OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 26 Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1917 : kentañ soudarded amerikan (14 750) o tilestrañ e Sant-Nazer.
* 1940 : Suniz a ya kuit eus o enezenn war bourzh an teir bag Corbeau des Mers, Maris Stella ha Rouanez ar Peoc'h.
* 1945 : karta diazez Aozadur ar Broadoù Unanet a zo sinet gant 50 stad e San Francisco.
* 1960 : dizalc’hiezh Madagaskar.
* 1963 : John F. Kennedy, prezidant Stadoù Unanet Amerika, a zistag ar gerioù Ich bin ein Berliner, da-geñver e veaj da Verlin, evit embann e skoazell da Alamagn ar C'hornôg.
* 1964 : embannadur A Hard Day's Night (Albom) er Stadoù-Unanet, trede albom gant ar strollad The Beatles.
* 1965 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Raymond Poulidor.
* 1978 : gwalldaol gant an FLB-ARB e kastell Versailhez.
* 1997 : embannet eo Harry Potter and the Philosopher's Stone, al levrenn gentañ en heuliad levrioù Harry Potter, skrivet gant J. K. Rowling.

## Ganedigezhioù

| Lord Kelvin | Gilberto Gil |
* 1467 : Ferdinando II Naplez.
* 1726 : Vittorio Amedeo III, dug Savoia ha roue Sardigna.
* 1799 : Frañsez-Mari Beleg, troour brezhonek.
* 1807 : Yann-Vari Penwern, dastumer gwerzioù brezhonek.
* 1821 : Bartolomé Mitre, prezidant Arc'hantina.
* 1823 : Anna Mezmeur, leanez, istorourez, skrivagnerez ha troourez.
* 1824 : William Thomson pe Lord Kelvin c'hoazh, fizikour genidik eus Iwerzhon.
* 1892 : Pearl Buck, skrivagnerez eus ar Stadoù-Unanet, tapet ganti Priz Nobel al lennegezh.
* 1898 : Willy Messerschmitt, savour kirri-nij alaman.
* 1906 : Juan Carlos Calvo, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1908 : Salvador Allende, prezidant Chile.
* 1913 : Aimé Césaire, barzh ha politikour eus Martinik.
* 1942 : Gilberto Gil, kaner braziliat.
* 1955 : Maxime Bossis, melldroader gall.
* 1956 : Barbara Pernici, mestrc'hoarierez echedoù italian.
* 1984 : indila, kanerez c'hallek.

## Marvioù

* 363 : Juluan ar Renavi, impalaer roman.
* 985 : Ramiro III, roue León.
* 1541 : Francisco Pizarro, konkistador, alouber Perou.
* 1810 : Joseph-Michel Montgolfier, ijiner gall.
* 1830 : George IV, roue Bro-Saoz.
* 1836 : Claude Joseph Rouget de Lisle, soudard gall, sonaozer La Marseillaise.
* 1856 : Max Stirner, prederour alaman.
* 1943 : Karl Landsteiner, bevoniour aostrian, tapet gantañ Priz Nobel ar vezegiezh.
* 1944 : Vyera Mentchikova, mestrc'hoarierez echedoù tchek-breizhveuriat.
* 1957 : Alfred Döblin, skrivagner alamanek.
* 1957 : Malcolm Lowry, skrivagner saoz.
* 1967 : Françoise Dorléac, aktorez c'hall.
* 1979 : Akwasi Afrifa, trede prezidant Ghana.
* 1990 : Manuel de Pedrolo, skrivagner katalanek.
* 1996 : Veronica Guerin, kazetennerez iwerzhonat.
* 2010 : Algirdas Brazauskas, ijinour ha politiker, bet prezzidant Lituania.

## Lidoù

* Devezh ar Broadoù Unanet a-enep ar jahinañ.
* Devezh ar vro e Madagaskar.
* Deiz an dizalc'hiezh e Madagaskar.
* Deiz ar banniel e Roumania.
# 276
## Darvoudoù
### Europa

* Lazhet eo an impalaer roman Marcus Claudius Tacitus gant e soudarded e Sikilia
* Da impalaer roman e ya Florianus. Nebeutoc'h eget ur mizvezh a bad e ren
* Probus a ya da impalaer roman
# 275
## Darvoudoù
### Europa

* Arvorig taget gant Barbared, Saksoned ha Franked anezho.
# 26 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1351 : Emgann an Tregont, etre Josilin ha Ploermael.
* 1488 : deroù ar moullerezh e Breizh, gant Jean Crez e Lanteneg, e parrez Kerhouarn.
* 1707 : unanet eo Bro-Skos gant Bro-Saoz da vont d’ober Rouantelezh Unanet Breizh-Veur.
* 1720 : Pontkalleg, Montlouis, Talc'hoed ha Koedig zo dibennet e Naoned.
* 1871 : embannet eo ar Gumun e Pariz.
* 1971 : Pakistan ar Reter a embann bezañ dizalc’h diouzh Pakistan ha kemer an anv a Republik Pobl Bangladesh. Kregiñ a ra Brezel dieubidigezh Bangladesh.
* 1991 : ganedigezh ar Mercosur.
* 2004 : savet eo Emglev Dieub Europa evel ur strollad politikel europat.

## Ganedigezhioù

* 1031 (n'eo ket peursur an deiziad) : Malcolm III (Skos), (Malcolm Canmore e lesanv), roue Skos eus 1058 betek e varv.
* 1747 : Félix Julien Jean Bigot de Préameneu, breutaer ha kannad e Bodadenn vroadel lezenniñ (1791).
* 1753 : Benjamin Thompson, fizikour stadunanat.
* 1911 : Tennessee Williams, skrivagner stadunanat.
* 1935 : Mahmoud Abbas, Prezidant Aotrouniezh Vroadel Palestina.
* 1949 : Patrick Süskind, skrivagner alaman.
* 1985 : Keira Knightley, aktourez saoz.

## Marvioù

* 757 : Stefan II, pab
* 1212 : Sancho Iañ, roue Portugal.
* 1350 : Alfonso XI Kastilha, roue Kastilha.
* 1625 : Giambattista Marino, barzh italian.
* 1772 : Charles Pinot Duclos, skrivagner hag istorour gall.
* 1827 : Ludwig van Beethoven, sonaozer ha pianoour alaman.
* 1892 : Walt Whitman, barzh saoznek eus ar Stadoù Unanet.
* 1902 : Cecil Rhodes, ergerzher ha trevadenner saoz.
* 1945 : David Lloyd George, Kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet.
* 1956 : Frañsez Jaffrennou, Taldir, skrivagner breizhat.
* 1957 : Édouard Herriot, politikour gall.
* 1984 : Ahmed Sékou Touré, Prezidant Ginea.
* 1993 : Reuben Fine, psikologour, skrivagner ha mestrc'hoarier echedoù eus SUA.
* 2005 : James Callaghan, Kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet.
* 2007 : François Saint-Macary, arc'heskob Roazhon (1988-2007).
* 2015 : Tomas Tranströmer, skrivagner svedat, priz Nobel al Lennegezh e 2011.
* 2020 : Michel Hidalgo, melldroader gall.
* 2021 : Philippe Le Stum, rener Mirdi breizhek departamant Penn-ar-Bed.

## Lidoù

* Bangladesh : Devezh ar vro
# 27

Diwar-benn bloaz 27 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -27, gwelet ar bajenn : | -27 |
| Evit an niver 27, gwelet ar bajenn : | 27 (niver) |
780 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr-Roma) = 27 goude ganedigezh J.-K.

## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14 (>16.03.37)
* Koñsuled : L(ucius) Calpurnius Piso & M(arcus) Licinus Crassus Frugi
* Degaset eo an abrikez eus Azia da Italia.
* Tan-gwall war menez Caelius e Roma.
* En em dennañ a ra Tiber (67 vloaz) war Capri (pe e 26); leuskel a ra mererezh an impalaeriezh gant Sejan. Paranoiek e teu an impalaer da vezañ, lakaat a ra aozañ prosezioù evit tagadennoù a-enep d'e veurdez. Ren a ra ur vuhez diroll ha kriz eo gant an dud.
* Badezet eo Jezuz gant Yann-Vadezour.
** Prezegerezh Yann ar Badezour, un eseniad anezhañ moarvat, a brezeg an degemer eus ar feiz dre lid ar splujañ en dour. War-raok ez a al luskad e Pere dreist-holl; Aon en deus Herod Antipas e krogfe un emsavadeg eno abalamour da virvilh an dud-se. Lakaat a ra prizoniañ ha lazhañ Yann e kreñvlec'h Machaerus.
** Evit doare eo en em unanet ul lodenn eus ar Vadezourien da Jezuz Nazareth, ur prezegenner deuet war wel e Galilea e-tro an hevelep mare ha bet badezet er stêr Jordan gant Yann Vadezour e-unan. Burzhudoù Jezuz a laka kalz a dud d'en em vodañ en-dro dezhañ. Disfiz zo savet en Antipas. Redek a ra ar vrud e klask lakaat anezhañ da vervel.
* Savet bolz-enor Rimini, en enor da Aogust.
* Kouezhañ a ra ur stad kraksavet en e boull e Fidenae; 20 000 den a varv diwar an 50 00 a arvesterien a oa war al lec'h.

### Breizh (-veur)

* Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)

### Azia

* Templ al leoned askellek e Petra.

### Sina

* Trec'het ha lazhadeget eo an "Divabrantoù Ruz" gant lu an impalaer pa oant oc'h en em dennañ eus Xi'an penn d'ar reter. 80 000 zo prizoniet ha lod anezho a vo enluet e rejimantoù Liu Xiu.

### Buhez pemdez ha dudi
## Ganedigezhioù 27

* Agrippa II Jude.
* Petronius, skrivagner roman.
* Wang Chong, prederour sinaat.

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 27
# Sikist-bezv

Sikist-bezv :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista betulina Pallas, 1779 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sikist-bezv (Sicista betulina) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Sibiria.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sikist Armenia

Sikist Armenia :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista armenica Sokolov & Baskevich, 1988 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Armenia (Sicista armenica) a zo ur bronneg krigner brosezat en Armenia.
# Sikist

Sikisted :
| Sicista betulina ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sikisted eo ar bronneged krigner a ya d'ober ar genad Sicista.

## Spesadoù

* sikist Armenia, Sicista armenica
* sikist-bezv, Sicista betulina
* sikist Kaokaz, Sicista caucasica
* sikist hirlostek, Sicista caudata
* sikist Sina, Sicista concolor
* sikist Kazbegi, Sicista kazbegica
* sikist Kluchor, Sicista kluchorica
* sikist Altai, Sicista napaea
* sikist gris, Sicista pseudonapaea
* sikist Severtzov, Sicista severtzovi
* sikist Strand, Sicista strandi
* sikist ar stepennoù, Sicista subtilis
* sikist Tien Shan, Sicista tianshanica
# Sikist Altai

Sikist Altai :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista napaea Hollister, 1912 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Altai (Sicista napaea) a zo ur bronneg krigner hag a vev e kreiz Azia (Rusia ha Kazakstan).
# Sikist Kazbegi

Sikist Kazbegi :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista kazbegica Sokolov, Baskevich & Kovalskaya, 1986 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Kazbegi (Sicista kazbegica) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Rusia ha Jorjia.
# Sikist Severtzov

Sikist Severtzov :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista severtzovi Ognev, 1935 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Severtzov (Sicista severtzovi) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Rusia hag Ukraina.
# Sikist Kaokaz

Sikist Kaokaz :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista caucasica Vinogradov, 1925 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Kaokaz (Sicista caucasica) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Rusia ha Jorjia.
# Sikist Kluchor

Sikist Kluchor :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista kluchorica Sokolov, Baskevich & Kovalskaya, 1980 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Kluchor (Sicista kluchorica) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Rusia ha Jorjia.
# Sikist Sina

Sikist Sina :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista concolor Büchner, 1892 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Sina (Sicista concolor) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Sina, India ha Pakistan.
# Sikist Strand

Sikist Strand :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Sicista |
| Anv skiantel ||
| Sicista strandi Formozov, 1931 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sikist Strand (Sicista strandi) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Rusia hag Ukraina.
# Robecco sul Naviglio

Robecco sul Naviglio a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Robersart

Kumunioù Frañs :
| Anv | Robersart |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Robersart en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Mormal et Maroilles |
| Kanton | Landrecies |
| Kod INSEE | 59503 |
| Kod-post | 59550 |
| Maer | André Jacquinet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,33 km² |
| Led | 50° 09' 27" Norzh |
| Hed | 03° 38' 39" Reter |
| Uhelder kreiz | 150 m |
| Uhelder bihanañ | 139 m |
| Uhelder brasañ | 166 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 172 (2007) |
| Stankter | 73 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Robersart a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* Ar gêriadenn

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Yann Vadezour (1482 ha XIX$^{vet}$ kantved) bet savet war ar voudenn-gastell eus an XI$^{vet}$ kantved.
* An tiez-feurm Wattremez (XVIII$^{vet}$ kantved ha 1808) ha Dubois (tro 1925).

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Hirondelle emañ Robersart.

## Dave ha notennoù

* 1 2 3 2c2m-avesnois.fr
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Robert Ballanger

Robert Ballanger, bet ganet d’an 2 a viz Du 1912 e Naoned hag aet d’an Anaon d’ar 26 a viz Genver 1981 en Aulnay-sous-Bois (Seine-Saint-Denis), a oa ur rezistant ha politikour komunour gall.
Bez’ e voe kannad Seine-et-Oise ha Seine-Saint-Denis, prezidant ar strollad kumunour e Bodadenn Vroadel Bro-C’hall, kuzulier-kanton Le Raincy ha maer Aulnay-sous-Bois.
An ospital etrekumunel hag ur park bras a zo bet anvet war e lerc’h en Aulnay-sous-Bois.
# Robella

Robella zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Robert Baden-Powell

Lord Robert Baden-Powell (distaget:), ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1857 e Paddington, Londrez (Rouantelezh-Unanet), ha marvet d'an 8 a viz Genver 1941 e Nyeri (Kenya), a zo ur soudard saoz, savet ar skoutelezh gantañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Brezel Bras an Hanternoz

Brezel Bras an Hanternoz, pe Eil Brezel an Hanternoz, zo ur brezel etre Rusia ha Sveden, hag a grogas e 1700 hag a echuas e 1721 .

## Istor

A-enep Sveden e oa un emglev hag a vode Rusia, Danmark-Norvegia, Sachsen-Polonia ; Prusia ha Hannover a gemeras perzh adalek 1715.
Taolioù kaer a reas Sveden, met gant Rusia ez eas ar maout a-benn ar fin.

## Levrlennadur

* Lucien Bély, Les relations internationales en Europe - XVIIe-XVIIIe siècle, PUF, dastumadenn. « Thémis/Histoire », Paris, 1992 (ISBN 2130517552)
* Claire Gantet, Guerre, paix et construction des Etats, 1618-1714, Seuil, dastumadenn. « Points Histoire », Pariz, 2003

## Skeudennoù hag emgannoù

* Faezhet ar Rused e Narva gant arme Charlez XII, e 1700.
* Trec'h an arme svedat e Narva e 1700, gant Gustaf Cederström, 1910.
* Emgann Pultusk 1703
* Emgann Kalisz
* Emgann Lesnaya gant Jean-Marc Nattier, 1717
* Charles XII en emgann Holowczyn
* Emgann Osel
* Seziz Noteborg gant Pêr Veur e 1702
* Pêr Veur war e varc'h en emgann Poltava
* Artilherezh sakson en emgann Kliszow e 1702.
# Brezel-dieubiñ Kuba

Brezel-dieubiñ Kuba (e spagnoleg La Guerra de Independencia de Cuba pe Guerra de 1895) eo anv ar brezel etre Spagn ha Kuba, unan eus ar brezelioù diwezhañ en Amerika a-enep Rouantelezh Spagn.
Kregiñ a eure d'ar 24 a viz C'hwevrer 1895 pa en em savas 35 kumun, er Grito de Oriente (anavezet a-raok evel ar Grito de Baire) hag echuiñ en 1898 pa godianas ar armeoù spagnol dirak moned war-raok an arme stadunanat, skoret gant ar mambises (arme dizalc'hourien Kuba).
# Brezel Afghanistan (2001-2021)

Brezel Afghanistan a zo bet ur brezel a badas eus ar bloaz 2001 betek 2021. Kroget e oa gant ur C'hengevread etrebroadel renet gant Stadoù-Unanet Amerika evit aloubiñ Afghanistan, freuzañ an emirelezh Taliban ha sevel ur republik islamek degemezret asantet etrebroadel tri bloaz war-lerc'h.
Echuet e oa ar brezel e 2021 goude un argadenn Taliban, a echuas gant freuzadenn ar republik islamek hag adsevel un Emirelezh islamek. Bet e oa bet ar brezel hirañ en istor Stadoù-Unanet Amerika, padet e oa 6 miz pelloc'h eget hini Vietnam (1955–1975).
Bilañs denel ar brezel a zo bet drastus. En holl ez eus bet etre 176 000 ha 212 000 den marvet. 46 319 trevour en o zouez. Ouzhpenn 5,7 milion a Afghaned a zo distroet en Afghanistan goude aloubadeg 2001, met pa oa distroet an Dalibaned er galloud e 2021, 2,6 milion a Afghaned a zo repuidi c'hoazh. E-tro 4 million anezho a zo tec'het d'an estren-vro.

## Harp d'an dalibaned
### Russia hag Iran

Dres goude gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001, nerzhioù Iran, dreist-holl ar Gwarded reveulzier renet gant Qasem Soleimani o devoa sikouret SUA, dre guzh. Harpet o doa a-enep stourmerien Al-Qaeda a sikoure an Dalibaned. Echuet e oa ar sikour goude ar gomzadenn lesanvet The Axis of Evil a oa bet d'an 29 a viz Genver 2002. Er gomzadenn e oa bet graet eus Iran ur "Stad harper ar sponterezh hag ur riskl evit ar peoc'h er rann-vro". Goude-se nerzhioù lu Iran a oa bet muioc'h-muiañ enebet ouzh an nerzhioù stadunanat er rann-vro.
# Brezel C'hwec'h Devezh

Ar Brezel C'hwec'h Devezh eo ar brezel renet gant Israel a badas eus al Lun 5 a viz Mezheven d'ar Sadorn 10 a viz Mezheven 1967 a-enep Egipt, Jordania, Siria hag Iraq. Mont a reas aes an trec'h gant Israel, ha tapet e voe gant homañ tiriadoù diwar-goust hec'h enebourien evel Strizhenn Gaza, Sinai, Sisjordania, Golan ha reter Kêr-Jeruzalem.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Brezel Cristera

Ar Brezel Cristera anavezet e spagnoleg evel La Guerra Cristera, pe Guerra de los Cristeros pe Cristiada zo ur brezel-diabarzh e Mec'hiko hag a badas eus 1926 betek 1929 etre gouarnamant Plutarco Elías Calles ha bezinoù katolik, leaned, beleien pe tud diveleg, kouerien peurliesañ, hag a stourme ouzh al lezenn a oa bet savet gant ur galloud, enepkatolik da-vat, da vevennañ galloud an Iliz katolik. Dont a ra an anv eus anv an emsavidi a youc'he « Viva Cristo Rey ! ».
Hervez Bonreizh Mec'hiko 1917 e oa difennet ouzh an ilizoù kemer perzh er politikerezh, perc'hennañ madoù ha lidañ ar relijion e-maez an azeuldioù. Da gentañ ne oa nemet enebiezh lec'hel, met kreskiñ a reas an afer goude galv ar c'hevre katolik d'ar 1añ a viz Genver 1927.
E nevezamzer 1929 e oa 50 000 den oc'h en em gannañ : 25 000 dindan ar jeneral Gorostieta, 25 000 e bandennoù skignet amañ hag ahont.
Lavaret ez eus bet e oa bet lazhet 250 000 den en holl, pe e tu an arme pe e tu an emsavidi pe e-touez ar bobl.

## Lennegezh

* Elena Garro : Recuerdos del porvenir, (novela)
* Jesús Goytortúa Santos : Pensativa, (novela)
* Graham Greene : El poder y la gloria, (novela)
* José Revueltas : El luto humano, (novela)
* Juan Rulfo : El llano en llamas, (colección de cuentos)
* Álvaro Pombo : Una ventana al norte, (novela)
* Agustín Yáñez : Al filo del agua, (novela)
# Brezel Afghanistan (1979-1989)

Kentañ Brezel Afghanistan pe ar Brezel etre an Unvaniezh Soviedel hag Afghanistan (Soviet–Afghan War) a oa bet ur brezel etre ar 24 a viz Kerzu 1979 hag ar 15 a viz C'hwevrer 1989. Emsavidi anvet moujahidin a oa bet o stourm a-enep an Arme Ruz ha nerzhioù Republik Demokratel Afghanistan. Etre 562 000 ha 2 milion a dud a voe lazhet, milionoù a dud eus ar vro a rankas mont d'an harlu, da Bakistan pe Iran dreist-holl. Ar brezel-se a zo gwelet evel ul lodenn eus ar Brezel Yen.
A-raok ma errufe an Arme Ruz en Afghanistan e oa bet kemeret ar galloud er vro gant Strollad pobl Demokratel Afghanistan e 1978 dre un taol-stad. Nur Mohammad Taraki a oa prezidant Republik Demokratel Afghanistan.
Ar strollad a oa kroget gant un heuliad nevezadurioù krenn evit modernaat ar vro. Dre-se e oa gwelet fall ar strollad dreist-holl e-touez ar c'hêriadennoù war ar maez a oa mirour hag a oa aozadurioù kreñv hengounel. Ar gouarnamant a stourmas garv a-enep e enebourien, harzet e voe milieroù a dud. Tro 27 000 prizoniad politikel a voe lakaet d'ar marv. Ar respont a voe evit enebourien ar gouarnamant da gregiñ gant ar stourm kuzh, e miz Ebrel 1979 lodennoù bras eus an tiriad a oa emsavet.
Ar gouarnamant e-unan a oa distabil dre stourmoù e-touez an izili, e miz Gwengolo 1979 ar prezidant a oa digadoriet gant harperien Hafizullah Amin, a teuas da vezañ ar prezidant nevez. Gant an emsavadegoù o c'hounnez pouez hag al liammoù o tistanañ gant URSS, ar gouarnamant soviedel, gant Leonid Brejnev e-penn, a grogas gant kas an 40vet arme en Afghanistan d'ar 24 a viz Kerzu 1979. Ur wech tizhet ganto Kaboul, e sevenont un taol-stad. Lazhet e voe ar prezidant Amin ha lakaet en e blas Babrak Karmal un harp a-grenn d'ar soviediz.
E miz Genver 1980, Maodierned an aferioù estren eus 34 bro eus ar c'hendiviz islamek a save ur mennad o c'houlenn "kiladeg prim, an nerzhioù soviedel" eus Afghanistan, pad ma oa Kendalc'h meur an ABU o embann un destenn a-nep aloubadeg Afghanistan gant ar Soviediz gant ur votadeg 104 mouez evit – 18 enep.
# Brezel Dakota 1862

Brezel Dakota 1862 zo ur brezel a savas etre SUA ha bandennoù Dakotaed eus ar reter anavezet ivez evel Sioued santee e 1862. Krouget e voe darn eus an emsavidi.
# Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet

Brezel 1898 (Guerra de Cuba pe Desastre del 98 e Spagn ; Guerra hispano-cubano-norteamericana e Kuba ; Guerra hispanoamericana e Puerto Rico ;Spanish–American War e SUA) a voe ur brezel etre Spagn ha SUA hag a c'hoarvezas etre miz Ebrel ha miz Eost 1898, e-kerzh brezel-dieubiñ Kuba (1895-1898).
Da neuze ne rene ket ar yaouaer Alfonso XIII, hag e vamm Maria Kristina Aostria, intañvez Alfonso XII, a oa rejantez, ha Práxedes Mateo Sagasta a oa prezidant ar gouarnamant spagnol, pa oa William McKinley prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
Klask a rae SUA lakaat o c'hrabanoù war an douaroù tramor diwezhañ a chome eus impalaeriezh Spagn, da lavarout eo Kuba, ar Filipinez, Puerto Rico ha Guam, war zigarez stourm evit o frankiz. Trec'h e voe SUA war arme Spagn.
D'an 10 a viz Kerzu 1898 e voe sinet feur-emglev Pariz a roe galloud da SUA war an holl zouaroù-se a oa bet kollet gant Spagn.
Dizalc'h e voe Kuba betek 1901, pa zeuas SUA da lakaat o c'hrabanoù war drevadennoù spagnol ar Mor Karib.
Er Filipinez aloubet gant SUA e krogas brezel 1899-1902, etre an emsaverien ha SUA. Ar peurrest eus an douaroù dalc'het gant Spagn er Reter-Pellañ a voe gwerzhet d'an Impalaeriezh alaman dre Feur-emglev an 30 a viz C'hwevrer 1899 etre Spagn hag Alamagn, ma werzhas Spagn he enezegi diwezhañ d'an Impalaeriezh alaman — Inizi Mariana (war-bouez Guam), ar Palaos hag an Inizi Caroline — evit kement ha 25 milion a besetas (17 milion a zeutsch markoù).

## Stad an traoù

War an diskar edo galloud Spagn abaoe koll Kreisteizamerika, hag e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved ne chome nemet un toulladig douaroù er Meurvor Habask en Afrika, hag en Indez. Dizalc'h e oa an darn vrasañ eus an impalaeriezh trevadennel ha kalzik eus ar re a chome e dalc'h Spagn a oa o klask ober heñvel.
Bagadoù emsavidi a oa oberiant er Filipinez, hag e Kuba e oa bet un emsavadeg armet ivez e-pad ar Brezel Dek vloaz, etre 1868 ha 1878, da glask gounit an dizalc'hiezh pa voe lakaet e sklaved en o frankiz gant ar planter Carlos Manuel de Céspedes ha savet un arme. Seizh planter all ha tregont a reas kemend-all hag a savas Bonreizh Republik Kuba.
War-dro 1894 e oa postet arc'hant amerikan er plantadegoù korz-sukr ha labouradegoù-sukr Kuba, kement ha 50 milion a zollaroù amerikan, hag ar c'henwerzh etre an div vro bep bloaz a save betek ur 100 milion a zollaroù. Sukr dreist-holl a veze kaset da SUA. Ouzhpenn-se, diskibien a oa d'an amiral Alfred Mahan, a wele Kuba evel al lec'h gwellañ da ober perzhier-brezel tost da SUA.
Met bec'h a oa e Kuba, hag er baourentez vras e oa ar bobl izel.

## Notennoù

* ↑ 'Military Map, Island of Puerto Rico'. Kavet : 2013-10-22.