OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amarildo Tavares da Silveira

Amarildo Tavares da Silveira (pell anavezetoc'h evel Amarildo), bet ganet d'an 29 a viz Gouere 1940 e Campos dos Goytacazes (Rio de Janeiro, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian, aet da c'hourdoner da-heul e amzer c'hoarier.
Lesanvet e oa bet O Possesso gant ar c'hazetenner brazilian Nelson Rodrigues.

## Kib vell-droad ar bed

Araoger e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Amarildo en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1962 bet aozet e Chile : aet ar maout gantañ ha skipailh broadel Brazil ; erlec'hiet en devoa Pelé pa oa bet gloazet ha c'hoariet pevar c'hrogad o verkañ tri fal (daou ouzh skipailh Spagn, unan ouzh skipailh Tchekoslovakia) e-kerzh ar genstrivadeg-se. Perzh e oa eus ar skipailh – Gilmar - Djalma Santos, Mauro, Zózimo, Nílton Santos - Zito, Didi - Garrincha, Vavá, Amarildo, Zagallo – a c'hounezas (3-1) ar gourfenn ouzh hini Tchekoslovakia en Estadio Nacional de Chile (Santiago de Chile) d'ar 17 a viz Mezheven 1962.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Miz Mezheven hervez mammennoù all 'zo.
* ↑ 1939 hervez mammennoù all 'zo.
# Amarant

Amarant :
| Secale cereale ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Caryophyllales |
| Kerentiad : | Amaranthaceae |
| Genad : | Amaranthus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Amaranthus a zo ur genad geot. War-dro 60 spesad a anavezer gant bleunvioù limestra, ruz pe alaouret. Kalz perzhioù boutin o deus gant izili ar genad Celosia. Daoust ma weler kalz anezho evel geot fall, e vezont gounezet a-wechoù evel legumaj pe edoù.

## Liammoù diavaez

* Flora online : Flora of North America
* Amaranthus Info
* Alternate Field Crops Manual
* Dye Studies
* Organization Promoting Amaranth in Mexico
* Evaluation of Six Amaranth Varieties
* Lost Crops of Africa: Volume II: Vegetables A report released by the National Research Council in 2006.
* Amarant zo anv ur ouenn gwez ivez, ha koad eus Kreisteizamerika, Brazil dreist-holl.
# Amaranth

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Amaranth zo un anv-lec'h saoznek en Amerika.

## Kanada

* Amaranth (Manitoba)
* Amaranth (Ontario)

## Stadoù-Unanet

* Amaranth (Delaware)
* Amaranth (Pennsylvania)
# Amanliz

Amanliz :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Amanliz |
| Anv gallek (ofisiel) | Amanlis |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gentieg |
| Kod kumun | 35002 |
| Kod post | 35150 |
| Maer Amzer gefridi | Loïc Godet 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Maen ar Boudiged |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | https://www.amanlis.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 759 ann. (2020) |
| Stankter | 70 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 00′ 26″ Norzh 1° 28′ 29″ Kornôg / 48.0072222222, -1.47472222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 25 m — brasañ 93 m |
| Gorread | 25,25 km² |
| Amanliz ||
| kemmañ |
Amanliz (Amanlis e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gentieg e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

Kumunioù amezeg: Kornuz; Sant-Armael-ar-Gilli; Neveztell; Kastell-Geron; Pereg; Gentieg.

## Anv

* "Aman-Lez, Beurre-Cour ou Cour-du-Beurre".
* "Amanliarum, XI Abbé Bossard / BN; Amanliis, 1127, BN"
Talvoudegezh : souezhus e vefe un anv tennet diwar ar ger brezhonek amann ! (brezhoneg ne oa ket komzet en Amanliz).

## Istor
### Henamzer

* Kavet eo bet Teñzor Amanlis en 1835, anezhañ 10 000 pezh a vefe bet aozet gant Veneted pe Riedoned, gant an eizhtroadeg, met mont a reas a-skign, war-bouez 310 pezh a gaver hiriv e Mirdi Breizh.
* Pièces en billon attribuées aux Vénètes et aux Riedones trouvées en 1835 à Amanlis (Musée d'Histoire et d'Archéologie de Vannes).

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 64 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,63 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: ur soudard a varvas e 1957.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Ekonomiezh

* Chistr:
** en atant au bonheur des pommes" : , pennad en Ouest-France

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* d'Acigné, aotrounez Amanliz ː
* En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour.
* Ger-ardamez : Neque terrent monstra

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ A. Marteville & P. Varin : warlec'hien ha reizherien Ogée; 1843.
* ↑ Jean-Yves Le Moing : Les noms de lieux bretons de Haute Bretagne. Coop-Breizh. 1990.
* ↑ Marc'h eizhtroadek, skeudenn ur marc'h o c'haloupat.
* ↑ Katherine Gruel, Le monnayage armoricain et le contexte de la Guerre des Gaules, "Trésors enfouis de l'âge du Fer à la Révolution", Musée d'Histoire et d'Archéologie de Vannes, embannadurioù Locus Solus, 2013, (ISBN 978-2-36833-016-6)
* 1 2 3 Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890
# Amapala

Amapala zo ur gumun eus Honduras e departamant Valle, e pleg-mor Fonseca, anezhi Enez El Tigre hag an inizi bihan tro-dro.
# Amarante (Portugal)

Amarante zo ur gêr hag ur gumun eus hanternoz Portugal, e distrig Porto.

## Pennad kar

* Listenn kêrioù Portugal
# Amantea

Amantea a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Aulacorhynchus

Aulacorhynchus :
| Aulacorhynchus prasinus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Ramphastidae |
| Anv skiantel ||
| Aulacorhynchus Gould, 1835 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aulacorhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1835 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad toukaniged a ya d'ober ar genad :
* Aulacorhynchus albivitta
** A. a. albivitta hag A. a. phaeolaemus,
* Aulacorhynchus atrogularis
** A. a. atrogularis, A. a. cyanolaemus hag A. a. dimidiatus,
* Aulacorhynchus caeruleogularis,
* Aulacorhynchus coeruleicinctis,
* Aulacorhynchus cognatus,
* an toukanig Derby (Aulacorhynchus derbianus),
* Aulacorhynchus griseigularis,
* Aulacorhynchus haematopygus
** A. h. haematopygus hag A. h. sexnotatus,
* Aulacorhynchus huallagae,
* Aulacorhynchus lautus,
* Aulacorhynchus prasinus
** A. p. prasinus, A. p. virescens, A. p. volcanius, hag A. p. warneri,
* Aulacorhynchus sulcatus
** A. s. calorhynchus, A. s. erythrognathus hag A. s. sulcatus,
* Aulacorhynchus wagleri,
* Aulacorhynchus whitelianus
** A. w. duidae, A. w. osgoodi hag A. w. whitelianus.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ramphastidae/Aulacorhynchus (lennet e-barzh d'an 19 a viz Ebrel 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aukštaitija

Aukštaitija (Uheldirioù e lituaneg) zo unan ag ar pemp rannvro dudoniel a zo e Lituania. Donet a ra hec'h anv a uhelder ar c'horn-bro-se, dreist-holl en takadoù ar reter, e-skoaz ar peurrest eus Lituania.

## Douaroniezh

Emañ Aukštaitija e biz Lituania. Bout zo enni ivez lodennoù dister a Latvia hag a Velarus. Kêr vrasañ ar rannvro eo Panevėžys gant 100 000 a annezidi. Ar c'hêrioù pennañ enni zo (ouzhpenn 20 000 annezad):
* Panevėžys - 119,749 ("kêrbenn" ar rannvro)
* Jonava - 34,954
* Utena - 33,860
* Kėdainiai - 32,048
* Visaginas - 29,554 (savet da vare an URSS ha poblet a dud o tonet a lodennoù arall an ez-URSS)
* Ukmergė - 28,759
* Radviliškis - 20,339
Goloet eo ar rannvro gant lennoù, dreist-holl er reter.

## Istor

Savet eo bet Dugelezh Veur Lituania en XIIvet kantved gant al Lituaned, ur meuriad balt, a veve en Aukštaitija. He c'hêrbenn gentañ a voe Kernavė. E feur-emglev Gediminas e 1322, e vez graet terra Eustoythen ('Takad an Aukštaitijaned') eus Aukštaitija. Lod he lak da gavell Lituania.

## Tudoniezh

Al lodenn vrasañ ag an dud a gomz Aukštaitijaneg, ur rannyezh ag al lituaneg (Rannet eo bet al lituaneg e div rannyezh: Aukštaitijaneg, er reter hag er Su, ha Samogitianeg (pe Žemaitijaneg) e kornôg Lituania, al lodenn vrasañ ag an isrannyezhoù o tennañ d'an hini kentañ). Monet a ra implij ar rannyezh-se war zisteraat avat.
Bout zo minorelezhioù rusianek (ma n'eo ket rusian da vat) ha Belarusek er reter, war harzoù Belarus.

## Arouezioù

E miz Meurzh 2007 e voe kinniget ardamezioù ha banniel Aukštaitija.

## Gwelet ivez

* Park Broadel Aukštaitija

## Liamm diavaez

* (en) Beajiñ en Aukštaitija
# Augustine Variot

Augustine Variot, ganet Augustine Mory d'ar 14 a viz Meurzh 1866 e Vic-des-Prés (Côte-d'Or) hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz C'hwevrer 1959 e Montrouge (Seine, Hauts-de-Seine), a oa un emsaverez komunour c'hall.
Adalek ar Brezel-bed kentañ e voe ezel en SFIO hag e bodad-erounit Strollad ar maouezed sokialour (Groupe des femmes socialistes) ha kemer a reas perzh el luskad a-enep ar brezel.
E 1925 e voe dilennet e kuzul-kêr Malakoff (Seine) daoust ma ne c'halle ket ar maouezed bezañ dilennet.

## Koun

E 2003 e voe roet hec'h anv d'ur straed e kreiz-kêr Malakoff diwar atiz ar vaerez Catherine Margaté.

## Pennadoù kar

* Joséphine Pencalet
* Marguerite Chapon
* Marie Chaix
* Marthe Tesson

## Liammoù diavaez

* VARIOT Augustine war lec'hienn La Maitron
# Augusto Pinochet

Augusto José Ramón Pinochet Ugarte [pinoˈʧet] a zo bet ganet d'ar 25 a viz Du 1915 e Concon, nepell a Valparaíso (Chile) ha marvet d'an 10 a viz Kerzu 2006 e Santiago de Chile (Chile), a oa ur jeneral ha politikour chileat. Penn-Stad Chile e voe adalek an 11 a viz Gwenholon 1973 betek 1988.

## E vuhez

Augusto Pinochet a voe ar bugel kentañ eus c'hwec'h bugel e dud. E dad, Augusto Pinochet Vera (Chanco, 1891-Arica, 1944), a oa deuet un hendad dezhañ eus Breizh en XVIIIvet kantved, hag e vamm, Avelina Ugarte Martínez (Cauquenes, 1895-Santiago, 1986), a oa he zud eus Navarra; dimeziñ a rejont en Valparaíso d'ar 24 a viz Here 1914 en parrez Nuestra Señora de Andacollo. E dad-kozh a-berzh mamm, Alejandro Ugarte, a stourmas e menezioù Perou e-pad Brezel ar Meurvor Habask.

## Levrlennadur

* (br) Olivier Bras ha Jorge González, Allende, an emgann diwezhañ, Nadoz-Vor Embannadurioù, 2019. (ISBN 9791093241081)
Manuel Blanco Encalada | Agustín Eyzaguirre | Ramón Freire y Serrano | Francisco Antonio Pinto Díaz | Francisco Ramón Vicuña Larraín | Francisco Ruiz Tagle | José Tomás Ovalle | Francisco Errázuriz | José Joaquín Prieto Vial | Manuel Bulnes Prieto | Manuel Montt Torres | José Joaquín Pérez Mascayano | Federico Errázuriz Zañartu | Aníbal Pinto Garmendia | Domingo Santa María González | José Manuel Balmaceda | Jorge Montt Álvarez | Federico Errázuriz Echaurren | Aníbal Zañartu | Germán Riesco Errázuriz | Pedro Montt Montt | Elías Fernández Albano | Emiliano Figueroa Larraín | Ramón Barros Luco | Juan Luis Sanfuentes Andonaegui | Arturo Alessandri Palma | Luis Altamirano | Luis Barros Borgoño | Carlos Ibáñez del Campo | Pedro Opazo | Manuel Trucco | Juan Esteban Montero Rodríguez | Carlos Dávila | Bartolomeo Blanche Espejo | Abraham Oyanedel Urrutia | Pedro Aguirre Cerda | Jerónimo Méndez | Juan Antonio Ríos Morales | Alfredo Duhalde | Gabriel González Videla | Jorge Alessandri Rodríguez | Eduardo Frei Montalva | Salvador Allende Gossens | Augusto Pinochet Ugarte | Patricio Aylwin Azócar | Eduardo Frei Ruiz-Tagle | Ricardo Lagos Escobar | Michelle Bachelet | Sebastián Piñera | Gabriel Boric
* ↑ [https://web.archive.org/web/20180118122605/https://www.geni.com/people/Guillaume-Pinochet/6000000002454729141 Guillaume Pinochet, ganet e Sant-Malo e 1695.
# Augustonemetum

Augustonemetum e oa anv ar gêr galian-ha-roman a oa el lec'h m'emañ bremañ Clermont-Ferrand. Oppidom nevez an Arverned e oa adalek aloubadeg ar Romaned.
# Aulerci

An Aulerci - e latin - pe Aolerked a oa anv peder fobl c'halian o chom etre ar stêrioù Liger ha Saena.

## Gerdarzh

Dont a ra anv an Aulerci eus ur rakger au- , a verk ar pellder, a gaver e meur a yezh indezeuopek, hag ur ger lerco- diwar *LERC- o talvezout "roud", deuet da vout LERC'H e brezhoneg; en iwerzhoneg ez eus un anv LORG (kemm boas e/o) a zo "roud". An Aulerci a vije neuze "tud ar roudoù". N'haller ket sklaeraat ar ster evit poent avat.

## Peder fobl

Sed anvioù ar peder fobl, a oa teir anezho er c'hevredad arvorigat:
* an Aulerci Brannovices, suj d'an Aedui, e saonenn ar stêrioù Yonne pe Saône.
* an Aulerci Cenomanes, e proviñs Gallia Lugdunensis, er reter (e lodenn reter Maine) ; ha Vindunum pe Cenomani (Le Mans) a oa o c'hêr-benn,
* an Aulerci Diablintes, etre ar Redones er c'hornôg hag ar Cenomanes er reter (e lodenn gornôg Maine) ; hag e Noviodunum pe Diablintes (Jublains), edo o c'hêr-benn.
* an Aulerci Eburovices, e proviñs Gallia Lugdunensis, etre ar Veliocasses er reter hag al Lexovii er c'hornôg, en-dro d'o c'hêr-benn Mediolanum pe Eburovices (Évreux).

## Pennadoù kar

* Pobloù Galia

## Notennoù

* ↑ Aulerked en Notennou diwar-benn ar Gelted koz, p. 347
* ↑ Julius Caesar, Commentarii de Bello Gallico, levrenn VII, 75.
* ↑ (Julius Caesar, Commentarii de Bello Gallico, levrenn III, 10.
* ↑ (Julius Caesar, Commentarii de Bello Gallico, levrenn III, 17.
# Augusto

Augusto zo un anv-badez spagnolek, italianek ha portugalek diwar an anv latin Augustus.

## Yezhoù all

* Aogust, e brezhoneg
* August, en alamaneg
* Augustus, e saozneg
* Auguste, e galleg

## Lec'hanvioù

* Augusto Pestana, e stad Rio Grande do Sul, e Brazil.

## Tud

* Augusto de Armas
* Augusto de Campos
* Augusto De Luca, luc'hskeudenner italian
* Augusto Algueró
* Augusto H. Álvarez
* Augusto B. Leguía
* Augusto Álvarez Rodrich
* Augusto Barcia
* Augusto Barcia Trelles
* Augusto Béguinot
* Augusto Boal
* Augusto Bravard
* Augusto César Leal Angulo
* Augusto César Lendoiro
* Augusto César Ferrari
* Augusto Céspedes
* Augusto Fernández de Avilés
* Augusto Matías Fernández
* Augusto Ferrando
* Augusto Thorndike Galup
* Augusto Martínez Olmedilla
* Augusto Martínez Sánchez
* Augusto Miranda y Godoy
* Augusto Parra
* Augusto Pestana, politikour braziliat,
* Augusto Pinochet, jeneral ha politikour chileat,
* Augusto Polo Campos
* Augusto Prono
* Augusto Righi
* Augusto Raúl Cortazar
* Augusto Roa Bastos, skrivagner paragwaiat
* Augusto Ruschi
* Augusto Torres
* Augusto Timoteo Vandor
* Augusto Vargas Alzamora
* Augusto Vera
* Augusto Weberbauer
* Augusto Yep

### César Augusto

* César Augusto Arias
* César Augusto Asencio
* César Augusto Ayuso
* César Augusto Dávila Gavilanes
* César Augusto Lasso
* César Augusto Lequerica Delgado
* César Augusto Palma y Palma
* César Augusto Ramírez
* César Augusto Santiago
* César Augusto Valoyes Córdoba

### Disheñvelout

* Augusto Pinochet
* Augusto Pérez
# Augusto Ferrer-Dalmau

Augusto Ferrer-Dalmau Nieto, ganet d'an 20 a viz Genver 1964 zo ul livour hiperrealour arbennikaet war taolennoù istorel milourel eus mareoù disheñvel, dreist-holl hini istor nerzhioù lu Bro-Spagn.

### Taolennoù

* La batalla de Rocroi (2011).
* El milagro de Empel (2015).
* General Jackson (2011)
* For Spain and for the King, Galvez in America (2016)
* La conquista del Colorado
* La Marcha de Galvez.

## Pennadoù kar

* Don Troiani
# Augustus

Augustus e oa anv latin an impalaer roman kentañ, Caius Octavius Thurinus, anavezet evel Augustus (63 kent JK –14). Un anv-badez saoznek eo hiziv.

## Yezhoù all

* Aogust e brezhoneg
* August, en alamaneg,
* Auguste, en galleg,
* Augusto, en spagnoleg

## Titl

Diwar anv an impalaer e teuas da vout un titl roet d'an impalaerien roman.
* Gwelout Augustus (titl).
Troet e voe an anv e gresianeg, sebastos, ha diwar-se e voe savet an anv Sebastianus, a zo Sebastian e brezhoneg.

## Tud
### Anv-badez

* Augustus de Morgan (1806–1871), matematikour
* Augustus Dickens, breur da Charles Dickens
* Augustus Edward Hough Love (1863–1940), matematikour
* Augustus Egg, livour saoz
* Augustus FitzRoy, dug Grafton
* Augustus II the Strong (1670–1733), roue Pologn ha dilenner Saks,
* Augustus III of Poland (1696–1763), roue Pologn ha dilenner Saks,
* Augustus John (1878–1961), livour
* Augustus Lukeman, kizeller stadunanat
* Augustus ar Yaouankañ, Dug Brunswick-Lüneburg (1579–1666), dug en Impalaeriezh santel roman
* Augustus Thomas, dramaour stadunanat
* Augustus Volney Waller (1816–1870), neurofiziologour saoz
* Augustus Desiré Waller (1856–1922), skiantour ha mab da Augustus Volney Waller
* Augustus, dilennour Saks (1526–1588)
* Lord Augustus Loftus, diplomat aostralian
* ar Priñs Augustus Frederick (1773–1843), mab d'ar roue George III

### Anv-tiegezh

* John Augustus (1785–1859), Boston boot maker known as the "Father of Probation"
* Philippus Augustus, anv latin ar roue gall Fulup II an Aogust (1165–1223), roue gall
* Frederick Augustus III (1865-1932), diwezhañ roue Saks

## Lec'hanvadurezh

* Augustus Island, e Nunavut, e Kanada
* Mount Augustus National Park, park broadel en Aostralia
Kalz lec'hioù a zo bet anvet da enoriñ an impaler:
* Autun
* Augsburg
* Augusta Treverorum

## Monumantoù

* Trophy of Augustus, Grande Corniche
* Augustus Prima Porta, delwenn roman
* Fort Augustus Abbey, e Bro-Skos
* Via Labicana Augustus, delwenn roman
* Ti Augustus, palez e Roma

## Skiant

* Agaricus augustus, ur seurt kebell-touseg

## Lennegezh

* Augustus, ur romant saoznek gant John Edward Williams e 1973 .

## Tud a faltazi

* Augustus Gloop, el levr Charlie and the Chocolate Factory
* Augustus Rookwood, en istorioù Harry Potter
* Lord Augustus Highcastle, er pezh Augustus Does His Bit gant George Bernard Shaw.

## Pennadoù kar

* Aogust
* August
* Augusta
* Augusto
* Augustus Waller
* Arch of Augustus
* Temple of Augustus
# Angèle Jacq

Ganet eo bet Angèle Jacq en ur familh labourerien douar e miz Mae 1937 e Landudal. Aet eo d'an anaon d'an 12 viz Ebrel 2021 e Kemper.
Kuitaet he doa ar skol da bemzek vloaz evit labourat war atant he zud. Dimezet e 1956, he deus dalc'het ur menaj e-pad pemzek vloaz. Ganet he deus seizh bugel. E 1971 e kuitaas an ti-feurm evit mont da werzhañ boued skornet. Prientet he deus ar CAP implijad ti-bank e 1974-1975. Labouret he deus goude evit ar CMB. Kenskriverez evit an Télégramme eo bet ivez. Ur gronikenn sizhuniek he deus bet war Radio Kerne e 1999-2000. Ouzhpenn skrivañ pennadoù he deus skrivet un toullad romantoù. Kuzulierez-kêr eo bet e Landudal eus 1983 da 1989.
Kemeret he deus perzh er gevredigezh Keit Vimp Bev e deroù ar bloavezhioù 1980. E miz Here 1999 e oa e-touez sinerien Galv Karaez. Da-heul e teuas da vezañ prezidantez ha mouezh-aotreet an aozadur (e galleg Collectif Breton pour la Démocratie et les droits de l'Homme). Resevet he deus kolier Urzh an Erminig e 2003.

## Levrioù bet skrivet ganti
### e galleg

* 1995 : Les braises de la Liberté, France-Empire, Pariz
* 1997 : Légendes de Bretagne, France-Empire, Pariz
* 1999 : Le voyage de Jabel, Ouest-France, Roazhon
* 2002 : Ma langue au chat, Le Palémon, Sant-Evarzeg
* Les hommes libres
** 2003 : Levrenn 1, Ils n'avaient que leurs mains, Le Palémon, Sant-Evarzeg
** 2005 : Levrenn 2, Un brassard et des sabots, Le Palémon, Sant-Evarzeg
** 2007 : Levrenn 3, Liberté Frankiz Fahafana, Le Palémon, Sant-Evarzeg
* 2010 : Tinaig (heuliad Les braises de la Liberté), Coop Breizh, Speied

### Mammennoù

Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles gant Lionel Henry, Yoran embanner ; 2013.

## Notennoù

* ↑ Aet eo Angèle Jacq d'an Anaon, Agence Bretagne Presse, 13 avril 2021
* ↑ Adembannet e 2004 gant Le Palémon
# Anhalt

Anhalt a oa ur gontelezh dizalc'h, hag un dugelezh adal 1806, en hanternoz an impalaeriezh alaman hag a zo bremañ e Saks-Anhalt.
Dont a ra an anv eus kastell kozh Anhalt, e koad Harz, kouezhet en e boull. E-kreiz Prusia edo, en hanternoz e oa Brandenburg, er c'hornog edo Proviñs Saks (e Prusia) ha Braunschweig, er c'hreisteiz edo Rouantelezh Saks.
Dessau e oa ar gêr-benn.
Div lodenn a oa : Anhalt ar reter hag Anhalt ar c'hornog, ha pemp enklozadur e Proviñs Saks : Alsleben, Muhlingen, Dornburg, Goednitz ha Tilkerode-Abberode.

## Rannidigezh

E 1603 e voe rannet Anhalt etre pemp mab Joachim Ernest : Anhalt-Dessau, Anhalt-Bernburg, Anhalt-Köthen, Anhalt-Zerbst hag Anhalt-Plötzkau.
# Angèle Vannier

Angèle Marie Thérèse Vannier (Sant-Servan, 12 a viz Eost 1917 – Bazouges-la-Pérouse, 2 a viz Kerzu 1980) a oa ur varzhez c'hallek.

## Buhez

Desavet e oa bet betek hec’h 8 vloaz gant he mamm-gozh a-berzh mamm a oa o chom e Bazouges-la-Pérouse. Da c’houde e oa aet d’ar skol e Roazhon evit mont da apotikerez. Siwazh, skoet dall d’he 21 bloaz e voe ret dezhi paouez gant he studi.
Distro da di he bugaleaj e oa kroget da sevel barzhonegoù ha ne zistilhe da skrivañ nemet pa oant peurechu. E-pad an Eil Brezel-bed e oa en em gavet ar barzh, Théophile Briant (1891-1956). Goprad kozh en un ti-bank, deuet e oa-eñ da glask repu e Parame ha gantañ e oa bet roet ton da Angèle da genderc’hel gant ar varzhoniezh. Gant Briant e oa bet savet e Parame ar gazetenn Le Goéland he devoa kemeret perzh bras en oberezh sevenadurel Breizh.
Dimezet, aet e oa da chom da Bariz m’he devoa kejet gant Paul Éluard (1895-1952) : gantañ e oa bet savet ur rakskrid d’he dastumad L'Arbre à Feu. E 1950 he devoa skrivet ur varzhoneg hag a oa bet lakaet da ganaouenn da c’houde gant ur sonaozer war-nes ober ur vicher dispar : Philippe Gérard (1924-2014). Kanet e oa bet Le Chevalier de Paris gant Édith Piaf e 1950 ; bloaz goude e voe roet Kentañ priz ar ganaouenn c’hall dezhi. Er bed a-bezh ez eus bet 185 enrolladenn disheñvel eus ar ganaouenn mil vrudet, gant kanerien veur evel Yves Montand, Catherine Sauvage, Frank Sinatra (When the World was young), Bing Crosby, Nat King Cole ha Marlène Dietrich (Die Welt War Jung).
Ar Prix Valentine de Wolmar a voe deroet da Angèle Vannier gant an Akademiezh C'hall e 1963 evit an dastumad Choix de poèmes<ref>(fr) 'Prix Valentine de Wolmar'. Kavet : 17/09/2023..
Goude terriñ he nask e oa distroet da Vreizh d'ober annez e bazouges-la-Pérouse da vat e 1973. Diwar neuze he devoa gouestlet he buhez d’ar varzhoniezh kenkoulz dre skrid ha dre gomz. Hep pellaat re na diouzh Pariz na diouzh Roazhon he devoa berniet abadennoù barzhoniezh, abadennoù skinwel, prezegennoù e Bro-C’hall hag en estrenvro, oc’h adkavout hengoun ar varvailherien gelt. E 1975 e oa kouviadez Radioscopie, un abadenn skingomz mil anavezet kinniget gant Jacques Chancel, hag en abadenn skinwel Le Grand Échiquier, kinnget gantañ ivez.
E miz Eost 1975 he devoa savet un arvest barzhek e Théâtre de poche Hédé-Bazouges : Pierre de Nuit. Adalek 1976 betek 1980 e oa bet fiziet en Angèle gant ministrerezh c'hall an Deskadurezh-Stad ar gefridi da vont da gizidikaat ar skolajidi hag ar liseidi ouzh ar varzhoniezh.
A-hed an holl vloavezhioù-se e oa bet embannet ganti meur a varzhoneg, en o zouez :
* Les songes de la lumière et de la brume (1947) ;
* L'arbre à feu (1950) ;
* La nuit ardente (1969) ;
* Ordination de la mémoire (1976) ;
* Brocéliande que veux-tu ? (1978).
Da Anaon ec'h eas d’an 2 a viz Kerzu 1980 e Bazouges-la-Pérouse, war-lerc’h ur c’hoariadenn e Turkia.
# Angélique Duchemin

Angélique Duchemin, ganet d'ar 26 a viz Even 1991 e Thuir (Pyrénées-Orientales) ha marvet e Perpinyà (Pyrénées-Orientales) d'an 29 a viz Eost 2017, a oa ur vokserez c'hall bet div wech kampionez Bro-C'hall hag Europa hag ur wech kampionez ar bed er rummad lijer.
Marvet eo en ospital Perpinyà war-lerc'h ur gudenn yec'hed e-pad ur c'hourdonadenn. Oadet e oa a 26 vloaz.