OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brezel Gall-Prusian eus 1870

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Brezel gall-prusian 1870 a oa un ergerzhadeg vilourel etre ar C'hengevread Hanternoz, dindan renadur ar Brusianed, hag an eil Impalaeriezh c'hall. Abeg ar brezel-mañ e oa diskar rouaned Spagn ha kinnig Leopold von Hohenzollern da roue. Frañs a zisklêrias brezel ouzh Prusia d'an 19 Gouere 1870. Met ne oa ket gortozet gantañ kevredad broioù su alaman evel Rouantelezh Bavaria, Rouantelezh Württemberg, Dugelezh-veur Baden ha Hessen. Tra ma chomas neptu an nerzhioù europat all.
Gourfennañ a rejod gant faezhidigezh Bro-C'hall ha stagidigezh Elzas ha Loren ouzh Alamagn. Galloud an impalaer gall Napoleon III a voe taolet d'an diaz goude emgann Sedan.

## Pennadoù kar

* Kamp Koñli.
* Emgann Bapaume (1871).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Brezel Goañv

Ar Brezel Goañv (talvisota e finneg, vinterkriget e svedeg, Зи́мняя война Zímnyaya voyna e ruseg), anavezet ivez dre an anv Brezel Finlandat-Soviedel pe c'hoazh Brezel Rusian-Finlandat, pe Brezel etre Finland hag an Unvaniezh Soviedel, a grogas d'an 30 a viz Du 1939 pa voe aloubet Finland gant an Unvaniezh Soviedel hag a echuas d'an 13 a viz Meurzh 1940 pa voe faezhet URSS.
Nebeut amzer goude ma oa bet c'hwitet ar marc'hata etre URSS ha Finland a-zivout sevel un takad nann-milourel evit difenn kêr Leningrad e krogas ar brezel-se. Tost-tre d'an harzoù emañ Leningrad, ha re dost neuze betegouzout ma vije taget URSS gant Alamagn an Nazied. Dre an Emglev Molotov-Ribbentrop, al lodenn guzh eus ar gevrat, Finland a oa bet lakaet e domani beli Soviediz.
An Unvaniezh Soviedel a oa bet o klemm evit pakañ lodennoù eus tiriad Finland, evel-se e oa bet goulennet (e-touez traoù all) e vije roet dezhi gant Finland lodennoù tiriadoù war an harzoù en eskemm ouzh douaroù e lec'hioù all. Digarez pennañ Soviediz a oa abegoù surentez, dreist-holl difenn kêr Leningrad, na oa nemet 32 km diouzh harzoù Finland. Darn eus harzoù Finland a oa e-tro da 50 km diouzh Leningrad e gwirionez. Finland a nac'has, ha taget e voe gant nerzhioù lu URSS. Darn eus an dielloù a ziskouez sklaer e oa c'hoant gant an Unvaniezh Soviedel da aloubiñ Finland a-bezh ha da lakaat margodennoù komunour finlandat e penn ar vro. Skrid Emglev Molotov-Ribbentrop zo unan eus ar prouennoù meur eus ar fed-se. Ul lodenn all eus an dielloù a chom amsklaer war ar c'hoant hollveliek-se eus ur Finland Soviedel.
Nerzhioù Soviediz a oa teir gwech niverusoc'h a-fed troadegiezh evit re Finland. Bez' o doa tregont gwech muioc'h a nijerezioù, ha kant gwech muioc'h a dankoù. An Arme Ruz a oa bet gwanaet a-galz dre spurjoù meur 1937 urzhiet gant Jozef Stalin. Ouzhpenn 30 000 ofiser a oa bet lazhet pe gaset d'ar goulag. Darn anezho a oa ofiserien uhelañ al lu : e 1939, al Lu Ruz a oa bet lakaet e-penn anezhi ofiserien hep skiant-prenet, foeñvour met strizhkredik e Jozeb Stalin.
* Tud Finland a oa mailh evit en emguzhañ met ivez evit sevel trapoù-marvus. Amañ ur soudard soviedat marvet en unan anezho.
* Bombezadeg Helsinki d'an 30 a viz Du 1939, kentañ devezh Brezel ar Goañv.
* Ur Pastor finlandat lazhet e-pad an emgann e miz Kerzu 1939.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fi) Kilin, Juri & Raunio, Ari (2007) : Talvisodan taisteluja ("Emgannoù Brezel ar Goañv"), Karttakeskus (ISBN 978-951-593-068-2), p. 10.
# Celico

Celico :
| Anv italianek | Celico |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Calabria |
| Proviñs | Proviñs Cosenza |
| Kod ISTAT | 078034 |
| Kod post | 87053 |
| Maer Amzer gefridi | Antonio Falcone abaoe 2014 |
| Lec'hienn web | http://www.comunedicelico.it/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 845 ann. (31-10-2012) |
| Stankter | 100 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 39° 19′ 00″ Norzh 16° 20′ 00″ Reter / 39.31667, 16.33333 |
| Uhelder | 790 m |
| Gorread | 28,52 km² |
| Lec'hiadur ||
| Celico ||
| kemmañ |
Celico a zo ur gumun eus proviñs Cosenza e Calabria (Italia).

## Tud dibar

* Gioacchino Greco, lesanvet ar C'halabrad, ganet tro 1600 e Celico, a oa ur meurc'hoarier echedoù, hini kreñvañ ar XVII$^{vet}$ kantved.
# Celio

Celio zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred, hag a gaver e portugaleg ha spagnoleg ivez. Un anv-lec'h eo ivez.

## Adstumm

* Celia, ha Celina, roet d'ar merc'hed.

## Anv-tud
### Anv-badez

* Celio Vibenna, pe Cælius Vibenna, brezelour etrusk er VIvet kantved kent JK;
* Marco Celio Rufo, pe Marcus Caelius Rufus (-82 - -48)
* Celio Aconio Probiano, pe Caelius Aconius Probianus, politikour roman, konsul er Vvet kantved;
* Celio Antipatro, retor, hag istorour roman
* Celio Aureliano, mezeg roman
* Celio Calcagnini, diplomat ha skiantour italian
* Celio Secondo Curione, umanista italiano
* Celio Magno, barzh italian
* Celio Malespini, letterato italian
* Celio Piccolomini, kardinal italian

### Anv-tiegezh

* Gaspare Celio (1571-1640), livour italian
* Enrico Celio (1889-1980), politikour suis
* Nello Celio (1914-1995), politikour suis

## Lec'hioù

* Celio (torgenn), anv italianek ar menez Cælius, unan eus Seizh torgenn Roma.
* Celio, unan eus Rioni Roma.

## Stal

* Celio, anv ur gompagnunezh-dilhad c'hall.
# Celio González

Celio Adán González Ascencio (Camajuaní, 29 Genver 1924 – Kêr-Vec'hiko, 17 Here 2004) a oa ur c'haner kuban a oa lesanvet El Satanás de Cuba. Kanet en deus gant La Sonora Matancera.

## Pennadoù kar

* Melón

## Liammoù diavaez

* YouTube
# Cella (Teruel)

Cella zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 2 644 (2023).
# Celia Sánchez Manduley

Celia Esther de los Desamparados Sánchez Manduley, anavezetoc'h evel Celia Sánchez Manduley (Media Luna, 1920 – La Habana, 1980), a gemeras perzh e Dispac'h Kuba hag a oa mignonez da Fidel Castro.
Merc'h e oa d'ur medisin. A vihanik e oa levezonet gant skridoù ar barzh emsaver José Martí hag abred e kemeras perzh e stourm ar bobl.

## Levrlennadur

* Ernesto Guevara de la Serna. Pasajes de la guerra revolucionaria. Cuba 1956 – 1959. Gant notennoù. Editorial Política. La Habana. 2004. Trede embannadur. Pempet advouladur. ISBN-959-01-0400-2
* Documentos del Fondo Celia Sánchez, de la Oficina de Asuntos Históricos del Consejo de Estado, así como los que se hallan en el Depósito de Testimonios de esa institución.
* Álvarez Tabío, Pedro. Celia, ensayo de una biografía.
* Portuondo, Yolanda. La clandestinidad tuvo un nombre: David.
* Multimedia Celia, mariposa de la Sierra, de la autora Eloisa Esther Pascual Sarmiento.
* Los documentos que aparecen en el Fondo Celia Sánchez, de la Oficina de Asuntos Históricos (OAH) del Consejo de Estado, así como los que se hallan en el Depósito de Testimonios de esa institución.
* Álvarez Tabío, Pedro. Celia, ensayo de una biografía.
* Portuondo,Yolanda. La clandestinidad tuvo un nombre: David.
* Testimonios de Silvia, Flavia y Griselda Sánchez Manduley (1990), Berta Llópiz (1990), Manuel Echevarría (1990 y 2005), María Antonia Figueroa (1990 y 2000) y Micaela Riera (1990).

## Liammoù diavaez

* Celia Sánchez en ECURED
# Celina González

Celina González Zamora , ganet e 1929 e Nueva Luisa, e proviñs Matanzas, e Kuba, zo ur ganerez. Er bloavezhioù 1950 e kane en daouad Celina y Reutilio.
Kouerien e oa he zud. Pa oa bugel e kane gante hag he breur hag he c'hoar e beilhadegoù (saraos) an dibenn-sizhun. Ángela a sone an tres hag a gane ha Jesús a sone laúd. Celina a gane tonioù en doare guajiro. Digant he mamm e teskas enoriñ an doueed afrikan : Ochún, Babalú Ayé, Changó y Yemayá.
Reutilio Domínguez Terrero (*Guantánamo, 1921 - †1971) a oa gitarour.

## He buhez

Pa oa bugel ez eas da chom gant he zud da Santiago de Cuba. E 1943 e reas anaoudegezh gant karantez he buhez, Reutilio Domínguez .

## Kanaouennoù

* Que viva Changó!, en enor d'an doue Changó. Deut da vout Que viva Fidel! (un doue all).
* Tumba la caña, da zougen bri d'an droc'herien korz-sukr

## Liamm diavaez

* Que viva Changó!
* Pedacito de mi vida
* Tumba la caña
# Celia

Celia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed, hag a gaver e portugaleg ha spagnoleg ivez.

## Adstumm

* Celina

## Anv-tud

* Cristina Ioana Socolan (ganet e 1984), anavezet evel Celia, kanerez rouman.
* Celia Alcántara (1921-2007), dramaourez spahnol.
* Celia Amorós (n. 1944), prederourez spagnol
* Celia von Bismarck
* Celia Blanco (n. 1977), aktourez spagnol
* Celia Cruz (1925-2003), kanerez kuban.
* Celia Gámez (1905-1922), aktourez spagnol-arc'hantinat.
* Celia Geraldy, aktourez arc'hantinat.
* Celia Johnson (1908-1982), aktourez saoz.
* Celia Langa (ganet e 1933), aktourez spagnol.
* Celia Sánchez Manduley (1920-1980), dispac'herez kuban.
* Celia Villalobos Talero (ganet e 1949), politikourez spagnol.
* Celia Viñas Olivella (1915-1954), barzhez spagnol.

## Lennegezh

* Celia er pezh-c'hoari As You Like It, gant Shakespeare.

## Film

* An telenovela Celia, diwar-benn buhez Celia Cruz.

## Lec'hanv

* La Celia - kumun e Colombia.
# Celia von Bismarck

Celia von Bismarck (Geneva, 1971 - Geneva, 2010) a oa ur gontez suis ha madoberourez, kannadez Kroaz Ruz Suis adal 2006 betek he marv.
E diskar-amzer 2010 e voe kavet ur c'hrign-bev dezhi ha mervel a reas eizh sizhun goude.

## Notennoù

* ↑ Gräfin Celia von Bismarck stirbt an Krebs (pennad alamanek diwar he fenn)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Daniel Clérice

Daniel Jean Clérice, bet ganet d'an 23 a viz Here 1912 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Meurzh 1990 e Bourdel (Gironde, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.

## E filmoù er sinema

* 1936 :
** La Joueuse d'orgue gant Gaston Roudès,
** À louer meublé film berr gant Jacques de Casembroot ha Gilbert de Kniff,
** Jenny gant Marcel Carné.
* 1937 :
** Le Coupable gant Raymond Bernard,
** Enfants de Paris gant Gaston Roudès (eil film a-gevret),
* 1939 : Vidocq gant Jacques Daroy.
* 1940 :
** Miquette gant Jean Boyer,
** Bécassine gant Pierre Caron.
* 1945 : Le Roi des resquilleurs gant Jean-Devaivre.
* 1947 : Pas un mot à la reine mère gant Maurice Cloche.
* 1951 : Descendez, on vous demande gant Jean Laviron.
* 1953 : Le Chemin de la drogue gant Louis S. Licot.
* 1954 :
** Gamin de Paris gant Georges Jaffé,
** Father Brown gant Robert Hamer,
** Crime au Concert Mayol gant Pierre Méré.
* 1955 : Boulevard du crime gant René Gaveau.
* 1956 : Hospital de urgencia gant Antonio Santillán.
* 1957 : Les Violents gant Henri Calef.

## Liamm diavaez

* Daniel Clérice war Internet Movie Database
# Daniel Contin

Daniel Contin a zo bet ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1962 en Arc'hantina.
Mestrc’hoarier echedoù italian-arc'hantinat, c'hoarier echedoù a-vicher.
2327 eo e renk Elo.
Mestr Etrebroadel eo.

## Liammoù diavaez

* E fichenn Fide
* E bartiennoù e Chess Games
# Daniel Danielis

Daniel Daniélis, bet ganet d'ar 1añ a viz Mae 1635 e Visé (Proviñs Liège, Wallonia) hag aet d'an Anaon d'ar 17 a viz Gwengolo 1696 e Gwened, a oa ur soner hag ur sonaozer wallonat.
Graet en dije e studi e Maastricht a-raok mont da ograouer e servij an dug Gustav-Adolf von Mecklenburg-Güstrow betek 1683 ma'z eas da bPariz. Mestr ar sonerezh e voe en Iliz-Veur Sant-Pêr e Gwened adalek 1684 betek e varv e 1696.

## Un nebeud oberennoù

Sevel a reas 72 vmotetus.

### Liammoù diavez

* E zornskridoù war bnf.fr
# Daniel Day-Lewis

Daniel Michael Blake Day-Lewis pe Daniel Day-Lewis, bet ganet e Londrez (Bro-Saoz) d'an 29 a viz Ebrel 1957, a zo un aktour breizhveuriat-iwerzhonat.

## Un nebeud filmoù
### Sinema

* 1971 Sunday Bloody Sunday, Bugel Vandal
* 1982 Gandhi, Colin
* 1984 The Bounty, John Fryer
* 1985 My Beautiful Laundrette, Johnny
* 1985 A Room with a View, Cecil Vyse
* 1986 Nanou, Maxo
* 1988 The Unbearable Lightness of Being, Tomas
* 1988 Stars and Bars, Henderson Dores
* 1989 Eversmile, New Jersey, med. Fergus O'Connell
* 1989 My Left Foot, Christy Brown (Academy Award for Best Actor)
* 1992 The Last of the Mohicans, Hawkeye (Nathaniel Poe)
* 1993 The Age of Innocence, Newland Archer
* 1993 In the Name of the Father, Gerry Conlon
* 1996 The Crucible, John Proctor
* 1997 The Boxer, Danny Flynn
* 2002 Gangs of New York, William "Bill the Butcher" Cutting
* 2005 The Ballad of Jack and Rose, Jack Slavin
* 2007 There Will Be Blood, Daniel Plainview (Academy Award for Best Actor)
* 2009 Nine, Guido Contini
* 2012 Lincoln, Abraham Lincoln (Academy Award for Best Actor)
# Daniel Doujet

Daniel Doujet, Daniel Le Doujet e marilh an ti-kêr (Lannarstêr, 1956), zo ur skrivagner breizhat.
Kelenner war ar brezhoneg e Skol-Veur Roazhon 2 eo bet betek mont war e leve.
Priz Langleiz a voe deroet dezhañ e 2001 evit e zastumad danevelloù Ur c'hi maget mat ha danevelloù all. Er c'helaouennoù Al Liamm, Al Lanv, Bremañ hag Hor Yezh e kemer perzh ingal.
Dalc'het en doa ivez e-pad pell ar pennad sizhuniek brezhonek e La Liberté du Morbihan dindan an anv-pluenn "Tadevab" goude e vignon Job Jaffre ("Mabedad"), aozer Etrezomp e brezhoneg, hag a-raok ma 'z afe ar gelaouenn-se da get.

## Oberenn

* Ur c'hi maget mat ha danevelloù all, Kemper : Embannadurioù Al Lanv, 2000 (Priz Langleiz) (ISBN 978-2-9511721-3-5)

## Troidigezh

* Fablennoù Jean de la Fontaine , troet e brezhoneg get Yves Louis Marie Combeau ha Daniel Doujet, Embannadurioù Al Lanv, 2005 (ISBN 978-2-9511721-6-6)

## Liamoù diavaezh

* (fr) Le Télégramme, 28/06/2008
# Daniel Chodowiecki

Daniel Chodowiecki (1726-1801) a oa un tresour polonat hag alaman. Ganet e oa e Danzig (Gdańsk) en Pologn. E dad, Gottfried Chodowiecki, a oa marc'hadour e Danzig hag e vamm, Henriette Ayrer, ganet e Suis, a oa hugenodez. Pa varvas e dad ez eas Daniel, d'e 16 vloaz, hag e vreur Gottfried gantañ, da chom da di o eontr da Verlin. Neuze ez eas Daniel da Augsburg da studiañ an tresañ hag al livañ.

## Oberennoù

* Daniel Chodowiecki
* Brandenburger Tor (1764)
* Das Bettelnde Soldatenweib (1764)
* Die Wochenstube, war-dro 1770
* Johann Wilhelm Bernhard von Hymmen (1725–1787)
* Hans Joachim von Zieten, ca. 1775
* Ex Libris des Künstlers, Kupferstich, war-dro 1760
* Chodowiecki gant e diegezh.
* Die Barez, Chodowieckis Schwiegereltern
# Daniel Deronda

Daniel Deronda zo ur romant gant George Eliot, embannet evit ar wech kentañ d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1876.
Romant diwezhañ ar skrivagnerez eo, hag a dremen e-pad ar mare viktorian. Ur meskaj eo etre flemmadenn sokial ha prezegenn gentelius kement hag ur sell a-du gant mennozhioù kentañ ar Sionouriezh yuzev.
Meur a film zo bet savet diwar ar romant, unan mut ha daou film skinwel. Pezhioù-c'hoari a voe savet diwarnañ ivez, dreist-holl er bloavezhioù 1960 gant ar strollad 69 Theatre Company eus Manchester, gant Vanessa Redgrave o c'hoari an harozez Gwendolen Harleth.

## Liammoù diavaez

* (en) Paul Owen : Daniel Deronda: a Victorian novel that's still controversial, e The Guardian, 10/02/2009. Kavet : 07/09/2023.
# Daniel Cueff

Daniel Cueff, ganet e 1955 e Kastell-Paol, zo ur politikour ekologour breizhat.

## Politikour

Abaoe 1999 eo maer Langoed, ur gumun a 562 annezer. En 2010 eo bet dilennet da guzulier rannvro, war listenn Jean-Yves Le Drian. E 2014 e oa war listenn UDB evit dilennadeg kannaded Parlamant Europa. E 2015 e oa war al listenn Breizh Evel-Just asambles gant UDB ha gant Kristian Troadeg.
Mennozhioù ekologour ha rannvroelour en deus. Implijet en deus ar rouedad dilennidi Bruded evit reiñ da anavezout disoc'hoù ar politikerezhioù ekologel aozet gant an dilennidi lec'hel e Breizh.
Sikouret en deus izili Dibab da aozañ ur votadeg diwar-benn adunvaniezh Breizh ha Dael Breizh e Langoed, e 2015.
Skrivet en deus ul levr gallek diwar-benn ar rannvroelouriezh hag an demokratelezh, "La Bretagne, un horizon démocratique pour notre République", hag ul levr a-ijin diwar-benn ar 100 devezh kentañ buhez politikel e Breizh ma vije bet trec'h al listenn Breizh Evel-Just en dilennadegoù rannvro e 2015.
# Daniel Delaveau

Daniel Delaveau, ganet d'an 22 a viz Kerzu 1952 e Châlette-sur-Loing (Loiret) a zo ur politikour roazhonat, ezel eus ar Parti Socialiste.
Maer Sant-Jakez-al-Lann e oa bet etre 1989 ha 2007 ha kuzulier-departamant Il-ha-Gwilen etre 2001 ha 2008.
Dilennet e oa bet da vaer Roazhon d'an 22 a viz Meurzh 2008. Prezidant Roazhon Meurgêr e oa bet etre miz Ebrel 2008 ha miz Ebrel 2014. Evit an daou respet-se e teue war-lerc'h Edmond Hervé.
E bolitikerezh zo bet klask kreskiñ poblañs kêr, sevel tier nevez hag uheloc'h ha letioù evit mondianed en tier istorel, tostaat Roazhon ouzh Pariz.
N'en deus ket lakaet e anv evit dilennadeg maer Roazhon e 2014. Kemeret eo bet e lerc'h gant Nathalie Appéré d'ar 4 a viz Ebrel 2014.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ « Daniel Delaveau, le maire de Rennes, ne se représentera pas en 2014. », Ouest-France, 17 Kerzu 2012.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Esau

    Diwar-benn un den eus ar Bibl eo ar pennad-mañ. Evit implijoù all, s.o. ar pennad Einsatzgruppen
Esau (en hebraeg: עֵשָׂו, hebraeg eeun Esav, hebraeg tiberiek Ēśāw) e oa mab henañ Is'hak ha Rivka, ha breur Jakob e Levr ar C'heneliezh.
Ar stumm Esav a vez implijet gant Job Lec'hvien ha Pêr ar Gall en o zroidigezh eus an Testamant Kentañ embannet gant An Tour-Tan.
# Esben and the Witch

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Esben and the Witch zo un anv saoznek :
* hini ur gontadenn saoznek, Esben and the Witch (kontadenn), troet diwar an daneg
* hini ul laz-seniñ saoz, Esben and the Witch (laz-seniñ)
# Esben and the Witch (kontadenn)

Esben and the Witch (Esben og Troldheksen e daneg) zo ur gontadenn eus Danmark hag a gaver el levr saoznek The Pink Fairy Book gant Andrew Lang e 1897. Un doare all anezhi a gaver en dastumad all A Book of Witches and A Choice of Magic gant Ruth Manning-Sanders.

## Orin

Dastumet e oa bet ar gontadenn danek gant Jens Kamp. Lakaet e voe e saozneg gant Andrew Lang, pe marteze gant e wreg , a rae kalz eus al labour treiñ dindan e anv, ha lakaet e The Pink Fairy Book.

## Ar gontadenn

Esben en deus unnek breur ha ne reont ket van anezhañ. Un deiz ez eas kuit ar vreudeur da welout ar bed, pa chomas Esben er gêr. En em gavout a rejont un noz e ti ur sorserez drouk...

## Doare brezhonek

Un doare brezhonek eus ar gontadenn zo bet embannet gant un droidigezh c'hallek, d'ober ul levr divyezhel embannet e 2020 gant Sav-Heol.

## Pennad kar

* Esben

## Liammoù diavaez

* (en) Ar skrid saoznek
* (en) Ar skrid saoznek
* (en) hag (it) [Ar skrid saoznek hag an droidigezh italianek]
* (en) YouTube.
* (en) Ali ul lennerez en ur blog
# Esben and the Witch (laz-seniñ)

Esben and the Witch zo ul laz-seniñ saoz savet e Brighton e 2008. Anvet eo al laz diwar anv saoznek ur gontadenn danek, Esben and the Witch.

## Sonerien

Tri soner zo el laz : Rachel Davies (kan, gitar-boud), Thomas Fisher (gitar) ha Daniel Copeman (gitar gwezhall ; hiriv taboulinoù ha rikoù elektronek).
# Esa

Esa zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Esaias Tegnér

Esaias Tegnér (1782-1846) a oa ur barzh svedat, ezel eus an Akademiezh svedat.
# Esben

Esben zo un anv-badez danek.

## Tud

Esbern Snare, (1127–1204), brezelour danat, a gemeras perzh er groazadeg 1192.

## Lennegezh

* Esben Askepuster, kontadenn danek el levr Danske Folkeæventyr , gant Svend Grundtvig
* Esben and the Witch, kontadenn saoznek.
* Esben hag ar sorserez, kontadenn vrezhonek, kempennet diwar ar skrid saoznek.
# Es Vedrà

Es Vedrà :
| Es Vedrà hag Es Vedranell. ||
| Anv katalanek | Es Vedrà |
| Anv spagnolek | Isla de Es Vedrá |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Pitiüses (Inizi Balearez) |
| Lec'hiadur | Mor Kreizdouar |
| Daveennoù lec'hiañ | 38° 52′ 01″ N, 1° 11′ 58″ R |
| Gorread | 62 ha |
| Lein uhelañ | 382 m (Picatxo des Midjorn) |
| Melestradurezh ||
| Kumuniezh emren | Inizi Balearez |
| Distrig lezvarnel | Eivissa |
| Kumun | Sant Josep de sa Talaia |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+1 |
| kemmañ |
Es Vedrà zo un enezennig didud er Mor Kreizdouar, 2 km diouzh aod Eivissa, en inizi Balearez, dirak traezheg Cala d'Hort, ha stag ouzh kumun Sant Josep de sa Talaia.
Uhelik eo, 382 m dezhi, e-kichen an enezennig all Es Vedranell, a zo 128 m hec'h uhelder.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Esanatoglia

Esanatoglia zo ur gêr eus Italia e proviñs Macerata e rannvro ar Marche, e-kreiz Italia. ur 1920 a dud zo enni o chom.
# Chou

Un doue eus mitologiezh Henegipt eo Chou. Ezel eo eus Navad Bras Onou-Iounou (Heliopolis). Engehentet e voe gant e c'hoar Tefnis gant skop pe natur an doue Atoum.
# Chouanerezh

Ar chouanerezh eo an anv a roer d'an emsavadeg a c'hoarvezas e dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved e Breizh hag en holl vroioù tostik d'he harzoù (Maine, Anjev, Normandi, Poatev) ouzh ar gouarnamant republikan gall goude an Dispac'h gall. Liammet eo ivez en un doare bennak ouzh Brezel Vendée.
Kregiñ a reas e 1791 gant an Association bretonne, a zifenne ar roue hag al lezennoù a oa da Vreizh hag a oa bet diskaret e 1789. Met en em sevel a reas un darn eus ar bobl pa voe rediet ar veleien da douiñ fealded d'ar gouarnamant republikan ha rediet 300 000 den da vont d'an arme da zifenn ar republik c'hall.

### An Association bretonne

E 1791 e oa renet an Association bretonne gant Armand Tuffin de La Rouërie

### Eil prantad 1795-1796
## Pennadoù kar

* Emgann Kergidu
* Jorj Kadoudal (chouan)
# Chouk

Ar chouk, pe ar choug, eo al lodenn eus ar c'horf a zo etre an divskoaz ha traoñ ar gouzoug, izeloc'h eget ar c'hilpenn.
Gant al loened-samm e vez douget ar semmen war o c'hein, gant an dud e vezont douget war o chouk.

## Daveennoù ha notennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 212a.
* ↑ Geriadur istorel ar brezhoneg.
# Chouchou

Chouchou, pe Sechium edule, pe chayote, hag anvioù all c'hoazh, zo plant a orin eus Kreizamerika, gounezet er broioù tomm, hag a vez debret ar frouezh anezho, hag ivez ar c'horz e broioù zo.

## An anvioù

Dont a rafe an anv chouchou eus chayote, hag a deufe eus an anv nahouatlek chayohtli. A bep seurt anvioù zo d'ar plant:
* chouchou e Réunion, ha Maoris, skrivet chuchu e Brazil, chow chow en India,
* chouchoute en Okeania g'hall,
* christophine en Antilhez gall,
* saosety pe sosoty e Madagaskar.
E spagnoleg e vez laret chuchu, chayote, chayotera, guatila, papa del aire, eus ar blantenn.

## Kanaouenn

Meneget eo ar frouezh er ganaouenn bortugalek Disseram que Voltei Americanizada‎.
# Choumtchoeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar choumtchoeg (shumcho pe sumtsu) komzet gant tro-dro da 2,174 den (1998) en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-kinaorek
* Yezhoù himalayek