OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amouroustet eun den coz

Amouroustet eun den coz, pe Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plach jaoanc hen oad a chuezecq bloaz etc, hervez an titl en e hed, a zo un oberenn a zo bet kavet roudoù anezhi er geriadur savet gant Loeiz ar Pelleter, embannet e 1792 gant Dom Ch. Taillandier hag e-barzh un dornskrid savet gant ar Pelleter ivez. Siwazh, tra ma oa un tamm huderezh en oberenn-mañ, ez eo bet kollet an darn vrasañ eus ar skrid orin; adskrivet en deus pozioù, gwerzennoù pe c’herioù hag a zo dedennus da studiañ.
Embannet e oa bet al levrig en doa talvezet d'ar Pelleter er bloaz 1647 e Montroulez.
Roparz Hemon en deus lakaet ar roudoù-mañ e-barzh al levr en deus savet dindan an anv La Destruction de Jérusalem.

## Arroudoù

Niveroù an arroudoù eo ar re a gaver en embannadur Roparz Hemon ha Gwennole ar Menn (gwelet al levrlennadur)
| Krennvrezhoneg [705] | Brezhoneg a-vremañ |
| Sellit an histor an chatal cornecq, Goude caezr prezec a va daou plecqua. Hez eo cacet gate cuit va grecq : Lesset tavanteq goude va ruequa [...] [537] Yd da Scoet Breiz heno eus reiz vat, A tut hegarat. Hast[it] tyzmat cre. [...] [687] Hastit ho distaq rac na drintaquach, Evez[it] na bramach dirac ar plachet. [...] [653] Ac he startit tout a het ho pouttou Rac ho piniou so deja mouzzer [...] [553] So hen he bragaou barbaou dezraouhet [...] [A300] Sell n'endequet flacq na vacq va bacquet [...] [633-636] Na compsit quet diff muy he seurt libot. Hubäot coz briffäot lerot radotet. Ar cartell an dar eur mesquer dar yod, Liper da-n darbot eur mestr goarloter [...] [A286] Oll chaçç Sant Malou à bleizy Daoulas, Quement Dogues bras so en Plougastell Ra rai mill bastell eux a m' bozellou, Mar mancqua Aotraou d'a clacq ar maouez. Scort he va drouhin quer bescq à brinicq. | Sellit istor ar chatal kornek, Goude prezeg kaer ha va daoublegañ, Ez eo kaset (= aet) gante kuit va gwreg : Lezet tavantek goude va ?rogañ. [...] It da “Skoed Breizh”, eno ez eus reizh vat, Ha tud hegarat. Hastit timat kreñv. [...] Hastit ho tistag rak na "drintakfec’h", Evezhiit na brammfec’h dirak ar plac’hed. [...] Hag e staotit tout a-hed ho potoù Rak ho pinioù zo dija mouzher. [...] Zo en e vragoù, barbaou deraouet [...] Sell, nend eo ket flak na vak va baked (= sac’h) [...] Na gomzit ket din mui a seurt liboud Hubot, kozh brifaod, ?lerot radoter. Ur ?Gatell an dar, ur mesker d'ar yod, Liper d'an darbod, ur mestr ?goarloter. [...] Holl chas Sant Maloù ha bleizi Daoulaz, Kement dogez bras zo en Plougastell Ra ray mil bastell eus am bouzelloù, Mar mankan, Aotrou, da glask ar vaouez. Skort eo va drouin, ker besk ha brinnig. |

## Erotegezh

Meneget e vez a-wechoù evel ur skrid erotek : druz eo ar yezh, n'eo ket trawalc'h evit komz eus erotegezh.

## Levrlennadur

* (Troet ha notennaouet gant) Roparz Hemon, Les fragments de La Destruction de Jérusalem et des Amours du vieillard, (gant ur stagadenn savet gant kenlabour Gwennole ar Menn), The Dublin Institute for Advanced Studies, 1969.
# Amos Oz

Amos Oz (hebraeg : עמוס עוז), bet ganet Amos Klausner d'ar 4 a viz Mae 1939 e Jeruzalem, zo ur skrivagner hag ur c’hazetenner israelian. Kelenner lennegezh e skol-veur Ben Gourion (e Beer-Sheva) eo ivez. Unan eus krouerien Peoc’h bremañ eo ivez, rak fellout a ra dezhañ ma vo lakaet un termen d’ar bec’h etre Israel ha Palestiniz.

## Buhez

E dud a oa sionourien deuet eus Reter Europa. E dad en doa studiet an istor hag al lennegezh e Vilnius (Lituania) ha deuet e oa da vezañ levraoueger ha skrivagner e Jeruzalem. Al lodenn vrasañ eus izili ar familh Oz a oa sionourien adwelourien. Eontr e dad, Joseph Klausner, anezhañ un ezel eus ar strollad politikel Herout), a lakaas e anv evit bezañ prezidant Israel enep Chaim Weizmann. Kelenner war al lennegezh hebraek e oa e skol-veur hebraek Jeruzalem. Ar familh a-bezh ne oa ket gwall domm ouzh ar relijion. Emlazh e vamm, pa oa-eñ 12 vloaz, a lakaas Amos Klausner da dreiñ mennozh a-fet politikerezh. Tamm-ha-tamm e tostaas da du kleiz Israel, ha da 15 vloaz e kemeras perzh e kibboutz Houlda. D’ar mare-se e tibabas an anv Oz, hag a dalvez "nerzh" en hebraeg. Er c’hibboutz e chomas gant e wreg betek 1986, goude-se ez ejont da chom en Arad a-benn pareañ berr-alan o mab. E dibenn ar bloavezhioù 1950 e reas e servij soudard e Tsahal, en (unvezh Nahal), hag e rankas brezeliñ war harzoù Siria. Goude-se e studias ar brederouriezh hag al lennegezh hebraek er skol-veur. War-bouez un nebeud pennadoù er gelaouenn Davar hag e kazetenn ar c’hibboutz, ne lakaas embann netra a-raok bezañ 22 vloaz. E skridoù kentañ a voe embannet e 1965, hag e romant kentañ e 1966. Adalek ar mare-se e skrivas dalc'hmat, ul levr ar bloaz a skrivas dre vras, an holl anezho o vezañ embannet gant embannadurioù strollad al Labour (Am Oved o anv). Goude-se e voe embannet e levrioù gant an ti-embann anvet Keter. E-pad Brezel ar C’hwec’h Devezh (1967) e voe kaset d’ar Sinai, hag e-pad Brezel ar C’hippour (1973) e voe kaset da blaenenn ar Golan.

## Politikerezh

Unan eus kefredourien bouezusañ Israel eo Amos Oz, hag unan eus a re gentañ a c’houlennas ma vije savet div Stad a-benn lakaat un termen d’ar brezel etre Israeliz ha Palestiniz. E 1978 e voe e-touez krouerien Peoc’h bremañ ha sevel a reas enep an trevadennoù. Sevel a reas a-du gant Emglevioù Oslo hag a-du ivez evit ma vefe kaozeadennoù gant PLO. E-pad pell e voe tost Oz da strollad al labour ha da Shimon Peres. Er bloavezhioù 1990 e troas war-zu Meretz (strollad an tu-kleiz). E 2003 e c’halvas da votiñ evit ar strollad-se.
E miz Even 2006 ec’h embannas e oa a-du gant Israel (brezel etre Israel ha Liban)., goude-se e kemmas e vennozh hag e c’houlennas ma vije aozet un arsav-brezel. Kement-se a reas dre ur pennad er gazetenn Haaretz a sinas asambles gant skrivagnerien all evel David Grossman hag A.B. Yehushua.

## Notennoù

* ↑ Rencontre avec Amos Oz in Philosophie magazine, niv 17, miz Meurzh 2008, p. 48
* ↑ Hezbollah Attacks Unite Israelis – Los Angeles Times, 19/07/2006.

## Liamm diavaez

* Amos Oz war lec'hienn skol-veur Ben Gourion
# Amorotze-Zokotze

Amorotze-Zokotze (Amoròs-Sucòs en okitaneg; Amorots-Succos e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.

## Istor

E 1841 e voe bodet div gêriadennig Amorotze ha Zokotze, pep a iliz dezho.

## Kumunioù amezek

* Arrueta-Sarrikota hag Oragarre en hanternoz
* Martxueta er biz
* Mehaine er mervent
* Behauze er gevred
* Bithiriña er c'hreisteiz

## Stêrioù

* Ar stêr Lihuri.
# Amos Burn

Amos Burn a zo bet ganet d'an 31 a viz Kerzu 1848 e Hull (Bro-Saoz) ha marvet d'ar 25 a viz Du 1925 e Londrez (Bro-Saoz).
Mestrc'hoarier echedoù saoz.
E wellañ renk Elo a oa bet 2728.

## Ul levr diwar e benn

* Richard Forster, Amos Burn: A Chess Biography, Embannadurioù McFarland & Company, 2004, ISBN 0-7864-1717-X.

## Liammoù diavaez

* E c'hoari e Chessgames
* Amos Burn - Pellgargit 129 eus e bartiennoù e pgn
# Amour

a vo kavet e Wikimedia Commons.
An Amour, pe Stêr-Amour (eveneg: Тамур (Tamour), manchoueg: , Sahaliyan Ula; rusianeg: Аму́р, Amour; sinaeg: 黑龙江, Hēilóng Jiāng), a zo unan dek stêr hirañ ar bed, hag ar pevare hirañ en Azia. War-dro 4 444 km eo e hed hag an harzoù a ra etre Rusia ar reter ha biz Sina war dost da 1 600 km. Aberiñ a ra dirak Enez-Sac'halin e strizh-douar Tartaria ha Meurvor Habask.

## An anv

Meur a anv zo bet roet dezhañ er reter-pellañ : Treuzskrivadur an anv rusek Аму́р eo Amour. Dont a rafe eus ur ger bouriatek hag a dalv « fankek », pe eus ar ger toungousek амар pe дамур hag a dalv « stêr vras ».
* E nanaieg e vez graet Мангбо pe Дāи Маңбо anezhi, ar pezh a dalv « stêr vras ».
* E manchoueg, he anv (ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ ᡠᠯᠠ), Sahaliyan ula a dalv « stêr an aerouant du » (pe « stêr zu » ?).
* E sinaeg kozh e oa Yushui, Wanshui ha Heishui he anv, un anv tennet eus ar ger "dour".
* E sinaeg a-vremañ eo 黑龙江 / 黑龍江 (Heilong Jiang) he anv. Tennet eo anv proviñs Heilongjiang anezhi.
* E mongoleg eo anvet Khar mörön (Хар мөрөн e sirileg), hag a dalv Stêr Zu.
* E dibenn ar mare Edo e oa anvet Kanagakawa e japaneg.

## Kêrioù pennañ

War ribl an Amour e gaver Heihe, e proviñs Heilongjiang e Sina, hag a-dal dezhi ar gêr rusian Blagovechtchensk. En argrec'h dezho emañ C'habarovsk, kêr vrasañ Reter-Pellañ Rusia, ha Komsomolsk-war-an-Amour.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en) Wiktionary / 黑龍江
* ↑ The fishes of the Amur River:updated check-list and zoogeography
* ↑ (fr) Bunkidō (kartennour) (1823). Ezo et Sakhaline.
# Amou-Daria

An Amou-Daria a zo ur stêr en Azia, 2 580 km hed dezhi, hag a dremen dre Afghanistan, Tadjikistan, Ouzbekistan ha Turkmenistan.
# 899

Diwar-benn bloavezh 899 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 899

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 899
# 8 C'hwevrer

← C'hwevrer → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | | | | | | |

## Darvoudoù

* 1486 : bodet eo Stadoù Breizh e Roazhon, diwar goulenn Frañsez II, dug Breizh.
* 1492 : kurunennet eo Anna Vreizh evel rouanez Bro-C'hall e penniliz Sant-Denez.
* 1867 : savidigezh Aostria-Hungaria.
* 1962 : nav den a zo lazhet gant ar polis en ur vanifestadeg a-enep an OAS, e Pariz (lazhadeg Charonne).
* 1977 : ar prezidant Valéry Giscard d'Estaing a gej ouzh pennoù an emsav sevenadurel breizhek e Ploermael, hag a ziskleir e vo sinet ur Garta sevenadurel etre ar Stad hag Rannvro Breizh.

## Ganedigezhioù

* Théodore Agrippa d'Aubigné
* Daniel Bernoulli
* 1404 : Kustentin XI Palaeologus, impalaer diwezhañ Impalaeriezh Bizantion.
* 1552 : Théodore Agrippa d'Aubigné skrivagner gall.
* 1677 : Jacques Cassini, steredoniour gall.
* 1700 : Daniel Bernoulli, jedoniour suis.
* 1828 : Jules Verne, skrivagner gall.
* 1834 : Dmitriy Mendeleyev, kimiour rusian.
* 1868 : Lionel Walter Rothschild, bankour, loenoniour ha politikour breizhveuriat.
* 1931 : James Dean, aktour stadunanat.
* 1966 : Hristo Stoičkov, melldroader etreboadel ha gourdoner bulgar.

## Marvioù

* John von Neumann
* 1725 : Pêr Iañ (Rusia), impalaer Rusia.
* 1849 : France Prešeren, barzh slovenek.
* 1921 : Pyotr Kropotkin, anarkour rusian.
* 1942 : Fritz Todt, ijinour alaman nazi.
* 1957 : John von Neumann (János Lajos Neumann), jedoniour ha stlennour hungarat.
* 1968 : René Navarre, aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
* 1972 : René Gaveau, filmaozer, produour, rener ar skeudenniñ ha saver senario gall.
* 1979 : Dennis Gabor, fizikour hungarat, tapet gantañ Priz Nobel ar fizik.
* 1988 : Sante Pietro Arcari, melldroader etrebroadel ha gourdoner italian.
* 1998 : Halldór Kiljan Laxness (bet ganet Halldór Guðjónsson), skrivagner islandat, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 1955.

## Lidoù

* Sent an deiz e Breizh :
** sant Yagu, breur sant Gwennole (VI$^{vet}$ kantved-VII$^{vet}$ kantved).
** sant Derrien, tiern, keneil da sant Neventer (IV$^e$ kantved).
** sant Fieg, eus Iwerzhon (VII$^{vet}$ kantved).
* Slovenia : Devezh Prešeren, devezh sevenadur Slovenia.
# 8 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 217 : muntret eo an Impalaer roman Caracalla ha Marcus Opellius Macrinus a gemer e lerc’h.
* 1820 : kavout a reer an delwenn a reer anezhi Gwener Milo war enezenn Melos e Gres.
* 1886 : gant William Ewart Gladstone, kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet, eo kinniget, dirak Ti ar C'humunioù, al lezenn gentañ evit reiñ he gouarnamant emren da Iwerzhon.
* 1904 : sinadur an Entente cordiale etre an Trede Republik c'hall ha Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon.
* 1962 : Poblvouezhiadeg war emglevioù Evian : dizalc'hidigezh Aljeria.
* 2017 : rentet eo e armoù gant ar strollad euskarat ETA, e Baiona hag e lec'hioù all en Iparralde.

## Ganedigezhioù

* -563 : Gautama Bouddha, bleiner relijiel eus India.
* 1336 : Timour Lang, tiern mongol.
* 1828 : Severin From, mestrc'hoarier echedoù danat.
* 1919 : Ian Smith, kentañ ministr Rodezia.
* 1929 : Jacques Brel, aktour, sevener ha kaner-sonaozer belgian.
* 1938 : Kofi Annan, diplomat ghanaian, bet seizhvet sekretour meur an ABU.
* 1950 : Grzegorz Lato, melldroader etrebroadel poloniat.
* 1966 : Robin Wright, aktourez stadunanat.

## Marvioù

* 217 : an impalaer roman Caracalla.
* 1835 : Wilhelm von Humboldt, prederour ha politikour alaman.
* 1903 : Arsène de Kerangal, mouler ha troour.
* 1909 : Venceslaus Ulricus Hammershaimb, yezhour faeroek .
* 1936 : Robert Bárány, Priz Nobel ar medisinerezh e 1914.
* 1969 : Reun Kilivig, kizellour gall.
* 1973 : Pablo Picasso, livour ha kizellour spagnol.
* 1978 : Biel Elies, skrivagner gant an anv-pluenn Mab an Dig.

## Lidoù

* Devezh etrebroadel ar Romed
* Deiziadur henroman : VI ante idus Aprilis / Megalensia Ludi 5 = VI$_{vet}$ deiz kent idus Ebrel. Pempvet deiz c'hoarioù gouestlet d'ar Vamm Veur.
# 8 Gouere

← Gouere → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1497 : loc'hañ a ra Vasco da Gama evit e veaj kentañ war-zu India.
* 1859 : dont a ra Karl XV da vezañ roue Sveden, ha roue Norvegia gant an anv Karl IV.
* 1941 : en em gavout a ra ur bodad skrivagnerien, e ti ar gazetenn nevez-c'hanet La Bretagne e Roazhon, da zegemer an doare-skrivañ peurunvan (pe KLTG).
* 2006 : 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Gregor ha Roazhon (a-benn d'an eur).
* 2012 : aet Didier Deschamps da zibaber broadel skipailh Bro-C'hall ar vell-droad.
* 2022 : muntret eo ar politiker japanat Shinzo Abe, bet kentañ ministr Japan e-pad meur a vloaz.

## Ganedigezhioù

| Jean de La Fontaine | Joseph Chamberlain |
| | Ferdinand Graf von Zeppelin |
* 1478 : Gian Giorgio Trissino, barzh italian.
* 1593 : Artemisia Gentileschi, livour italian.
* 1621 : Jean de La Fontaine, barzh gallek.
* 1815 : Adélaïde-Louise d'Eckmühl de Blocqueville, lennegourez ha barzhez c'hall.
* 1836 : Joseph Chamberlain, den-Stad saoz.
* 1838 : Ferdinand Graf von Zeppelin, ijinour alaman.
* 1841 : Charles Henry Tilson Marshall, ofiser er British Army hag evnoniour breizhveuriat.
* 1867 : Käthe Kollwitz, kizellerez ha livourez alaman.
* 1877 : René Navarre, aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
* 1976 : Ellen MacArthur, bageerez saoz.

## Marvioù

* 1623 : Gregor XV, Pab.
* 1695 : Christiaan Huygens matematikour ha steredoniour eus an Izelvroioù.
* 1822 : Percy Bysshe Shelley, barzh saoznek.
* 1827 : Roparzh Surcouf, kourser breizhat.
* 1855 : Sir William Edward Parry, amiral hag ergerzher saoz.
* 1859 : Oscar Iañ, roue Sveden.
* 1913 : Louis Hémon, skrivagner gallek, brudet e romant Maria Chapdelaine (skrivet gantañ e Kebek).
* 1943 : Jean Moulin, politikour gall.
* 1994 : Kim Il Sung, politikour korean.
* 2012 : Ernest Borgnine, aktour amerikan.
* 2022 : Shinzo Abe, bet kentañ ministr Japan.
* 2022 : José Eduardo dos Santos, bet prezidant Angola.
* 2022 : Luis Echeverría Álvarez, bet prezidant Mec'hiko.
# 897

Diwar-benn bloavezh 897 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 897

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 897
# 8 Du

← Du → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1519 : Hernán Cortés hag e lu e Tenochtitlan (Mec'hiko (kêr) a-vremañ).
* 1658 : Emgann an Øresund.
* 1892 : dilennet eo Grover Cleveland da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 1895 : kavadenn ar Skinoù X gant ar fizikour alaman Wilhelm Conrad Röntgen.
* 1923 : Putsch ar Vreserezh e München gant Adolf Hitler hag ar jeneral Erich Ludendorff peurgetket.
* 1942 : Taol Torch ; dilestradeg lu ar Stadoù-Unanet hag hini ar Rouantelezh-Unanet en Aljeria hag e Maroko.
* 1960 : dilennet eo John Fitzgerald Kennedy da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 1968 : torret o nask gant John Lennon ha Cynthia Lennon.
* 1973 : kentañ bannadenn ar film tresadennoù-bev Robin Hood e New York (Stadoù-Unanet Amerika).
* 1995 : mont a ra kuit an diwaller diwezhañ, Jean Donnart e anv, diouzh tour-tan ar Wrac'h Vras.

## Ganedigezhioù

| Edmund Halley | Jean Casimir-Perier |
* 1656 : Edmund Halley, steredoniour saoz, (dizoloer Steredenn lostek Halley).
* 1763 : Xavier de Maistre, skrivagner, livour ha milour savoian.
* 1814 : Gustav Hartlaub, medisin hag evnoniour alaman.
* 1825 : Ludwig Carl Christian Koch, medisin alaman.
* 1847 : Jean Casimir-Perier, Prezidant ar Republik C'hall adalek 1894 betek 1895.
* 1847 : Bram Stoker, skrivagner iwerzhonat bet savet ar romant mil vrudet Dracula.
* 1889 : Jos-Pêr ar Braz, emsaver ha skrivagner brezhonek.
* 1900 : Margaret Mitchell, skrivagnerez stadunanat.
* 1922 : Ademir, melldroader etrebroadel brazilian.
* 1932 : Stéphane Audran, aktourez c'hall.
* 1946 : Sally Field, aktourez stadunanat.
* 1979 : Salvatore Cascio, aktour italian sinema ha skinwel.

## Marvioù

| Loeiz VIII Bro-C'hall | John Milton |
* 1226 : Loeiz VIII (Bro-C'hall), roue Bro-C'hall.
* 1674 : John Milton, barzh saoz.
* 1965 : William Henry Phelps, den a aferioù hag evnoniour stadunanat.
* 1986 : Viatcheslav Molotov, politikour soviedat.
* 1998 : Jean Marais (Jean Alfred Villain-Marais e anv gwir), aktour hag arzour gall.
* 2011 : Valentin Kozmitch Ivanov, melldroader etrebroadel ha gourdoner rus.

## Lidoù

* Iliz katolik roman
** Gouel Hollsent Breizh
** Gouel ar Relegoù santel
** Sant Treveur, mab d'ar roue Konomor ha da santez Trifina a veve er VIvet kantved. Lazhet e voe Treveur hag e vamm santel gant an tad digristen a rene e-kreiz Breizh, marteze en div Zomnonea a bep tu da Vor Breizh.
* Albania: krouidigezh Strollad Komunour Albania, e 1941.
# 898

Diwar-benn bloavezh 898 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 898

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 898
# 896

Diwar-benn bloavezh 896 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 896

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 896
# Aozadur ar C'hevelerezh Islamek

Aozadur ar C'hevelerezh Islamek (AKI) (منظمة التعاون الإسلامي en arabeg; Organisation of Islamic Cooperation (OIC) e saozneg; Organisation de la coopération islamique, (OCI) e galleg) a zo un aozadur etrebroadel hag etregouarnamantel savet e 1969 hag ennañ 57 stad. Lavaret a ra an aozadur ez eo "mouezh voutin ar bed muzulman" hag e labour evit "gwareziñ ha difenn interestoù ar bed muzulman gant ar spered kas war-raok ar peoc'h hag an unvaniezh etrebroadel". Betek 2011 e oa "Aozadur ar Guzuliadeg Islamek" e anv. Emañ ar sez e Jeddah (Arabia Saoudat), hag an arabeg, ar galleg hag ar saozneg eo ar yezhoù ofisiel.

## Liammoù diavaez

* (ar) (en) (fr) Lec'hienn ofisiel
# Aozadur tiriad Island
## Rannvroioù

Gwelout : Rannvroioù Island
Rannet eo Island en 8 rannvro, a dalvez dreist-holl da sevel stadegoù.

## Kontelezhioù

Gwelout : Kontelezhioù Island
Rannet eo Island e 23 c'hontelezh, diazezet war an istor. Hiziv an deiz ez eo rannet e 26 rannvro velestradurel ma reer war-dro ar polis (nemet e Reykjavík), an dastum tailhoù hag all.

## Kumunioù

Gwelout : Kumunioù Island
Rannet eo Island e 79 kumun, ma reer war-dro ar skolioù, an treuzdougen hag all.

## Pastelloù-bro Island

Gwelout : Pastelloù-bro Island
Abaoe 2003 ez eo rannet Island 6 pastell-vro.

## Landsfjórðungur

Gwelout : Landsfjórðungur
Ez-istorel e vez rannet Island e 4 landsfjórðungur.
# Apache (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Apache a c'hell bezañ implijet evit ober anv eus :
* an Apacheed pe Apached, ur bobl ameridian
* an Apaches, ur gang parizian eus deroù an XXvet kantved

## Geografiezh

* Kêr Apache (Oklahoma, Stadoù-Unanet Amerika)

## Sevenadur

* Apache, ur ganaouenn gant ar strollad breizhveurat The Shadows (1960)
* Nuit Apache, ur ganaouenn embannet e 1988 gant ar strollad gall Bérurier Noir

## Armoù

* ar Boeing AH-64 Apache, ur viñsaskell-arsailh stadunanat
* ar revolverioù Apache, savet e Belgia hag e Frañs e dibenn an XIXvet
* an Apache, ur misil gall

## Urzhiataerezh

* ar servijer HTTP Apache
# Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol

Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol pe ABEP (e saozneg, yezh ofisiel an aozadur: Organization of the Petroleum Exporting Countries, OPEC) a zo ur c'henemglev etre an daouzek bro hag a ezporzh eoul-maen, en o zouez Aljeria, Angola, Ecuador, Iran, Irak, Koweit, Libia, Nigeria, Katar, Arabia Saoudat, an Emirelezhioù Arab Unanet, ha Venezuela.
E Vienna emañ penngarter ABEP abaoe 1965, eno e vez aozet emvodoù gant ministred an eoul-maen ar stadoù izili. Aet eo Indonezia e-maez an aozadur e 2008, p'eo deuet da enporzhiañ al lodenn vrasañ eus he eoul-maen, met disklêriet he deus ar vro e teufe en-dro pa vo un ezporzhier rik er bed adarre.
Hervez statudoù ABEP eo e bal pennañ divizout an doareoù da warantiñ interestoù ar c'henemglev, evit an holl hag evit pep hini. Klask a ra stabilaat prizioù an eoul-maen er marc'hadoù etrebroadel, a-benn dilamat monedoneoù noazus ha diret; kemer e kont atav interestoù ar broioù a brodu eoul-maen hag ar redi da warantiñ gounidegezh reoliek dezho; pourchas eoul-maen en un doare efedus hag ingal d'ar broioù a bren anezhañ, ha gounidegezh reizh kevala ar re a bost arc'hant e greanterezh an eoul-mae.
Abeg o deus kavet tud zo e levezon ABEP war ar marc'had, abaoe m'eo erruet efedus evit strishaat ar produadur hag ar prizioù. Chalet e oa bet broioù ar C'hornôg gant emzalc'h izili arab ABEP, pa oa bet implijet ganto "arm an eoul-maen" e-pad brezel Kippour, en ur lakaat e pleustr berzioù war an eoul-maen ha reiñ lusk da enkadenn an eoul-maen e 1973. Daoust ma c'heller displegañ dibab ar mare ha kresk ar prizioù gant ar politikerezh, e oa deuet ar c'hemmoù-se, hervez ABEP, abalamour da gemmoù untu e bed an arc'hant, ha da heul, kresk ar monc'hwezh er bed a-bezh. Gant an displegadur-mañ e tisklêr ABEP ne oa broioù ABEP nemet "reizh" en ur gresk priz an eoul-maen.
Aet eo galloudegezh ABEP da reoliañ priz an eoul-maen war-ziskar abaoe, abalamour m'eo bet diorroet mirlec'hioù eoul-maen en Alaska, Mor an Hanternoz, Kanada, Pleg-mor Mec'hiko, ha Rusia, koulz hag abalamour da vodernizadur ar marc'hadoù. Gant broioù ABEP emañ c'hoazh an div drederenn eus eoul-maen ar bed, hag e miz Ebrel 2009, 33.3% eus produadur eoul-maen ar bed, ar pezh a ro dezho ul levezon vras war ar marc'had hollek. Ar rummad produerien a zeu war-lerc'h, izili Aozadur evit ar c'henober hag an diorren ekonomikel hag ar stadoù bet soviedel a brodue 23.8% ha 14.8% eus produadur eoul-maen ar bed nemetken. E 2003 e voe chalet tud zo e c'hellfe levezon ABEP war priz an eoul-maen bihanaat c'hoazh, dre ma ne c'hellfemp ket produiñ kalz muioc'h.

## Izili

E 2015:
* Aljeria
* Angola
* Arabia Saoudat
* Ecuador
* Emirelezhioù Arab Unanet
* Iran
* Irak
* Koweit
* Libia
* Nigeria
* Qatar
* Venezuela

## Liammoù diavaez

* lec'hienn ofisiel an aozadurOPEC (en)
* Concise Encyclopedia of Economics: OPEC (en)
* OPEC Timeline gant Nicolas Sarkis, e Le Monde diplomatique, Mae 2006 (en)
* Lec'hienn ofisiel an OPEC Fund for International Development (OFID) (en)
# Aozadur ar Stadoù Amerikan

Aozadur ar Stadoù Amerikan (Organization of American States e saozneg, Organización de los Estados Americanos e spagnoleg, Organização dos Estados Americanos e portugaleg, Organisation des États américains e galleg) zo un aozadur etrebroadel a oa bet diazezet d'an 30 a viz Ebrel 1948 da wellaat ar genskoazell hag ar c'henlabour etre ar stadoù izili e kevandir Amerika. Emañ e sez e kêr-bennn ar Stadoù-Unanet, Washington D.C.. 34 stad dizalc'h disheñvel zo izili eus an aozadur. Abaoe ar bloavezhioù 1990, an aozadur en deus pouezet war evezhiadur an dilennadegoù. Renet eo gant ar Sekretour jeneral. An Uruguayad Luis Almagro eo hiziv.

## Notennoù

* ↑ The Organization of American States. Council on Foreign Relations.
* ↑ Wyss, Jim. As a Uruguayan is poised to head the OAS, questions swirl about Venezuela.