OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 9 Du

← Du → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1729 : Feur-emglev Sevilla etre Bro-C'hall, Bro-Saoz ha Spagn ; asantiñ a ra Spagn ez eo saoz Jibraltar.
* 1799 : Taol-stad 18 a viz al latar gant Napoléon Bonaparte.
* 1804 : Pondi a zeu da vezañ "Napoléonville.
* 1918 : roet e zilez gant Gwilherm II (Alamagn), trede ha diwezhañ Impalaer alaman, navet ha divezhañ Roue Prusia.
* 1938 : Nozvezh ar strink a-enep Yuzevien an Trede Reich en Alamagn.
* 1965 : sac'hadenn dredan vras er biz d'ar Stadoù Unanet.
* 1981 : embannet eo ul lezenn hag a aotre ar radioioù dieub da skignañ.
* 1989 : diskaret Moger Berlin.

## Ganedigezhioù

* Ivan Tourgeniev
* 1719 : Domenico Ponziani, mestrchoarier ha saver studiadennoù echedoù italian.
* 1787 : Johann Natterer, dastumer, loenoniour ha naturour aostrian.
* 1789 : Thomas Ignatius Maria Forster, naturour ha steredoniour saoz.
* 1818 : Ivan Tourgeniev, skrivagner rusianek.
* 1824 : Arthur Hay, evnoniour skosat hag ofiser er British Army.
* 1841 : Edouarzh VII, roue ar Rouantelezh-Unanet eus 1901 betek e varv.
* 1864 : Paul Sérusier, livour gall.
* 1865 : Édouard Nignon, keginour breizhat.
* 1893 : Liam Lynch, jeneral e Lu Republikan Iwerzhon.
* 1906 : Camille Le Tallec, priour breizhat.
* 1922 : Raymond Devos, aktour ha fentigellour belgiat.
* 1926 : Vicente Aranda, filmaozer spagnol.
* 1929 : Imre Kertész, skrivagner hungarek, Priz Nobel al Lennegezh e 2002.
* 1934 : Carl Sagan, steredoniour ha skrivagner stadunanat.
* 1936 :
** Mikhail Tal, mestrc'hoarier echedoù latviat ha soviedat.
** Mary Travers, kaner-sonaozerez, unan eus izili an triad kanerien stadunanat Peter, Paul and Mary.
* 1948 : Luiz Felipe Scolari, melldroader ha gourdoner brazilian.
* 1973 : Vladislav Tkachiev, mestrc'hoarier echedoù rusian broadet gall.

## Marvioù

* 1399 : Yann IV (dug Breizh), Dug Breizh, eus 1364 betek e varv.
* 1918 : Guillaume Apollinaire, barzh gall.
* 1944 : Frank Marshall, mestrc’hoarier echedoù stadunanat.
* 1970 : Charles de Gaulle, jeneral ha Prezidant ar Republik C'hall eus 1959 betek 1969.
* 1991 : Yves Montand, kanour hag aktour gallek.

## Lidoù

* Iliz katolik roman
** Sant an deiz : Sant Kadvalaer
** Dedi Penn-iliz al Laterano e Roma savet diwar urzh an impalaer Kustentin añ e-lec'h m'eo bet dalc'het 5 sened-meur an Iliz katolik roman
# 9 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1865 : dibenn ofisiel (dre embann) Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika : kodianañ a ra Robert Lee hag e soudarded e fin an Appomattox Campaign gant Ulysses S. Grant e Virginia.
* 1867 : Sened ar Stadoù Unanet a ro e asant d’un emglev gant Rusia evit prenañ Alaska.
* 1940 : Danmark ha Norvegia aloubet gant lu Alamagn
* 1967 : erruout a ra Lanv du an Torrey Canyon war aodoù Bro-Dreger.
* 1991 : dizalc'hidigezh Jorjia.
* 2003 : kouezhañ a ra Baghdad etre daouarn arme ar Stadoù Unanet en Irak.

## Ganedigezhioù

* 1802 : Elias Lönnrot, gwerinoniour eus Finland.
* 1821 : Charles Baudelaire, barzh gallek.
* 1835 : Leopold II, Roue Belgiz adalek 1865 betek e varv.
* 1840 : Yann-Vari Nedeleg, skrivagner brezhonek.
* 1872 : Léon Blum, kentañ ministr Frañs.
* 1895 : Michel Simon (François Joseph Simon e anv gwir), aktour suis.
* 1914 : Fernand Guériff, istorour breizhat.
* 1929 : Fiorentino Palmiotto, mestrc'hoarier ha skrivagnour echedoù italian.
* 1991 : Nil Caouissin, politikour breizhat.

## Marvioù

* 1492 : Lorenzo de' Medici pe Lorenzo il Magnifico (Laorañs ar Meurdezus), den-stad italian ha penn Republik Firenze.
* 1553 : François Rabelais, skrivagner gallek.
* 1557 : Mikael Agricola, "Tad ar finneg skrivet".
* 1626 : Francis Bacon, prederour ha politikour saoz.
* 1889 : Michel-Eugène Chevreul, kimiour gall bet tapet gantañ ar Vedalenn Copley e 1857.
* 2012 : Chanig ar Gall, kentañ kinnigerez skinwel e brezhoneg.
* 2021 : Priñs Philip, Dug Dinedin.

## Lidoù

* Deiziadur henroman : V ante idus Aprilis / Megalensia Ludi 6 = Pemvet deiz kent idus Ebrel. C'whec'hvet deiz c'hoarioù gouestlet d'ar Vamm Veur.
# 9 Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1939 : chomet war ar sec'h an dende Gwalarn, leun a armoù evit ar vroadelourien vrezhonek, e Lokireg.
* 1944 : dieubet eo Landerne gant ar Gevredidi.
* 1945 : taolet eo ar vombezenn A Fat Man war Nagasaki (Japan) gant ar bombezer stadunanat Bockscar.
* 2010 : bet roet Kolier an Erminig da André Chédeville, Donatien Laurent, Catherine Latour hag Annaig Renault, en Oriant.

## Sportoù

* 1908 : aet Tro Bro-C'hall gant Lucien Mazan (lesanvet Petit-Breton).
* 1992 : klozadur ar XXV$^{vet}$ C'hoarioù Olimpek hañv e Barcelona gant Juan Antonio Samaranch Torelló, prezidant spagn ar Poellgor etrebroadel olimpek.

## Ganedigezhioù

* 1602 : Gilles Personne de Roberval, fizikour ha matematikour gall.
* 1776 : Amedeo Avogadro, kimiour italian.
* 1794 : Achille Valenciennes, loenoniour gall.
* 1816 : Alphonse Guérin, mezeg ha surjian gall.
* 1896 : Jean William Fritz Piaget, psikologour suis ar vugale.
* 1899 : Pamela Lyndon Travers, skrivagnerez saoz, aozerez Mary Poppins.
* 1931 : Mário Zagallo, melldroader etrebroadel ha gourdoner brazilian.
* 1939 :
** Brito : melldroader etrebroadel brazilian.
** Bulle Ogier, aktourez c'hoariva, sinema ha skinwel c'hall.
** Romano Prodi, kentañ ministr Italia, bet Prezidant Kengor Europa.
* 1953 : Christophe Salengro, aktour ha leurenner gall.

## Marvioù

* 117 : Trajan (Marcus Ulpius Nerva Traianus), impalaer roman.
* 1820 : Anders Sparrman, naturour svedat.
* 1888 : Charles Cros, barzh hag ijiner gall.
* 1962 : Hermann Hesse, skrivagner alamanek, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh.
* 1969 : Cecil Frank Powell, Priz Nobel ar Fizik e 1950.
* 1975 : Dmitri Chostakovitch (Дмитрий Дмитриевич Шостакович), sonaozer rusian.
* 2005 : Colette Besson, atletourez ha kampionez olimpek c'hall.
* 2008 : Mahmud Darwich, barzh arabek eus Palestina.
* 2010 : Georges Pierret, bet unan eus pennoù ar CELIB.

## Lidoù

* er Relijion gatolik :
** Sant Erle
* Devezh Etrebroadel ar Pobloù Henvroat
* Singapour: Devezh ar vro
# 997

Diwar-benn bloavezh 997 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 997

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 997
# 9 Gouere

← Gouere → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 455 : ar jeneral roman Avitus a zo embannet impalaer Impalaeriezh roman ar C'hornôg.
* 1810 : Napoleon a stag an Izelvroioù ouzh Bro-C'hall.
* 1816 : dieubidigezh Arc'hantina.
* 1967 : lakaet eo kreizenn nukleel Brenniliz da vont en-dro.

## Sportoù

* 1932 : loc'hañ a ra 3$^{de}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Naoned war-du Bourdel (Gironde).
* 1951 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Caen (Calvados) ha Roazhon ; trec'h eo Edouard Muller.
* 1953 : 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Ar Mañs (Sarthe) ha Naoned ; trec'h eo Livio Isotti (Italia).
* 1956 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Caen (Calvados) ha Sant-Maloù ; trec'h eo ar Breizhad Job Morvan.
* 1977 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Añje (Maine-et-Loire) hag An Oriant ; trec'h eo Giacinto Santambrogio (Italia).
* 1994 : loc'hañ a ra 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Roazhon war-du park tematek Futuroscope (Vienne).
* 1997 : loc'hañ a ra 4$^{re}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Pluveleg war-du tachenn ar c'hoarioù Puy du Fou (Vañde).
* 2006 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Meven hag An Oriant ; trec'h eo Sylvain Calzati.

## Ganedigezhioù

* 1249 : Impalaer Kameyama eus Japan.
* 1654 : Impalaer Reigen eus Japan.
* 1764 : Ann Radcliffe, skrivagner saoz.
* 1851 : Berthold Englisch, mestrc'hoarier echedoù aostrian.
* 1889 : James Chapin, evnoniour stadunanat.
* 1935 : Wim Duisenberg, politikour izelvroat.
* 1946 : William Sheller, kaner-sonaozer gall.
* 1962 : Aloyzas Kveinys, mestrc'hoarier echedoù lituanian.
* 1956 : Tom Hanks, aktour stadunanat.

## Marvioù

* 1856 : Amedeo Avogadro, kimiour italian (° 9 a viz Eost 1776 e Torino (Italia)).
* 1962 : Georges Bataille, skrivagner gall (° 10 a viz Gwengolo 1897 e Billom (Puy-de-Dôme)).
* 1984 : Erwan Kervella, ludresour ha fentigeller er gelaouenn Yod-Kerc'h (° 15 a viz Eost 1949 e Landreger).
* 2010 : Clément Guillon, bet eskob Kemper ha Leon
# Aa en Hunze

Aa en Hunze (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. 278,86 km² eo gorread Aa en Hunze (douar : 276,74 km², dour : 2,12 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 25.583 annezad enni. An anvioù Aa (resisoc'h : Drentsche Aa) ha Hunze a zo anvioù div stêr a dreuz ar gumun.

## Kêrioù ha kêriadennoù

Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Aa en Hunze : Achter 't Hout, Amen (Drenthe), Anderen, Anloo, Annen,Annerveenschekanaal, Balloërveld, Balloo, Bareveld,Bonnen, Bonnerveen, Bosje, Bovenstreek, De Hilte, Deurze, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Ekehaar, Eldersloo, Eleveld, Gasselte, Gasselterboerveen, Gasselterboerveenschemond, Gasselternijveen, Gasselternijveenschemond 1e Dwarsdiep, Gasselternijveenschemond 2e Dwarsdiep, Gasteren, Geelbroek, Gieten, Gieterveen, Gieterzandvoort, Grolloo, Kostvlies, Marwijksoord, Nieuw-Annerveen, Nieuwediep, Nijlande, Nooitgedacht, Oud-Annerveen, Papenvoort, Rolde, Schipborg, Schoonlo, Schreierswijk, Spijkerboor, Streek, Torenveen, Veenhof ha Vredenheim.
An anv-lec'h hirañ (ur ger nemetken) a gaver en Izelvroioù eo Gasselterboerveenschemond.

## Transportoù

N'eus ti-gar ebet er gumun. Ti-gar Assen eo an ti-gar tostañ.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Aa en Hunze ez eus 21 dileuriad (dasparzh : miz Meurzh 2007)

## Gevellerezh

* Żerków (Polonia)
* Opočno (Republik Tchek)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aach

Aach zo un anv-lec'h alamanek.

## Alamagn

* Aach, kêr e Baden-Württemberg
* Aach, kêr e Rheinland-Pfalz
* Linzer Aach, stêr e tolead Linzgau e Baden-Württemberg
* Memminger Aach, stêr e Bavaria
* Radolfzeller Aach, stêr e kreisteiz Baden-Württemberg
* Zwiefalter Aach, stêr e Baden-Württemberg

## Suis

* Aach, stêr en Arbon
# Aalborg

Aalborg (distaget [ˈʌlb̥ɒːˀ] e daneg) zo ur gêr eus Danmark, e hanternoz ledenez Jutland. Unan eus kêrioù brasañ Danmark eo-hi : 103 545 a annezidi a oa e kêr e 2011 ha 197 426 a dud er gumun e 2010.
Ar roudoù koshañ eus Aalborg zo eus ar bloavezh 700 pe war-dro. Emañ war ribl ar Limfjord, ur fjord a dreuz al ledenez hag a liamm Mor an Hanternoz ouzh ar c’h-Kattegat. Ur porzh bras e oa Aalborg er Grennamzer. Diwezhatoc’h e teuas da vezañ ur greizenn a bouez evit ar greanterezh hag evit ar velestradurezh.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Aalborg gant :
| – Almere, Izelvroioù – Antíbol, Okitania - Büdelsdorf, Alamagn – Dinedin, Bro-Skos – Fredrikstad, Norvegia – Fuglafjørður, Faero – Gaillimh, Iwerzhon – Gdynia, Polonia – Haifa, Israel – Hefei, Sina | – Húsavík, Island – Innsbruck, Aostria – Kaliningrad, Rusia – Karlskoga, Sveden – Lancaster, Bro-Saoz - Lerum, Sveden - Liperi, Finland – Nuuk, Greunland - Nordurthing, Island | - Orsa, Sveden - Orust, Sveden - Województwo lubuskie, Polonia – Pouchkin, Rusia – Racine, Wisconsin, USA – Rapperswil-Jona, Suis – Rendsborg, Alamagn – Rendalen, Norvegia – Riga, Latvia | – Riihimäki, Finland – Ittoqqortoormiit, Greunland – Solvang, Kalifornia, USA – Tulcea, Roumania – Varna, Bulgaria – Vilnius, Lituania – Wismar, Alamagn |

## Notennoù

* ↑ Etre 1948 ha 1984 e oa Ålborg an anv ofisiel, hervez reizhskrivadur an daneg. E 1984 e voe lakaet Aalborg da stumm ofisiel en-dro, pa ne oa bet morse degemeret ar stumm gant å gant annezidi ar gêr. Heñvel dra zo c’hoarvezet gant anvioù Aabenraa pe Aarhus.
* ↑ Statistics Denmark
* ↑ Lec'hienn Kumun Aalborg
# Aaliyah

Aaliyah Dana Haughton, ganet d'ar 16 a viz Genver 1979 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Eost 2001, a oa ur ganerez hag aktourez stadunanat. Dre he oberennoù eo gwelet evel diazez en nevezinti degaset d'an R&B, pop hag hip hop. Lesanvet he oa "Princess an R&B" pe "Rouanez an Urban Pop".
# Aa

Aa zo anv un toullad mat a stêrioù bihan en Europa. Dont a ra an anv eus ar germaneg kozh aha, kar d'al latin aqua, a dalv kement ha dour. Sed ar re anavezetañ:

## Alamagn

En Alamagn emañ:
* Aa Westfalen, pe Westfälische Aa, hec'h eienenn er c'hoad Teutoburger Wald, adstêr d'ar Werre e Herford
* Aa Münster, pe Münstersche Aa, adstêr d'an Ems
* ar Große Aa
ha re all c'hoazh, hep ankouaat:
* an Aabach (Afte), adstêr d'an Afte.

## Bro-C'hall

* an Aa ur stêr en hanternoz Bro-C'hall.

## Danmark

E daneg, aa zo ur ger hag a dalv 'stêr'. Abaoe kreiz an XX$^{vet}$ kantved e vez skrivet å.
Stumm Angl-Saoz ar ger a oa ea, skrivet eau hiriv, a zo chomet en un nebeud anvioù stêrioù e kornadoù a oa bet levezonet gant an Daned.

## Latvia

* Div stêr e Latvia, o-div o tegouezhout e pleg-mor Riga, nepell diouzh Riga, a zo e-kreiz etreze;
** al Lielupe, a zo Kurländische Aa en alamaneg;
** ar Gauja, a zo Livländische Aa en alamaneg.

## Suis

Div stêr zo e Suis:
* ar Sarner Aa
* an Engelberger Aa
hep ankouaat
* an Aabach (Greifensee),

## Izelvroioù ha Belgia

En Izelvroioù ha Belgia:
* an Aa, ur stêr e proviñs Antwerpen, a zegouezh gant ar c'h-Kleine Nete e Grobbendonk;
* an Drentse Aa, ur stêr e proviñsoù Drenthe ha Groningen, hag a dremen dre gêr Groningen;
* an Aa a zo adstêr d'ar Maas, a dremen dre Helmond ha 's-Hertogenbosch.
* an Aa e Weerijs, e Noord-Brabant, ur stêr vihan e Breda, hec'h eienenn e Wuustwezel, e Belgia, gant teir adstêr dezhi:
** ar c'h- Kleine Aa, a zo hec'h eienenn e Brecht, Belgia, hag an Nieuwe Aa en [[Bakelse Aa]
* ar c'hKleine Aa e Wildertse Beek a dremen dre Essen (Antwerpen) ha Roosendaal (Noord-Brabant);
* an Aa en Utrecht
* e Drenthe
** ar Vledder Aa
** an Drentsche Aa,
** an Oude Aa,
* stêrioù bihan all c'hoazh e proviñs Groningen, evel
** ar Pekel Aa, e reter proviñs Groningen
** ar Ruiten Aa, e Westerwolde (Groningen)
** ar Mussel Aa e Westerwolde
** ar Westerwoldse Aa
hag ivez
* an Ahauser Aa hag an Alstätter Aa
* ar Bocholter Aa e-kichen Dinxperlo e Gelderland.
* an Noord Aa, e Zuid-Holland
Gallout a c'haller tostaat ouzh ar stêrioù anvet Aa, ar re a gaver Ae, E, Ee, Ie, pe IJ enne e nederlandeg.
# Aachen

Ur gêr gozh e kornôg Alamagn eo Aachen (Aix-la-Chapelle e galleg hag Aken e nederlandeg, diwar al latin Aquisgranum).
Emañ e rannvro Nordrhein-Westfalen, tost d'an harzoù gant Belgia hag an Izelvroioù. Tremen 250 000 den zo o chom enni. Ur skol-veur teknologiezh zo enni abaoe 1870.
Aachen a oa kêr-benn Karl Veur, impalaer Impalaeriezh santel roman german. Pa varvas e 814 e voe beziet Karl Veur en iliz-veur a voe savet gantañ eno e 796.
Kalz a zistruj a voe en Aachen e-pad an Eil Brezel-bed. Hi eo ar gêr vras kentañ a voe ac'hubet en Alamagn gant an Amerikaned hag ar Gevredidi e 1944.
# A priori

An troiennoù a priori (" eus abretoc'h ") hag a posteriori (" eus diwezhatoc'h ") a vez implijet, pa gomzer eus lezenn pe brederouriezh, da zisheñvelout daou zoare arguzennoù.

## Yezh ar pemdez

E yezh ar pemdez e reer un apriori eus ur rakvarn a-wechoù.
# A quo

Implijet eo an troiennoù latin a quo (adalek an deiz) hag ad quem (betek an deiz) en troiennoù a denn d'ar gwir.
* El lez-varn a quo, barner a quo : a zo bet tennet prosez pe brosez diganto
* Ur varn a quo : a zo bet kaset dirak ul lez engalv ; e saozneg e lare: "the judgment appealed from" .

## Daveoù

* Bureau de la Traduction, Canada (fr)

## Pennadoù kar

* Lavaroù latin ar gwir
# 1722

Diwar-benn bloavezh 1722 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1722

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1722

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1722
# 1723

Diwar-benn bloavezh 1723 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* embannet eo an Dictionnaire breton-français du diocèse de Vannes, savet gant Pierre de Châlons.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Adam Smith, prederour skosat.
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1723

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1723

## Gwelet ivez

* Roll ar pennoù stad e 1723
# 1724

Diwar-benn bloavezh 1724 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1724

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1724

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1724
# 1718

Diwar-benn bloavezh 1718 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Marvioù 1718

* Pierre de Châlons, beleg ha geriadurour brezhonek.
# 172

925 Ab Urbe Condita = 172 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Marcus Aurelius (Marcus Ælius Aurelius Verus) (08.03.161 / 17.03.180)
* Koñsuled : Sergius Calpurnius Scipio Orfitus & Quintilius Maximus
* Marcus Aurelius a zo trec'h war ar Quaded.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Soter (166 - 175)

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
# 1721

Diwar-benn bloavezh 1721 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Diwezh Brezel Bras an Hanternoz.
* 10 a viz Gwenholon: sinet eo Feur-emglev Nystad o lakaat un termen da Vrezel Bras an Hanternoz.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1721

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1721

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1721
# 1725

Diwar-benn bloavezh 1725 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Frañs

* 5 a viz Gwengolo: eured Loeiz XV (Bro-C'hall) ha Maria Leszczyńska e Fontainebleau (Seine-et-Marne a-vremañ).

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1725

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1725

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1725
# 1726

Diwar-benn bloavezh 1726 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1726

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1726

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1726
# 1719

Diwar-benn bloavezh 1719 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 23 a viz genver : krouet eo priñselezh Liechtenstein e-barzh an Impalaeriezh santel roman german
* 20 a viz c'hwevrer : sinet eo feur skrid Stockholm
* 25 a viz ebrel : embannet eo Robinson Crusoe gant Daniel Defoe
* 4 a viz even : faezhet eo ar svediz gant al luvor rusian en Emgann Enez Osel
* 10 a viz even : Emgann Glen Shiel

#### Breizh

* 28 a viz Kerzu: lakaet zo harz war ar markiz a Bontkalleg e presbital An Ignol.

#### Frañs
### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* 22 a viz du : embannet eo an American Weekly Mercury, ar gazetenn amerikan gentañ gant Andrew Bradford.

#### Suamerika
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* The Farther Adventures of Robinson Crusoe, gant Daniel Defoe.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1719

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1719

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1719
# 1720

Diwar-benn bloavezh 1720 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 26 a viz Meurzh: Irienn Pontkalleg, Pontkalleg, Montlouis, Talc'hoed ha Koedig zo dibennet e Plasenn ar Bouffay e Naoned.
* 23-29 a viz Kerzu: pezh mell tan-gwall bras Roazhon, distrujet an darn vrasañ eus kreiz-kêr.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1720

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1720

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1720
# 1550

Diwar-benn bloavezh 1550 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1550

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1550
# 1551

Diwar-benn bloavezh 1551 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1551

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1551
# 1552

Diwar-benn bloavezh 1552 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1552

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1552
# 1556

Diwar-benn bloavezh 1556 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1556

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1556
# 1557

Diwar-benn bloavezh 1557 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* marv ar moraer Jakez Karter e Sant-Maloù.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1557

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1557
# 1554

Diwar-benn bloavezh 1554 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

* Brazil, 25 a viz Genver: savidigezh kêr São Paulo.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1554

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1554
# 1555

Diwar-benn bloavezh 1555 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1555

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1555
# 1559

Diwar-benn bloavezh 1559 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1559

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1559
# 1553

Diwar-benn bloavezh 1553 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1553

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1553
# 1558

Diwar-benn bloavezh 1558 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Frañs

* 7 a viz Genver: Frañs a gemer Kalez, ar c'hreñvlec'h saoz diwezhañ er c'hevandir.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

* Ar penn mapuche Caupolicán lakaet d'ar marv gant ar Spagnoled.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1558

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1558
# Albenga

Albenga (Arbénga en ligureg, Albingaunum en latin) zo ur gumun italian, e proviñs Savona e Liguria. An niver a annezidi zo : 23 376 (1 Genver 2023)
Lesanvet e vez "Città delle cento torri", kêr ar c'hant tour.

## Istor

Kêr-benn al Ligured e oa en Henamzer, anavezet e latin evel Albium Ingaunum. Perzh a gemeras en eil brezel punek (218 kent JK - 201 kent JK a-du gant Kartada ha Hannibal Barca . Hervez ar vojenn e varvas Magone Barca, breur d'ar jeneral meur, goude preizhata kêr Genova .

## Notennoù

* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Albentosa

Albentosa zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 302 (2023).
# Albera Ligure

Albera Ligure (Arbêa e ligureg) zo ur gumun italian e proviñs Alessandria, e Piemonte.

## Pennad kar

* Kumunioù Proviñs Alessandria