OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwel eus porzh an Oriant

Ar Gwel eus porzh an Oriant zo un daolenn livet gant al livourez c'hall Berthe Morisot (1841-1895), e 1869, ha miret en National Gallery of Art, e Washington DC.
# Gweladennour dic'hortoz

Gweladennour dic'hortoz a zo un daolenn gant al livour rus Ilya Repin, savet er bloavezhioù 1884-1888.
# Gwele-stel

Ur gwele-stel zo ur gwele gant ur stel a-us dezhañ, graet peurvuiañ da stignañ rideozioù outañ, ma lavarer gwele-stign ivez.
# Gwehelog Fawr

Gwehelog Fawr zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Fynwy, Kembre, 34,5 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 485 a dud, ha 54 anezho (11.1%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011, Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Gwele-ispilh

Ur gwele-ispilh pe gwele-skourr zo ur seurt gwele graet gant kerdin moan, a ra evel ur roued, pe danvez a vez ispilhet dre an daou benn. Re vras zo, ma lakaer daou pe dri da gousket ha ma c'haller ober bugale.
Un elfenn a bouez eus sevenadur ar bobl Taino eo, a gaver e-touez pobloù all e reter Mec'hiko hag re koadeier Amazonia.
Diwezhatoc'h eo bet implijet ar gweleoù-skourr war listri Europa. Deuet int da vezañ implijet gant kamperien zo.
# Gwel eus Delft

Gwel eus Delft a zo ur veduta bet livet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e 1660-1661. Gallout a reer gwelout an daolenn e Mauritshuis e Den Haag.

## An daolenn

Ul lodenn eus ar gêr ma voe ganet Vermeer eo ar pezh a weler en daolenn. Vermeer ne livas nemet div daolenn ma tiskouez ur gwel : ar Gwel eus Delft hag Ar Straed vihan. Gwelout a reer kanol ar stêr Schie, gant porzh Schiedam (a-gleiz) ha porzh Rotterdam (a-zehou). Etrezo emañ Nieuwe Kerk (iliz nevez) Delft, dindan bannoù an heol. An istorourien a soñj dezho e voe prenet an daolenn gant Willem Iañ an Izelvroioù. En XX$^{vet}$ kantved e voe diskouezet e National Gallery of Art e New York ha goude-se e voe roet da virdi Mauritshuis.

## Daveoù

* Bonafoux, Pascal. Vermeer. New York: Konecky & Konecky, 1992. ISBN 1-5682-2308-4
* Wheelock, Arthur K. Vermeer: The Complete Works. New York: Harry N. Abrams, 1997. ISBN 0-8109-2751-9

## Liammoù diavaez

* Gwel eus Delft war lec'hienn Mauritshuis
* Gwel eus Delft war lec'hienn Essential Vermeer
# Gweladenn

Gweladenn zo ul levrdi e Sant-Nazer ma kaver levrioù diwar-benn Breizh.
# Gwele

Ur gwele zo ur pezh arrebeuri graet evit lakaat tud da gousket. Peurvuiañ e vez lakaet ar gweleoù e salioù anvet kambr. Un daol-noz a vez alies ouzh penn ar gwele.
A bep seurt gweleoù zo.
* Kavelloù, evit ar babigoù
* Gweleoù bihan, evit ar vugale bihan
* Gweleoù evit un den, evit bugale brasoc'h pe tud vras o-unan
* Gweleoù bras, evit koubladoù.
A-hend-all e anavezer

## War ar gwele

War ar gwele e vez lakaet
* ur vatarasenn
* liñselioù
* pallennoù
* ur pennwele
* ur c'holc'hed

## Gweleoù a bep seurt

* gwele-douger
* gwele-ispilh, pe gwele skourr
* gwele-stign

## Gweleoù all

* gwele-fuzuilh
* gwele-kanol
* gwele ur vuoc'h
* Gwelead a vez graet eus gwiskadoù karregadoù pa gomzer eus douarouriezh.

## Pennadoù kar

* manac'h (boutailh)
# Inizi Shetland ar Su

    Evit sterioù all an anv "Shetland" gwelet Shetland (disheñvelout).
Inizi Shetland ar Su (saozneg; South Shetland Islands; spagnoleg: Islas Shetland del Sur) a zo un enezeg lec'hiet ur 120 km bennak en norzh da ledenez Antarktika. Da heul Feur-emglev Antarktika (1959) n'eo perc'hennet gant hini ebet eus ar broioù sinet ganto ar feur-emglev. Arc'het eo bet avat gant ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1908, hag evel un darn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur abaoe 1962. Arc'het eo ivez gant Chile abaoe 1940 hag Arc'hantina abaoe 1943. Meur a vro a zalc'h bonnoù skiantel enne.
# Inizi Sibiria-Nevez

Inizi Sibiria-Nevez, pe Inizi Siberia-Nevez (e rusianeg: Новосиби́рские острова, Novosibirskiye Ostrova; e yakouteg: Саҥа Сибиир арыылара, Saŋa Sibiir aryylara) a zo un enezeg e norzh pellañ Kevread Rusia, etre Mor Laptev ha Mor Sibiria ar Reter.
# Inizi Spratly

Inizi Spratly (vietnameg: Trường Sa; sinaeg: 南沙群岛, Nānshā Qúndāo; e tagalog: Kalayaan; e saozneg: Spratly Islands) a zo anezho ur c'hant enezennig didud e Mor Sina ar Su, ouzhpenn ur bern kerreg, atolligoù, traezhegi... Peskedus, gazus ha tireoulus eo ar morioù tro-dro, hag arc'het int gant Republik Pobl Sina, Brunei, Malaysia, ar Filipinez, Taiwan ha Viet Nam.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inizi Samoa

Inizi Samoa a zo un enezeg eus Polinezia er Meurvor Habask, rannet etre Stad dizalc'h Samoa er c'hornaoueg ha Samoa Amerikan er reter.
# Inizi Sandwich ar Su

Inizi Sandwich ar Su (South Sandwich Islands e saozneg) a zo un enezeg e su pellañ ar Meurvor Atlantel, hag un darn eus tiriad Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su, teskanv: SGSSI) a zo un Tiriad tramor eus ar Rouantelezh-Unanet.
# Inizi Santa Cruz (Salomon)

Inizi Santa Cruz zo un enezeg e-touez an Inizi Salomon
# Inizi Schouten (Papoua-Ginea Nevez)

An inizi Schouten zo c'hwec'h enezenn vihan e Papoua-Ginea Nevez, er reter da broviñs East Sepik
# Inizi Selvagens

An inizî Selvagens (e portugaleg Ilhas Selvagens, da lavaret eo "inizi gouez") zo un enezeg er Mor Atlantel, stag ouzh Portugal. Emaint etre an inizi Kanariez er su hag enez Madeira en norzh. E-keñver melestradurezh int stag ouzh Rannvro Emren Madeira (Região Autónoma da Madeira). Teir enezenn bennañ zo en enezeg, Selvagem Grande, Selvagem Pequena hag Ilhéu de Fora, hag un dousenn inizi bihanoc'h.

## Istor

Kentañ meneg splann anezho a gaver en ur gartenn a vije diwar zorn hini pe hini eus ar vreudeur Pizzigani, eus Venezia, e 1367.
En 1402 e voe aloubet an Inizi Kanariez gant merdeerien eus rouantelezh Kastilha, met n'efont ket betek an Inizi Selvagens.
En 1438 e tisklerias ar merdeer portugalat Diogo Gomes en devoa kavet anezho dre chañs, p'edo o tont eus aod Ginea. leuskel a reas kentañ meneg skrivet a zo bet eus ar vrasañ enezenn , Selvagem Grande.
# Inizi Strewet

An Inizi Strewet Meurvor Indez (galleg: Îles Éparses de l'océan Indien) zo inizi perc'hennet gant Bro-C'hall e Meurvor Indez, un aspadenn eus Impalaeriezh trevadennel ar vro-se. Abaoe miz C'hwevrer 2007 ez int unan eus ar pemp distrig a ya d'ober Tiriad Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs. Arc'het eo an inizi-se gant riezoù eus dre-gaout eno: Tromelin a zo arc'het gant Moris, an Inizi Glorius a zo arc'het gant Sechelez ha Komorez, hag ar re all gant Madagaskar.

## An inizi

* 1 : Bassas da India
* 2 : Enez Europa
* 3 : Inizi Glorius (Îles Glorieuses)
* 4 : Juan de Nova
* 5 : Enez Tromelin
# Folquet de Marselha

Folquet de Marselha pe Folc de Tolosa (m. 1231) a oa trobador hag eskob. Mont a reas a-du gant ar brezel a-enep ar Gatared. Abalamour da se moarvat e voe lakaet da sant. Lidet e vez d'ar 25 a viz Kerzu.

## Levrlennadur

* E oberennoù en okitaneg
* Stanislaw Stronski, Le troubadour Folquet de Marseille. Krakow: Académie des Sciences, 1910.
* Sa lettre diocésaine d'approbation des prédicateurs de Dominique
* Biographies des troubadours ed. J. Boutière, A.-H. Schutz (Paris: Nizet, 1964) pp. 470-484.
* Patrice Cabau, 'LES ÉVÊQUES DE TOULOUSE (IIIe-XIVe SIÈCLES) ET LES LIEUX DE LEUR SÉPULTURE' in Mémoires de la Société Archéologique du Midi de la France vol. 59 (1999).
# Foncea

Foncea zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Follina

Follina zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Follonica

Follonica a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
# Folklor

Ar folklor eo ar meizad a vez implijet en dudoniezh evit deskrivañ ha studiañ ar c'hontadennoù, ar mojennoù hag ar c'hredennoù a zo dibar d'ur boblad, da lavaret eo lodenn an istor dre gomz en ur sevenadur resis. Gwerinoniezh a reer eus studi ar folklor.
An termen saoznek folklore (/ˈfəʊk.lɔː/) a oa bet goveliet e 1846 gant ar skrivagner saoz William Thoms (1803-1885) p'edo o klask ur ger resisoc'h eget popular antiquities ("hendraoù poblek") ; kement ha "hengoun (lore) ar bobl (folk)" e talvez folklore.
Ar meizad e-unan zo bet ganet en XIX$^{vet}$ kantved gant luskad ar romantelezh, dezhañ un ideologiezh evit adstummañ an hengounioù evit servij mennozhioù arnevez. En XX$^{vet}$ kantved ez eo bet staliet studi ar folklor dindan un arsell neptuek.
E-touez an dud o deus bet ul levezon vras emañ ar vreudeur Grimm hag o deus dastumet hag embannet e 1812 ur strobad kontadennoù alamanek anvet Kinder- und Hausmärchen ("Kontadennoù ar vugale ha marvailhoù ar gêr").
# Follo

Follo zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
# Fombio

Fombio zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Fomboni

Fomboni zo ur gêr e Komorez, kêrbenn enez Mohéli.
War-dro 15 000 den zo o chom enni ha trede kêr vrasañ Komorez eo.
# Folkestone

Folkestone a zo ur gêr hag ur porzh e kontelezh Kent e kreisteiz Bro-Saoz, war aod Mor Breizh.
# Hidrokarbon

Un hidrokarbon zo ur genelfenn organek a c'hoarvez hogos hepken eus atom karbon (C) hag hidrogen (H). Bez' en deus eta ur formulenn diaoz eus ar seurt : C$_n$H$_m$, e lec'h ma'z eo n hag m div niverenn anterin naturel.
# Hidrosferenn

En douaroniezh fizikel e liv an hidrosferenn (eus ar gresianeg Υδωρ) an dour kavet war, a-us pe dindan gorre ur blanedenn.

## Hidrosferenn an Douar

Kenaozet eo hidrosferenn an Douar eus ar meurvorioù dreist-holl, met enderc'hel a ra tout an dour kavet war gorre ar blanedenn : al lennoù, ar stêrioù ha an doureier isdouarel. Donder krenn ar morveurioù a zo 3 794 m, muioc'h eget pemp gwech uhelder krenn ar c'hevandirioù. War-dro 1.35 × 10$^{18}$ ton e pouez ar meurvorioù, pee 1/4400vet eus mas an Douar a-bezh.
Fonnusted an dour war an Douar a zo ur perzh ispisial a ziforc'h hon "planedenn c'hlaz" diouzh ar re arall e koskoriad an Heol. War-dro 70.8% eus gorre an Douar a zo goloet gant dour, 97% anezhañ er meurvorioù.
Er-maez ar c'helc'hiad lec'h ma c'hell dour chom liñvek emañ an Douar. Hep an efed ti-gwer e skornfe e veurvorioù. Div wech e oa c'hoarvezet e istor ar blanedenn, war a seblant. E-pad an neoproterozoeg he doa degaset berniadeg an oksigen en atmosferenn un diskarr eus ar c'hementad a zioksid karbon. Gwanaat a reas an efed ti-gwer ha betek ar c'hehider e tiskennas ar skornenn.
War Gwener e aezhenniñ ar meur vorioù, hag a oa, en deroù, ken vras ha war an Douar. Gant skinoù dreistlimestra an Heol e voe dielfennet an aezhenn hag achap a reas an hidrojen d'an ec'honder. An dra-se a zispleg petra n'eus dour ebet war ar blanedenn Gwener. Hep hidrojen e ezvan an oksijen gant ar reier.
War an Douar e warez ur gwiskad ag ozon aezhenn an atmosferenn ouzh ar skinoù dreistlimestra. Ne c'hell an ozon bezañ krouet nemet ma z'eus kalz oksijen frank en atmosferenn. Ur vaezenn-vagnetek greñv a zo ret ivez da wareziñ an atmosferenn ouzh krignerezh an avel heoliek.
Kas a ra ar menezioù-tan aezhenn en atmosferenn en un doare dibaouez tra ma stag tektonik ar plakennoù dour ha karbon e reier hag a zo isdougenet er vantell. Adakaset e vezint neuze gant ar menezioù-tan. Krediñ e reer e endalc'h ar vantel dek wech muioc'h a zour eget tout ar meurvorioù.
Kerc'hiad an dour a liv fiñvadennoù an dour e-barzh an hidrosferenn. Enderc'hel a ra an dour lec'hiet dindan an douar hag er reier (litosferenn), an dour er plantennoù hag e loened (biosferenn), an dour liñvel pe solut a c'holoe ar blanedenn, hag an aezhenn en atmosferenn.
Levezonet ez eo fiñvadennoù an dour e-barzh ar meurvorioù gant o zemperadurioù hag o holennekderioù. An dour tomm a zo skañvier eget an dour yen hag an dour holennek a zo pouneroc'h eget an dour dous.
# Hideki Yukawa

Hideki Yukawa (湯川 秀樹) a oa bet ganet d'an 23 genver 1907 ha marvet d'an 8 a viz Gwenholon 1981.
Fizikour japanat, bet tapet gantañ Priz Nobel ar Fizik e 1949.
Ar c'hentañ Japanad o vout enoret gant ur priz Nobel e voe.
# Hidrogen

An hidrogen zo un elfenn gimiek, H eo e arouez kimiek hag 1 e niver atomek. War an Douar, ha ma lakaer a-gostez ar molekulennoù a vez kenaozet gant atomoù all, e vez kavet ar molekulennoù hidrogen peurliesañ e stumm ur c'horf eeun gazek : an dihidrogen (H$_2$), anvet alies « hidrogen » hepken. An hidrogen a gaver e kalz molekulennoù : dour, sukr, proteinoù, hidrokarbonoù.
An Heol hag ar pep brasañ eus ar stered zo graet anezhañ evit al lodenn vrasañ. Dont a ra o energiezh eus dazgweredoù teuzerezh termonukleel an hidrogen.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Hieraaetus

Hieraaetus :
| Hieraaetus wahlbergi, e Park broadel Kruger (Limpopo/Mpumalanga, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Iskerentiad : | Aquilinae |
| Anv skiantel ||
| Hieraaetus Kaup, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hieraaetus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ erered, krouet e 1844 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad evned-preizh a ya d'ober ar genad :
* erer Ayres (Hieraaetus ayresii),
* erer Aostralia (Hieraaetus morphnoides),
* an erer korr (Hieraaetus pennatus),
* Hieraaetus wahlbergi,
* Hieraaetus weiskei.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Accipitridae/Hieraaetus (lennet e-barzh d'ar 25 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hierakosfins

Ar hierakosfins zo ul loen mojennel, ur gripi hag a weler e-touez delwennoù Henegipt hag adarmezouriezh Europa, dezhañ korf ul leon ha penn ur falc'hun. Ijinet e oa bet an anv gant ar beajour Herodotos da envel ar shinsed pennoù-falc'hun a wele en Egipt. unan all a oa dezhañ penn ur maout, hag a rae Kriosfins anezhañ.

## Liammoù diavaez

* Ar hierakosfins hag ar sfinsed all

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Gwynn-Jones, P. Ll. (1998) The Art of Heraldry : origins, symbols, designs, London : Parkgate, ISBN 1-85585-560-7
# Hiendelaencina

Hiendelaencina zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Hidjra

An Hidjra eo divroadur Mohammed hag e ziskibled eus Mekka da Yathrib e miz Gwengolo 622.
An darvoud-se zo bet lakaet da benn kentañ an deiziadur muzulmat.
# Hierig

Hierig :
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Enorzh |
| Kod kumun | 44073 |
| Kod post | 44810 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Joutard 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù an Erzh hag ar Gevr |
| Lec'hienn Web | www.heric.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 6 407 ann. (2020) |
| Stankter | 87 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 24′ 48″ Norzh 1° 39′ 02″ Kornôg / 47.4133333333, -1.65055555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 25 m bihanañ 17 m — brasañ 66 m |
| Gorread | 73,93 km² |
| Hierig ||
| kemmañ |
Hierig (Héric e galleg) a zo ur gumun eus Breizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Hyhariacum, XIt; Hiheric, 1287; Iheric, XIIIt; Hihiric, 1398;

## Ardamezioù

* En argant e sourin en sabel karget gant teir rodig-kentr en aour.
Ardamezioù ar familh de Collober du Not.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Hierig e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Enorzh hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Kernitron-al-Lann

* Krouet e voe kumun Kernitron-al-Lann e 1871 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Faouell hag ul lodenn eus tiriad kumun Hierig.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 153 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4 % eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Kastelloù

* Kastell La Courosserie.
* Kastell La Jubinière.
* Kastell La Prairie.
* Kastell Beaulieu.

### Savadurioù relijiel katolik

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nikolaz, 1833 - 1863, luc’hskeudennoù$^,$.
* Chapel Intron-Varia Gwir-Sikour, luc’hskeudennoù.
* Chapel ar vered, luc’hskeudennoù.
* Chapel Kastell Beaulieu.

### Monumantoù ar re varv

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 11 a viz Du 1922.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Jean Fourché de la Courosserie, selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1572

### Ardamezeg ar familhoù

| Fourché Aotrounez la Courosserie | En sabel e gebrenn en aour, heuliet ouzh kab gant daou leon penn ouzh penn en argant, teodet ha kurunet en aour, hag ouzh beg gant ur rodig-kentr en argant |

## Pennad kar

* Kernitron-al-Lann.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Hierig
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn Kernitron-al-Lann
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Janed Aragon

Janed Aragon, pe Joana d'Aragó e katalaneg, pe Juana de Aragón e spagnoleg, pe Giovanna d'Aragon en italianeg, a zo anv meur a rouanez pe briñsez, eus Aragon pe eus Rouantelezh Naplez.

## Tud
### XIVvet kantved

* Janed Aragon, kontez Ampurias (1344-1385), merc'h da Pêr IV Aragon, dimezet da Yann Iañ, kont Ampurias
* Janed Aragon, kontez Foix (1375–1407), merc'h da Yann Iañ Aragon, dimezet da Mazheaz Foix

### XVvet kantved

* Juana Enríquez, eil pried ar roue Yann II Aragon (1398-1479), mamm da Fernando II Aragon ha da Janed Aragon (1454-1517) .
* Janed Aragon (1454-1517), merc'h da Yann II Aragon ha d'e eil pried Juana Enríquez, dimezet da Ferdinando Iañ Naplez, roue Naplez

### XVIvet kantved

* Janed Naplez (1478-1518), merc'h da Ferdinando Iañ Naplez ha da Janed Aragon (1454-1517), dimezet da Ferdinando II Naplez, rouanez Naplez .
* Janed Aragon (1479–1555), pe Janed Kastilha, merc'h d'ar Rouaned Katolik Izabel Kastilha ha Ferdinant II Aragon;
* Janed Aragon, pe Giovanna d'Aragona (1502-1575)‎, priñsez eus Rouantelezh Naplez, brudet he foltred livet gant Raffaello Sanzio.

## Poltredoù

* Juana Enríquez.
* Janed Aragon (1479–1555), pe Janed Kastilha, poltredet gant Juan de Flandes.
* Giovanna d'Aragona (1502-1575)‎, gant Raffaello Sanzio.

## Gwelet ivez

* Janed Naplez
* Janed
* Giovanna
# Janed Beaufort

Janed Beaufort, pe Joan Beaufort e saozneg, zo anv div vaouez.
* Joan Beaufort, Kontez Westmorland (1379–1440), merc'h da John of Gaunt ha d'e serc'h Katherine Swynford, divastardet goude;
* Joan Beaufort, Rouanez Bro-Skos (marvet e 1445), pried da Jakez Iañ Bro-Skos, nizez d'an hini meneget uheloc'h.

## Pennadoù kar

* Janed
* Joan
# Janed Aragon (1454-1517)

Janed Aragon, pe Juana de Trastámara pe Juana de Aragón (1454 - Naplez, Genver 1517), a oa infantez Aragon ha rouanez Naplez.
Merc'h e oa d'ar roue Yann II Aragon ha d'e eil pried Juana Enríquez. C'hoar e oa d'ar roue Ferdinant II Aragon.

## Dimeziñ ha bugale

E Gwengolo 1476 e voe dimezet d'he c'henderv-kompez Ferdinando Iañ Naplez. Daou vugel o doe:
* Giovanna d'Aragona (1478-1518), rouanez Naplez, a zimezas d'he niz Ferdinando II Naplez;
* Carlo (1480 – 1486), marvet da c'hwec'h vloaz.
# Janed Bavaria

Janed Bavaria, pe Johanna von Bayern en alamaneg, a zo anv meur a briñsez :
* Johanna von Bayern (1362–1386), pried ar roue Wenzel Bohemia;
* Johanna von Bayern (1413–1444), pried Otto Iañ von Pfalz-Mosbach;
* Johanna Sophie von Bayern (1373/1377–1410), pried Albrecht IV Aostria.
# Jean ha Joël Martel

Ar vreudeur gevell Jean (pe Jan) ha Joël Martel, bet ganet d’ar 5 a viz Meurzh 1896 e Naoned hag aet d’an Anaon, an hini kentañ d’ar 16 a viz Meurzh e Lille hag an eil c'hwec'h miz diwezhatoc'h, d'ar 25 a viz Gwengolo 1966 e Pariz, a oa kizellerien ha kinklourien vreizhat.
Labourat a rae an daou vreur asambles er memes stal met sinañ a raent alies gant un anv hepken, J. Martel.

## Un nebeud oberennoù

Labouret o deus an arzourien war meur ar dachenn (skritelloù, monumantoù, kinklañ diabarzh, izelvosoù, stouvoù-distaner otoioù,...)
Awenet eo bet o c'hizelladurioù gant loened (kaerell, erminig, kizhier, laboused,...), an arz sakr, ar sonerezh hag an dañs dreist-holl.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Les frères Jan et Joël Martel
# Jeanne Adèle Bernard

Jeanne Adèle Bernard anavezet evel Jenny, bet ganet e 1872 hag aet d’an Anaon e 1962, a oa ur stilourez hag ur penn-embregerezh c'hall.
Sevel a reas an ti Jenny war-dro 1908. Serret e vo an embregerezh e 1940.

## Liammoù diavaez

* Jenny e Mirdi an Arzoù-Kaer Nisa
# Jean Émile Laboureur

Jean Émile Laboureur, bet ganet Émile Laboureur en Naoned d'ar 16 a viz Eost 1877 ha marvet e Kerfalher e-kichen Pennestin (Mor-Bihan) d'ar 16 a viz Mezheven 1943, a oa ul livour, un tresour, un engravour hag ur skeudennaouer breizhat. Gounezet en devoa brud dre skeudenniñ kalz levrioù : 1 748 engravadur en deus graet, en o zouez 74 rummad evit an embann. Adalek 1912 e voe an arzour o chom e Pariz. Kelenn a rae an engravour d'e skolidi, en o zouez Marie Laurencin hag André Dunoyer de Segonzac. E Naoned ez eus ur straed en e anv.

## Darvoudoù

E Kastell Duged Breizh, abaoe ar 17 a viz Genver 2015 (betek ar 26 a viz Ebrel) e vez dalc'het un diskouezadeg, Images de la Grande Guerre an anv anezhi, o tiskouez engravadurioù, levrioù skeudennaouet ha tresadennoù gant an arzour kement ha lizherioù eskemmet etrezañ ha Guillaume Apollinaire, Raoul Dufy, Marie Laurencin.

## Un nebeud oberennoù

* Le clocher du Croisic ("Tour-iliz ar Groazig"), war-dro 1923
* Matelots américains et français à Saint-Nazaire ("Martoloded amerikan ha gall e Sant-Nazer")

## Levrlennadur

* Peintres des Côtes de Bretagne, Léo Kerlo ha Jacqueline Duroc, Chasse-Marée, 2007, ISBN
# Jean Étienne Championnet

Jean Étienne Vachier, anavezetoc'h evel Championnet, pe Jean Étienne Championnet, a oa ur jeneral gall en amzer an dispac'h gall. Gantañ e voe savet ar Republik partenopean e Naplez e 1799.

## Levrlennadur

* Alexandre-Charles Rousselin Corbeau de Saint-Albin: Championnet ou les Campagnes de Borne et de Naples, embannet e 1860 gant mab an oberour Hortensius de Saint-Albin.
# Jeanie with the Light Brown Hair

Jeanie with the Light Brown Hair zo ur ganaouenn saoznek gant ar sonaozour stadunanat Stephen C. Foster e 1854, awenet gant e bried Jane McDowell.

## E yezhoù all

* Jani, lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon (n'eo ket bet sonenrollet).

## Fent

Dizehan e veze klevet ar ganaouenn e skingomz SUA er bloavezhioù 1940 ma voe savet gant Spike Jones ar ganaouenn I Dream of Brownie with the Light Blue Jeans. Er ganaouenn, Brownie zo ur c'hi terrier.

## Liammoù diavaez

* Kanet gant Marilyn Horne : https://www.youtube.com/watch?v=bO-fotb50eQ
* Kanaouenn Spike Jones,«I Dream of Brownie with the Light Blue Jeans» : https://www.youtube.com/watch?v=9u07gqBqHc4

## Notennoù

* ↑ «I Dream of Brownie with the Light Blue Jeans»; Sueño con Brownie, el de los vaqueros celestes.
# Foueoniezh

Ar foueoniezh eo studi skiantel ar foue. Anvet eo ivez mikologiezh.
Ar foueennoù anavezetañ a zo ar c'hebell-touseg hag al loued.
# Fougeré (Vande)

Fougeré a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Saint Jean de la Chaisse da gentañ hag e Kanton La Roche-sur-Yon diwezhatoc’h ; e Bann La Roche-sur-Yon e oa. Lakaet e voe kumun Fougeré en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 51 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,77% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag argumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) Cassini - EHESS
* ↑ (fr) Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb