OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nedeleg (anv-tud)

Nedeleg (Nédélec ha Le Nédellec e-touez an doareoù gallek), zo un anv-tiegezh brezhonek e Breizh, stankoc'h e Bro-Leon eget e lec'hioù all .

## Tud
### Breizh

* Yann-Vari Nedeleg (1840-1880), beleg eus Leon, bet rener Feiz ha Breiz
* Pêr Yann Nedeleg (1911-1971), beleg eus Kerne, skrivagner brezhonek
* Michel Nédélec (1940-2009), marc'hhouarner, eus Plougastell-Daoulaz
* Yohann Nédélec (*1978), maer Ar Releg-Kerhuon (Strollad Sokialour (Frañs)) eus 2008 da 2020

### Bro-C'hall

* Yves Nédélec (1929-2012), dihellour departamant ar Manche eus 1954 da 1994
* François Nedelec (1954-2009), aozer c'hoarioù
* Claudine Nédélec, kelennerez lennegezh c'hallek e Skol-veur Artez ha skrivagnerez

## Lec'hanvadurezh

* Nédélec, ur gumun e Kebek, diwar anv an tad misioner Jean-Marie Nédélec (1834-1896).

## Notennoù

* ↑ (fr) Persée
* ↑ (fr) Université d'Artois
* ↑ (fr) Dictionnaire biographique du Canada
# Nedd

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nedd zo un anv-lec'h e Kembre.
* Ar Stêr Nedd, pe Afon Nedd
** Afon Nedd Fechan, unan eus adstêrioù an Afon Nedd
* Kombod Nedd, unan eus kombodoù kozh Morgannwg
* Fan Nedd, torgenn e kreisteiz ar vro,
* Glyn-nedd, ur gêr e Castell-nedd Port Talbot

## Pennad kar

* Castell-nedd
# Nederland

Nederland eo anv an Izelvroioù e nederlandeg pe izelvroeg. Anv lec'hioù all eo ivez.

## Izelvroioù

* Nederland, e Steenwijkerland, en Overijssel

## Stadoù-Unanet

* Nederland, e Colorado
* Nederland, e Texas
# Nedim Gürsel

Nedim Gürsel (ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1951 e Gaziantep) zo ur skrivagner turk. E dibenn ar bloavezhioù en doa embannet e skridoù kentañ, romantoù hag arnodskridoù, e kelaouennoù turkek. Goude studioù eil derez e lise gallek Galatasaray en Istanbul ez eas d'ober e studi d'ar Sorbonne, e Pariz. E 1979 e savas un dezenn doktorelezh diwar-benn Louis Aragon ha Nâzım Hikmet. Distreiñ a reas da Durkia, met abalamour d'an taol-stad a c'hoarvezas er vro e Gwengolo 1980 ez eas da Vro-C'hall en-dro. Abaoe emañ o vevañ e Pariz, ma kelenn al lennegezh turkek, ha distreiñ gwech ha gwech all da Istanbul.
E 1976 e voe embannet gantañ Uzun Sürmüs Bir Yaz ("Un hañvezh hir e bad"), un teskad danevelloù. Gant al levr-se e tapas e 1977 ur priz lennegel a bouez eus Turkia, Priz Akademiezh an Turkeg (Türk Dil Kurumu Hikâye Ödülü). Goude taol-stad 1980 avat e voe tamallet dezhañ gant ar justis bezañ gwallvrudet an arme el levr-se. E 1983 ne voe ket aotreet e levr İlk Kadın ("Ar vaouez kentañ"). Daoust ma ne voe ket kondaonet Gürsel, e voe dibosupl kavout e levrioù e Turkia e-pad meur a vloaz.
E 2008 e voe embannet ul levr all gantañ, Allah'ın Kızları ("Merc'hed Allah"). Diouzhtu e voe tamallet dezhañ droukkomz diwar-benn an islam.
Nedim Gürsel zo unan eus diazezerien Parlamant Etrebroadel ar Skrivagnerien.

## Levrioù

* Kadinlar Kitabi (Levr ar merc'hed), 1975
* Uzun Sürmüs Bir Yaz (Un hañvezh hir), 1976
* Ilk Kadin (Ar vaouez kentañ), 1986 and 2004
* Sevgilim Istanbul (Istanbul karet), 1986
* Son Tramvay (An tramgarr diwezhañ), 1991
* Saint Nazaire Günlügü (Kazetenn Sait-Nazer), 1995
* Bogazkesen, Fatih’in Romani (Romant an alouber), 1996
* Balkanlara Dönüs (Distro d'ar Balkanioù), 1995
* Nâzim Hikmet ve Geleneksel Türk Yazisi (Nazim Hikmet hag al lennegezh turkek pobl), 2000
* Yaşar Kemal (Yaşar Kemal), 2000 ha 2005
* Aragon: Başkaldırıdan Gerçeğe (Aragon, emsavet a-dal d'ar wirionez), 2000
* Sağ Salim Kavuşsak, Çocukluk Yillari (Yac'h ha dibistig — bloavezhioù bugaleaj), 2004
* Allah'in Kizlari (Merc'hed Allah), 2008.

## Notennoù

* ↑ Modernité et tradition dans les poésies contemporaines française et turque, Paris, Université Sorbonne-Nouvelle, 1979, 481 p.
* ↑ Lettre Ulysses Award
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Neda

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Neda zo anv meur a dra

## Mojennoù

* Neda (nimfenn), nimfenn, merc'h da Okean

## Tud

* Anna Neda Serbia, impalaerez kenseurtez Bulgaria 1323–1324
* Neda Naldi (Tramutola, 1913 – Roma, 1993) - aktourez italian
* Neda Arnerić (ganet e 1953), aktourez serb
* Neda Parmać (ganet e 1985), kanerez
* Neda Ukraden (ganet e 1950), kanerez

## Lec'hioù

* Neda (A Coruña), kumun e Galiza
* Neda (stêr), stêr e Gres
* Neda, Wisconsin, kêriadenn e Wisconsin, e SUA.
# New York Post

Unan eus kazetennoù koshañ Stadoù-Unanet Amerika eo an New York Post. Er bloavezh 1801 eo bet kroet gant Alexander Hamilton, ha d'ar c'houlz-se e oa anvet New-York Evening Post.

### Liamm diavaez

* Lec'hienn an New York Post
# New York Mining Disaster 1941

New York Mining Disaster 1941 (Gwallreuz mengleuz New York 1941) a zo ur ganaouenn saoznek krouet e 1967 gant an daou vreur Barry (1946-) ha Robin Gibb (1949-2012) evit Bee Gees, ar strollad sonerezh pop aostralian-breizhveuriat a oant izili anezhañ.
E studioioù an International Broadcasting Company (IBC) e Londrez e oa bet enrollet gant ar strollad d'ar 7 a viz Meurzh 1967 e-touez teir c'hanaouenn all — I Can't See Nobody, Red Chair, Fade Away ha Turn of the Century — hag ac'h eas d'ober ul lodenn eus e drede albom studio Bee Gees' 1st. Ouzhpenn Barry (kaner ha soner gitar) ha Robin (pennkaner) e kemeras perzh : o breur Maurice Gibb (1949-2003, kaner ha soner gitar-boud) hag ar soner taboulinoù Colin Petersen (1946-) ivez. Kempennet e voe hag ouzhpennet binvioù sonerezh all outi gant Phil Dennys d'an 13 a viz Meurzh.
D'ar 14 a viz Ebrel da-heul ez eas e-maez ar ganaouenn evel tu A ur bladennig hag a zalc'he I Can't See Nobody war hec'h eil tu. Petra bennak ma oa bet krouet Bee Gees kenkent ha 1958 ne oa ket gwall anavezet ar strollad e Bro-Saoz : ma klevjod ar vrud e oa bet enrollet New York Mining Disaster 1941 gant The Beatles, al lizherennoù B ha G o talvezout kement ha Beatles Group...

## An danvez

Ne voe gwallreuz poull-glaou ebet e New York e 1941. Deuet e oa danvez ar ganaouenn d'an daou vreur Gibbs tra ma oant manet sac'het e log skalieroù savadur Polydor Records war-lerc'h un troc'h tredan. Trouz ar bignerez o tremen hebiou dezhe en deñvalijenn a reas dezhe soñjal e oant evel tapet e donig-don ur vengleuz. Komzoù nec'het ur mengleuzier a zo dibunet a-hed ar sonenn, o tiskouez poltred e wreg d'unan all ("It's just a photograph of someone that I knew." ; "Have you seen my wife, Mr. Jones?") hag o klask gouzout hag-eñ ez eus tud o klask o dieubiñ c'hoazh ("Maybe someone is digging underground," ; "Or have they given up and all gone home to bed,").
Diouzh ar pezh a lenner en dielloù stag ouzh ar c'houfrig Tales from the Brothers Gibb: A History in Song (1990) e voe awenet ar vreudeur Gibbs gant ar gwallreuz a c'hoarvezas d'an 21 a viz Here 1966 en Aberfan (Kembre) ma voe lazhet kant pevar den ha daou-ugent (kant c'hwezek bugel en o zouez !) gant ur riskladeg douar, sebeliet ma voent gant terril mengleuz ar gêriadenn. N'eo ket souezh 'ta e vije bet dibabet "Jones" gant an daou aozer, un anv-tiegezh hag a gaver stank e Kembre.

## Ar gerioù

* War al lec'hienn METROLYRICS.

## Liamm diavaez

* Filmig New York Mining Disaster 1941

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Embannet d'ar 14 a viz Gouere 1967 er Rouantelezh-Unanet.
* ↑ Ar wech kentañ e oa dezhañ seniñ gant Bee Gees ent-ofisiel.
* ↑ "N'eo nemet poltred unan bennak hag a anavezen."
* ↑ "Ha gwelet ho peus ma gwreg, Aotrou Jones ?"
* ↑ "Emañ unan bennak o kleuzañ an douar marteze,"
* ↑ "Pe paouezet int hag aet d'ar gêr da gousket,"
# New York City I

New York City I zo un daolenn aozet gant al livour izelvroat Piet Mondrian. Graet eo en eoul ha tammoù paper peget ouzh al lien. E Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen Düsseldorf e c’heller gwelout anezhi.
Abaoe 1945 eo diskwelet war an tu gin ha ne c’heller ket lakaat anezhañ war an tu mad peogwir eo re vresk an tammoù paper. Diskwelet eo war an tu mad er pennad-mañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Ce tableau de Mondrian est accroché à l'envers depuis 1945. Slate (Here 2022).
# New York Military Academy

New York Military Academy berraet e NYMA a vez graet eus ur skol prevez gant ur c'houskva e kêriadennig war ar maez Cornwall-on-Hudson, 97 km e norzh New York City. Bez eo unan eus skolioù milourel koshañ ar Stadoù-Unanet o vezañ bet digoret e 1890. Da zigentañ skol evit ar baotred nemetken, digoret eo bet d'ar merc'hed adal 1975. D'an 3 a viz Meurzh 2015, an NYMA a oa bet tapet gant kudennoù arc'hant drastus dre an nebeut a deskarded oc'h emezeliñ a vloaz da vloaz. E-serr kaout un distro-skol evit trimiziad Gwengolo 2015, an NYMA a oa bet klozet ha gwerzhet d'ur strollad posterien arc'hant a orin sinaat a zigoras ar skol en-dro e miz du ar memes bloavezh.

## Tud brudet

* Robert (Tex) Allen, klas 1924, aktour
* Max Appedole (ganet e 1957, na echuas ket e studioù), kuzulier politikel Meksikan ha produer filmoù
* Robert Todd Lincoln Beckwith, klas 1923 (na echuas ket ar studioù), diskennad diwezhañ Abraham Lincoln
* Bob Benmosche, klas 1962, prezidant ha prezidant-meur an embregerezhioù diogelerezh MetLife hag AIG
* James E. Briggs, klas 1924, jeneral en U.S. Air Force
* Les Brown, klas 1932, penn strolladoù sonerezh
* Daniel Cassidy (1943–2008), skrivagner
* Francis Ford Coppola, klas 1956 (na echuas ket ar studioù), produer ha sevener filmoù
* Richard J. Daronco (1931–1988), barner kevredadel
* Art Davie, klas 1964, krouer an Ultimate Fighting Championship
* Fairleigh Dickinson, Jr., klas 1937, paotr an aferioù ha politikour
* Troy Donahue, klas 1954, aktour
* Donald Trump, klas 1964, paotr an aferioù, paotr ar skinwel; dilennet prezidant Stadoù-Unanet Amerika
* Spencer Tunick, klas 1985, poltrijer
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# New York City draft riots

An New York City draft riots (13-16 a viz Gouhere 1863), anvet Draft Week e-pad an darvoudoù, a oa bet emsavadegoù feuls taer e Lower Manhattan. An emsavadegoù a oa bet reoù pobl gant ar c'hlasadoù munut ha labourer goude ma voe bet lakaet da dremen lezennoù gant ar C'hongress stadunanat evit kas dre ret ar baotred da gemer perzh e Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. An emsavadegoù a oa bet ar re feulsañ, gant ul lodenn gouennelour anat, en istor ar vro er-maez eus ar Brezel diabarzh e-unan.
# New York (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
New York zo un anv-lec'h saoznek, savet diwar anv York, ur gêr eus Bro-Saoz. Pa vez kaoz eus New York e vez graet anv dreist-holl :
* pe eus Stad New York, unan eus 50 stad ar Stadoù-Unanet, 19,227,088 a dud enni ;
* pe eus Kêr New York, ur gêr vras er stad-se, 8,008,278 a dud enni.
pe a-wechoù ivez
* eus New York County, pe Manhattan, ur gontelezh eus ar Stadoù-Unanet e-barzh ar gêr vras, enni 1,537,195 a dud
* an New York metropolitan area, tachenn meurgêr New York, kêr ha bannlevioù, 21,923,089 a dud enni.

## Lec'hanvioù all

Lec'hioù all avat a zo anvet New York.

### Bro-Saoz

* New York, Lincolnshire
* New York, Tyne and Wear

### Stadoù-Unanet

* New York, Missouri, ur gumuniezh krouet e 1835-36 , war-dro 4.5 km en argrec'h da Commerce, Missouri.
* New York, Texas, ur gêriadenn en Henderson County, Texas.

## Kanaouennoù

Kalzik a ganaouennoù zo bet savet da gêr New York, hag anvet New York, ha graet
* gant U2
* gant Ja Rule
* gant Eskimo Joe
* gant ar Sex Pistols
* Nina Hagen
* Tha Dogg Pound

## Pennadoù kar

* New York, New York, zo ivez anv meur a ganaouenn
* York

## Notennoù

* ↑ Edison Shrum (1984). The History of Scott County, Missouri. Sikeston, Missouri : Scott County Historical Society. 84 p.
# Ramphastos

Ramphastos :
| Ramphastos citreolaemus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Anv skiantel ||
| Ramphastos Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ramphastos a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad toukaned a ya d'ober ar genad :
* Ramphastos ambiguus
** R. a. abbreviatus, R. a. ambiguus ha R. a. swainsonii,
* an toukan Chocó (Ramphastos brevis),
* Ramphastos citreolaemus,
* Ramphastos dicolorus,
* Ramphastos sulfuratus
** R. s. brevicarinatus ha R. s. sulfuratus,
* an toukan Toco (Ramphastos toco)
** R. t. albogularis ha R. t. toco,
* Ramphastos tucanus
** R. t. cuvieri, R. t. inca ha R. t. tucanus,
* Ramphastos vitellinus
** R. v. ariel, R. v. culminatus ha R. v. vitellinus.
O c'havout a reer holl en Amerika latin.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ramphastidae/Ramphastos (lennet e-barzh d'an 18 a viz Ebrel 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ramphastos tucanus

Ramphastos tucanus :
| Ramphastos tucanus tucanus. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Genad : | Ramphastos |
| Anv skiantel ||
| Ramphastos tucanus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ramphastos tucanus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl petra bennak na ra ket fae ouzh amprevaned, saorianed, vioù ha laboused bihan ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Ramphastos tucanus cuvieri, en Amazonia, eus kornôg Venezuela da hanternoz Bolivia,
* R. t. inca, e hanternoz ha kreiz Bolivia,
* R. t. tucanus, e gevred Venezuela, Guyana/Gwiana c'hall/Surinam ha hanternoz Brazil.

## Liammoù diavaez

* (en) Ramphastos tucanus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ramphastos tucanus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ramphastos tucanus.
# Ramona (romant)

Ramona zo ur romant istorel saoznek savet gant ar skrivagnerez stadunanat Helen Hunt Jackson, e 1884.
Kontañ a ra darvoudoù war-lerc'h ar Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet, c'hoarvezet etre 1846 ha 1848, hag un abadenn eus istor un emzivadez yaouank, hironez amerindian anezhi, e Kalifornia, hag a c'houzañv ar gwallziforc'hañ hag an dienez. Da gentañ e voe embannet a dammoù sizhuniek er gazetenn Christian Union ha brud a dapas. Goude e voe moulet en ul levr, hag un 300 embannadur zo bet. Pevar film zo bet ivez, hag ur ganaouenn brudet, poent zo bet.
Merket don eo bet sevenadur Kalifornia ar c'hreisteiz gant ar romant.

## Kanaouenn

Anavezet eo bet e Breizh ar ganaouenn c'hallek Ramona, kanet gant Tino Rossi, hep gouzout e teue eus ur film saoznek tennet eus ar romant-se.
# Ramot-Gilead

Ramot-Giled a voe hervez an Tanac'h lec'h un emgann etre rouaned Israel (Yoram) ha Yehouda (Ahazia) kevredet ha Hazael, roue Aram e 841 KJK. (2R 8,28)
Gloazet e voe Yoram e-kerzh an emgann. Mont a reas da Izreel evit pareañ . Eno e voe lazhet gant Yehou asambles gant "an holl re a vane eus Tiegezh Ahav en Izreel" .
Lazhet e voe Ahazia gant Yehou goude.
Kaoz oa bet eus Ramot-Gilead e Kentañ Levr ar Rouaned endeo (1R 22). Un emgann c'hoazh etre roue Aram ha rouaned Yehouda (Yehoshafat) hag Israel (Ahav) kevredet. Gloazet e-kerzh an emgann e varvas Ahav war-lerc'h. Trec'h e voe Aram.
# Ramousies

Kumunioù Frañs :
| Anv | Ramousies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ramousies en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays d'Avesnes |
| Kanton | Avesnes-sur-Helpe-Norzh |
| Kod INSEE | 59493 |
| Kod-post | 59177 |
| Maer | Rufin De Groote |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,6 km² |
| Led | 50° 07' 04" Norzh |
| Hed | 04° 02' 26" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 177 m |
| Uhelder brasañ | 208 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 240 (2006) |
| Stankter | 25 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ramousies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Monumantoù ha traoù heverk

| Stern-aoter Saint Sulpice | Maenbez Hiltrud Herbecq | Maenbez Jacques Herbecq | Saint Hiltrude |
* Iliz katolik, nev ha keur eus an XI$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Helpe Majeure emañ Ramousies.

## Dave ha notennoù

* ↑ Sainte-Claire-en-Avesnois
# Ramphastos vitellinus

Ramphastos vitellinus :
| Ramphastos vitellinus, luc'hskeudennet e Matsue Vogel Park (Prefeti Shimane, Japan). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Genad : | Ramphastos |
| Anv skiantel ||
| Ramphastos vitellinus Lichtenstein, 1823 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ramphastos vitellinus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl, hep ober fae ouzh artropoded, mellkeineged bihan ha vioù hag a ya da laerezh e neizhioù laboused all.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Ramphastos vitellinus ariel, e kreiz ha reter Brazil,
* R. v. culminatus, en Amazonia, eus kornôg Venezuela da hanternoz Bolivia,
* R. v. vitellinus, e Venezuela, Guyana/Gwiana c'hall/Surinam ha hanternoz Brazil, Enez Trinidad.

## Liammoù diavaez

* (en) Ramphastos vitellinus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ramphastos vitellinus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ramphastos vitellinus.
# Ramones

Ramones a oa ur strollad punk rock stadunanat krouet d'an 23 a viz Genver 1974 e New York.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ramphastos dicolorus

Ramphastos dicolorus :
| Ramphastos dicolorus, luc'hskeudennet e Horto Florestal de São Paulo (São Paulo, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Genad : | Ramphastos |
| Anv skiantel ||
| Ramphastos dicolorus Linnaeus, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ramphastos dicolorus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad er c'hoadeier gleb a gaver eus gevred Brazil da reter Paraguay ha biz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Ramphastos dicolorus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ramphastos dicolorus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Ramphastos dicolorus war al lec'hienn Avibase.
# Ramphastos sulfuratus

Ramphastos sulfuratus :
| Ramphastos sulfuratus, luc'hsk. e Centro de Rescate Las Pumas (Guanacaste, Costa Rica). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Genad : | Ramphastos |
| Anv skiantel ||
| Ramphastos sulfuratus Lesson, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ramphastos sulfuratus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae. Evn broadel Belize an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl petra bennak ma tebr amprevaned, laboused bihan, ploged, saorianed ha vioù ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Kreizamerika ha gwalarn Suamerika :
* Ramphastos sulfuratus brevicarinatus, eus gevred Guatemala da hanternoz Kolombia ha gwalarn-pellañ Venezuela,
* R. s. sulfuratus, eus douaroù izel gevred Mec'hiko da vBelize, Guatemala ha Honduras.

## Liammoù diavaez

* (en) Ramphastos sulfuratus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ramphastos sulfuratus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (es) Aves Nacionales Centroamericanas.
* ↑ (en) Ramphastos sulfuratus war al lec'hienn Avibase
# Paul

Paul zo un anv-badez gallek ha saoznek.

## Orin

Diwar an anv latin Paulus.

## Yezhoù all

* Paulus e latin
* Paol e brezhoneg

## Adstummoù

* Pol
* Paule anv-badez gallek roet d'ar merc'hed
** Marie-Paule anv-badez gallek kevrennek roet d'ar merc'hed
* Jean-Paul anv-badez gallek kevrennek roet d'ar baotred

## Tud
### Alamagn

* Paul Klee, livour

### Breizh

* Paul Féval, romantour gallek
* Paul Ladmirault, sonaozour
* Paul Le Flem, sonaozour
* Paul Le Guen, melldroader etrebroadel ha gourdoner
* Paul Molac, politikour

### Bro-C'hall

* Paul Aussaresses, jeneral, brudet da vezañ ezporzhiet doareoù boureviañ Bro-C'hall e meur a vro
* Paul Barril (g. e 1946), ofiser an archeriezh vroadel hag en deus kemeret perzh e meur a afer e Bro-C'hall pe en estrenvro
* Paul Cézanne (1839-1906), livour
* Paul Dukas, sonaozour
* Paul Gauguin, livour
* Paul Grimault (1905-1994), den a sinema
* Paul Ricœur, prederour
* Paul Sérusier, livour
* Paul Touvier, kargiad, kentañ Gall da vezañ kondaonet da dorfedoù a-enep Mab-Den
* Paul Valéry, barzh
* Paul Verlaine, barzh

### Bro-Saoz

* Paul McCartney, kaner ha soner

### Izelvroioù

* Paul Verhoeven, filmaozer

### Kanada

* Paul Peel (1860-1892), livour

### Rwanda

* Paul Kagame (g. e 1957), prezidant ar vro

### Stadoù-Unanet

* Paul Anka, kaner
* Paul Newman, aktour
* Paul Simon, kaner-sonaozer

### Lennegezh

* Paul et Virginie, romant gallek
* La Femme de Paul, danevell c'hallek gant Guy de Maupassant en 1881.

#### Tud el lennegezh

* Paul Atreides, er romant Dune, gant Frank Herbert.

## Lec'hanvioù

* Paul, anv saoznek Pawl, e Kernev-Veur
* Paul (Idaho), SUA
* Paul (Kab Glas)

## Pennadoù kar

* Saint-Paul
* Paul Martin, anv meur a zen
# Paul Allen

Paul Allen a zo ur stlennegour, krouet en deus gant Bill Gates an embregerezh Microsoft Corporation.
# Paul-Émile Bécat

Paul-Émile Bécat (2 a viz C'hwevrer 1885 – 1añ a viz Genver 1960 e Pariz) a oa ul livour, engraver ha treser gall bet tapet gantañ Priz meur Roma e 1920. Hiziv an deiz ez eo brudet dreist-holl peogwir e skeudennaouas levrioù orgederezh. Deskiñ a reas gant al livourien Gabriel Ferrier ha François Flameng, hag e oberennoù a ziskouezas e Salon des Artistes Français azalek 1913. Brudet e teuas da vezañ dre ma save poltredoù skrivagnerien c'hall. Goude bezañ beajet da Gongo, Gabon ha Soudan c'hall, e stagas gant implijout teknik ar beg sec'h azalek 1933, hag e skeudennaouas levrioù orgederezh. Ur c'hoari kartoù, anvet Le Florentin, hag embannet gant Les Jarres d'Or, a voe savet gantañ ivez.

## Oberennoù skeudennaouet gantañ

* Pierre Louÿs, Aphrodite: mœurs antiques
* Pierre l'Arétin, Ragionamenti
* Brantôme, Vie des dames galantes
* Pierre Choderlos de Laclos, Les Liaisons dangereuses
* Paul Verlaine, Les amies
* François-Mathieu Pidansat de Mairobert, La secte des anandrynes

## Liammoù diavaez

* Roll al levrioù bet skeudennaouet gant Bécat
* Oberennoù Becat
* Oberennoù Bécat war all-art.org
* E vuhez hag e oberennoù
* E oberennoù war arterotisimo