OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Spot

Spot zo ur c'hi bet krouet gant Eric Hill en ur rummad levrioù saoznek evit ar vugale. Troet eo bet en un 60 yezh bennak : Smot ("Tarch") eo e anv kembraek, Llunarin ("Tapad") en asturieg, hag all. "Spot" eo chomet e brezhoneg el levrioù embannet gant An Here.
# Springald

Ur springald, eus an alamaneg springen "lammat", a oa ur mekanik brezel evit ar sezizoù. Evel un arbalastr bras e oa, staliet war ur gwele pe war rodoù, da vannañ biroù, mein pe tan gresian.
Kentañ gwech ma voe skeudennet e voe en XI$^{vet}$ kantved en un dornskrid bizantat ; en Europa ar C'hornaoueg e voe ret gortoz fin an XII$^{vet}$ kantved ha penn-kentañ an XIII$^{vet}$ kantved evit gwelet an arm-se war an tachennoù brezel.
Treset e voe an arm-se diwar skouer ar vangounell a veze implijet gant ar Romaned. Lod skouerioù studiadennoù zo bet treset gant Leonardo da Vinci, d'ar mare ma oa o tresañ kanolioù dre boultr.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Spotlight (film)

Spotlight, pe Édition spéciale e Kebek, a zo ur film stadunanat skrivet gant Josh Singer ha Tom McCarthy, sevenet gant Tom McCarthy ha deuet er maez e 2015.
Kontañ a ra istor gwir ur pennad bet skrivet gant kazetennerien eus The Boston Globe diwar-benn ar veleien vaboriat kuzhet gant an Iliz katolik e Bro Boston.
Oskar ar gwellañ film hag Oskar ar gwellañ senario a zo aet gantañ e 2016.

## Aktourien bennañ

* Michael Keaton: Walter Robinson
* Mark Ruffalo: Michael Rezendes
* Rachel McAdams: Sacha Pfeiffer
* Liev Schreiber: Marty Baron
# Spotorno

Spotorno zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Spoue

Spoue :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Porifera |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar spoue eo al loened divellkeinek a ya d'ober ar skourrad Porifera. Bevañ a reont en dour (er mor evit an darn vrasañ anezho) a silont evit en em vagañ.
Meur a stumm zo gant ar spoue met an holl anezho a chom stag ouzh un diaz kalet bennak.

## korfadurezh

Daou wiskad kelligoù, etrezo un danvez jel-heñvel, a ya d'ober anezho :
* Ar gwiskad diavaez (ar pinakoderm) a c'hoarvez eus kelligoù plat (ar pinakokit) a laosk plas amañ a-hont d'an toulligoù hag o deus ur roll en eskemmoù etre ar spoueenn hag hec'h endro.
* Meur a gellig disheñvel zo en danvez etre-gwiskad, en o zouez ar spikulennoù kalkek pe silikek a ya d'ober un astez skeledenn.
* Ar gwiskad diabarzh zo kelligoù ispisial ennañ (ar c'hoanokit) a zo o roll krouiñ ur red-dour er gavenn (lodenn ziabarzh ar spoueenn) a-benn pourchas boued d'an organeg.
Tremen a ra an dour dre an toulligoù hag elfennoù magus a chom stag ouzh ar brec'hioù tro-dro da skourjez ar c'hoanokit. Skarzhet e vez an dour dre an oskulom.

## Kevrennadoù

3 c'hevrennad spoue a zo.
* spoue silikek :
** demospongiae (sk. : avu melen, fiez-mor, kouign-rouanez)
** hexactinellida
* spoue kalkek :
** calcarea
# Spoutnik

Spoutnik (eus ar rusianeg спутник a dalvez kement ha « kenveajer » pe « loarell ») eo anv ur rummad loarelloù bet kaset gant URSS e penn-kentañ ergerzhadeg an egor.

## Spoutnik 1

Spoutnik 1 a zo bet al loarell gentañ bet taolet eus an douar. E bouez a oa 83,400 kg ha tro an douar e rae dindan 97 munutenn. Skignañ a rae ur « bip-bip » war ar frekañsoù skingomz eus 20,005 betek 40,002 MHz.
D'ar 4 Here 1957 e voe taolet gant ar fuzeenn R-7. Stroñset e voe an Amerikaned gant se, un tamm evel da vare Pearl Harbor. Diskouez a rae e oa barrek ar Rusianed da gas misilennoù nukleel betek Amerika ma felle dezho.

## Spoutnik 2

Taolet e voe d'an 3 a viz Du 1957, ar gigez Laika e-bourzh met ne dreistvevas ket.

## Spoutnik 3

Taolet e voe d'ar 15 a viz Mae 1958 eus lec'hienn vannañ Baikonour e Kazakhstan.

## Spoutnik 4

Bannet e voe d'ar 15 a viz Mae 1960. Nij kentañ ar program Vostok e voe.

## Spoutnik 5

Taolet e voe d'an 19 Eost 1960. Treuzdougen a rae daou gi, Belka ha Strelka, 42 logodenn, daou razh ha meur a spesad plant ha foue. An holl a zreisvevas.

## Spoutnik 6

Bannet e voe d'ar 1añ Kerzu 1960. Daou gi a oa e-barzh, Ptchelka ha Mouchka, met al loarell a voe distrujet o vont tre an aergelc'h.

## Spoutnik 7 ha Spoutnik-8

Sonterezioù e oant e gwirionez, bannet war-zu Gwener.

## Spoutnik 9

Taolet e voe d'an 9 Meurzh 1961. Treuzdougen a rae ur jak hag ar giez Tchernouchka. Pep tra a yeas mat.

## Spoutnik 10

Taolet eo voe eus Baikonour d'ar 25 Meurzh 1961. Ur jak hag ar giez Zvezdochka a oa e-bourzh. Pep tra a yeas mat ha diroufenn.

## Liamm diavaez

* (en) Lec'hienn an NASA diwar-benn ar Spoutnik
# Sprimont

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Sprimont (walloneg : Sprimont ivez) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 74,46 km²
* Poblañs (2022) : 15 043 a dud
* Stankter : 202 den/km²
# Thomomys

Thomomys :
| Thomomys bottae ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Geomyidae |
| Genad : | Thomomys |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Thomomys a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ razhed-godell hag a vev e Norzhamerika.

## Spesadoù

* Thomomys bottae
* Thomomys bulbivorus
* Thomomys clusius
* Thomomys idahoensis
* Thomomys mazama
* Thomomys monticola
* Thomomys talpoides
* Thomomys townsendii
* Thomomys umbrinus
# Thonon-les-Bains

Thonon-les-Bains :
| Ar gêr gwelet eus nij. ||
| Anv arpitanek | Tonon |
| Bro | Savoia |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Savoia-Uhel |
| Arondisamant | Thonon-les-Bains (pennlec'h) |
| Kanton | Thonon-les-Bains (pennlec'h) |
| Kod kumun | 74281 |
| Kod post | 74200 |
| Maer Amzer gefridi | Jean Denais 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Thonon Agglomération |
| Lec'hienn web | https://www.ville-thonon.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 36 626 ann. (2020) |
| Stankter | 2 259 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 371 m — brasañ 569 m |
| Gorread | 16,21 km² |
| kemmañ |
Thonon-les-Bains zo ur gumun en departamant Savoia-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Thonon-les-Bains eo.
Er bloavezh 2020 e oa 36 626 a annezidi hag a reer Thononais anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Ripaille.
* Porzh Rives, war ribl lenn Leman.
* An isprefeti.

## Kêrioù gevellet

* Eberbach (Alamagn) abaoe 1961
* Mercer Island (Stadoù-Unanet Amerika) abaoe 2000

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Thomas de Keyser

Thomas de Keyser (e-tro 1596 en Amsterdam - 1667 en Amsterdam) a oa ul livour hag ur savour izelvroat ha mab Hendrick de Keyser.
De Keyser a oa barrek-tre a-fet livañ poltredoù, ha klask a voe war e lerc'h en Izelvroioù betek ar bloavezhioù 1630, ha goude-se ez eo Rembrandt a reas berzh en e blas. Rembrandt a voe levezonet gant oberennoù de Keyser, hag abalamour da se e voe soñjet e oa oberennoù zo diwar zorn Rembrandt, padal e oant bet savet gant de Keyser.
En e boltredoù e vez merzet e oa barrek da implij teknik an amskeud. Ul lodenn eus e boltredoù a zo a vent gant an dud a livas, daoust ma live peurliesañ taolennoù bihan a-walc'h, evel Pevar bourc'hvestr Amsterdam bodet da zegemer Marie de Medici (1638), a c'haller gwelout e mirdi Mauritshuis e den Haag.
Ouzhpenn livañ poltredoù e savas oberennoù a denn d'an istor ha d'ar mojennerezh, evel Theseus hag Ariadne hag a voe staliet e ti-kêr Amsterdam, hiziv an deiz Paleis op de Dam. De Keyser a labouras ivez evel savour. Eus 1662 betek e varv e 1667 e reas war-dro chanter ti-kêr nevez Amsterdam, deuet da vezañ hiziv an deiz Palez ar roue (Paleis op de Dam).
Ne ouezer tost netra diwar-benn an doare ma teskas ar vicher, met soñjal a reer e teskas gant arzourien all evel Aert Pietersz, Cornelis vander Voort, Werner van Valckert ha Nicolas Elias.
Er bloavezhioù 1640 e rankas dilezel al livañ dre ma ne rae ket kalz berzh, ha neuze e werzhas maen-bazalt etre 1640 ha 1654, goude-se e stagas gant al livañ en-dro.
Dastumad brasañ e oberennoù a zo er Rijksmuseum Amsterdam. Taolennoù all diwar e zorn a c'haller gwelout e Mirdi al Louvre e Pariz, er Metropolitan Museum of Art e New York, e Mirdi ar Peniti e Sant Petersbourg hag en National Gallery e Londrez.
Un delwenn da Dhomas de Keyser a zo ouzh mogerioù Stedelijk Museum en Amsterdam hag ur straed gouestlet dezhañ a zo en Enschede.
Er memes koulz e voe bev ivez Thomas de Keyser (Utrecht, 1597-1651), un aktour hag a oa niz Hendrick de Keyser.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ Veritus
* 1 2 Cultuurarchief
* ↑ Letterkundig woordenboek voor Noord en Zuid
* Er pennad-mañ ez eus testennoù tennet eus 11vet embannadur an Encyclopædia Britannica, ur vammenn a zo en domani foran.

## Liammoù diavaez

* Thomas de Keyser war lec'hienn Gallery of Art
* Artcyclopedia Listen ar mirdioù enno oberennoù gant Thomas de Keyser
# Thomas Woolner

Thomas Woolner (17 a viz Kerzu 1825 e Hadleigh, Suffolk – 7 a viz Here 1892) a oa ur c'hizeller hag ur barzh saoz.
Unan eus krouerien ar Vreuriezh rakrafaelour e voe e 1848. Woolner a zeskas gant ar c'hizeller William Behnes hag azalek 1843 e voe diskouezet e oberennoù er Royal Academy.
Dedennet e oa Woolner gant ar glasegezh, ar pezh ne glote ket gant ar peurrest eus ar rakrafaelourien, hag a oa troet war ar Grennamzer. A-du e save memes tra ganto evit a selle ouzh sellout pizh ouzh an natur. Dre ma ne zeue ket a-benn da c'hounit e damm gant e oberennoù e tivoras da Aostralia e 1852, met a-benn ar fin e tistroas d'ar Rouantelezh-Unanet, m'en en stalias evel kizeller ha gwerzher oberennoù arzel. A-drugarez d'e chomadenn en Aostralia e voe goulennet gantañ sevel delwennoù d'ar c'habiten Cook ha da Sir Stamford Raffles, hag eñ krouer Singapour. The Civilisation ha Virgilia eo e oberennoù brudetañ ha gwellañ, ma weler e varregezhioù dibar war ar c'hizellañ.
Woolner a voe dilennet er Royal Academy e 1875 hag ar c'hizellañ a gelennas etre 1877 ha 1879.
Brudet e voe ivez evel barzh. Unan eus e varzgonegoù kentañ, My Beautiful Lady e ditl, a zo ennañ levezon al luskad rakrafaelour. En oberennoù a skrivas da-heul, evel Pygmalion, Silenus ha Tiresius, e weler levezon ar glasegezh hag an orgederezh. Woolner a oa mignon da Alfred Tennyson, ha sevel a reas patrom ar barzhoneg Enoch Arden. Ken skoet e voe Charles Darwin gant poellad Woolner diwar-benn korfadurezh mab-den ken e tibabas envel Woolnerian Tip ul lodenn eus ar skouarn, diwar ur perzh eus un delwenn da Buck (an dudenn ijinet gant Shakespeare) savet gant Woolner.
Thomas Woolner a varvas trumm d'an oad a 67 vloaz. E wreg, Alice hec'h anv, a varvas e 1912. O mab, Hugh e anv, a zeuas eus New-York a-benn kemer perzh en obidoù. E bourzh an Titanic e veajas, ha dreistvevañ a reas.

## Liammoù diavaez

* Woolner war lec'hienn Gutenberg
* Thomas Woolner war lec'hienn Visit Cumbria
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Thomas a Kempis

Thomas a Kempis (anv latinaet implijet e galleg hag e meur a yezh), pe Thomas von Kempen pe Thomas Hemerken (1380 ?- 24 Gouere 1471 ?) a oa ur manac'h izelvroat. Er skridoù saoznek e skriver Thomas à Kempis alies. Sellet e vez ouzh Thomas a Kempis e-giz aozer gwirheñvel an De imitatione Christi (L'Imitation de Jésus-Christ) en defe embannet dizanv dre uvelder.
Ganet e oa e 1380 e Kempen, e-kichen Köln, en Alamagn en 1380. Hemerken e oa anv e dad, da lavarout eo morzholig.
En 1395 e voe skoliet e Deventer, en Izelvroioù. Dont a reas da vout eilskriver dihelloù.Goude ez eas da vanac'h da gouent menec'h Sant Aogustin e-kichen Zwolle, e-lec'h ma oa priol e vreur. Beleget e voe Thomas en 1413 hag anvet da eil-priol en 1429.
Mervel a eure e Zwolle en 1471.

## Notennoù

* ↑ Dont a rafe an à eus un doare da skrivañ an ab latin, hag a dalvez kement hag a, eus, e brezhoneg.
# Thomasine Gyllembourg

Thomasine Gyllembourg a oa ur skrivagnerez danek.

## Oberennoù

* Familien Polonius (1827)
* En Hverdags-Historie (1828)
* Den magiske Nøgle (1830)
* Kong Hjort (1830)
* Slægtskab og Djævelskab (1830)
* Den lille Karen (1830)
* Sproglæreren (1831) – pezh-c'hoari
* Magt og List (1831) – pezh-c'hoari
* Fregatskibet Svanen (1831) – pezh-c'hoari
* Drøm og Virkelighed (1833)
* Mesalliance (1833)
* De Forlovede (1834) – pezh-c'hoari
* Findeløn (1834)
* De lyse Nætter (1834)
* Ægtestand (1835)
* En Episode (1835)
* Extremerne (1835)
* Jøden (1836)
* Hvidkappen (1836)
* Montanus den Yngre (1837)
* Nisida (1837)
* Maria (1839)
* Een i Alle (1840)
* Nær og fjern (1841)
* Jens Drabelig (1841)
* En Brevvexling (1843)
* Korsveien (1844)
* Castor og Pollux (1844)
* T'o Tidsaldre (1845)
# Thomas Wilson Barnes

Thomas Wilson Barnes a zo bet ganet e 1825 ha marvet e 1874.
Mestrc'hoarier echedoù saoz.

## Degasadennoù

Ur c'hemm en Difenn Ruy López de Segura a voe krouet gantañ: anvet eo an Difenn Barnes (anvet eo an Difenn Smyslov a-wezhoù):
1. e4 e5
2. Mf3 Mc6
3. Fb5 g6?!
Degas a reas ivez an Digoradur Barnes:
1.e4 f6 .

## Liamm diavaez

* E c'hoari e Chessgames .
# Thon (stêr)

An Thon (a-wechoù Ton) zo ur stêr eus Pikardi, en hanternoz Bro-C'hall , adstêr d'an Oise. Eieniñ a rae en departamant an Ardennes, ha treuziñ an Aisne. 56 km zo dezhi.
# Thon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Thon zo ur ger gallek
* anv gouennoù pesked, a zo ton pe toun e brezhoneg
* an Thon zo ur stêr eus Pikardi, en hanternoz Bro-C'hall, adstêr d'an Oise.

## Pennadoù kar

* Ton
* Tonn
* Tont
# Trinitapoli

Trinitapoli zo ur gêr hag ur gumun eus Italia e proviñs Barletta-Andria-Trani, e Puglia. 13 832 a dud zo enni o chom.

## Istor

Casaltrinità e oa an anv anezhi betek 1863. Betek 2004 e oa e proviñs Foggia.
# Trinovantes

Trinovantes pe Trinobantes eo anv ar bobl vrezhon a veve e mervent Enez Vreizh, a-raok donedigezh ar Romaned. Camulodunum, anvet Colchester hiziv, e oa o c'hêr-benn. Bevañ a raent en hanternoz d'ar stêr Tavoez, en Essex ha Suffolk hirie. Anavezet int dre skridoù Julius Caesar, Augustus (Res Gestae Divi Augusti), Tacitus (Annales) hag ivez dre Historia Regum Britanniae ar C'hembread Jafrez Menoe

## O anv

* J. Kaesar, Brezelioù Galia V,20,1 / V,21,I / V,22,5 : Trinobantes
* Tacitus, Annales, XIV,31 : Trinobantes
* Klaudios Ptolemaios, II,3,11 : Trinoantes ( = Trinoantes); var. Trinoouantes ( = Trinovantes).
* Klaudios Ptolemaios, II,3,14 : Trinoantas; var. Trinwantas.
* Orosius, VI,9,8 : Trinobantum (gén.); var. Trinovantum.

## Levrlennadur

* Ordnance Survey : Map of Roman Britain. Third Edition. Southampton. 1956
* A.L.F RIVET & Colin SMITH : The place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. London. 1979 / 1982
# Trinieg

Trinieg :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Trinyac |
| Anv gallek (ofisiel) | Trignac |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | Mouster-al-Loc'h betek 2015, Sant-Nazer-2 abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44210 |
| Kod post | 44570 |
| Maer Amzer gefridi | David Pélon 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Bro velestradurel | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Lec'hienn Web | www.mairie-trignac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 101 ann. (2020) |
| Stankter | 563 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 19′ 08″ Norzh 2° 11′ 16″ Kornôg / 47.3188888889, -2.18777777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 12 m bihanañ 0 m — brasañ 10 m |
| Gorread | 14,38 km² |
| Trinieg ||
| kemmañ |
Trinieg (Trignac ez-ofisiel e galleg) zo ur gumun e Kanton Mouster-al-Loc'h, e Liger-Atlantel, e gevred Breizh.

## Armerzh

* Aspadennoù govelioù Trinieg.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Krouet ar gumun

* Krouet e voe ar gumun e 1913 diwar ul lodenn eus tiriad Mouster-al-Loc'h ha lakaet e voe e Kanton Sant-Nazer.

#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 206 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Bombezet e voe Trinieg d’an 22 a viz Meurzh 1943 ha distrujet e voe an iliz katolik.
* D'an 28 a viz Meurzh 1943 e kouezhas ur c'harr-nij (Halifax II marilhet BB283 ha kodet VO-R) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Trinieg; mervel a reas e seizh nijour, douaret e voent e bered ar Baol-Skoubleg.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: mervel a reas daou vilour eus ar gumun hervez monumant ar re varv.

#### Kemm kanton

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Mouster-al-Loc'h pa voe adsavet e 1973.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Sant-Nazer-2 pa voe diskaret Kanton Mouster-al-Loc'h e 2014.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Alar, 1955-1957, luc’hskeudennoù$^,$.
* Monumant ar re varv, anv ebet outañ, luc'hskeudenn ha div blakenn en e gichen gant an anvioù. Dioueliet e voe d’an 8 a viz Meurzh 1931.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1921

* Andonioù : Cassini hag EBSSA

## Sport

* E-pad pell eo bet Rugbi Klub Trinieg e-touez ar gwellañ kluboù rugbi e Breizh.

## Pennad kar

* Mouster-al-Loc'h.

## Liammoù diavaez

* (br) Trinieg war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Pertes RAF
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Trinità (Italia)

Trinità zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Trino

Trino (Trin e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Trinity College

Trinity College (Coláiste na Tríonóide en iwerzhoneg), pe Trinity College Dublin, pe ivez gant un dro lavar all College of the Holy and Undivided Trinity of Queen Elizabeth near Dublin) a oa bet krouet e 1592 gant ar rouanez Elizabeth Iañ. Trinity College eo ar c'h-"college" nemetañ ezel eus skol-veur Dulenn (memes ma heñvelsterioù a vez graet kazi eus al lavaroù "Trinity College Dublin" ha "University of Dublin". An hollad graet eus ar skol-veur hag an Trinity a zo an hini koshañ en Iwerzhon, unan eus seizh koshañ er bed saoznek. Hag an hini nemetañ lec'hiet e-maez ar Rouantelezh-Unanet.
# Trinidad (Kuba)

Trinidad zo ur gêr eus Enez Kuba, en arvor kreisteiz an enezenn, e Proviñs Sancti Spíritus.

## Istor

Diazezet e voe Trinidad d'an 23 a viz Kerzu 1514 gant Diego Velázquez de Cuéllar hag anvet Villa De la Santísima Trinidad.
# Trinità d'Agultu e Vignola

Trinità d'Agultu e Vignola zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Trinneté

La Trinneté eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet Trinity e saozneg ha La Trinité e galleg, enni 3 156 den o chom (2011), hag ur gorread 12,3km².
Pemp vîngtaine a zo er barrez-mañ:
* La Vîngtaine d'la Ville-à-l'Êvêque
* La Vîngtaine du Rondy
* La Vîngtaine dé Rôzé
* La Vîngtaine d's Augrès
* La Vîngtaine d'la Crouaîs'sie
# Stio

Stio zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Stiogan

Stiogan :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Cephalopoda |
| Urzhad : | Teuthida |
| Kerentiad : | Loliginidae |
| Genad : | Loligo |
| Anv skiantel ||
| Loligo vulgaris Lamarck, 1798 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar stiogan, pe sifoc'hell, pe stivell, (Loligo vulgaris) a zo ur blotvil mor hag a vev er meurvor Atlantel hag e mor an Hanternoz.
# Stirad skinwel

Ur Stirad skinwel a vez graet eus un heuliad lodennoù eus un abadenn skignet er skinwel ha liammet kenetrezo, gant ar memes titl. An displegadenn n'eo ket ar memes hini hervez ar broioù.
Ar stirad skinwel a zo disheñvel diouzh ar film skinwel hag a zo un oberenn faltaziek skinwel met e-unan ha dibaot. Ur film skinwel a c'hell bezañ mammenn d'ur stirad skinwel evel lodenn pilote, evel evit Columbo pe Twin Peaks. A-wechoù e vez implijet ar film skinwel evel taol-arnod da welet daoust hag tu a vo da sevel ur stirad skinwel pe get evel evit adsevel Battlestar Galactica e 2004.
# Stilo (Italia)

Stilo zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Stimigliano

Stimigliano zo ur gumun en Italia, e proviñs Rieti ha rannvro Lazio.
# Stina

Stina zo ur berrstumm d'an anv Kristina, roet evel anv-badez svedek e Sveden.

## Tud

* Stina Nordenstam (*1969), kanerez saoznek svedat
# Sting

Sting (Gordon Matthew Thomas Sumner diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 2 a viz Here 1951 e Wallsend (e Bro-Saoz, nepell eus Newcastle upon Tyne), zo ur c'haner-sonaozer hag aktour saoz. Aet e oa da skolaer e-pad ur pennad amzer berr a-raok dont da vezañ brudet-mat evel pennkaner ha soner gitar-boud ar strollad sonerien The Police, bet krouet e penn kentañ 1977.
# Stintino

Stintino zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Stipiturus

Stipiturus :
| Stipiturus ruficeps, tresadenn gant Keulemans (1899). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Maluridae |
| Anv skiantel ||
| Stipiturus Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Stipiturus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Stipiturus malachurus
** S. m. halmaturinus, S. m. hartogi, S. m. intermedius, S. m. littleri, S. m. malachurus, S. m. parimeda, S. m. polionotum ha S. m. westernensis,
* Stipiturus mallee,
* Stipiturus ruficeps.
Eizh (8) isspesad en holl : o c'havout a reer en Aostralia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Maluridae/Stipiturus (lennet e-barzh d'an 19 a viz Eost 2016).
# Vigliano Biellese

Vigliano Biellese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e Piemonte.
# Vigilius

Vigilius Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Roma, Rouantelezh ostrogot |
| Dilennet da bab | 29 a viz Meurzh 537 |
| Dibenn e baboni | 7 a viz Even 555 |
| En e raok | Silverius |
| War e lerc'h | Pelagius Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Vigilius (e latin: Vigilius), ganet e Roma (Rouantelezh ostrogot) ha marvet d'ar 7 a viz Even 555, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 29 a viz Meurzh 537.
# Vigliano d'Asti

Vigliano d'Asti a zo ur gumun eus Italia e proviñs Asti, hag e rannvro Piemonte.
# Vighizzolo d'Este

Vighizzolo d'Este a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Vignale

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Vignale zo un anv-lec'h italianek.

   ## Kumunioù

   * Vignale, e Korsika
   * Vignale Monferrato, e proviñs Alessandria

   ## Frazioni

   * Vignale Riotorto, e Piombino e proviñs Livorno
   * Vignale, e Traversetolo e proviñs Parma
   * Vignale, e Borgo Virgilio e proviñs Mantova
   * Vignale, e San Cipriano Picentino e proviñs Salerno

   ## Karter

   * Vignale, e Novara
# Vignanello

Vignanello zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
# Vignate

Vignate a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Viggiù

Viggiù zo ur gumun eus Italia e proviñs Varese e Lombardia.
# Vignale Monferrato

Vignale Monferrato (Vignà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.

## Pennad kar

* Monferrato