OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karen Kechis

Karen Kechis zo un droourez vrezhonek eus Roazhon.
Ul levr LGBTI+ evit ar vugale zo bet troet ganti.

## Troidigezh

* 2017 : Christine Baldacchino hag Isabelle Malenfant, Mael Gwenkamm hag ar sae ruz-orañgez, Goater.

## Notennoù

* ↑ orañgez gant G (sic), Éditions Goater
# Karelieg Olonets

Ur yezh finnek-ougrek eo karelieg Olonets pe livvieg (livvi pe aunus) isrenket e skourr ar yezhoù kareliek komzet tro-dro d'ar Stêr Olonka e Rusia.

## Gwelet ivez

* Yezhoù finnek-ougrek
* Karelieg
# Karen Lizarazo

Karen Lizarazo zo ur ganerez kolombian sonerezh vallenata. Goude studioù alvokadez ez eas da ganerez a vicher.

## Liammoù diavaez

* News 247
* YouTube
* YouTube gant Diomedes Díaz
# Karelieg

Ur yezh finnek-ougrek eo ar c'harelieg (karjala) komzet gant tro-dro da 118.000 e Karelia isrannet etre Rusia ha Finland.
Tost-tre eo ar c'harelieg d'ar finneg, ken tost ma vez renket ken alies all evel ur rannyezh finnek kentoc'h evit ur yezh en hec'h-unan. E gwirionez avat ez eus meur a diforc'h etre an div yezh e pep keñver (geriaoueg, distagadur) ha diaezet eo evit an dud barrek war ar finnek kompren ar garelegerion.
Teir rannyezh kareliek pennañ ez eus:
* Karelieg
** Karelieg an norzh
** Karelieg ar su
* Livvieg (pe Karelieg Olonets)
* Ludeg (lüüdi)
N'eus yezh unvan ebet ha skrivet e vez gant al lizherenneg latin goude ma oa bet klasket en aner ober gant al lizherenneg kirillek da vare an ez-Unaniezh Soviedel.

## Gwelet ivez

* Yezhoù finnek-ougrek

## Liammoù diavaez

* Karjalaine lehüt (e karelieg)
* Karjalan kirjakielestä (e finneg)
* Ethnologue
# Karen (anv-badez)

Karen zo un anv-badez danek.

## Yezhoù all

* Caren e saozneg.
* Karin e svedeg.

## Tud

* Karen Allen, aktourez stadunanat
* Karen Asrian, c'hoarier echedoù eus Armenia
* Karen Berg, aktourez danat
* Karen Blixen, skrivagnerez danat
* Karen Carpenter (1950 - 1983 ) kanerez stadunanat, gant he breur Richard, Carpenter en daouad The Carpenters.
* Karen Cheryl, kanerez c'hall
* Karen Matheson, kanerez skosat
# Karen Asrian

Karen Asrian (en armenieg: Կարեն Ասրյան, LFE: [ka'ren asǝr'jan]) a zo bet ganet d'ar 24 a viz Ebrel 1980 ha marvet a-daol-trumm d'an 9 a viz Even 2008 en Yerevan (Armenia) .
Mestrc'hoarier echedoù armeniat.
Mestr Meur Etrebroadel e oa.
2 646 edo e wellañ renk Elo, bet tapet e miz Genver 2006.
2 630 edo e renk Elo diwezhañ, d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.
Kampion echedoù Armenia e voe e 1999, 2007 ha 2008.
Tournamantoù Dubai (2001) ha Stepanakert (2004) a voe gounezet gantañ.
E 2006 e teuas ar maout gant skipailh broadel echedoù Armenia en Olimpiad e Torino (Italia). C'hoari a rae ouzh an trivet tablez. Ur vendalenn aour a c'hounezas.
92vet c'hoarier ag ar bed e oa pa varvas.

## Ur bartienn: Karen Asrian a-enep da Michael Becker (Dresden, 2007)

1. e4 c5
2. Mf3 Mc6
3. Fb5 g6
4. Fxc6 dxc6
5. h3 Fg7
6. d3 Mf6
7. Mc3 0-0
8. Fe3 Md7
9. Dd2 Te8
10. Fh6 Fh8
11. h4 Mf8
12. h5 Me6
13. 0-0-0 Da5
14. hxg6 fxg6
15. e5 Md4
16. Dg5 Fe6
17. Mh4 Ff7
18. f4 Mb5
19. Mxb5 Dxb5
20. Mf5 Fxa2
21. Fg7 Fxg7
22. Txh7 1 - 0

## Liammoù diavaez

* E c'hoari e Chessgames
* Karen Asrian
# Kolobok

Kolobok (колобо́к "bara") zo anv un haroz en ur gontadenn-bobl ukrainek heñvelanvet, ur boud melen ha kelc'hiek. Ur gontadenn damheñvel zo bet dastumet ivez e norvegeg hag en alamaneg. Kalzik e tenn d'an istor saoznek The Gingerbread Man, "An Den Bara-Mel". Hervez doare-envel Aarne-Thompson eo renket er rumm 2025.
Ur ganaouennig er gontadenn a seblant bout arouez un orin ukrainat pe vielorus.

## Troidigezhioù

Petra bennak ma vez miret an anv Kolobok en darn vrasañ eus an troidigezhioù ec'h eo bet kemmet e galleg e daou skrid :
* Roule Galette, savet gant Natha Caputo,
* La Petite Galette ronde, gant Lise Gruel-Apert.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kolobouz Guereza

Kolobouz Guereza :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Colobus |
| Anv skiantel ||
| Colobus guereza Rüppell, 1835 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz Guereza (Colobus guereza) a zo ur marmouz hag a vev e kreiz, kornôg ha reter Afrika.

## Doareoù pennañ

War-dro 50 cm eo hirder e gorf ha betek 80 cm e c'hell bezañ e lost a zo un doupenn wenn en e benn. Etre 8 ha 13 kg eo e bouez. Du eo e vlevenn gant ur roudenn wenn tro-dro d'e zremm ha war e gostezioù.
A-strolladoù bihan e vev kolobouz Guereza: ur par gant un nebeud parezed hag o re vihan.
Difenn a ra e diriad gant roc'hadennoù ha lammoù.
Ur perzh dibar zo gant e venvegad koazhañ: an hanter vuioc'h a elfennoù bouedus a c'hell tennañ diwar e voued eget ar marmouzed all a-drugarez da vakteri en e stomog.
# Kolobouz du

Kolobouz du :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Colobus |
| Anv skiantel ||
| Colobus satanas Waterhouse, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'holobouz du (Colobus satanas) a zo ur marmouz eus Afrika.
# Kolobouz ruz

Kolobouz ruz :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus pennantii Waterhouse, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'holobouz ruz (Piliocolobus pennantii) a zo ur marmouz eus Afrika, hag a vev e Nigeria, Republik Kongo hag en Enez-Vioko.
# Kolobouz Angola

Kolobouz Angola :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Colobus |
| Anv skiantel ||
| Colobus angolensis Sclater, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz Angola (Colobus angolensis) a zo ur marmouz hag a vev e diazad ar C'hongo hag e Tanzania.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kolobouz Geoffroy

Kolobouz Geoffroy :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Colobus |
| Anv skiantel ||
| Colobus vellerosus Saint-Hilaire, 1834 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz Geoffroy (Colobus vellerosus) a zo ur marmouz hag a vev en Aod an Olifant, Benin, Togo, Ghana ha Nigeria.
# Kolobouz Van Beneden

Kolobouz Van Beneden :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Procolobus |
| Anv skiantel ||
| Procolobus verus Van Beneden, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz Van Beneden (Procolobus verus) a zo ur marmouz hag a vev e kornôg Afrika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kolobouz

Kolobouzed :
| Kolobouzed Guereza ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'holobouzed a zo marmouzed eus Afrika issahara rummataet er c'herentiad Cercopithecidae.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù kolobouzed emañ :
* genad Colobus
** kolobouz Kornôgafrika Colobus polykomos
** kolobouz Angola Colobus angolensis
** kolobouz Geoffroy Colobus vellerosus
** kolobouz Guereza Colobus guereza
** ar c'holobouz du Colobus satanas
* genad Piliocolobus (bet renket er genad Procolobus)
** kolobouz ruz Kornôgafrika Piliocolobus badius
** kolobouz ruz Ouganda Piliocolobus tephrosceles
** ar c'holobouz ruz Piliocolobus pennantii
** kolobouz ruz Gordon Piliocolobus gordonorum
** kolobouz ruz Preuss Piliocolobus preussi
** kolobouz ruz Thollon Piliocolobus tholloni
** kolobouz ruz an Tana Piliocolobus rufomitratus
** kolobouz ruz Zanzibar Piliocolobus kirkii
* genad Procolobus
** kolobouz Van Beneden Procolobus verus
# Kolobouz Kornôgafrika

Kolobouz Kornôgafrika :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Colobus |
| Anv skiantel ||
| Colobus polykomos Zimmermann, 1780 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz Kornôgafrika (Colobus polykomos) a zo ur marmouz eus kornôg Afrika (eus Gambia betek Aod an Olifant).
# Kolobouz ruz Gordon

Kolobouz ruz Gordon :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Piliocolobus |
| Anv skiantel ||
| Piliocolobus gordonorum Matschie, 1900 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kolobouz ruz Gordon (Piliocolobus gordonorum) a zo ur marmouz hag a vev e Tanzania.
# Huai'an

Huai'an (sinaeg: 淮安; pinyin: Huái'ān) a zo ur gêr a Sina.

## Tud dibar

* Han Xin ;
* Wu Cheng'en ;
* Zhou Enlai .

## Liamm diavaez

* Government website of Huai'an .
# Huambiseg

Ur yezh djivaroeg komzet gant war-dro 9 000 a dud war ribloù ar stêrioù Morona ha Santiago e Perou eo an huambiseg. Komzet eo gant tout an izili ar gumuniezh hag implijet e vez evel ur yezh-kenwerzh gant Indianed ar rannvro. Evel tout ar yezhoù lec'hiel e Perou eo ur yezh ofisiel er c'hêriadennoù ma vez komzet.

## Gwelet ivez

Yezhoù Perou
# Hristo Stoičkov

Hristo Stoičkov, bet ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1966 e Plovdiv (Bulgaria), a zo bet ur melldroader etrebroadel bulgar deuet da vezañ gourdoner.
Brudet e veze evit e berzhioù a c'hoarier koulz hag evit e imor greñv ha goapaus.

## Kib vell-droad ar bed

Argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e daou zalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1994 bet aozet e Stadoù-Unanet Amerika : gant c'hwec'h pal (en ur ober seizh krogad) ez eas da wellañ paler ar genstrivadeg-mañ, rampo gant ar c'hoarier rus Oleg Salenko,
* Kib vell-droad ar bed 1998 bet aozet e Bro-C'hall.
# Hual

Un hual (hual ivez e kembraeg) zo ur benveg houarn da stagañ treid ul loen pe un den, da virout outañ da redek pe da dec'hel kuit. Hualet e veze kezeg ha saout, ha prizonidi pe sklaved e broioù zo.
Komzet e vez ivez eus broioù dishual.
# Huambo (proviñs)

Huambo zo ur proviñs eus Angola, e kreiz ar vro.
g • ka • ke Proviñsoù Angola :
| Proviñsoù | Bengo · Benguela · Bié · Cabinda · Cuando Cubango · Cuanza Norte · Cuanza Sul · Cunene · Huambo · Huíla · Luanda · Lunda Norte · Lunda Sul · Malanje · Moxico · Namibe · Uíge · Zaire |
# Hrotildis

Hrotildis a oa ur rouanez frank, pried da Teodorig III. Daou vab o doe.
# Huambo

Huambo zo ur gêr eus Angola ha kêrbenn proviñs Huambo. Dont a ra hec'h anv eus Wambu, ur rouantelezh Ovimbundu.
Ar gêr a voe savet ent-ofisiel d'an 8 a viz Eost 1912 gant ar Bortugaliz hag e 1928 e voe adanvet Nova Lisboa (Lisbon Nevez). Diorren a reas an ekonomiezh ha kreskiñ a reas ar boblañs betek dizalc'hidigezh Angola e 1975, ma voe adroet hec'h anv orin d'ar gêr. Drastet e voe Huambo e-pad ar brezel diabarzh.
# Hrodna

Hrodna (belaruseg; Grodno e rusianeg) a zo ur gêr vras eus Belarus, e kornaoueg ar vro, war an harzoù gant Polonia ha Lituania.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hrouseg

Ur yezh tibetek-burmek direnk eus familh ar yezhoù sinek-tibetek eo ar hrouseg (hruso, aka pe tenae) komzet en Arunachal Pradesh en India.
Teir rannyezh ez eus:
* Hrouseg (hruso)
* Damaieg (dhammai pe miji)
* Levaieg (levai pe bangru)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek-burmek
# Hu Jintao

Hu Jintao (胡锦涛 e sinaeg, Hú Jǐntāo en doare-skrivañ pinyin), ganet e Shanghai d’an 21 a viz Kerzu 1942, zo ur politikour sinaat. Prezidant Republik pobl Sina eo, eus miz Meurzh 2003 da viz Meurzh 2013.
# Gwalldaol an 22 a viz Mae 2017 er Manchester Arena

D'an 22 a viz Mae 2017 e voe un darzhadenn er Manchester Arena e Manchester, Bro-Saoz, dres e fin ur sonadeg gant ar ganerez stadunanat Ariana Grande. Ar sponter, anavezet evel Salman Abedi hervez an archerien saoz, a oa ur c'heodedour saoz oadet a 22 vloaz hag a orin eus Libia. En em lazhet e oa gant ur vombezenn IED (Improvised Explosive Device) pa oa an arvesterien o tont er-maez eus ar sal. An darzhadenn a lazhas 23 a dud, gant Abedi, ha 120 ouzhpenn a voe gloazet fall evit ul lod bras anezho. Ul lodenn eus ar c'houzañverien a oa bugale yaouank-flamm.

## Gouzañverien

Sifroù da c'hortoz (24 MAE 17)
Bilañs da c'hortoz hervez ar vroadelezh :
| Bro orin | Marvet | Gloazet | Hollad | Notennoù |
| Rouantelezh-Unanet | 11 | 8 | 19 | $^,$$^,$$^,$ |
| Polonia | 2 | 1 | 3 | |
| dianav | 9 | 51 | 60 | |
| Hollad | 22 | 60 | 82 | |

## Filmigoù

* Mahmoud Abbas ha Donald Trump o komz diwar-benn ar gwalldaolioù.
* Ar c'hazetenner Henry Ridgwell d'an 22 aviz Mae 2017 o kelaouiñ war ar gwalldaol.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Ardivink-Tarzh Primaozet"
* ↑ (fr) Le Parisien
* ↑ (fr) BFM TV
* ↑ (fr) Le Monde
* ↑ (fr) Le Progrès
* ↑ (pl) Wiadomosci
# Gwalldaol an 3 a viz Even 2017 e Londrez

* Lec'hiadur an tagadennoù
* Al London Bridge.
D'an 3 a viz Even 2017, war-dro 22 eur, e-kreiz Londrez, kêr-benn ar Rouantelezh-Unanet. e voe "un heuliad tagadennoù sponterezh kenurzhiet". Da 23:46 e kemennas ar Metropolitan Police d'an dud " redek ha kuzhat ", ha "chom kuzhet er savadurioù". Ar polis e London Bridge a embanne e oa bet lazhet un den.
Da 00:50 d'ar 4 a viz Even, ar Metropolitan Police a embanne e oa bet abretoc'h en nozvezh-se, da 00:25, un dagadenn sponterezh e London Bridge hag er Borough Market. 3 sponter o defe sevenet an taol, ha lazhet int bet gant ar boliserien.

## Bilañs

Hervez keleier ar 4 a viz Even, da 11 eur, e vefe: 7 den lazhet (ouzhpenn an 3 sponter) hag 50 den gloazet.
Bilañs d'ar 5 a viz Even juin 2017 Gouzañverien (hep sponterien) :
| Broadelezh | Lazhet | Gloazet | Steuziet | Hollad |
| Rouantelezh-Unanet | | 3 | 0 | 3 |
| Kanada | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Bro-C'hall | 1 | 7 | 2 | 9 |
| Alamagn | 0 | 2 | 0 | 2 |
| Aostralia | 0 | 2 | 1 | 3 |
| Zeland-Nevez | 0 | 2 | 0 | 2 |
| Spagn | 0 | 1 | 1 | 2 |
| Gres | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Dianav | 5 | 30 | 0 | 35 |
| Holl broadelezhioù kemmesket | 7 | 48 | 3 | 58 |

## Ersavioù
### Theresa May

Taget eo Theresa May gant Jeremy Corbyn evit bezañ bet diskennet an niver a archerien er Rouantelezh-Unanet eus 20 000 pa he e gouarnamant David Cameron.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ http://www.telegraph.co.uk/news/2017/06/03/london-bridge-incident-armed-police-respond-several-people-mown/
* ↑ Hervez Le Monde : http://www.lemonde.fr/europe/live/2017/06/04/en-direct-londres-touchee-par-plusieurs-attaques-la-police-en-etat-d-alerte_5138535_3214.html
* ↑ http://www.leparisien.fr/faits-divers/attentat-de-londres-qui-sont-les-victimes-04-06-2017-7017042.php
# Gwalldaol ar Samjhauta Express

E-pad nozvezh an 18 C'hwevrer ha 19 C'hwevrer 2007 e oa bet graet gwalldaol ar Samjhauta Express, anezhañ un tren indiat a ya war linenn ar Samjhauta Express etre India ha Pakistan. E-tro hanternoz e oa bet devet un 60 den bennak gant bombezennoù. Un 50 den bennak a oa bet gloazet ivez.
Islamisted a vefe kaoz eus ar gwalldaol.
# Gwalldaol ar 14 a viz Gouhere 2016 e Nisa

Gwalldaol ar 14 a viz Gouhere 2016 e Nisa a oa bet ur gwalldaol islamour kaset da benn gant ur c'hamion, e Nisa (Alpes-Maritimes, Bro-C'hall) e-pad nozvezh ar 14 a viz Gouhere 2016 war ar promenade des Anglais.
Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, un Tunizian o vevañ e kêr Nisa, a vlenias ur c'hamion ponner war an hentig e-pad daou kilometrad o flastrañ ar muiañ a arvesterien bodet evit gwelet an tan-arvest. Fin an dagadenn a voe dre ur fuzuilhadeg etre ar sponter hag ar polis C'hall, Lahouaiej-Bouhlel a vo lazhet. An dagadenn a lazhas 86 a dud (bilañs d'an 19 a viz Eost 2016) ha 434 gloazet. Ar gwalldaol a oa bet atebeget gant ar Stad Islamek d'ar 16 a viz Gouhere.
# Gwalldaol ar 1añ a viz Genver 2017 en Istanbul

Gwalldaol ar 1añ a viz Genver 2017 en Istanbul zo ur gwalldaol sevenet er voest-noz Reina e Ortaköy, ur gêriadenn eus distrig Beşiktaş en Istanbul Turkia. Ar gwalldaol a zo bet sevenet d'ar 1añ a viz Genver 2017 da 1eur30 mintin pa oa etre 700 hag 800 a dud o lidañ ar bloaz nevez. Hervez polis Turkia ez eus bet lazhet 39 den d'an nebeutañ ha 70 gloazet.
Un argadour a zo deuet-tre er voest-noz armet gant un AK-47 goude bezañ bet tennet war un ofiser polis a oa o tiwall an nor degemer ha bezañ bet lazhet anezhañ. Ur wech deuet-tre en deus tennet war an dud a oa eno.
Tud o deus lammet er Bosfor evit tec'hout kuit rak ar sponter.
Gouarnour Istanbul Vasip Sahin en deus embannet e oa ur gwalldaol.
En desped d'ar 17000 ofiser polis ledet dre ar gêr n'eus ket bet tu da dalañ ouzh ar gwalldaol.
Ar Stad Islamek en doa embannet e oa un torfed sevenet gant ur soudard eus ar C'halifat ar pezh a zo bet kadarnaet gant Stad Turkia.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar boest noz Reina

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ http://www.mirror.co.uk/news/world-news/chilling-cctv-istanbul-nightclub-massacre-9544790#rlabs=1%20rt$sitewide%20p$1
* ↑ http://www.reuters.com/article/us-turkey-attack-idUSKBN14K0NH
* ↑ http://www.bbc.com/news/world-europe-38481521
# Gwalldaol moskeenn veur Kebek

Gwalldaol moskeenn veur Kebek zo ur gwalldaol sponterezh a oa bet sevenet d'an 29 a viz Genver 2017 e kêr Kebek en ur greizenn sevenadurel islamek. Un den armet, broadour kanadian anezhañ, Alexandre Bissonnette, en doa anzavet bezañ tennet gant un arm-tan war ar gredourien a oa er voskeenn, lazhet 6 anezho ha gloazet 17 den all. An tenner, Alexandre Bissonnette, ur studier war ar skiantoù politikel oadet a 27 vloaz, a oa brudet evit bezañ broadelour hag estrengas.
En em rentet eo goude ur bellgomzadenn d'ar polis.

## Gouzañverien

Gouzañverien hervez ar vroadelezh :
| Broadelezh | Marvet | Gloazet |
| Ginea | 2 | |
| Aljeria | 2 | |
| Maroko | 1 | 2 |
| Tunizia | 1 | |
| Total | 6 | 17 |
# Gwalldaol ar 17 a viz Genver 2019 e Bogotá

D'ar 17 a viz Genver 2019, ur c'harr-tan a voe bleniet en Akademiezh polis broadel en Bogotá, e Kolombia. Ar c'harr-tan a oa aet dre al lec'h betek tarzhañ. Lazhet e voe 21 den (gant ar sponter) ha gloazet 68 all. An tagadennoù emlazh a zo ral e Kolombia. Leuniet e oa ar c'harr-tan gant 80 kilo pentolit. An dagadenn varvusañ eo er gêr-benn abaoe hini 2003 en El Nogal Club hag an hini gentañ abaoe 2017 gant gwalldaol Centro Andino. Ar sponter eo José Aldemar Rojas Rodríguez, un den liammet ouzh an tu kleiz pellañ ha dreist-holl an Ejército de Liberación Nacional abaoe 30 vloaz. Liammet e oa ivez ouzh torfedourien ar Clan del Golfo ha disivouderien ar FARC. Hervez an ELN ez eo ur gwalldaol ganto evit talañ ouzh tagadennoù ar gouarnamant kolombian a-enep dezho en desped d'an emvod evit ar poec'h dalc'het e Kuba.

## An dagadenn

Hervez pennoù gouarnamant Kolombia, d'ar 17 a viz Genver 2019 da 9:30 mintin, Rojas en deus bleniet ur c'harr-tan Nissan Patrol gris eus 1993 leuniet gant 80 kg a bentolit e kampus ar Complejo Muzu Policía Nacional de Colombia. Eno e laoskas un den nepell diouzh ul loch bus. Rojas en doa kendalc'het goude-se da ziskenn ar straed implijet evit an dezougen er skol. Pa voe c'hwezhet ar c'harr-tan gant ur c'hi enep danvez-tarzh e vlenias buan dre ar postoù surentez en ur flastrañ gwarded.
An danvez-tarzh a voe lakaet da darzhañ e-kichen hunva ar maouezed pa oa ar studierien o tistreiñ eus ul lid ofisiel. N'eo ket sklaer daoust ha lakaet eo bet ar c'harr-tan da darzhañ gant ar sponter pe gant an den a oa bet laosket el loch bus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.france24.com/en/20190121-colombia-eln-car-bomb-attack-bogota-duque-police-academy
# Gwalldaolioù Warrington

Gwalldaolioù Warrington (saozneg:The Warrington bombings) a oa bet div dagadenn gant bombezennoù sevenet gant an IRA e penn kentañ ar bloavezh 1993 e Warrington, e Bro-Saoz.
Ar c'hentañ tagadenn a oa bet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1993. Ur vombezenn a oa tarzhet en ur mirlec'h gaz. Drastus e oa bet an darzhadenn met ne oa bet den lazhet pe gloazet ebet. Pa oant tec'het diouzh al lec'h, enaouerien ar bombezennoù a oa bet heuliet gant archerien dre ma oant o ruilhañ re vuan. Tri ofiser polis a oa bet gloazet.
An eil tagadenn a oa bet d'an 20 a viz Meurzh, div vombezenn vihan o devoa tarzhet dres dirak stalioù bihan hag ur greizenn genwerzhel e Bridge Street. Daou vugel a oa bet lazhet war an taol (Jonathan Ball 3 bloaz, ha Tim Parry 12 vloaz). Ouzhpenn-se e oa bet gloazet 56 den.
An tagadennoù a oa bet sevenet gant izili eus ar Provisional Irish Republican Army (IRA). Hervez mammennoù 'zo e oa bet ivez izili eus al luskad Red Action o kemer perzh. Abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1970, an IRA a oa bet o seveniñ tagadennoù lies en Norzhiwerzhon kement hag e Bro-Saoz evit klask bountañ war gouarnamant Bro-Saoz evit adunvaniñ Iwerzhon. Gwalldaol an 20 a viz Meurzh a oa diskouezet kalz er mediaoù o tegas kounnar bras, bez e voe manifestadoù bras a-enep an IRA betek e Dulenn.

## Tro-dro d'ar gwalldaolioù

E 1993 e voe skrivet ar ganaouenn « Zombie », en enor d'ar vugale Jonathan Ball ha Tim Parry, gant Dolores O'Riordan. Bez eo ivez ur ganaouenn a-enep ar feulster en Iwerzhon an Norzh. Embannet e 1994, ar ganaouenn a erru dres pa oa bet sinet un emglev a beoc'h gant an IRA. Rebechet e oa bet neuze da O'Riordan klask plantañ cheu muioc'h c'hoazh.
# Gwalldaol an 22 a viz Meurzh 2017 e Londrez

D'an 22 a viz Meurzh 2017 e voe ur gwalldaol islamour e kreiz kêr Londrez, e Westminster Bridge, e Parliament Square ha tro-dro da balez Westminster. An arsailher a gasas ur c'harr da flastrañ baleerien war pont Westminster Bridge ha goude-se ez eas a-benn e strolladoù tud dirak dor ar palez, kent goustilhañ un ofiser polis, a voe lazhet. Antronoz ez embannas ar Stad Islamek e oa kiriek d'ar gwalldaol e Londrez.
Gant daou ofiser polis all e voe lazhet ar sponter Khalid Masood (Adrian Russell Elms e anv badez) hag en devoa flastret ha lazhet daou valeer war Westminster Bridge. Kannaded ar Rouantelezh-Unanet e Westminster o devoa paouezet gant o labour, ha chomet e oant er savadur e-pad ar gwalldaol.

## Bilañs

C'hwec'h den a voe lazhet – ar sponter en o zouez – hag un 50 bennak gloazet, seizh anezho don-tre. War Parliament Square e oa ivez 56 lisead breton eus Konk-Kerne ; Tri anezho a voe gloazet ha kaset d'an ospital.
Bilañs d'an 23 a viz Meurzh 2017 Gouzañverien (hep ar sponter) :
| Broadelezh | Marvet | Gloazet | Hollad |
| Rouantelezh-Unanet | 3 | 12 | 15 |
| Republik Korea | 0 | 5 | 5 |
| Breizh | 0 | 3 | 3 |
| Bro-C'hall | 0 | 1 | 1 |
| Gres | 0 | 2 | 2 |
| Roumania | 1 | 1 | 2 |
| Italia | 0 | 2 | 2 |
| Alamagn | 0 | 1 | 1 |
| Iwerzhon | 0 | 1 | 1 |
| Stadoù-Unanet | 1 | 1 | 2 |
| Polonia | 0 | 1 | 1 |
| Aostralia | 0 | 1 | 1 |
| Sina | 0 | 1 | 1 |
| Portugal | 0 | 1 | 1 |
| Dianav | 0 | 2 | 2 |
| Holl broadelezhioù kemmesket | 5 | 50 | 54 |

## Gwelet ivez

* Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz
* Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Le Monde, 23 MEU 17
* ↑ (fr) LCI
* ↑ (fr) LeFigaro
* ↑ (fr) Capital.
* ↑ (fr)
* 1 2 3 4 5 6 (en) The Independant
* ↑ (fr) Le Figaro
* ↑ (it) La Repubblica
* ↑ (en) The Guardian
* ↑ (pt) Expresso