OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hobart

Kêr-benn ha kêr vrasañ stad Tasmania eo Hobart. 205 566 a dud a oa o chom eno en 2006.

## Istor

Unan eus kêrioù koshañ Aostralia eo ivez. Diazezet e oa bet en 1804 gant ar Saozon evit degemer galeourien. Hobart Town a veze graet anezhi er mare-se.

## Douaroniezh

Lec'hiet eo Hobart e gevred an enez, war aber an Derwent River, nepell diouzh Mount Wellington (Menez Wellington), dezhañ 1 271 m uhelder.

## Tud dibar

Hobart eo kêr c'henidik an aktour Errol Flynn (1909-1959).

## Gevelliñ

Gevellet eo kêr Hobart gant:
* Yaizu Japan abaoe 1977
* L'Aquila Italia abaoe 1980
* Valdivia Chile abaoe 1998

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel kêr
# Hoc'h-douar

Hoc'h-douar :
| Un hoc'h-douar plouzet Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Tubulidentata |
| Kerentiad : | Orycteropodidae |
| Genad : | Orycteropus |
| Anv skiantel ||
| Orycteropus afer Pallas, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-douar, pe orikterop, (Orycteropus afer) a zo ur bronneg hag a vev en Afrika issahara.
Ar spesad nemetañ eo en urzhiad Tubulidentata.

## Doareoù pennañ

1.60 m eo e hirder gant ul lost 50 cm. Etre 40 ha 65 kg eo e bouez. Hir eo e voj hag e zivskouarn, begek e lost, gell ha rouez e vlevenn. Turiañ a ra an douar gant skilfoù kreñv e bavioù a-raok ha toullañ garidennoù 10 metrad. Gant e bavioù a-dreñv e skarzh an douar er-maez.
Ober a ra gant e c'hwesha evit diskoachañ ar merien hag ar merien-gwenn en em vag diwarno. Debriñ a ra togoù-touseg ha frouezh ivez.
Ur c'holen nemetken a vez ganet goude un dougen 7 miz. E rakdent hag e zent-lagad a gouezh pa vez yaouank c'hoazh ha ne chom nemet ar c'hildent gant al loen en e oad gour.
# Hoc'h-dreinek

Hoc'hed-dreinek :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Hystricidae, Erethizontidae ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'hed-dreinek,, pe heureuchined-reunek, pe heureuchined-daredek, zo krignerien goloet o c'horf gant reun ha drein hir.
Daou gerentiad hoc'hed-dreinek zo :
* Hystricidae, er Bed Kozh ;
* Erethizontidae, er Bed Nevez.
* Heureuchin-daredek
* Drein pe dared un heureuchin-daredek

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur Al Liamm, p. 388.
* ↑ Roparz Hemon, Nouveau dictionnaire breton-français, p.380.
* ↑ Geriadur Al Liamm, p. 1345.
# Laurence Olivier Awards

Al Laurence Olivier Awards, berraet en The Olivier Awards, a vez kinniget bep bloaz gant Kevredigezh C'hoariva Londrez evit enoriñ an dreistelezh er c'hoariva a-vicher londonat. An enor a oa anvet da gentañ ar Society of West End Theatre Awards, met a oa bet adanvet evit enoriñ an aktour saoz brudet Laurence Olivier e 1984.
# Laurence Chatel de Brancion

Laurence Chatel de Brancion zo un doktor war an Istor, arbennikaet war ar marevezh 1750-1850. Bet e oa bet e penn un embregerezh teknologiezhioù uhel, krouet he deus ur mirdi arzoù a-vremañ. Un Daughter of the American Revolution eo, ar pezh a dalvez he deus un hendad en doa kemeret perzh er stourm evit krouidigezh Stadoù-Unanet Amerika.
Brudet eo he labourioù war an XVIII$^{vet}$ hag an XIX$^{vet}$ kantved, hag he levrioù diwar-benn buhez Jean-Jacques-Régis de Cambacérès dreist-holl.

## Oberennoù

* Cambacérès maître d'oeuvre de Napoléon, embannadur Perrin, Pariz, 2001
* Le sacre de Napoléon le rêve de changer le monde, embannadur Perrin, Pariz, 2004
* Benjamin Franklin, A la recherche d'un monde meilleur, embannadur Economica, Pariz 2007
* La Fayette : rêver la gloire, Laurence Chatel de Brancion ha Patrick Villiers, embannadur Saint-Rémy-en-l'Eau, Mae 2013 (ISBN 978-2-903824-84-6)
* La naissance des États-Unis d'Amérique a-t-elle tué l'Europe des Lumières ?, asambles gant Ellen Hampton, SPM, 2008

## Liammoù diavez

* {BnF Data
# Laurence Lavrand

Laurence Lavrand (Kemper, 17 a viz Gwengolo 1955) zo ur skrivagnerez vreizhat evit ar yaouankiz, gallek ha brezhonek. C'hoar eo d'an embanner ha skrivagner brezhonek Yann-Fañch Jacq. Bet eo o chom e Mayotte e-pad c'hwec'h vloaz. Distro eo da Vrest, war he leve. Darn eus he levrioù gallek zo bet lakaet e brezhoneg.
E 2023 eo bet anvet e penn embannadurioù Keit Vimp Bev.

## Oberoù
### E galleg
#### Embannet gant L'Harmattan Jeunesse

* Mayotte-Nantes : un aller simple pour Nadjati, 2009
* Meurtre au lycée à Mayotte, 2010
* Triste Noël à Tsingoni, 2011
* Fakidine et la perle verte du lagon, 2011
* Mystère au collège de M'gombani, 2012
* Mayotte : une sixième mouvementée, 2012
* Faïdati et les contrebandiers de Soulou, 2012
* Les aventures d'Ibou à Mayotte, 2013
* L'oiseau blanc de Songoro M'Bili, 2015

#### Embannet gant EdiLivre

* La revanche de Mounissa, 2014
* Il me souvient, barzhonegoù, 2014

#### Embannet gant Le Manuscrit

* Monolithes, barzhonegoù, 2007

#### Embannet gant Keit Vimp Bev,

* Sous le regard de Gradlon, 2013

### E brezhoneg
#### Embannet gant Keit Vimp Bev

* Ur c'hasedig drol, 2002
* Heol, mor ha muntr, 2007, troet diwar Meurtre au lycée à Mayotte
* Droug goude poan, 2006
* Nadjati, 2011, troet gant SPARF
* Bec'h war ar c'helenner, 2012, troet gant SPARF
* Dindan selloù Grallon, 2013
* Prizoniad ar Gorriganed, 2016

## Liamm diavaez

* (fr) Mayotte Hebdo
* (fr) Région Bretagne
# Lauren

Laurie zo un anv-badez saoznek, roet d'ar merc'hed.

## Tud

* Lauren Bacall, aktourez stadunanat
* Lauren Conrad
* Lauren Graham, aktourez stadunanat

## Pennadoù kar

* Laura
* Laurence
* Lauri
* Laurie
* Lauria
* Laurier
* Lawrie
* Lori
* Lorry
* Lourie
* Lurie, anv yuzev eus Retereuropa.
# Laurence

Laurence zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed, brezhonekaet e Laorañsa, ha saoznek roet d'ar baotred, brezhonekaet e Laorañs. Dont a ra eus ar ger latin Laurentius.

## Stummoù all

* Larry, berranv saoznek

## Anv-badez
### Merc'hed

* Laurence Vichnievsky (1955), barnerez ha politikourez c'hall
* Laurence Moal, istorourez vreizhat ar Grennamzer
* Laurence Chatel de Brancion, istorourez c'hall
* Laurence Ferrari (1966), kazetennerez c'hall
* Laurence Parisot (1959), plac'h a afer gall
* Laurence Lavrand (g. e 1955), skrivagnerez vreizhat gallek evit ar yaouankiz
* Laurence Turbec, implijadez ur preti McDonald's e Kever lazhet gant ur gwalldaol e 2000

### Paotred

* Laurence Ginnell (1852-1923), broadelour iwerzhonat
* Laurence Harvey (1928-1973), aktour, filmaozer, produour ha senarioour breizhveuriat
* Laurence Juber (1952), gitarour, sonaozer ha produour londreziat
* Laurence Olivier (1907-1989), aktour saoz
* Laurence Rosenthal (1926), sonaozer stadunanat sonerezh filmoù
* Laurence Tureaud (1952), alias Mr. T, aktour stadunanat
* Laurence Fishburne (1961), aktour stadunanat

## Anv-tiegezh

* Bertrand-Sévère Laurence (1790-1870), eskob Tarba e-pad emziskouezioù Lourd
* Justin Laurence (1794-1863), politikour gall
* John Laurence, anv-pluenn ar c'habiten, matematikour hag arbenniger war an aerlestrerezh John Laurence Pritchard (1885-1968), skrivagner saoz romantoù polis
* Margaret Laurence (1926-1987), Jean Margaret "Peggy" Wemyss he anv gwir, skrivagnerez ganadian saoznek
* Duncan Laurence, gwir anv de Moor (ganet e 1994), sonaozour ha kaner izelvroat, aet gantañ Kenstrivadeg Eurovision ar Ganaouenn 2019

## Lec'hioù

* ar Laurence zo ur wazh-dour eus departamant ar Gironde, adstêr an Dordogna
* ar Laurence zo ur wazh-dour eus departamant an Dordogne, adstêr ar Vesera

## Pennadoù kar

* Sant Laorañs (disheñvelout)
* Laorañsa
* Laorañs
* Laurent
* Lawrence
# Laurence Maillart-Méhaignerie

Laurence Maillart-Méhaignerie, ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1967 e Pariz XII, zo ur bolitikourez vreizhat.
Dilennet e oa bet da gannadez en Eil pastell-vro Il-ha-Gwilun e 2017 hag e 2022 a-nevez.
# Laurence Tubiana

Laurence Tubiana, ganet d’ar 5 a viz Gouere 1951 en Oran (Aljeria), zo ur gargiadez uhel c’hall.
Kelennerez eo en Institut d'études politiques de Paris. Kuzulierez ar c’hentañ ministr Lionel Jospin war an diorren padus eo bet, diazezet he deus an Institut du développement durable et des relations internationales (Iddri). Kannaderez eo bet evit Protokol Kyoto e 1997, Kuzuliadeg Kopenhagen e 2009, Kuzuliadeg Pariz e 2015, ma labouras evit kas emglevioù Pariz da benn vat.
E 2019 ha 2020 e oa kenbrezidantez ar Convention citoyenne pour le climat, aozet gant gouarnament Édouard Philippe, a vodas 150 keodedour tennet d’ar sort.

## Enorioù

* Ofiserez al Lejion a enor (2008) (Marc’hegez e 2000).

## Daveoù

* ↑ (fr) Laurence Tubiana : les grands risques de la planète, une perspective politique et scientifique. France Culture (2008).
* ↑ (fr) Le comité de gourvernance. Convention Citoyenne pour le Climat.
* ↑ (fr) Décret du 11 juillet 2008 portant promotion et nomination. JORF (Goure 2008).
# Laurel and Hardy

Laurel and Hardy a oa anv un daouad fent savet e 1927 gant an aktourien Stan Laurel (1890-1965) hag Oliver Hardy (1892-1957). vuhez micherel a 25 vloaz, gant muioc'h evit 100 film, an daouad a voe brudet mat ha chomet eo brudet marteze an hini brudetañ e-touez daouadoù istor ar sinma. O kentañ studio a voe hini Hal Roach, ha gant an amzer o redek e voe ar Metro Goldwyn Mayer pe Universal Studios.
Stan Laurel hag Oliver Hardy o doa bet ur vuhez micherel er sinema pep hini anezho a-raok sevel an daouad pa erruont tro an 40 vloaz. Troet o deus asambles un heuliad filmoù e fin ar bloavezh 1926. Hervez ar rolloù a c'hoarient asambles e oa deuet war-wel buan dezho e oa gwelloc'h sevel un daouad gant pep hini o c'hoari un dudenn a zegase fent. Dre an doare-se d'ober e teuas ar brud raktal.
Kroget o devoa o labour e-pad mare ar sinema mut a-raok ma grogfe ar sinema da gaoz. Bez e vint eus ar re nebeut a teuio a-benn da dremen eus un doare sinema mut d'an doare sinema a gaoz. Ma oant brudet e-pad mare ar sinema mut, dont a rint a-benn da vezañ brudetoc'h c'hoazh e-pad mare ar sinema a gaoz. Ar c'hentañ komedienn gant komzoù gant Laurel hag Hardy e voe embannet e miz Mae 1929. an daouad fent a gompren diouzhtu penaos ez eo ur bed nevez o kregiñ evit ar sinema ha penaos ez eo dedennus evito an araokadennoù teknikel o tiwanañ. Implij a reont ar jestraouiñ evel ma raetn e-pad ar sinema mut met ivez bremañ fent ar gaoz hag an trouz. O doare da c'hoari a zo unan sioul ar pezh a laka anezho da vezañ disheñvel diouzh an aktourien fent all. N'int ket ivez aktourien o komz dizehan evel ma oa ar re Marx Brothers da skouer. Laurel hag Hardy ne glaskont ket degas ur c'hemenn, ur burutellañ sokial, kentelioù war ar mat ha ne glaskont ket degas ivez ur c'hoari pe komzoù dreisttremen.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Lauren Bacall

Lauren Bacall (distaget: e saozneg), ganet Betty Joan Perske d'ar 16 a viz Gwengolo 1924 e kêr New York ha marvet d'an 12 a viz Eost 2014 e New York ivez, a oa un aktourez stadunanat. Lesanvet e oa « the look » (ar sell) rak e oa brudet evit he sell blizoniel, he mouezh teñval hag he rolloù a vaouez tonket. Gwreg diwezhañ Humphrey Bogart e oa bet.
E-touez he filmoù brudetañ a c'haller menegiñ To Have or Have Not (1944), How to Marry a Millionaire (1953) ha Designing Woman (1957).

## Buhez

Dre he zad e oa hi liammet gant Shimon Peres (ganet Szymon Perski), 8vet kentañ ministr ha 9vet prezidant Israel. Peres a oa dianav eus ar fed-se betek ma vefe kontet dezhañ gant Bacall.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Laurence Olivier

Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier, bet ganet d’an 22 a viz Mae 1907 e Dorking (Surrey, Bro-Saoz) hag aet d’an Anaon d’an 11 a viz Gouere 1989 en Ashurst (Kornôg Sussex, Bro-Saoz), a oa un aktour, ul leurennour, ur rener c’hoariva, ur sevenour hag ur senarioour saoz.
# Gwern-Porc'hoed Kumuniezh

Gwern-Porc'hoed Kumuniezh a zo anezhi un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) eus departamant ar Mor-Bihan, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Ploermael - Kalon Breizh eo. Krouet e voe e 1994. Betek ar 1añ a viz Genver 2014 e oa “Kumuniezh-kumunioù Bro Gwern-Porc'hoed” hec'h anv. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh, goude kendeuziñ gant div etrekumuniezh-all.

## Kumunioù

Kumuniezh-kumunioù Bro Gwern-Porc’hoed a yae 7 kumun d’ober anezhi :
* Algam
* Benion (abaoe ar 01.01.2014)
* Gwern-Porc'hoed
* Monteneg
* Porzh-Karozh
* Ruvenieg
* Sant-Maloù-Benion

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Bro Gwern-Porc'hoed
# Gwerin (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gwerin a c'hall bezañ meur a dra:
* Hollad an dud vunut a ya d'ober lodenn izelañ ha paourañ ur gevredigezhiad tud, gwelet gwerin.
** Diwar ar ster-se e talvez a-wechoù ivez kement ha pobl.
* Graet e vez pezh-gwerin eus ar pezhioù bihan er c'hoari echedoù.
* Gwerin a zo anv un dastumad brezhonek gouestlet d'al lennegezh dre gomz, hag embannet gant Hor Yezh.
# Gwern

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
An anv gwern a c'hall bezañ :
* anv gwez, uhel ha sonn o c'hefioù, ar gwern :
** koad gwern: koad ar gwez-se end-eeun;
* diwar-se, ul lec'h gleborek, e-kichen ur stêr pe ul lenn, ur wern
** deuet eo ar ger da vezañ un anv-lec'h, Gwern
*** ha deuet an anv-lec'h da vezañ anv-tud (Gwern, Gwernig, Gwernioù)
**** Youenn Gwernig, skrivagner brezhonek ha gallek, ganet e Skaer
**** Dan ar Wern, skrivagner brezhonek
* ur post, er bigi ha listri, ar wern, a vez staget outañ ar gouelioù,
** eus al listri a zo teir gwern warne e vez graet un teirgwern

## Lec'hanvadurezh

    Gwelet amañ.
# Gwern-skignañ

Ur wern-skignañ zo ur benveg-skignañ gwagennoù kaset gant ar pellgomzoù hezoug. Daou seurt all zo: ar re a skign skingasadennoù ar skinwel, hag ar re a servij da bellgasadennoù an arme, an archerien, ar bomperien. Met gwernioù skignañ ar bellgomz eo ar re niverusañ: 50 000 bennak a oa er C'hwec'hkorn e deroù 2009.
Trouz a sav a-enep dezho a-wechoù abalamour ma'z int kreñvoc'h eget er broioù amezek hag e c'hallfent bezañ noazus ouzh ar yec'hed. Abalamour da se e vez klasket kuzhat lod er c'hêrioù.
# Gwern-valouin

Ar wern-valouiñ (pe gwern-veg) zo unan eus ar gwernioù war ur vag dre lien. Lec'hiet eo war ar staoñ.
# Hoc'h-dreinek Koopman

Hoc'h-dreinek Koopman :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Erethizontidae |
| Genad : | Coendou |
| Anv skiantel ||
| Coendou nycthemera Olfers, 1818 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek Koopman, pe hoc'h-dreinek korr du, (Coendou nycthemera pe Coendou koopmani) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Brazil.
# Hoc'h-dreinek Malaysia

Hoc'h-dreinek Malaysia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| Anv skiantel ||
| Hystrix brachyura Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek Malaysia (Hystrix brachyura) a zo ur bronneg krigner hag a vev e gevred Azia.
# Hoc'h-dreinek Sunda

Hoc'h-dreinek Sunda :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| Anv skiantel ||
| Hystrix javanica Cuvier, 1823 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek Sunda (Hystrix javanica) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Indonezia.
# Hoc'h-dreinek daouliv

Hoc'h-dreinek daouliv :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Erethizontidae |
| Genad : | Coendou |
| Anv skiantel ||
| Coendou bicolor Tschudi, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-dreinek daouliv (Coendou bicolor) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Suamerika (Perou, Bolivia, Kolombia hag Ekwador).
# Hoc'h-dreinek hirlostek

Hoc'h-dreinek hirlostek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Trichys |
| Anv skiantel ||
| Trichys fasciculata Shaw, 1801 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-dreinek hirlostek (Trichys fasciculata) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Borneo hag e ledenez Malezia. Ar spesad nemetañ eo er genad Trichys.
# Hoc'h-dreinek lost-pilgos

Hoc'h-dreinek lost-pilgos :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Erethizontidae |
| Genad : | Echinoprocta |
| Anv skiantel ||
| Echinoprocta rufescens J. E. Gray, 1865 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-dreinek lost-pilgos (Echinoprocta rufescens) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Kolombia hag un nebeud en Ekwador. Ar spesad nemetañ eo er genad Echinoprocta.
# Hoc'h-dreinek Norzhamerika

Hoc'h-dreinek Norzhamerika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Erethizontidae |
| Genad : | Erethizon |
| Anv skiantel ||
| Erethizon dorsatum Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek Norzhamerika (Erethizon dorsatum) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Mec'hiko, Stadoù-Unanet Amerika ha Kanada. Ar spesad nemetañ eo er genad Erethizon.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hoc'h-dreinek Sumatra

Hoc'h-dreinek Sumatra :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| Anv skiantel ||
| Hystrix sumatrae Lyon, 1907 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek Sumatra (Hystrix sumatrae) a zo ur bronneg krigner brosezat en Enez-Sumatra.
# Hoc'h-dreinek ar C'hab

Hoc'h-dreinek ar C'hab :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| Anv skiantel ||
| Hystrix africaeaustralis Peters, 1852 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-dreinek ar C'hab (Hystrix africaeaustralis) a zo ur bronneg krigner hag a vev e kreiz hag e su Afrika.
# Hoc'h-dreinek kuch

Hoc'h-dreinek kuch :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| Anv skiantel ||
| Hystrix cristata Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-dreinek kuch (Hystrix cristata) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Afrika hag en Italia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kanpezu

Kanpezu (Campezo e spagnoleg, stumm kenofisiel) zo ur gumun e sav-heol proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
# Kanpur

Kanpur (कानपुर) a zo ur gêr veur e stad Uttar Pradesh en India. Poblet eo gant 2 767 000 a dud (e 2011).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kanoureg ar c'hreiz

Ur rannyezh kanourek eo kanoureg ar c'hreiz eus familh ar yezhoù saharek komzet gant ouzhpenn 3.000.000 a dud e Nijeria.

## Liammoù diavaez

* Ethnologue

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù saharek
# Kansas City (Kansas)

Kansas City zo ur gêr lec'hiet e biz-reter stad Kansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 145 786 a annezidi o chom enni. Emañ Kansas City a-dal da gKansas City (Missouri) a zo-hi e stad Missouri. O-div, hag un toulladig kêrioù all, a ya d'ober ar c'hKansas City Metropolitan Area a zo war-varc'h div Stad, gant tost da 2 vilion a dud.

## Kêrioù gevellet

| Aostria | Linz |
| Kroatia | Karlovac |
| Iwerzhon | Luimneach |
| Mec'hiko | Uruapan |
| Nigeria | Port Harcourt |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kansas

Kansas (distagadur IPA: [ˈkænzəs]) a zo ur Stad eus “Midwest” ar Stadoù-Unanet. Topeka eo ar gêr-benn.

## Kêrioù Kansas

| 1 | Wichita | 382 368 |
| 2 | Overland Park | 173 372 |
| 3 | Kansas City | 145 786 |
| 4 | Topeka | 127 473 |

## Liammoù diavae

* (en) www.kansas.gov
# Kansas (disheñvelout)

Kansas zo anv ur stad e SUA, ha hini meur a lec'h all.

## Lec'hioù

* Kansas, ar stad
* Kansas (Alabama)
* Kansas (Illinois)
* Kansas (Ohio)
* Kansas (Oklahoma)
* Kansas City
* Kansasville, Wisconsin

## Oberennoù

* Kansas, ur film e 1988 gant Matt Dillon hag Andrew McCarthy

## Pennadoù kar

* Kansas City
* Stêr Kansas
# Kansas City

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kansas City zo anv meur a lec'h e SUA.
* Kansas City : e Missouri
* Kansas City : e Kansas

## Oberennoù

* Kansas City : film gant Robert Altman, en 1996
* Kansas City : kanaouenn savet gant Jerry Leiber & Mike Stoller kanet gant tud e-leizh, hag Elvis Presley en o zouez.

## Pennad kar

* Kansasville
# Kanoureg

Ur yezh saharek eus isskourr yezhoù ar c'hornôg eo ar c'hanoureg (kanuri) komzet gant tro-dro da 4 milion a dud e Nigeria, Niger, Tchad, Kameroun.
Isrannet e vez er rannyezhoù-mañ:
* Kanoureg ar c'hreiz
* Kanemboueg
* Mangeg
* Toumareg

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù saharek
# Kanoù kouerel, poblek ha brezelek Breizh dieub

Kanoù kouerel, poblek ha brezelek Breizh zo anv un dastumad kanaouennoù brogar bet embannet gant Ar Gouloù Gwenn e 2019. Dek kanaouenn ha tri-ugent a gaver da lenn er c'harned-se. Un darn anezho a voe embannet e-barzh ar gazetenn heñvelanvet Ar Gouloù Gwenn.
# Jard-sur-Mer

Jard-sur-Mer :
| Ar velin-avel. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Les Sables-d'Olonne |
| Kanton | Talmont-Saint-Hilaire |
| Kod kumun | 85114 |
| Kod post | 85220 |
| Maer Amzer gefridi | Sonia Gindreau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Vendée-Grand-Littoral |
| Lec'hienn web | http://www.ville-jardsurmer.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 670 ann. (2020) |
| Stankter | 159 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 9 m bihanañ 1 m — brasañ 24 m |
| Gorread | 16,82 km² |
| kemmañ |
Jard-sur-Mer a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* An draezhenn.
* Ar porzh.
* War lez ar Meurvor Atlantel emañ Jard-sur-Mer.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Talmont hag e Bann Les Sables d'Olonne. Lakaet e oa bet kumun Jard-sur-Mer en Arondisamant Les Sables-d'Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 54 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,26% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv(fr).

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas dek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Melin-avel La Conchette.
* Abati Intron-Varia e Le Lieu-Dieu.
* Iliz katolik Sainte Radegonde.
* Chapel Santez Anna.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Jaraíz de la Vera

Jaraíz de la Vera a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.