OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tribonyx

Tribonyx :
| Tribonyx mortierii, e Tasmania (Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Anv skiantel ||
| Tribonyx Bus de Gisignies, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Tribonyx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant ar skiantour belgiat Bernard du Bus de Gisignies (1808-1874).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Tribonyx mortierii,
* Tribonyx ventralis.
Brosezat int en Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rallidae/Tribonyx (lennet e-barzh d'an 9 a viz Meurzh 2022).
# Tribud Falc'hun Malta

Tribud Falc'hun Malta (a zo Tributo del Halcón Maltés e spagnoleg) zo un taos lakaet gant Karl V war Urzh Malta er XVIvet kantved, hag a voe brudet en XXvet kantved gant romant Dashiell Hammett hag ar filmoù savet diwarnañ.
# Tribogna

Tribogna zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Tric'horn

Un tric'horn zo ur stumm mentoniezh plaen : tri foent (ar begoù) ha tri zroc'had (an tuioù) a ya d'e ober, en ur grouiñ tri c'horn.
Graet e vez "izoskelel" pe "keitgarek" eus un tric'horn hag en deus, da nebeutañ, daou du ez eo heñvel o hirder an eil ouzh egile.
Graet e vez "keittuek" eus un tric'horn hag a zo heñvel hirder e dri zu an eil ouzh egile.

## Pennad kar

* Tog-tric'hornek, anvet tric'horn ivez a-wechoù.
# Tribalistas (albom)

Tribalistas zo un albom portugalek e 2002, gant an trikon brazilian Tribalistas, anezho Arnaldo Antunes, Carlinhos Brown, ha Marisa Monte.

## Roll an titloù en albom Tribalistas

An holl ditloù zo savet gant Arnaldo Antunes, Carlinhos Brown, ha Marisa Monte, nemet merket e vefe ar c'hontrol.
* Carnavália 4:16
* Um a Um 2:41
* Velha Infância 4:10 (savet gant Antunes, Brown, Monte, Davi Moraes, Pedro Baby)
* Passe em Casa 3:54 (savet gant Antunes, Brown, Monte, Margareth Menezes)
* O Amor É Feio 3:11
* É Você 2:51
* Carnalismo 2:36 (Antunes, Brown, Monte, Cezar Mendes)
* Mary Cristo 3:00
* Anjo da Guarda 2:47
* Lá de Longe 2:17
* Pecado É Lhe Deixar de Molho 2:58
* Já Sei Namorar 3:16
* Tribalistas 3:23
En holl : 41:20
# Tribano

Tribano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Tribunaux rustiques

Tribunaux rustiques zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1884.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a voe e Gil Blas d'ar 25 a viz Du 1884.
Goude e voe adembannet en dastumad Monsieur Parent en 1885 e ti an embanner Paul Ollendorff. E 1979 e voe adembannet en eil levrenn Contes et Nouvelles, e Bibliothèque de la Pléiade an ti-embann Gallimard. E 1988 e voe adembannet gant Folio classique, e ti Gallimard.

## An danevell

Un dalc'h-barn e Gorgeville.

## Liammoù diavaez

* Tribunaux rustiques en dastumad Monsieur Parent, hervez embannadur Paul Ollendorff e 1885.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
* ↑ Maupassant, Contes et Nouvelles, II, Notice de Louis Forestier (pp. 1509-1510), Éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1979, (ISBN 978-2-07-010805-3)
# Tribal Hidage

An Tribal Hidage a zo ul listenn eus rannvroioù Bro-Saoz hag ar pobloù a oa enno er Grennamzer Uhelañ. Skrivet e oa bet ar stumm koshañ eus an destenn-mañ en XI$^{vet}$ kantved ha miret eo er British Library dindan an niverenn MS Harley 3271. Daoust ma n'ouzer ket pegoulz e oa bet graet e kreder e teu an destenn orin eus Mercia etre ar VII$^{vet}$ kantved hag an IX$^{vet}$ kantved.

## Liammoù diavaez

* Testenn an Tribal Hidage
# Villares de Yeltes

Villares de Yeltes zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villares de Órbigo

Villares de Órbigo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villariezo

Villariezo zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Villarino de los Aires

Villarino de los Aires zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villares de la Reina

Villares de la Reina zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villares del Saz

Villares del Saz zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cuenca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villargordo del Cabriel

Villargordo del Cabriel zo ur gumun eus Spagn, e proviñs València, en Kumuniezh València.
# Villaricca

Villaricca a zo ur gumun eus meurgêr Napoli e Campania en Italia.
# Villares de Jadraque

Villares de Jadraque zo ur gumun e proviñs Guadalajara
# Villarluengo

Villarluengo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
# Vryheid

Vryheid zo ur gêr e proviñs KwaZulu-Natal, e Suafrika. Vryheid a dalvez en afrikaneg kement ha "frankiz".
E dibenn an XIX$^{vet}$ kantved e oa Vryheid kêr-benn an Nieuwe Republiek, ur republik boer embannet e 1884.
# Vršac

Vršac, Вршац, distaget Vrchats, zo ur gêr a Serbia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Vuk Karadžić

Vuk Stefanović Karadžić (distaget e serbeg, skrivet Вук Стефановић Караџић el lizherenneg kirillek) a oa ur yezhoniour serb, gwerinoniour, troour ha diazezer doare-skrivañ ar serbeg, ganet d'ar 7 a viz Du 1787 e Tršić, e-kichen Loznica, en Impalaeriezh Otoman d’an ampoent, ha marvet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1864 e Vienna, en Impalaeriezh Aostria-Hungaria.
Unvaniñ ha kempenn a reas ar serbeg skrivet hag al lizherenneg implijet evit ar yezh-se. Dastum a reas kanaouennoù, barzhonegoù ha kontadennoù. Gantañ e voe savet ar geriadur kentañ e serbeg modern. Gantañ ivez e voe troet an Testamant Nevez e serbeg.

## E vuhez

Ganet e voe e-kichen kêr vihan Loznica, en Impalaeriezh Otoman d’an ampoent met e Serbia bremañ. Anvet e voe Vuk gant e dud, da lavaret eo « bleiz », evit gwareziñ anezhañ, rak e vreudeur hag e c’hoarezed a oa marvet holl diwar an dorzhellegezh.
Kemer a reas perzh en Emsavadeg Kentañ ar Serbed a-enep an Impalaeriezh Otoman etre 1804 ha 1813. Neuze e rankas tec'hout da Vienna ; eno e reas anaoudegezh gant yezhoniourien slavek all, evel Jernej Kopitar. Neuze e stagas da zastum kanaouennoù serbek ha da labourat war yezhadur ar yezh-se. E 1814 e embannas e Vienna un dastumad kanaouennoù pobl anvet Mala prostonarodna slaveno-serbska pjesnarica hag er bloavezh-se ivez e embannas ur yezhadur gant an titl Pismenica srbskoga jezika. Gant skoazell Jernej Kopitar en em lakaas da labourat evit modernaat doare-skrivañ ar serbeg. Tennañ a reas un toullad lizherennoù, aet diezhomm, eus al lizherenneg kirillek ha degas a reas unanig nevez bennak (evel Ђ). Gant e labourioù e voe eeunaet skritur ar serbeg ha tostaet e voe ar yezh skrivet ouzh ar yezh komzet. E c’her-stur e oa, hervez a gonter :
    Skriv evel ma komzez, lenn evel ma skrivez.
Distaget e oa bet ar frazenn-se en a-raok, gant ar yezhoniour hag ar geriadurour alaman Johann Christoph Adelung. Met gant Karadžić e voe lakaet da dalvezout evit ar serbeg.
Labourat a rae gant ar soñj e vefe dihunet brogarouriezh ar Serbed gant e skridoù hag e c’hallfent, da-heul, en em sevel a-enep an Otomaned. Bez’ e voe ivez unan eus ar re a reas eus Kosovo kavell ar vroad serb.
Evit e holl labourioù ne resevas ket nemeur a skoazell : paour e voe e-pad ul lodenn eus e vuhez, ha n’eo nemet en e vloavezhioù diwezhañ en devoe ul leve digant ar priñs Miloš Obrenović.

## Un nebeud oberennoù

* Pismenica srpskoga jezika (yezhadur ar serbeg), 1814.
* Narodne srpske pjesme I-V (barzhaz serbek), Vienna ha Leipzig, 1823-1864.
* Srpski rječnik (Geriadur serbeg-latin-alamaneg), embannadur kentañ e 1818, eil embannadur e 1852.
* Novi zavjet (an Testamant Nevez troet e serbeg), lodenn gentañ e 1824, troidigezh klok e 1847, eil embannadur e 1857.
* Kontadennoù pobl serbek (1821, 1853, 1870…).
Ha skridoù all c’hoazh, e serbeg pe en alamaneg, diwar-benn ar serbeg.

## Notennoù

* ↑ e serbeg: Пиши као што говориш и читај како је написано. (Piši kao što govoriš i čitaj kako je napisano.)
* ↑ (2016) "From Myth to Territory: Vuk Karadžić, Kosovo Epics and the Role of Nineteenth-Century Intellectuals in Establishing National Narratives". Hungarian Historical Review 2: 357–376
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Vulcano

Vulcano (Vurcanu e sikilianeg) a zo un enezenn volkanek vihan e Mor Tirrenia. Unan eus an Inizi Eolian eo, an hini ar muiañ er su. Emañ an enez 16 km er-maez da aod norzh Sikilia. Bev eo menez-tan an enez gant divogedennoù volkanek. Er bloaz 1890 e oa c'hoarvezet an dislonkadenn diwezhañ.
# Vresse-sur-Semois

Vresse-sur-Semois :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Vresse-sur-Semois en Arondisamant Dinant hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Dinant |
| ins | 91143 |
| Kumunioù-Kod post | 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 5550 |
| Kumunioù strollet | Alle Bagimont Bohan Chairière Laforêt Membre Mouzaive Nafraiture Orchimont Pussemange Sugny Vresse |
| Kod pellgomz | 061 |
| Maer | Bruno Tellier (LDM) |
| Gorread | 101,04 km² |
| Hed | 04° 56' .." Reter |
| Led | 49° 52' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 861 (01.01.2007) |
| Stankter | 28 a./km² |
| Lec'hienn | www.vresse-sur-semois.be |
Vresse-sur-Semois (e walloneg : Vresse) zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur. Champagneg a gomzer e Vresse ; ar gumun nemeti eo e Belgia ma reer gant ar yezh-se.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Vulpes

Vulpes :
| Vulpes vulpes ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Vulpes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Vulpes a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

11 pe 12 spesad lern zo er genad-mañ:
* louarn korr (Vulpes macrotis)
* louarn sklaer (Vulpes pallida)
* louarn Bengal (Vulpes bengalensis)
* louarn Afghanistan (Vulpes cana)
* louarn ar C'hab (Vulpes chama)
* louarn ar stepennoù (Vulpes corsac)
* louarn Tibet (Vulpes ferrilata)
* louarn Ruppell (Vulpes rueppellii)
* louarn ar plaenennoù (Vulpes velox)
* louarn rous (Vulpes vulpes)
* fenneg (Vulpes zerda)
* louarn Arktik (Vulpes lagopus) (a-wechoù rummataet en e c'henad dezhañ e-unan Alopex)
# Vittoria della Rovere

Vittoria della Rovere ( 1622 – 1694) a oa ur briñsez italian, merc'h da Federico Ubaldo della Rovere,dug Urbino, ha da Claudia de' Medici . Savet e voe er relijion ha devot e oa.

## Dimeziñ

Dimezet e oa d'he c'henderv Ferdinando II de' Medici, dug-meur Toskana en 1634.
Daou vab o doe Ferdinando ha Vittoria della Rovere:
* Cosimo III de' Medici (1642 – 1723), dug-meur war-lerc'h e dad;
* Francesco Maria de' Medici (1660 – 1711), kardinal.
Triwec'h vloaz zo etre an daou vab. Dispartiet e oa an dug-meur hag e bried dre ma oa bet tapet an dug-meur gant e wreg un deiz p'edo o c'hoari-daou gant ur floc'h.

## Pennad kar

* Vittoria
# Vittorio Amedeo

Vittorio Amadeo zo un anv-badez italianek kevrennek, hag anv tri roue italian eus Tiegezh Savoia.

## Gerdarzh

Savet eo diwar an anvioù-badez Vittorio hag Amadeo .

## Yezhoù all

* Victor Amadeus , en alamaneg.

## Savoia

* Vittorio Amedeo Iañ (1587-1637), dug Savoia
* Vittorio Amedeo II (1666-1732), roue Sardinia, mab-bihan dezhañ,
** Vittorio Amadeo, priñs Piemonte (1699-1715), mab dezhañ,
* Vittorio Amedeo III (1726-1796), mab dezhañ.

## Priñsed Carignan

* Vittorio Amadeo Iañ, Priñs Carignan (1690-1741), mab-kaer da Vittorio Amadeo II;
* Vittorio Amadeo II, Priñs Carignan (1743-1780), mab-bihan dezhañ.

## Pennadoù kar

* Victor Amadeus
* Vittorio
* Amadeo
# Vittorio Emanuele

Vittorio Emanuele zo un anv bet roet da veur a briñs pe roue eus Tiegezh Savoia.

## Rouaned ha priñsed

* Vittorio Emanuele Iañ (1759 - 1824), roue Sardigna.
* Vittorio Emanuele II, kentañ roue Italia.
* Vittorio Emanuele III, trede roue Italia.
* Vittorio Emanuele di Savoia-Aosta, kont Torino.
* Vittorio Emanuele di Savoia, mab da ziwezhañ roue Italia Umberto II Italia.

## Tud all

* Vittorio Emanuele Orlando (1860-1952), politiker

## Lec'hioù

Meur a lec'h a voe roet dezho anv unan eus an dud-se:
* Corso Vittorio Emanuele
* Galleria Vittorio Emanuele II di Milano
* Galleria Vittorio Emanuele III di Messina
Un arsav eus linenn A ar metro e Roma zo anvet evel-henn ivez :
* Vittorio Emanuele

## Listri

Listri zoKavout a reer ivez :
* Vittorio Emanuele,

## Pennadoù kar

* Vittorio
* Emanuele
# Vittorio Emanuele II

Vittorio Emanuele II a Savoia, ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1820 e Torino (Italia) ha marvet d'an 9 a viz Genver 1878 a oa roue Piemont ha Sardigna.
Roue Piemonte-Sardigna adalek an 23 a viz Meurzh 1849, kentañ roue Italia adalek ar 17 a viz Meurzh 1861 betek e varv e 1878.

## E vuhez

Goullo / disterik / diglok / diresis eo ar rann-mañ. Donemat mat d'an dud a zo prest da sikour !

## Dimeziñ ha bugale

E miz Ebrel 1842 e timezas e Stupinigi d'e geniterv Maria Adelaide Habsburg-Loren hag eizh bugel o doe:
* Maria Clotilde Savoia (1843 - 1911),
* Umberto, priñs Piemonte (1844-1878) ha roue Italia (1878-1900)
* Amedeo, roue Spagn (1871-1873) ha dug Aosta (1845-1890)
* Oddone Eugenio Maria, dug Monferrato (Torino, 11 luglio 1846 - Genova, 22 gennaio 1866)
* Maria Pia (16 ottobre 1847 - 17 luglio 1911), rouanez Portugal
* Carlo Alberto, dug Chiablese (Torino, 1851 - Stupinigi, 1854)
* Vittorio Emanuele (Torino, 1852 - 1852)
* Vittorio Emanuele, kont Genova (Torino, 8 a viz Genver 1855 - Torino, 17 a viz Mae 1855)
Ur serc'h en doa, Rosa Teresa Vercellana Guerrieri (lesanvet La Rosina pe La bella Rosin) ha dimeziñ a reas ganti en un doare morganatek e Roma d'ar 7 a viz Du 1869. Daou vugel o doe:
* Vittoria
* Emanuele.
Anezho e teu al lignezoù Mirafiori ha Fontanafredda.

## E varv

Mervel a eure e Roma d'an 9 a viz Genver 1878, goude ren 28 vlaz ha 9 miz.
# Vittorio

Vittorio zo un anv-badez italianek, hag a glot gant Victor en alamaneg ha saozneg.

## Adstummoù

* Vittore, Vettore, Vittorino, Vettorino, Vittoriano.
* Vittoria a roer evel anv-badez d'ar merc'hed.

## Tud

* Vittorio di Tunnuna, eskob hag istorour er VIvetkantved,
* Vittorio Adorni, marc'hhouarner
* Vittorio Agnoletto, politikour ha mezeg
* Vittorio Alfieri, barzh ha skrivagner
* Vittorio Algeri, marc'hhouarner
* Vittorio Baccelli, skrivagner
* Vittorio Belleli, kaner.
* Vittorio Caprioli, aktour.
* Vittorio Amedeo Cigna-Santi, librettista.
* Vittorio de Riccabona, politikour
* Vittorio De Scalzi, soner ha kaner
* Vittorio De Sica, aktour ha filmaozer
* Vittorio Duse, aktour ha filmaozer
* Vittorio Foa, politikour
* Vittorio Gassman, aktour.
* Vittorio Imbriani, skrivagner
* Vittorio Mascalchi, livour
* Vittorio Matteucci, kaner.
* Vittorio Miele, livour.
* Vittorio Parisi, kaner.
* Vittorio Pozzo, melldroader ha gourdoner.
* Vittorio Remino, soner.
* Vittorio Sereni, barzh.
* Vittorio Sora, politikour.
* Vittorio Torre, echedour

## Lec'hanvioù deveret

* San Vittore
* San Vittorino

## Pennadoù kar

* Vittorio Amadeo, anv tri roue italian
* Vittorio Emanuele, anv tri roue italian
# Vittorio Amedeo Iañ

Vittorio Amadeo Iañ (1587-1637) , a oa dug Savoia.
Eil mab Carlo Emanuele Iañ Savoia, dug Savoia ha priñs Piemonte, e oa, hag e vamm e oa Catalina Micaela Aostria. Ren a reas goude marv e vreur henañ, Filipo Emanuele (1586 † 1605) marvet da 19 vloaz.
Breur-kaer e oa d'ar roue gall hogen brezel a reas dezhañ. Goude bout trec'het e rankas sinañ feur-emglev Cherasco e 1632.
Deuet ar peoc'h, setu eñ gervel al livour Giovanna Garzoni, da zont d'e boltrediñ.
Pevar bloaz goude e sinas feur-emglev Rivoli gant bro-C'hall a-enep Aostria, ha trec'h e voe war markiz Léganés en emgann Tornavento (1636) hag en emgann Mombaldone (1637). mervel a reas un nebeud deizioù goude.

## Dimeziñ ha vugale

Dimezet e oa da Christine de France (Maria Cristina di Borbone-Francia en italianeg) (1606-1663), ur verc'h d'ar roue gall Herri IV (Bro-C'hall), ha c'hoar d'ar roue Loeiz XIII, rejantez an dugelezh adal 1637 betek 1663. C'hwec'h bugel o doe :
* Luisa Cristina Savoia (1629-1692),
** a zimezas d'he eontr, ar priñs Maurizio Savoia;
* Francesco Giacinto (1632—1638) dug Savoia;
* Carlo Emanuele (1634—1675) dug Savoia, dimezet div wech:
** d'e geniterv Francesca Maddalena d'Orléans, met bugel ebet n'o doe;
** d'ur geniterv all Maria Giovanna Battista di Savoia-Nemours , ha bugale dezho;
* Margherita Violante (1635-1663),
** pried kentañ Ranuccio II Farnese, dug Parma ;
* Enrichetta Adelaide (1636-1676),
** dimezet da Ferdinando Maria di Baviera;
* Caterina Beatrice (1636-1637), marvet da ur bloaz.
An holl vugale-se a oa kendirvi kompez d'ar roue gall Loeiz XIV.

## Goude e varv

Beziet e voe en iliz-veur Saint-Eusèbe de Verceil (Piémont).
# Vittorio Emanuele III

Vittorio Emanuele III a Savoia a zo bet ganet d'an 11 a viz Du 1869 e Napoli (Italia) ha marvet d'an 28 a viz Kerzu 1947 en Aleksandria (Egipt).
Roue Italia adalek 1900 betek 1946, e-pad an daou vrezel-bed eta.
Dindan e ren eo e voe kemeret ar galloud gant Mussolini.

## Pried ha bugale

Dimezet e oa da Elena del Montenegro ha pemp bugel o doe :
* Iolanda
* Mafalda, a varvas e 1944 e Büchenwald;
* Umberto
* Giovanna
* Francesca
# Vittorio Emanuele Iañ

Vittorio Emanuele Iañ (1759 - 1824) a oa roue Sardigna, priñs Piemonte ha dug Savoia eus 1802 betek 1821.

## E vuhez

Ganet e oa e Torino d'ar 24 a viz Gouhere 1759. Mab e oa d'ar roue Vittorio Amedeo III ha d'ar briñsez spagnol Maria Antonia di Borbone-Spagna.
Dimezet e oa da Maria Teresa Aostria-Este. Bugale o doe, ur mab ha peder marc'h.
# Vittorio Amedeo II

Vittorio Amedeo II (en italianeg Vittorio Amedeo II Francesco di Savoia), ganet e Torino e 1666 ha marvet e Moncalieri e 1732, a oa dug Savoia, markiz Saluzzo ha markiz ar Monferrato, priñs Piemonte ha kont Aosta, Moriana ha Nizza, adal 1675 betek 1720. Ouzhpenn-se e voe roue Sikilia adal 1713 betek 1720, pa deuas da vout roue Sardigna. Lesanvet e oa la Volpe Savoiarda (al louarn savoiat). Eñ eo kentañ roue tiegezh Savoia. A-raozañ e oa sujet politikerezh Piemonte da rouantelezhioù Gall pe Spagn, gantañ e voe savet banniel an dizalc'hted, evel da goulz seziz Torino e 1706.

## E vuhez

Mab e oa d'an dug Carlo Emanuele II ha da Maria Giovanna Battista Savoia-Nemours.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas e 1684 da Anne Marie d'Orléans (1668 -1728). Bugale o doe.
* Maria Adelaide (1685 – 1712), a zimezas da Loeiz, dug Bourgogn, mab da Loeiz Bro-C'hall (1661-1711), an Daofin Meur. Mamm e voe da Loeiz XV, roue Bro-C'hall ;
* Maria Luisa Gabriella (1688 – 1713), a zimezas da Felipe V, roue Spagn;
* Vittorio Amedeo (1699 - 1715), Priñs Piemonte; re yaouank e varvas evit gallout ren;
* Carlo Emanuele, (1701 – 1773), a voe Dug Savoia ha Roue Sardigna evel Carlo Emanuele III.
Goude marv Anne-Marie d'Orléans e 1728, ec'h addimezas e miz Eost 1730, en un eured vorganatek, da Anna Canalis di Cumiana, kontez Cumiana, hag anvet da Markizez Spigno. Embannet e voe an eured d'an 3 a viz Gwengolo 1730. N'o doe bugel ebet.
Daou vastard en doe ivez gant Jeanne Baptiste d'Albert de Luynes, anavezet ivez evel Kontez Verrua:
* Maria Vittoria Francesca (1690 - Pariz, 1766), a zimezas da Vittorio Amedeo, trede priñs Carignano;
* Vittorio Francesco Filippo (1694 - 1762), dimezet e 1760 da Maria Lucrezia Franchi di Ponte Chianale, bugel ebet n'o doe.
# Vittorio Amedeo III

Vittorio Amadeo III (Torino 1726–1796 Moncalieri) a oa dug Savoia, Piemonte hag Aosta, ha Roue Sardigna adal 1773 betek e varv. Brezel a reas da Vro-C'hall e 1792. Tad e oa d'an tri roue Sardigna diwezhañ.

## E vuhez

Mab e oa da Carlo Emanuele III ha d'e eil pried Polyxena von Hessen-Rotenburg-Rheinfels.

## Eured ha bugale

Dimezet e oa e 1750 da Maria Antonietta di Borbone-Spagna (1729-1785), merc'h yaouankañ Felipe V, Roue Spagn, hag Elisabetta Farnese.
# Trolls de Troy

Trolls de Troy zo un heuliad bannoù-treset faltazi harozus.
* Senario : Arleston Scotch
* Tresadennoù : Jean-Louis Mourier
* Livioù : Claude Guth, Yves Lencot

## Gweled en holl

Poblet eo Troy gant tud, trolled ha krouadurioù euzhus pe euzhusoc’h.
Tost an holl dud ’neus ur galloud hud : lakaat ar blev da hiraat, lakaat an dent da gouezhañ, teuziñ ar metalioù, kerzhet war an dour...
Krouadurioù gouez eo an Drolled da gont an dud, sevenet-tre int 'vat d'o c'hont dezhe o-unan. Chaseal a reont tost kement a dremen war-hed o zaol. Kreñv-hardi a-gorf, ne zoujont ket nemeur dra, nemet an dour a c'hallfe - daonet e vo ! - gwalc'hiñ anezhe.
Tetram zo un troll ha ’neus advugelet ur plac’h-den, Waha, ur rouezenn ! En peoc’h e vevont en o bilajenn betek an deiz ma teu un tropellad chaseerion trolled da aloubiñ anezhe ha lakaat anezhe dindan gazel-ge. N’hallont ket en em sevel neuze.
Tetram hag e verc’h, ha na oant ket eno pa oa arruet ar gwall reuz-mañ, ac’h a war-glask an tu da dennañ o c’hompagnuned deus dindan gazel-ge ha dieubiñ anezhe.

## Albomoù

* Levr 1 : Histoires Trolles (1997)
* Levr 2 : Le Scalp du vénérable (1998)
* Levr 3 : Comme un vol de pétaures (1999)
* Levr 4 : Le Feu Occulte (2000)
* Levr 5 : Les maléfices de la Thaumaturge (2001)
* Levr 6 : Trolls dans la brume (2002)
* Levr 7 : Plume de sage (2004)
* Levr 8 : Rock'n troll attitude (2005)

## Embann
### Embanner

* Soleil Productions : Levrioù 1 da 8 (embannadur kentañ al levrioù 1 da 8).

## Gwelet ivez

* Les Conquérants de Troy
* Gnomes de Troy
* Lanfeust de Troy
* Lanfeust des Étoiles
* Hollved Troy, hollved faltazius.
* Daveoù Troy, al lies daveoù zo e-barzh heuliad Troy.
# Trombon stirellek

Un trombon stirellek zo ur benveg-seniñ dre avel.
# Tromello

Tromello zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
# Trollhättan

Trollhättan (distaget [trɔlhɛtan] e svedeg) zo ur gêr eus kornôg Sveden, e proviñs kozh Västergötland hag e kontelezh Västra Götaland. Emañ war-hed 75 km en norzh da Göteborg ha pennlec’h kumun Trollhättan eo. E 2010 e oa 46 457 a dud o chom e kêr Trollhättan.
Savet eo bet war lez ar stêr Göta älv, e-kichen Lammoù-dour Trollhättan. E-pad pell e voe al lammoù-dour-se ur skoilh evit ar bagoù a yae gant ar stêr. Ur ganol gant skluzioù a voe savet en XIX$^{vet}$ kantved ha meur a wech abaoe eo bet kempennet ha nevesaet.
Implijet eo bet nerzh dour ar stêr avat hag e Trollhättan eo bet diorroet an dourdredan da gentañ e Sveden. Eno e voe savet ar gompagnunezh energiezh Vattenfall ("lamm-dour") a brodu hag a zasparzh tredan e Sveden. Evel-se ez eus bet gallet sevel labouradegoù e kêr, evel re an embregerezh kirri Saab.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec’hienn kêr Trollhättan (sv) (en) (fi)
* Trollhättan Vänersborg (sv) (en) (de) (fr) (es)