OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aoide

Aoide (henc'hresianeg: Αοιδή) eo anv unan eus an teir muzenn a orin eus Boiotia, merc'hed da Mnemosyne, a voe nav diwezhatoc'h. Mneme ha Melete e oa he c'hoarezed. Hi a oa muzenn ar c'han. Ober a ra war-dro lenn, dibunañ, seniñ pe kanañ pezh zo bet skrivet gant he c'hoar Mneme. Arouez an implij graet eus un oberenn eo.

## Gerdarzh

Dont a ra hec'h anv eus Αοιδη, Aoide, "kanañ". Eus ar ger-se eo e teu ἀοιδός / aoidós, "kaner": par e oa an aiodos d'ar barzh gant ar Gelted.
# Aon (from)

An aon eo ar from a santer dirak un dañjer pe ur gourdrouz. Un ersav naturel eo hag a laka an dud hag al loened da dec'hel pe da dalañ ouzh an dañjer. Oberiañ a ra hueg an empenn evit ar pezh a sell ouzh an nervouriezh.
Pa vez bras-bras an aon e komzer eus spont. Met pa n'haller ket hepkoriñ ar riskl e komzer eus enkrez kentoc'h. Pa bad re an enkrez-se e komzer eus fobiezh hag a zo ur strafuilh bredel.
Ar cheñchamantoù fiziologel zo gouranalad, kresk dastalm ar galon, dered gwad, tennder kigenn, kroc'hen gwazi, c'hwezadur, hiperglisemiezh hag all.
# Aogustin Gwilhevig

Aogustin Gwilhevig (Gwened 1861-1937) a oa ur beleg katolik breizhat ha yezhadurour brezhonek.

## E vuhez

Ganet e oa d'an 28 a viz Eost 1861 e Sant-Gwenn, e kêr Gwened, ma oa labourerien-douar e dud. E dad a oa dimezet d'ar 24 a viz Gwengolo 1848, e Pleskob, da Marie-Jeanne Le Boléis. Kaset e voe da gloerdi bihan Santez-Anna-Gwened e miz Here 1875, hag alese da gloerdi bras Gwened en 1882.

## E oberennoù

* Grammaire bretonne du dialecte de Vannes, Gwened, Lafolye, 1902 (gant Pierre Le Goff)
* Exercices sur la grammaire bretonne du dialecte de Vannes, Gwened, Lafolye, 1903 (gant Pierre Le Goff)
* Vocabulaire français-breton du dialecte de Vannes, Vannes, Lafolye, 1907 (gant Pierre Le Goff)
* Corrigé des exercices sur la grammaire bretonne du dialecte de Vannes, Langonnet, 1910 (gant Pierre Le Goff)
* Vocabulaire breton-français et français-breton du dialecte de Vannes, Gwened, Lafolye, 1921 (gant Pierre Le Goff)
* Livr oferenn, Gwened, Galles, 1923
* Livr pedenneu, overen ha gospereu groeit é latin hag é brehoneg, e kenlabour gant Matelin Prielleg hag Yann Vadezour Olieroù, moullerezh Lafolye, Gwened, 1927
* a-gevret gant Jean-Mathurin Cadic, Chants et airs traditionnels du pays vannetais.

## Notennoù ha davennoù

* ↑ Ti ar Sonerion

## Levrlennadur

* Loeiz Herrieu, « Marù é en Eutru Guillevic », Dihunamb, 1937, p. 209-211
* Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien, Al Liamm, 1992, p. 128

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Prêtres et religieux collecteurs
# Aon (mab Poseidon)

Aon a oa ur mab da Boseidon e mojennoù Hellaz kozh. Azeulet e veze e Boiotia, anvet ivez Aonia.
# Aon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aon a c'hell bezañ:
* an aon, ar from a santer dirak un dañjer, gwir pe faltaziet
* ar Stêr Aon, a ya eus Lohueg, e Treger, betek Kastellin hag alese d'en em deurel e gevred lenn-vor Brest,
* Aon, ur mab da Boseidon, doue ar mor hag ar c'hezeg en Hellaz kozh
# Aongieg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr yezhoù kouchitek ar c'hreiz-su eo an awngieg (awngi, awi(ya), agaw, awawar, damot pe kwollantoch) komzet gant 356.980 a dud evel yezh kentañ ha gant 64.425 den all evel eil yezh en Amhara en Etiopia (1998).

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Aldealengua (disheñvelout)

Aldealengua zo anv meur a gumun e Spagn.
* Aldealengua e proviñs Salamanca
* Aldealengua de Pedraza, e proviñs Segovia
* Aldealengua de Santa María, e proviñs Segovia

## Pennad kar

* Aldea
# Aldealengua de Pedraza

Aldealengua de Pedraza zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Aldealpozo

Aldealpozo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Aldeamayor de San Martín

Aldeamayor de San Martín zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Aldealcorvo

Aldealcorvo zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Aldealengua

Aldealengua zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.
# Aldealseñor

Aldealseñor zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Aldealengua de Santa María

Aldealengua de Santa María zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Aldealices

Aldealices zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Aldeanueva

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aldeanueva zo anv meur a gumun e Spagn.
* Aldeanueva de Barbarroya e Proviñs Toledo.
* Aldeanueva de Ebro e La Rioja (Spagn).
* Aldeanueva de Figueroa e proviñs Salamanca.
* Aldeanueva de Guadalajara, e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
* Aldeanueva de la Vera, e Proviñs Cáceres.
* Aldeanueva de San Bartolomé, e Proviñs Toledo.
* Aldeanueva de Santa Cruz, e proviñs Ávila.
* Aldeanueva del Camino, e Proviñs Cáceres.
* Aldeanueva del Codonal, e proviñs Segovia.
* Aldeanueva de la Serrezuela, e proviñs Segovia.
# 1228

Diwar-benn bloavezh 1228 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1228

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1228
# 123

876 Ab Urbe Condita = 0123 goude ganedigezh J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Hadrian (Publius Aelius Hadrianus) (10.08.123 / 10.07.138)
* Koñsuled : Quintus Articuleius Paetinus & Lucius Venuleius Apronianus Octavius Priscus

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Sant Sixtius (116-125)
# 1231

Diwar-benn bloavezh 1231 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1231

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1231
# 1224

Diwar-benn bloavezh 1224 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1224

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1224
# 1226

Diwar-benn bloavezh 1226 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1226

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1226
# 1227

Diwar-benn bloavezh 1227 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1227

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1227
# 1229

Diwar-benn bloavezh 1229 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1229

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1229
# 1223

Diwar-benn bloavezh 1223 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1223

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1223
# 1225

Diwar-benn bloavezh 1225 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1225

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1225
# 1230

Diwar-benn bloavezh 1230 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1230

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1230
# Albolote

Albolote zo ur gumun e Spagn e proviñs Granada.
# Albonese

Albonese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Alborea

Alborea zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Albacete. En 2020 e oa 664 a dud enni o chom.
# Albornos

Adanero zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Albiztur

Albiztur (anv ofisiel euskarek, Albístur e spagnoleg), zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
# Alboloduy

Alboloduy a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Albosaggia

Albosaggia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
# Albocàsser

Albocàsser zo ur gumun eus proviñs Castelló e kumuniezh Valencia.
# Albondón

Albondón zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada.
# Albizzate

Albizzate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese, e rannvro Lombardia.
# 1549

Diwar-benn bloavezh 1549 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1549

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1549
# 1543

Diwar-benn bloavezh 1543 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Meurzh : e Sveden eo faezhet emsavadeg Nils Dacke gant arme ar roue Gustav Iañ Vasa. Tapet eo Nils Dacke ha lazhet eo diwezhatoc'h.
* Mae : embannet eo De revolutionibus orbium coelestium gant ar steredoniour Nicolaus Copernicus, da brouiñ e tro ar planedennoù en-dro d'an heol. Mervel a ra Copernicus d'ar 24 a viz Mae e Frombork.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1543

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1543
# 1544

Diwar-benn bloavezh 1544 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1544

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1544
# 1548

Diwar-benn bloavezh 1548 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1548

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1548
# 155

908 Ab Urbe Condita = 155 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Antoninus Pius (Titus Aurelius Fulvus Boionis Arrius Antoninus) (11.07.155 / 07.03.161)
* Koñsuled : Caius Iulius Severus & Marcus Iunius Rufinus Sabinianus

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* AnicetusPabed : Pius I$^n$ (142 - 155). Anicetus (155 - 166)
# 1541

Diwar-benn bloavezh 1541 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Amerikaoù
#### Kreizamerika

* Guatemala : didarzh ar Volcán de Fuego d'an 11 a viz Gwengolo.

#### Norzhamerika

* 23 a viz Mae: Deroù trede beaj Jakez Karter etrezek ar Bed Nevez.

#### Chile

* 11 a viz Gwenholon: distrujet eo Santiago gant ar penn-brezel indian Michimalonko.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1541

## Marvioù

* Pedro de Alvaredo, konkistador hag a voe e penn aloubadeg Guatemala.
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1541
# 1542

Diwar-benn bloavezh 1542 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Skos

* 14 a viz Kerzu: Mari Stuart a zeu da vezañ ar rouanez Mari Iañ Skos.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1542

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1542
# 1545

Diwar-benn bloavezh 1545 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Italia

* 13 a viz Kerzu: deroù Kuzul Trento.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1545

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1545
# 1546

Diwar-benn bloavezh 1546 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1546

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1546
# 1547

Diwar-benn bloavezh 1547 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1547

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1547
# Anllóns

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Anllóns zo un anv-lec'h galizek, ha ne gaver nemet e Galiza.
* Río Anllóns, stêr
* Anllóns, Ponteceso, parrrez c'halizat e Ponteceso ma kaver tri lec'h anvet Anllóns:
** Anllóns de Arriba
** Anllóns de Tras dos Agros
** Anllóns Grande
# Anloeg

Ur yezh c'hbeek eo an anloeg (anlo LFE : Aŋlo) komzet gant tro-dro da 230 000 den (1960).
Peurliesañ e vez renket evel ur rannyezh eweek.
Implijet a ran tonennoù evel an holl yezhoù gbeek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù gbeek
* Eweeg
# Ankilosaor

Ankilosaor :
| Un ankilosaor ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Sauropsida |
| Usurzhad : | Dinosauria |
| Urzhad : | Ornithischia |
| Isurzhad : | Thyreophora |
| Danisurzhad : | Ankylosauria |
| Kerentiad : | Ankylosauridae |
| Genad : | Ankylosaurus |
| Anv skiantel ||
| Ankylosaurus magniventris Brown, 1908 ||
| Pelec'h e veze kavet ||
| Amerika an Hanternoz ||
| Prantad ||
| Kretase uhel, ~68-65 milion ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Ankilosaor a zo ur genad dinosaor eus kerentiad an Ankylosauridae. Ur spesad a zo ennañ: an Ankylosaurus magniventris. Talvezout a ra Ankylosaurus kement ha “glazard reut”. Bevañ a rae er c'hretase.
# Ann

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ann zo un anv-badez saoznek.

## Tud

* Ann Bancroft, ergerzhourez ar pennoù-ahel (Anne Bancroft zo un aktorez stadunanat)
* Ann Bonny, morlaerez iwerzhonat
* Ann Coulter (g. e 1961), rendaelourez politikel ha stourmerez mirour
* Ann Griffiths (1776–1805), barzhez kembraek ha saverez meulganoù kristen
* Ann Radcliffe, skrivagnerez saoznek
* Ann Wilson, kanerez stadunanat gant he c'hoar

### Eil anv-badez

* Carol Ann Duffy (g. e 1955), barzhez saoznek
* LeAnn Rimes, kanerez stadunanat
* Lesley-Ann Brandt (G. e 1981), aktourez suafrikan

### Anv-arzourez

* Keren Ann, kanerez israelat ha gall
* Julia Ann, aktourez pornofrafek stadunanat
* Madelyn Ann, kanerez vreizhat

## Lec'hanvadurezh

* Ann Arbor (Michigan), e SUA.

## Kanaouenn

* Barbara Ann, ur ganaouenn savet gant an amerikan Fred Fassert ha kanet gant The Beach Boys en o albom Beach Boys' Party!

## Pennadoù kar

* Anne
* Anna
* An
# Ankylosauria

An Ankylosauria a zo diwanet war-dro 80 milion a vloavezhioù 'zo e-doug ar C'hretase e Norzhamerika. Un isurzhad eo.
Al loened geotdebrer-se a oa dinosaored bras-kenañ o c'hein hobrejonet, dezhe betek 10 metr hed ha 2,5 uhelder. Plakennoù askornek hir o devoa a-hed o c'horf adalek penn o lost betek o gouzoug ha penn o moj. Ken disi e oa o hobrejon ma oa gwarezet malvennoù o daoulagad gant plakennoù askornek bihan. Pa zegouezhe gante en em gavout gant ur preizher bras, evel an Tyrannosaurus, e oa trawalc'h dezhe mont en o c'hluch da vezañ gwarezet penn-da-benn. Ouzhpenn 1 000 askorn o devoa a-drugarez d'an harnez-se.
Ar vataraz askornek e penn o lost a c'halle freuzañ pavioù ur bern preizherien en o zouez an Tyrannosaurus.
# Ankiniz-Sant-Gerent

Ankiniz-Sant-Gerent :
| Pont dreist al Liger. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Ancenis-Saint-Géréon |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ankiniz (pennlec'h) |
| Kod kumun | 44003 |
| Kod post | 44150 |
| Maer Amzer gefridi | Rémy Orhon 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Ankiniz (sez) |
| Lec'hienn Web | https://ancenis-saint-gereon.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 11 081 ann. (2020) |
| Stankter | 402 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 24″ Norzh 1° 11′ 17″ Kornôg / 47.373234, -1.188051 |
| Uhelderioù | bihanañ 5 m — brasañ 51 m |
| Gorread | 27,58 km² |
| Ankiniz-Sant-Gerent ||
| kemmañ |
Ankiniz-Sant-Gerent (Ancenis-Saint-Géréon e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Liger-Atlantel.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2019, o vodañ kumunioù Ankiniz ha Sant-Gerent.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Ankiniz.
* Maen-hir Pierres Meslières.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Genver 2019 | → bremañ | Jean-Michel Tobie | LREM | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs spécial n°101,‎ 26 Gwengolo 2018
# Anllech

Anllech a oa mab Tutgual map Rhun ha roue Manav. Diarbenet e voe eus e rouantelezh gant Edwin Northumbria a felle dezhañ hec'h implijout da aloubiñ Gwynedd. Faezhet e voe hemañ gant Cadwallon Gwynedd e Emgann Meigen d'an 12 miz Here 633, avat, hag adkavout a reas Anllech e dron.
E vab Cynin a renas war-e-lerc'h.

## Liammoù diavaez

Anllech, King of Ynys Manaw
| En e raok: Tutgual map Rhun | Roue Manav ) War-dro 590 | War e lerc'h: Cynin |
Neithon · Rhun · Tutgual map Rhun · Anllech · Mermin Mawr · Anaraud Gwalchcrwn · Iudgual · Sandde · Guriat ·
# Amitai

Amitai a zo anv tad ur profed anvet Yona en amzer Yarovam II (2R 14, 25). N'ouzer ket hag-eñ ez eo ar Yona-mañ ar profed a gonter e istor e Levr Yona nag hag-eñ ez eo aozer ar levr.
# Amlwch

Amlwch zo ur gêr hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 317 km eus Kerdiz.
E 2011 e oa poblet gant 3 789 a dud, ha 2 234 anezho (61,1%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics). Kavet : 2014-04-09.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Ammodramus

Ammodramus :
| Ammodramus bairdii. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passerellidae |
| Anv skiantel ||
| Ammodramus Swainson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ammodramus a zo ur genad e rummatadur an evned, breaned ennañ, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Nav spesad a ya d'ober ar genad :
* Ammodramus aurifrons
** A. a. apurensis, aurifrons, cherriei ha tenebrosus,
* Ammodramus bairdii,
* Ammodramus caudacutus
** A. c. caudacutus ha diversus,
* Ammodramus henslowii
** A. h. henslowii ha susurrans,
* Ammodramus humeralis
** A. h. humeralis, pallidulus, tarijensis ha xanthornus,
* Ammodramus leconteii,
* Ammodramus maritimus
** A. m. fisheri, macgillivraii, maritimus, mirabilis, (†) nigrescens, peninsulae ha sennetti,
* Ammodramus nelsoni
** A. n. alter, nelsoni ha subvirgatus,
* Ammodramus savannarum
** A. s. ammolegus, beatriceae, bimaculatus, borinquensis, caribaeus, caucae, cracens, floridanus, intricatus, perpallidus, pratensis ha savannarum.
O c'havout a reer en Amerika, tri isspesad ha tregont (33), bev c'hoazh, dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passerellidae/Ammodramus (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Ebrel 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amis du Parler Gallo

Ar gevredigezh Amis du Parler Gallo zo bet savet e 1976 e Plédéliauevit kas ar gallaoueg war-raok.

## Istor

Ar prezidant kentañ, Louis Petiot, a chomas er penn betek 1978, ha Gilles Morin a gemeras e lec'h d'an 18 a viz Mezheven 1978 : ar pal neuze a oa krouiñ ur gelaouenn ha sevel ur fest da reiñ bod d'ar gomzerien.
E 1983 e teuas da vezañ Bertaèyn Galeizz.

## Notennoù

* ↑ (fr) Encyclopédie de Brocéliande
* ↑ (fr) L'Ouest en mémoire
# Amman

Amman (عمان ʿAmmān en arabeg) eo kêr-benn rouantelezh Jordania. War-dro 2 125 400 a annezidi a oa enni e 2005 ; ha kêr vrasañ Jordania eo.
Ober a reer anv eus Amman er Bibl, gant an anv "Rhabbat Ammon". Aspadennoù eus an Henamzer gresian ha roman zo eno hiziv c'hoazh : brudet eo c'hoariva roman kreiz kêr da skouer. Da vare ar Romaned e veze graet "Philadelphia" anezhi.
Goude mare an Impalaeriezh roman e teuas Amman da vezañ ur gêr hep kalz a bouez. Goude ar Brezel-bed kentañ, pa oa Jordania dindan beli ar Rouantelezh Unanet, e teuas da vezañ ur gêr vras en-dro. Hag e 1946 e teuas da vezañ kêr-benn ar stad dizalc'h nevez.
Kreskiñ a reas kalz an niver a dud en Amman, goude ar brezelioù etre Israel hag ar broioù arab e 1948, 1967, ha 1973, gant an niver bras a repuidi palestinat a erruas e kêr. E 1970 e voe emgannoù er straedoù etre ar repuidi-se ha nerzhioù polis hag arme Jordania.

## Gevelliñ

Gevellet eo Amman gant :
| Pretoria (Suafrika) Alger (Aljeria) Jeddah (Arabia Saoudat) Bakou (Azerbaidjan) Sarajevo (Bosnia-Herzegovina) São Paulo (Brazil) Sofia (Bulgaria) Beijing (Sina) Kaero (Ejipt) Chicago (Stadoù-Unanet) Miami (Stadoù-Unanet) Tegucigalpa (Honduras) Baghdad (Irak) Kalabria (Italia) Milano (Italia) | Bichkek (Kirgizstan) Beirout (Liban) Rabat (Maroko) Nouakchott (Maoritania) Masqat (Oman) Islamabad (Pakistan) Doha (Katar) Bucarest (Roumania) Moskou (Rusia) Naltchik (Rusia) Khartoum (Soudan) Tunis (Tunizia) Ankara (Turkia) Sana'a (Yemen) |
# Ammianus Marcellinus

Ammianus Marcellinus, ganet war-dro 330 en Antioc'heia ha marvet war-dro 390, e Roma moarvat, a oa ur soudard hag istorour roman. Gant Procopius eo unan eus pouezusañ istorourien e dibenn an Henamzer a-bouez. Evitañ da vezañ gresian a orin e skrivas e latin. Unan eus diwezhañ oberourien bagan ar mare eo ivez.

## Oberenn

* Ar Res gestae, diwar-benn an amzervezh etre 96 (Nerva) ha 378 (Valentinian), e 31 levr. An 13 levrenn gentañ zo bet kollet. An oberenn zo anavezet, gant Codex Vaticanus : Rerum gestarum libri (... ab excessus Neruae)

## Troidigezhioù

Hervez Bouillet (1863), an droidigezh wellañ zo anavezet dindan an anv Variorum, gant notennoù Wagner, Leipsick, 1808, 3 vol. in-8. Troet eo bet e galleg gant Moulines, Berlin, 1775, 3 v. in-12, ha gant Savalette, Paris, 1848, in-8 bras.
Kavout a reer troidigezhioù e galleg, gant Belles Lettres :
* Edouard Galletier & Jacques Fontaine : Rann I : Levrioù XIV-XVI, 1968
* Guy Sabbah : Rann II : Levrioù XVII-XIX, 1970
* Jacques Fontaine : Rann IV : Levrioù XXIII-XXV, 1977
* Marie-Anne Marié : Rann V : Levrioù XXVI-XXVIII, 1984

## Levrlennadur

* M.-N. Bouillet : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. L. Hachette et Cie. Paris. 1863
* Galletier, Fontaine, Sabbah, Marié : Ammien Marcellin. Histoire. Belles Lettres (1968-1984).

## Notennoù

* ↑ (1) ... ab excessus Neruae, hervez M. Schanz, Gesch. der röm. Litteratur, t. IV, 1, §808, p. 97
# Amiral meur Thrawn

Amiral meur Thrawn pe Mitth'raw'nuruodo eus e anv gwirion a zo un dudenn e bed ijinet Star Wars. Un amiral meur eus an Impalaeriezh Galaktek ez eo ha dreist-holl an hini nemetañ a n'eo ket mab-den. A orin Chiss ez eo ur boblad genidik d'ar blanedenn Csilla en tiriadoù dianavezet.

## Istor an Amiral meur Thrawn

An Amiral meur nemetañ ez eo o vezañ a orin a n'eo ket mab-den.

## Tro-spered an Amiral Thrawn

Strategour meur d'an Impalaeriezh Galaktek, paotr lemm e spered ha dedennet bras gant an arzoù. Implij a ra e zeskamant war an arzoù evit studiañ doareoù soñjal ha brezeliañ e enebourien evit o trec'hiñ prim dre strategiezhoù o tennañ gounid eus tro-spered pep ouenn e liamm gant e doare da sevel arzoù. Bet eo bepred gwisket gant ur gwiskamant soudard gwenn o tiskouezh e renk uhel a amiral meur. An Amiral meur Thrawn a zo bepred gantañ e gward Rukh un Noghri nepell dioutañ.
# Avicii

Avicii, pe Tim Bergling hervez e anv gwir (8 Gwengolo 1989 - 20 Ebrel 2018), zo ur soner hag un DJ svedat.