn). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Dendropicos |
| Anv skiantel ||
| Dendropicos stierlingi Reichenow, 1901 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dendropicos stierlingi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Dougen a ra anv an dastumer alaman N. Stierling a veajas e Nyasaland (Malawi a-vremañ) ha Tanganyika (Tanzania a-vremañ).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned hag al larved anezhe.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Afrika, e kreisteiz Tanzania, kreisteiz Malawi ha gwalarn Mozambik.

## Liammoù diavaez

* (en) Dendropicos stierlingi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dendropicos stierlingi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Dendropicos stierlingi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dendropicos stierlingi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fabrice Coupechoux

Fabrice Coupechoux zo ur c’helenner hag un troer, bet ganet e 1984, e Gwengamp.
Goude bout graet hypokhâgne ha khâgne el lise Sant-Frañsez-Zavier e Gwened e reas studioù war ar brederouriezh e Skol-veur Roazhon, lec'h m'en deus bet e vaster e 2007, gant ar c'hounskrid La concupiscence chez saint Augustin ("An droukc'hoantegezh e oberenn sant Eosten").
Skolaer divyezhek e voe, etre 2011 ha 2013, ha bremañ e kelenn brezhoneg ha saozneg e Kemper ha tro-war-dro. Troet en deus un nebeud testennoù e brezhoneg diwar ar galleg hag ar saozneg.

## Labourioù

Sinañ a ra gant stumm brezhonekaet e gentanv, Fabrig Coupechoux.

### Troidigezhioù
#### Levrioù

* Athanase Vantchev de Thracy, "Ar groazstagadur hervez Velasquez" ha "CLXX", Divine dignité du Verbe, embannadur Institut Culturel De Solenzara, 2013 (ISBN 978-2-919320-68-4)
* Hervé Catta, C'hoant a 'm eus da vervel en un doare din, diwar ar galleg, Association pour la Culture Citoyenne, Genver 2014 (ISBN 979-10-92346-01-5)
* Guy Lehideux, Santez Tereza vihan, diwar ar galleg, gant ur rakger a-berzh an aotrou 'n eskob Raymond Centène, Imbourc'h, Gouere 2015 (ISBN 2-910493-30-x)$^,$
* War roudoù labourerien ar mengleuzioù e Kreiz-Breizh, un albom hag a ginnig istor mengleuzioù Lokmaria-Berrien hag Uhelgoad, Skolaj Beg-Avel Karaez, Mae 2021 (ISBN 978-2-36851-616-4)

#### E Nidiad

* Saint-Loup, Jean Benvoar (arroud eus ar romant Les Nostalgiques), diwar ar galleg, niverenn 18 Nidiad, Ebrel 2014
* Kurt Vonnegut, Harrison Bergeron, diwar ar saozneg, niverenn 19 Nidiad, Gouere 2014

### Barzhonegoù

* Barzhonegoù e galleg chomet diembann, skrivet etre 1999 ha 2007 ;
* "Pevar barzhoneg", Nidiad, Niverenn 40, Genver 2020.

## Notennoù

* ↑ La concupiscence chez saint Augustin, Skol-veur Roazhon, 2007 , meneget e levrlennadurioù Religion et sexualités à travers les âges, Guy Ménard, ti embann Hermann, 2018 (p.205) hag Ève, du manque au sujet-femme, Lydwine Olivier, skol-veur Montréal, 2020, (p.95).
* ↑ Distro skol e skol Santez Mari Gregam (e galleg)
* ↑ Distro-skol er Gelveneg (e galleg)
* ↑ Barzh gall a orin bulgarat en deus embannet meur ha levr barzhonegoù ha dediet barzhonegoù da Fabrice Coupechoux : Les nerfs cramoisi des jours ha Les menhirs
* ↑ Ar groazstagadur hervez Velasquez en-linenn
* ↑ Ar barzhoneg amañ
* ↑ Notenn a-zivout al levrig e blog Ar Gedour (e galleg)
* ↑ Ur vurutelladenn en-linenn eus al levr gant Malo Bouëssel du Bourg e niverenn 412 Al Liamm (Here 2015)
* ↑ Ur vurutelladenn e galleg war Breizh Info : Gwened : buhez santez Tereza a Lisieux zo deuet er-maez
# Fabrice Garin

Fabrice Garin a oa ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1975 e Kemperle. Gourdoner US Saint-Malo eo ha dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh etre 2000 ha 2008.

## Kluboù

* 1994-1998. Stad Roazhon
* 1998-2000. LB Châteauroux
* 2000-2003. Stad Brest
* 2003-2004. CS Louhans-Cuiseaux
* 2004-2008. Gwened OK
* 2008-2010. AS Moulins
* 2010-2011. US Sant-Maloù

## Gourdoner

* 2011-2015. US Sant-Maloù (merc’hed)

## Skipailh Breizh

| Bloavezh | Eneber | Mun |
| 2000 | Tournamant Indoor Naoned | ? |
| 2008 | Republik Kongo | 45 |
# Fabrice Hyber

Fabrice Hyber (anv gwir : Fabrice Hybert, bet ganet e Luçon e 1961) a zo un arzour-neuziañ brudet er bed a-bezh. E skol arzoù-kaer Naoned en deus studiet. Liesseurt eo e oberenn hag an danvezioù implijet gantañ. Evit a sell ouzh e zoare da labourat e c'haller menegiñ ar berniañ, ar strujañ hag an hironiñ. War meur a dachenn e aoz e oberennoù : tresañ, livañ, kizellañ, staliadurioù, video, hag ivez bed ar c'henwerzh ha hini an embregerezhioù. Teknikoù ha danvezioù ne vezont ket implijet e bed an arzoù a vez implijet gantañ ivez.
E 1994 en deus krouet UR (Unlimited Responsibility), un aozadur e bal aozañ liammoù etre bed an arzoù ha hini an embregerezhioù.

## Oberennoù

D'an 10 a viz Mae 2007 ez eus bet aozet ul lid-digor evit e oberenn Le Cri, L'Ecrit e liorzh al Luxembourg e Pariz. An oberenn a zo anezhi tri mell ur chadenn, an hini kentañ plantet en douar oc'h aroueziñ gwrizioù mab-den, hag an trede hini o tigeriñ war-du an oabl.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Fabrice Hyber
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fabriano

' Fabriano zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
# Fabrice Colleau

Fabrice Colleau zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 26 a viz Even 1977 e Lokournan. Gant War-raok Gwengamp en deus c'hoariet kalz, ha betek dibenn e remzad e 2011.

## Kluboù

* 1999-2000 : War-raok Gwengamp (D2) (3 krogad, 1 pal)
* 2000-2001 : War-raok Gwengamp (D1) (17 krogad, 1 pal)
* 2001-2002 : War-raok Gwengamp (D1) (14 krogad)
* 2002-2003 : Nîmes Olympique (Nat.) (18 krogad, 1 pal)
* 2003-2004 : War-raok Gwengamp (D1) (18 krogad, 1 pal)
* 2004-2005 : Amiens S.C.F. (L2) (28 krogad, 2 bal)
* 2005-genv2006 : Amiens S.C.F. (L2) (18 krogad, 1 pal)
* genv2005-2006 : F.C. Gueugnon (L2) (12 krogad)
* 2006-2007 : F.C. Gueugnon (L2) (27 krogad)
* 2007-kzu07 : War-raok Gwengamp (L2) (13 krogad, 1 pal)
* kzu07-2008 : War-raok Gwengamp (L2) (19 krogad, 2 bal)
* 2008-2009 : War-raok Gwengamp (L2) (30 krogad)
* 2009-2010 : War-raok Gwengamp (L2) (32 krogad, 1 pal)
* 2010-2011 : War-raok Gwengamp (Nat)
# Fabrizia

Fabrizia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Fabrica di Roma

Fabrica di Roma zo ur gumun eus Italia, e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Fabrice Bouthillon

Fabrice Bouthillon zo un istorour gall, dezhañ un aotreegezh war an deologiezh eus Skol-veur Strasbourg, ha bet en École normale supérieure e Pariz hag e Skol c'hall Roma. Kelenner eo e Skol-veur Breizh-Izel e Brest. Arbennikaet eo war an istor relijiel a-vremañ ha war istor an diplomatiezh hag istor an hollveliouriezh.

## Oberennoù

* Les schèmes qu'on abat : à propos du gaullisme, Paris, embannadur de Fallois, 1995, 72 p. (ISBN 9782877062534, OCLC 34256926)
* Le Principe d'Incertitude. Considérations ouessantines sur l'exégèse de l'Epître aux Galates, Plougastel-Daoualas : Les Cahiers Hopala, 1999, 30 p.
* La naissance de la mardité : Une théologie politique à l'âge totalitaire : Pie XI, 1922-1939, PU Strasbourg, 2002, 334 p. (ISBN 9782868201928)
* Brève histoire philosophique de l'Union soviétique, 2003, 192 p. (ISBN 9782259196444)
* L'illégitimité de la République : Considérations sur l'histoire politique de la France au xixe siècle, 1851-1914, Plon, 2005, 312 p. (ISBN 9782259196451 et 2259196454)
* Et le bunker était vide : lecture du testament politique d'Adolf Hitler, Embannadurioù Hermann, 2007, 96 p. (ISBN 9782705666798)
* Nazisme et révolution : histoire théologique du national-socialisme, 1789-1989, Pariz, Fayard, 2011, 329 p. (ISBN 9782213656007 et 2213656002) (incluant Et le Bunker était Vide).
* L'impossible université, Embannadurioù Dialogues, 2017, 107 p. (ISBN 978-2369450597).
* Fabrice Bouthillon et Marie Levant (renerien) : Pie XI, un pape contre le nazisme ? L'encyclique Mit brennender Sorge , Embannadurioù Dialogues, dastumadenn « Nes ouvertures », 2016, 452 p. (ISBN 978-2369450337).
# Fabrice Lentz

Fabrice Lentz, bet ganet e 1958, a zo ur c'hizeller emzesket o chom e Sant-Fieg.

## Un nebeud oberennoù

* E Traoñienn ar Sent, delwenn Brieg
* Enor da Anatol ar Braz, Kallag
* Ar vag, miz Ebrel 2012

## Liammoù diavaez

Fabrice Lentz e Poellgor an Tarv
# Fabrice Wantiez

Fabrice Wantiez a zo bet ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1971. Mestrc'hoarier echedoù belgiat. Mestr FIDE eo. E renk Elo a oa 2 311 e miz Genver 2008.

## Liammoù divaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Fortaleza

Fortaleza eo kêrbenn stad Ceará , unan eus stadoù arvor hanternoz Brazil, er rannvro anvet Nordeste.
Dont a ra hec'h anv (Fortaleza a dalv kement ha kreñvlec'h) eus ar Forte Schoonenborch savet gant Izelvroiz pa oant o terc'hel ar vro e 1649.
# Forte de Santo Antônio da Barra

Ar Forte de Santo Antônio da Barra zo ur c'hreñvlec'h e São Salvador da Bahia de Todos os Santos, e Brazil, hag un tour-tan zo ennañ. Savet eo e beg reter ar bae, a-dal da Itaparica, an enez a serr ar bae e tu an douar-bras. Savet e oa bet da ziwall ar bae da vare impalaeriezh trevadennel Portugal.
# Fortanete

Fortanete zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 222 (2023).
# Fortepiano

Ar fortepiano (hervez an italianeg hag ar saozneg), ar piano-forte (hervez ar galleg) eo doare kentañ ar piano, bet ijinet e 1709 gant Bartolomeo Cristofori, un oberour binvioù-seniñ italian, hag a zo bet sonet eus deroù ar Patrom:Bloavezhioù 1710 betek deroù ar Patrom:Bloavezhioù 1800, e-pad ur 100 vloaz bennak eta.

## Aozadur

Kerdin metal ha morzholioù goloet a lêr zo d'ar fortepiano. Kalz skañvoc'h eget ar piano a-vremañ eo.

## Istor
### Ijinadenn Cristofori

Bartolomeo Cristofori, oberour klavioù-kerdin e Firenze, a ijinas ar benveg a reer fortepiano e deroù an XVIII$^{vet}$ kantved. An testeni kentañ eus ar benveg a gaver e renabl ar re Vedici, implijerien Cristofori, e 1700. Derc'hel a eure Cristofori da ziorren ar benveg betek ar {{bloavezhioù 1720]], ha tri benveg eus an amzer-hont zo chomet.

## Levrlennadur

* Good, Edwin M. (1982) Giraffes, black dragons, and other pianos: a technological history from Cristofori to the modern concert grand, Stanford, Calif. : Stanford University Press.
* Marshall, Robert (2003) 18th Century Piano Music, Routledge.
* Parakilas, James (1999) Piano roles: three hundred years of life with the piano. New Haven, CT: Yale University Press.
* Pollens, Stewart (1995) The Early Pianoforte. Cambridge: Cambridge University Press.
* Ripin, Edwin M. (1986) "Piano", 1986 Encyclopædia Britannica
* Ripin, Edwin M. (2001). "Fortepiano (i)". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. S. Sadie and J. Tyrrell. London: Macmillan. Also in Grove Music Online, ed. L. Macy.
* Ripin, Edwin M., Stewart Pollens, Philip R. Belt, Maribel Meisel, Alfons Huber, Michael Cole, Gert Hecher, Beryl Kenyon De Pascual, Cynthia Adams Hoover, Cyril Ehrlich, And Edwin M. Good (2001). "Pianoforte I: History of the Instrument". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. S. Sadie and J. Tyrrell. London: Macmillan. Also in Grove Music Online, ed. L. Macy.
* Saville, Jonathan (2004). "Anything—up to a Point: An Illuminating Fortepiano Recital by Andrew Willis," San Diego Reader.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Photo and discussion of the action of Viennese fortepianos, from Carey Beebe Harpsichords
* One of Arnold Dolmetsch's late 19th century fortepianos, from Dolmetsch Online
* Image and discussion of 1795 Dulcken fortepiano, from the Ira F. Brilliant Center for Beethoven Studies
* Images of fortepianos in the Abell Gallery, National Music Museum, Vermillion, South Dakota
* The Pianofortes of Bartolomeo Cristofori, Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art
* Fortepianos in the Museum of the University of Leipzig
* Cobbe Collection, UK
* Finchcocks, UK (developing link)
* Fortepiano Audio Sample Library & MP3 Demos
* fortepiano - photoarchive Photos of historical pianos and their parts / discussion in the forum
* Web page of fortepiano builder Paul McNulty
* R.J. Regier Keyboard Instruments Fortepianos and Harpsichords by R.J. Regier
* More information on early keyboard instruments
# Fort William

Fort William zo un anv-lec'h saoznek, ha hini meur a lec'h er bed.

## Bro-Skos

* Fort William, anv saoznek An Gearasdan.

## Kanada

* Fort William, Ontario,
* Fort William, Newfoundland
* Fort William, Nova Scotia

## Ghana

* Fort William (Ghana), e Cape Coast

## Jerzenez

* ur c'hreñvlec'h e Gorey, e-kichen Fort Henry

## Stadoù-Unanet

* Fort William, Massachusetts, hiziv Fort Independence e Boston
* Fort Amsterdam, (gwechall Fort William), e New York City
* Fort William (Colorado), anvet ivez Bent's Old Fort
* Fort William (Florida)
* Fort William (Kentucky), kreñvlec'h e 1785
* Fort William (Oregon),
* Fort William (Wyoming), adanvet Fort Laramie
# Fortescue

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fortescue zo un anv-tiegezh saoznek.

## Tud

* Adrien Fortescue (1476-1539), merzher ;
* Hugh Fortescue (1añ kont Clinton) (1696-1751), propriétaire foncier et pair britannique ;
* William Fortescue (1añ kont Clermont) (1722-1806), politikour iwerzhonat.
* Thomas Fortescue Kennedy (1774-1846), ofiser er Royal Navy ;
* Chichester Parkinson-Fortescue (1añ baron Carlingford) (1823-1898), politikour ;
* Annie Fortescue Harrison (1848-1944), sonaozourez ;
* Eleanor Fortescue-Brickdale (1872-1945), livourez ;
* Adrian Fortescue (1874-1923), beleg katolik ;
* Hugh Fortescue (1añ kont Fortescue) (1753–1841), uhelad ;
* Hugh Fortescue (2vet kont Fortescue) (1783-1861), politikour ;
* Hugh Fortescue (3de kont Fortescue) (1818–1905), politikour ;
* Hugh Fortescue (5vet kont Fortescue) (1888–1958), politikour ;

## Lec'hioù
### Aostralia

* County of Fortescue, Queensland,
* Fortescue Bay, Tasmania
* Fortescue River, Western Australia

### Stadoù-Unanet

* Fortescue, Missouri, kêriadenn
* Fortescue, New Jersey
# Forth

Ar stêr Forth zo ur stêr eus reter Bro-Skos hag a aber er Firth of Forth.

## An anv

Bodotria e vefe an anv kozh, hervez :
* Tacitus, Agricola, 23,1; 25,1; 25,3 : BODOTRIA
* Ptol. II,3,4 : BODERIA AESTUARIUM
* Ravenna 108$_{32}$ : BDORA
Dielfennadur, hervez Rivet & Smith, p. 269-271 : "It seems that Forth may well derive from *Voritia (*vo- 'somewhat' plus a root as in Irish rith 'act of running', that is 'slow running one', this *Voritia being later name or by-name ...", da lavaret eo ur stêr difonn he red.
Hervez A.D Mills : "The Celtic river name probably means 'the slow flowing one", "an hini a red difonn".

## Levroniezh

* A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* A.D. Mills : Oxford Dictionary of British Place Names. Oxford University Press. 1991 ... 2003
# Fort Worth (Texas)

Fort Worth zo ur gêr lec'hiet e biz stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 741 206 a annezidi o chom enni.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Alamagn | Trier |
| Eswatini | Mbabane |
| Hungaria | Budapest |
| Indonezia | Bandung |
| Italia | Reggio Emilia |
| Japan | Nagaoka |
| Mec'hiko | Toluca |
| Republik Pobl Sina | Guiyang |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Forte dei Marmi

Forte dei Marmi a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun.
# Fortel-en-Artois

Kumunioù Frañs :
| Anv | Fortel-en-Artois |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Frévent |
| Kanton | Auxi-le-Château |
| Kod INSEE | 62346 |
| Kod post | 62270 |
| Maer | Daniel Nivel |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,89 km² |
| Led | 50° 15' 29" Norzh |
| Hed | 02° 13' 29" Reter |
| Uhelder kreiz | 122 m |
| Uhelder bihanañ | 83 m |
| Uhelder brasañ | 144 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 207 (2007) |
| Stankter | 35 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fortel-en-Artois a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Enez Rota

Enez Rota (Luta e chamorro) eo anv ar c'hreisteisañ enez eus Inizi Mariana an Hanternoz, ur 80 km en hanternoz da enez Guam. Songsong ha Sinapalo (Sinapalu) eo an div gêriadenn vrasañ.
# Enez Ripoche

Enez Ripoche :
| Anv gallek | Île Ripoche |
| Geografiezh ||
| Lec'hiadur | Liger |
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 17′ 29″ N, 1° 23′ 24″ K |
| Gorread | 0,06 km² |
| Geologiezh | Enez stêr |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Naoned |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Kumunioù | Malvid |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Enez Ripoche (Île Ripoche e galleg) zo un enezenn e stêr al Liger etre Naoned hag Ankiniz, e kumun Malvid, el Liger-Atlantel hag e Bro-Naoned, e gevred Breizh.
Tost ouzh ribl dehoù ar stêr (en norzh) eo an enezenn, en norzh da Enez Arrouix. Muzuliañ a ra 800 m a hirder ha 140 m a ledred, gant ur c'horread a 6 ha. E 2006 e oa bet prenet 4 ha eus an enezenn gant al Liger-Atlantel evit gwareziñ spesadoù en arvar an enez.
N'eus pont ebet a stag an enezenn ouzh ribloù ar stêr met moaien zo da vont di war droad pa vez disec'het ar vrec'h norzh.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr) "Île Ripoche", Études des Îles de Loire - Conservatoire régional des rives de la Loire et de ses affluents - 18/03/2005 (Studioù Inizi al Liger - Mirva rannvroel ribloù al Liger hag hec'h adstêrioù)
* ↑ (fr) "L'île Ripoche" war lec'hienn ofisiel al Liger-Atlantel.
# Enez Robinson Crusoe

Enez Robinson Crusoe zo unan eus an Inizi Juan Fernández e Chile. An eil enezenn vrasañ eus an enezeg eo. Stag eo ouzh Proviñs Valparaíso, e Rannvro Valparaíso.

## An anv

Isla Robinsón Crusoe eo an anv spagnolek. A-raok 1966 e oa anvet Más a Tierra, Más Atierra pe Aguas Buenas, met adanvet eo bet gant gouarnamant Chile da enoriñ Alexandre Selkirk a awenas ar romantour saoz Daniel Defoe pa skrivas e romant Robinson Crusoe.

## Pennad kar

* Inizi Chile
# Enez San Clemente (Galiza)

Enez San Clemente (Illa de San Clemente, Illa de San Cremenzo, Illa do Santo do Mar) zo un enezenn eus Galiza e proviñs Pontevedra war zouar kumun Marín.
Un enezennig 8 devezh-arat tostik d'an douar-bras eo. Pa vez izelvor da vat e c'haller mont di war-droad dre un erv draezh ; roc'hellek eo tro-dro an enezenn a-hend-all. Geotek eo, div binenn vras zo, ha dismantroù peniti kozh San Clemente, hag ur pardon a veze.
Kanet eo bet al lec'h gant Nuno Treez, ur barzh galizek (trobador) er Grennamzer, en ur varzhoneg (cantiga de amigo) :
    San Clemenço do Mar,
    se mi d'el non vingar,
    non dormirei,
    San Clemenço señor.
    Se vingada fôr,
    non dormirei.
    Se mi d'el non vingar,
    do fals' e desleal,
    non dormirei.
    Se vingada non fôr
    do fals'e traedor
    non dormirei.