OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fferam

Fferam zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tref Alaw, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 222,4 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Fforest Fawr

Un uheldir gant menezioù moal ha lanneier e gevred Kembre eo Fforest Fawr. An darn vrasañ anezhi a zo e Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog etre Mynydd Du er c'huzh-heol ha Bannau Brycheiniog er reter.
Ma'z eo lanneier zo anezhi hiziv eo bet koadet gwechall, met n'eo ket se eo ster ar ger “fforest” en anv. Un douar gouestlet d'ar chase e oa ar “fforest” er Grennamzer, hag ar gwir da chaseal eno ne oa nemet d'an aotrou (evel e Fforest Maesyfed). Bernard de Neufmarche, aotrou norman Brycheiniog, a aozas ar Fforest e deroù an XII$^{vet}$ kantved.
En XIII$^{vet}$ kantved e voe astennet, er mervent da Bontsenni, hag y Fforest Fach a voe graet eus ar rann-se, hag y Fforest Fawr eus ar rann all.
Mougevioù brudet Dan yr Ogof a zo e mervent ar Fforest Fawr, e-kichenik kêriadenn Craig-y-nos. Daou hent a dreuz ar Fforest Fawr, an A4067 etre Ystradgynlais ha Pontsenni, hag an A470 etre Merthyr Tudful ha Aberhonddu.

## Kernioù

* Fan Fawr (734 m)
* Fan Gyhirych (725 m)
* Fan Nedd (663 m)
* Fan Llia (631 m)
* Craig Cerrig-gleisiad (629 m)
* Fan Frynych (628 m)
* Fan Bwlch Chwyth (603 m)
* Moel Feity (591 m)
* Cefn Cul (562m)
* Carreg Goch (558 m)

## Lennoù

* Cronfa Crai
* Cronfa Ystrafellte

## Notennoù

* ↑ Terry Marsh, The Mountains of Wales (Londrez, 1981).
# Ffair-rhos

Ffair-rhos zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, etre Pontrhydfendigaid hag Ysbyty Ystwyth, 101.8 km diouzh Kerdiz.

## Barzhed

Lesanvet eo Pentre'r Beirdd (kêriadenn ar varzhed), abalamour, dreist-holl, da
* Evan Jenkins,
* Dafydd Jones, a c'hounezas ar gurunenn en Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberafan e 1966.
* ha W. J. Gruffydd (Elerydd) a c'hounezas ar gurunenn div wech: en Eisteddfod Genedlaethol Cymru e Pwllheli gant ar skrid 'Ffenestri', hag aadarre en Eisteddfod Caerdydd e 1960 gant 'Unigedd'. Arc'hdrouiz Kembre e voe etre 1984 ha 1986.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Ffarmers

Ffarmers zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e hanternoz ar gontelezh, e-kichen Llanbedr Pont Steffan. E kumuniezh Cynwyl Gaeo emañ.
Dont a ra an anv Ffarmers eus hini un davarn a oa eno gwechall, ar "Farmers' Arms", serret pell zo. Emañ Ffarmers war un hent roman kozh anvet Sarn Helen, hag ul lec'h tremen a bouez e oa gwechall evit an dud a yae da werzhañ saout war marc'hadoù Bro-Saoz.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Ffarmers (cy) (en)
# Ffernfael

Unan eus an tri roue brezhon trec'het ha lazhet gant Ceawlin eus Wessex e-pad Emgann Deorham e oa Ffernfael. War rouantelezh Caer Baddan e rene. Netra muioc'h n'anavezer diwar-e-benn.
| En e raok: Dianav | Roue Caer Baddan ) | War e lerc'h: Den ebet |
# Ffernfael ap Tedwr

Ffernfael ap Tewdr a oa mab Tedwr ap Pasgen ha roue Buellt. N'eo anavezet nemet gant ur meneg e lignezoù priñsed Kembre. N'anavezer netra diwar-benn istor ar rouantelezh goude e ren daoust m'eo gwirheñvel e oa unan pe zaou unpenn war e lerc'h rak ne yeas Buellt da get nemet war-dro 800, aloubet gant Seisyllwg.
| En e raok : Tedwr ap Pasgen | Roue Buellt ) 745 - (?) | War e lerc'h : ? |
Braciat (Braigad) ap Pasgen · Idnerth ap Briagad · Meurig (Meuprit) ap Idnerth · Pawl (Paul) ap Meurig · Elaed (Eltat) ap Eldoc ap Pawl · Elaed (Eltat) ap Eldoc ap Pawl · Morwd (Moriud) ap Elaed · Gwyddgan (Guoidcant) ap Morwd · Pasgen ap Gwyddgan · Tedwr (Teudor) ap Pasgen ·
# Ffestiniog

Ffestiniog zo ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, e Kembre. Emañ e-kichen Maentwrog, e Cwm Ffestiniog.
Alese e c'haller gwelet ar Moelwynion, menezioù en Eryri. Er gumuniezh emañ kêriadennoù Blaenau Ffestiniog, Llan Ffestiniog, Tanygrisiau. Drezi ivez e red ar stêr Afon Cynfal.
Ur skol kentañ derez zo e kêriadenn Llan Ffestiniog, anvet "Ysgol Bro Cynfal". Gwechall e oa ul linenn hent-houarn a gase eus Blaenau Ffestiniog da Y Bala, betek ar bloavezhioù 1960.
Liammet eo ar vro-se ouzh Blodeuwedd, Lleu Llaw Gyffes ha Gronw Pebr, a zo kaoz anezho e Pevar Skourr ar Mabinogi. E kantrev Ardudwy e oa Ffestiniog gwechall, a-raok bezañ e kontelezh Meirionnydd.
E 2011 e oa 4 875 a dud o chom e kumuniezh Ffestiniog ha 3 689 anezho a oa kembraegerien (78,6%).

## Tud brudet

* Huw Llwyd, barzh kembraek
* Morgan Llwyd (1619-1659), skrivagner
* Geraint Vaughan Jones, skrivagner

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12..
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elena Mayorova

Elena Vladimirovna Mayorova (rusianeg: Еле́на Влади́мировна Майо́рова), ganet d'an 30 a viz Mae 1958 e Yuzhno-Sakhalinsk hag aet da Anaon d'an 23 a viz Eost 1997 e Moskov, a oa un aktourez filmoù ha c'hoariva soviedat. Enoret e oa bet gant priz ar Zaslujenny artist (Заслуженный артист, arzour dellezek).

## Marv

Elena Mayorova a zo marvet en un doare iskis. D'an 23 a viz Eost 1997, dre gwallzarvoud pe a-ratozh e voe tan en he zilhad pa oa e skalieroù he ranndi. Entanet, redet he devoa dre ar blasenn vras dirak he ranndi o c'houlenn sikour ha semplet he oa. Devet e-tro 85% eus he gorf, marvet eo en ospital. Beziet e voe e Bered Troyekurovskoye, oadet e oa a 39 vloaz. Lod eus an dud a embann e oa bet un emlazh met n'eus prouenn ebet eus an dra-se.
He gwaz Sergey Sherstuk a zo marvet gant ur c'hrign-bev trumm nav miz war-lerc'h he marv d'an 23 a viz Mae 1998.

## Liammoù diavaez

* Elena Mayorova war an IMDb
# Elena Sedina

Elena Sedina a zo bet ganet d’ar 1añ a viz Even 1968.
Mestrc’hoarierez echedoù italian eo.
2352 eo he renk Elo.
Mestr Meur eo.

## Liammoù diavaez

* He fichenn FIDE
* He fartiennoù e Chess Games
# Elena Tairova

Elena Kairatovna Tairova (e ruseg: Елена Кайратовна Таирова) a zo bet ganet d'an 28 a viz Eost 1991 e Minsk (Belarus) ha marvet d'an 16 a viz Meurzh 2010 e Moskov (Rusia) a oa meurc'hoarierez echedoù belarus ha rusian.
Mestr Meur ar Maouezi abaoe 2005 ha Mestr Meur abaoe 2006, da 14 vloaz.
Kampionez Maouezi dindan 20 vloaz eus Rusia e 2006.
Trec'h e voe er strollad "B" er Bykova Memorial e 2006.
Eilvet e Kampionad ar Maouezi dindan 20 vloaz eus Rusia e 2009.
Trec'h e voe e miz Even 2009 e Kampionad Maouezi Rusia-Kevre Uhelañ e Voronej gant 7,5 poent diwar 9.
2 455 edo he renk Elo diwezhañ (Meurzh 2010).

## Daveennoù

* Chessbase News
* He fartiennoù e Chessgames
* Keloù he marv ouzh lec'hienn Zsuzsa Polgár
* exd5
* Ur pennad gant Aleksandra Kostenyouk
# Elen ferch Llywarch

Elen ferch Llywarch, merc'h Llywarch ap Hyfaidd, roue Dyfed, a zimezas da Hywel Dda.
# Elena Van Hoecke

Elena Van Hoecke, ganet e 1987, zo ur vestrc'hoarierez echedoù belgiat.
C'hoari a ra er C'hleub echedoù "KGSRL" e Gent.
Kampionez echedoù (maouezi) eus Belgia e voe e 2005 gant 7,5/9.
1901 edo he renk Elo e miz Genver 2008.

## Liamm diavaez

* He fichenn FIDE
# Elena del Montenegro

Jelena Petrović-Njegoš e serbeg, Elena del Montenegro en italianeg (Cetinje, 8 a viz Genver 1873 - Montpellier, 28 a viz Du 1952), pe Elena di Savoia goude hec'h eured, a oa ur briñsez eus Montenegro, merc'h d'ar roue Nikolaz Iañ Montenegro ha Milena Vukotić, a oa rouanez Italia evel pried Vittorio Emanuele III.

## He bugale

* Iolanda
* Mafalda, a varvas e 1944 e Büchenwald;
* Umberto
* Giovanna
* Francesca
# Elena

Elena zo un anv-badez hag a gaver e meur a yezh en Europa : brezhoneg, hellazeg, italianeg, roumaneg, spagnoleg. E meur a yezh ivez e vez skrivet Helena : poloneg, portugaleg, svedeg. E brezhoneg e gaver Lena ivez.

## Yezhoù

* Elen, Ellen, Elaine pe Helen, e saozneg
* Elin, e svedeg
* Eline, e nederlandeg
* Helena, e portugaleg
* Jelena, e serbeg, kroateg ha sloveneg
* Hélène e galleg

## Anvioù kevrennek

* María Elena, anv kevrennek spagnolek,

## Tud

* Elena, pe Helen, ar vaouez koant a voe pennkaoz da vrezel Troia
* an Impalaerez Elena‎, mamm an impalaer roman Kustantin, santez katolik
* an Impalaerez Elen, gwreg an impalaer Magnus Clemens Maximus (384/388), ha mamm an impalaer Flavius Victor (387-388)
* Elena Anaya (1975-), aktorez spagnol
* Elena Ceaucescu, gwreg an diktatour rouman Ceaucescu.
* Elena Paparizou, kanerez hellazat
* Elena Van Hoecke, echedourez velgiat

## Lennegezh

* Elena, trajedienn hellenat gant Euripides
* Poema de Elena y María, barzhoneg kastilhanek-portugalek eus an XIII$^{vet}$ kantved.

## Loened

* Kolibri Elena‎

## Boued

* Perenn Elena gaer

## Pennadoù kar

* Eleni
* Helen
* Helena
* Helene
* Hellen
* Hélène
# Elena Anaya

Elena Anaya (1975-) zo un aktorez spagnol, tapet ganti ar Priz Goya.
# Elena Burke

Elena Burke, bet ganet Romana Elena Burguez González (La Habana, Kuba, 1928-2002) zo ur ganerez bolero hag aktourez kuban. Er skingomz e labouras e fin ar bloavezhioù 1940. A-raok kanañ hec'h-unan e kemeras perzh e meur a laz : Las Mulatas de Fuego (1947), an triad Las Cancioneras, ar pevaradoù Facundo Rivero, Orlando de La Rosa hag ar bianoourez Aida Diestro (1956), gant Moraima Secada hag an div c'hoar Omara ha Haydée Portuondo.
Entre ar c'hanoù a reas berzh e vo dalc'het soñj eus De mis recuerdos", Y ya lo sé, Lo material (Juan Formell), Duele (Piloto y Vera), Amor y solfe (Luis Rojas), Ámame como soy, Mis 22 años (Pablo Milanés).
He merc'h Malena Burke hag he merc'h-vihan Lena Burke zo ivez kanerezed kuban.

## Liammoù diavaez

* http://www.servicioweb.cl/bolero/elenaburke.htm
* http://www.youtube.com/results?search_type=&search_query=Elena+Burke+
# Gazi II Giray

Gazi II Giray, lesanvet Bora (Ar Gorventenn), a oa mab da Devlet Iañ Giray ha khan Krimea adalek 1588.
Prizoniad e voe en Iran e-pad un nebeud bloavezhioù ha tremen e amzer o skrivañ barzhonegoù ha studiañ ar sonerezh hag ar steredouriezh. Dont a reas a-benn da achap kuit ha kavout repu e lez ar sultan otoman. Anvet e voe khan gant Murat III goude marv e vreur İslam II Giray e 1588. Kregiñ a reas gant e ren o lakaat urzh en-dro er c'hanat ha reiñ e bardon d'an holl. Distreiñ a reas Safa Giray, mab Mehmed II, da Grimea neuze.
Ar Rusianed a glaske astenn o ziriad war-zu ar su. Aloubiñ a raent tamm-ha-tamm an Daghestan, er C'haokaz, ha brezel a rene etrezo hag an impalaeriezh otoman. E 1591 e kasas Gazi II Giray un ergerzhadenn vrezel a-enep Moskov a echuas gant drouziwezh an arme tatar. Ne viras ket ar faezhadenn-se ouzh ar c'han da adkas ur brezel e 1592 ha distrujañ rannvroioù rusian e-kichen Krimea. Ar wech diwezhañ e voe da datared Krimea kas ergerzhadennoù bras a-enep Moskov.
E 1596 e voe galvet gant an Otomaned da vont da Dreuzsilvania. Kas a reas e vreur ha kalgay, Fetih. Sinan Paşa, vizir ar sultan otoman, a zivizas neuze lemel e garg digant Gazi II hag envel Fetih Giray khan Krimea. Mehmet III, gant aon rak un ensavadeg er c'hanat, a skarzhas e vizir hag adlakaat Gazi II war an tron. Kuit na darzhfe ur brezel diabarzh e kavas gwelloc'h Gazi II lakaat lazhañ Fetih Giray hag e nav bugel. Envel a reas Selamet Giray da galgay ha Тоktamış Giray da nureddin.
Gazi II Giray a gemeras perzh e meur a vrezel e tu an Otomaned : e 1598 e oa en Aostria, e 1602 e Beograd (ma skriv e varzhoneg Kahve ve Bade).
Mervel a reas gant ar vosenn e 1607 pe 1608.
| En e raok: İslam II Giray | Khan Krimea 1588 – 1596 | War e lerc'h: Fetih Iañ Giray |
| En e raok: Fetih Iañ Giray | Khan Krimea 1596 – 1607 | War e lerc'h: Тоktamış Giray |

## Mammenn

* La Moscovie, l'Empire ottoman et la crise successorale de 1577-1588 dans le khanat de Crimée gant Chantal Lemercier-Quelquejay hag Alexandre Bennigsen e Cahiers du monde russe et soviétique, niverenn 14-4, 1973.
* Le khanat de Crimée en mai 1607 vu par un voyageur français gant Paule Koehler e Cahiers du monde russe et soviétique, niverenn 12-3, 1971.
# Gazelenn Dorkas

Gazelenn Dorkas :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Gazella |
| Anv skiantel ||
| Gazella dorcas Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Dorkas (Gazella dorcas) a zo ur c'hazelenn hag a vev e norzh Afrika.

## Dave

* ↑ manimalworld
# Gazelenn Grant

Gazelenn Grant :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Nanger |
| Anv skiantel ||
| Nanger granti Brooke, 1872 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Grant (Nanger granti, bet Gazella granti) a zo ur c'hazelenn hag a vev e reter Afrika.
# Gazelenn Thomson

Gazelenn Thomson :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Eudorcas |
| Anv skiantel ||
| Eudorcas thomsoni Günther, 1884 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Thomson (Eudorcas thomsoni, bet Gazella thomsoni) a zo ur c'hazelenn hag a vev en Afrika.
# Gazella

Gazella :
| Gazella cuvieri ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Gazella |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazella a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

Ne glot ket an holl rummatadurioù an eil gant egile evit pezh a sell eus izili ar genad. Sed amañ-dindan ar gazelenned a c'hell bezañ renket ennañ:
* gazelenn Arabia, Gazella arabica
* chinkara, Gazella bennettii
* Gazella bilkis, aet da get
* gazelenn Cuvier, Gazella cuvieri
* gazelenn Dorkas, Gazella dorcas
* gazelenn ar menezioù, Gazella gazella
* gazelenn Rhim, Gazella leptoceros
* Gazella saudiya, aet da get
* gazelenn Speke, Gazella spekei
* gazelenn Persia, Gazella subgutturosa
Renket e Gazella pe en Eudorcas:
* gazelenn tal rous, Gazella rufifrons
* gazelenn Thomson, Gazella thomsonii
Renket e Gazella pe e Nanger:
* gazelenn Dama, Gazella dama
* gazelenn Grant, Gazella granti
* gazelenn Soemmerring, Gazella soemmerringii
# Gazi Iañ Giray

Gazi Iañ Giray (1504-1524) a oa mab da vMehmed Iañ Giray ha khan Krimea er XVI$^{vet}$ kantved.
Pignat a reas war an tron e 1523 goude ma voe lazhet e dad war e zistro diouzh Astrahan. Meur a benn meuriad a oa a-enep dezhañ ha goulenn a rejont ouzh Süleyman ar Meurdezus, sultan an impalaeriezh otoman, da envel un den all e plas Gazi Giray. Hemañ a voe lamet e garg digantañ d'ar 4 a viz Mae 1524 (pe d'ar 25 a viz Ebrel 1524) ha lakaet e eontr Saadet Iañ Giray war an tron.
Lazhet e voe Gazi Giray nebeut goude.
| En e raok: Mehmed Iañ Giray | Khan Krimea 1523 – 1524 | War e lerc'h: Saadet Iañ Giray |

## Mammenn

* Le khanat de Crimée au début du XVIe siècle : de la tradition mongole à la suzeraineté ottomane gant Chantal Lemercier-Quelquejay hag Alexandre Bennigsen e Cahiers du monde russe et soviétique niverenn 13-3, 1972.
# Gazelenn Dama

Gazelenn Dama :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Nanger |
| Anv skiantel ||
| Nanger dama Pallas, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Dama (Nanger dama, bet Gazella dama) a zo ur c'hazelenn hag a vev er Sahel hag er Sahara.
# Gazelenn Speke

Gazelenn Speke :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Gazella |
| Anv skiantel ||
| Gazella spekei Blyth, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Speke (Gazella spekei) a zo ur c'hazelenn hag a vev en Afrika.
# Gazelenn Tibet

Gazelenn Tibet :
| Ur c'hazelenn Tibet. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Procapra |
| Anv skiantel ||
| Procapra picticaudata Hodgson, 1846 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazelenn Tibet (liester : gazelenned Tibet) a zo ur spesad antilopenned, Procapra picticaudata an anv skiantel anezhañ. Goa a reer anezhañ ivez.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad e pladenn Tibet.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
# Gazelenn Soemmerring

Gazelenn Soemmerring :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Nanger |
| Anv skiantel ||
| Nanger soemmerringii Cretzschmar, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gazelenn Soemmerring (Nanger soemmerringii, bet Gazella soemmerringii) a zo ur c'hazelenn hag a vev e reter Afrika.
# Delebio

Delebio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Delfin

    Evit implijoù all, gwelet Delfin (disheñvelout).
Delfin :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Isurzhad : | Odontoceti |
| Kerentiadoù : ||
| Delphinidae ha Platanistidae hervez Gray, 1821 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An delfined, pe begoù-hir (da vihanañ evit ar re o deus evel ur "beg hir", da lavaret eo ar re eus ar c'herentiad Delphinidae peurgetket), a zo bronneged hag a vev er mor, kar d'ar balumed. Un daou-ugent spesad bennak a delfined a zo, renket e 17 genad. Kavet e vezont dre ar bed a bezh, zoken er stêrioù. An delfined a vez sellet evel loened speredek. Brud vat o deus e-touesk an dud.

## Taksonomiezh

* Isurzhiad Odontoceti, (morviled dantek)
** Kerentiad Delphinidae, delfined mor
*** Genad Delphinus
**** Delphinus capensis
**** Delfin boutin Delphinus delphis
*** Genad Tursiops
**** Delfin c'hwezher Tursiops truncatus
**** Tursiops aduncus
*** Genad Lissodelphis
**** Lissodelphis borealis
**** Lissiodelphis peronii
*** Genad Sotalia
**** Sotalia fluviatilis
*** Genad Sousa
**** Sousa chinensis
***** Sousa chinensis chinensis
**** Sousa teuszii
*** Genad Stenella
**** Delfin marellet Stenella frontalis
**** Stenella clymene
**** Delfin brizh Stenella attenuata
**** Delfin beg hir Stenella longirostris
**** Delfin roudennek Stenella coeruleoalba
*** Genad Steno
**** Steno bredanensis
*** Genad Cephalorynchus
**** Cephalorhynchus eutropia
**** Delfin Commerson Cephalorhynchus commersonii
**** Cephalorhynchus heavisidii
**** Cephalorhynchus hectori
*** Genad Grampus
**** Delfin Risso, Grampus griseus
*** Genad Lagenodelphis
**** Lagenodelphis hosei
*** Genad Lagenorhyncus
**** Delfin kostezioù gwenn, Lagenorhynchus acutus
**** Lagenorhynchus obscurus
**** Lagenorhynchus cruciger
**** Lagenorhynchus obliquidens
**** Lagenorhynchus australis
**** Delfin beg gwenn, Lagenorhynchus albirostris
*** Genad Orcaella
**** Orcaella heinsohni
**** Orcaella brevirostris
*** Genad Peponocephala
**** Peponocephala electra
*** Genad Orcinus
**** Skoazog Orcinus orca
*** Genad Feresa
**** Feresa attenuata
*** Genad Pseudorca
**** Falsskoazog Pseudorca crassidens
*** Genad Globicephala
**** Morhoc'h penn ront Globicephala melas
**** Globicephala macrorhynchus
** Kerentiad Platanistidae, delfined stêr
*** Genad Inia
**** Inia geoffrensis
*** Genad Lipotes
**** Lipotes vexillifer
*** Genad Platanista
**** Platanista gangetica
**** Platanista minor
*** Genad Pontoporia
**** Pontoporia blainvillei
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Liammoù

* (fr) Lazhadeg Delfined en Inizi Faero
# Delaware (stêr)

An Delaware zo ur stêr etre stadoù New Jersey ha Pennsylvania, hag a ya da aberiñ en Delaware Bay, etre stadoù New Jersey ha Delaware (stad).
# Deleitosa

Deleitosa zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 685 (2023).