OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aplonis panayensis

Aplonis panayensis :
| Aplonis panayensis strigata, luc'hskeudennet e Johor Bahru (Malaysia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Genad : | Aplonis |
| Anv skiantel ||
| Aplonis panayensis (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aplonis panayensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sturnidae.
Anvet e voe Muscicapa (panayensis) (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an trizek isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Aplonis panayensis affinis, e biz India, Bangladesh ha mervent Myanmar,
* A. p. albiris, e kreiz ha kreisteiz Inizi Nikobar,
* A. p. alipodis, en inizi er-maez da reter Borneo,
* A. p. altirostris, en inizi er-maez da walarn Sumatera,
* A. p. enganensis, en Enggano (er-maez da vervent Sumatera),
* A. p. eustathis, e Borneo (n'en kaver ket en hanternoz avat),
* A. p. gusti, e Bali,
* A. p. heterochlora, en inizi Anambas ha Natuna (etre Malezia ha Borneo),
* A. p. pachistorhina, en inizi er-maez da gornôg Sumatera,
* A. p. panayensis, e Sulawesi ha Filipinez,
* A. p. sanghirensis, en inizi er-maez da viz Sulawesi,
* A. p. strigata, e Malezia, Sumatera, Jawa ha hanternoz Borneo,
* A. p. tytleri, (Hume, 1873), en Inizi Andaman ha hanternoz Inizi Nikobar.

## Liammoù diavaez

* (en) Aplonis panayensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aplonis panayensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Aplonis panayensis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Apodiformes

Apodiformes :
| Ur glaouer kafir (Apus caffer). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Apodiformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned.
Tri c'herentiad a ya d'ober an urzhiad hiziv an deiz :

## Kerentiadoù

* Hemiprocnidae : ar genad nemetañ Hemiprocne (glaouer-gwez) ennañ,
* Apodidae : ar glaouered,
* Trochilidae : an evned-kelien.
# Apoherezenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen apoherezenn, apherezenn pe aferezenn (diwar ar henc'hresianeg apo « digant », hairein « lemel ; kemer ») pe raktroc'h (saoz. aph(a)eresis pe procope) evit komz eus ar fed ma vez skarzhet ur sonenn diwar deroù ur ger, dreist-holl ur vogalenn hep taol-mouezh warni.
Degouezhout a ra an apoherezenn a-hed istor ur yezh tra m'ac'h ac'h oc'h en em diorren a-hed ar wezh, da skouer :
    Apoherezenn gensonennel
       Saozneg:
          [k]nife « kontell », distaget ['naɪf]
       Finneg:
          ranta « aod » diwar an alamaneg [St]rand
    Apoherezenn vogalennek
       galizeg:
          bispo « eskob » diwar al latin [e]piscopu
       saozneg:
          vanish « mont diwar wel » diwar ar hennormaneg [e]vaniss-
Implijet e vez alies an apoherezenn evit sevel barzhonegoù ha kavet e vez stank ivez e rannyezhoù ha pa gomz an dud buan pe buanoc'h hep soñjal re e live ar yezh implijet gante, da skouer e spagnoleg 'tá e-lec'h está « eo/emañ ».

## Gwelit ivez:

* Sinkopenn
* Apokopenn

## Notennoù

* ↑ geriadur Vallée p. 29b
# Aplopelia larvata

Aplopelia larvata :
| Aplopelia larvata. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Aplopelia |
| Anv skiantel ||
| Aplopelia larvata Temminck, 1809 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aplopelia larvata a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Larvata da gentañ-penn (e 1809) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, blotviled, frouezh bihan ha greun.

## Rummatadur

Renket eo bet gant IOC World Bird List er genad Columba evel Columba larvata.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Aplopelia larvata bronzina, en Etiopia ha gevred Soudan,
* Aplopelia larvata inornata, eus Sierra Leone da Liberia, gevred Nigeria, Kameroun, Gabon,
* Aplopelia larvata larvata, eus kreisteiz Soudan da Ouganda, kornôg Tanzania, Malawi ha Suafrika,
* Aplopelia larvata principalis, e Príncipe (Pleg-mor Ginea).

## Liammoù diavaez

* Aplopelia larvata war al lec'hienn BirdLife International.
* Aplopelia larvata war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Pigeons, doves Family Columbidae.
* ↑ Aplopelia larvata war al lec'hienn Avibase.
# Aethopyga bella

Aethopyga bella :
| Aethopyga bella. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Genad : | Aethopyga |
| Anv skiantel ||
| Aethopyga bella Tweeddale, 1877 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aethopyga bella a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Nectariniidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad ez eo brosezat ar c'hwec'h isspesad anezhañ e Filipinez :
* Aethopyga bella arolasi, er c'hreisteiz (Enezeg Sulu),
* A. b. bella, er c'hreisteiz (inizi Dianagat, Leyte, Mindanao, Samar ha Siargao),
* A. b. bonita, en inizi Cebu, Masbate, Negros, Panay ha Ticao,
* A. b. flavipectus, en hanternoz (hanternoz Luzon),
* A. b. minuta, en hanternoz (kreiz Luzon, Marinduque, Mindoro ha Polillo),
* A. b. rubrinota, en hanternoz (Lubang).

## Liammoù diavaez

* (en) Aethopyga bella war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aethopyga bella war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Aethopyga bella war al lec'hienn Avibase.
# Aezh Morvarc'h

Ur strollad Black Metal breizhat eo Aezh Morvarc'h. Un albom a zo bet embannet ganto. E brezhoneg e skrivont pozioù o c'hanaouennoù.

## Izili
### Izili a vremañ

* Arnev : an holl vinviji, Kan
* Skornus : Gitar
* Amheol : Gitar boud (abaoe 2016)
* Galaad : Taboulinoù (abaoe 2016)
* Mallozher : Gitar (abaoe 2016)

### Izili bet

* Mornoz : Taboulinoù

## Albomoù

* 2013 : Mare Humorum EP

## Liammoù diavaez

* (en) Pajenn Bandcamp
* (en) Pajenn Encyclopaedia Metallum
# Aezhenn

An aezhenn, pe burezh, a zo peurvuiañ an dour e stumm gaz.
Uheloc'h eo he zemperadur eget hini temperadur berviñ an dour liñvel hag hini c'hoazh sublimadur ar skorn p'eo ar gwask izeloc'h eget gwask poent tripl an dour, da lavaret eo 615 Pascals (6,15 millibar pe Hektopascal) hag dezhañ un temperadur izeloc'h pe kevatal da 0°C.
An aezhenn dour a c'hell bezañ :
* gourleuniet p'en deus tizhet saviad ar gourleuniadur
* gourdommet, p'eo eo he zemperadur izeloc'h eget ma ret evit ar gourleuniadur
* dreistkritik, p'eo eo he zemperadur izeloc'h eget an temperadur kritik, 374,1 °C.

## Perzhioù fizikel

Perzhioù an aezhenn dour a zo bet studiet pizh dre ma vez implijet kalz an aezhenn e meur a dachenn, er greanterezh dreist-holl ha dre ma kemer ur perzh bras e fenomennoù naturel zo, an eskemmoù gwrez e-kreiz an aergelc'h en o zouez (sellet ouzh oablouriezh).
Gwask an aezhenn gourleuniet a zo ur fonksion eus an temperadur, met n'eus ket tu d'e jediñ rik, nemet dre un damvent. E touezh ar formulennoù kinniget eo ar simplañ hini Duperray dezhi ur resisted nebeud dregantadennoù etre 95 °C et 230 °C :
    $\qquad p_{S}=\left({\frac {t}{100}}\right)^{4}$
a ro p$_S$ e atmosferoù ha t eztaolet e derezioù Celsius.
Perzhioù an aezhenn-zour hag an dour liñvel dindan saviadoù ar gourleuniadur
| Tempera- dur (°C) | Tennadur aezhenn (kPa) | Tolzennad mas (m³/kg) | Tolzennad mas (m³/kg) | Tommder aezhenniñ (kJ/kg) |
| Tempera- dur (°C) | Tennadur aezhenn (kPa) | Patrom:Glas | Patrom:Griz | Tommder aezhenniñ (kJ/kg) |
| -15 | 0,191 8 | | | |
| 0 | 0,611 | 0,001 000 21 | 206,310 | 2 500 |
| 100 | 101,325 | 0,001 043 5 | 1,673 | 2 257 |
| 200 | 1 555,0 | 0,001 156 5 | 0,127 18 | 1 938 |
| 300 | 8 592 | 0,001 403 6 | 0,021 62 | 1 403 |
| 374 | 22 087 | 0,002 79 | 0,003 65 | 147 |
Poent kritik an dour : 374,1 °C, 220,87 bar.
Tommder-mas gant tolzennad digemm, 100 °C, 1 atm : 1410 J/kg.K
Tizh ar son : 401 m/s à 130 °C ; war greskiñ e ya pa ya uheloc'h an temperadur : ewar-dro 800 m/s e 1 000 °C.

## Implijoù evit ar greanterezh

da vezañ kendalc'het

## Sellet ivez
### Liammoù diabarzh

* efed ti-gwer
* gleborverkerezh
* kelc'hiad an dour
* koumoul
# Afadeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù kotokoek eo an afadeg (afade, kotoko pe mogari) komzet gant tro-dro da 25.000 den en holl e Borno Nigeria dreist-holl (25.000 den e 1998) hag gant un nebeud tud e Kameroun.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek
* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Aethopyga christinae

Aethopyga christinae :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Genad : | Aethopyga |
| Anv skiantel ||
| Aethopyga christinae (Swinhoe, 1869) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aethopyga christinae a zo un evn eus ar c'herentiad Nectariniidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Aethopyga christinae christinae, enez Hainan,
* Aethopyga christinae latouchii, eus gevred Sina (reter Sichuan, ktz. Hunan, Guangdong, Fujian) da htz. Viêt Nam,
* Aethopyga christinae sokolovi, e ktz. Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* (en) Aethopyga christinae war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aethopyga christinae war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Aethopyga christinae war al lec'hienn Avibase.
# Aezamantoù yezhel

An aezamantoù yezhel a zo gwirioù a c'hell bout roet gant ar c'humunioù eus Belgia d'an dud a ra gant ur yezh ha n'eo ket yezh ofisiel ar gumun.

## Roll ar c'humunioù gant aezamantoù yezhel

* "Kumunioù trowardroioù Brusel" er rannvro izelvroek, gant aezamantoù e galleg:
** Kraainem
** Drogenbos
** Linkebeek
** Sint-Genesius-Rode
** Wemmel
** Wezembeek-Oppem
* "Kumunioù ar vevenn yezhel" (etre ar rannvroioù gallek hag izelvroek) :
** Kumunioù gallek gant aezamantoù en izelvroeg:
*** Comines-Warneton (Komen-Waasten)
*** Enghien (Edingen)
*** Flobecq (Vloesberg)
*** Mouscron (Moeskroen)
** Kumunioù izelvroek gant aezamantoù e galleg:
*** Bever
*** Spiere-Helkijn
*** Voeren
*** Herstappe
*** Mesen
*** Ronse
* "Kumunioù ar vevenn yezhel etre ar gumuniezh c'hallek hag ar Rannvro alamanek":
** "Kumunioù ar Rannvro alamanek":
*** Amel
*** Büllingen
*** Burg-Reuland
*** Bütgenbach
*** Eupen
*** Kelmis
*** Lontzen
*** Raeren
*** Sankt-Vith
** "Kumunioù bro-Malmedy" (Kumunioù gallek gant aezamantoù en alamaneg):
*** Waimes
*** Malmedy
** "Kumunioù ar vevenn yezhel" (etre ar rannvroioù alamanek, gallek hag izelvroek) :
** "Kumunioù gallek gant aezamantoù en alamaneg hag en izelvroeg en deskadurezh hepken" (ez-teoriennel, an aezamantoù melestradurel a c'hellfe bout goulennet gant un diviz ag ar c'huzul-kumun hag asantet gant un diferad roueel ha gant ul lezenn goude) :
*** Baelen
*** Plombières
*** Welkenraedt
# Af

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Af, pe AF, a gaver e meur a yezh.
* un af, pe un añ, a zo kement hag un evn pe ur pokig,
** ha diwarnañ ar verb afañ, pokat
* AF, berranv
** an Action Française, ur strollad politikel gall
** Air France, ur gompagnunezh c'hall
** an Anarchist Federation, ur strollad politikel breizhveurat.
# Aethopyga

Aethopyga :
| Aethopyga christinae. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Anv skiantel ||
| Aethopyga Cabanis, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aethopyga a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* Aethopyga bella
** A. b. arolasi, bella, bonita, flavipectus, minuta ha rubrinota,
* Aethopyga boltoni
** A. b. boltoni, malindangensis ha tibolii,
* Aethopyga christinae
** A. c. christinae, latouchii ha sokolovi,
* Aethopyga decorosa,
* Aethopyga duyvenbodei,
* Aethopyga eximia,
* Aethopyga flagrans,
* Aethopyga gouldiae
** A. g. annamensis, dabryii, gouldiae hag isolata,
* Aethopyga guimarasensis
** A. g. daphoenonota ha guimarasensis,
* Aethopyga ignicauda
** A. i. flavescens hag ignicauda,
* Aethopyga jefferyi,
* Aethopyga linaraborae,
* Aethopyga magnifica,
* Aethopyga mystacalis,
* Aethopyga nipalensis
** A. n. angkanensis, australis, blanci, ezrai, horsfieldi, karenensis, koelzi, nipalensis ha victoriae,
* Aethopyga primigenia
** A. p. diuatae ha primigenia,
* Aethopyga pulcherrima,
* Aethopyga saturata
** A. s. anomala, assamensis, cambodiana, galenae, johnsi, ochra, petersi, sanguinipectus, saturata ha wrayi,
* Aethopyga shelleyi,
* Aethopyga siparaja
** A. s. beccarii, cara, flavostriata, heliogona, insularis, labecula, mangini, natunae, nicobarica, owstoni, seheriae, siparaja, tonkinensis ha trangensis,
* Aethopyga temminckii,
* Aethopyga vigorsii.
Pemp isspesad ha hanter-kant (55) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nectariniidae/Aethopyga (lennet e-barzh d'an 3 a viz Eost 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aetius

Aetius, pe Flavius Aetius, bet ganet war-dro 395 e Durostorum (hiziv Silistra, e Bulgaria) hag aet da Anaon (muntret) d'an 21 a viz Gwengolo 454, a oa senedour roman ha pennjeneral arme en Impalaeriezh roman ar C'hornôg dindan an impalaer Valentinianus III (425-455).
Da zen-gouestl e oa bet kaset da-douez ar Huned, ma teuas da vout mignon da Attila.
Sevel a ra Aetius a-du gant Johannes (423 / 425).
Tri deiz goude marv Johannes (e miz Mae 425), Aetius en em gav en Italia gant 60 000 Hun, evit difenn Johannes. Mes dre ma oa marv Johannes (lazhet war urzh Galla Placidia), e rankas kompeziñ gant houmañ, hag e lakaas an Huned da vont en-dro, goude bet paeet.
Galla Placidia, o kompren eo gwelloc'h kaout Aetius a-du ganti, a savas anezhañ da gont.
Aetius a zo bet koñsul peder gwech ː
- e 432, evit ar C'hornôg, da heul Valerius (hemañ evit ar Reter)
- e 437, evit ar C'hornôg, da heul Flavius Sigisvultus (hemañ evit ar Reter)
- e 446, da heul Symmachus, o-daou evit ar C'hornôg.
- e 454, da heul Studius, o-daou evit ar Reter.
Goude marv Galla Placidia, mamm an impalaer Valentinanus III, d'ar 27 a viz Du 450, hag hemañ hep mab, Aetius a ginnigas neuze dezhañ dimeziñ e vab Gaudentius da Eudocia, merc'h henañ Valentinianus, oadet a 12 vloaz.
Attila aet da ober brezel ouzh an impalaeriezh roman, e 451, Aetius a savas un arme a-enep Attila. An arme-se a oa enni Romaned, Wizigoted, Burgonded, Franked, Saksoned, Armorikaned (Galianed-ha-Romaned etre ar stêr Liger ha Mor Breizh). Trec'h e voe Aetius war Attila en Emgann Chalons, e fin Mezheven pe digor miz Here 451.
Diwar se, Valentinianus a gemeras disfiz diouzh Aetius ha c'hoant hemañ da gemer ar galloud warnañ. D'an 21 a viz Gwengolo 454, Valentinianus a c'halvas Aetius da zont da Roma en e balez. Drouk-ruz ennañ, Valentinianus a lakaas lazhañ Aetius, pe a lazhas anezhañ e-unan.
War-lerc'h Aetius e voe renet an Impalaeriezh gant Ricimer, a orin suev ha vizigot, hag ar Burgond.
An istorour Georges Bordonove en deus skrivet diwar-benn Aetius ː "Il avait pourtant commencé sa carrière comme un aventurier sans scrupules" ("Kroget en devoa koulskoude e vuhez evel un den diskorpul" An istorour Maurice Bouvier-Ajam a skriv ː "On peut soupçonner fortement Flavius Aetius d'avoir toujours envié la pourpre impériale". "Gallout a reer soñjal kreñv en devoa bet c'hoant Flavius Aetius da gemer dilhad limestra an impalaeriezh"

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Georges Bordonove : Les rois qui ont fait la France. Clovis et les Mérovingiens. Pygmalion. 1988. p. 35
* ↑ François Zosso & Christian Zingg, p. 189
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ Georges Bordonove. p. 35
* ↑ Maurice Bouvier-Ajam : Attila. Librairie Jules Tallandier. 1982
# Aethopyga siparaja

Aethopyga siparaja :
| A. siparaja, luc'hskeudennet e stad Uttarakhand (India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Genad : | Aethopyga |
| Anv skiantel ||
| Aethopyga siparaja (Raffles, 1822) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aethopyga siparaja a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Nectariniidae. Evn broadel Singapour an hini eo.
Anvet e voe Certhia Siparaja (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an naturour breizhveuriat Thomas Stamford Raffles (1781-1826).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv dreist-holl ha kemer amprevaned ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ en Azia :
* Aethopyga siparaja beccarii, e kreiz ha kreisteiz Sulawesi,
* A. s. cara, Hume, 1874, e kreisteiz Myanmar ha hanternoz Thailand,
* A. s. flavostriata, e hanternoz Sulawesi,
* A. s. heliogona, e Jawa,
* A. s. insularis, e Phu Quoc (un enezenn er-maez da greisteiz Kambodja),
* A. s. labecula, eus menezioù Himalaya ha Bangladesh, dre vMyanmar (nemet er c'hreisteiz), da walarn Laos ha gwalarn Viêt Nam,
* A. s. mangini, e gevred Thailand ha kreiz ha kreisteiz Indez-Sina,
* A. s. natunae, e Natuna (gwalarn Borneo),
* A. s. nicobarica, Hume, 1873, en Inizi Nikobar,
* A. s. owstoni, e gevred Sina,
* A. s. seheriae, e menezioù Himalayan hanternoz India, kornôg Bangladesh,
* A. s. siparaja, e kreisteiz Malezia, Sumatera ha Borneo,
* A. s. tonkinensis, e kreisteiz Sina ha biz Viêt Nam,
* A. s. trangensis, e kreisteiz Thailand, hanternoz Malezia.

## Liammoù diavaez

* (en) Aethopyga siparaja war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aethopyga siparaja war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Crimson Sunbird is now the National Bird of Singapore.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Aethopyga siparaja.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Albertus de Chiavari

Bet eo bet Albertus de Chiavari dekvet Mestr Urzh an Dominikaned e 1300. Un Dominikan italian oa. N'ouzer tost netra diwar e benn.
# Albertville (Savoia)

Albertville :
| Anv arpitanek | Arbèrtvela |
| Bro | Savoia |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Savoie |
| Arondisamant | Albertville (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Albertville-Norzh hag Albertville-Su |
| Kod kumun | 73011 |
| Kod post | 73200 |
| Maer Amzer gefridi | Martine Berthet 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la région d'Albertville |
| Lec'hienn web | http://www.albertville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 19 830 ann. (2020) |
| Stankter | 1 131 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 328 m — brasañ 2030 m |
| Gorread | 17,54 km² |
| kemmañ |
Albertville zo ur gumun en departamant Savoie hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Albertville eo.
Er bloavezh 2020 e oa 19 830 a annezidi hag a reer Albertvillois anezho e galleg.
Eno e oa bet dalc'het C'hoarioù olimpek goañv 1992.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Dor Savoia.
* Iliz Saint-Grat.
* Koc'hu olimpek.

## Kêrioù gevellet

* Winnenden (Alamagn)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Alberzh III Mecklenburg

Alberzh III Mecklenburg, pe Alberzh Sveden, a voe roue Sveden (Albrekt av Mecklenburg e svedeg) eus 1364 da 1389, ha dug Mecklenburg (Albrecht von Mecklenburg en alamaneg) eus 1384 betek 1412.

## E vuhez

Mab e oa da Alberzh II Mecklenburg ha da Eufemia Ericsdotter (1317–1370), priñsez svedat.

## Dimeziñ ha bugale

Div wech e timezas
* E 1359 e Wismar, da Richardis von Schwerin, merc'h d'ar c'hont Otto von Schwerin. Daou vugel o doe:
** Erik Albrektsson (1365-1397), aotrou Gotland, marvet re abred da ren;
** Rikardis Katarina (1370/1372-1400), dimezet e Praha e 1388 da Karl IV an Impalaeriezh Santel, pempvet mab Johan Bohemia (1370-1396), margrav Moravia ha dug Görlitz (Lusatia).
* E miz C'hwevrer 1396 ec'h addimezas e Schwerin da Agnes von Braunschweig-Lüneburg (marvet war-dro 1430/1434). Ur mab o doe:
** Alberzh V Mecklenburg, marvet e 1423, Dug Mecklenburg ha Schwerin.

## Notennoù

* ↑ Nordman, Viljo Adolf in Albrecht Herzog von Mecklenburg König von Schweden, Suomalaisen Tiedeakatemian Tuomituksia B:44:1, Suomalaisen Tiedeakatemia, Helsinki, 1939 p 336.
# Alberto Vázquez-Figueroa

Alberto Vázquez-Figueroa zo ur romantour spagnolek, ganet e 1936, e Santa Cruz de Tenerife, en Inizi Kanariez. Ouzhpenn-se eo rener embregerezh disallañ dour-mor, hag ijinet en deus an disallañ-dour dre wask.

## Oberennoù

* Tuareg (1980)
* Tras las huellas de Alec (1971)
* Olvidar Machu-Picchu (1983)
** Montenegro
** Brazofuerte
** Xaraguá
* Manaos
* Viracocha
* La sultana roja
* Anaconda
* Nuevos dioses
* El perro
* El agua prometida
* La ordalía del veneno
* Marea negra
* Fuerteventura
* Serie Piratas
** Piratas (1996)
** Negreros
** Leon Bocanegra
* Tiempo de conquistadores (2000)
* Un mundo mejor (2002)
* El señor de las tinieblas
* El anillo verde
* Delfines
* La ruta de Orellana
* La iguana
* Ícaro
* Bora Bora
* Ébano
* ¡Panamá, Panamá!
* Tierra virgen. La destrucción del Amazonas
* El inca
* Vendabal
* Ciudadano Max
* África llora
* Marfil
* Viaje al fin del mundo. Galápagos
* Sicario
* Palmira
* ¿Quién mató al embajador?
* Como un perro rabioso
* Morir en Sudáfrica (1985)
* Matar a Gadafi (1997)
* Vivir del viento
* Los ojos del tuareg (2000)
* Alí en el país de las maravillas (2005)
* El rey leproso (2005)
* Bajo siete mares

### Rummad Cienfuegos

* Cienfuegos (1987)
* Caribes (1990)
* Azabache (1991)
* Montenegro (1992)
* Brazofuerte (1993)
* Xaraguá (1993)
* Tierra de Bisontes (2006)

### Rummad Océano

* Isla de Lobos
* Yáiza
* Maradentro

## Filmoù

Ur pemzek eus e romantoù zo deuet da vout filmoù.

## Liamm diavaez

* (es) Biografía