# Sant-Ke-Porzh-Olued

Sant-Ke-Porzh-Olued :
| An aod e Sant-Ke. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Quay-Portrieux |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg (Goueloù) |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Staol (betek 2015) Plouha (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22325 |
| Kod post | 22410 |
| Maer Amzer gefridi | Thierry Simelière 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 159 ann. (2020) |
| Stankter | 816 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 38′ 51″ Norzh 2° 49′ 40″ Kornôg / 48.6475, -2.82777777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 20 m bihanañ 0 m — brasañ 74 m |
| Gorread | 3,87 km² |
| Sant-Ke-Porzh-Olued ||
| kemmañ |
Sant-Ke-Porzh-Olued zo ur gumun e Breizh e Bro-Oueloù, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Enez ar Gontez.
* Enez Harbour.
* Div enezenn a reier a weler eus an aod : Enez ar Gontez hag an Enez Harbour.

## Anv
### Stummoù skrivet

* Régis de Saint-Jouan ː ecclesia Sancti Coledoci cum cimiterio et dominio, 1181; Sanctus Kequoledocus, 1278; S. Ké, XIVvet; S. Qué, 1516
* Bernard Tanguy ː Eccl. S. Scophili, 1138; eccl. Cophili desuper mare, 1158; eccl. Kecoledoci, 1163; eccl. S. Coledoci, 1181; eccl. S. Kecoledoci, 1197; S. Ke, 1237, 1240; par S. Ghe, 1270; Portus Orieut in par. Kequoledoci, 1278; S. Quequelodeco, 1280; S. Queocus, 1308; S. Ke, war dro 1330; Saint Qué, 1516, Saint-Quay-Portrieux, 1921.
* Erwan Vallerie ː Sancti Kecoledoci, 1197; Parrochia Sacti Gue, 1270; Portum Orieut in Parrochia Sacti Kequoledoci, 1273; Sanctus Ke, XIVvet; Port Oriot, 1370; Sancto Que, 1371; Sancto Ke, 1516; Saint Que, 1709

### Gerdarzh

* Scofili ː anv ur sant, bet 'skarzhet' gant sant Ke.
* Kecoledoci ː (sant) Ke ha Colodoc, Coledoc, Colezoc, ar muiañ karet.
* Portus Orieut ː porzh, hag anv den, Orieldis, beskontez Dinan, gwreg beskont Jaffrez.

### Anv roet d'an dud

* Quinocéen(s) e vez graet e galleg eus tud Sant-Ke-Porzh-Olued

## Ardamezioù

En aour e lestr en gul, e gouelioù en sabel, war ur mor en glazur; e gab en glazur karget gant ur gammell en aour, hebiaet gant c'hwec'h ginerminig en argant, 2 , 1 a bep tu.

## Istor

* En eskopti Dol edo parrez Sant-Ke betek krouidigezh an departamantoù.

### XVIII$^{vet}$ kantved

* 1719 ː eus miz Gwengolo betek miz Du, tost ur c'hant a dud a zo marvet abalamour ur c'hleñved-red a red-korf.
* 5 Meurzh 1795 ː emgann etre 1000 chouan ha roueeler, staliet er maner la Ville-Mario, ha republikaned garnizon Pontrev kaset gant kabiten Redouté. Strewiet pe paket eo bet ar chouaned.

### XIX$^{vet}$ kantved

* 18 Mezheven 1821 ː aotreet eo seurezed Saint-Louis de Gonzagues d'en em staliañ e Sant-Ke, gant eskob Sant-Brieg.
* 17 Genver 1827 ː aotre ar Roue a zo roet d'ar seurezed, pe Itronezed Kalonoù Sakr Jezuz ha Mari, da ober skol.
* Iñ Eost 1882 ː Deiz e interamant (ǃ), Ao. eskob David en-dije em ziskouezet d'un itron a vro Saoz, en ostaliri kouronkoù, er c'hambr e-lec'h ma oa bet e-unan a-raok<ref(fr)Régis de Saint-Jouan, notenn 1, p. 711</ref>.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 84 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,67% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'ar 5 a viz Ebrel 1943, 19 den yaouank en em dennas war ar vag Vicking da gaout ar re FFL, e bro Saoz. Tapet e voent gant an Alamaned e-kichen Jerzenez, ha forbannet.
* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas un nijerez B-17F-75-BO (marilhet 42-29878 ha kodet LF-G) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor nepell eus Sant-Ke-Porzh-Olued ; eizh nijour a voe tapet gant an Alamaned, an daou all a zeuas a-benn da achap.
* D'an 31 a viz Kerzu 1943 e kouezhas un nijerez Messerschmitt Bf 109 G-6 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e Sant-Ke-Porzh-Olued ; gloazet e voe he nijour.
* Mervel a reas 71 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Joseph Alexandre Ruellan (1864 - 1931), livour.

### Ardamezeg ar familhoù

* d'Acigné Aotrounez la Villemario En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour
* Ger-ardamez : Neque terrent monstra
* Berthou des Fontaines En aour e sparfell en sabel, e benn ouzh kleiz, ur skourrig geotet en e bav dehoù, eilet gant teir rodig-kentr en sabel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An arouezva.
* An iliz katolik.
* An arouezva.
* Iliz katolik Sant Ke.
* Milin-avel Sant-Mikael.
* Monumant foran ar re varv (1914-1918) ouzh moger an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant foran ar re varv (1939-1945), luc’hskeudenn.
* Monumant relijiel ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Sant-Ke war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (fr)Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* (fr)René Couffon : Recherches sur les églises primitives. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Bulletins & Mémoires. Tome LXXV. 1945-1946
* (fr)Gilbert H. Doble ː The Saints of Cornwall. Part Three. Saints of the Fal. Holywell Press, Oxford. 1964
* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Ouest-France
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Bernard Tanguy, p. 307-308
* ↑ (fr)Monumant ar re varv 1914-1918 - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Régis de Saint-Jouan, p. 712
* ↑ (fr)Kolloù an USAAF
* ↑ (fr)Kolloù al Luftwaffe
* ↑ (fr)Monumant ar re varv 1939-1945 - Memorial Genweb
* 1 2 (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb