# Gustav Klimt

Gustav Klimt (Baumgarten, Impalaeriezh Aostria, 14 a viz Gouhere 1862 – Wien, Aostria-Hungaria, 6 a viz C'hwevrer 1918) a oa ul livour aostrian-hugariat "simbolour", unan eus brudetañ al luskad "Arz nevez" e Wien.

## Buhez

Ganet e oa Gustav Klimt d'ar 14 a viz Gouhere 1862 e Baumgarten, nepell diouzh Wien, hag eñ an eil bugel en un tiad seizh a vugale. Mab e oa da Ernest Klimt, orfebour kizeller, ha da Anna Finster, kanerez lourennek. Paotr yaouank kozh e chomas, o vevañ gant e vamm hag e c'hoarezed. Daoust da se en devoa kalz a serc'hed hag a vugale. Mervel a eure d'ar 6 a viz C'hwevrer 1918 e Wien, odaet 55 bloaz, diwar ul lamm-kalon koublet gant ar "grip spagnol" a oa o redek dre ar bed er bloaz-se ; bezieet e voe eno e bered Hietzing, Wien.
En dienez e veve p’edo o teskiñ er Vienna Kunstgewerbeschule, skol an arzoù kaer hag arzoù neuziañ, deuet da vezañ ur C’hunstschule bremañ. Asantet noa deskiñ livañ hervez reolennoù al livouriezh klasel, mirelour, e-se e c’hentañ labourioù a c’hellfer rummata evel akademikel. E vreur Ernst, a zaio da engravour a-vicher evel e dad, hag e oant o teskiñ en hevelep skol an arzoù kaer. Kroget o doa an daou vreur asambles gant Franz Matsch da labourat a gevred e 1880 hag e savjont ur c’hevre “Kompagnunez an Arzour”. Gant o c’helener war an arzoù e livjont alegoriennoù ouzh mogerioù ha leinoù salioù meur, ar C’hunsthistorisches Museum e Vienna, lec’hiet er Ringstraße. E skol-veur München hag hini Vienna e voe ezel Klimt. E 1892 e varvas e vreur hag e dad, diwar-neuze e rankas sammañ kiriegezhioù, evit tiegezh e dad hag hini e vreur. Merket don e voe e zoare livañ gant an drajedienn-se, ha gant ar wirionez noaz: (nuda veritas), awenet ivez gant ivez hen Hellaz, ha Bro Ejipt. Hervez istorourien zo, nije kritiket Klimt politikerez an habsburged ha gizioù ar gevredigezh Aostrian. Gant Emilie Louise Flöge e kejas, un dizainourez dilhad ar c’hiz, dre hanterouriezh e c’hoar, e skoulmas liammoù kreñv betek fin e vuhez. The Kiss 1907, zo ul livadur a zo sañset taolenniñ anezho evel karidi. Sevenour ha prezidant ar Wiener secession e oa e 1897 hag ar gelaouenn Ver Sacrum (an nevez amzer sakr). Reiñ tro d’an arzourien yaouank diananv da embann ha da skignañ o labour a oa mennadoù ar strollad, gant ur gelaouennig skignañ. Hervez komzoù Wagner, treuzfurmiñ ar bed dre hanterouriezh an arz, warf pebez uhelvennad. Dle a rafe an arz lakaat spered an dud da uhelaat, da greskiñ a-benn bezañ kludet, ‘vel Nietsche pintet war e menez, a-uc’h d’an hollved ha pellaat ar muiañ posupl diouzh an arz akademikel, a rene war ar mac’had d’ar c’houlz-se. Ur respont e oant en ur mod d’an arz Nouveau e Frañs hag d’ar Jugendstil o tiwanañ, en alamagn. N’o doa ger-stur striz ebet d’en em dermeniñ, kavet e veze en o zouez stil naturalour, gwirvoudelour, kement hag an hini arouezelour. Harpet e voent gant ar gouarnamant, a roas ur feurm izel war domani publik evit lakaat sevel ur sall diskouezadegoù. Philosofi, Medisine, ha Jurisprudence: setu tri anv e livadurioù a gaved e sall vras skol-veur Vienna, a voe kritiket garv gant an arbennigourien abalamour d’an dodennoù re radikal ha d’an danvez re bornografek skeudennet ganto. Distummet noa un alegorien hengounel leun a arouezelezh enni, a-benn sevel ur yezh nevezoc’h, troet war ar sex, hag ar vuhez gadal, pezh a zirenkas darn zo eus ar bed politikel, kenedel, koulz ha relijiel. 87 kelener war an arzoù e skol-veur Viena a voe estonnet hag a glemmas ouzh Klimt, hag aet an afer betek ar Parlamant Aostrian. Pa zevas ar c’hastell Immendorf e miz Mae 1945 e voe pulluc’het an teir oberenn, e-mesk dek livadur all, en o zouez re Schubert ouzh ar piano, Mignonezed, Wally (poltred), Ar Sonerezh. Adalek 1897, e krogas Klimt da dremen e hañvezhioù gant Emilie Flöge e kêr Kammer ha bro an Attersee, ma live e c’hentañ gweledvaoù. 1898, e krouas ur skritel evit ar c’hentañ diskouezadeg evit lid-digoradur ar secession. Skeudenniñ a rae Théséé, noaz ran, o palvata ar Minotaure. Berzet e voe ar skritel-se gant an aotrouniezh Viennad ha kuzhet lodenn reizh Théséé, pezh a lakaas an aotroù Klimt da-vat da fuloriñ.

## Oberennoù pennañ

* Judith I, 1902
* Porträt Emilie Flöge, 1902
* Judith II (Salome), 1909
* Wasserschlangen I, 1904
* Adele Bloch-Bauer I, 1907
* Der Kuß, 1907
* Adele Bloch-Bauer II, 1912

## A-dreuz an amzer

Nebeut-ha-nebeut e pellaas Gustav Klimt eus an doare akademikel davit e stil dezhañ, a weler o tiorren adalek ar bloaz 1900, pa oa 38 vloaz dija.

### Bloavezhioù 1880

* Weiblicher Akt mit Tieren in einer Landschaft 1883
* Idyll 1884
* Die Sirenen 1889

### Bloavezhioù 1890

* Porträt einer Frau 1894
* Die Musik 1895
* Liebe 1895
* Porträt des Schauspielers Josef Lewinsky als Carlos 1895
* Bewegte Wasser 1898
* Bildnis einer Dame 1898
* Garten mit Hühnern in St. Agatha 1899
* Stiller Weiher im Schloßpark von Kammer 1899
* Bauernhaus mit Birken 1900

### Bloavezhioù 1900

* Hygieia 1900-1907
* Goldfische 1901-02
* Birkenwald 1903
* Die Große Pappel oder Aufziehendes Gewitter 1903
* Die Hoffnung 1903
* Bali e kastell Kammer 1904-1907
* Wasserschlangen I (Freundinnen I) 1904-1907
* Die drei Lebensalter der Frau 1905
* Garten mit Sonnenblumen auf dem Lande 1905-06
* Die Erwartung 1905-1909
* Die Umarmung 1905-1909
* Lebensbaum 1905-1909
* Blühendes Feld 1909

### Bloavezhioù 1910

* Schloß Kammer am Attersee 1910
* Bauernhaus in Ober-Österreich 1911-12
* Die Jungfrau 1913
* Kirche in Unterach am Attersee 1916
* Die Freundinnen 1916-17
* Porträt einer Dame 1916-17
* Garten mit Hühnern 1917
* Adam und Eva 1917-18
* Baby 1917-18
* Bildnis der Johanna Staude 1917-18

## Levrlennadur

* (fr) Natter, Tobias G. Gustav Klimt – Tout l'œuvre peint. Köln : Taschen, 2017, 676 p. (ISBN 978-3-8365-6289-8)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Mirdi Klimt
* (en) Ar prosez Bloch-Bauer
* (fr) Un Œil sur l'Art : "Judith I"
* (en) Art of Klimt - E livadurioù pennañ
* (en) Iklimt.com
* (fr) Klimt et les femmes à Vienne gant Marie-Annick Sékaly, renerez servijoù sevenadurel Clio.
* (en) Gustav Klimt en Artcyclopedia
* (tr) Gustav Klimt Biyografi

## Pennadoù kar

* Der Kuß
* Danae (Klimt)

## Nptennoù

* ↑ (fr) 'Find a Grave'. Kavet : 03 C'hwe 2022.