OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Friedrich August (Württemberg-Neuenstadt)

Friedrich August (Neuenstadt am Kocher, 17 Meurzh 1654 – Gochsheim, 6 Eost 1716) a oa dug Württemberg war-lerc'h e dad .
Mab e oa da Friedrich von Württemberg-Neuenstadt ha d'e bried Clara Augusta von Braunschweig. Breur e oa da Carl-Rudolf von Wurtemberg-Neustadt, Anton-Ulrich von Wurtemberg-Neuenstadt, Sophie-Dorothea von Wurtemberg-Neuenstadt (1658-1681), marvet da 22 vloaz, ha Ferdinand Wilhelm von Wurtemberg-Neuenstadt.
# Friedrich August Oldenburg

Friedrich August Oldenburg pe Friedrich August von Schleswig-Holstein-Gottorf (20 Gwengolo 1711, kastell Gottorf, e Schleswig; 6 Gouhere 1785 Oldenburg), a oa dug-meur Oldenburg (1773–1785) hag eskob Lübeck (1750–1785).
# Friedrich August (Nassau-Usingen)

Friedrich August von Nassau-Usingen (Usingen 23 Ebrel 1738 – Biebrich, 24 Meurzh 1816) a voe priñs Nassau-Usingen adal 1803 betek 1816, ha dug Nassau adal 1806 betek 1816. Mab yaouankañ ar priñs Karl von Nassau-Usingen (1712–1775) hag e bried Christiane Wilhelmine von Sachsen-Eisenach (1711–1740) e oa.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas da Luise von Waldeck (1751-1817).
# Friedrich August Iañ

Friedrich August Iañ zo anv daou zen:
* Aogust II, roue Pologn
* Friedrich August Iañ (Sachsen), der Gerechte, Roue Sachsen (1806–1827) goude bezañ bet Friedrich August III, Priñs-dilenner Sachsen (1763–1806).

## Pennadoù kar

* Friedrich August II
* Friedrich August III
* Friedrich August
# Friedrich August von Anhalt-Zerbst

Friedrich August von Anhalt-Zerbst (ganet d'an 8 a viz Eost 1734 en Alt Stettin - marvet d'an 3 a viz Meurzh 1793 e Luksembourg), a oa diwezhañ priñs Anhalt-Zerbst.
Breur yaouankañ Katelin II, impalaerez Rusia, e oa.
# Friedrich III an Impalaeriezh Santel

Friedich III an Impalaeriezh Santel (1415–1493), a oa arc'hdug Aostria, hag Impalaer santel.
Dilennet e voe da roue ar Romaned en 1440, hag adal 1452 betek e varv e 1493 e voe impalaer santel.
# Friedrich Christian von Sachsen

Friedrich Christian von Sachsen zo anv meur a briñs eus Sachsen.
* Friedrich Christian von Sachsen (1722–1763), Priñs-Dilenner Sachsen
* Friedrich Christian von Sachsen (1893–1968), Priñs Sachsen

## Pennad kar

* Friedrich Christian
# Friedrich Dürrenmatt

Friedrich Dürrenmatt (5 a viz Genver 1921 - 14 a viz Kerzu 1990) a oa ur skrivagner alamanek eus Suis.
Ganet e voe e Konolfingen, e Kanton Bern. Mont a reas ar familh da Vern e 1935, da-heul an tad hag a oa pastor. Studioù lennegezh alamanek ha prederouriezh a reas e Skol-veur Zürich hag e Skol-veur Bern. E 1946 e paouezas gant e studioù hep echuiñ un dezenn diwar-benn Søren Kierkegaard ha divizout a reas e vefe skrivagner. E 1945–46 e savas e bezh-c’hoari kentañ, Es steht geschrieben, c’hoariet e 1947 E miz Here 1946 e timezas d’an aktorez Lotti Geißler ha mont da vevañ da v-Basel da gentañ ha da gornad Biel/Bienne, e lodenn c’hallek kanton Bern, da c’houde. Eno e c’hoarvez e romant polis Der Richter und sein Henker embannet e 1950. Mervel a reas e wreg e 1983 hag addimeziñ a reas e 1984 d’un aktorez all, Charlotte Kerr. Mervel a reas Friedrich Dürrenmatt d’ar 14 a viz Kerzu 1990, e Neuchâtel.
Brudet eo e bezh-c’hoari Der Besuch der alten Dame (1956) dre ar bed a-bezh ha derc’hel a reer d’e c’hoari betek bremañ. Die Physiker (1962) eo e bezh pouezusañ avat, ur pezh ma rer anv eus dañjerioù ar skiant evit an denelezh. Meur a wech en deus skrivet diwar-benn an Eil Brezel-bed. Diseurt a-walc’h eo e oberennoù, adalek pezhioù-c’hoari “avant-garde“ betek romantoù polis hag arnodskridoù.
# Friedrich III

Friedrich III zo anv meur a roue pe briñs alaman:
* Friedrich der Schöne, roue alaman (1314–1330)
* Friedrich III an Impalaeriezh Santel (1452–1493)
* Friedrich III von Sachsen der Weise, Dug ha Dilenner (1486–1525)
* Friedrich III von Brandenburg-Ansbach, Markgraf (1625–1634)
* Friedrich III von Sachsen-Gotha-Altenburg, Dug Sachsen-Gotha-Altenburg (1732–1772)
* Friedrich III von Brandenburg-Bayreuth, Markgraf (1735–1763)
* Friedrich III Alamagn, Impalaer Alamagn (1888)

## Pennad kar

* Friedrich II
* Friedrich IV
* Friedrich
* Frederig
* Frederig III
# Friedrich Christian

Friedrich Christian zo un anv-badez kevrennek alamanek.
* Friedrich Christian von Brandenburg-Bayreuth
* Friedrich Christian von Sachsen

## Pennadoù kar

* Friedrich
* Christian
# Friedrich Hölderlin

Friedrich Hölderlin :
| Friedrich Hölderlin ||
| Obererezh | barzhonegoù |
| Ganedigezh | 20 a viz Meurzh 1770 e Lauffen am Neckar |
| Marv | 6 a viz Even 1843 e Tübingen |
| Yezh skrivañ | alamaneg |
| Luskad lennegel | klaselezh, romantelezh |
| kemmañ |
Johann Christian Friedrich Hölderlin ([ˈjoːhan ˈkrɪsti.aːn ˈfriːdrɪç 'hœldərliːn]), ganet d'an 20 a viz Meurzh 1770 ha marvet d'ar 6 a viz Even 1843, a oa ur barzh lourennel alaman a bouez bras evit luskadoù alaman ar "skolioù" klasel ha romantel.
Ul levezon bras-kenañ en deus bet war al lennegezh hag ar brederouriezh europat, dreist-holl war oberennoù Rainer-Maria Rilke, Georg Trakl, Hermann Hesse ha Paul Celan. Kemer a reas perzh e luskad an derc'helouriezh alaman, hag aweniñ a reas prederourien evel Martin Heidegger pe Theodor Adorno.

## E vuhez

Ganet e oa Friedrich Hölderlin d'an 20 a viz meurzh 1770 e Lauffen am Neckar, Baden-Württemberg. Daou vloaz e oa pa varvas e dad digantañ : 36 vloaz e oa, ha merour madoù kouentoù. E 1774 ec'h addimezas e vamm, Johanna Christina Hölderlin, 26 vloaz, d'ar c'huzulier Gock, Bürgermeister ("maer") Nürtingen, a varvas e 1779.

## Troidigezhioù e brezhoneg

Barzhonegoù gant Friedrich Hölderlin zo bet troet e brezhoneg gant Alan E. ar Berr hag embannet e niverenn 142 ar gelaouenn Al Liamm :
* Da Ziotima (p. 356)
* Kan-tonkad Huperion (p. 357)
* Gouelvan Menon (p. 358)

## Liammoù diavaez

* Hölderlin-Archiv
* Hölderlin Gesellschaft
* Un dibab barzhonegoù
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Friedrich Gottlieb Klopstock

Friedrich Gottlieb Klopstock (1724-1803) a oa ur barzh alaman. Troet e oa Klopstock gant an Dispac'h gall er penn kentañ, evel ma weler en e varzhoneg Kennet euch selbst (En em anavezit hoc'h-unan) e 1789, pa skriv n'eo an Dispac'h gall nemet « noplañ oberenn ar c'hantved » ha pa vroud an Alamaned d'en em sevel.
E 1792 avat, er varzhoneg Die Jacobiner (Ar Jakobined) , e sko bazhadoù gant ar renad jakobin, anezhaén un naer o tortigellat a-dreuz Bro-C'hall. Brudet eo da vezañ unan eus diaraogerien ar Sturm und Drang (barr-amzer hag entan).

## E vuhez

Goude mont d'ar skol da Quedlinburg, ez eas, d'e 16 vloaz, da skol brudet Pforta, a voe darempredet diwezhatoc'h gant Friedrich Nietzsche hag August Ferdinand Möbius. En 1745 ez eas da studiañ an doueoniezh da Jena ma krogas da sevel Der Messias en komz-plaen. Bloaz goude, e Leipzig, ec'h adskrivas ar pezh e gwerzennoù deksilabennek, ha brud a dapas kenkent hag embannet al lodenn gentañ.

## E oberoù

* Der Messias, meurgan a 22000 gwerzenn, embannet en 1748 (troet e galleg gant an itron Carlowitz en 1853 hag anvet La Messiade).
* Geistliche Dichtung (Barzhoniezh speredel), darn anezho zo deuet da vout kantikoù :
** Die ihr Christi Jünger seid ( C'hwi a zo diskibien da Jezuz)
** Herr, du wollst uns vorbereiten (Aotrou, hon frientién a fell dit)
* Studiennoù war ar yezh (evit kemmañ ar skritur) :
** Fragmente über Sprache und Dichtkunst (Darnoù db ar yezh hag arz ar barzhoniañ)
** Grammatische Gespräche (kaozioù a yezhadur)
** Die Deutsche Gelehrtenrepublik (Republik alaman ar ouizieien) 1774.

## Notennoù

* ↑ A vez lavaret anezhi « Klopstockkirche » (iliz Klopstock) a-wechoù.
# Dalc'h soñj

Dalc'h soñj, o Breizh-Izel ! zo ur ganaouenn vrezhonek savet gant Taldir war don ur ganaouenn saoznek eus Iwerzhon, anvet Let Erin Remember.
Embannet e oa bet e-barzh Ugent kanaouen - 20 chansons populaires gant Taldir en 1936.

## Liammoù

* Son ha Ton : http://sonhaton.net/dalc_h_sonj_o_breizh_izel.html
* Ar ganaouenn saoznek :
# Dalhem

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dalhem (walloneg : Dålem) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 36,11 km²
* Poblañs (2022) : 7 649 a dud
* Stankter : 212 den/km²
# Dalasi

An dalasi (kod bank : GMD) eo unanenn voneiz Gambia abaoe ar 1añ a viz Gouere 1971. Rannet eo e 100 butut.
Kemer a reas plas lur Gambia (Gambian Pound).

## Bilhedoù

* Bilhed 5 dalasi
* Bilhed 10 dalasi
* Bilhed 25 dalasi
* Bilhed 50 dalasi
* Bilhed 100 dalasi
# Dalc'homp mat !

Dalc'homp mat ! zo ur bladenn vrezhonek embannet e 2001 gant Naonediz al laz Tri Bleiz Die.

## Ar c'hanaouennoù

* Ar Gêr a Is
* Marvailh Bekasin
* Ai'ta
* Son ar Stêr
* C'hwec'h Merc'h Gwerc'h
* Tri Bleiz Die
* Pok Ma Revr !
* Gwad, C'hwez ha Daeroù
* Skuizh on aet gant ar Mor
* Son ar Butun
* Gwerz (...) Miloù
* War Bont an Naoned
Pozioù skrivet gant Tri Bleiz Die nemet (1, 12) (hengounel) hag (11) (Tri Bleiz Die / Vivien Janneau).
# Dakpakeg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù tibetek ar reter eo an dakpakeg (dakpakha) komzet gant tro-dro da 1 000 den (1993) e Bhoutan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek
# Dalai Lama

An Dalai Lama a zo un den relijiel er vouadegezh tibetan. An uhelañ kelenner speredel eus skol Gelugpa eo, ha penn-bras boudaegezh Tibet. Lavaret a reer eo an Dalai Lama nevez adenkorfadur an Dalai Lama kozh. Sevel a ra al lignez da 1391. Tenzin Gyatso eo ar 14vet hag an Dalai Lama a-vremañ. Betek 1959 e oa ivez an Dalai Lama e penn gouarnamant Tibet. Abaoe 1959 emañ o vevañ en harlu en India.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Dalet

Pevare lizherenn meur a abjad semitek eo dalet(h) (dor), en o zouez al lizherennegoù fenisek aramaek , hebraek (ד) , siriek (ܕ) hag arabek (ﺩ).
Dont a ra hec'h anv diwar ar fed ma veze heñvel he stumm kozh ouzh hini un nor. Gwechall e c'hellfe bezañ anvet digg (pesk).
Distaget e vez (LFE) [d]. En hebraeg klasel hag e rannyezhoù zo c'hoazh e veze graet an diforc'h etre dalet hep dagesh (ד) distaget [ð] ha gant dagezh [d].
Diwar stumm al lizherenn fenisek-mañ e oa bet diorroet al lizherennoù gresianek delta Δ, estruskek , latin D ha kirillek Д.
Hervez ar sistem niverenniñ hebraek gematria e talvez al lizherenn-mañ da 4.
# Daktyloi

An Daktyloi (Δάκτυλοι Ἰδαῖοι e henc'hresianeg, eus Δάκτυλοι, "bizied") oa ur rumm doueed o chom war venez Ida, e-lec'h ma oant bet ganet diwar o mamm Rea, hervez mojennnoù Hellaz kozh.
War ar menez-se ivez e oa ar Goureted hag ar Goribanted o chom.
Dont a ra o anv eus o mamm, pa oa er gwentloù, a starde he bizied war an douar.
Hervez ur vojenn arall e vijent ganet eus ar boultrenn a veze skoet gant magerezed Zeus war o lerc’h, da guzhat roudoù o zreid ha da ziwall Zeus rak fulor lontek e dad Kronos, en doa debret e holl vugale nemetañ.
# Dalarna

Dalarna zo ur broviñs eus Sveden (landskap e svedeg), e rannvro Svealand.
Falun eo ar gêr vrasañ ha brudet eo mengleuzioù kouevr ar c’horn-bro hag al liv ruz graet ennañ da livañ an tiez koad anvet Faluröd (« ruz Falun »).
En-dro da broviñs Dalarn emañ proviñsoù Dalarna Härjedalen, Hälsingland, Gästrikland, Västmanland ha Västmanland. Er c’hornôg dezhi emañ Norvegia.

## Tud brudet

* Erik Axel Karlfeldt, skrivagner
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dale

Dale zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 222 a dud, ha 13 anezho (5,9%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Derio

Derio zo ur gumun e Bizkaia en Euskal Herria.
# Derrubadas

Derrubadas zo ur gumun eus Brazil, e stad Rio Grande do Sul, ha 3 325 a dud a oa enni e 2004 . Ur gorread 365,44 km² zo dezhi. Bevennet eo gant ar Rio Uruguai a ra an disparti etrezi hag Arc'hantina en un tu, etrezi ha stad Santa Catarina en tu all.

## Skeudennoù

* Derrubadas, war-zu Yucumã.
* Iliz vrasañ Derrubadas.
* Ar Saltos del Moconá a zo nepell diouzh kêr.
# Derllys

Derllys a oa unan eus an eizh kombod a oa e Kantrev Gwarthaf, e Kembre er Grennamzer. Da gentañ e oa ul lodenn eus Rouantelezh Dyfed ha goude un tamm eus rouantelezh Deheubarth. Bremañ emañ an douaroù-se e kornaoueg Sir Gaerfyrddin.
En em astenn a rae Derllys e reter Kantrev Gwarthaf, war harzoù kombod Cydweli ha kombod Gwidigada, en Ystrad Tywi, a oa pelloc'h er reter. E-barzh Kantrev Gwarthaf e oa, tro-dro Derllys, kombodoù Penrhyn er c'hreisteiz, Ystlwyf er gornaoueg hag Elfed en hanternoz.
Caerfyrddin e oa pennlec'h ar c'hombod, ur gêr savet gant ar Romaned da gentañ, gant an anv Maridunum. E Caerfyrddin ivez e oa unan eus kreizennoù relijiel pennañ mervent Kembre er Grennamzer, gant eskopti Llan Deulyddog, lec'h ma voe skrivet Levr Du Caerfyrddin er XIII$^{vet}$ kantved.
Gant ar barzh eus ar XIV$^{vet}$ kantved Prydydd Breuan e oa bet savet ur varzhoneg da veuliñ Maredudd o Ynys Derllys (Maredudd eus Enez Derllys), anvet evel-se diwar al lec'h ma oa o chom, en ur maner un tammig er c'hreisteiz da gêr Caerfyrddin. Eno ez eus bremañ un dachenn golf, anvet "Derllys Court Golf Club".
# Dernice

Dernice zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Deroù-mat

An deroù mat, pe deroù-mat, pe kouignaoua, pe kalanna (pe eginad), a veze graet eus lidoù ar 1añ a viz Genver e Breizh-Izel, pa'z ae ar vugale hag ar re baour a di da di da ganañ da gaout tammoù profoù. Ar profoù-se ivez a veze anvet evel-se.
Roet e veze o deroù-mat d'ar vevelien ha mitizhien ivez.

## Lennegezh

* L'Art de ne pas donner d'étrennes, pezhig-c'hoari gallek gant Eugène Labiche

## Pennadoù kar

* étrennes
* kalanna
# Derlwyn (Ceredigion)

Derlwyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 98,8 km eus Kerdiz.

## Daveoù

Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Derib

Derib, Claude de Ribaupierre e anv gwir, zo ur senarioour ha treser bannoù-treset eus Suis. Ganet e oa d'an 8 a viz Eost 1944 e La Tour-de-Peilz e Suis. Tad Yakari ha Buddy Longway an hini eo.

## E remzad

Da zek vloaz en deus graet Derib vihan e soñj ober e vuhez deus ar bannoù-treset. Ar suisad yaouank a grog da dresañ e-giz den a vicher da 19 vloaz, e kêr Vrusel. Deskiñ a ra an navvet arz gant Peyo ha kemer a ra perzh er Schtroumpfed. Tresañ a ra un tammig a bep seurt e-barzh ar c'helaouennoù Spirou, le Journal de Tintin ha Pilote. En em varekaat a ra bemdez war ar c'hontañ hag an tresañ. Dont a ra da vezañ mignon gant Franquin (Gaston Lagaffe, Spirou), Jijé (Jerry Spring), Roba (Boulig ha Billig) ha Bob de Moor.
Krouiñ a ra tudenn Yakari pa e 22 vloaz. E 1969 e teu war well Ar penn-youd Pythagore, an dug braz barrek e matematik. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1970 e grou Les Ahlalaaas, tudennoù bihan blevek ha ribardellus. Ur grouidigezh all n'eo ket bet disonjet eo ivez Atila, ar c'hi a gaoz.
E 1971 e ya da labourat gant ar gazetenn Tintin. Tresañ a ra da gentañ an heuliad "Go West" araok degouezhout en e bar gant istorioù Buddy Longway. E c'hout evit an tresañ, ar western hag ar c'hezeg en deus roet tro dezhañ d'ober eus an oberenn-mañ unan eus ar re wellañ e touesk ar bannoù treset holl vrudet.
E 1981 e labour war ur saga hir ha realist Celui qui est né deux fois diwar-benn ar sevenadur indian. Krouiñ a ra e 1988 an heuliad Red Road. Embann a ra e 1991 Jo, un oberenn bennañ a 80 pajenn evit kizidikaat ar re yaouank gant ar SIDA.

## An temoù kavet en e albomoù

Gwrac'h eo gant an Amerindianed. Kavet e vez an tem-mañ en e oberenn : Yakari, Buddy Longway, "Celui qui est né deux fois" ha "Red Road".
Krouiñ a ra ivez bannoù-treset evit ar yaouankiz a anavez diazamantoù : Jo diwar-benn ar SIDA, No limits diwar-benn feulster ar re yaouank ha Pour toi Sandra diwar-benn ar gistierezh.

## Oberennoù

* Les Ahlalaaas
* Arnaud de Casteloup
* Attila
* Les Aventures de Pythagore et cie (3 tamm embannet)
* Buddy Longway
* Celui qui est né deux fois
* Go West
* L'Homme qui croyait à la Californie
* Jacky et Célestin
* Jo
* No limits
* Poulain mon ami
* Pour toi Sandra
* Red Road
* Yakari

## Oberennoù diwar e benn

* 1983 : "Les amis de Buddy Longway" embannet gant Le Lombard ha gant François Gir, René Hausman, René Follet, Rosinski...
* 1985 : "Derib, Un créateur et son univers" gant Georges Pernin, collection "Nos Auteurs" n°3, embannadurioù Le Lombard

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofosiel Derib
* (fr) Lec'hienn ar fans : les Amis de Derib
* (fr) Lec'hienn diwar-benn an heuliad Buddy Longway
* (fr) Lec'hienn diwar-benn an heuliad Les Ahlalaaas
* (fr) Video atersadenn Derib en abadenn Un monde de bulles, ur wech ar bajenn karget, bizskrivit "Derib" e-barzh al linenn "Rechercher"
# Deroptyus accipitrinus

Deroptyus accipitrinus :
| Deroptyus accipitrinus Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Genad : | Deroptyus |
| Anv skiantel ||
| Deroptyus accipitrinus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Deroptyus accipitrinus a zo ur spesad evned trovanel eus ar c'herentiad Psittacidae.
Anvet e voe Psittacus accipitrinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778) : ar spesad nemetañ eo er genad Deroptyus.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* Deroptyus accipitrinus accipitrinus, eus gevred Kolombia da Venezuela, Guyana/Gwiana c'hall/Surinam, biz Perou ha hanternoz Brazil,
* D. a. fuscifrons, e Brazil (eus Pará da hanternoz Mato Grosso do Sul).

## Liammoù diavaez

* (en) Deroptyus accipitrinus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Deroptyus accipitrinus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Wagler, 1832.
* ↑ Deroptyus accipitrinus war al lec'hienn Avibase.
# Derovere

Derovere a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Guendalina

Guendalina zo un anv-badez italianek, kar d'an anv Gwendoline.

## Berrstumm

* Guenda

## Yezhoù all

* Gwendoline
* Gwendolen

### Tud

* Guendalina Salimei

## Lennegezh

* Guenda, romant gant Marino Moretti e 1918.

## Kanaouenn

* La barca Guendalina, kanaouenn gant Fabio Concato.

## Filmoù

* Guendalina, gant Alberto Lattuada (1957).
* Guendalina, gant Lorenzo Onorati (1989).
# Guerrero (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Guerrero zo un anv spagnolek, hag a dalvez kement ha brezelour, hag a zo un anv-tiegezh hag ivez un anv-lec'h.

## Anv-lec'h
### Arc'hantina

* Guerrero, e Proviñs Jujuy;
* Centro Guerrero, e Proviñs Buenos Aires;

### Mec'hiko

Dont a ra a anv-lec'h eus anv ar jeneral emsaver Vicente Guerrero.
* Guerrero, stad e mervent ar vro;
Kumunioù :
* e Baja California Sur
** Guerrero Negro
* e Chihuahua
** Guerrero, ur gumun
*** Vicente Guerrero, Chihuahua, ar gêr e-kreiz ar gumun;
** Práxedis G. Guerrero, Chihuahua
* e Coahuila :
** Guerrero (Coahuila)
* en Jalisco
** Nueva Ciudad Guerrero,
** Villa Guerrero (Jalisco)
* en Oaxaca
** Cuilapan de Guerrero,
** Montecristo de Guerrero,
* e Tamaulipas
** Guerrero (Tamaulipas)
* e Tlaxcala
** Vicente Guerrero (Tlaxcala)

## Anv-tiegezh
### Tud

* Adabel Guerrero, korollerez arc'hantinat
* Francisco Guerrero (sonaozour), sonaozour spagnol eus an Azginivelezh en Sevilla;
* Francisco Guerrero Marín, sonaozour spagnol (1951-1997), ganet en Linares;
* José Guerrero, livour spagnol
* Julen Guerrero, melldroader euskarat eus an Athletic Club de Bilbao;
* Alejandro Guerrero, politikour perouat;
* Richard Guerrero, c'hoarier echedoù spagnol ;
* Vicente Guerrero, jeneral mec'hikan, eil prezidant ar Republik en XIXvet kantved; roet eo bet e anv da veur a lec'h.
* Los Guerreros, un tiegezh mec'hikan-stadunanat ennañ gourenerien a dad da vab pe da verc'h:
** Gory Guerrero (1921–1990), an ozhac'h meur
** e vibien ha merc'hed:
** Chavo Guerrero, Sr. (1949),
** Mando Guerrero († 1952),
** Hector Guerrero († 1954),
** Eddie Guerrero (1967–2005), an hini brudetañ
** Vickie Guerrero (1968), intañvez Eddie
*** Chavo Guerrero, Jr. (1970), mab da Chavo Sr.
*** Shaul Guerrero (1990), merc'h da Eddie ha Vickie

### Anv meur a zen

* Eduardo Guerrero
* Francisco Guerrero
* José Guerrero
* Vicente Guerrero (disheñvelout)
# Guemps

Guemps :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Marck |
| Kod kumun | 62393 |
| Kod post | 62370 |
| Maer Amzer gefridi | Charles Cousin 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la région d'Audruicq |
| Lec'hienn web | http://www.guemps.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 112 ann. (2020) |
| Stankter | 70 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 1 m — brasañ 5 m |
| Gorread | 15,89 km² |
| kemmañ |
Guemps a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour, XV$^{vet}$ kantved.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Guernica (Picasso)

Guernica zo unan eus brudetañ oberennoù al livour spagnol Pablo Picasso. Graet e voe war-lerc'h bombezadeg kêr Gernika, d'ar 26 a viz Ebrel 1937, pa grogas brezel Spagn.
Gant kirri-nij al Luftwaffe, bet galvet a-hervez gant ar jeneral spagnol Franco, e voe bombezet Gernika e-pad 4 eurvezh ha distrujet kement savadur a oa betek 10 kilometr war-dro.
War al lien eo bet livet euzhadennoù ar brezel hag ar gonnar a verve e Picasso da-heul an darvoud. Graet e voe gant an arzour adalek ar 1añ a viz Mae 1937 e Pariz, war c'houlenn ar gouarnamant republikan spagnol, evit bezañ diskouezet d'ar 25 a viz Mae e pavilion Spagn da vare an Diskouezadeg Veur e Pariz e 1937. Dindan nebeutoc'h eget miz e voe graet eta. Emañ an daolenn bremañ e mirdi ar rouanez Sofia e Madrid, abaoe 1981, goude bezañ bet er Stadoù-Unanet e-pad pell e-keit ha ma oa an diktatouriezh o ren e Spagn.

## Liammoù

* Skeudenn eus an daolenn (darn)
* (es) Studiadenn verr war "Guernica" Picasso
* (es) Istor an daolenn
# Guerzenneu ha Sonnenneu Bro-Guéned

Guerzenneu ha Sonnenneu Bro-Guéned : Chansons populaires du pays de Vannes zo un dastumad kanaouennoù brezhonek gant Loeiz Herrieu e 1911, gant an tonioù skrivet gant Maurice Duhamel.

## Notennoù

* ↑ Pennadig gant Iwan an Diberder en Annales de Bretagne, 1911, levrenn 27, niverenn 27-3, pp. 531-537