OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kan Etrebroadel al Labourerien

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Kan Etrebroadel al Labourerien, pe Kanaouenn etrevroadel al labourerion, anavezet ivez evel Kan an Dispac'h, a zo ur ganaouenn anavezet evel an Internationale e galleg, savet gant Eugène Pottier e 1871.
Meur a stumm brezhonek zo anavezet, pemp anezho d'an nebeutañ. Unan zo bet savet gant Charlez Rolland hag embannet gant Camille Le Mercier d'Erm e-barzh La Bretagne libertaire, e 1921, unan all gant Marcel Hamon, kannad komunour goude an Eil Brezel-bed. Setu amañ unan all c'hoazh :
| War sav ! Va breudeur, ret eo sevel Ar paour 'zo o tuiñ gant an naon Ar skiant a lâr a vouezh uhel 'N em gannañ start, skeiñ hep tamm aon ! Skuizh omp aet, re bell omp bet deñved, Mevelien gaezh, war sav, war sav ! Ur bed all gwelloc'h a vo savet Lec'h ma vimp mestr hep bezañ sklav. Sed an emgann diwezhañ Holl war sav ha warc'hoazh E kerzho unanet Ar pobloù skoaz ouzh skoaz. | Mestr bras ebet ne c'hell hor sikour Na doue na priñs nag un all ! Yann Gouer, pesketaer ha micherour Deuit war hol lerc'h da reiñ ar brall Laeron vras, c'hwi 'vo lakaet izel, Ni 'zesko d'an dud gwelout sklaer Ha breman c'hwezhet tan hor c'hovel War'n houarn tomm 'vo lopet taer. Sed an emgann diwezhañ Holl war sav ha warc'hoazh E kerzho unanet Ar pobloù skoaz ouzh skoaz. | Ar stad hor gwask, al lezenn ivez 'N em wadañ 'rankomp 'vit netra Hor poan daoust da betra e talvez ? Da vevañ tud gant hon peadra ! Paromp holl, frankiz'zo da bep den Ha ni 'vez mac'het gwashoc'h-gwazh Mar karomp 'vint ket mestr da viken Deut eo ar c'houlz cheñch penn d'ar vazh! Sed an emgann diwezhañ Holl war sav ha warc'hoazh E kerzho unanet Ar pobloù skoaz ouzh skoaz. |

## Film

En ur film eus 1938, graet gant Marcel Cachin, penn bras eus ar PCF, e weler tud o kanañ Sed an emgann diwezhañ e pont-an Abad

## Notennoù

* ↑ Yann-Ber Piriou, e-barzh De Bretagne et d'ailleurs, Skol Vreizh, 2004, p. 154
* ↑ Yann-Ber Piriou, e-barzh De Bretagne et d'ailleurs, Skol Vreizh, 2004, p. 154
* ↑ L'Internationale en breton, el lec'hienn Follenn
* ↑ L'Internationale en breton, el lec'hienn Follenn
* ↑ War un ton stourm, Levrig kanaouennoù Breizhistance
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=P_DzCWkqxqM

## Liammoù

* Sellet er Wikimammenn : Kan Etrebroadel al Labourerien.
* Charlez Rolland kanet gant Marthe Vassalo.
# Kan ar Bobl

Kan ar Bobl a zo ur genstrivadeg kanañ ha seniñ sonerezh ha kanaouennoù Breizh, a zo bet krouet e 1973 e palez ar c'hendalc'hioù, en Oriant, gant Polig Montjarret. Tamallet e vez a-wechoù d'an aozerien ar bihan ma vez lec'h ar brezhoneg er fest.

## Rummadoù priziet

* Kanaouenn hengounel
* Krouidigezh
* Kontadenoù
* Daouadoù
* Binviji sonerezh o-unan
* Strolladoù sonerezh
* Strolladoù skolioù

## Gwelet ivez

* Sonerezh Breizh
* Emvod ar Gelted
* Polig Montjarret

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kan ar Bobl
# Kan bale Nevenoe

Kan bale Nevenoe a zo ur ganaouenn gant Glenmor embannet war ar bladenn Klemm Breizh-Izel . Gilles Servat en deus bet adkemeret ar c'han bale war ar bladenn A-raok mont kuit e 1994, padout a ra 3:46 munutenn.

## Tem Kan bale Nevenoe

An tem a zo stourm Bretoned Nevenoe a-enep ar Franked. Ur ganaouenn vroadelour breton ez eo, ma kemmesker kadourien Nevenoe gant Bretoned hiziv-an-deiz.

## Liammoù diavaez

* Kan bale Nevenoe gant Glenmor (Youtube)
* Kan bale Nevenoe gant Gilles Servat (Youtube)

## Pennadoù kar

* Nevenoe
* Kan bale Sant Albin
# Kan bale an ARB

Kan bale an ARB zo ur ganaouenn gant ar c'haner Glenmor (Milig ar Skañv). Meulgan ar Front de libération de la Bretagne (FLB) hag an Armée révolutionnaire bretonne (ARB) eo. Ar ganaouenn-se zo ur galv d'an dispac'h « ouzh ur Vro-C'hall, gwelet gant Glenmor evel ur stad trevadennel ».

## Notennoù

* ↑ Gilles Le Morvan, A travers chants : Kan bale an ARB, France 3 Bretagne, 11/08/2015
# Kan an Douar (kevredigezh)

Ur gevredigezh sevenadurel breizhat eo Kan an Douar. Diazezet eo e Landelo.

## Istor

Krouet eo bet ar gevredigezh e 1983 ha prenet eo bet ganto Presbital kozh Landelo e miz Genver 1985. En ur stad fall-tre e oa ar savadur d'ar mare-se. Kregiñ a reont neuze gant ul labour adneveziñ e-kerzh an hañvez 1984, padout a raint 3 bloavezh, betek ma 'vefe tu bevañ er savadur. E-pad 2 bloavezh ouzhpenn e vo labouret evit ma implijapl ha plijus bevañ ennañ.
Abaoe 1987 e vez aozet oberezhioù ar gevredigezh er savadur-se.

## Palioù

Palioù pennañ ar gevredigezh a zo diorroiñ oberezhioù sevenadurel ha sokial evel :
* Derc'hel ha diorroiñ implij ar brezhoneg dindan stummoù lies (komzet, kanet, skrivet)
* Aozañ kentelioù ha stajoù brezhoneg
* Aozañ abadennoù evit lakaat ar brezhoneg war-wel
* Broudañ an implij eus ar brezhoneg er vuhez foran, dre reiñ kuzulioù pe sevel panelloù lieseurt (stalioù, anvioù hentoù...)
* Diorroiñ oberezhioù sokial, dreist-holl dre laoskel savadurioù e kerz kevredigezhioù adkenemprerezh sokial pe tud nammed pe c'hoazh bodoù sokial
# Maenor

Maenor zo ur ger kembraek hag a gaver e lec'hanvadurezh Kembre. Sez lez ur c'hombod e oa.
Daoust ma seblant kar d'ar ger brezhonek maner ha d'ar ger saoznek manor, ar ger kembraek a zle bezañ koshoc'h, ha bezañ deveret eus ar ger maen. Talvezout a rae da envel lec'hioù a oa enno meur a di maen. Ar stumm maenol a gaver ivez, en hanternoz Kembre.
A-wechoù e kaver un anv-badez stag ouzh ar ger maenor (Pŷr, Teilo, Owen):
* Maenorbŷr
* Maenordeifi, diwar anv ar stêr Teifi
* Maenordeilo
* Maenorowen
Hag ivez

## Notennoù

* ↑ Geiriadur Prifysgol Cymru
# Maenordeilo (kêriadenn)

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Maenordeilo, etre Llandeilo ha Llanymddyfri, war lez ar stêr Tywi. E kumuniezh Maenordeilo a Salem emañ, hag e parrez Llandeilo Fawr.

## Gerdarzh

Eus Maenor hag an anv-badez Teilo.

## Istor

Anvet eo ar gêriadenn diwar-lerc'h hini kombod kozh Maenor Deilo. Eno e oa pennlec'h ar c'hombod.
# Maenor Deilo

    Evit ar gêriadenn e Sir Gaerfyrddin, sellit ouzh Maenordeilo (kêriadenn).
Maenor Deilo (skrivet ivez Maenordeilo) a oa ur c'hombod e Kembre ar Grennamzer, e Cantref Mawr, unan eus tri c'hantrev Ystrad Tywi. Ul lodenn eus rouantelezh Deheubarth e oa, ha diwezhatoc'h e teuas da vout e Sir Gaerfyrddin.
En em astenn a rae kombod Maenor Deilo e kreisteiz Cantref Mawr, war harzoù Cantref Bychan. En-dro dezhañ e oa kombodoù Catheiniog, Caeo ha Mallaen e Cantref Mawr, ha Cwmwd Perfedd hag Is Cennen er c'hreisteiz, e Cantref Bychan.
E Maenor Deilo e oa Kastell Dinefwr, lez aotrouien Deheubarth, war lez an Tywi. Eno e oa ivez Llandeilo Fawr, ul lec'h a bouez evit an iliz, ma oa relegoù sant Teilo.
# Maentwrog

Maentwrog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Gwynedd, e hanternoz Kembre, etre Harlech, Blaenau Ffestiniog ha Porthmadog. Emañ war lez ar stêr Dwyryd, en norzh da Lenn Trawsfynydd. E 2011 e oa 631 den o chom e Maentwrog ha 67% anezho a oa kembraegerien.
Un tredanva dre zour zo e Maentwrog, abaoe 1928, hag a ya en-dro gant dour eus Lenn Trawsfynydd. E-kichen ar gêriadenn emañ "Plas Tan y Bwlch", an ti m'emañ sez kreizenn studi Park Broadel Eryri.

## An anv

Talvezout a ra Maentwrog kement ha "maen Twrog", diwar an anv sant Twrog hag a gaver ivez en anv-lec'h Llandwrog. Kontañ a reer e oa Twrog ur sant, mab d'ar priñs brezhon Ithel Hael ha breur da veur a sant all, en o zouez Baglan, enoret e kêriadenn Baglan hag e Llanfaglan, Tanwg, enoret e Llandanwg, ha Tegai, enoret e Llandygái.
# Maer ar palez

Maer ar palez (Hausmeier en alamaneg) a oa an uhelañ karg a oa e rouantelezh ar Franked er VII$^{vet}$ hag VIII$^{vet}$ kantved, dindan ar Veroveed. Gantañ e oa ar galloud gwirion pa ne oa ket nemeur gant ar roue. Tennañ a rae ar garg-se da hini prefed ar pretoer en implaeriezh roman. Priñsed pe duged ar palez e oant anvet ivez, ha duged Frankia.
A dad da vab e veze legadet ar garg gant diskennidi Pepin Herstal.

## Kargoù heñvel en istor

* ar Peshwa e bro ar Varated en Indez
* ar shogun e Japan

## A bep seurt

* Mayer, Meier, zo anvioù alamanek kar d'ar maer brezhonek, dre ar ger latin maior.
# Maenorbŷr

Maenorbŷr zo ur gêriadenn eus Kembre, e kreisteiz Sir Benfro.
Dont a ra an anv-lec'h-se eus daou c'her kembraek, "Maenor" (maner e brezhoneg, sez lez ur c'hombod) hag an anv-den Pŷr, ur sant kembreat eus ar VI$^{vet}$ kantved, en deus roet e anv ivez da "Ynys Bŷr".
Ganet e oa bet Gerallt Gymro e 1146 e kastell Maenorbŷr.
Un arsav eo Maenorbŷr war an hent-houarn a gas eus Abertawe da Doc Penfro.

## Liamm diavez

* Manorbier (en)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maenordeifi

Maenordeifi zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 114,5 km eus Kerdiz., war lez ar stêr teifi.
E 2011 e oa poblet gant 529 a dud, ha 253 anezho (47.8%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Maenza

Maenza a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
# Maer

Ur maer pe ur vaerez zo un den hag a ren korf ur gouarnamant lec'hel evel ur gêr.

### Anvioù

Maire eo er Stad C'hall, Bourgmestre e Belgia, alcalde er Stad spagnol, Mayor er Rouantelezh Unanet, Bürgermeister en Alamagn, h.a.

### E Bro C'hall

Ur maer zo e pep kumun, hervez al lezenn, dilennet gant ar c'huzul-kêr. Gant ar maer emañ ar galloud seveniñ er gumun. Kemmet eo bet an doareoù d'e zilenn pe d'e envel a-hed an amzerioù, evel an doare da envel ar guzulierien, a gemm o niver hervez pegement a dud zo enni.
Bep 6 vloaz e vez anvet ar maer war-lerc'h un dilennadeg da envel ur c'huzul-kêr nevez. Dilennet e vez ar maer gant ar c'huzul-kêr (dre vras penn-listenn al listenn bet gounezet ganti an dilennadegoù).
Personel eo galloud ar maer: galloud a ra reiñ e zilez, bezañ torret eus e garg, ha neuze e vez anvet unan all gant ar guzulierien. N'eus nemet ma vez re a guzulierien o reiñ o dilez eo e vez ret ober un dilennadeg all.

## Gwelet ivez

* kuzul-kêr

## Liammoù diavaez

* (fr) Bro C'hall : Légifrance.gouv.fr
* (fr) Bro C'hall : Droit.org
# Maerdy

Maerdy, pe Y Maerdy zo un anv-lec'h kembraek:
* anv ur gêr, Y Maerdy, e kreisteiz Kembre, war lez ar Rhondda Fach, e kontelezh Rhondda Cynon Taf
* anv meur a gêriadenn e Kembre:
** Y Maerdy (Conwy)
** Y Maerdy (Sir Fynwy)
** Maerdy (Sir Ddinbych)
** Maerdy (Sir Gaerfyrddin)
# Joran

Joran pe Jorand, zo ur sant breizhat eus ar XIVvet kantved. Ganet e oa en Gouanac'h, e Goueloù, e-kichen Lannolon. Dont a reas gant e vamm intañvezet da chom da Bloueg. Enoret eo eno, en Iliz-Kaer.

## Tud

* Yoran Delacour, saver an ti-embann Yoran Embanner

## Mammennoù

* Bue ar Zent (1912) , pajenn 398.
* Sellet er Wikimammenn : Buhez ar Sent.
# Jord a Lydda

Jord a Lydda, pe Sant Jord, zo ur sant eus III$^e$ kantved hag a zo paeron Bro-Saoz, Katalonia, Etiopia ha Jorjia.
Diwall a ranker gant Jorjia e Kaokaz : ne zeufe ket hec'h anv eus an anv-badez a zo kaoz anezhañ amañ met eus ar perseg, deuet deomp dre an arabeg. Jord a Lydda eo he sant paeron avat.
# Jordan Bankston Noble

Jordan Bankston Noble anvet ivez Jordan B. Noble, ganet d'ar 14 a viz Here 1800 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Even 1890, a oa ur soudard afro-amerikan brudet evit bezañ bet tabouliner en Emgann New Orleans e-kerzh Brezel 1812. Noble hag e daboulin o devoa c'hoariet ur roll hollbouezus evit reiñ urzhioù ar c'homandant e-pad an dagadenn a-enep unvezioù ar Rouantelezh-Unanet d'an 23 a viz Kerzu 1814 hag an argadenn ganto d'an 8 a viz Genver 1815. Jordan Noble en doa kemeret perzh ivez er Brezelioù Seminole, Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet dindan urzhioù Zachary Taylor, ha goude-se e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika e tu ar re Gengevreet ha goude-se an Unaniezh.
# Jorcas

Jorcas zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 43 (2023).
# Jord Cochevelou

Georges Cochevelou, pe Jord Cochevelou (Pariz 1889-Pariz 1974), ebenour, luder ha soner, a oa tad da Alain Cochevelou (Alan Stivell). Genidik e oa e dad eus Gourin hag e vamm eus Pondi. Savet e oa bet Jord e Pondi, ha skoliataet er gêr-se, ha goude e Gwened hag e Santez-Anna-Wened.
Evel Gildas Jaffrennou e oa dedennet-bras Georges Cochevelou gant an telennoù liesseurt a gaved e Kembre, Bro-Skos hag Iwerzhon betek c'hoantaat reiñ lañs ha brud dezhi war an douar-bras (komz a ra e vab eus "azginivelezh" evit a sell Breizh). Sevel a reas e delenn gentañ e deroù ar bloavezhioù 1950. E deroù ar bloavezhioù 1960 e savas an delenn gentañ gant kerdin metal, hag a zeuio ken brudet a drugarez d'e vab er bloavezhioù 1970.

## Levlennadurezh

* Vefa de Bellaing, Dictionnaire des compositeurs de musique en Bretagne, 1992, p. 131,
# Jord Arzel

Jord Arzel (Georges Arzel en ti-kêr), bet ganet d'ar 30 a viz Mae 1906 ha marvet d'an 21 a viz Kerzu 1983, en deus labouret e melestradurezh Bro-C'hall e meur a lec'h.
Pa oa yaouank, war-dro ar bloavezh 1925, e teuas da vezañ anaoudeg da Yeun ar Gow. « Deskadour-kontoroller » e oa d'ar poent-se, ha hervezañ sekretour Strollad Emrenerien Kemper. Brezel ar Rif a oa d'ar mare hag en anv e gevrenn e kasas ur pellskrid a souten da Abd el-Krim.
Roud anezhañ a gaver en-dro e miz Eost 1942 pa droas war-du ar Français Libres ha diwezhatoc'h e-giz un den e liamm gant Londrez.
E miz Eost 1944 e tegouezhas e penn kabined prefed Penn-ar-Bed. Hervez Yeun ar Gow e vefe bet kiriek eus ar rastelladenn a gasas ul lodenn vat a emsaverien – Yeun ar Gow en o zouez – da doull-bac'h Sant-Charlez e Kemper e dibenn ar bloavezh-se.
Anavezet eo bet da c'houde e-giz prefed Mont-de-Marsan (Landes), etre 1959 ha 1963, ha diouzhtu war-lerc'h e-giz maer XVIvet arondisamant Pariz betek 1977.

## Daveoù

* ↑ http://www.francaislibres.net/liste/fiche.php?index=52183
* ↑ Yeun ar Gow, Skridoù, Hor Yezh, 2000, pp. 58-59 (ISBN 978-2-910699-42-0)
* ↑ Hervez ul lizher digantañ.
* ↑ Yeun ar Gow, Skridoù, p. 60.
# Jordan

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Jordan zo un anv-lec'h hag un anv-den alamanek, saoznek hag okitanek.

## Yezhoù all

* Jordanus e latin
* Giordano, en italianeg
* Jourdain, e galleg
* Jorda e katalaneg

## Stêr

Ar Jordan pe Jourdan, e Palestina, eo ar stêr lec'h ma voe badizet Jezuz-Krist hervez ar Bibl.

## Lec'hioù

* Jordan (Indiana)
* Jordan (Iowa)
* Jordan (Kentucky)
* Jordan (Minnesota)
* Jordan (Minneapolis)
* Jordan (Montana)
* Jordan (New York)
* Jordan (Karolina an Norzh)
* Jordan (Oregon)
* Jordan (Wisconsin)
* West Jordan, ur gêr en Utah

## Tud

* Jordan Fantosme (marv e 1185), barzh hag istorian norman
* Jordan von Sachsen (1190-1230), dominikan alaman
* Robert Jordan, skrivagner fantasy stadunanat
* Michael Jordan, basketour stadunanat
* Jordan Bardella, prezidant ar Rassemblement National
# Keverieg

Keverieg :
| Iliz katolik Sant Yann-Vadezour. ||
| Anv gallaouek | Cheméràè |
| Anv gallek (ofisiel) | Chéméré |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | Bourc'hnevez-Raez betek 2015, Machikoul abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44040 |
| Kod post | 44680 |
| Maer Amzer gefridi | Georges Leclève (dileuriet) 2016-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Kalon Bro-Raez |
| Bro velestradurel | Bro Raez Atlantel |
| Lec'hienn Web | http://www.chemere.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 472 ann. (2013) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 07′ 22″ Norzh 1° 54′ 49″ Kornôg / 47.1227777778, -1.91361111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 10 m bihanañ 2 m — brasañ 60 m |
| Gorread | 37,31 km² |
| Keverieg ||
| kemmañ |
Keverieg (Chéméré e galleg) a oa ur gumun e Breizh, adalek 1790 betek ar 1añ a viz Genver 2016, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Hiriv emañ e kumun Kalaved-Raez.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Camariacus, XI$^{vet}$
Gerdarzh
* Dauzat & Rostaing ː gwelout Cambray = kinig iskiz ǃ diwar un anv den galian-ha-roman Camarus, lesanv (diouzh latin cammarus = legestr ?ǃ)

## Ardamezioù

En argant e groaz divouedet en gul, heuliet gant un arbenn ejon ouzh pep konk
Skoed koz, bet adsavet gant Ao. Durivault e 1946.
Keverieg e oa ur marc'had saout brudet

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Keverieg e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Arzhon hag e Bann Pembo. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Pembo. Lakaet e voe e Kanton Bourc'hnevez e 1801(fr).

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 63 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,95% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Machikoul pa voe diskaret Kanton Bourc'hnevez-Raez e 2014.
* D'ar 1añ a viz Genver 2016 e voe kendeuzet kumunioù Arzhon-Raez ha Keverieg d'ober ur gumun nevez, Kalaved-Raez.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Kastell Bois-Rouaud.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (br) Keverieg war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* Albert Dauzat & Charles Rostaing : Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
* Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Keverieg
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)ouestfrance.fr d'ar 6 a viz Genver 2016
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Mansuè

Mansuè zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Manta (Italia)

Manta (La Manta e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. Un 3800 a dud zo eno o chom.
Ur c'hastell krennamzerel zo, anvet Castello della Manta.
# Mantella bernhardi

Mantella bernhardi :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Mantella |
| Anv skiantel ||
| Mantella bernhardi (Vences, Glaw, Peyrieras, Böhme & Busse, 1994) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mantella bernhardi a zo ur glesker brosezat e gevred Madagaskar.
# Mantell

Ur vantell (eus ar ger latin mantellum) zo ur pezh dilhad hir, tev, ha tomm, a vez douget er broioù yen, pe pa vez yen, evel dilhad war-benn alies, war-benn ur porpant pe chupenn alies. Tapout a ra izeloc'h eget an dargreiz, eget ar porpant eta, betek an daoulin alies, pe izeloc'h zoken. Ponner e vez ar mantilli peurvuiañ, met darn a vez skañvoc'h.
Douget e vez ar mantilli gant gwazed evel gant maouezi, met disheñvel e vezont: strishoc'h e vez re ar merc'hed peurvuiañ.

## Mantilli a bep seurt

A bep seurt mantilli zo, tev pe devoc'h, hir pe hiroc'h, hag anvioù a bep seurt dezhe.
* Bournous
* Chesterfield, kuzhet an nozelennoù warni
* Duffle coat, gant ur gabell
* Kaban
* Kabig
* Levitenn
* Loden pe lodo, mantell a liv gwer, eus Tirol, anavezet abaoe ar XIVvet kantved,
* Mantell-c'hlav: meur a seurt zo
* Mantell war-benn
* Mc Farlane, mantell hir divilgin, ur c'hab outi;
* Paludamentum, mantell ar jeneraled roman en amzer ar Republik ;
* Parka
* Poncho
* Trench-coat

## Mojennoù ha lennegezh

* Istor Martinus (pe Marzhin), ar soudard roman kristen a rannas e vantell gant ur paour.
* Ar Vantell ( Шинель / Shinel, e ruseg) un danevell gant ar skrivagner rus Nikolai Gogol, a chom da dreiñ e brezhoneg.

## Skeudennoù

* Martinus o rannañ e vantell gant ar paour, hervez El Greco.
* Ofiserien eus an RAF, an aerlu saoz, e Bro-C'hall e 1939, en o mantilli
* Mantell feur Margit Schumann, atletourez reteralaman (DDR) e C'hoarioù Olimpek ar Goañv e 1972.
# Mantella aurantiaca

Mantella aurantiaca :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Mantella |
| Anv skiantel ||
| Mantella aurantiaca (Mocquard, 1900) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mantella aurantiaca zo ur glesker brosezat e reter Madagaskar. Livet e vezont ruz, melen pe orañjez.
# Mantella betsileo

Mantella betsileo :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Mantella |
| Anv skiantel ||
| Mantella betsileo (Grandidier, 1872) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mantella betsileo a zo ur glesker brosezat e Madagaskar.
# Mantella crocea

Mantella crocea :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Mantella |
| Anv skiantel ||
| Mantella crocea (Pintak & Böhme, 1990) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mantella crocea a zo ur glesker brosezat e Madagaskar.
# Mantella cowanii

Mantella cowanii :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Mantella |
| Anv skiantel ||
| Mantella cowanii (Boulenger, 1882) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mantella cowanii a zo ur glesker brosezat e kreiz ha reter Madagaskar.
# Josèp Salvat

Josèp Salvat (Rivèlh, 8 a viz Du 1899 – Surba, 29 a viz Kerzu 1972) a oa ur beleg, ur skrivagner hag ur yezhour okitan.

## Buhez

Josèp Salvat a voe ganet en ur familh labourerien-douar e Rivèlh (Aude). En okitaneg e voe desavet ha ne zeskas galleg nemet er skol. Beleget e voe e 1912, ha goude e studioù ez eas da gelenn spagnoleg e kloerdi bihan Castèlnòu d’Arri, ha goude-se okitaneg e skol-veur gatolik Toloza. EVel-se e teuas da vezañ unan eus pennoù bras an okitaneg. Adalek 1925 e voe troet gant Katalonia hag ar c'hatalaneg : kenskrivañ a rae gant beleien gatalan ha klask a rae brudañ an okitaneg e Katalonia, dre brezegennoù ha pennadoù e kelaouennoù katalanek. E 1927 e teuas da vezañ unan eus renerien ar Felibritge, sevel a reas, asambles gant Prospèr Estieu, an Escòla Occitana ha, diwezhatoc'h, ar c'h-Collègi d'Occitània (ur skol dre lizher). Klask a rae kas an okitaneg war-raok gant doareoù a bep seurt; dre e gentelioù er skol-veur, e enklaskoù hag e studiadennoù, ha dre e sarmonioù distaget en okitaneg.
E-pad Brezel diabarzh Spagn e tegemeras repuidi eus Katalonia. E-pad an Eil Brezel-bed e reas war-dro abadennoù radio okitaneg e Haute-Garonne. D'an 9 a viz Mezheven 1944 avat e voe harzet Salvat gant an Alamaned, asambles gant un toullad tud all e Toloza. Gant tri beleg all eus skol-veur gatolik Toloza e voe kaset da gamp-bac'h Neuengamme, e-kichen Hamburg. Eno e skrivas un deizlevr. Distreiñ a reas da Doloza e miz Mae 1945 hag adstagañ gant e labour kelenner en Ensavadur Katolik Toloza. E 1958 e savas ar c'hentañ pirc'hirinded okitanek da Lourd, ha graet e vez bep bloaz abaoe.

## Oberennoù

* Gramatica occitana (1943)
* Ordo missae. Traduccion occitana (Ordinal an oferenn), Toloza (1970)
* Mon Diurnal de la Deportacion 1944-1945, embannet gant Ernest Nègre, Lo Gai Saber niv. 369-370, Gouere-Eost 1973
* ha meur a studiadenn, e galleg peurliesañ, diwar-benn skrivagnerien okitanek, evel Filadèlfa de Gèrda, August Forès pe Pèire Godolin.

## Liamm diavaez

* Diurnal de la deportacion (Journal de la déportation) (oc) (fr)

## Notennoù

* ↑ Pèlerinage inter-régional occitan à Lourdes, Gouere 2016