OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Skol an Emsav (kelaouenn)

Skol an Emsav a oa ur gelaouenn vrezhonek graet e Roazhon hag e Kemper er bloavezhioù 1970.
Bernez Rouz a rae war he zro d'ur poent.

## Niverennoù

* 1973, niv. 6 : Diwar-benn ar sevenadur, gant Fanch Elegoet, Yann-Erwan Broudig, Paotr Skrignag, Youenn Olier, Yann Talbot, Makoto Noguchi, Herve Latimier, Fanch Kerrain, Fransez Favro.
* Niv. 8, enni Penaos mont war-raok ? gant Yann-Kel Kernalegenn, ...
* Niv. 10, gant Paotr Skrignag, ...
* Genver 1975, niv. 13, gant Lukian Kergoat, ...
* Ebrel 1975, niv. 14, gant F. Favro, ...
* Mezheven 1975, niv. 15 : Kudenn ar vroad, gant Fañch Kerraen, Ivon Gag, J. Chardronnet, Bernez Rouz ha Laorañs Guillaumie.
* Mae 1976, niv. 17
* Here 1976, niv. 18

## Notennoù

* ↑ Roll al leoriou hag ar pennadou bet embannet e brezoneg e 1975, Studi niv. 10, 1979, p. 23 : "SKOL AN EMSAV : Bernez Rous, Ar Veleneg, An Erge Vras, 29000 Kemper."
* ↑ (br)(fr) Le Trésor du breton écrit Teñzor ar brezhoneg skrivet : "Studier war an istor hag ar brezhoneg eo bet e Kemper hag e Roazhon. Graet en deus d’ar mare-se war-dro Yod-Kerc’h ha kelaouenn Skol an Emsav"
* ↑ Al Liamm 161, 1973, p. 477
* ↑ Meneget e-barzh Meizad ar vroad er Post e Kemper gant Yann-Kel Kernalegenn.
* ↑ IDBE
* ↑ Le Trésor du breton parlé
# Skol er gêr

Ar Skol er gêr zo un doare d'ober skol ma chom ar bugel pe ar vugale er gêr da vezañ skoliataet gant o zud. Daoust ma vez graet kalzig e Stadoù-Unanet Amerika n'eo ket gwall anavezet e Frañs nag e Breizh. N'emañ ket er-maez diouzh al lezenn avat dre ma c'houlenn e vije desket ar vugale etre 3 ha 16 bloaz ha n'eo ket skoliataet dre ret.
# Skol europat uhel Arzoù Breizh

Skol europat uhel Arzoù Breizh (École européenne supérieure d’art de Bretagne pe EESAB e galleg) a zo ur skol bublik bet savet d'ar 27 a viz Kerzu 2010 gant kêrioù Brest, an Oriant, Kemper ha Roazhon, kuzul-rannvro Breizh ha Stad Bro-C'hall. Savet eo bet diwar peder skol an arzoù-kaer a oa er c'hêrioù-se.
Kinnig a ra stummadurioù war dri ha pemp bloaz war an arz, ar c'hehentiñ gwelet hag an dizagn e Brest, an Oriant, Kemper ha Roazhon.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Tessennano

Tessennano zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
# Test-cross

E geneteg e reer test-cross eus un hentenn ar pall ganti diskouezañ genotup ur bev dezhañ ur fenotup trec'h.
# Test Bechdel

An test Bechdel (/bɛkdəl/), anvet test Bechdel-Wallace ivez, zo e bal diskouez an hollvezañs c'hourel en oberennoù sevenadurel a-vremañ, ma vez ankouaet ar maouezed enno alies-mat.
Tri fal zo da dizhout evit tremen an test :
* kaout div vaouez a zo penndudennoù (un anv ganto) ;
* kaout an div vaouez o komz o-div ;
* ma rafent kaoz eus traoù all estreget paotred.
Hervez ar stadegoù ne vefe nemet an hanter eus ar filmoù a dizhfe an holl balioù.
# Testa di Cane

An Testa di Cane ("penn ar c'hi" en italianeg) zo ur run uhelik e Turbia, a-us da Vonaco.
# Testamant neve eus hon Otro hac hon Salver Jesus-Christ

Testamant neve eus hon Otro hac hon Salver Jesus-Christ zo un droidigezh katolik eus an Testamant Nevez, embannet e Gwengamp en ti B. Jollivet e 1853, e yezh Treger.
Ne ouzer ket ervat gant piv e oa bet graet an droidigezh, marteze gant an aotrou Jozef Joubin, person Lanrodeg, pe gant Leméhaussé.
Kalz aesoc'h da lenn gant an dud e oa an droidigezh-mañ eget hini Ar Gonideg, enni e-leizh a c’herioù nevez brezhoneg, a c’herioù gwall-gozh, pe a stummoù amprestet digant ar c'hembraeg.

## Liammoù diavaez

* Testamant neve eus hon Otro hac hon Salver Jesus-Christ e levraoueg an Institut de Documentation Bretonne et Européenne (idbe-bzh)

## Notennoù

* ↑ "Approuvet gant an otro Mee, Escop a San-Briec" (29 Mezheven 1849).
* ↑ Leoriou ar baradoz, Yann Celton, 2002, p. 19
* ↑ Cf. Troidigezhioù ar Bibl e brezhoneg
# Steve Harris

Stephen Percy Harris, pe "Arry" e genoù e vignoned, zo ganet d'an 12 Meurzh 1957 e Leytonstone, Londrez, Bro-Saoz. Gitarour-boud ar strollad-sonerien Iron Maiden eo, ha tad eo d'ar ganerez Lauren Harris.

## Pladennoù gant Iron Maiden

* Iron Maiden (1980)
* Killers (1981)
* The Number of the Beast (1982)
* Piece of Mind (1983)
* Powerslave (1984)
* Live After Death (1985)
* Somewhere in Time (1986)
* Seventh Son of a Seventh Son (1988)
* No Prayer for the Dying (1990)
* Fear Of The Dark (1992)
* A Real Live One (1993)
* A Real Dead One (1993)
* Live at Donington (1993)
* The X Factor (1995)
* Virtual XI (1998)
* Brave New World (2000)
* Rock in Rio (2002)
* Dance of Death (2003)
* Death on the Road (2005)
* A Matter of Life and Death (2006)

## Daveoù

* (en) Buhezskrid Steve Harris
# Steve Jobs

Steven Paul Jobs (24 a viz C'hwevrer 1955 – 5 a viz Here 2011) a oa ur stlennegour stadunanat, kensavet gantañ e 1976 ar gevredigezh Apple, ha lakaet da "tad" ijinadennoù brudet er bed a-bezh evel an urzhiataer Macintosh, an iMac, an iPod, an iPad Bez' e oa ivez penn-rener (CEO, Chief Executive Officer) ha perc'henen darn vrasa­ñ Pixar ; bez' e oa ivez krouer an embregerezh NeXT. Jobs ha Steve Wozniak, kenkroueri Apple, a vez lakaet war-raok evel diazezourien reveulzi an urzhiataerezhioù hag ar stlenneg er '70 ha '80.

## Buhez

Ganet e oa bet Jobs e San Francisco, Kalifornia, met lakaet e voe da advabañ pa voe ganet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Steve McQueen (aktour)

Terrence Steven "Steve" McQueen (ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1930 e Beech Grove en Indiana e Stadoù-Unanet ha marvet d'ar 7 a viz Du 1980 e Ciudad Juárez e Mec'hiko) oa un aktour Amerikan, e lesanv oa The King of Cool. Bez' e oa ivez produktour sinema, bleinier karr-tan ha bleinier moto. Bez' en deus bet un anvadur evit un Academy Award evit e roll e-barzh The Sand Pebbles.

## Buhez

Mab pennhêr e oa, n'en deus ket anavezet e dad en doa laosket e vamm war-lec'h e c'hanedigezh. Savet e voe gant e eontr e Slater e Missouri. Pa voe daouzek vloaz ec'h eas da vevañ gant e vamm da Los Angeles. Abred e kuitaas ar skol hag e lakaas e anv er Marines e 1947 lec'h ma voe mekanisian. E 1952 e studias en Actors Studio eus New York hag ober a reas e grog kentañ e Broadway e 1955, er pezh-c'hoari A Hatful of Rain.
E 1956 e kemeras perzh en e film kentañ, Somebody Up There Likes Me gant Robert Wise. Se a vo penn kentañ ur respet sinema a raio dioutañ unan eus an aktourion vrudetañ eus e remziad. E-touez e filmoù brudetañ emañ: The Magnificent Seven, The Great Escape, Bullitt ha Papillon.
Brudet eo bet evit bezañ c'hoariet tudenn Joss Randall, un hemolc'her torfedourien gant e winchester berraet he c'hanol, er stirad amerikan Wanted : Dead or Alive sevenaet gant Thomas Carr. 94 rann a 26 munutenn a zo bet skignet war ar rouedad skinwel CBS etre ar 6 a viz Gwengolo 1958 hag an 29 a viz Meurzh 1961. Skignet eo bet e Frañs adalek ar 25 a viz Mae 1963 dindan an titl a Au nom de la loi.
# Steven (Bro-Saoz)

* 911 - 1206
* Tiegezh Rollon
* 911 - 927 Rollon
* 927 - 942 Gwilherm Hir e Gleze
* 942 - 996 Richarzh Dizaon
* 874 - 1026 Richarzh II
* 1026 - 1027 Richarzh III
* 1027 - 1035 Roparzh an Diaoul
* 1035 - 1087 Gwilherm an Alouber
* 1087 - 1106 Roparzh II (dug Normandi)
* 1106 - 1135 Herri Iañ (dug Normandi)
* 1135 - 1144 Steven Bleaz
* Tiegezh Plantagenet
* 1144 - 1150 Jafrez Plantagenet
* 1150 - 1189 Herri II Plantagenet
* 1189 - 1199 Richarzh IV Kalon Leon
* 1199 - 1206 Yann Dizouar
Steven, Steven Bleaz, pe Stephen of Blois e saozneg (pe Estienne de Blois e galleg), ganet etre 1092 ha 1096, marvet e 1154, a voe dug Normandi entre 1135 et 1144, kont Boulogne (a-berzh e wreg) entre 1125 ha 1146, ha roue Bro-Saoz eus 1135 betek e varv.
Ganet e oa e kontelezh Bleaz. E dad Étienne-Henri a varvas, hag eñ yaouank c'hoazh, ma voe savet gant e vamm Adela Normandi, merc'h da Gwilherm an Alouber. Kaset e voe gant e vamm da lez e eontr, Herri Iañ Bro-Saoz. Plijout a reas an niz d'ar roue, a roas dezhañ douaroù bras. Dimeziñ a reas da Matilda Boulogne, pennhêrez douaroù bras ivez, e Kent hag e Boulogne, ma oant ar priedoù pinvidikañ e Bro-Saoz.
Hogos e voe da Steven bezañ beuzet war un dro gant mab Henri Iañ, William Adelin, pan eas ar Blanche-Nef d'ar goueled en 1120. Goude marv William e oa diasur piv a yaje da roue. Neuze, pa varvas Henri en 1135, e teredas Steven a-dizh, eus Normandi, ha gant skoazell e vreur Henri, eskob Winchester hag abad Glastonbury, e voe anvet da roue Bro-Saoz ha kurunennet, o lavarout e tremene derc'hel d'an urzh vat a-raok e le da harpañ merc'h ar roue Henri Iañ, an Impalaerez Matilda.
Ne voe ket ur roue gwall ampart. Gwan e oa, ha ne gomze ket rust a-walc'h. E-kerzh e ren e voe brezel diabarzh gant e geniterv, an Impalaerez Matilda. War e lerc'h e renas Herri II, mab da Vatilda, ha kentañ roue anjevat ar vro.
Brudet fall eo Steven abalamour ma voe ur roue meur en e raok, Herri Iañ, hag unan all war e lerc'h, Herri II, hag ar re-se a blijas muioc'h egetañ d'an istorourien, eme e zifennerien.
| En e raok: Herri Iañ | Roue Bro-Saoz 1135 - 1154 | War e lerc'h: Herri II |
# Steve Winwood

Steve Winwood zo ur c'haner ha soner saoz.

## Liamm diavaez

* O seniñ gant Eric Clapton
# Stevell

Ur stevell (anvet ivez tog-pich) a zo anezhañ ur gouin graet gant latex peurliesañ hag a vez lakaet war-c'horre ar c'halc'h evit ar baotred pe e diabarzh ar forzh evit ar maouezed. Savet eo bet ar ger diwar stev/steviañ a dalvez kement ha stouv/stouvañ ; daoust d'an div familh gerioù bezañ tost e-keñver an neuz hag ar ster, a orin disheñvel int.
Talvezout a ra ar stevell da vevenn fizikel a-benn mirout ouzh ar sper da frouezhusaat ar vi. Implijet e vez ar stevelloù ivez evit chom hep tapout meur a gleñved dre zarempredoù rev (SDR).
Doare-implij
Ret eo goût eo ral-tre kaout kudennoù gant ur stevell (toullañ pe ruzañ kuit) pa vezont implijet mat.
* Arabat implijout stevelloù aet kozh (sellit atav ouzh an deiziad war ar pakad pe war ar voest).
* Implijet ur stevell ur wech nemetken. Arabat adimplijout ur stevell.
* Diwallit, pa zigorit ar pakad, rak diregiñ ar stevell.
* Lakait ar stevell war penn ar c'halch ha diruilhet anezhi en ur skarzhañ an aer diouzh penn ar stevell dre he fiñsat etre ar bizied.
* Ret eo sachañ ar c'halc'h er-maez diouzhtu goude strinkañ hag a-raok ma teufe gwak en-dro en ur diwall ne redfe kuit ar sper.
* Grit ur skoulm er stevell ha laka anezhi er pod-lastez (arabat lakaat anezhi er privezioù).
Gant relijionoù zo, evel da skouer Iliz Katolik, e vez difennet ouzh an dud a gred enne implijout stevelloù.
Hervez ur studiadenn bet kaset da-benn e 2001study, implijout stevelloù a zo talvoudus-tre evit bihanaat ar riskl da dapout ur c'hleñved dre zarempredoù rev (SDR), da skouer:
* Azoniad hangaezivig arzeuat (HAZA): 85% nebeutoc'h a riskl
* gonorrhea (paotred): 71% nebeutoc'h a riskl

## Liammoù diavaez

* (fr) Penaos lakaat ur stevell evit ar baotred.
* (fr) Penaos lakaat ur stevell evit ar merc'hed.

## Daveennoù

* ↑ Dafar geriadur ar yezh arnevez, Preder, 1971
* ↑ Hervez Albert Deshayes (Dictionnaire étymologique du breton) e tever « stev » eus ar galleg kozh esteval, aet diwar wel ha « stouv » eus ar galleg kozh estofer deuet da vezañ étouffer.
# Steven Brioude

Steven Brioude pe Steven Gévaudan , pe Stephanus, marvet en 970, a voe beskont Gévaudan eus 954 betek 970. Mab e oa da v-Beltram, beskont Gévaudan, ha da Emilgarde.
Gouarn a rae Saint-Julien de Brioude ha Mende, mestr e oa war greisteiz Aovergn. Ne oa ket kont Gévaudan, petra bennak ma en doa galloud kement hag ur c'hont, ha ne voe roet an titl-se nemet meur a gantved goude.

## Dimezioù

* Dimeziñ a reas d'ur plac'h anvet Anne, ha n'ouzer netra diwar he fenn, nemet e oa bev en 943. Ur verc'h o doe, Emildis, a zimezas da Rotboald Iañ Provañs, anavezet ivez e galleg evel Roubaud, kont Provañs.
* War-dro 967 ec'h addimezas Steven Brioude da Adelaid Anjev († 1026), merc'h da Foulk II, kont Anjev, ha d'e bried Gerberga. Bugale o doe:
** Pons Iañ Gévaudan († entre 1016 ha 1018), kont Gévaudan
** Steven, eskob Le Puy eus 995 da 998
** Bertrand
** hag ivez, moarvat, Ermengarde, dimezet da Robert Iañ Aovergn, kont Aovergn ha Clermont.
# Steve Gadd

Steve Gadd (ganet d'an 9 a viz Ebrel, 1945 e Rochester, New York) zo un tabouliner amerikan kontet da vezañ unan eus an daboulinerien vrudetañ er bed. Anavezet evit bezañ bet savet lusk mil brudet ar ganaouenn "50 Ways to Leave Your Lover" gant Paul Simon. Labouret en deus bet gant un niver bras a dud hag a strolladoù, en o zouez Paul McCartney, Steely Dan, Al Jarreau, Joe Cocker, Chick Corea, Eric Clapton, James Taylor hag ar Bee Gees.
Krog e oa da daboulinañ pa ne oa nemet seizh vloaz. Da unnek vloaz e taboulinas evit Dizzy Gillespie.

## Pladennoù ma c'heller e glevet

Gant B.B. King:
* Riding With The King
Gant Chick Corea:
* My Spanish Heart
* Friends
* Three Quartets
* The Leprechaun
* The Mad Hatter
* Rendezvous In New York
* The Ultimate Adventure
Gant Simon and Garfunkel:
* The Concert in Central Park
Gant The Manhattan Transfer:
* Mecca for Moderns
* Pastiche
Gant Paul Simon:
* One-Trick Pony
* Still Crazy After All These Years
* Hearts and Bones
* You're the One
* Paul Simon's Concert in the Park, August 15, 1991
* Surprise
* Late in the Evening
* Still Crazy After All These Years (50 Ways To Leave Your Lover)
Gant George Benson:
* Bad Benson
* Pacific Fire
* GB
* In Your Eyes
* Livin' Inside Your Love
* Good King Bad
* In Concert-Carnegie Hall
Gant Eric Clapton:
* Live At Hyde Park (DVD)
* Pilgrim
* Reptile
* Riding With The King
* One More Car, One More Rider
* Me And Mr. Johnson
* Sessions for Robert J.
* Back Home
* Clapton Chronicles
Gant Dr. John:
* City Lights
* Tango Palace
Gant James Brown:
* Black Caesar
Gant Al Jarreau:
* Tenderness
* Breakin' Away
* Jarreau
* This Time
Gant Rickie Lee Jones:
* Rickie Lee Jones
* Pirates
* Magazine
Gant Paul McCartney:
* Tug Of War"
* Pipes Of Peace"
Gant Al Di Meola:
* Casino
* Elegant Gypsy
* Orange And Blue
* Tour De Force Live
* Electric Rendezvous
* Splendido Hotel
* Land Of The Midnight Sun
* Consequence Of Chaos
Gant Lee Ritenour:
* Feel the Night
* Captains Journey
* Friendship
Gant Michel Jonasz:
* Michel Jonasz au Zénith (1993)
Gant Weather Report
* "Mr Gone" (1978)
Gant Funk Factory
* "Funk Factory" (1975)
Gant James Taylor
* New Moon Shine, 1993
* October Road, 2006
* James Taylor: A Christmas Album, 2006
Gant Art Garfunkel
* Some Enchanted Evening, 2007
* Songs From A Parent To A Child, 1997
# Steve Zahn

Steven James "Steve" Zahn, ganet d'an 13 a viz Du 1967 e Marshall, Minnesota, zo kaner, muzikour hag aktour amerikan.
# Timbroù Kab ar Spi Mat

Un drevadenn eus ar Rouantelezh Unanet e oa trevadenn Kab ar Spi Mat, e saozneg « Cape of Good Hope ». Etre 1853 ha 1904 ez eus bet embannet timbroù-post eno. Goude 1904 e vo implijet timbroù Suafrika.
Da vare ar brezel etre armeoù Bro-Saoz hag an annezidi Boer ez eus bet lakaet e gwerzh timbroù soulgarget :
* Z.A.R. war timbroù Kab ar Spi Mat e 1899.
* Mafeking Siege pe Mafeking Besieged e 1900.
* Field Post-Office - British Army Africa, Army Post-Office - Natal Field Force o soulgargañ timbroù Bro-Saoz e 1899-1900
* Vryburg, VR special post e 1899-1900

## Liammoù diavaez

* Cape of Good Hope stamps
# Timbroù Jibraltar

Jibraltar (saozneg : Gibraltar) a zo un tiriad breizhveuriat tramor lec'hiet e su al Ledenez Iberiat.
Betek 1886 e veze graet gant timbroù saoz gant ur sielladur A 26 pe G.
E 1886 e teu er-maez timbroù gant poltred ar Rouanez Victoria embannet er Bermuda gant ar soulgarg « Gibraltar ».
Timbroù gant ar meneg « Gibraltar » a vo moullet goude-se ha betek hiriv.
E 1889 zo bet embannet timbroù Victoria warno ar gerioù « centimos » pe « pesetas », ar re nemeto bet soulgarget gant un dalvoudegezh e moneiz Bro-Spagn.
Un iskis a dimbr zo bet savet e 1969 : e stumm zo hini ar « Roc’h », da lavaret eo ar garreg a zo arouez al ledenez.
Tro 1200 timbr zo bet lakaet e gwerzh gant Postoù Jibraltar etre 1886 ha 2006.

## Liamm diavaez

* (en) gibraltar-stamps.com
# Timbroù Karelia

Div wech e-kerz an XXvet kantved ez eus embannet timbroù dindan an anv Karelia, ur vro a Skandinavia etre Finland ha Rusia : e 1922 da gentañ pa oa ur republik disrannus eus Rusia, hag etre 1941 ha 1944 pa ‘z eo bet aloubet Karelia ar Reter gant arme Finland.

## 1922

Goude an taol-dispac’h bolchevik hag ar brezel diabarzh ez eus bet embannet e 1922 pempzek timbr gant Karelia, etre 5 pennia ha 25 markka a zalvoudegezh anezho. Diskouez a reont skeudenn un arzh dindan an anv "KARJALA". Ul liv hepken evit ar re izel o friz ha div liv evit ar re 1 markka pe vuioc’h.
O vezañ m’int bet implijet nemet etre ar 31 a viz Genver hag ar 16 a viz C’hwevrer 1922 eo rouez kenañ bremañ kavout seurt timbroù gant siell ar postoù. Pemp pe dek gwech priz ar re disiell int. Met timbroù faos zo bet moullet ivez siwazh.

## 1941-44

Pa voe aloubet Reter Karelia gant Finland e 1941 ez eus bet embannet gant ar velestradurezh soudardel timbroù soulgarget ITA- / KARJALA / Sot.hallinto, da lavaret eo "Melestradurezh Soudardel Karelia ar Reter".
An timbr nemetañ bet ijinet zo bet an diwezhañ : un timbr madoberus embannet e 1943, warnañ arouez ar vro (un arz gwenn gant ur c’hleze). Un taos-ouzhpenn a 1.50 markka a veze paeet dre e brenañ evit sikour tud gloazet ar brezel.
Goude ar brezel-bed ez eo distroet Karelia ar Reter en Unvaniezh Soviedel. Implijet zo bet eta timbroù ar Stad-se a-raok ober gant re Rusia.

## Pennadoù kar

* Timbroù Aunus
* Timbroù Finland
* Timbroù Rusia
# Timbroù Katanga

Ur rannvro e su Republik Demokratel Kongo eo ar C’hatanga.
Goude ma oa embannet dizalc’hidigezh trevadenn gozh Belgia e miz Even 1960 e nac’h Moïse Tshombe sentiñ ouzh gouarnamant Patrice Lumumba hag e tisklêr e miz Gouere eo dizalc’h Stad Katanga. Padout a ray ar Stad-se betek 1962.
Implijet e veze da gentañ timbroù « Kongo Velgia » ha timbroù ar C’hongo gant ar soulgarg KATANGA .
Ur nebeud rummadoù timbroù dindan an anv « Katanga » zo bet embannet avat.
Abaoe 1962 e vez implijet timbroù Republik Demokratel Kongo war-bouez ar prantad m’eo bet adanvet ar vro « Zaïre » (1971-1997).
# Yezhoù kouchitek an Uheldiroù

Un isskourr eus yezhoù kouchitek ar reter eo yezhoù kouchitek an Uheldiroù, ennañ 7 yezh komzet en Etiopia:
* Alabeg
* Bourdjieg
* Gedeoeg
* Hadiyeg
* Kambateg
* Libidoeg
* Sidamoeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù kouchitek an norzh

Un is-skourr eus ar yezhoù kouchitek eo 'yezhoù kouchitek an norzh, ennañ 1 yezh komzet e Soudan:

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù kouchitek ar c'hreiz

Ur skourr eus ar yezhoù kouchitek eo yezhoù kouchitek ar c'hreiz pe yezhoù agawek, ennañ 5 yezh komzet e Etiopia dreist-holl hag ivez e Eritrea (ur yezh nemetken).
Isrannet e vez yezhoù kouchitek ar c'hreiz evel-hen:
* Yezhoù ar reter
* Yezhoù an norzh
* Yezhoù ar su
* Yezhoù ar c'hornôg

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek

## LIammoù diavaez

* Ethnologue
# Yezhoù kouchitek ar c'hreiz-kornôg

Un is-skourr eus yezhoù kouchitek ar c'hreiz eo yezhoù kouchitek ar c'hreiz-kornôg, ennañ 1 yezh komzet en Etiopia:

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
# Strongoli

Strongoli zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
# Strozza

Strozza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Stroncone

Stroncone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
# Stroppo

Stroppo (Estròp en okitaneg, Strop en galleg) zo ur gumun eus Italia, e Traoñiennoù Okitanek Piemonte, e saonenn Maira, e proviñs Cuneo. Brudet eo an iliz savet etre an XII$^{vet}$ ha XIII$^{vet}$ kantved hag ar murlivadurioù enni.
# Stroppiana

Stroppiana zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Villar de la Encina

Villar de la Encina zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villar de los Navarros

Villar de los Navarros zo ur gumun eus Proviñs Zaragoza en Aragon.
# Villar del Humo

Villar del Humo zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villar de Torre

Villar de Torre zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
# Villar del Ala

Villar del Ala zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar del Campo

Villar del Campo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar de la Yegua

Villares de la Yegua zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar del Arzobispo

Villar del Arzobispo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs València, en Kumuniezh València.
# Villar del Buey

Villar del Buey zo ur gumun eus Proviñs Zamora e Spagn.
# Villar del Cobo

Villar del Cobo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
# Tolmezzo

Tolmezzo zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Tolmomyias

Tolmomyias :
| T. sulphurescens, luc'hskeudennet e Turrialba (Costa Rica). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Tolmomyias Hellmayr, 1927 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tolmomyias a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1927 gant an evnoniour aostrian Carl Eduard Hellmayr (1878-1944).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Tolmomyias assimilis
** T. a. assimilis, calamae, clarus, examinatus, neglectus, obscuriceps, paraensis ha sucunduri,
* Tolmomyias flaviventris
** T. f. aurulentus, dissors ha flaviventris,
* Tolmomyias flavotectus,
* Tolmomyias poliocephalus
** T. p. klagesi, poliocephalus ha sclateri,
* Tolmomyias sulphurescens
** T. s. aequatorialis, asemus, berlepschi, cherriei, cinereiceps, confusus, duidae, exortivus, flavoolivaceus, grisescens, peruvianus, inornatus, insignis, mixtus, pallescens ha sulphurescens,
* Tolmomyias traylori,
* Tolmomyias viridiceps
** T. v. subsimilis, viridiceps ha zimmeri.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, tri isspesad ha tregont (33) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Tolmomyias (lennet e-barzh d'an 23 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tolosa (Gipuzkoa)

Tolosa zo ur gêr e Gipuzkoa, en Euskal Herria, war lez ar stêr Oria.

## Tud brudet

* Xabi Alonso (1981): melldroader.
* Mikel Alonso (1980): melldroader.
* Ainhoa Arteta (1964): soprano
* Periko Alonso (1953): melldroader
* Martín de Gaztelu: sekretour an impalaer Karl V
* Juan Garmendia Larrañaga: skrivagner.
* Eduardo Mokoroa: soner.
* Justo Maria Mokoroa (1901-1990): lean ha skrivagner euskarek
* Edurne Pasaban (1973): kraper-menezioù.
# Tolpad-kêrioù

Pa ya poblañs ur gêr da leuniañ kêrioù nes pe lodennoù anezho e vez lavaret ez eus un tolpad-kêrioù. Pep gêr eus un tolpadur annezidi, met ur fenomenn nevez a-walc'h eo pa 'z eus muioc'h muiañ a gêrioù bihan hag a gêriadennoù a vez savet tiez ha savadurioù war darn vuiañ o ziriad. Graet e vez ar bannlev eus ar gêrioù annezet leun pe gazi leun.

## Aozadur an tolpad-kêrioù

Alies a-walc'h e vez bodet ar gêr greis hag ar gêrioù en ur strollegezh publik. E Bro-C'hall e vez aozet kumuniezhoù-kêr ha kumuniezhoù tolpadoù-kêrioù. E saozneg e vez graet metropolitan areas (takadoù metropolek) pe "metro" eus an aozadurioù-se.

## Roll an tolpadoù-kêrioù brasañ er bed
### Afrika

* Al Jaza'ir
* Dakar
* Johannesburg
* Kaero
* Lagos
* Nairobi

### Azia

* Kansai (Ōsaka, Kōbe ha Kyōto)
* Beijing
* Metro Manila
* Kêr Ho-Chi-Minh
* Tokyo

### Amerika
#### Norzhamerika

* Chicago
* Los Angeles
* New-York

#### Suamerika

* Caracas
* Kêr-Vec'hiko
* Rio de Janeiro

### Europa

* Antwerpen
* Berlin
* Istanbul
* Londrez
* Moskov
* Rotterdam, Amsterdam, Den Haag
* Ar Ruhr
* Pariz

### Okeania

* Sydney