OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwrac'h (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur wrac'h zo ur vaouez kozh gant galloudoù hud a-wezhioù.
* Brudet eo ar gwrac'hed da vezañ desket, war al louzoù dreist-holl. N'eo ket sur e vije gwall sirius an deskadurezh-se atav avat, rak diouzh ar c'hrennlavar: Palastr ar wrac'h Ne ra na droug na mad.
* Gwechall e veze graet gwrac'h an holen eus ar vaouez a zouge ar bugel bihan a-us d'ar maen-badez, pa veze roet holen dezhañ gant ar beleg.

## Goapaerezh

Un tamm dismegañsus e c'hall bezañ ar ger-se a-wechoù. Goap a vez graet alies ouzh ar gwrac'hed, aliesoc'h gant paotred, eget gant merc'hed yaouank.
* Kaozioù gwrac'hed a zo kaozioù didalvoud.

## Sterioù all

Ur wrac'h zo ivez:
* ur boud er mojennoù :
** ur sorserez, gwelout gwrac'h
** ur wrac'h-vor zo ivez ur vari-vorgan
*** brudet eo kontadenn Émile Souvestre « la groac'h de l'île du Lok », embannet e 1844,
** gwrac'h ar Sadorn da noz, zo ur wrac'h a deu en tier ma vezer o labourat enne d'ar c'houlz-se
** noz ar wrac'h, a zo an noz diwezhañ a viz Genver
* pesked:
** ur pesk anvet gwrac'h, pe Labrus bergylta,
** ur wrac'h-koad, zo ur pesk bras, Polyprion americanus,
* un amprevan
** gwrac'h an diaoul, a zo lesanv ar c'hwil-kornek
** gwrac'h-lann, gwrac'h-oaled, a vez graet ouzh ul laouenn-dar
* evned : ar gwrac'higed.
Ouzhpenn-se e vez implijet ar ger evel anv-gwan:
* bezañ gwrac'h gant un dra zo bezañ sot gantañ.

## Levrlennadur

* Geriadur Gregor, pajenn 959
# Gwrac'hig Koslow

Gwrac'hig Koslow :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Prunellidae |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella koslowi Przewalski, 1887 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gwrac'hig Koslow (Prunella koslowi) a zo un evn amprevanetaer.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Mongolia peurvuiañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Prunella koslowi war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Prunella koslowi war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Prunella koslowi war al lec'hienn Avibase.
# Gwrac'hig

Gwrac'higed :
| Ur wrac'hig-venez, luc'hskeudennet e-kichen Berchtesgaden (Bavaria, Alamagn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Prunellidae |
| Anv skiantel ||
| Prunella Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwrac'higed eo an evned a ya d'ober ar genad Prunella, an hini nemetañ er c'herentiad Prunellidae. Krouet e voe e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* ar wrac'hig gouzoug du (Prunella atrogularis)
** P. a. atrogularis ha P. a. huttoni,
* ar wrac'hig-venez (Prunella collaris)
** P. c. collaris, P. c. erythropygia, P. c. fennelli, P. c. montana, P. c. nipalensis, P. c. rufilata, P. c. subalpina, P. c. tibetana ha P. c. whymperi,
* ar wrac'hig Yemen (Prunella fagani),
* ar wrac'hig kazugel (Prunella fulvescens)
** P. f. dahurica, P. f. dresseri, P. f. fulvescens, P. f. khamensis ha P. f. nanshanica,
* ar wrac'hig Himalaya (Prunella himalayana),
* ar wrac'hig Nepal (Prunella immaculata),
* ar wrac'hig Koslow (Prunella koslowi),
* gwrac'hig-an-drez (Prunella modularis)
** P. m. euxina, P. m. fuscata, P. m. hebridium, P. m. mabbotti, P. m. meinertzhageni, P. m. occidentalis, P. m. modularis ha P. m. obscura,
* ar wrac'hig Sibiria (Prunella montanella)
** P. m. badia ha P. m. montanella,
* ar wrac'hig kurd (Prunella ocularis),
* Prunella rubeculoides
** P. r. muraria ha P. r. rubeculoides,
* ar wrac'hig Japan (Prunella rubida),
* Prunella strophiata
** P. s. jerdoni ha P. s. strophiata.
Tregont (30) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 34a.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Prunellidae/Prunella (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Gwengolo 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwrac'hig-Sibiria

Gwrac'hig-Sibiria :
| Ur wrac'hig-Sibiria. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Prunellidae |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella montanella (Pallas, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar wrac'hig-Sibiria zo un evn amprevanetaer, Prunella montanella an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

* Treset gant J. F. Naumann e 1905
* Prunella montanella

## Annez

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ:
* Prunella montanella montanella eus an Oural d'an Altay, Lenn Baikal ha Sikhote Alin,
* Prunella montanella badia, eus biz Siberia (eus traoñ al Lena da Vor Okhotsk).

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar wrac'hig-Sibiria er c'herentiad Passeridae pe Prunellidae.

## Daveennoù

* ↑ Prunella montanella war al lec'hienn Avibase.
# Gwrac'h (pesk)

Gwrac'h :
| L. bergylta ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Labridae |
| Genad : | Labrus |
| Anv skiantel ||
| L. bergylta Ascanius, 1767 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar wrac'h zo ur pesk mor a gaver tost d'an aod, ha betek dindan 20 metrad dour, kenkoulz er Mor Kreizdouar evel er Meurvor Atlantel, a-hed aodoù Breizh, hag e kornôg ar Mor Baltel. Labrus bergylta eo an anv skiantel.
Ar gwrac'hed a vez parezed dalc'hmat en deiz ma vezont ganet, met adalek o 8 vloaz (etre 5 ha 14 vloaz hervez tud zo) e teu lod anezho da vout pared. "Tarkined" a vez graet eus ar re vihan, e Treger da vihanañ. Galc'hig ha koukoug ivez.
Teñvaloc'h eo liv ar pared (etre gell ha glas), sklaeroc'h hini ar parezed (etre ruz hag orañjez). Betek 66 cm hed e c'hallont ober.
Plijout a ra dezhi kuzhat dindan ar bezhin hag en toulloù. Debriñ a ra kregin bihan, meskl dreist-holl, a vez malet ganti etre he dent munut.
Gwrac'heta a vez lavaret ivez eus pesketa gwrac'hed, ha tarkineta ivez. Mat e vezont kavet en asied, goude ma klemm lod e vez re a zrein. N'eo ket ali pesketaerien Treger na re Iwerzhon pe Bro-Skos.

## Krennlavar

* En deiz kentañ a viz Ebrel E vez tapet ar wrac'h er c'hevell

## Tro-lavar

* Mont da besketa ar wrac’h-kozh: koll e amzer.

## Da lenn

-E brezhoneg: ur menegoù bennak e levrioù Jules Gros.
-E norvegeg:
* Torsvik, Mortensen, Nedreaas (red.) Fiskeribiologi ISBN 82-529-1720-8
-E saozneg:
* Alan Davidson, North Atlantic Seafood, 1979, ISBN 0-670-51524-8.
* David Erwin, Bernard Picton, "Guide to Inshore Marine Life" The Marine Conservation Society 1987 ISBN - 907151 345
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwrac'h ar menez

Gwrac'h ar menez zo ur romant-polis brezhonek, troet gant Garmenig Ihuellou diwar ar romant gallek La bougresse, skrivet gant Jean Failler, hag a voe embannet e 2005 gant an Éditions du Palemon e Kemper.
Enklask nemetañ Mari ar Stêr eo, pa'z eo pell niverusoc'h re Marie Lester, a gaver e 60 levr.

## Liammoù diavaez

* Kinnig al levr e ti an embanner
# Gwrac'hig-an-drez

Gwrac'hig-an-drez :
| Gwrac'hig-an-drez. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella modularis (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gwrac'hig-an-drez (pe gwrac'hig an drez) a zo un evn, Prunella modularis an anv skiantel anezhañ.
Graet e vez golvanig ar c'harzh anezhañ ivez.

## Doareoù pennañ

Heñvel a-walc'h da welet eo al labous ouzh ar golvan, war-bouez e bigos a zo kalz moanoc'h.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket gwrac'hig-an-drez er c'herentiad Passeridae pe Prunellidae.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwrac'hig-venez

Gwrac'hig-venez :
| Ur wrac'hig-venez. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella collaris (Scopoli, 1769) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar wrac'hig-venez (liester : gwrac'higed-menez) zo ur golvaneg amprevanetaer, Prunella collaris an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

* Prunella collaris e Sikkim, India
* Prunella collaris collaris

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, blotviled, greun bihan, kevnid ha preñved.

## Isspesadoù

Nav isspesad zo dezhañ.
| Prunella collaris collaris Prunella collaris erythropygia Prunella collaris fennelli | Prunella collaris montana Prunella collaris nipalensis Prunella collaris rufilata | Prunella collaris subalpina Prunella collaris tibetana Prunella collaris whymperi |

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar wrac'hig-venez er c'herentiad Passeridae pe Prunellidae.

## Liammoù diavaez

* Prunella collaris war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn e Birdlife
# Gwrac'hig Japan

Gwrac'hig Japan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Prunellidae |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella rubida Temminck & Schlegel, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gwrac'hig Japan (Prunella rubida) a zo un evn amprevanetaer hag a vev en Azia ar Reter (Japan hag Enez-Sac'halin hag Inizi Kouril).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Copa Newton

Copa Newton a oa un trofe hag a c'hopre trec'h ar c'hrogad a veze dalc'het etre skipailhoù broadel mell-droad Arc'hantina hag Uruguay tost bep bloaz etre 1906 ha 1976. Krouet e voe gant Nicanor R. Newton (1874-1955) a oa e-touez renerien Asociación del Fútbol Argentino (AFA) d'ar mare-se, da zegas un tamm sikour da vugale baour an div vro.
Ne viras ket ar Brezel-bed kentañ, bet tarzhet en Europa kerkent hag an 28 a viz Gouere 1914, ouzh an holl genstrivadegoù-sport a genderc'hel e Suamerika...
Seizh dalc'h warn-ugent e voe, aet ar maout seitek gwech gant La Albiceleste ha dek gwech gant La Celeste (koulskoude o devoa c'hoariet Arc'hantiniz er-maez pemzek gwech, da lâret eo teir gwech muioc'h eget Uruguayiz).

## Disoc'hoù

Ur c'hrogad rampo a dalveze da drec'h da skipailh ar weladennerien.
| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 21 a viz Here 1906 | Buenos Aires ( Arc'hantina) | Arc'hantina - Uruguay | 2-1 |
| 6 a viz Here 1907 | Montevideo ( Uruguay) | Uruguay - Arc'hantina | 1-2 |
| 13 a viz Gwengolo 1908 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 2-1 |
| 9 a viz Gwengolo 1909 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-2 |
| 17 a viz Gwengolo 1911 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-3 |
| 6 a viz Here 1912 | Avellaneda ( Arc'hantina) | Arc'hantina - Uruguay | 3-3 |
| 26 a viz Here 1913 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 1-0 |
| 12 a viz Gwengolo 1915 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-0 |
| 15 a viz Eost 1916 | Avellaneda | Arc'hantina - Uruguay | 3-1 |
| 2 a viz Gwengolo 1917 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 1-0 |
| 29 a viz Gwengolo 1918 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 2-0 |
| 24 a viz Eost 1919 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-1 |
| 25 a viz Gouere 1920 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 1-3 |
| 17 a viz Kerzu 1922 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 2-2 |
| 25 a viz Mae 1924 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 4-0 |
| 14 a viz Gouere 1927 | Montevideo | Uruguay - Argentine | 0-1 |
| 30 a viz Eost 1928 | Avellaneda | Arc'hantina - Uruguay | 1-0 |
| 30 a viz Gwengolo 1929 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-1 |
| 25 a viz Mae 1930 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 1-1 |
| 10 a viz Here 1937 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 0-3 |
| 25 a viz Mae 1942 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 4-1 |
| 15 a viz Eost 1945 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 6-2 |
| 23 a viz Mae 1957 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 0-0 |
| 20 a viz Mezheven 1968 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-1 |
| 23 a viz Mae 1973 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 1-1 |
| 18 a viz Gouere 1975 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 2-3 |
| 9 a viz Mezheven 1976 | Montevideo | Uruguay - Arc'hantina | 0-3 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Arc'hantina.
* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Copahue

Copahue :
| Anv er vro | Volcán Copahue |
| Douaroniezh ||
| Uhelder | 2 997 metr |
| Aradennad | Andoù |
| Ledred | 37° 51' 48S |
| Hedred | 71° 10' 20W |
| Melestradurezh ||
| Bro | Chile, Arc'hantina |
| Rannvro | Biobío — Neuquén |
| Isrann | Ñorquín Department, Rannvro ar Biobío |
| kemmañ |
Ar menez Copahue a zo ur menez-tan war an harzoù etre Rannvro ar Biobío, e Chile, ha proviñs Neuquén, en Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Copahue — Andeshandbook.org (spagnoleg)
# Copiapó

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Copiapó zo un anv-lec'h eus Chile.
* Río Copiapó, ur stêr,
* Kêr Copiapó, ur gêr treuzet gant ar stêr,
* Proviñs Copiapó, ur broviñs eus Chile, ma red ar stêr a dreuz ar gêr heñvelanvet, e rannvro Atacama.
# Copa Premio Honor Uruguayo

Copa Premio Honor Uruguayo a oa un trofe hag a c'hopre trec'h ar c'hrogad a veze dalc'het e Montevideo etre skipailhoù broadel mell-droad Arc'hantina hag Uruguay tost bep bloaz etre 1911 ha 1924.
Ne viras ket ar Brezel-bed kentañ, bet tarzhet en Europa kerkent hag an 28 a viz Gouere 1914, ouzh an holl genstrivadegoù-sport a genderc'hel e Suamerika...
Trizek dalc'h e voe, aet ar maout pemp gwech gant La Albiceleste hag eizh gwech gant La Celeste.

## Disoc'hoù

Un eil krogad a veze c'hoariet diwezhatoc'hik ma veze rampo disoc'h an hini kentañ.
| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 8 a viz Here 1911 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 1-1 |
| 29 a viz Here 1911 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 3-0 |
| 25 a viz Eost 1912 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 3-0 |
| 5 a viz Here 1913 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 1-0 |
| 30 a viz Eost 1914 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 3-2 |
| 18 a viz Gouere 1915 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 2-3 |
| 1añ a viz Here 1916 | Estadio Belvedere | Uruguay - Arc'hantina | 0-1 |
| 18 a viz Gouere 1917 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 0-2 |
| 18 a viz Gouere 1918 | Parque Pereira | Uruguay - Arc'hantina | 1-1 |
| 28 a viz Gouere 1918 | Parque Pereira | Uruguay - Arc'hantina | 3-1 |
| 18 a viz Gouere 1919 | Parque Pereira | Uruguay - Arc'hantina | 4-1 |
| 18 a viz Gouere 1920 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 2-0 |
| 10 a viz Kerzu 1922 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 1-0 |
| 22 a viz Gouere 1923 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 2-2 |
| 30 a viz Gwengolo 1923 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 0-2 |
| 31 a viz Eost 1924 | Estadio Gran Parque Central | Uruguay - Arc'hantina | 2-3 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ne voe krogad ebet e 1921.
* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Arc'hantina.
* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Copertino

Copertino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Coordination anti-répressive de Bretagne

Coordination anti-répressive de Bretagne (CARB) a oa un aozadur politikel gallek krouet e Breizh e 2000. An degemenner a oa Guillaume Bricaud, kelenner ha kuzulier-kêr e Plounevez-Moedeg. Difennet e oa bet ganto gwirioù stourmerien vreton evel re an Armée Révolutionnaire Bretonne.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
* (br) Manifestadeg d'ar 5 a viz Eost 2001, en Oriant, evit goulenn ma vo dieubet buan seizh Breizhad, Bretania, 05/08/2001

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Pas de front uni pour les Basques et les Bretons, Libération, 02/06/2005
* ↑ (fr) Perquisition au siège niçois de la GLNF, Le Monde, 02/11/2000
# Copa Rio Branco

Copa Rio Branco, pe Taça Rio Branco c'hoazh, a oa un trofe hag a c'hopre trec'h ar c'hrogad (pe grogadoù) a veze dalc'het etre skipailhoù broadel mell-droad Brazil hag Uruguay etre 1931 ha 1976. Krouet ha profet e voe gant ar politikour brazilian Lauro Severiano Müller e 1916 (hag eñ Ministr an Darempredoù Diavaez d'an ampoent) ha ne grogas ket ar genstrivadeg nemet e 1931.
Dek gwech e voe c'hoariet ar gevezadeg, aet ar maout c'hwec'h gwech gant Brazil ha teir gwech gant Uruguay. E 1967, war-lerc'h tri c'hrogad rampo, ne voe skipailh trec'h ebet.

## Disoc'hoù

| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 6 a viz Gwengolo 1931 | Estádio das Laranjeiras (Rio de Janeiro) | Brazil - Uruguay | 2-0 |
| 4 a viz Kerzu 1932 | Estadio Centenario (Montevideo) | Uruguay - Brazil | 1-2 |
| 24 a viz Meurzh 1940 | Estádio São Januário (Rio de Janeiro) | Brazil - Uruguay | 3-4 |
| 31 a viz Meurzh 1940 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 1-1 |
| 5 a viz Genver 1946 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 4-3 |
| 9 a viz Genver 1946 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 1-1 |
| 29 a viz Meurzh 1947 | Estádio do Pacaembu (São Paulo) | Brazil - Uruguay | 0-0 |
| 1añ a viz Ebrel 1947 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 3-2 |
| 4 a viz Ebrel 1948 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 1-1 |
| 11 a viz Ebrel 1948 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 4-2 |
| 6 a viz Mae 1950 | Estádio do Pacaembu | Brazil - Uruguay | 3-4 |
| 14 a viz Mae 1950 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 3-2 |
| 18 a viz Mae 1950 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 1-0 |
| 25 a viz Mezheven 1967 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 0-0 |
| 28 a viz Mezheven 1967 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 2-2 |
| 1añ a viz Gouere 1967 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 1-1 |
| 9 a viz Mezheven 1968 | Estádio do Pacaembu | Brazil - Uruguay | 2-0 |
| 12 a viz Mezheven 1968 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 4-0 |
| 25 a viz C'hwevrer 1976 | Estadio Centenario | Uruguay - Brazil | 1-2 |
| 28 a viz Ebrel 1976 | Estádio São Januário | Brazil - Uruguay | 2-1 |
# Copiano

Copiano zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Copa Ministro de Relaciones Exteriores

Copa Ministro de Relaciones Exteriores a oa un trofe hag a c'hopre trec'h ar c'hrogad a voe dalc'het e Buenos Aires etre skipailhoù broadel mell-droad Arc'hantina hag Uruguay e 1923 ha 1924.

## Disoc'hoù

Un eil krogad a veze c'hoariet diwezhatoc'hik, sañset, ma veze rampo disoc'h an hini kentañ.
| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 15 a viz Gouere 1923 | Estadio Sportivo Barracas | Arc'hantina - Uruguay | 2-2 |
| 8 a viz Kerzu 1923 | Avellaneda | Arc'hantina - Uruguay | 2-3 |
| 10 a viz Eost 1924 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 0-0 |
# Iliz katolik e Bro-Saoz ha Kembre
## Istor

Betek ar XVIvet kantvet e voe an Iliz katolik roman an hini kefridiel nemeti e Bro-Saoz hag e broioù all an Inizi Predenek
E 1534 e tisklerias ar roue saoz Herri VIII disrann Iliz Bro-Saoz, a zeuas da vezañ an Iliz anglikan
Kamm-digamm e voe tonkad an Iliz katolik etre ar XVIvet kantvet hag an XVIIIvet kantvet. Sellet e veze ouzh ar gatoliged evel keodidi a eil renk peurvuiañ avat.
Adalek grez an Dispac'h Gall e teuas tamm-ha-tamm ar gatoliged da vezañ degemeret gwell-ouzh-gwell, gant an damant a voe neuze graet d'ar veleion didou c'hall e emdroe e Bro-Saoz.
Da heul stourmoù Dónal Ó Conaill evit gwirioù ar gatoliged en Iwerzhon da gentañ-penn e voe mouezhiet e 1829 lezenn rezidigezh ar gatoliged evit ar Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon a-bezh.
Da heul araokennoù ar gatoligiezh en XIXvet kantvet ha ober Emsav Oxford en-dro da John Henry NEWMAN e tivizas ar pab Pius IX, e 1850, adsevel an urzhaz katolik e Breizh-Veur, dre grouiñ arc'heskoptioù, eskoptioù, parrezioù ha kement zo.

## Aozadur

Rannet eo hiziv an deiz Bro-Saoz e 4 arc'heskopti :
* arc'heskopti Birmingham
* arc'heskopti Liverpool
* arc'heskopti Southwark
* arc'heskopti Westminster
Klotañ a ra Kembre gant arc'heskopti Kêrdiz
# Guyana

Guyana (da vezañ distaget [gaɪˈaːnə] pe [gaɪˈæːnə] e saozneg hervez an IPA), pe Gwiana, ent-ofisiel Republik Kevelourel Gwiana (e saozneg Co-operative Republic of Guyana), a zo ur riez eus Amerika ar Su, an hini nemeti a zo saoznek a yezh. Sko emañ ouzh ar Meurvor Atlantel ha harzoù he deus gant Surinam er reter, gant Brazil er su hag er mervent, ha gant Venezuela er c'hornaoueg. En trovanoù emañ, e norzh ar C'heheder. Georgetown eo ar gêr-benn.

## Douaroniezh

Gwiana a dalv kement ha "bro dourus" e yezh an Arawaked. Kalz stêrioù, oufoù ha lammoù-dour zo. Stêrioù Essequibo, Berbice ha Demerara a zo e-touez ar re vrasañ. War an aod emañ o chom ouzhpenn 90% eus ar boblañs. E diabarzh ar vro e kaver menezhioù pe uhelgompezennoù goloet gant koadeier pe savanenn.

## Istor

Amerindianed a reas o annez er vro marteze 35000 bloaz zo, en o zouez an Arawaked hag ar Kalinaed. Adalek an XVIIvet kantved en em stalias teir zrevadenn izelvroat eno. Goude-se e voe mestroniet ar vro gant ar Vreizhveuriz. "Gwiana Breizh-Veur" (British Guiana) e teuas da vezañ he anv eta, betek he dizalc'hiezh e 1966. Ezel eo eus ar C'hommonwealth diwar neuze.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Arc'hantina • Bolivia • Brazil • Chile • Kolombia • Ecuador • Guyana • Panamá • Paraguay • Perou • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela
# Guyon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Guyon zo un anv-den gallek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hioù

* Châtel-Guyon, en Puy-de-Dôme
* Fontaine-la-Guyon, en Eure-et-Loir
* La Roche-Guyon en Val-d'Oise
* Le Ménil-Guyon
* Mareil-le-Guyon
# Gvokoeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù glavdaek eo ar gvokoeg (g(e)voko, ghboko, kuvoko, ngossi, ngoshi pe ngoshe-ndhang) komzet gant tro-dro da 20.00 den en ehoo e Borno hag Adamawa e Nigeria dreist-holl (20.000 den e 1990) hag ivez e Kameroun.

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù tchadek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Guyonvarc'h

* Christian Guyonvarc'h a zo ur politikour breizhat, ezel eo eus Unvaniezh Demokratel Breizh, e Kuzul Rannvroel Breizh emañ;
* Christian-Joseph Guyonvarc'h a oa un arbennigour war ar sevenadur keltiek kozh.
# Guînes

Guînes e galleg, Giezene e flandrezeg kornôgel, zo ur gumun hag ur gêrig e departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Guérin II

Guérin II, anvet ivez Guérin de Provence (an eil goude e dad) ha Garin e galleg, Warin, Werner e germaneg, Guarnarius, Warinus, Werinus e latin (? - 853) a voe kont Mâcon.
Mab e oa da Warin Iañ Aovergn, kont Aovergn, Chalon, Autun, Arle, Provañs, Bourgogn ha Toloza. Eus skourr Chalon an Tiegezh Vergy e Bourgogn e oa, alese an anvioù germanek.

## Notennoù

* ↑ Medieval Lands
# Guárico

Guárico zo unan eus stadoù Venezuela ha San Juan de los Morros eo ar gêr-benn anezhi.