OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Praia do Campeche

Praia do Campeche zo un draezhenn e kumun Florianópolis, en arvor reter Enez Santa Catarina, e stad Santa Catarina e Brazil, a-dal d'un enezenn all anvet Enez Campeche, etre traezhenn Praia da Joaquina ha Morro das Pedras, e distrig Campeche.
# Praia a Mare

Praia a Mare a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Pont Hafod

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pont Hafod.

## Gerdarzh

Diwar pont ha Hafod .
# Pont Glienicke

Pont Glienicke a zo ur pont etre Berlin ha Potsdam, a-us ar stêr Havel.
A-raok unvanidigezh Alamagn e oa ul liamm etre an tiriad amerikan (e Berlin ar C'hornôg) ha DDR. Implijet e voe meur a wech evit eskemm spierien e-pad ar Brezel yen.

## Eskemmoù spierien

* Miz C'hwevrer 1962 : al levier amerikañ Gary Powers hag ar spier komunour Rudolph Abel.
* E 1985 : 23 frizoniad politikel eus DDR hag 4 spier a oa bac'het er Stadoù-Unanet.
* Miz C'hwevrer 1986 : 4 spier soviedat hag an disrannad Anatoli Chtcharanski ha 4 spier eus ar C'hornôg.

## Liammoù diavaez

* Glienicke Bridge
* Glienicker Bruecke
* Glienicke Bridge e lec'hienn Structurae
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pont Gwared

Pont Gwared zo ur pont dreist al Liger, savet e 1954, etre Gwared, e Breizh, war lez hanternoz ar stêr, e reter Bro-Naoned, ha Saint-Florent-le-Vieil e Bro-C'hall, en Anjev, e Maine-et-Loire war al lez kreisteiz.
Ar c'hentañ pont e Breizh war al Liger eo, pa'z eer gant red ar stêr. Er reter dezhañ emañ pont Ingrandes-sur-Loire, en Anjev, hag er c'hornôg Pont Ankiniz.

## Skeudennoù

* Adalek Saint-Florent-le-Vieil
* Adalek Saint-Florent-le-Vieil
* Gwelet eus dindan ar pont
* Pileroù, er c'hreisteiz
* Adal an Enez Batailleuse
# Pont Kerlosker

Pont Kerlosker zo ur pont dreist an Treñv, etre Plouvagor ha Koadoud, savet gant Louis Harel de la Noë evit ar Chemins de Fer des Côtes-du-Nord, war al linenn etre Gwengamp ha Sant-Nikolaz-ar-Pelem.
# Pont Kerne

Pont Kerne, pe Pont de Cornouaille er yezh ofisiel nemeti, zo ur pont dreist d'an Oded etre Benoded hag ar Vro-Vigoudenn.
# Pont Ceri

Pont Ceri zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandyfrïog, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,1 km zo ac'hano da Gerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Pont Cheviré

Pont Cheviré, pe Karrbont Cheviré, zo ur pont dreist al Liger, er c'hornôg da Naoned.
Er reter dezhañ emañ Pont Anna Vreizh, e Naoned ivez, er c'hornôg emañ pont Sant-Nazer, un tamm er reter da gêr Sant-Nazer. Savet e voe eus 1986 da 1990 ha digoret e voe ent-ofisiel d'ar 27 a viz Ebrel 1991.
Ober a ra al liamm etre ar hent broadel 137 hag ar gourhent A83. Ul lodenn eus hent an Aberioù eo.
# Pont Etrebroadel Barão de Mauá

Ar Pont Etrebroadel Barão de Mauá zo ur pont war ar Stêr Jaguarão (anv portugalek) pe río Yaguarón (anv spagnolek), entre Brazil hag Uruguay, pe etre kêrioù Jaguarão, e stad Rio Grande do Sul e tu Brazil, ha Rio Branco, e tu Uruguay. 2100 m zo dezhañ. Echuet e voe e 1930. Neuze e oa pont hirañ Kreisteizamerika.
# San Fele

San Fele a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e rannvro Basilicata.
# San Felice sul Panaro

San Felice sul Panaro zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
# San Felices

San Felices zo un anv-lec'h spagnolek, hini teir c'humun ha meur a ranngumun.

## Kumunioù

* San Felices (Soria), e proviñs Soria
* San Felices de Buelna, e Kantabria
* San Felices de los Gallegos, e proviñs Salamanca

## Pennadoù kar

* San Felice
* Sant Feliu
# San Felice

San Felice zo anv meur a gumun en Italia.
* Rocca San Felice e proviñs Avellino, Campania
* San Felice Circeo e proviñs Latina, Lazio
* San Felice a Cancello e proviñs Caserta, Campania
* San Felice del Benaco e proviñs Brescia, Lombardia
* San Felice del Molise e proviñs Campobasso, Molise
* San Felice sul Panaro e proviñs Modena, Emilia-Romagna

## Pennadoù kar

* San Felices
* Sant Feliu
# San Felice Circeo

San Felice Circeo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
# San Fabián

San Fabián zo unanv-lec'h spagnolek, ha hini meur a lec'h e meur a vro.

## Orin

Diwar anv-badez ur sant katolik anvet Fabián

## Lec'hioù
### Arc'hantina

* San Fabián (Santa Fe)

### Chile

* San Fabián (Chile), kumun
** San Fabián d'Alico, kêr

## Pennad kar

* Sant Fabian
* Fabian
# San Fabián de Alico

San Fabián d'Alico zo ur gêr e kumun San Fabián, e Chile, e proviñs Punilla, e Rannvro Ñuble.
# San Felice a Cancello

San Felice a Cancello zo ur gumun eus Italia, e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# San Felice del Benaco

San Felice del Benaco zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# San Felice del Molise

San Felice del Molise zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Rhun Hir ap Maelgwn

Rhun Hir ap Maelgwn, pe Rhun ap Maelgwn Gwynedd, (492? - 582?), a oa mab da Vaelgwn Gwynedd ha roue Gwynedd adalek 547 betek e varv.
E anv eo a gaver e Caerhun.
| En e raok: Maelgwn Gwynedd | Roue Gwynedd ) 547 - 582? | War e lerc'h: Beli ap Rhun |
# Reunig gris

Reunig gris :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Halichoerus |
| Anv skiantel ||
| Halichoerus grypus Fabricius, 1791 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig gris (Halichoerus grypus) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Halichoerus.
# Reunig kougoulek

Reunig kougoulek :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Cystophora |
| Anv skiantel ||
| Cystophora cristata Erxleben, 1777 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig kougoulek (Cystophora cristata) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Cystophora.
# Reunig morleue

Reunig morleue :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Phoca |
| Anv skiantel ||
| Phoca vitulina Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig morleue (Phoca vitulina) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae.
# Reunig debrer-kranked

Reunig debrer-kranked :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Lobodon |
| Anv skiantel ||
| Lobodon carcinophaga Hombron & Jacquinot, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig debrer-kranked (Lobodon carcinophaga) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Lobodon. War-lerc'h an den e vefe ar bronneg bras a vefe ar muiañ er bed (etre 7 ha 75 milion).

## Boued

Daoust d'e anv ne zebr ket kranked, met krill.
# Reunig manac'h Hawaii

Reunig manac'h Hawaii :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Monachus |
| Anv skiantel ||
| Monachus schauinslandi Matschie, 1905 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Reunig manac'h Hawaii (Monachus schauinslandi) a zo ur bronneg mor hag a vev er meurvor Habask.
# Reunig manac'h Karib

Reunig manac'h Karib :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Monachus |
| Anv skiantel ||
| Monachus tropicalis Gray, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Reunig manac'h Karib (Monachus tropicalis) a oa ur bronneg mor hag a veve er mor Karib. Aet e vije da get er bloavezhioù 1990.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Reunig roudennek

Reunig roudennek :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Histriophoca |
| Anv skiantel ||
| Histriophoca fasciata Erxleben, 1777 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig roudennek (Phoca fasciata pe Histriophoca fasciata) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Histriophoca.
# Reunig kelc'hennek

Reunig kelc'hennek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Pusa |
| Anv skiantel ||
| Pusa hispida Schreber, 1775 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig kelc'hennek (Pusa hispida pe Phoca hispida) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae.

## Isspesadoù

* Pusa hispida hispida a vez kavet er Mor Arktek hag e Mor Bering
* Pusa hispida ochotensis a vez kavet e Mor Okhotsk
* Pusa hispida saimensis a vez kavet e Lenn Saimaa e Finland
* Pusa hispida ladogensis a vez kavet e Lenn Ladoga (Rusia)
* Pusa hispida botnica a vez kavet er Mor Baltel hag e Pleg-mor Botnia

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Reunion

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Reunion zo un anv saoznek, hini meur a lec'h ha meur a oberenn;

## Lec'hioù

* Enez ar Reünïon

## Oberennoù
### Lennegezh

* Reunion (1971), romant saoznek berr, gant Fred Uhlman

### Filmoù

* Reunion (1932),
* Reunion (1936),
* Reunion (1980),
* Reunion (1989),
# Reunig manac'h

Reunig manac'h :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Phocidae |
| Genad : | Monachus |
| Anv skiantel ||
| Monachus monachus Hermann, 1779 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar reunig manac'h (Monachus monachus) a zo ur bronneg mor hag a vev er mor Kreizdouarel hag evit un darn war aodoù Afrika ar C'hornaoueg (Maouritania) ha Madeira. En arvar bras emañ, ne vanfe ken nemet ur 600 bennak anezho.
# Steredoniezh

Skiant evezhiañ an oabl hag ar c'horfoù-egor eo ar steredoniezh. Kontet eo da skiant koshañ Mab-Den. Gouiziegezh vat a-fet ar steredoniezh (koublet alies gant ar steredouriezh), a zo bet gant an holl sevenadurioù aet da goll, ha kavet ez eus bet roudoù anezhe e pep seurt doareoù. Dispartiet e vez ar skiant e meur a dachenn : ar steredoniezh a evezhierezh, an astrometriezh, an astrofizik, hag ar gosmologiezh.
An astrofizik a zo ur brank eus ar steredoniezh hag eus ar fizik, ha sellet a ra diouzh aplikadennoù ar fizik er fenomenoù evezhiet gant ar steredoniezh. Evit bremañ, tout ar steredoniourien o deus ur stummadur hir ha resis war an astrofizik, hag o evezhiadennoù a vez studiet en ur genarroud astrofizik, setu n’eus ket kemend-all a gemm ken etre an daou gelenn-mañ.

## Levrioù

* Paul Lebreton, Studi var an astrou, Lefournier, Brest, 1848 (→ lenn war wikimammenn).
# Steredenn an Norzh

Steredenn an Norzh, pe Sterenn an Norzh, pe Steredenn an Hanternoz, pe Steredenn ar Vartoloded pe ar Sterenn, pe c'hoazh Sterenn ar C'hreiznoz a zo da gentañ penn ur steredenn, bras a-walc'h, hag a zo en ahel-treiñ an Douar, hag a ziskouez, well-wazh, penn-ahel an Norzh.
Hiziv an deiz e talvez evit Polaris (α UMi, α Ursae Minoris, Alpha Ursae Minoris).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, 2012, p.1047b
* 1 2 3 4 Joseph Monard, Astronymie et onomastique calendaire celtiques, Label LN, 2005, p.87.
# Steredenn Teegarden

Steredenn Teegarden, anvet ivez SO025300.5+165258 a zo ur steredenn er steredeg ar Maout. E 2003 e voe dizoloet he-doa un tizh bras tre (5.06±0.03 arcsec/bloavezh). N'anavezer nemet seizh steredenn gant an doare tizh-se.
Ur gorrez ruz eo, ar pezh a zispleg perak ne voe ket dizoloet abredoc'h : ur sked dre wel a 15.4 hepken he-deushepken.
Da 0.43±0.13 arcsec hepken e voe muzuliet he faralaks da gentañ, ar pezh en-dije he lakaet da 7.50 bloavezh-goulou diouzh an Douar. Zoken d'an amzer-se e lakaas he sked bihan tre an dud da grediñ e oa ur fazi er vuzuliadenn.Selladegoù nevezoc'h o-deus gwirekaet an dra se adalek.

## Gwelet ivez

Roll ar stered tostañ

## Liammoù diavaez

Steredenn Teegarden war Solstation.com
# Sterenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sterenn zo ur ger brezhonek meur a ster dezhañ.
* Ur steredenn, ar furm ledan eo.
* Steredenn an Hanternoz, pe ar Sterenn.
* An Hanternoz, pe Norzh.
* Un titl bet roet da div gelaouenn :
** ur gelaouenn lennegel hollvrezhonek viziek, Sterenn (kelaouenn) (1941-1943) ;
** kelaouenn c'hallek-brezhonek Skol-Uhel ar Vro, keit ma oa anezhi, gwelet Sterenn.
* Anv all Gouel ar Rouaned
* An anv-badez Sterenn (anv-badez), a glot gant Stella e latin hag en italianeg.
# Steredenn liesek

Ur steredenn liesek zo ur reizhiad gravitadur ennañ meur a steredenn, anvet « elfennoù », e kelc'htro an eil re en-dro d'ar re all. Ar re stankañ eo ar stered doubl, met strolladoù teir steredenn (steredenn trizoubl), evel Alpha Centauri, Acrux, Alnitak pe koskoriadoù all kempleshoc'h c'hoazh gant peder, pemp pe c'hwec'h steredenn zo. War ar c'hontrol ne vez ket sellet ouzh an druilhadoù stered evel steredennoù liesek.
# Petrophassa

Petrophassa :
| Petrophassa rufipennis (tresadenn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Anv skiantel ||
| Petrophassa Gould, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Petrophassa a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1841 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Petrophassa albipennis
** P. a. albipennis ha P. a. boothi,
* Petrophassa rufipennis.
Emañ brosezat ar genad en Aostralia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columbidae/Petrophassa (lennet e-barzh d'an 31 a viz Kerzu 2015).
# Petruro Irpino

Petruro Irpino zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Petrus Canisius

Pieter Kanis (pe Kanijs), mab da Jacob Derickszn Kanis ha Jelis van Houweningen, a oa ganet d'an 8 a viz Mae 1521 e Nijmegen, en Izelvroioù ha marvet e dibenn ar c'hwezekvet kantved, e Friburg, e Bro-Suis, d'an 21 a viz Kerzu 1597. Anavezet eo en Iliz katolik evel Sant Petrus Canisius.
Bet eo unan eus kentañ beleien Kompagnunezh Jezuz. Tremen a reas ar pep brasañ eus e vuhez beleg jezuist en Alamagn ha Suis o stourm ouzh ar brotestantiezh a oa oc'h en em ledañ da neuze.
Lakaet e voe e renk ar re wenvidik e 1864 gant an Iliz katolik ha lakaet da doktor an Iliz katolik e 1925.
Enoret e vez gant Katoliged Bro-Alamagn ha re Bro-Suis evel o eil abostol, war-lerc'h sant Bonifas. Dre e brezegerezh, e zornlevrioù kelennadurezh kristen ha diazezadur meur a skolaj en deus bet ur roll a-bouez e difenn ar feiz katolik dirak ar brotestantiezh oc'h en em ledañ.

### Liammoù diavaez

* (en) Buhezskrid berr war Catholic Encyclopedia e 1913 :
* (en) ha (de) notennoù ar Jesuit Calendar skrivet gant an abad Otto Syré SJ war al lec'hienn
* Katekiz bras Canisius a c'haller da gaout e PDF (7 levrenn anezhañ) war .
# Pettenasco

Pettenasco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
# Pettinengo

Pettinengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte, e-harz ar Monte Barone.
# Petrosino

Petrosino zo ur gumun italian, e proviñs Trapani ha rannvro emren Sikilia.
# Petrus Gonsalvus

Petrus Gonsalvus (Tenerife, Inizi Kanariez war-dro 1537 – Capodimonte, Italia, 1618) eo an den kentañ anavezet a c'houzañve diwar an hypertrichosis lanuginosa, da lavaret eo diwar re a vlev war e gorf a-bezh.
Oadet a 10 vloaz e oa pa voe profet da Henri II Bro-C'hall ; pan erruas el lez e veze gwelet evel ur marmouz doñvaet da gentañ, ha netra ken. Tamm-ha-tamm e krogas darn da sellout outañ a-dost. Latin a gomze moarvat. Skoliataet e voe gant kelennerien ar roue, ar pezh a lakaas "den gouez ar roue" da vezañ unan eus desketañ tud e amzer.
Ur wreg disvlev he c'horf a voe roet dezhañ, Catherine Raffelin he anv. Bugale o doe, ha darn evel e verc'h Antonia "Tognina" Gonsalvus, a oa blevek evel o zad. Herri II a roas dezho un darn eus park Fontainebleau, en sell da ginnig dezho ur vuhez e-kreiz an natur ha gwarez ivez. An "dud-marmouz"-se a veze pedet da abadennoù a bep seurt, gwisket e dilhad al lez, ha Tognina e veze gwisket evel ur bompinell dalc'hmat. Er bloavezhioù 1580-90 e oa bet an tiegezh o veajiñ en Italia, hag o chom e lez an dugez Marc'harid Parma.

## Notennoù

* 1 2 (fr)Kelaouenn Historia, Eost 2009, p. 93.
# Petroskoi

Petroskoi (e karelieg, vepseg ha finneg; Petrozavodsk e ruseg: Петрозаводск) eo kêr-benn Republik Karelia e Kevread Rusia. Poblet eo gant 269 000 a dud (e 2013).
# Petru Rocca

Petru Rocca (Vicu, 1887-1966) a oa ur skrivagner hag un emsaver broadelour eus Korsika.
Goude e studioù e labouras evel mouller ha kenlabourat a reas, adalek 1913, gant ar gelaouenn gorsek A Tramuntana, savet gant Santu Casanova. Soudard e voe e-pad ar Brezel-bed Kentañ, ha roet e voe dezhañ medalenn al Lejion a Enor.
Pa zistroas diouzh an talbenn e savas ur strollad kadourien gozh, La Fraternelle Corse. Gant e vreur Matteu e krouas, e 1920, ar gelaouenn sizhuniek A Muvra. E 1922 e voe anvet da brezidant ar Partitu Corsu d'Azione (PCdA), nevez-savet diwar skouer ar Partito Sardo d'Azione, savet e Sardigna, gant kadourien gozh ivez. E 1934 e kinnigas, en anv ar Partitu Corsu Autonomistu, anv nevez ar PCdA, sevel ur vonreizh evit Korsika. Berzet e voe ar strollad e 1939, dre ma oa tamallet dezhañ kenlabourat gant Benito Mussolini.
Sevel a reas Petru Rocca ivez « U Teatru di A Muvra », e 1925. E 1926 e voe dioueliet gantañ, en A Padulella, ur blakenn e koun harlu Pasquale Paoli, pa oa aet hennezh da Napoli, da-heul e dad, e 1739. E 1938 e voe skarzhet eus Urzh al Lejion a Enor abalamour, a lavared, ma oa un « dañjer evit an unaniezh vroadel ».
Harzet e voe goude ar brezel ha kondaonet e voe da 15 vloaz a labour ret da ober e Gwiana. Digarc’hariet e voe da-heul un distaoliadeg embannet un nebeud bloavezhioù diwezhatoc’h. Bez’ e voe e-touez ar re a savas, e 1955, un doare akademiezh korsek anvet « Parlemu Corsu ». A-hed e vuhez en deus skrivet levrioù e korseg pe e galleg, diwar-benn istor e vro hag he lennegezh. Gantañ e voe savet ar ganaouenn « Innu Corsu » e 1937, ur ganaouenn hollvrudet bremañ gant an anv « U Culombu ».
Mervel a reas e Vicu e 1966.

## Oberennoù

* Les corses devant l'anthropologie, 1913
* Pruverbii, massime è detti corsi, 1921
* A pignatta, cumedia di Plautu, 1924
* Storia populare di Corsica, 1930
* Una Vittoria Autonomista. L'Assemblea di i "Stati Generali di Corsica, 1934
* Quaderni di u Cursismu, 1935
* Parlà d'Aghjacciu, puesii, 1955
* Connais-tu la Corse, 1960
* Tempi è tempi, 1963

## Notennoù

* ↑ Robert J. Blackwood, The state, the activists and the islanders: language policy on Corsica p.43, Springer, 2008

## Liammoù diavaez

* Langue et identité: l'exemple du corse durant la troisième république
# Petrus Christus

Petrus Christus a oa ul livour flamank a vije bet ganet e 1410 e Baarle-Hertog ha marvet e 1475 pe e 1476 e Brugge.
Levezonet e voe gant diazezerien flamank, Jan van Eyck ha Rogier Van der Weyden, evelto e labouras kalz war ar munudoù, an diarsell hag ur meskaj etre arouezelezh ha deoliezh. Gant Jan Van Eyck e teskas, ha lavaret e vez e lakaas oberenn Van Eyck ha hini Van der Weyden da vezañ brudet, peogwir e tiazeze e oberennoù war o re.

## Oberennoù

* Gouel Maria Veurzh, tro 1450
* Edouard Grymeston, 1446, Londrez, National Gallery
* Paotr e falc'hun, tro 1445-1450, Frankfurt-am-Main, Städtische Galerie
* Paotr Sorrows
* Klemmvan, tro 1450, Metropolitan Museum of Art, New York
* Ar C'hinivelezh
* Orfebour en e stal, 1449
* Poltred ur manac'h chartrouz, 1446, Metropolitan Museum of Art, New York
* Poltred ur roour, tro 1455
* Poltred ur roourez, ca 1455
* Poltred ur paotr yaouank, tro 1450-60, Londrez, National Gallery
* Penn ar C'hrist, Metropolitan Museum of Art, New York
* Diskenn diwar ar Groaz
* Poltred ur plac'h yaouank, 1446, eoullivadur war goad, 28x21 , Staatliche Museum, Berlin

## Liamm diavaez

* Petrus Christus: Un nebeud oberennoù
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sanluri

Sanluri zo ur gumun italian e proviñs Sud Sardegna; 8 127 a dud zo enni o chom.
# Sanlúcar

Sanlúcar zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun en Andalouzia, e Spagn.
* Sanlúcar de Barrameda, e proviñs Cádiz
* Sanlúcar de Guadiana, e proviñs Huelva
* Sanlúcar la Mayor, gwechall Sanlúcar de Alpechín, en proviñs Sevilla
* Sanlúcar de Albaida, hiriv Albaida del Aljarafe, en proviñs Sevilla.
# Sannerville

Sannerville :
| Iliz Intron-Varia ar c'hinivelezh ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Troarn |
| Kod kumun | 14666 |
| Kod post | 14940 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Pielot 2014-2016 |
| Etrekumuniezh | Caen la Mer |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 827 ann. (2014) |
| Stankter | 355 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 7 m — brasañ 55 m |
| Gorread | 5,14 km² |
| kemmañ |
Sannerville a oa ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant Troarn d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Saline.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil Brezel-bed: lazhet e voe pevar den nann-soudard e Sannerville gant bombezadegoù e miz Even 1944 e-pad Aloubadeg Normandi; distrujet razh e voe ar gumun d'an 18 a viz Gouere 1944 e-pad an Oberiadenn Goodwood. Dieubet e oa bet ar gumun d'ar 17 a viz Eost 1944 gant ar 4th Special Service Brigade eus Lu ar Rouantelezh-Unanet.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Ginivelezh an Intron-Varia.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Cap 14
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Sannicandro di Bari

Sannicandro di Bari zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.