OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Heinrich von Preußen (1726-1802)

Heinrich von Preußen (1726–1802) pe Heinrich Prusia, pe Herri Prusia, a oa ur jeneral prusian, mab da Friedrich Wilhelm Iañ, roue Prusia, ha da Sophie Dorothea von Hannover, ha dre-se breur da Frederig II Prusia (1712–1786), a renas war-lerc'h o zad.

## E vuhez

Ganet e oa e Berlin, hag eñ 13vet bugel ar roue-soudard. En 1740 ne oa nemet 14 vloaz, pa voe anvet da goronal gant e vreur.
E 1752 e timezas e Charlottenburg da Wilhelmine von Hessen-Kassel (1726-1808). Bevañ a raent e Rheinsberg, profet dezho gant ar roue. Bugel ebet n'o doe. Heinrich a oa breur muiañ karet Friedrich, war-lerc'h o c'hoar henañ Wilhelmine, hogen bec'h a savas etrezo meur a wech. N'en doa ket fiziañs Heinrich en ampartiz e vreur bras war ar brezeliañ na war e bolitikerezh diavaez. En 1753 ec'h embannas e eñvorennoù, sinet « maréchal Gessler ».
E 1786, pa oa 60 vloaz, e voe kaoz ur predig d'e gas da vout anvet da roue pe da brezidant Stadoù-Unanet Amerika.

## Taolioù kaer ar soudard

Pa darzhas ar Brezel Seizh Vloaz en 1756 edo Heinrich e penn ur vrigadenn ac'h argadas Priñselezh Saks. D'ar 16 a viz C'hwevrer 1757 e voe anvet da letanant jeneral. A-bouez e voe e berzh en emgann Praha, ur marzh d'ar soudarded hag ofisourien.
Goude bout faezhet en emgann Kolin, e kemeras penn ar giladeg gant ar feldmarschall James Keith. En emgann Rossbach, d'ar 5 a viz Du 1757, edo Heinrich e penn soudarded an askellad dehoù a reas an argadenn a gasas d'an trec'h. Gloazet e voe avat, ma rankas chom ur pennad e Leipzig da zigleñvel betek nevez-amzer 1758. Goude pareet e voe kaset da gemer penn ur rejimant da Saks. Ken brav e c'hoarias ouzh ar C'hallaoued ma kemeras dugelezh Braunschweig-Luneburg. Argadiñ a reas arme an impalaer santel ha trec'h e voe warni war lez ar stêr Main, en 1759.
En emgann Kunersdorf, d'an 12 a viz Eost goude bout trec'h war un askellad eus armeoù unanet Aostria ha Rusia, ec'h aspedas Heinrich e vreur Friedrich II da baouez gant an emgann, met ar roue en devoa kaset keloù da Verlin e oa deuet an trec'h gant Prusia, hag a c'hourc'hemennas mont d'an emgann. A-benn ar fin eo an armeoù unanet a voe trec'h war arme Prusia, ken en em gavas ar vro hep difenn ken. Eñ an hini a voe karget da aozañ ar faezhadenn, ha diwar neuze e fizias Frederig ennañ da gas arme Prusia d'an emgann war talbenn ar reter. Ha mat e reas rak emgann ebet ne gollas ken e vreur. Trec'h e voe war ur bagad aostrian en emgann Hoyerswerda, e Gwengolo 1759, hag unan all e Pretzsch (Elbe) e miz Here.
En 1760 edo e penn ur c'horfarme a 36 000 soudard en Silezia, karget da zerc'hel penn ouzh ar Rused ha da eveshaat ar stêr Oder.
Daoust ma oa ar bihanañ niver gant arme Prusia e teuas a-benn da zerc'hel a-enep ar Rused, a zieubas Breslau a oa gronnet gant arme Aostria.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Heinrichia calligyna

Heinrichia calligyna :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Heinrichia |
| Anv skiantel ||
| Heinrichia calligyna Stresemann, 1931 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Heinrichia calligyna a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae. Ar spesad nemetañ er genad Heinrichia an hini eo : dougen a ra anv ar skiantour alaman Gerd Hermann Heinrich (1896-1984).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad emañ brosezat an tri isspesad anezhañ en enez Sulawesi (Indonezia) :
* Heinrichia calligyna calligyna, e menez Latimojong (kreisteiz-kreiz Sulawesi),
* H. c. picta, e menezioù Mekongga (gevred Sulawesi),
* H. c. simplex, e menezioù Huidu Tentolomatinan (ledenez biz Sulawesi).

## Liammoù diavaez

* (en) Heinrichia calligyna war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Heinrichia calligyna war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Stresemann, 1931.
* ↑ (en) Bo Beolens, Michael Watkins & Michael Grayson, The Eponym Dictionary of Birds, Bloomsbury Publishing, 2014.
* ↑ (en) Heinrichia calligyna war al lec'hienn Avibase.
# Heinrich von Preußen (1862-1929)

Heinrich von Preußen (1862–1929) a oa ur priñs hag un amiral prusian. Mab e oa da Frederig III Alamagn. Breur e oa d'an impalaer Wilhelm II.

## Dimeziñ ha bugale

D'ar 24 a viz Mae 1888 e timezas d'e geniterv Irene von Hessen-Darmstadt, c'hoar d'en dsarinez Alexandra . Tri mab o doe:
* Waldemar (1889–1945), dimezet e 1919 da Calixta zu Lippe-Detmold.
* Sigismund (1896–1978) dimezet e 1919 da Charlotte Agnes von Sachsen-Altenburg.
* Heinrich Viktor Ludwig Friedrich (1900–1904), marvet da bevar bloaz.
# Eremomela

Eremomela :
| Eremomela gregalis, luc'hskeudennet nepell diouzh Sutherland (proviñs Kab an Norzh, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cisticolidae |
| Anv skiantel ||
| Eremomela Sundevall, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eremomela a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Unnek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Eremomela atricollis,
* Eremomela badiceps
** E. b. badiceps, fantiensis ha latukae,
* Eremomela canescens
** E. c. abyssinica, canescens hag elegans,
* Eremomela flavicrissalis,
* Eremomela gregalis
** E. g. albigularis ha gregalis,
* Eremomela icteropygialis
** E. i. abdominalis, alexanderi, griseoflava, helenorae, icteropygialis, polioxantha, puellula, saturatior, sharpei ha viriditincta,
* Eremomela pusilla,
* Eremomela salvadorii,
* Eremomela scotops
** E. s. citriniceps, congensis, kikuyuensis, pulchra ha scotops,
* Eremomela turneri
** E. t. kalindei ha turneri,
* Eremomela usticollis
** E. u. rensi hag usticollis.
O c'havout a reer en Afrika, seizh isspesad warn-ugent (27) dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar genad er c'herentiad Sylviidae kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cisticolidae/Eremomela (lennet e-barzh d'an 3 a viz Mae 2019).
* ↑ (en) Ulf S. Johansson, Jon Fjeldsåc & Rauri C.K. Bowie, Phylogenetic relationships within Passerida (Aves: Passeriformes): A review and a new molecular phylogeny based on three nuclear intron markers, Molecular Phylogenetics and Evolution, miz Gwengolo 2008, 48(3), pajennoù 858–876.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Erein

Erein zo un ti-embann euskarek e Donostia.
Embannet ez eus romantoù polis gant Donna Leon ha Henning Mankell.

## Liamm diavaez

* (eu) Lec’hienn ofisiel
# Eremburga

Eremburga (Éremburge e galleg) zo anv div vaouez a wad uhel :
* Eremburga Maine
* Eremburga Mortain, kontez Sikilia.
# Eremophila (evned)

Eremophila :
| Eremophila alpestris, luc'hskeudennet e Skania (Sveden). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Eremophila Boie, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eremophila a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1828 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* an alc'hweder kornek (Eremophila alpestris)
** E. a. actia, adusta, albigula, alpestris, alpina, ammophila, aphrasta, arcticola, argalea, atlas, balcanica, bicornis, brandti, chrysolaema, diaphora, elwesi, enthymia, enertera, flava, giraudi, hoyti, insularis, khamensis, kumerloevei, lactea, lamprochroma, leucansiptila, leucolaema, longirostris, merrilli, nigrifrons, oaxacae, occidentalis, penicillata, peregrina, praticola, przewalskii, rubea, sierrae, strigata, teleschowi hag utahensis,
* an alc'hweder skouarnek (Eremophila bilopha).
Daou isspesad ha daou-ugent (42) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Eremophila (lennet e-barzh d'ar 15 a viz C'hwevrer 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eremomela canescens

Eremomela canescens :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cisticolidae |
| Genad : | Eremomela |
| Anv skiantel ||
| Eremomela canescens Antinori, 1864 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eremomela canescens a zo ur spesad golvaneged bihan-kenañ eus ar c'herentiad Cisticolidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e reter, kreiz ha kornôg Afrika :
* Eremomela canescens abyssinica, Bannerman, 1911, e reter Soudan, Eritrea hag Etiopia,
* E. c. canescens, Antinori, 1864, eus kreisteiz Tchad ha reter Kameroun da gornôg Kenya,
* E. c. elegans, Heuglin, 1864, e kornôg ha kreiz Soudan.

## Liammoù diavaez

* (en) Eremomela canescens war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eremomela canescens war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Eremomela canescens.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eremophila

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Eremophila a c'hell bezañ :
* ur genad e rummatadur ar plant, sellet ouzh Eremophila (plant)
* ur genad e rummatadur an evned, sellet ouzh Eremophila (evned)
# Erell

Erell zo un anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed. Ral awalac'h eo.

## Tud

* an aktourez Erell de Quelen (ganet e 1975)
* al luc'hskeudennerez Erell Ceridwen
* anv ar sorserezig en dastumad levrioù Erell,
* Roger Erell (1907-1986), lesanv Roger Lelièvre, un tisavour gall en deus labouret e Brazzaville dreist-holl.
# Eremburga Maine

Eremburga Maine pe Erembourg, Eremburge, Aremburge (1096- 1126) a voe kontez Maine hag itron Château-du-Loir adal 1110 betek he marv. Merc'h e oa da Élie Iañ La Flèche, kont Maine, ha Mathilde Château du Loir.

## Eured ha bugale

E miz Gouhere 1110 e timezas da Foulk V, kont Anjev ha Teurgn.
Pevar bugel he doe :
* Matilda Anjev († 1154), a oa anvet Alice (Isabelle) d'Anjou da gentañ ;
** dimezet en 1119 da William Adelin († 1120), mab pennhêr Herri Iañ Bro-Saoz ;
* Jafrez V le Bel pe Plantagenêt († 1151), kont Anjou, Teurgn, Maine ha dug Normandi ;
* Élie II († 1151), kont Maine ;
* Sibylle Anjev († 1165), dimezet en 1123 da Guillaume Cliton.
Goude he marv e 1126 (d'ar 15 a viz Genver pe d'an 12 a viz Here) e roas Foulk e zouaroù d'o mab Jafrez, ha kuit ez eas d'an Douar Santel, ma timezas da Melisenda, rouanez Jeruzalem, ma teuas da vout roue Jeruzalem.

## Eremburga el lennegezh

Meneget eo gant François Villon er varzhoneg Ballade des dames du temps jadis er frazenn : Aremburgis qui tint le Maine.

## Notennoù

* ↑ François Villon, « Le Testament », Œuvres, Garnier, 1962, p. 32 ; Aremburgis (pe Haremburgis) eo furm latin Eremburga, un anv meneget ivez er Gesta pontificum cenomanensium: André Mary, in François Villon, op. cit., p. 228.
# Henri Gaidoz

Élie Henri Anatole Gaidoz (Pariz, 28 a viz Gouere 1842 - 1añ a viz Ebrel 1932, Pariz) a oa folklorour ha dastumer hengounioù pobl. Labouret en doa war tachennoù an henoniezh, ar yezhoniezh, ar wengelouriezh, ar geltiegouriezh... Gantañ e voe savet ar gelaouenn Revue celtique e 1871 hag ar gelaouenn Mélusine e 1877. Ur plas a bouez en doa bet er studioù keltiek en XIXvet hag XXvet kantved e Bro-C'hall hag en Europa. Anvet e oa bet da varc'heg al Lejion a Enor.
Abred en em gavas emzivad ha dizimez e chomas a-hed e vuhez. Gouestlañ a reas e vuhez d'an enklask ha d'ar c'helenn.
E 1871 e kensinas, gant Charles Jules de Gaulle hag un nebeud tud all, ur skrid anvet Pétition en faveur des langues provinciales hag a voe kinniget da gannaded ar Vodadeg-lezenniñ. Evel Charles Jules de Gaulle e oa troet gant ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek all. Plediñ a reas ivez gant gwengelouriezh holl bobloù Europa.

## Liammoù diavaez

* Gauthier, Claudine (2008). Entre philologie et folklore. Biographie d’Henri Gaidoz, BEROSE - Encyclopédie internationale des histoires de l’anthropologie, Paris.
* Postic, Fañch (2008). Henri Gaidoz et la pétition pour les langues provinciales de 1870, BEROSE - Encyclopédie internationale des histoires de l’anthropologie, Paris.
# Henri Le Sidaner

Henri Eugène Le Sidaner, bet ganet e Port Louis (Moris), d'ar 7 a viz Eost 1862 hag aet d'an Anaon e Pariz d'ar 16 a viz Gouere 1939, a oa ul livour gall.

## Un nebeud oberennoù

* Maisons blanches, le soir, Quimperlé ("Tiez gwenn, d’an abardaez, Kemperle"), 1919
* Le musoir, Le Croisic ("Penn ar c’hae, Ar Groazig"), 1923
* La rue de l'Eglise, Villefranche-sur-Mer ("Straed an iliz, Villefranche-sur-Mer"), 1928

## Levrlennadur

* Peintres des Côtes de Bretagne, Léo Kerlo ha Jacqueline Duroc, Chasse-Marée, 2006, ISBN 9782914208833
# Henri Lécuyer

Henri Lécuyer, ganet e Skirioù-Masen e 1924 ha marvet e Roazhon d'an 2 a viz Meurzh 2015, a oa ur c'hargad uhel evit Frañs hag Unaniezh Europa hag ur stourmer breizhat.

## Red buhez

Labourerien-douar bihan oa e dud. Dont a rae a-benn mat er skol ha gellet en deus heuliañ studioù uhel. Goude ar vachelouriezh e tremen kenstrivadeg HEC e 1944. An diouer a arc'hant a redias anezhañ da lakaat e anv war roll ar C'hentañ Arme (5vet Rann-arme kirri-arsailh). Goude e labouras e servijoù merañ an Arme c'hall e Bro-Alamagn. E 1952 e voe degemeret e Ministrerezh an Aferioù Diavaez. E 1953 e oa beskoñsul e Costa Rica.
Deuet en-dro da Vro-C'hall e 1956 e labour evit Burev Studioù Armerzhel ha Sokial ar sindikad CGT-FO (Confédération générale du Travail-Force Ouvrière).
Er bloavezhioù-se e teuas dezhañ an emskiant eus e vreizhadelezh.
E 1958, e oa merour en Euratom, e Brusel. Kemer a ra perzh e 1969 e krouidigezh Kevredigezh Bretoned Belgia (Amicale des Bretons de Belgique). Prezidant e voe e 1972.
Anvet e voe merour uhel ("administrateur principal" e galleg) e Renerezh ar Politikerezh Ranvroel e Komision Europa.
Dilennet e voe da brezidant Aozadur Bretoned an Diavaez (Organisation des Bretons de l’Extérieur (OBE) e galleg). Strivañ a reas evit ma voe klevet mouezh Breizh er bed (da skouer : krouidigezh Komite Etrebroadel Gwarez ar Brezhoneg (Comité International pour la Sauvegarde de la Langue Bretonne e galleg).
Aet war e leve e 1986, e chomas prezidant an OBE betek 1993. Prezidant a enor eo bremañ hag oberiant bepred.
Resevet en deus Kolier an Erminig e 2002.

## Mammennoù

* Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013
# Henri Konan Bédié

Henri Konan Bédié (5 a viz Mae 1934 - 1añ a viz Eost 2023) zo ur politikour ha bet eil prezidant Aod an Olifant etre 1993 ha 1999.
Goude e studioù e Bro-C'hall e teuas da vezañ kannadour er Stadoù-Unanet hag e Kanada. Goude-se e voe ministr an Arc'hant ha prezidant ar Vodadenn vroadel en e vro. Gant ar garg-se e oa pa varvas ar prezidant Félix Houphouët-Boigny e miz Kerzu 1993 hag e teuas neuze da vezañ prezidant Aod an Olifant en etrekarg. E 1995 e c'hounezas an dilennadegoù gant 96% eus ar mouezhioù dre ma oant bet boikotet gant ar strolladoù politikel pennañ all.
D'ar 24 a viz Kerzu 1999 e voe distroadet gant un taol-Stad aozet gant Robert Guéï hag ec'h eas en harlu da Vro-C'hall. Distreiñ a reas d'e vro e 2001 ha kemer a reas perzh e dilennadegoù 2010 met ne voe ket evit mont d'an eil tro.
* Prezidanted Aod an Olifant
* Félix Houphouët-Boigny | Henri Konan Bédié | Robert Guéï | Laurent Gbagbo | Alassane Ouattara
# Henri Fréville

Henri Fréville, ganet d'ar 4 a viz Kerzu 1905 e Norrent-Fontes (Pas-de-Calais) ha marvet d'ar 15 a viz Even 1987 e Roazhon (Il-ha-Gwilun), a oa ur c'helenner war an Istor, un ezel eus ar Rezistañs, ur politikour ha skrivagner gall.
Tad Yves Fréville eo (1934), hag a oa kannad er parlamant.

## Buhez
### Fréville hag an Emsav

Skrivet en doa bet e-leizh a levrioù istorel. Studiet en devoa an Emsav breizhek ha dreist-holl obererezhioù ar vroadelourien vreton e-pad an Eil Brezel-bed. Labouret en devoa dreist-holl diwar paperioù melestradurel milourel an Alamanted bet paket e savadur an hôtel Majestic.
Bez e voe pal ur gwalldaol gant an FLB, d'ar 26 a viz Eost 1975 en e di War e seblant e oa liammet ar gwalldaol-se gant e skridoù war ar vroadelourien vreton..
D'an 10 a viz Mae 1993, kêr Roazhon a ro e anv da straed Krimea, adanvet straed Henri-Fréville. Ar sav metro e Roazhon (linenn A) a zo eno zo bet lakaet en e anv ivez. Ar selaouva A4 eus Roazhon 2 - Villejean zo ivez anvet dre e anv.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dielloù kêr Roazhon: 60 W 2, attentat perpétré contre le domicile de M. Henri Fréville : correspondance, articles de presse (gwalldaol ar 26 a viz Eost 1975).
* ↑ http://enenvor.fr/eeo_actu/apresW/henri_freville_un_historien_a_la_mairie_de%20_rennes.html
# Henri Gaussen

Marcel-Henri Gaussen a oa ul louzawour hag ur bevzouaroniour gall, bet ganet e Cabrières-d'Aigues (Vauclusa) d'ar 14 a viz Gouere 1891 ha marvet e Toloza (Garona-Uhel) (ma oa bet kelenner e vuhez-pad) d'ar 27 a viz Gouere 1981.

## Levrlennadur diglok

* Les cultures en terrasses dans le bassin méditerranéen occidental in Annales de géographie, t. 36, 1927
* Les gymnospermes actuelles et fossiles, Travaux du laboratoire forestier de Toulouse 2, 1946-1979
* Le dynamisme des biocénoses végétales, Colloque international du CNRS sur l'écologie. P., Février 1950
* avec Paul Barruel, Montagnes, la vie aux hautes altitudes, Horizons de France, 1955
* Habitations humaines dans les Pyrénées et les Alpes, in La Montagne, Club alpin français, décembre 1966
# Henri Grob

Henri Grob a zo bet ganet d’ar 4 a viz Even 1904 e Braunau (Suis) ha marvet d’ar 5 a viz Gouere 1974 e Zürich (Suis) .
Mestrc’hoarier echedoù suis.
E 1950 e voe anvet da Vestr Etrebrodel gant Kevre Bedel An Echedoù (FIDE).

## Garadenn Grob

Brudet eo Henri Grob abalamour d’ar C'haradenn Grob (anavezet ivez dindan an anv "Tagadenn Grob").
1.g4 d5
2.Fg2

## Oberennoù skrivet (en alamaneg)

* Henri Grob, Angriff g2-g4, Zürich, 1942,
* Henri Grob, Lerne schach spielen, Zürich, 1945,
* Henri Grob, Die Eröffnungen in der Schachpartie unter Anwendung des Kampfplanes, Zürich, 1946,
* Henri Grob, Endspiele, Zürich, 1946,
* Henri Grob, Hundert ausgewählte Fernpartien, Zürich, 1968.

## Ul levr diwar e benn

* Michael Basman, The Killer Grob.

## Levrioù a-zivout an Dagadenn Grob

* Tim Sawyer, Grob's Attack, ChessCentral (E-Book) ;
* Bill Wall, Grob's Attack, Embannadurioù Chess Enterprises, ISBN 0-93146286-X .

## Liammoù diavaez

* E c'hoari e Chess Games
* An Dagadenn Grob: un dibab partiennoù bet c'hoariet gant Henri Grob
* An Dagadenn Grob: ur bartienn bet c'hoariet ha kollet gant Michael John Basman
# Henri Guiriec

Henri Guiriec, bet ganet d'ar 27 a viz Kerzu 1884 e Rosporden (Penn-ar-Bed) ha marvet d'an 11 a viz Mae 1960 e Langoned (Morbihan), a oa ur beleg katolik, un istorour hag ur skrivagner breizhat.
Beleget e voe e 1910 hag anvet e voe da gentañ e Gabon. Dre ma oa fall e yec'hed e tistroas da Europa, da Italia. Klañvdiour e voe e-pad ar Brezel-bed Kentañ. E 1922 e voe kaset da Haiti, d'ober skol e Port-au-Prince, met rankout a reas distreiñ da Europa adarre. Tremen a reas ar peurrest eus e vuhez e Langoned. Eno e reas enklaskoù diwar-benn istor ar vro hag embann a reas meur a levr.

## Oberennoù skrivet

* Le Haut-Ellé, l'abbaye de Langonnet (istor bro Langoned, ar Faoued, Gourin), 1939
* La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer
* La Terre Sainte de Cornouaille de la Pointe du Raz au Menez Hom
* Histoire de la Paroisse de Rosporden
* La Cornouaille bigoudenne (Au pays de Pont-l'Abbé)
* Au berceau de notre Cornouaille (De Crozon à Landerneau par Châteaulin)
* La Cornouaille heureuse - Concarneau, Pont-Aven, Rosporden, Fouesnant, 1950
* Histoire de Bretagne, 1946.

## Liamm diavaez

* BNF
# Kampionad rugbi Kòrsou

Kampionad rugbi Kòrsou a zo ur genstrivadeg vloaziek aozet etre pevar c'hlub rugbi eus Kòrsou. Savet e oa d'an 10 a viz Mae 2009.

## Kluboù kampionad rugbi Kòrsou 2011

Er gêr-benn an enezenn, Willemstad pe Kêr-Laou, e c'hoari pep klub rugbi amañ.
Wara-Wara : ar skipailh a-bouez war an enezenn
Student's : skipailh ar re o studiañ e skolioù an enezenn.
College's : skipailh gant paotred eus ar skolaj.
President's : skipailh aozet da geñver c'hoariadegoù etrevroadel war an enezenn, gant mignoned eus penn ar c'hevredad.

## Gwelet ivez

* Kampionad rugbi Frañs

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Curação Rugby Club
# Kampionad singapourat an echedoù

Kampionad singapourat an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Singapour. E 1949 e voe graet evit ar wech kentañ. Aozet e vez bep bloaz gant Kevre singapourat an echedoù. Aozet e vez ur c’hampionad evit ar maouezi ivez.

## Roll ar gampioned

    NnBloazGwazedMaouezi 11949Lim Kok Ann 21950P. Aherne 31951R. W. Borsodi 41952J. C. Hickey 51953Tay Kheng Hong 61954David Pritchard 71955David Pritchard 81956Low Seow Meng 91957J. C. Hickey Tay Kheng Hong 101958J. C. Hickey 111959Tan Lian Ann 121960Lim Kok Ann 131961Tan Lian Seng 141962Tan Lian Ann 151963Tan Lian Seng 161964Tan Lian Ann 171965Tan Lian Ann 181966Tan Lian Seng 191967Tan Lian Ann 201968Lim Kok Ann 211969Tan Lian Ann 221970Oey Liang Hien 231971Pang Kwok Leong 241972Giam Choo Kwee 251973Giam Choo Kwee 261974Pang Kwok Leong 271975Lim Seng Hoo 281976Lim Seng Hoo 291977Lim Seng Hoo 301978Lim Seng Hoo 311979Leow Leslie 321980Tan Lian Ann 331981Tan Lian Ann 341982Tan Lian Ann 351983Tan Lian Ann 361984Leow Leslie 371985Wong Meng Leong 381986Wong Meng Kong 391987Heng Derrick 401988Wong Foong Yin 411989Wong Meng Kong 421990Wong Meng Kong 431991Wong Meng Kong 441992Hsu Li Yang 451993Hsu Li YangYip Fong Ling 461994Tan Tzer EnYip Fong Ling 471995Terry TohYip Fong Ling 481996Lau Keng BoonHon Christel 491997Choong GregoryYap Cynthia 501998Chan MarkYap Cynthia 511999Chan Peng Kong 522000Kek Wei Chuan 532001Koh Kum Hong 542002Leong LukeLiu Yang 552003Wu ShaobinLiu Yang 562004Jason Goh Koon-JongTay Li Jin Jeslin 572005Wu ShaobinSia Xin Yun Suzanna 582006Goh WeimingTay Li Jin Jeslin 592007Goh WeimingKhegay Anjela 602008Goh WeimingChan Wei Yi Victoria 612009Goh Weiming 622010Chan Yi Ren Daniel 632011Chan Wei Xuan TimothyLiu Yang 642012Goh WeimingGong Qianyun 652013Goh WeimingHo En Huei Danielle 662014Liu Xiangyi 672015Paciencia EnriqueGong Qianyun 682016Tin JingyaoGong Qianyun 692017Tin Jingyao, Goh WeimingGong Qianyun 702018Tin JingyaoGong Qianyun 712019Tin JingyaoGong Qianyun 722020Tin JingyaoGong Qianyun 732021Susilodinata AndreanGong Qianyun 742022Goh WeimingGong Qianyun

## Notennoù

* ↑ Chess-Results Server Chess-results.com - 71st National Championships - Open.
# Kampionad rugbi Frañs

Kampionad rugbi Frañs, anvet Top 14 abaoe 2005, a zo ur genstrivadeg etre 14 klub rugbi gall. Ar bloaz-mañ en deus ar c'hampionad-se 118 vloaz. Abaoe 1892 hag ar c'hampionad kentañ e vez profet bep bloaz Skoed Brennus d'ar maout. Goude ar c'hampionad e echu ar genstrivadeg gant daou grogad dispartiañ (abaoe 2010), hanterc'hourfennoù hag ur gourfenn c'hoariet er Stade de France.

## Kluboù kampionad rugbi Frañs Top 14 2011-2012

| SU Agen Lot-et-Garonne Aviron Bayonnais Biarritz Olympique Union Bordeaux Bègles CA Brive Castres Olympique ASM Clermont Auvergne | Lyon OU Montpellier RC Stade Français Paris USA Perpignan Racing Métro 92 RC Toulon Stade Toulousain |