# Lyev Tolstoy

Lev Tolstoy Лев Толстой :
| Luc'hskeudenn e liv nemeti L. Tolstoy, tapet e 1908 gant Prokudin-Gorskii, un diaraoger el luc'hskeudenniñ e liv ||
| Anv ofisiel | Лев Николаевич Толстой |
| Obererezh | Romantour |
| Ganedigezh | D'an 9 a viz Gwengolo 1828 Yasnaia Poliana, Impalaeriezh rusian |
| Marv | D'an 20 a viz Du 1910 Astapovo, Impalaeriezh rusian |
| Yezh skrivañ | rusianeg |
| Oberennoù pennañ ||
| Война и мир (Brezel ha peoc'h) (1867-1869) Анна Каренина (Anna Karenina) (1877) Воскресение (Dasorc'hidigezh) (1899) ||
| Sinadur | |
| kemmañ |
Ar c'hont Lyev Nikolaievitch Tolstoy (ruseg : Лев Николаевич Толстой), ganet d'an 28 a viz Eost 1828 e Yasnaya Polyana, e Rusia, ha marvet d'ar 7 a viz Du 1910 en Astapovo, zo unan eus ar meurañ skrivagnerien rusek. Skrivet en deus romantoù ha danevelloù brudet, pinvidik enne an danvez hag uhelder ar preder, ma tiskouez buhez ar bobl rus en amzer an dsared. Arnodskridoù en deus savet ivez, hag enno e kondaon galloud ar Stad ha hini an Iliz. Eskumunuget e voe gant an Iliz reizhkredennek rus. Goude e varv e voe distrujet e zornskridoù gant ar Stad.

## Oberennoù pennañ

Oberennoù lennegel e komz-plaen, pezhioù-c'hoari, fablennoù awenet gant Aisopos ha barzhonegoù e skrivas Lyev Tolstoy arnodskridoù prederouriezhel.
* Poltredet gant Nikolai Ge (1831–1894)
* Luc'hskeudennet e 1895, oadet a 67 vloaz

### Komz-plaen
#### Romantoù hir

* 1869 : Война и мир (Voyna i mir, "Brezel ha peoc'h")
* 1877 : Анна Каренина (Anna Karenina)
* 1899 : Воскресение (Voskresenie, "Dasorc'h")

#### Romantoù berr

* 1852: Детство (Detstvo, "Bugaleaj")
* 1854 : Отрочество (Otrotchestvo, "Krennoad")
* 1856 : Юность (Yunost', Yaouankiz")
* 1855–1856 : Севастопольские рассказы (Sevastopol'skiye rasskazy, "Istorioù Sevastopol")
* 1855 : Севастополь в декабре месяце (Sevastopol' v dekabre mesyatse, "Sevastopol e miz Kerzu") • Севастополь в мае (Sevastopol' v maye, "Sevastopol e miz Mae")
* 1856 : Севастополь в августе 1855 года (Sevastopol' v avguste 1855 goda, "Sevastopol e miz Eost 1855") • Утро помещика (Utro pomeshchika, "Beure ur perc'henn douar") • Два гусара (Dva gusara, "Daou houzard")
* 1859 : Семейное счастье (Semeynoe schast'e, "Eurvad en tiegezh")
* 1862 : Поликушка (Polikushka, "Polikouchka")
* 1863 : Казаки (Kazaki, "Kozaked")
* 1886 : Смерть Ивана Ильича (Smert' Ivana Il'icha, "Marv Ivan Ilitch")
* 1889 : Крейцерова соната (Kreitserova Sonata, "Sonadenn da Greutzer") • Дьявол (Dyavol, "Diaoul")
* 1893 : Ходите в свете, пока есть свет (Khodite v svete, poka yest' svet, "Kerzh er gouloù keit ha ma'z eus gouloù")
* 1895 : Хозяин и работник (Khozyain i rabotnik, "Perc'henn ha labourer")
* 1896-1904 :Хаджи-Мурат (Khadzhi-Murat, "Hadji Mourad")
* 1904 : Фальшивый купон (Fal'shivyi kupon, "Ar baperenn faos")

#### Istorioù berr

* 1851 : История вчерашнего дня (Istoriya vcherashnego dnya ("Istor dec'h")
* 1852 : Набег (Nabeg, "Argadenn")
* 1853 : Святочная ночь (Svyatochnaya noch', "Nozvezh an Nedeleg")
* 1854 : Как умирают русские солдаты (Kak umirayut russkiye soldaty, "Penaos e varv ar soudarded rusat")
* 1855 : Рубка леса (Rubka lesa, "Diskar ar c'hoadegi") • Записки маркера (Zapiski markera, "Notennoù ar merker")
* 1856 : Метель (Metel', "Arnev erc'h") • Разжалованный (Razzhalovannyy, "Kilet")
* 1857 : Люцерн (Lyutsern, "Luzern")
* 1858 : Альберт (Al'bert, "Albert")
* 1859 : Три смерти (Tri smerti, "Tri marv")
* 1860-1862 : Отрывки рассказов из деревенской жизни (Otryvki rasskazov iz derevenskoy zhizni, "Darnoù istorioù a-zivout buhez ar gêriadenn")
* 1861 : Идиллия (Idilliya, "Bugulgan")
* 1863 : фарфоровая кукла (Farforovaya kukla, "Ar boupinell borselen")
* 1872 : Бог правду видит, да не скоро скажет (Bog pravdu vidit, da ne skoro skazhet, "Doue a wel ar wirionez, hogen n'he lavaro ket emberr") • Кавказский пленник (Kavkazskiy plennik, "Prizoniad ar C'haokaz") • Охота пуще неволи (Okhota pushche nevoli, "An hemolc'h kentoc'h eget ar sklavelezh")
* 1880 : Прыжок (Pryzhok, "Adlamm") • Рассказ Аэронавта (Rasskaz Aeronavta, "Kontadenn an Aerlestrer")
* 1884 : Записки сумасшедшего (Zapiski sumasshedshego, "Deizlevr ur foll")
* 1887 : Суратская кофейная (Suratskaya kofeynaya, "Kafe Surat")
* 1888 : Холстомер (Kholstomer, "Kerzher")
* 1889 : Упустишь огонь - не потушишь (Upustish' ogon' - ne potushish', "Lezit an tan da vervel – N'e lazhit ket")
* 1891 : Франсуаза (Fransuaza, "Françoise") • Кто прав? (Kto prav?, "Gant piv emañ ar gwir ?")
* 1894 : Нечаянно (Netchayanno, "Dre zarvoud") • Сон молодого царя (Son molodogo tsarya, "Hunvre ur roue yaouank")
* 1897 : Дорого стоит (Dorogo stoit, "Ker e koust")
* 1898 : Отец Сергий (Otets Sergiy, "Tad Sergey") • Ходынка (Khodynka, "Khodynka")
* 1903 : Работа, смерть и болезнь (Rabota, smert' i bolezn', "Al labour, ar marv hag ar c'hleñved") • Три вопроса (Tri voprosa, "Tri goulenn") • После бала (Posle bala, "Goude ar bal")
* 1905 : Алёша Горшок (Alyosha Gorshok, "Alyocha ar Pod") • Бедные люди (Bednyye lyudi, "Ar beorien") • Посмертные записки старца Федора Кузьмича (Posmertnyye zapiski startsa Fedora Kuz'micha, "Eñvorennoù dalif ar c'hozhiad Fyodor Kouzmitch")
* 1906 : Божеское и человеческое (Bozheskoye i chelovecheskoye, "Doueel ha denel") • За что? (Za chto?, "Perak ?") • Корней Васильев (Korney Vasil'yev, "Korney Vasilyev") • Ягоды (Yagody, "Hugennoù") • Что я видел во сне (Chto ya videl vo sne, "Ar pezh am eus gwelet em hunvre") • Отец Василий (Otets Vasiliy, "Tad Vasiliy")
* 1908 : Сила детства (Sila detstva, "Galloud ar vugale")
* 1909 : Проезжий и крестьянин (Proyezzhiy i krest'yanin, "Beajer ha kouer")
* 1910 : Песни на деревне (Pesni na derevne, "Kanaouennoù er gêriadenn") • Разговор с прохожим (Razgovor s prokhozhim, "Kendiviz gant un tremeniad") • Три дня в деревне (Tri dnya v derevne, "Tri devezh war ar maez") • Благодарная почва (Blagodarnaya pochva, "Douar strujus")

#### Fablennoù ha hañvaladennoù

* 1880 : Две лошади (Dve loshadi, "An daou varc'h")
* 1881 : Чем люди живы (Chem lyudi zhivy, "Penaos e vev an dud")
* 1885 : два брата и золото (Dva brata i zoloto, "An daou vreur hag an aour") • Ильяс (Ilyas,"Elia") • Где любовь, там и бог (Gde lyubov', tam i bog, "El lec'h ma'z eus karantez emañ Doue") • Вражье лепко, а божье крепко (Vrazh'ye lepko, a bozh'ye krepko, "Hoalus eo an droug, met padus eo ar mad") • Девчонки умнее стариков (Devchonki umneye starikov, "Furoc'h e vez ar plac'hed eget an oadourien") • Два старика (Dva starika,"Daou gozhiad") • Сказка об дураке (Skazka ob durake, "Kontadenn un amoed")
* 1886 : Свечка (Svechka, "Ur c'houlaouenn-goar") • Три Старца (Tri Startsa, "Tri c'hozhiad") • Как чертёнок краюшку выкупал (Kak chertonok krayushku vykupal, "An diaoulig dasprenet gant ar bara") • Кающийся грешник (Kayushchiysya greshnik, "Ar penitiour") • Зерно с куриное яйцо (Zerno s kurinoye yaytso, "Ur c'hreunenn ker bras ha vi ur yar") • Много ли человеку земли нужно (Mnogo li cheloveku zemli nuzhno, "Pegement a zouar en deus ezhomm un den") • Крестник (Krestnik, "Ar filhor")
* 1887 : Три сына (Tri syna, "An tri mab")
* 1891 : Работник Емельян и пустой барабан (Rabotnik Yemel'yan i pustoy baraban, "Al laborer Yemelyan hag an taboulin goullo")
* 1894 : Карма (Karma, "Karma")
* 1895 : Три притчи (Tri pritchi, "Teir hañvaladenn")
* 1900 : Две различные версии истории улья с лубочной крышкой (Dve razlichnyye versii istorii ul'ya s lubochnoy kryshkoy, "Div kentel zishañvel eus istor ar ruskenn goloet a loubki")
* 1902 : Разрушение ада и восстановление его (Razrusheniye ada i vosstanovleniye yego, "Distrujañ an ifern hag e adsevel")
* 1903 : Ассирийский царь Асархадон (Assiriyskiy tsar' Asarkhadon, "Asarc'hadon, roue Asiria")
* 1908 : Волк (Volk, "Ar bleiz")

#### Diechu

* 1860-1863 : Декабристы (Dekabristy, "Ar Gerzuerien")
* 1870-1879 : Пётр I (Pyotr Iañ, "Pyotr Iañ")
* 1877-1878 : Князь Фёдор Щетинин (Knyaz' Fyodor Shchetinin, "Ar priñs Fyodor Chtchetinin")
* 1877-1879 : Cотня лет (sotnya let, "Kant vloaz")

### Pezhioù-c'hoari

* 1864 : Заражённое семейство (Zarazhonnoye semeystvo, "An tiegezh kontammet")
* 1866 : Нигилист (Nigilist, "Netraelour")
* 1886 : Власть тьмы (Vlast' t'my, "Galloud an deñvalijenn") • Первый винокур, или Как чертенок краюшку заслужил (Pervyy vinokur, ili Kak chertenok krayushku zasluzhil, "Ar strilher kentañ, pe Penaos e telleze an diaoulik un tamm bara") • Драматическая обработка легенды об Аггее (Dramaticheskaya obrabotka legendy ob Aggeye, "Danzen dramael mojenn Hagai")
* 1890 : Плоды просвещения (Plody prosveshcheniya, "Frouezh ar Sklêrijenn")
* 1890-1900 : И свет во тьме светит (I svet vo t'me svetit, "Hag ar gouloù a sked en duder")
* 1894 : Пётр Хлебник (Pyotr Khlebnik, "Pyotr C'hlebnik")
* 1900 : Живой труп (Zhivoi trup, "Ar c'horf-marv bev")
* 1910 : От ней все качества (Ot ney vse kachestva, "An abeg da bep tra")

### Barzhonegoù

* 1855 : Песня про сражение на реке Черной 4 августа 1855 г. (Pesnya pro srazheniye na reke Chernoy 4 avgusta 1855 g., "Kan a-zivout Emgann ar Stêr Zu, 4 a viz Eost 1855")
* 1879 : Дурень – Стихи-сказка [« Задумал дурень… »] (Duren'– Stikhi-skazka [« Zadumal duren'… »], "An diod – Barzhonegoù marvailhoù boudiged [« An diod a oa o soñjal... »")

## Notennoù

* ↑ Hervez an deiziadur gregorian ; 28 Eost hervez an deiziadur juluan.
* ↑ Hervez an deiziadur gregorian ; 7 Du hervez an deiziadur juluan.
* ↑ Bet embannet e 1911.
* ↑ Embannadur dalif ha diglok e 1912, klok e 1917.
* ↑ Embannadur dalif e 1911.
* 1 2 Embannadur dalif e 1928.
* ↑ Er c'hoari bilhard.
* ↑ Troet gant Françoise Lermen, Dik ha dak, 2012-2016, Tri marv.
* ↑ Embannadur dalif e 1932.
* 1 2 3 4 Embannadur dalif e 1911.
* ↑ Ul lizher e stumm ur gontadenn, skrivet gant L. Tolstoy hag e wreg Со́фья Sóf'ya d'he c'hoar.
* ↑ Troet e brezhoneg gant Youenn Olier, Skol, niv. 15, 1961.
* ↑ Embannet e 1893.
* ↑ Troet diwar un danevell gant Guy de Maupassant, Le Port (1889).
* 1 2 3 Embannadur dalif e 1912.
* ↑ Diechu ; embannadur dalif e 1912.
* ↑ Treuzyezhet diwar Les pauvres gens Victor Hugo (e La légende des siècles) gant Lidia Veselitskaya hag adaozet gant L. Tolstoy.
* ↑ Embannadur dalif e 1912.
* ↑ Embannadur dalif e 1917.
* ↑ Embannet e 1889.
* ↑ Embannet e 1903.
* ↑ Embannet e 1909.
* ↑ Un heuliad dilezet da Война и мир "Brezel ha peoc'h" ; embannet e 1884.
* ↑ Embannet e 1936.
* ↑ Embannet e 1935.
* ↑ E-kichen Sevastopol emañ ar Stêr Zu (44°33'26.0" N 33°38'50.0" R) ; eno e stourmas Impalaeriezh Rusia ouzh an Eil impalaeriezh c'hall kevredet gant Piemonte hag an Impalaeriezh otoman, a voe trec'h.
| Commons Muioc'h a restroù diwar-benn Lyev Tolstoy a vo kavet e Wikimedia Commons. | Sellit ouzh ar pennad Lyev Tolstoy e Wikiarroud, an dastumad menegoù. |