OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sant Mechell

Sant Mechell, pe Fechell Sant e kembraeg, a oa ur manac'h brezhon eus ar VIvet kantved hag a savas manati Llanfechell en Enez Mon, e gwalarn Kembre, e-lec'h ma vefe beziet. Lavaret e vez e oa Breizhad a orin.
Adalek ar XIV$^{vet}$ kantved e voe droukvesk etrezañ ha Sant Machudd, ur C'hembread a vije bet eskob Caerwent a veze droukvesket gant Sant Maloù. Lidet e vez d'ar 15 a viz Du, evel Sant Maloù.
En un dornskrid eus ar XVII$^{vet}$ kantved (Llanstephan MS. 125) ez eus meneg eus ur varzhoneg kembraek anvet "Cywydd i Fechell Sant" ma lenner diwar-benn Mechell e oa mab da Echwys ab Gwyn Gohoew, hag en doa graet burzhudoù: reiñ buhez en-dro d'ur ramz marv, d'ober dezhañ dont da gristen, treiñ laeron e peulvanoù, dallañ rener al laeron ha paraeañ anezhañ goude. Abalamour da se e voe roet douar dezhañ da sevel e vanati.
# Sant Mesrop

Sant Mesrop (Mesrop Mashtots) (361/362-440) en doa krouet al lizherenneg armeniek e 405. Implijet e vez evit skrivañ an armenieg.
Posupl eo e vije bet levezonet diorroadur al lizherenneg gant un doare-skrivañ all, da skouer ar pahlavi, lizherenneg ar sirieg pe c'hoazh hini ar fenesieg. Met dre vras ez eo kazi sur e vije bet kemeret lizherenneg ar gresianeg da batrom pennañ evit krouiñ al lizherenneg armeniek.

## Gwelit ivez:

* Romanekadur an armenieg
* Lizherenneg armeniek
# Sant Martí Sesgueioles

Sant Martí Sesgueioles zo ur gumun e proviñs Barcelona, e Katalonia.
# Sant Martí de Tous

Sant Martí de Tous zo ur gumun e proviñs Barcelona, e Katalonia.
# Thinornis

Thinornis :
| Thinornis novaeseelandiae, luc'hskeudennet en aber stêr Waikanae (Enez an Norzh, Zeland-Nevez). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Anv skiantel ||
| Thinornis G.R.Gray, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Thinornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Thinornis cucullatus
* Thinornis novaeseelandiae.
O c'havout a reer en Aostralazia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Charadriidae/Thinornis (lennet e-barzh d'an 28 a viz Mezheven 2016).
# Thiré

Thiré a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* Ar stêr Smagne a dreuz ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Sainte-Hermine hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Thiré en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 32 waz ag ar gumun, da lavaret eo 5,60% eus ar boblañs e 1911 abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Liaven La Pierre Folle.
* Lojeiz Le Bâtiment hag e liorzhoù,
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$ ha kartenn-bost.
* Plakenn 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Thimphu

Thimphu (e skritur tibetek: ཐིམ་ཕུག་, Dzongkha: ཐིམ་ཕུ་) eo kêr vrasañ Bhoutan ha kêrbenn ar vro abaoe 1952 e plas Punakha.
E Thimphu emañ stad Changlimithang savet e 1974 lec'h ma oa bet un emgann e 1885 ma yeas ar maout gant Ugyen Wangchuck, roue kentañ ar vro unanet.
# Thimister-Clermont

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Thimister-Clermont zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 28,64 km²
* Poblañs (2022) : 5 608 a dud
* Stankter : 196 den/km²
# Thiruvananthapuram

Thiruvananthapuram (തിരുവനന്തപുരം e malayalameg, distaget [Tiruvanantapuraṁ] ; Trivandrum gwechall) eo kêr-benn Stad Kerala en India.
# Thinocorus

Thinocorus :
| Thinocorus orbignyianus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Thinocoridae |
| Anv skiantel ||
| Thinocorus Eschscholtz, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Thinocorus a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1829 gant ar skiantour alaman-balt Johann Friedrich Gustav von Eschscholtz (1793-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Thinocorus orbignyianus
** T. o. ingae hag orbignyianus,
* Thinocorus rumicivorus
** T. r. bolivianus, cuneicauda ha rumicivorus.

## Annezva

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pemp (5) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thinocoridae/Thinocorus (lennet e-barzh d'an 12 a viz Mae 2022).
# Thinking Out Loud

Thinking Out Loud a zo ur bladennig un titl warni (single) enrollet gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran embannet er bloavezh 2014.

## Testeniekadurioù

| Bro | Pladenn | Gwerzhioù |
| Bro-C'hall | Aour | 75 000 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (es) Carátulas de Ed Sheeran el lec'hienn coveralia
* ↑ (fr) Les certifications el lec'hienn snep
# Thinocoridae

Thinocoridae :
| Attagis gayi, tresadenn (1869) gant Smit. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Thinocoridae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ evned hag a denn d'ar c'hlujiri, termenet e 1836 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875), Thinocorus ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Attagis - Geoffroy Saint-Hilaire & Lesson, 1831 (2 spesad),
* Thinocorus - Eschscholtz, 1829 (2 spesad).

## Annezva

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Thinocoridae: Seedsnipes Sundevall, 1836.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Charadriiformes/Thinocoridae (lennet e-barzh d'an 12 a viz Mae 2022).
# Third-person shooter

Third-person shooter (TPS) zo un isrummad eus ar c'hoarioù tenn 3 ment. En doare c'hoari-mañ e vez ar c'hoarier o tennañ evit tizhout palioù. Tost eo evel doare c'hoari ouzh ar c'hoarioù tenn kentañ sell, an diforc'h bras o vezañ e vez gwelet an dudenn eus a-dreñv hag emañ­ ouzh ar skramm pa c'hoarier. Ar c'hoarioù shoot 'em up 2 vent a c'hell implijout an trede sell met n'int ket c'hoarioù tps rak evit ar rummad-se, tudenn ar c'hoarier a zo dirak ar c'hamera.
# Stumm merket (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen stumm merket (saoz: marked form) evit komz eus furm nann-diazez ur ger keit ha ma vez graet stumm amverk eus ar furmoù diazez, da skouer e brezhoneg
    Stumm amverk: diazez
       "moc'h"
          Rak talvezout a ra evit ober dave koulz d'ar bared evit d'ar parezed.
    Stumm merket: nann-diazez
       "gwiz"
          Rak ur stumm ispisial an hini eo implijet evit ober dave d'ar parezed nemetken.
Peurliesañ e vez implijet furmoù amverk evit talvezout da lemma, da skouer penngerioù en ur geriadur.
Ret eo anzav n'eo ket hemañ ur c'healresis-tre ha n'eus reolenn strizh ebet evit goût pe hini azo ur furm mrket ha pe hini a zo ur furm amverk.
Disheñvel eo ar fed ma vez merket ur stumm bennak pe get ("stumm merket" pe "stumm amverk") diouzh un termen heñvel all implijet e yezhoniezh "merk", rak daoust ha ma c'hell klotaat ar fed m'en deus ur furm amverk merk yezhadurel ebet, evel da skouer an nominativel er yezhoù indezeuropek, ne glot ket ret atav an daou stumm dre evel da skouer e latin ma vez implijet merkoù yezhadurel gant furmoù amverk. Diouzh an tu all e c'hell talvezout an diouer a verkoù ("merk mann") evit stummoù merket nann-diazez evel al liester genitivel anvioù zo e ruseg.
Krouet ha diorroet e oa bet ar c'heal war dachenn ar yezhoniezh gant Skol Paga anvet ivez Kelc'h Yezhoniezh Praga, da gentañ holl war dachenn resis ar fonologiezh ha war an dachenn-mañ ec'h eo unan eus ar c'healoù epnnañ c'hoazh.
Ledanaat e oa bet an termen da c'houde hag implijet e vez war tachennoù evel ar vorfologiezh, ar gevreadurezh pe ar semantik.

## Gwelit ivez

* Merk
* Lemma
# Stuart Lewis-Evans

Stuart Nigel Lewis-Evans (bet ganet d'an 20 a viz Ebrel 1930 e Luton, marvet d'ar 25 a viz Here 1958 e East Grinhead) a oa ur blenier redadegoù kirri saoz en deus redet e Formulenn 1 etre 1957 ha 1958 gant Connaught ha Vanwall. Sikouret en deus Vanwall da c'hounit kentañ titl ar saverien met lazhet eo bet e fin ar bloavezh gant ur gwallzarvoud e Priz Bras Maroko. Marvet eo ur sizhunvez goude e wallzarvoud, e Bro-Saoz. E varv a lak Vanwall da baouez da redek.
# Stuf

Stuf a oa ur penn-brezel sakson pe jut meneget er C'hronik Angl-ha-Saoz. Erruet e vefe bet gant ar Westseaxe e 514 ha sujet e vefe bet da Gerdic goude 519. Digantañ en-defe degmeret enez Wight e 534. Enni en-defe krouet ur rouantelezh a bado betek 688.
# Stumdi

Un aozadur stummadur dibaouez eo Stumdi. Kinnig a ra stummadurioù ha stajoù hir pe verr war ar brezhoneg evit strolladoù pe evit tud o-unan e Landerne ha Plañvour dreist-holl. Talvezout a ra Stumdi kement ha "ti ar stummañ" pe "stummadur dibaouez". Krouet eo bet e 1985 diwar intrudu André Lavanant evit stummañ kelennerien Diwan en dibennoù-sizhun. Pelloc'h ez eus bet aozet stajoù war ar sizhun hag e 1993 ez eus bet divizet kinnig stajoù hir war c'hwec'h miz. Berzh bras o deus graet ar stajoù-se pa vez ret chom hep stummann muioc'h eget 75 den e Landerne hag e Plañvour.
Efedus-tre eo ar stumm hir pa vez gouest ar stajidi komz brezhoneg flour dre-se. Difennet e vez dezho ober gant ar skridoù abalamour da intent ar yezh dre gomz hepken. Kaset e vezont da selaou brezhonegerien a bep oad ivez.
Etre 2003 ha 2017 emañ melestradurezh Stumdi e Maner Keranden e Landerne ha da-c'houde emañ er greizenn Theo Le Borgne.
E 2003 e oa bet savet gant ar filmaozour Ronan Hirrien ar film "Ar brezhoneg e c'hwec'h miz" diwar-benn stajidi ar stummadur hir.

### Liammoù

Stumdi
# Stumm douarel

Ur stumm douarel zo un dra unvan e stumm a weler war an douar diwar oberezh an elfennoù naturel. Ar meurvorioù hag ar c'hevandirioù a zo e renk uhelañ a c'heller kavout.
Ne seblant ket ar stumm douarel (saozneg : landform) bezañ kevatal d'ar ger brezhonek torosennadur ha d'ar ger gallek .

## Roll ar stummoù douarel

Argompezenn • Kevandir • Kompezenn • Lapiez • Pladenn • Uhelgompezenn

### Stummoù douarel war-naou

Aradennad • Cuesta • Derez • Ev • Menez • Tarros • Torgenn • Tornaod • Traoñienn

### Stummoù morel

Aber • Abisoù • Aod • Aradennad danvor • Atoll • Bae • Delta (stêr) • Enez • Enezeg • Fjord • Foz danvorel • Kab • Kanol-vor • Karregenn goural • Keinenn veurvorel • Lagon • Ledenez • Ouf • Lenn-vor • Meurvor • Mor • Plateiz kevandirel • Pleg-mor • Ravent • Ria • Stankenn • Tevenn • Tombolo • Tornaod • Traezhenn

### Stummoù stêrel

Aber • Delta • Diazad • Dour-sav • Foz • Froud • Geun • Kanienn • Kember • Kev • Kildroenn • Lamm-dour • Lenn • Palud• Plaenenn dic'hlannus • Stank • Stêr

### Stummoù meneziel ha skornel

Atredoù skornel • Faout • Komb • Kon an atredoù • Menez • Menez-tan • sirk • Skorneg • Traoñienn a-istribilh • Traoñienn skorneglec'h

### Stummoù tanveneziek

Bolz lava • Caldera • Froud lava • Geyser • Kon tanveneziek

## Gwelout ivez

* Douaroniezh
* Douarouriezh
* Geomorfologiezh
* Topografiezh
# Studiolo Isabella d'Este

Studiolo Isabella d'Este zu ur c'habined marzoù savet evit an dugez Isabella d'Este, e diabarzh palez duged Mantova, da gentañ en estaj nobl pe piano nobile ar c'hastell anvet Castello San Giorgio, ha goude, adal 1523, en ti-annez anvet Corte Vecchia.

## Istor

D'an 12 a viz C'hwevrer 1490 eo e timezas Francesco II di Mantova da Isabella d'Este. Neuze ez eas da chom da gastell Sant Jord (Castello di San Giorgio) Mantova. Eno e oa-hi o chom er piano nobile, nepell diouzh Kambr ar Priedoù livet gant Mantegna). Kempenn a reas-hi daou bezhig eno eviti hec'h-unan. Unan a oa ur studiolo (adalek 1490 moarvat). Eno e tegemere he c'houviidi dirak alegoriennoù livet gant Andrea Mantegna, Perugino, Corregio ha Lorenzo Costa. Ar pezhig all, la grotta (kentañ meneg anezhañ a oa en 1498), a denne d'ur vougev dindan an douar.
Dastumet e voe gant Isabella d'Este en e studiolo, hervez giz an amzer e lezioù Italia, traezoù a bep seurt a blije dezhi, hag alegoriennoù urzhiet digant Mantegna. En aner e c'houlennas oberennoù digant Giovanni Bellini, Leonardo da Vinci ha Francesco Francia; ne deuas a-benn da gaout, e 1505, bemet taolenn Perugino, Ar Stourm entre ar Garantez hag an Diorged. Pa varvas Mantegna, ha n'en devoa graet nemet un tamm eus al labour goulennet, eo Lorenzo Costa an hini a gendalc'has gant al labour

## Notennoù

* ↑ Françoise Viatte, Léonard de Vinci : Isabelle d'Este, RMN, 1999.

## Levrlennadur

* Alberta De Nicolò Salmazo, Mantegna (1996). Troet e galleg gant Francis Moulinat ha Lorenzo Pericolo (1997), evit an dastumad " Maîtres de l'art", Gallimard Electa, Milan (ISBN 2 07 015047 X)

## Pennadoù kar

* Kambr ar Priedoù
# Studi hag Ober

Studi hag Ober zo ur gelaouenn gristen e brezhoneg, bet krouet gant ar gloareged Maodez Glanndour ha Pêr-Yann Nedeleg o doa graet anaoudegezh an eil gant egile e kloerdi Sant Loeiz e Roma. Meur a varevezh zo bet en istor ar gelaouenn a oa he fal mont er-maez eus ar "brezhoneg-beleg" a rene en Iliz :
- an niverennoù 1 da 21, etre 1936 ha 1944, e voe liesskrivet er penn-kentañ, ha moullet goude ; P.Y. Nedeleg a voe rener ha merour betek 1941 hag e rankas dilezel dre urzh en abeg ma oa "re vroadelour" ar gelaouenn ;
- e 1945 e voe adkroget gant Maodez Glanndour ur wech anvet da gure e Gwengamp, dindan anvad ar c'h.«Kaieroù Kristen» embannet gant «Studi hag Ober», betek ar c'haier 7-8 e 1949 gouestlet d'ar Werc'hez Vari ;
- etre 1950 ha 1961 ne zeuas er-maez niverenn ebet. D'ar mareoù-se ez embannas avat MG dindan anvad «Ar Bibl Santel» levrennoù liesskrivet eus ar Bibl troet diwar ar gresianeg (Aviel Sant Mazhe 1952, Koheleth 1953, Diskuliadur Sant Yann 1953, Aviel Sant Yann 1954, Levr Ar Furnez 1955, Habakouk Abdia Yoel Yona 1955, Aviel Sant Mark 1958) ;
- E 1962 ez adkemer anvad «Studi hag Ober» oc'h embann «Al Lizheroù katolik» hag e talc'ho d'an hevelep stumm embann liestennet gant ur golo melen sklaer betek 1978, gant an niverenn 24-25.
Gant an eil rummad-se eus "Studi hag Ober" en deus kendalc'het M. Glanndour da zifraostañ tachenn an doueoniezh e brezhoneg, ar viblvarnerezh, skridoù an Tadoù eus an Iliz, troidigezhioù eus ar Bibl, eus ar meulganoù Latin e brezhoneg, eus al liderezh e brezhoneg gant kemmoù bras deuet da heul Vatikan II.
A-drugarez d'al labourioù a zo bet embannet er gelaouenn-se, ha dreist-holl en eil rummad, ez eus bet gellet kregiñ da c'hoveliañ ur yezh yac'h evit al labourioù war-dro ar relijion gatolik, diazezañ ar skritur unvan er metoù katolik brezhonek, hag embann labourioù a-bouez, pergen war al liderezh, evel "Pedenn an Iliz" e 1977 gant Jozef Lec'hvien pe c'hoazh "Liderezh an Eurioù - Azvent ha Nedeleg" e 2009.

## Liamm diavaez

* Studi hag Ober niv. 1-21 - Levraoueg Niverel Breizhek hag Europeat

## Notennoù

* ↑ sellout ouzh pennad Nedelec (Pierre Jean) e Geriadur ar skrivagnerien Lukian Raoul
* ↑ Notenn a-bouez : Lukian Raoul en e c'heriadur ar Skrivagnerien ne ra meneg ebet eus an eil Studi hag Ober.
# Stumm-meneg (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen lemma (saoz: citation form pe canonical form evit komz war tachenn ar vorfologiezh eus stumm diazez ur leksema, oc'h ober dave an termen "leksema" amañ da hollad ar stummoù pe furmoù gante an hevelep ster diazez, da skouer e brezhoneg e implijer stumm an unander hep kemamdur evel stumm-meneg an anvioù-kadarn ha stumm an anv-verb evel stumm meneg ar verboù d.s.:
    Stummoù-meneg
       "Penn"
       "Reiñ"
    Stummoù nann-meneg
       "Pennoù"
       "benn"
       "Ro"
Al lemma eo ar stumm dibabet dre voaz evit ober dave d'an holl leksemoù-se, da skouer "kanañ" eo ul lemma e brezhoneg rak talvezout a ra an anvioù-verb e brezhoneg evit ober dave da holl stumooù displeget ur verb, da skouer al leksemoù "kanan", "kan", "kanfomp"... Klotaat ar ra peurliesañ al lemma en degouezhioù-mañ gant ar c'helf ha gallout a reont klotaat ivez gant ar wrizienn, met n'eo ket ret nag an eil nag egile.
Klotañ a ra alies, met n'eo ket dre ret atav, gant stumm ar pennger
A-bouez eo gallout ober an diforc'h etre ar stumm-meneg ha stummoù ("gerioù") all, dreist-holl peogwir e klot dre vras (met pas dre ret) ar stummoù-meneg gant stumm ar penngerioù en ur geriadur, da skouer e brezhoneg e vez renket ar ger "(da) bennoù" dindan ar pennger "penn" hervez ar stumm-meneg boas e brezhoneg.
Kemmañ a ra stumm resis ar stumm-meneg a yezh da yezh hervez o mont-en-dro resis dre ma tenn ar stummoù-meneg da framm yezhadurel ur yezh. E meur a yezh, o brezhoneg en o zouez, e talvez an anv-verb da stumm-meneg evit ar verboù. E yezhoù all avat e vez implijet stummoù all ar verb dre ma n'o deus anv-verb evbet, evel da skouer e gresianeg a-vremañ ma talvez stumm ar c'hentañ gour unander da stumm meneg, rak hervez ar stumm-se e kemm displegadur ur verb. Ne glot ket dre ret ivez, evel ma tiskwel ar skouerioù-mañ, ar stumm-meneg gant ar wrizienn:
    Stumm-meneg: Anv-verb
       Brezhoneg
          kanañ (gwrizienn: had-))
       Galleg
          chanter (gwrizienn: chant-)
       Saozneg
          to sing (gwrizienn: sing-)
    Stumm-meneg: Stummoù verbel nann-anv
       Gresianeg (1añ gour unander amzer-vremañ)
          τραγουδώ (gwrizienn: τραγουδ-)
       Hebraeg (3de gour unander amzer-vremañ)
          שׁוֹמֵר shomer: "gwraez" (gwrizienn: שמר SH-M-R: "gwareziñ")
En arabeg hag e yezhoù semitek all evel an hebraeg e teu sklaer al liamm etre mont-en-dro ar yezh hag ar stummoù dibabet ganti evit talvezout da stummoù-meneg rak er yezhoù-mañ e vez implijet gwriziennoù teirc'hensonennel, elfennoù diazez ar yezh ken evit ar verboù hag evit an anvioù hag all, da skouer: K-T-B = gwrizienn ha stumm-meneg holl stummoù ar verb "skrivañ".
Peurliesañ e vez implijet ar stumm amverk evit talvezout da stumm-meneg met a-wezhoù e tibaber stummoù merket, evel da skouer e finneg ma vez renket ar verboù er geriadoù dindan ar stumm-meneg kevatal d'an anv-verb kentañ merket gant al lostger -(t)a pe -(t)ä kentoc'h ober gant stumm amverk ar wrizienn.

## Gwelit ivez:

* Lemma (yezhoniezh)
* Gwrizienn (yezhoniezh)
* Kelf (yezhoniezh)
* Morfologiezh
* Kenger
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1947

Renk hollek ar rederien :
| 1 | Jean Robic | Breizh | 148e11'25" |
| 2 | Édouard Fachleitner | Bro-C'hall | 3'58" war e lerc'h |
| 3 | Pierre Brambilla | Italia | 10'07" war-lerc'h ar gounideg |
| 4 | Aldo Ronconi | Italia | 11'00" |
| 5 | René Vietto | Bro-C'hall | 15'23" |
| 6 | Raymond Impanis | Belgia | 18'14" |
| 7 | Fermo Camellini | Italia | 24'08" |
| 8 | Giordano Cottur | Italia | 1h06'03" |
| 9 | Jean-Marie Goasmat | Breizh | 1h16'03"" |
| 10 | Apo Lazaridès | Bro-C'hall | 1h18'44" |
| 100 o loc'hañ, 53 o tegouezhout ||||
Ar c'hentañ goude an Eil brezel-bed e oa Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1947, ha gounezet e voe gant ar reder breizhat Jean Robic. En deiz diwezhañ e teuas an trec'h gantañ, ha gwech ebet n'en doa douget ar c'hrez melen e-kerzh ar redadeg.
Da 9vet e oa Jean-Marie Goasmat, ur Breizhad all, hag ur brezhoneger anezhañ ivez.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1937

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1937 a zo bet gounezet gant ar reder bask Roger Lapébie a rede evit skipailh Frañs.

## Renkadur

| | Reder | Bro | Skipailh | | Amzer |
| 1 | Roger Lapébie | Bro-Vask | Frañs | e | 138 h 58 min 31 s |
| 2 | Mario Vicini | Italia | en e anv | + | 7 min 17 s |
| 3 | Léo Amberg | Suis | Suis | | 26 min 13 s |
| 4 | Francesco Camusso | Italia | Italia | | 26 min 53 s |
| 5 | Sylvain Marcaillou | Frañs | Frañs | | 35 min 36 s |
| 6 | Edward Vissers | Belgia | en e anv | | 38 min 13 s |
| 7 | Paul Chocque | Frañs | Frañs | | 1 h 05 min 19 s |
| 8 | Pierre Gallien | Frañs | en e anv | | 1 h 06 min 33 s |
| 9 | Erich Bautz | Alamagn (Trede Reich) | Alamagn | | 1 h 06 min 41 s |
| 10 | Jean Fréchaut | Frañs | en e anv | | 1 h 24 min 34 s |
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1938

Tro C'hall war varc'h-houarn 1938 a zo bet gounezet gant ar reder italian Gino Bartali.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1931

Tro C'hall war varc'h-houarn 1931 a zo bet gounezet gant an Okitan Antonin Magne (Aitrac, 16 a viz C'hwevrer 1904 – Arcaishon, 8 a viz Gwengolo 1983). Ar Belgiad Jef Demuysere a voe da eil.

## Tennadoù-hent e Breizh

* 1añ a viz Gouere : 2$^l$ tennad-hent etre Caen (Calvados) ha Dinan (Aodoù-an-Hanternoz) ; trec'h eo Max Bulla ( Aostria).
* 2 a viz Gouere : trivet tennad-hent etre Dinan ha Brest (Penn-ar-Bed) ; trec'h eo Fabio Battesini ({}).
* 3 a viz Gouere : pevarvet tennad-hent etre Brest ha Gwened (Mor-Bihan) ; trec'h eo André Godinat ( Bro-C'hall).
* 4 a viz Gouere : loc'het 5vet tennad-hent eus Gwened war-du Les Sables-d'Olonne (Vande).
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1932

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1932 a voe gounezet gant ar reder gall André Leducq.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1933

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1933 a voe gounezet gant ar reder gall Georges Speicher.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1935

Tro C'hall war varc'h-houarn 1935 a zo bet gounezet gant ar Belgiad Romain Maes.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1936

Renk hollek ar rederien :
| 1 | Sylvère Maes | Belgia | 142e47'32" |
| 2 | Antonin Magne | Bro-C'hall | 26'55" war e lerc'h |
| 3 | Félicien Vervaecke | Belgia | 27'53" war-lerc'h ar gounideg |
| 4 | Pierre Clemens | Luksembourg | 42'42" |
| 5 | Arsène Mersch | Luksembourg | 52'52" |
| 6 | Mariano Cañardo | Spagn | 1e03'04" |
| 7 | Mathias Clemens | Luksembourg | 1e10'44" |
| 8 | Léo Amberg | Suis | 1e19'13" |
| 9 | Marcel Kint | Belgia | 1e22'25" |
| 10 | Léon Level | Bro-C'hall | 1e27'57" |
| 90 o loc'hañ, 43 o tegouezhout ||||
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1936 a voe gounezet gant ar reder belgiat Sylvère Maes evit ar wech kentañ. Aet e oa ar maout gantañ e 1939 ivez.
Aet e oa an 8vet tennad-hent etre Grenoble (Isère) ha Briançon (Hautes-Alpes) gant ar Breizhad Jean-Marie Goasmat.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1934

Tro C'hall war varc'h-houarn 1934 a zo bet gounezet gant an Okitan Antonin Magne.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1939

Tro C'hall war varc'h-houarn 1939 a zo bet gounezet gant ar Belgiad Sylvère Maes.
# Xaçmaz

Xaçmaz zo ur rayon eus Azerbaidjan, e biz ar vro war aod Mor Kaspia.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Xavier

Xavier zo un anv-badez gallek ha katalanek deuet diwar an anv-badez euskarek Xabier.

## Adstumm

* Xavière, evit ar merc'hed e galleg.

## Yezhoù all

* Javier, en spagnoleg,
* Xaver, en alamaneg,
* Zavier, e brezhoneg.

## Tud
### Breizh

* Xavier Josso (1894-1983), livour-skeudennaouer
* Xavier de Langlais, skrivagner gallek ha brezhonek, anavet evel Zavier Langleiz
* Xavier Grall, skrivagner breizhat gallek
* Xavier Tanguy (g. e 1980), kizeller

### Bro-C'hall

* Xavière Tiberi (g. e 1936), politikourez
* Xavier Emmanuelli (g. e 1938), politikour
* Xavier Bertrand (g. e 1965), politikour

### Savoia

* Xavier de Maistre (1763-1852), skrivagner savoian

## Pennadoù kar

* Valaire
* Valéry