OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antalya

Kêrioù Turkia :
| Antalya ||
| Proviñs | Antalya |
| Rannvro | Kreizdouar |
| Kod post | |
| Maer | Mustafa Akaydın (2009) (CHP) |
| Vali (prefed) | Alaaddin Yüksel (2003) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 36°54' Norzh |
| Led | 30°41' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Antalya |
Unan eus kêrioù meur Turkia eo Antalya, e-tal ur pleg-mor a sko war ar Mor Kreizdouar.
603,190 annezad a zo dezhi (hervez niveradeg 2000 census) met 2 vilion a dud a vez e-pad an hañv.
Emañ Antalya e krec'h ur c'hrav sonn, menezioù en-dro dezhi, koadoù, ha mor, ha dismantroù kozh a-leizh, hag ur mirdi hendraouriezh a dalvoudegezh.
# Antarktika

Antarktika a zo ur c'hevandir lec'hiet e pol Su an Douar, dizoloet e 1820 hepken. Peuzc'holoet eo a skorn, ha yen-sklas an hin enni.
Dindan 13,9 milion a km² emañ, ha bihanoc'h eo eget Afrika, an div Amerika hag Azia.
N’eus koulz lavaret tamm struzh ebet er c’hevandir-se. Loened a gaver war an aod, ha peskedus eo ar morioù tro-dro.
N'eus den ebet o chom eno da vat. Ur mil den bennak a vez well-wazh o vevañ eno a-hed ar bloaz e diazlec'hioù skiantel.
Hervez an emglevioù etrebroadel ne c'hell bezañ perc'hennet ar c'hevandir-se gant riez ebet. Disoudard eo ivez. Mad an denelezh eo.

## Skeudennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kevandirioù ha rannvedoù :
| Norzhamerika | Europa | Eurazia | Azia |
| Amerikaoù | Eurafrazia | Okeania | Aostralia |
| Suamerika | Afrika | Antarktika | Gourgevandirioù kozh : Gondwana • Laurazia • Pangea • Rodinia |
# Antas de Ulla

Antas de Ulla zo ur gumun eus kreiz Galiza, e proviñs Lugo.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antas

Antas a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Amoeiro

Amoeiro zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Ourense.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ammonastes pelzelni

Ammonastes pelzelni :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thamnophilidae |
| Genad : | Ammonastes |
| Anv skiantel ||
| Ammonastes Isler et alii, 2013 ||
| Anv skiantel ||
| Ammonastes pelzelni (P.L.Sclater, 1890) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ammonastes pelzelni a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Anvet e voe Myrmeciza pelzelni (kentanv) da gentañ-penn (e 1890) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913), da zougen bri d'an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891). Ar spesad nemetañ er genad Ammonastes an hini eo.

## Boued

N'eus bet embannet tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned a bep seurt ha kevnid ivez.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e hanternoz-kreiz Amazonia (Suamerika).

## Rummatadur

Renket e veze er genad Myrmeciza betek 2013.

## Liammoù diavaez

* (en) Ammonastes pelzelni war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ammonastes pelzelni war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Ammonastes pelzelni el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ammonastes pelzelni.
* ↑ (en) Morton L. Isler, Gustavo A. Bravo & Robb T. Brumfield, Taxonomic revision of Myrmeciza (Aves: Passeriformes: Thamnophilidae) into 12 genera based on phylogenetic, morphological, behavioral, and ecological data , Zootaxa, 2013, 3717 (4): 469–497.
# Ammoperdix

Ammoperdix :
| Ur par Ammoperdix heyi, tresadenn (1838) gant Huet & Prêtre. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Ammoperdix Gould, 1851 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ammoperdix a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Daou spesad klujiri a ya d'ober ar genad :
* ar glujar sisi (Ammoperdix griseogularis),
* Ammoperdix heyi
** A. h. cholmleyi, heyi, intermedius ha nicolli.

## Annezva

O c'havout a reer en Azia ar Mervent, pevar (4) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Ammoperdix (lennet e-barzh d'an 10 a viz Ebrel 2022).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (1), hor YEZH, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 10 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Klujar sisi | f. | Klujiri sisi | Perdrix si-si | Ammoperdrix griseogularis (étudié)).
# Ammospermophilus leucurus

Ammospermophilus leucurus :
| Ammospermophilus leucurus, luc'hskeudennet e Valley of Fire State Park (Nevada, SUA). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Sciurinae |
| Genad : | Ammospermophilus |
| Anv skiantel ||
| Ammospermophilus leucurus (Merriam, 1899) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ammospermophilus leucurus a zo ur spesad bronneged krigner eus kerentiad ar Sciuridae.

## Boued

Bevañ a ra diwar deil (10-60%), had (20-50%), artropoded ha mellkeineged (glazarded ha krignerien dreist-holl).

## Annez hag isspesadoù

Al loen a vev an nav isspesad anezhañ :
* Ammospermophilus leucurus canfieldiae,
* Ammospermophilus leucurus cinamomeus,
* Ammospermophilus leucurus escalante,
* Ammospermophilus leucurus extimus,
* Ammospermophilus leucurus leucurus,
* Ammospermophilus leucurus notom,
* Ammospermophilus leucurus peninsulae,
* Ammospermophilus leucurus pennipes,
* Ammospermophilus leucurus tersus
e mervent Norzhamerika ha ledenez Baja California.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Ammospermophilus leucurus war al lec'hienn Mammal Species of the World.
# Amnesty International

Amnesty International (AI, "diskounadur" pe "amnistiezh etrebroadel") a zo un aozadur e-maez-gouarnamant etrebroadel savet evit difenn gwirioù mab-den. Stourm a ra dreist-holl evit ma vefe digarc'hariet ar re vac'het evit o soñjoù, evit terriñ kastiz ar marv ha paouez gant ar jahinerezh. Savet eo bet er bloaz 1961. Priz Nobel ar Peoc'h a oa bet tapet gant an aozadur e 1977.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Pezh c'hoari Strollad ar Vro Bagan

D'ar 16 a viz Meurzh 1998. Emañ an Amoko 2 o tremen er-maez d'an aodoù Breizh. Ul lestr nevez eo, diouzh doare, karget leun-barr a betrol (550 000 T). Erru eus Arabia, o vont da ziskargañ da Vro-Saoz... 20 vloaz zo abaoe peñse an Amoco Cadiz. Gwellaenn a zo deuet en traoù war ar mor, evit doare, lezennoù nevez a zo bet savet. Biken ne c'hoarvezo ken ur seurt abadenn. Albert Abalea, ur maer breizhat, deuet da vezañ galloudus abaoe prosez Chicago, en deus c'hoant da lidañ an 20vet deiz-ha-bloaz. Ha pedet gantañ d'ober ur veaj e bourzh an Amoko 2 an holl re o deus kemeret perzh en afer an Amoco Cadiz. Bez'emañ ar Vretoned, pennoù-bras ar parrezioù, tud ar vro, ur peskataer, ur c'houer, merc'hed yaouank, merc'hed kozh, difenn an natur, ur c'haner, ur c'hazetenner, ur c'homandant ramoker...Bez'emañ ar barner bras MacGarr, an alvokad Cicero, renerez ar gompagnunezh Amoko... Mat ez a ar veaj. Laouen ha disoursi eo an dud. Ankounac'haet ganto an tabutoù a zo bet. Emañ an Amoko 2 o tremen e-biou d'an Enez-Eusa. Doare fall zo gant an amzer, ur barr-avel zo da gaout...
* Leurennañ : Ur pezh-c'hoari brezhonek gant un tammig galleg. Ur rakc'hoari ha pemp arvest, evit 25 c'hoarier.
* Skrivet ha leurennet gant : Goulc'han Kervella.
* Gouloù : François-Éric Valentin.
* Kinkladur : Michel Fagon, Jean-Michel Appriou.
* Sonerezh ha trouzioù : Éric Peron, Steven Guéguéniat, Didier Porchel.
* Labour ar c'horf : Jocelyne Boennec.
* Savet gant Strollad ar Vro Bagan gant sikour C'hoariva Montroulez, Kêr Gastell-Paol, Ti ar C'hoari Brest, Kuzul-Departamant Penn-ar-Bed, Kuzul-Rannvro Breizh...
* Padout a ra 1e40mn.

## An darvoudoù

16 a viz Meurzh 1978, an Amoco Cadiz a deu da derriñ war reier Porsal, 220 000 tonnellad mazout er mor.
Meurzh-Ebrel 1978, en em vodañ a ra maered ar parrezioù.
Gwengolo 1978, digoret afer an Amoco.
28 a viz Even 1980, savet sindikad ar parrezioù.
19 a viz Ebrel 1984, barnedigezh MacGarr e Chicago : Amoco zo kablus.
24 a viz Gouere 1990, "123 milion nemetken! N'eo ket a-walc'h.Galv!" eme ar sindikad "Galv ivez!" eme Amoco. Ha bec'h adarre!
24 a viz Genver 1992, echu ar prosez. Amoco zo lakaet kablus da vat. 225 milion a ranko paeañ.
Gouere 1992, diwar ar 1,045 milion en deus bet ar gouarnamant gall evit e vizoù e ro 100 d'ar Vretoned.
Gouere 1993, gouel bras e Gwitalmeze evit lidañ ar viktor.
Al lec'hienn Strollad ar Vro Bagan http://perso.orange.fr/avb/
# Amol

Amol (perseg: آمل) a zo ur gêr e proviñs Mazandaran en Iran. Poblet eo gant 400 000 a dud (e 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amon (roue Yehouda)

Hervez an Tanac'h e renas Amon (hebraeg : אָמוֹן) war rouantelezh Yehouda etre 642 ha 640 KJK.
Mab oa da Venashe ha da Veshoulemet, merc'h Harous, eus Yotva.
"Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, evel m'en devoa graet Menashe, e dad, en ur gerzhout gant an holl hentoù heulhiet gant e dad, o servijout idoloù servijet gant e dad hag o stouiñ dirazo."
Irienniñ a reas servijourien Amon enep dezhañ. Lakaet e voe d'ar marv ganto en e di.
Ne blijas ket se da dud ar vro ha lakaat a rejont e vab Yoshia da roue en e blas.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ 2R 21, 20-21, troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn, p 193
# Arabeg Maroko

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo an arabeg Maroko komzet gant tro-dro da 19.542.000 a dud en holl e Maroko (18.800.000 den e 1991 pe 65% eus ar boblañs) ha gant kumuniezhioù ezbroidi bras pe vrasoc'h e Belgia, Egipt, Frañs, Alamagn, Jibraltar, an Izelvroioù hag er Rouantelezh-Unanet.
Seizh rannyezh ez eus:
* hini Rabat-Casablanca
* hini Fez-Meknes
* hini Tanjer
* hini Oudja
* Jebelieg (jbala pe jebli)
* hini su Maroko
* hini Marrakech
Levezonet-don eo bet gant ar berbereg, ar galleg hag ar spagnoleg.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Mezopotamia

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus isskourr ar yezhoù arabek eo arabeg Mezopotamia pe arabeg Irak (qeltu, furati) komzet gant tro-dro da 14 million a dud en holl en Irak (11.500.000 den) hag Iran (1,2 milion a dud). Jordania, norzh Siria (1,8 milion a dud), ha Turkia (Azia).
Diaes-kenañ eo da gompren evit tud a ra gant yezhoù arabek all.
Tri bloc'had rannyezhoù a zo:
* Rannyezhoù Anatolia
* Rannyezhoù Tigris
* Rannyezhoù Eufrates
Talvezout a ra rannyezh Baghdad da yezh unvan dre vras. Implijet e vez war ar skingomz ha war ar skinwel.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Aljeria

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo an arabeg Aljeria komzet gant tro-dro da 22.400.000 den en holl en Aljeria dreist-holl (20.400.000 den e 1996 pe 83% eus ar boblañs) ha gant 2 vilion a dud all dre ar bed e Belgia, Frañs, Alamagn, an Izelvroioù ha Sant-Pêr-ha-Mikelon (1998).
Teir rannyezh pennañ ez eus:
* hini Konstantin
* hini Aljer
* hini Oran
Tost a-walc'h eo rannyezhoù reter Aljeria ouzh arabeg Tunizia ha hini kornôg Aljeria ouzh arabeg Maroko.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Kiprenez

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo arabeg Kiprenez (sanna pe maroniteg) komzet gant tro-dro da 1300 den e Kiprenez (1998).
Komzet e vez gant ar Varonited o chom e Kormatiki (140 den), Limasol (80-100 den) ha Nikosia.
N'eus diglosia ebet e-keñver an arabeg unvan.
Amprestet ez eus bet gerioù digant ar sirieg hag ar gresianeg.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Oman

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo arabeg Oman (hadari) komzet gant tro-dro da 1,01 milion a dud e uheldirioù Menezioù Hajar en Oman (720.000 den e 1996) hag ivez e Kenya 815.000 den e 1995), Tanzania (195.000 den e 1993) hag Emirelezhioù Arab Unanet.
Degaset e oa bet ar yezh da Genya e 900 KMB

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Bahrein

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus isskourr ar yezhoù arabek eo arabeg Bahrein (baharnah, arabaeg chiited Bahrein) komzet gant tro-dro da 310 000 den en holl e Bahrein (1995) hag ivez en Oman, hag en-dro da Qatif en Arabia Saoudat.
Ur rannyezh izel an hini eo e-keñver arabeg ar Pleg-mor.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Mezopotamia an norzh

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo arabeg Mezopotamia an norzh (moslawi) komzet gant tro-dro da 6.3 milion a dud en holl (1992) a-hed an Tigris a-bezh hag ivez a-hed lod eus an Eufrates en Irak (5.4 milion) hag ivez e Siria (300.000 den), Turkia (Azia) (400.000 den) ha Jordania.
Tost-tre eo d'an arabeg yuzev-irakek.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Libia

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo arabeg Libia pe arabeg sulaimitek, komzet gant tro-dro da 4.505.000 a dud en holl e Libia (4.200.000 den e 1991 pe 96% eus ar boblañs, dreist-holl e norzh ar vro), Egipt (300.000 den e 1996) hag e Niger (5.000 den e 1998).
Peder rannyezh ez eus:
* Arabeg tripolek
* Libieg ar su
* Libieg ar reter
* Arabeg bedawiek biz Egipt
Tost a-walc'h eo d'an arabeg komzet gant ar vedouined e su Tunizia.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek
# Arabeg Egipt

Ur yezh semitek ar c'hreiz eus is-skourr ar yezhoù arabek eo arabeg Egipt komzet gant tro-dro da 44.406.000 den en holl en Egipt dreist-holl hag ivez en Irak, Israel, Jordania, Libia, Koweit, Arabia Saoudat, Emirelezhioù Arab Unanet ha Yemen.
Teir rannyezh zo :
* hini norzh an Delta
* hini su-kreiz an Delta
* hini Kaero
Yezh vroadel Egipt eo an hini a vez implijet gant ar media ha gant ar bolitikourion hervez rannyezh Kairo.
Deuet eo da vezañ anavezet-meur ha komprenet gant an arabegerion dre ar bed-holl a-drugarez d'ar filmoù savet er rannyezh-mañ en Egipt.

## Gwelet ivez

* Arabeg
* Yezhoù semitek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Antonio de Nebrija

Antonio de Nebrija (1441 - 1522), anvet ivez Antonio de Lebrija, a oa ul lenneg eus Spagn, istorour, kelenner ha barzh, brudet abalamour m’en deus savet levrioù yezhadur ha geriadurioù spagnolek. Stag eo e anv ouzh istor kêr Salamanca.

## E vuhez

Ganet e voe Antonio Martínez de Cala y Jarava e Lebrija, e-kichen Sevilla, en Andalouzia, e 1441. Studioù war ar yezhoù hag al lizhiri klasel (latin ha henc’hresianeg) a reas e Salamanca. Da 19 vloaz ez eas da Ialia ha chom a reas dek vloaz e skol-veur Bologna. Pa zistroas da Spagn e labouras da gentañ evit eskob Sevilla ha goude-se e voe anvet da gelenner e skol-veur Salamanca, evit kelenn yezhadur ha retorik. E 1513 e voe anvet da gelenner e skol-veur Alcalá de Henares, e-kichen Madrid. A-hed ar bloavezhioù e savas yezhadurioù ha geriadurioù spagnoleg, daoust ma selle ouzh ar yezh-se evel ur stumm bastard eus al latin. E 1492 e embannas ar yezhadur kentañ eus ar spagnoleg. Dediet e oa an oberenn-se d’ar rouanez Izabel Iañ Kastilha. Mervel a reas e 1522 en Alcalá de Henares.

## Oberennoù pennañ

* Introductiones latinae, 1481
* Gramática castellana, 1492
* Diccionario latino-español, 1492
* Vocabulario español-latino 1495
* Reglas de ortografía española, 1517
* Reglas de ortografía en la lengua castellana, 1523 (embannet goude e varv).
# Antonio de la Guardia

Antonio de la Guardia y Font (La Habana, 1939 - idem, 23 a viz Gouere 1989), anavezet ivez evel Tony de la Guardia, a oa ur c'horonal kuban hag a laboure e ministrerezh an Diabarzh hag a voe kondaonet d'ar marv peogwir en devoa kemeret perzh e marc'had ar c'hokain.
Mab e oa da Mario de Guardia y Curbelo ha Graziella Font. Daou vreur en doa : Mario, e vreur henañ, ha Patricio de la Guardia y Font, e vreur gevell, a voe kondaonet da 30 vloaz er vac'h e 1989 ha dieubet e 2019.
En 1989 e voe kendamallet Antonio de la Guardia hag Arnaldo Ochoa Sánchez, haroz ar vro er brezel en Angola, ma voent kondaonet ha lakaet d'ar marv e miz Gouere. Hervez Rafael del Pino, a vrezelas dindan Ochoa en Angola, e voe kondaonet Ochoa ha De la Guardia evit kuzhat e oa louzet daouarn Castro en aferioù kokain gant mafia Kolombia.

## Notennoù

* ↑ De la Guardia involved with cocaine ?.
* ↑ Former General Patricio de la Guardia Font released after serving 30 years of sentence.
* ↑ (ru) Протест – он и на Кубе протест, 05/04/2014. Kavet : 18/09/2023.
# Antony

Antony :
| Kreiz-kêr Antony. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Hauts-de-Seine |
| Arondisamant | Antony (pennlec'h) |
| Kanton | Antony (pennlec'h) |
| Kod kumun | 92002 |
| Kod post | 92160 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Yves Sénant 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération des Hauts-de-Bièvre |
| Lec'hienn web | https://www.ville-antony.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 62 906 ann. (2020) |
| Stankter | 6 580 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 45 m — brasañ 103 m |
| Gorread | 9,56 km² |
| kemmañ |
Antony zo ur gumun en departamant Hauts-de-Seine hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Antony eo.
Er bloavezh 2020 e oa 62 906 a annezidi hag a reer Antoniens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An isprefeti.
* Iliz Saint-Saturnin.
* Ar c'hastell.

## Kêrioù gevellet

* Reinickendorf (Alamagn) abaoe 1966
* Lewisham (Rouantelezh Unanet) abaoe 1967
* Collegno (Italia) abaoe 1970
* Sderot (Israel) abaoe 1984
* Lexington (Stadoù Unanet Amerika) abaoe 1990
* Olomouc (Tchekia) abaoe 1995
* Eleftheroupolis (Gres) abaoe 2000

## Tud dibar

* Fañch Kaorel (1874-1954), beleg, skrivagner hag emsaver, marvet en Antony.
* Stéphane Sirkis (1959-1999) ha Nicola Sirkis (g. 1959), izili eus strollad Indochine, bet ganet en Antony.
* Anne Le Ny (g. 1969), aktourez ha filmaozerez, bet ganet en Antony.
* Tudual Audic (g. 1969), troour brezhonek, bet ganet en Antony.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Antonio da Correggio

Antonio Allegri da Correggio, lesanvet il Correggio (Correggio Eost 1489 – Correggio, 5 a viz Meurzh 1534) a oa ul livour italian, eus skol Parma.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antonov An-148

An Antonov An-148 (Ukraineg: Антонов Ан-148) zo ur c'harr-nij jet rannvroel ijinet ha savet gant Antonov eus Ukraina. Betek 2017 e oa savet ivez e Rusia gant ar gevredigezh produiñ kirri-nij Voronej. Krog e oa diorroadur ar c'harr-nij er bloavezhioù 1990. Ar c'hentañ nijadenn a voe d'ar 17 a viz Kerzu 2004. An Antonov An-148 a oa bet degemeret er servij d'ar 26 a viz C'hwevrer 2007. Hent nij pellañ an Antonov An-148 a zo 2100–4400 km. An niver a veajerien a zo etre 68–85 a dud, hervez renkadur diabarzh ar c'harr-nij.
An Antonov An-158 zo ar memes karr-nij met ledanoc'h betek gellout kaout 100 beajer.
# Antonio da Montefeltro

Antonio da Montefeltro zo anv meur a zen:
* Antonio Iañ da Montefeltro, en XIIvet kantved
* Antonio II da Montefeltro (1348 – 1404)
* Antonio da Montefeltro (1445 –1508)
# Antony Blinken

Antony Blinken, ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1962 e New York, zo un diplomat amerikan. Sekretour-Stad Stadoù-Unanet Amerika eo abaoe miz Genver 2021.

## Micher politikel

Antony Blinken en deus labouret da gentañ gant Barack Obama, hag eñ eilsekretour-Stad etre 2015 ha 2017 da skouer. Brudet eo dreist-holl evit bezañ ar sekretour-Stad e karg eus Stadoù-Unanet, anvet gant Joe Biden. Perzh en deus kemeret e meur a zarvoud etrebroadel pouezus, evel ar brezel etre Rusia hag Ukraina hag ar brezel etre Israel hag an Hamas.
# Aubrey Beardsley

Aubrey Beardsley :
| Aubrey Beardsley e 1896 ||
| Anv ofisiel | Aubrey Vincent Beardsley |
| Ganedigezh | 21 a viz Eost 1872 e Brighton |
| Marv | 16 a viz Meurzh 1898 e Menton |
| Yezh skrivañ | saozneg |
| kemmañ |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Aubrey Vincent Beardsley (Brighton, 21 a viz Eost 1872 - Menton, 16 a viz Meurzh 1898) a oa ur skrivagner hag ur skeudennaouer breizhveuriat.

## Buhez

E Brighton e voe ganet e 1872, hag e 1883 en em stalias e familh en em stalias e Londrez. Er bloavezhioù da heul e voe diskouezet Beardsley asambles gant e c'hoar e-pad sonadegoù, rak barrek-tre e oa war ar seniñ. E 1884 e voe kaset d'an Hove and Sussex Grammar School e Brighton, hag e 1888 e voe degemeret evel skoazeller gant ur savour. E 1891, diwar ali al livour gall Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898) ha hini al livour breizhveuriat Edward Burne-Jones, e stagas gant an arzoù-kaer da vat.
E 1892 e heulias kentelioù er Westminster School of Art e Londrez. Brud a zeuas dezhañ a-drugarez d'an tresadennoù a reas evit ar gelaouenn The Yellow Book. Evit div gelaouenn all e labouras ivez : The Savoy ha The Studio. Skeudenniñ a reas testennoù liesseurt evel Le Morte d'Arthur Thomas Malory, istorioù Edgar Allan Poe, Lysistrata Aristofanes ha Salomé Oscar Wilde. Flemmskeudennoù a dresas ivez. Skrivañ a reas ivez un un istor erotek chomet diechu diwar-benn mojenn Tannhäuser.
E miz Meurzh 1897 e kemmas e gredenn hag e troas da gatolik. Neuze e c'houlennas digant e embanner [[Leonard Smithers|| (1861-1907) distruj an holl dresadennoù en doa savet evit Lysistrata ; Smithers ne reas ket, er c'hontrol e kendalc'has da werzhañ tresadennoù Beardsley ha tresadennoù faos.
Nebeut a-raok e 26vet gouel-bloaz e varvas A. Beardsley e Menton abalamour d'an droug-skevent.
* Le Morte d'Arthur
* Edgar Allan Poe
* Lysistrata
* The Peacock Skirt e Salomé
# Aucassin et Nicolette

Aucassin et Nicolette zo ur gontadenn c'hallek, pikardek kentoc'h, eus an XIIIvet kantved, hanter e komz-plaen, hanter e gwerzennoù, ur chantefable a vez graet eus se e galleg.

## An istor

Daou grennard en em gar : Aucassin, mab da gont Beaucaire, ha Nicolette, bet skrapet pa oa bihan gant ar Sarazined, ha gwelet evel ur sklavez, goude ma'z eo merc'h da roue Kartada.
Goude meur a wallabadenn ha tremen dreist d'ar spern e teuont a benn da zimeziñ.

## Levezon

E 1780 e voe savet ur c'hoarigan e pevar arvest gant Michel-Jean Sedaine, ha André Grétry a aozas an tonioù, o treveziñ tonioù krennamzerel, ha ne reas ket berzh da neuze. Nav bloaz goude e voe adc'hoariet koulskoude.

## Liammoù diavaez

* Pezh-c'hoari gallek modernaet anvet "Nicolette et Aucassin contre la méchante sorcière" gant an Troupe des Corps de Muses, diwar ar skrid kozh.
* Ar skrid gallek orin e Gallica
* Aucassin et Nicolette, chantefable e d-t-x.com (fr)
# Aubréville

Aubréville :
| Ar maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine |
| Departamant | Meuse |
| Arondisamant | Verdun |
| Kanton | Clermont-en-Argonne |
| Kod kumun | 55014 |
| Kod post | 55120 |
| Maer Amzer gefridi | Guy Collinet 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Centre Argonne |
| Lec'hienn web | aubreville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 360 ann. (2020) |
| Stankter | 12 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 183 m bihanañ 174 m — brasañ 301 m |
| Gorread | 28,97 km² |
| kemmañ |
Aubréville zo ur gumun eus Bro-C'hall, en departamant Meuse, er rannvro Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe ur soudard breizhat en Aubercy gant al lu gall d'ar 5 a viz Ebrel 1915.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv.

## Douaroniezh

* Kartenn ar gumun.
* Pont dreist d'ar stêr.
* War lez ar stêr Cousances emañ Aubréville.

## Dezougen

* An ti-gar.

## Tud
### Tud marvet eno

* François Penvern, ganet er Releg-Kerhuon, soudard en 3vet Rujumant Troadegiezh, fuzuilhet gant al lu gall d'ar 5 a viz Ebrel 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ, en ul lec'h anvet "Le Rendez-vous de Chasse" e Koad Hesse en Aubréville.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Mémoires des hommes, lec'hienn ministrerezh an difenn