OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lanriware

Lanriware :
| An ti-kêr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lanrivoaré |
| Bro istorel | Bro Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Lokournan |
| Kod kumun | 29119 |
| Kod post | 29290 |
| Maer Amzer gefridi | Pascale André 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro an Hirwazh |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 485 ann. (2020) |
| Stankter | 100 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 28′ 23″ Norzh 4° 38′ 16″ Kornôg / 48.472964, -4.637717 |
| Uhelderioù | bihanañ 27 m — brasañ 105 m |
| Gorread | 14,89 km² |
| Lanriware ||
| kemmañ |
Lanriware a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lokournan, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Lec'hanvadur

XI$^{vet}$ kantved : Lanriuuole XI$^{vet}$ kantved : Lanriuuoroe War-dro 1330 : Lanrivoare 1427 : Lanrivaray 1516 : Lanriguazre 1779 : Lanriouaré

## Douaroniezh

* War lez an Aber Ildud emañ Lanriware.

## Ardamezioù

* Geotet e gebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel. • Sturiad : Eeun ha kalonek

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, François Balc'h e anv, hag Yves-René Lilès, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 33 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 3,99% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 22 a viz Ebrel 1941 e kouezhas un nijerez Wellington IC marilhet L7798 ha kodet HA-S eus 218th Squadron ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e Lanriware; lazhet e voe he femp nijour, douaret e voent e bered kumun Milizag.
* D'an 30 a viz Kerzu 1941 e kouezhas un nijerez Spitfire Vb marilhet AD306 ha kodet JH-? eus ar 317th Squadron poloniat eus ar Royal Air Force e Lanriware; tapet e voe e levier gant an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Lanriware war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kerofis 05/2022
* ↑ Kuzul ar Gumun : 3 a viz Gouere 1997.
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42 -
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pertes RAF Finistère
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Phyllomyias

Phyllomyias :
| Phyllomyias fasciatus, luc'hskeudennet e Monte Verde (stad Minas Gerais, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Phyllomyias Cabanis & Heine, 1859 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phyllomyias a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1859 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Phyllomyias burmeisteri,
* Phyllomyias cinereiceps,
* Phyllomyias fasciatus
** P. f. brevirostris, cearae ha fasciatus,
* Phyllomyias griseiceps,
* Phyllomyias griseocapilla,
* Phyllomyias nigrocapillus
** P. n. aureus, flavimentum ha nigrocapillus,
* Phyllomyias plumbeiceps,
* Phyllomyias reiseri,
* Phyllomyias sclateri
** P. s. sclateri ha subtropicalis,
* Phyllomyias urichi,
* Phyllomyias uropygialis,
* Phyllomyias virescens,
* Phyllomyias weedeni,
* Phyllomyias zeledoni
** P.z. bunites, leucogonys, viridiceps, wetmorei ha zeledoni.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, trizek (13) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Phyllomyias (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phylloscopidae

Phylloscopidae :
| Ur puig kazugel ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Isurzhad : | Passeri |
| Kerentiad : | Phylloscopidae |
| Anv skiantel ||
| Phylloscopidae Alström, Ericson, Olsson & Sundberg, 2006 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phylloscopidae a zo ur c'herentiad nevez-savet, ennañ evned bihan amprevanetaer hag a veze lakaet a-raok e kerentiad ar Sylviidae.

## Genadoù

Daou c'henad a zo ennañ :
* Phylloscopus - Boie, 1826 (66 spesad),
* Seicercus (11 spesad).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea.
# Phytotoma

Phytotoma :
| Phytotoma rutila. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cotingidae |
| Anv skiantel ||
| Phytotoma Molina, 1782 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phytotoma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1782 gant ar skiantour chilean Juan Ignacio Molina (1740-1829).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Phytotoma raimondii,
* Phytotoma rara,
* Phytotoma rutila
** P. r. angustirostris ha rutila.
O c'havout a reer e Suamerika, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cotingidae/Phytotoma (lennet e-barzh d'an 19 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phèdre

Phèdre pe Phèdre et Hippolyte zo ur pezh-c'hoari gallek skrivet e 1677 gant ar skrivagner gall Jean Racine diwar mojenn Faidra.

## Degemer

Krouet e voe d'ar Gwener 1añ a viz Genver 1677, anvet Phèdre et Hippolyte, war leurenn an Hôtel de Bourgogne. Daou zeiz goude e voe krouet ur pezh all, anvet Phèdre et Hippolyte ivez, savet gant Nicolas Pradon war leurenn an Hôtel Guénégaud. Da gentañ e seblantas pezh Pradon ober muioc'h a verzh, met a-benn ar fin eo hini Racine a blijas muioc'h, ken e voe ankouaet pezh Pradon a-benn un toullad mizioù.
Goude ar pezh-se e paouezas ar skrivagner da skrivañ c'hoariva evit bezañ istorour ar roue gall Loeiz XIV. Ne skrivo nemet daou bezh ken e fin e vuhez, hag an daou a vo awenet gant ar Bibl: Esther (1689) hag Athalie (1691).

## Orin

Awenet e oa Racine gant ar pezh latin Phaedra savet gant Seneca ar Yaouankañ.
Meur a wech a-raok e oa bet skrivet e galleg diwar-benn istor Faidra.
* gant Robert Garnier, a skrivas ur pezh anvet Hippolyte er XVIvet kantved;
* gant Gabriel Gilbert, en devoa skrivet Hypolite ou le garçon insensible en 1647.

## An oberenn

Skrivet eo an oberenn e gwerzennoù daouzeksilabennek, hervez giz ar c'hoariva klasel gall, hag e pemp arvest.

## Ar pezh

Karantez a vag Phèdre ouzh he lezvab, Hippolyte, mab Thésée, hag Antiope, rouanez an Amazonezed. Hippolyte avat a gar Aricie. Mervel a ra Thésée.

## Lennadur
### Troidigezhioù diwar Phèdre

* En alamaneg: Friedrich von Schiller (1805), Ernst August Wilhelm Gräfenhan (1825), Wilhelm Willige (1956), Rudolf Alexander Schröder (1958), Wolf Steinsieck (1995)
* En katalaneg : Joaquim Ruyra (1946), Bonaventura Vallespinosa (1967), Modest Prats (1999)
* En daneg : J. H. Schønheyer (1790), C. E. Falbe Hansen (1945), Erik Rosekamp (2007)
* En italianeg: Giuseppe Ungaretti (1950)
* En nederlandeg : H. van Bracht (1715), Hans Bakx (1982)
* En norgeeg : div droidigezh : Halldis Moren Vesaas (1960), Jon Fosse (2005)
* En ruseg : M. A. Donskoï (1970).
* En saozneg : Robert Lowell (1961), Wallace Fowlie (1962), J. Cairncross (1982), Ted Hughes (e gwerzennoù dieub 1998), Charles Sisson (2001), Timberlake Wertenbaker (2009)
* En spagnoleg : Pablo Olavide (1786), Carlos Pujol (1982), Rosa Cachel (1983), Dolores Fernández Lladó (1985), Nydia Lamarque, Paloma Ortiz García (2003).
* En svedeg : Gudmund Jöran Adlerbeth (1797), Karl August Hagberg (1906), Thomas Kinding (1964) [an teir en gwerzennoù daouzeksilanbennek], Göran O. Eriksson (1996), Anders Bodegård (2006)

## Sonerezh

* Jean-Philippe Rameau, Hippolyte et Aricie (1733), trajedienn war gan;
* Benjamin Britten, Phaedra (1975) , kanadenn

## Pennadoù kar

* Fedra
* Phaedra
* Hippolyte

## Notennoù

* ↑ Phaedra
# Phyllis Diller

Phyllis Diller, bet ganet Phyllis Ada Driver e Lima (Ohio, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 17 a viz Gouere 1917 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Eost 2012 e Los Angeles (Kalifornia, SUA), a oa un arzourez stadunanat. Aktourez, skrivagnerez, fentigellourez, ha tresourez e oa.
# Phyllopteryx taeniolatus

Phyllopteryx taeniolatus :
| Phyllopteryx taeniolatus. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Syngnathiformes |
| Kerentiad : | Syngnathidae |
| Genad : | Phyllopteryx |
| Anv skiantel ||
| Phyllopteryx taeniolatus (Lacépède, 1804) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phyllopteryx taeniolatus a zo ur spesad pesked-mor, kar d'ar c'hezeg-mor.

## Annez

Kavet e vez en doureier er-maez da aodoù kreisteiz Aostralia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar pesk anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg, evit poent.
# Phylloscopus reguloides

Phylloscopus reguloides :
| Phylloscopus reguloides, luc'hskeudennet e Bhoutan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Phylloscopidae |
| Genad : | Phylloscopus |
| Anv skiantel ||
| Phylloscopus reguloides (Blyth, 1842) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phylloscopus reguloides (pe Seicercus reguloides) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Phylloscopidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Seicercus reguloides assamensis, eus biz India (Assam) da hanternoz Myanmar ha mervent Sina (gwalarn Yunnan),
* Seicercus reguloides reguloides, e menezioù Himalaya eus hanternoz India da Nepal, kreisteiz Tibet ha kreisteiz Sina (mervent Sichuan),
* Seicercus reguloides ticehursti, e kreisteiz Viêt Nam (uhelgompeznn Đà Lạt).

## Liammoù diavaez

* Phylloscopus reguloides war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Seicercus reguloides war al lec'hienn Avibase.
# Phylloscartes

Phylloscartes :
| Phylloscartes ventralis, luc'hskeudennet e Brazil. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Phylloscartes Cabanis & Heine, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phylloscartes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwezek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Phylloscartes beckeri,
* Phylloscartes ceciliae,
* Phylloscartes difficilis,
* Phylloscartes flaviventris,
* Phylloscartes flavovirens,
* Phylloscartes gualaquizae,
* Phylloscartes kronei,
* Phylloscartes nigrifrons,
* Phylloscartes oustaleti,
* Phylloscartes parkeri,
* Phylloscartes paulista,
* Phylloscartes roquettei,
* Phylloscartes superciliaris
** P. s. griseocapillus, palloris ha superciliaris,
* Phylloscartes sylviolus,
* Phylloscartes ventralis
** P. v. angustirostris, tucumanus ha ventralis,
* Phylloscartes virescens.
O c'havout a reer e Kreiz (Phylloscartes flavovirens ha superciliaris hepken) ha Suamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Phylloscartes (lennet e-barzh d'an 28 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Physeteridae

Physeteridae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Isurzhad : | Odontoceti |
| Kerentiad : | Physeteridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Physeteridae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ an tri spesad c'hwezhered.
E rummatadurioù 'zo e vez renket spesadoù ar genad Kogia en o c'herentiad dezho (Kogiidae) hag eo ar c'hwezher bras ar spesad nemetañ e Physeteridae.

## Spesadoù

* ar c'hwezher bras, Physeter macrocephalus
* ar c'hwezher korr, Kogia breviceps
* ar c'hwezher bitous, Kogia sima
# Phylloscopus neglectus

Phylloscopus neglectus :
| P. neglectus, luc'hskeudennet e Gouarnelezh Musandam (Oman). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Phylloscopidae |
| Genad : | Phylloscopus |
| Anv skiantel ||
| Phylloscopus neglectus Hume, 1870 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phylloscopus neglectus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Phylloscopidae.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Irak hag Iran da Afghanistan ha Pakistan, ma plij ar c'hoadegi o hin kerreizh dezhañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Phylloscopus neglectus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Phylloscopus neglectus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phylloscopus neglectus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phineas and Ferb

Phineas and Ferb a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat.

## Liamm diavaez

* (en) Phineas and Ferb war Internet Movie Database.
# Phillips

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Phillips, un anv-familh saoznek kevatal da Fulup a c'hall ober dave da :

## Tud

* Cory Michael Phillips, kaner ha saver kanaouennoù, genidik eus McAllen, Texas
* Ethan Phillips, aktor stadunanat, c'hoarier pezhioù-c'hoari ha skrivagner
* John George Phillips (radio-pellarouezer), penn ar radio-pellarouezerezh war an RMS Titanic
* William Phillips, armerzhour zelandneveziat bet treset gantañ krommenn Phillips

## Embregerezhioù

* Phillips Electric, un embregerezh ijinerezh bihan
* Phillips International, ur gompagnunezh embann bras e SUA
* Phillips Petroleum Company, un embregerezh tireoul en deus kendeuzet evit dont da vezañ ConocoPhillips
* Phillips Cycles Ltd, ur saver marc'hou-houarn ha marc'hoù-tan anavezet mat e Breizh-Veur, bet tapet gant Raleigh Industries hag ezel eus strollad an Tube Investments er bloavezhioù 1960.

## Akademiezhioù

* Phillips Academy anvet ivez Andover pe Phillips Andover, ur skol brevez priziet-dreist en Andover, Massachusetts (SUA)
* Phillips Exeter Academy anvet ivez Exeter, ur skol brevez priziet-dreist e Exeter, New Hampshire (SUA)

## Gwelet ivez

* Philips, anv ur gompagnunezh izelvroat brudet
* Philips (disheñvelout)
# Philortyx

Philortyx :
| Philortyx fasciatus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Odontophoridae |
| Anv skiantel ||
| Philortyx Gould, 1846 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Philortyx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1846 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek φίλος (karet e brezhoneg) hag ὄρτυξ (koailh e brezhoneg).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Philortyx fasciatus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Odontophoridae/Philortyx (lennet e-barzh d'an 20 a viz Mezheven 2022).
# Philydor

Philydor :
| Philydor atricapillus, e São Paulo (stad) (Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Furnariinae |
| Anv skiantel ||
| Philydor Spix, 1824 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philydor a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1824 gant an evnoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Philydor atricapillus,
* Philydor erythrocercum
** P. e. erythrocercum, lyra, ochrogaster, subfulvum ha suboles,
* Philydor fuscipenne
** P. f. erythronotum ha fuscipenne,
* Philydor novaesi,
* Philydor pyrrhodes.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Kreiz ha Suamerika, seizh isspesad (7) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Philydor (lennet e-barzh d'ar 14 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phimosus infuscatus

Phimosus infuscatus :
| Phimosus infuscatus Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Threskiornithidae |
| Genad : | Phimosus |
| Anv skiantel ||
| Phimosus infuscatus (Lichtenstein, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phimosus infuscatus a zo ur spesad evned e-touez kerentiad an Threskiornithidae.
Ar spesad nemetañ eo er genad Phimosus.

## Annez

Bevañ a ra an tri isspesad anezhañ — Phimosus infuscatus berlepschi, Phimosus infuscatus infuscatus ha Phimosus infuscatus nudifrons — e Suamerika.

## Liamm diavaez

* Phimosus infuscatus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Phillipsburg

Phillipsburg zo un anv alamanek a gaver e meur a stad e SUA
* Phillipsburg, Georgia
* Phillipsburg, Kansas
* Phillipsburg, Kentucky
* Phillipsburg, Missouri
* Phillipsburg, New Jersey
* Phillipsburg, Ohio

## Pennadoù kar

* Philipsburg
* Philippsburg
# Phillip Stamma

Phillip Stamma a zo bet ganet e 1705 en Aleppo (Siria) ha marvet e 1755.
Mestrc'hoarier echedoù sirian eo.
Bevañ a reas e Bro-C'hall hag e Bro-Saoz: unan eus gwellañ c'hoaririon ar vro e oa.
E Londrez e c'hoarie ingal e "Slaughter's Coffee House" e Sain-Martin's Lane, ur greizenn a vode lod eus gwellañ c'hoarierien echedoù eus Bro-Saoz.
Trec'het e voe e 1747 gant François Philidor.

## Oberenn skrivet

* Philippe Stamma, Essai sur le jeu des echecs : où l'on donne quelques regles pour le bien joüer, & remporter l'avantage par des coups fins & fubtils, que l'on peut appeller les secrets de ce jeu, Embannadurioù Emery, Pariz, 1737 ;
* Phillip Stamma, The Noble Game Of Chess, Bro-Saoz, 1745.
# Philohydor lictor

Philohydor lictor :
| Philohydor lictor, luc'hskeudennet e Brazil. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Philohydor |
| Anv skiantel ||
| Philohydor Lanyon, 1984 ||
| Anv skiantel ||
| Philohydor lictor (Lichtenstein, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philohydor lictor a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe L[anius]. Lictor (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857). Ar spesad nemetañ er genad Philohydor an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika :
* Philohydor lictor lictor, eus reter Kolombia, dre ar Gwianaoù, da vBolivia ha reter ha kreiz Brazil,
* P. l. panamensis, e reter Panamá ha hanternoz Kolombia.

## Liammoù diavaez

* (en) Philohydor lictor war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Philohydor lictor war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Philohydor lictor el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Philohydor lictor.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phineas Taylor Barnum

Phineas Taylor Barnum (Bethel, Connecticut, 5 a viz Gouhere 1810 - Bridgeport, Connecticut, 7 a viz Ebrel 1891) a oa un embreger ha politikour amerikan, diazezer ar "Barnum & Bailey circus", gant e vignon James Anthony Bailey.
# Pterocles

Pterocles :
| Ur barez Pterocles namaqua, luc'hskeudennet e Park broadel Etosha (e gwalarn Namibia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pteroclidiformes |
| Kerentiad : | Pteroclididae |
| Anv skiantel ||
| Pterocles Temminck, 1815 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pterocles a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gangaed, krouet e 1815 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad a ya d'ober ar genad :
* ar ganga kata (Pterocles alchata)
** P. a. alchata ha P. a. caudacutus,
* ar ganga divroudenn (Pterocles bicinctus)
** P. b. ansorgei, P. b. bicinctus ha P. b. multicolor,
* ar ganga Burchell (Pterocles burchelli),
* ar ganga kabellek (Pterocles coronatus)
** P. c. atratus, P. c. coronatus, P. c. ladas, P. c. saturatus ha P. c. vastitas,
* ar ganga dremm zu (Pterocles decoratus)
** P. d. decoratus, P. d. ellenbecki ha P. d. loveridgei,
* ar ganga kof gell (Pterocles exustus)
** P. e. ellioti, P. e. erlangeri, P. e. exustus, P. e. floweri, P. e. hindustan ha P. e. olivascens,
* ar ganga jave melen (Pterocles gutturalis)
** P. g. gutturalis ha P. g. saturatior,
* ar ganga India (Pterocles indicus),
* ar ganga Lichtenstein (Pterocles lichtensteinii)
** P. l. arabicus, P. l. ingramsi, P. l. lichtensteinii, P. l. sukensis ha P. l. targius,
* ar ganga nama (Pterocles namaqua),
* ar ganga kof du (Pterocles orientalis)
** P. o. arenarius ha P. o. orientalis,
* ar ganga masklet (Pterocles personatus),
* ar ganga pederroudenn (Pterocles quadricinctus),
* ar ganga brizhellek (Pterocles senegallus).
Eizh isspesad warn-ugent (28) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pteroclididae/Pterocles (lennet e-barzh d'ar 26 a viz Gwengolo 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pternistis

Pternistis :
| Pternistis adspersus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Pternistis Wagler, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Pternistis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Pevar spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* ar frankolin beg ruz (Pternistis adspersus),
* Pternistis afer
** P. a. afer, castaneiventer, cranchii ha humboldtii,
* Pternistis ahantensis,
* Pternistis atrifrons,
* Pternistis bicalcaratus
** P. b. adamauae, ayesha ha bicalcaratus,
* Pternistis camerunensis,
* frankolin ar C'hab (Pternistis capensis),
* Pternistis castaneicollis,
* Pternistis clappertoni
** P. c. clappertoni ha sharpii,
* ar frankolin Erckel (Pternistis erckelii),
* Pternistis griseostriatus,
* ar frankolin Hartlaub (Pternistis hartlaubi),
* Pternistis harwoodi,
* Pternistis hildebrandti
** P. h. hildebrandti ha johnstoni,
* Pternistis icterorhynchus,
* Pternistis jacksoni,
* Pternistis leucoscepus
** P. l. infuscatus ha leucoscepus,
* Pternistis natalensis,
* Pternistis nobilis,
* Pternistis ochropectus,
* Pternistis rufopictus,
* Pternistis squamatus
** P. s. maranensis, schuetti ha squamatus,
* ar frankolin Swainson (Pternistis swainsonii),
* Pternistis swierstrai.

## Annezva

Brosezat int en Afrika issahara, c'hwezek (16) isspesad dezho en holl.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Francolinus kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Pternistis (lennet e-barzh d'an 3 a viz Ebrel 2022).
* ↑ Nemet Pternistis bicalcaratus, kavet e Maroko ivez.