OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Friedrich Wilhelm von Braunschweig-Wolfenbüttel

Friedrich Wilhelm von Braunschweig-Wolfenbüttel, lesanvet der Schwarze Herzog (an Dug Du), ganet d'an 9 a viz Here 1771 e Braunschweig, ha lazhet d'ar 16 a viz Mezheven 1815 en emgann Quatre Bras de Baisy-Thy, a oa ur priñs ha jeneral alaman.
E penn arme Braunschweig e oa a-enep arme Napoleon en Alamagn. Dug Braunschweig-Wolfenbüttel, Braunschweig-Bevern, Braunschweig-Danneburg, Braunschweig-Göttingen, Braunschweig-Salzderhelden ha Braunschweig-Osterode e oa adal 1806. Ren a reas dugelezh Braunschweig-Wolfenbüttel etre 1806 ha 1807 a-raok aloubadeg ar C'hallaoued. Adkemer a reas ar galloud e 1813. Lazhet e voe daou zeiz a-raok emgann Waterloo.
Mab e oa da Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig, Dug Braunschweig-Lüneburg, ha da Augusta von Hannover. Kenderv ha breur-kaer e oa da George IV.
E 1789 e oa kabiten en arme Prusia ha brezeliñ a reas a-enp an arme c'hall. E 1805 e teuas da vout Dug Oels .

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas en 1802 da Maria Elisabeth Wilhelmine von Baden‎ (1782-1808), merc'h da Karl Ludwig von Baden ha da Amalie von Hessen-Darmstadt, ha c'hoar da Luise von Baden (1779–1826), impalaerez Rusia, ha da rouanez Sveden.

## Bugale

Daou vab o doe, an eil e oa an dug Wilhelm von Braunschweig-Wolfenbüttel marvet en 1884, an hini diwezhañ eus ar skourr Braunschweig-Wolfenbüttel.
# Friedrich Wilhelm Iañ (Prusia)

Friedrich Wilhelm Iañ, pe Frederig-Gwilherm Iañ Prusia (1688–1740), lesanvet Ar roue-Soudard (der Soldatenkönig), a oa roue Prusia ha Dilenner Brandenburg (evel Friedrich Wilhelm II) adal 1713. Priñs Neuchâtel e oa ivez. Kalz bugale en doa, ha Frederig II eo ar brudetañ anezho.
Troet e oa gant arz ar brezel, ha dre Europa a-bezh e klaskas gwazed vras evit ur rejimant lesanvet Ramzed Potsdam.
Dimezet e oa da Sophie Dorothea von Hannover.

## E vugale

Pevarzek bugel en doe:
* Friedrich Ludwig (1707–1708), marvet da ur bloaz
* Wilhelmine (1709–1758) - dimezet d'ar markgrav Friedrich von Brandenburg-Bayreuth
* Friedrich Wilhelm (1710–1711)
* Friedrich II (1712–1786) - dimezet e 1733 da Elisabeth Christine von Braunschweig-Bevern (1715–1797)
* Charlotte (1713–1714)
* Friederike Luise (1714–1784) - dimezet da Karl Wilhelm Friedrich von Brandenburg-Ansbach
* Philippine Charlotte (1716–1801) - 1733 dimezet d'an dug Karl Iañ von Braunschweig
* Karl (1717–1719)
* Sophie Dorothee Marie (1719–1765) - dimezet da Friedrich Wilhelm von Schwedt
* Luise Ulrike (1720–1782) - dimezet da Adolf Fredrik, Roue Sveden
* August Wilhelm (1722–1758) - dimezet da Luise Amalie von Braunschweig-Wolfenbüttel (1722–1780),
* Anna Amalie (1723–1787) - chomet dizimez
* Heinrich (1726–1802) - dimezet da Wilhelmine von Hessen-Kassel (1726-1808)
* Ferdinand (1730–1813) - dimezet da Anna Elisabeth Luise von Brandenburg-Schwedt (1738–1820),
* Sophie Wilhelmine (1709-1758)
* Friedrich (1712–1786).
* Friederike Luise (1714-1784)
* Philippine Charlotte (1716-1801)
* Sophie Dorothea Marie
* Luise Ulrike
* Anna Amalie
# Friedrich Wilhelm Prusia

Friedrich Wilhelm Prusia, en alamaneg Friedrich Wilhelm von Preußen, zo anv meur a roue pe a briñs eus Prusia.

## Impalaered

* Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen, anv an impalaer Gwilherm Iañ.
* Friedrich Wilhelm Albert Victor von Preußen, anv an impalaer Gwilherm II.

## Rouaned

* Friedrich Wilhelm Iañ Prusia (1688-1740)
* Friedrich Gwilherm II Prusia (1744-1797)
* Friedrich Wilhelm III Prusia
* Frederig Gwilherm IV Prusia (1795-1861)

## Priñsed

* Frederig Gwilherm Iañ Brandenburg, dilenner Brandenburg,
* Friedrich Wilhelm Karl von Preußen, pe Wilhelm Prusia (1783-1851), jeneral prusian
* Friedrich Wilhelm Ludwig von Preußen, pe Friedrich Prusia (1794-1863), jeneral prusian
* Friedrich Wilhelm Victor August Ernst von Preußen, pe Wilhelm Prusia (1882-1951), mab an impalaer Gwilherm II, anavezet evel ar c'h-Kronprinz;
* Friedrich Wilhelm Prusia (1880–1925)
* Friedrich Wilhelm, priñs Prusia (1939-).

## Pennadoù kar

* Friedrich
* Wilhelm
# Friedrich Wilhelm von Nassau-Weilburg

Friedrich Wilhelm von Nassau-Weilburg (1768-1816) a oa priñs Nassau-Weilburg.
Dimezet e oa da Luise von Sayn-Hachenburg (1772–1827).

## Kerentiezh

Mab e oa da Karl Christian von Nassau-Weilburg ha da Carolina van Oranje-Nassau (1743-1787).
Wilhelmine Carolina a oa merc'h da Willem IV van Oranje-Nassau ha da Anne, Princess Royal and Princess of Orange, a oa merc'h henañ ar roue saoz George II ha Caroline von Ansbach.
# Friedrich Wilhelm von Seydlitz

Friedrich Wilhelm von Seydlitz (1721-1773) a oa un ofiser prusian, ha jeneral ar varc'hegiezh. E penn arme Prusia e voe trec'h meur a wech e-kerzh ar Brezel Seizh Vloaz. Brudet eo Emgann Rossbach e 1757 ma flastras 41 110 a soudarded, Gallaoued hag Aostrianed, gant 22 000 Prusian.

## Levrlennadur

* (en) Lawley, Robert Neville : General Seydlitz, a Military Biography, HardPress Publishing, 2019 (ISBN 978-0-371-13808-3)
# Friedrich der Schöne

Friedrich der Schöne, pe Frederig ar C'hoant (1289 e Wien - 1330 en Gutenstein, Aostria-Izel) a oa ur priñs eus an Tiegezh Habsburg anavezet ivez evel Friedrich III, Dug Aostria ha Steiermark. Adalek 1314 betek 1322 e voe eneproue ar Romaned, da lavarout eo ne oa ket bet dilennet evel a oa dleet da vezañ Impalaer santel. Met e 1325 e reas emglev gant e genderv impalaer Ludwig IV, hag e voe anvet da Roue ar Romaned evel Friedrich III.
Mab e oa d'an Impalaer Albrecht Iañ an Impalaeriezh santel ha da Elisabeth Carinthia, hag o eil mab e oa. Mervel a reas e vreur henañ Rudolf Iañ ha muntret e voe e dad en 1308. Neuze e rannas karg an dugelezh etre e vreur Leopold hag eñ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Friedrich Wilhelm Iañ

Friedrich Wilhelm Iañ zo bet anv meur a roue pe a briñs
* Friedrich Wilhelm Iañ (Sachsen-Weimar), dug (1573–1602)
* Friedrich Wilhelm Iañ (Mecklenburg), dug Mecklenburg (1692–1713)
* Friedrich Wilhelm Iañ Adolf (Nassau-Siegen), priñs (1707–1722)
* Friedrich Wilhelm Iañ (Prusia) ar Roue-Soudard, roue Prusia (1713–1740)
* Friedrich Wilhelm Iañ (Hessen-Kassel), Landgraf ha priñs dilenner (1847–1866)

## Pennadoù kar

* Friedrich Wilhelm II
* Friedrich Wilhelm
# Friedrich Wilhelm Iañ (Sachsen-Weimar)

Friedrich Wilhelm Iañ von Sachsen-Weimar (* 1562 en Weimar; † 1602 en Weimar) a voe Dug Sachsen-Weimar adalek 1573 betek e varv. mab e oa da Johann Wilhelm Iañ (Sachsen-Weimar) (1530–1575) ha d'e bried Dorothea Susanne von der Pfalz (1544-1592).
Div wech e timezas.
# Krogad ar Marv

Krogad ar Marv (rusianeg: Матч смерти) (ukraineg: Матч смерті) zo un anv bet roet gant ar studioù istorel goude an Eil Brezel-bed d'ur c'hrogad mell-droad c'hoariet e Kyiv er Reichskommissariat Ukraine (berraet e RKU) dindan dalc'h an Alamagn nazi. Kêr Gyiv he doa ur skipailh mell-droad anvet Start (kirillek: Старт) a oa hini al labouradeg bara n° 1 a oa bet o c'hoari meur a wech a-raok an Eil Brezel-bed. Ar skipailh a oa savet dreist-holl gant c'hoarierien a-vicher eus an Dynamo Kyiv hag al Lokomotyv Kyiv a laboure el labouradeg suj d'an Alamaned ha d'o harperien.
D'ar 6 a viz Eost 1942, an FC Loc'hañ en doa c'hoariet a-enep ar skipailh alaman Flakelf. Un 2 000 bennak a arvesterien a oa bet o welet ar c'hrogad, pep hini anezho o paeañ ur sammad 5 roubl. Gounezet e oa bet ar c'hrogad 5-3 gant Soviediz.

## Kenaroud

Un den a orin eus Kyiv anvet Georgiy Kuzmin en doa lakaet war-raok en e levr Facts and fiction of our football (Были и небыли нашего футбола) e oa ar c'hentañ skouadrenn eus an Dynamo Kyiv unan gant izili eus an Tcheka hag en o zouez Konstantin Fomin.

## C'hoarierien

* Nikolaï Troussevitch (Николай Трусевич, 1909-1943)
* Mikhaïl Poutistine (Михаил Путистин, 1906-1981)
* Ivan Kouzmenko (Иван Кузьменко, 1912-1943)
* Alekseï Klimenko (Алексей Клименко, 1912-1943)
* Makar Gontcharenko (Макар Гончаренко, 1912-1997)
* Fiodor Tioutchev (Фёдор Тютчев, 1907-1959)
* Mikhaïl Sviridovski (Михаил Свиридовский, 1908-1973)
* Vladimir Balakine (Владимир Балакин, 1913-1992)
* Pavel Komarov (Павел Комаров, 1913-goude 1970)
* Lev Goundarev (Лев Гундарев, 1921-1994)
* Gueorgui Timoféïev (Георгий Тимофеев, 1910-1967)
* Nikolaï Korotkikh (Николай Коротких, 1909-1942)
* Iouri Tchernega (Юрий Чернега, 1919-1947)
* Mikhaïl Melnik (Михаил Мельник, 1915-goude 1944)
* Vassili Soukharev (Василий Сухарев, 1911-goude 1944)
# Krogenn

Ur grogenn (kregin el liester) zo ur golo meinek a vez d'un toullad blotviled, evel ar maligorned pe an istr.

## Krogenn ha kogenn

Kogenn a vez lavaret pa gomzer eus vioù evned.

## Sterioù all

Ur grogenn ormel a vez graet eus ur vag dister.

## Pennadoù kar

* krogenn-Sant-Jakez
* melc'hwed krogennek, pe melc'hwed krogilhennek, pe c'hoazh melc'hwed kregilhennek
* traezh-krogenn pe traezh-kregen
# Krogad zugzwang divarvel

Ar C'hrogad zugzwang divarvel zo ur c'hrogad c'hoari echedoù a c'hoarvezas e Kopenhagen e miz Meurzh 1923 gant an Alaman Fritz Sämisch hag al Latviad-Danad Aaron Nimzowitsch. Abalamour d'un degouezh ral-tre e c'hounezas e anv, rak e kreiz ar c'hrogad en em gavas Sämisch e zugzwang : kement fiñv a raje a washaje e stad ; e dibenn ur c'hrogad e c'hoarvez zugzwang peurliesañ.
Den ne verzas ar c'hrogad-se d'an deiz ma voe c'hoariet. Daou vloaz goude, e 1925, A. Nimzowitsch a embannas e notennoù koulz er gazetenn Wiener Schachzeitung hag en e levr Die Blockade ma lakaas an degouezh-se d'ur zugzwang ; lod mestrc'hoarierien n'int ket ali gantañ.

## Dibun

Kopenhagen, Meurzh 1923 :
| Fritz Sämisch – Aaron Nimzowitsch — 0–1 ||||||
| 1 d4 Mf6 2. c4 e6 3. Mf3 b6 4. g3 Fb7 5. Fg2 Fe7+ | 6. Mc3 0-0 7. 0-0 d5 8. Me5 c6 9. cxd5?! cxd5 10. Ff4 a6 | 11. Tc1 b5 12. Db3 Mc6 13. Mxc6 Fxc6 14. h3? Dd7 15. Rh2 Mh5! | 16. Fd2 f5! 17. Dd1 b4! 18. Mb1 Fb5 19. Tg1 Fd6 20. e4 fxe4! | 21. Dxh5 Txf2 22. Dg5 Taf8 23. Rh1 T8f5 24. De3 Fd3 25. Tce1 h6!! (0–1) | abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 25. ... h6!! |
| abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 25. ... h6!! |||||

## Rendael

Ar vestrc'hoarierien Wolfgang Heindenfeld (1911-1981), Andrew Soltis (ganet e 1947) ha Raymond Keene (ganet e 1948) a nac'has an termen zugzwang staget ouzh ar c'hrogad Sämisch–Nimzowitsch 1923.
* Heindenfeld : gwech ebet ne c'hoarvez zugzwang er c'hrogad-se ; Nimzowitsch zo darev da c'hoari 26. ... T5f3, Sämisch ne c'hall ket stourm a-enep, echu eo evitañ ha mat pell zo.
* Soltis : Sämisch en dije gallet fiñval hep en em lakaat en arvar, ha gounez tachenn goude ; Nimzowitsch a c'hall gounez an Damez, met kement-se n'eo ket zugzwang pa ne redi ket ar roue enebour d'en em lazhañ.
* Keene : seizadur zo, kentoc'h eget zugzwang ; erru e oa Sämisch er stad truezus a vez krak a-raok ar pat.

## Gwelout ivez

* Krogad divarvel

## Notennoù

* ↑ (en) Winter, Edward (1997). 'Zugzwang'. Kavet : 01/02/2022.
* ↑ (de) 'Dir Blockade'. Kavet : 01/02/2022.
* ↑ (en) W. Heindelfeld meneget gant Golombez, Harry e Golombek's Encyclopedia of Chess, Crown, 1944 (ISBN 978-0-517-53146-4)
* ↑ (en) Soltis, Andrew : Chess to Enjoy, Stein & Day, 1980 (ISBN 978-0-8128-6059-7) – "Solbis, Andy" eo anv an aozer war golo al levr.
* ↑ (en) Keene, Raymond D. : Aron Nimzowitsch: A Reappraisal, David McKay, 1974 (ISBN 978-0-679-13040-6)
# Kroc'hen Azen

Kroc'hen Azen, Kroc'henig er yezh komzet, zo ur gontadenn-bobl europat hag a zeu eus ar Grennamzer. Testeniekaet eo evit ar wech kentañ er XVI$^{vet}$ kantved e-barzh an oberenn Propos rustiques skrivet e 1547 gant ar Breizhad Noël du Fail. Dastumet ha kempennet eo bet gant kalz skrivagnerien goude, en o zouez gant ar Gall Charles Perrault, embannet gantañ e 1694, ha lakaet goude en dastumad Les Contes de ma Mère l'Oye e 1697. Tennañ a ra ivez d'ar gontadenn Allerleirauh ("Feurioù-a-bep-seurt") e dastumad ar vreudeur Grimm e 1812.

## Ar gontadenn

Emañ ar rouanez o vervel. Goulenn a ra digant he fried roue prometiñ ne zimezo nemet gant ur vaouez koantoc'h egeti. Ha koantoc'h egeti n'eus ket. Met ur verc'h o deus. Ha dre ma kresk e teu da vout koantoc'h eget he mamm. Ha setu ar roue da c'houlenn e verc'h da zimeziñ. Evit chom hep dimeziñ hag ober ur gwadorged e c'houlenn ar verc'h kaout saeoù kaer pe gaeroc'h evel argouroù. Ne vern pegen diaes int da ober e kav an tad an doare da lakaat ober anezho bep tro. Tec'hel kuit a ra ar briñsez yaouank, gwisket en ur c'hroc'hen azen. Ur priñs a saveteo ar goantenn, hag an urzh a reno.

## Dielfennañ

Gwadorged ha « kemplezh Elektra » eo a zo e-kreiz ar gontadenn.

## Lennegezh vrezhonek

Ul levrig brezhonek anvet Kroc'hen Azen a oa an niverenn 14 eus ar rummad Levrioù ar vugale gant Al Liamm er bloavezhioù 1950-1960.
War an hevelep danvez e c'haller lenn Merc’h ar Roue Spagn, e Kontadennoù ar Bobl Fañch an Uhel : « ...an deiz war-lerc’h e komzas arre d’e verc’h a zimeziñ dezhañ, met da-vat, hag e-pad eizhtez ne roas peoc’h ebet dezhi gant ar gaoz-se ».

## Filmoù

Un nebeud filmoù zo bet savet diwar troioù-kaer Kroc'henig :
* Peau d'Âne, film mut savet gant ar Gall Albert Capellani e 1904 ;
* Peau d'Âne, film gant Albert Capellani e 1908 ;
* Peau d'âne, film war gant ar Breizhad Jacques Demy, troet e 1970.

## Pennadoù kar

* Levrioù ar vugale

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Skrid Perrault, e gwerzennoù .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Jules Gros, Trésor du breton parlé, II/293
* ↑ “Merc’h ar Roue Spagn”, Kontadennoù ar Bobl, trede levrenn, Al Liamm, p. 26.
# Krochte

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek ha flandrezek kornôgel | Krochte |
| Anv ofisiel | Crochte |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du canton de Bergues |
| Kanton | Sint-Winoksbergen |
| Kod INSEE | 59162 |
| Kod post | 59380 |
| Maer | Marcel Coget |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,83 km² |
| Led | 50° 56' 08" Norzh |
| Hed | 02° 23' 22" Reter |
| Uhelder kreiz | 9 m |
| Uhelder bihanañ | 4 m |
| Uhelder brasañ | 32 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 676 (2007) |
| Stankter | 86 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Krochte en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Crochte, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

## Istor
### Henamzer

* Pezhioù moneiz galian eus ar vMorined hag an Atrebated ha pezhioù moneiz roman a zo bet kavet gwechall.

### XI$^{vet}$ kantved

* 1067, kentañ meneg eus al lec'h: Crochtem, izelvroeg kozh krochte: douar uhel ha sec'h, izelvroeg kroft: roz, saozneg: croft: park bihan.

### Dispac'h gall

* 1793: ar person Dezitter a voe fuzuilhet e Sint-Winoksbergen.

## Savadurioù

* Iliz ag ar XVII$^{vet}$ kantved, tour-iliz roman, aoter-vras (1726); en diavaez, maen-bez (XV$^{vet}$ kantved).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Kroeshañveg

Kroeshañveg :
| Anv gallek (ofisiel) | Croixanvec |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Pondi |
| Kod kumun | 56049 |
| Kod post | 56920 |
| Maer Amzer gefridi | Sylviane Le Ponner 2020-2021 |
| Etrekumuniezh | Pondi Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 173 ann. (2019) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 08′ 25″ Norzh 2° 52′ 05″ Kornôg / 48.1402777778, -2.86805555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 160 m bihanañ 108 m — brasañ 162 m |
| Gorread | 6,09 km² |
| Kroeshañveg ||
| kemmañ |
Kroeshañveg a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Pondi e departamant ar Mor-Bihan.
Kendeuzet e oa bet gant Sant-Jelan d'ar 1añ a viz Genver 2022 d'ober ur gumun nevez : Sant-Jelan-Kroeshañveg.

## Istor
### XII$^{vet}$ kantved

* Kroeshañveg a oa un drev eus parrez Noal-Pondi.

### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Kroeshañveg e kanton Noal-Pondi; e Bann Pondi e oa. Dilamet e voe kanton Noal-Pondi e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Kroeshañveg e kanton Pondi bet miret ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Kroeshañveg en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,67 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Samzun ha Sant Maoris.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Maoris Duaod (1113 pe 1115), abad kisterkiat Langoned ha diazezer abati Karnoed e Kloar-Karnoed.

## Pennadoù kar

* Sant-Jelan,
* Sant-Jelan-Kroeshañveg.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Kroeshañveg war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Arrêté du 30 septembre 2021 portant création de la commune nouvelle de Saint-Gérand-Croixanvec
* ↑ (fr) Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, 1939, (e galleg), pajenn 39
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 82
* ↑ (fr) Cassini - EHESS - Kroeshañveg - Fichenn ar gumun
* 1 2 (fr) memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, 1939, (e galleg), pajennoù 39 ha 41
# Krog (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Krog zo un anv hollek evit seurtoù benvegoù lies o mentoù hag o danvezioù.

## Skouerioù

* Pezh danvez solut ha kromm gant ur penn lemm, a c’hell bezañ staget e penn ur gordenn pe fun ar c'havr.
* Benveg gant un troad (koad, plastik...) ha bizied metal a-serzh evit labourat an douar. Sellit ouzh Krog (benveg).
Mar bez implijet evit pesketa pe kregina pe dastum ar bezhin e reer gant krog-aod.
* Krog-dilhad : traezenn dezhi stumm ur c’hrog a-istribilh evit stagañ pezhioù dilhad outi.
* Krog-krik : benveg evit distekiñ ar c’harbedoù pe dolzennoù pounner diouzh an douar
* Krog-mor : benveg staget e penn ur fun staget ouzh ur vag da eoriañ anezhi er strad draezhek
* Krog-pouez : benveg ijinet a-gozh evit anavezout pouez an traou, mentel roman a vez graet eus anezhañ ivez. Anv all : krog-pouezer

## Dre astenn

Anv-kadarn liammet ouzh ar verb kregiñ a zo heñvel e ster ouzh deraou, deraouiñ : Krog e oa an noz da serriñ, Krog e oa Yann da gavout hir e amzer.
* Afer pe gudenn da ziskoulmañ.
* Krog etre an dud : prantad diaes pa vez emgann pe komzoù diaes etrezo.
* Pennad emgann : kentañ krog.
* Tapout krog en dra bennak (un den bennak) : mont d'ober traou gant dra bennak (un den bennak).
* Krog-diskrog : un dra ha n’eo ket staget mat ha distabil e demz-spered pe un den ha n’eo ket aes d’e vestroniañ.
* Krog-gouren : emgann gouren a-bezh pe daol kliket er gouren roet pa vez graet ur falc’hadeg pe distoket gar an enebour diouzh an douar.
* Krog-ha-krog (krog-ouzh-krog) : doare emgann gant enebourien en em dagañ a bep eil.

## Deveret diwar krog

* Krogad : pennad emgann (sport, brezel).
* Krogek : traoù a zo e furm d’ur c’hrog pe, dre astenn, a zo dies d’ober.
* Krogell : benveg gant meur a grog staget outañ evit tapañ meur a loen.
# Juan Borgia (kardinal 1496)

Juan Borgia, pe Juan de Borja Llançol de Romaní e spagnoleg, (pe Giovanni Borgia en italianeg, lesanvet il Minore) (1470-1500), a oa ur c'hardinal spagnol.
Ganet e oa e kêr Valencia, e rouantelezh Valencia, e 1470. Mab e oa da Jofré de Borja Llançol, baron Villalonga, ha da Juana de Moncada, nizien d'ar pab Alesant VI.
D'an 19 a viz Gwengolo 1494 e voe anvet da eskob Melfi, e rouantelezh Naplez. Dilezel ar garg a reas d'an 3 a viz kerzu 1498.
Lakaet e voe e penn arme ar pab hag e Genver 1500, pa oa o kerzhout enep arme kêr Bologna e klañvas hag e varvas e Fossombrone (pe en Urbino hervez testenioù zo) d'an oad a 30 vloaz.
# Juan Alfonso Kastilha

Juan Alfonso Kastilha (1341 - 1359), a oa infant Kurunenn Kastilha hag aotrou Badajoz ha Jerez de la Frontera. Mab bastard e oa da Alfonso XI el Justiciero ha da Leonor Núñez de Guzmán‎. Muntret e voe da 18 vloaz, a-gevret gant e vreur Pedro, war urzh o hantervreur Pedro el Cruel, roue Kastilha.
# Juan Bellón

Juan Manuel Bellón López a zo bet ganet d'an 8 a viz Mae 1950.
Mestrc'hoarier echedoù spagnol.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
2 425 edo e renk Elo e miz Gouere 2008.
Dimezet eo gant Pia Cramling.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chess Games
# Juan Borgia (kardinal 1492)

Juan de Borja Llançol de Romaní, lavaret anezhañ il Maggiore evit e zisheñvelout diouzh ur c'hardinal all, ganet e Valencia e 1446 ha marvet e Roma e 1503, a oa ur c'hardinal hag arc'heskob katolik spagnol, anvet gant ar pab Alesant VI e 1492.
Ganet e oa en Valencia en 1446. Mab e oa da Galcerán de Borja y Moncada, kenderv d'ar pab Alesant VI, ha d'e bried Tecla Alpicat Navarro.
N'eus prouenn ebet e vije bet beleget, nag eskobet ervat. Chaloni e oa en iliz-veur Valencia and the paborde of Albal as well as a minor cleric.
Goude ar sened-kardinaled a anvas Rodrigo Borgia da bab, e 1492, e voe anvet da gardinal e miz Eost.
D'an 13 a viz Gwengolo 1483 e voe anvet da arc'heskob Monreale, e Sikilia. Morse n'eas da weladenniñ e arc'heskopti met mirout a reas ar garg, hag ar madoù diwarni, betek e varv.
Anvet e voe da verour arc'heskopti Olomouc, en Moravia, karg a zalc'has adal 1493 betek 1497.
Anvet e voe da gannad (legate a latere) da lez Rouantelezh Naplez d'an 18 a viz Ebrel 1494. D'an 18 a viz Mae 1494 edo en Naplez ma voe kurunennet Alfonso II Naplez gantañ, dirak seizh arc'heskob ha daou-ugent eskob.
Anvet e voe da eskob Melfi adal Gwengolo 1494, betek Kerzu 1498. Er bloaz-se en-eeun e voe anvet da eskob Ferrara, e miz Here; ne zegouezhas eno nemet e Mezheven 1497, met mirout a reas ar garg betek e varv. Kargoù Iliz all a bep seurt a voe roet dezhañ c'hoazh, muioc'h eget nikun en e raok.
D'ar 24 a viz Ebrel 1503 e voe roet dezhañ Patriarkelezh latin Konstantinopolis.
Gant ar pab Sikstus IV, kar dezhañ, e teuas da vout protonoter abostolek hag embanner lizhiri abostolek war-dro 1508. Gant ar pab Inosant VIII e voe anvet da gouarnour Roma.
Ur bastard en doe, anvet Galcerán evel e dad-kozh.
# Juan Aragon

Juan Aragon, pe Juan de Aragón e spagnoleg, zo bet anv meur a zen.

## Tud
### Rouaned Aragon

Daou roue Aragon zo bet:
* Juan Iañ Aragon (1350-1396),
* Juan II Aragon (1397-1479)

### Priñsed all

* Juan Aragon hag Anjev (1301-1334), mab d'ar roue Jaime II Aragon, arc'heskob Tarragona.
* Juan de Aragón y Castilla (1330-1358), infant Aragon, mab da Alfonso IV Aragon ha da Leonor Kastilha ha Portugal.
* Juan de Aragón y Castilla (1478-1497), eil mab ar Rouaned Katolik, Izabel Kastilha ha Fernando II Aragon, marvet da 19 vloaz.

### Arc'heskibien Aragon

* Juan Aragon Iañ (1439? - 1475), arc'heskob Zaragoza (1458 -1475), mab d'ar roue Juan II Aragon ha lezvreur da Fernando II Aragon.
* Juan Aragon II, arc'heskob Zaragoza (1520-1530), mab d'an arc'heskob Alonso de Aragón ha kenderv da Carlos Iañ Spagn.
# Juan Bautista de Vivar

Juan Bautista de Vivar a oa ur barzh eus Kantved Aour Spagn, hiriv kouezhet en ankoun.

## Pennadoù kar

* payada
# Juan

Juan a zo :
* un anv-badez roet d'ar baotred a gaver stank er broioù kastilhanek. Kar da Yann eo. Juana eo ar stumm gwregel.
* un anv-badez roet d'ar baotred en Enez-Vanav, kar da Yann.
* un anv-badez roet d'ar merc'hed e Sina.

## Tud brudet
### Er broioù kastilhanek

* Juan Ponce de León (1460-1521), ergherzhour spagnol
* Juan Pérez de Montalbán (1602–1638), dramaour, barzh ha romantour spagnol
* Juan Domingo Perón, jeneral ha politikour arc'hantinat
* Juan Gabriel, kaner ha sonaozer mec'hikan
* Juan Ramón Jiménez, barzh spagnol
* Juan Manuel Fangio, blenier kirri arc'hantinat
* Juan Manuel Santos, prezidant Kolombia
* Juan Perón, prezidant Arc'hantina
* Juan Rulfo (1917–1986), skrivagner mec'hikan

### E Enez Manav

* Juan Noa, barzh manevek

## Sevenadur

* Don Juan, un dudenn a gaver e meur a oberenn