OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Isaac Le Chapelier

Isaac-René-Guy Le Chapelier, bet ganet d'an 12 a viz Mezheven 1754 e Roazhon hag aet da Anaon d'an 22 a viz Ebrel 1794 e Pariz (Seine, Bro-C'hall), a oa un alvokad breizhat.
Goude bezañ tapet e ziplom alvokad e Kevrenn ar Gwir Roazhon ha diskouelet e Breujoù Breizh e oa ur prezeger eus an dibab e voe dilennet da gannad an Trede-Stad. Delc'her e garg a reas eus ar 17 a viz Ebrel 1789 d'an 30 a viz Gwengolo 1791 er Vodadenn vonreizhañ vroadel : ar prezidant anezhi e voe eus an 3 d'ar 17 a viz Eost 1789 zoken.
Bezañ e voe e-touez ar gannaded, a grouas ar C'hleub breton d'an 30 a viz Ebrel 1789 a-raok d'ar strollad-mañ mont da Gleub ar Jakobined diwezhatoc'hik.
Gantañ an hini eo e voe savet al Lezenn Le Chapelier a verze ar c'horfuniadoù, ar gompagnunelezh, ar c'henemsavioù labourerien hag ar gwir ec'hwelañ.
Aet an diskred warnañ a-barzh fin ar gont e voe barnet gant Lez-varn an Dispac'h, kondaonet d'ar marv ha dibennet.
Roet e voe e anv d'ur straed e Roazhon d'ar 15 a viz C'hwevrer 1888.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Respetoù er Vodadenn Vroadel pe e Kambr ar gannaded.
* ↑ Jacques-Marie Glezen ha Jean-Denis Lanjuinais peurgetket.
# Irène Frain

Irène Frain (ganet Le Pohon; 22 Mae 1950, An Oriant, Mor-bihan) zo ur skrivagnerez romantoù, ur gelaouennerez hag un istorourez. Ar Women's Forum for the Economy and Society a grouas.
# Irène Joliot-Curie

Irène Joliot-Curie, ganet d'an 12 a viz Gwengolo 1897 ha marvet d'ar 17 a viz Meurzh 1956, a oa kimiourez ha fizikourez.
En 1935, e voe roet dezhi ha d'he fried Frédéric Joliot-Curie, priz Nobel ar Gimiezh.
# Irénée Carré

Irénée Carré (Sormonne, Ardennes, 27 Gwengolo 1829 - idem, 3 Gouere 1909) a oa un enseller-skolioù gall e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved.
E 1886 e voe kaset da ensellout skolioù Breizh-Izel, ha gouestlañ a reas un darn eus e amzer-vicher d'ar c'helenn galleg eno pa ne veze nemet brezhoneg gant an darn vuiañ eus an dud.

## Levrlennadur

* (fr) Pierre Boutan : La « Méthode Carré » et la politique linguistique à l’école primaire de la IIIe République vers la fin du XIXe siècle
# Isaac

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Stumm gallek ha saoznek Izaag eo Isaac. Un anv a orin hebraek eo ( יִצְחָק Itzhak ). Un anv-tiegezh eo, hag un anv-badez roet d'ar baotred. Lidet e vez d'an 20 a viz Kerzu gant an Iliz katolik.

## Er yezhoù all

* Itzhak, en hebraeg
* Yitzhak, en hebraeg
* Isaak, en alamaneg
* Ike zo ur furm vihanaat saoznek
* Isa hag Isat e poateveg-sentoñjeg

## Tud brudet
### Anv-badez

* Isaac ar Yuzev, kannadour frank Karl Veur e-kichen Haroun ar-Rachid e 797,
* Izaag Komnenos, impalaer mac'homer bizantat e Kiprenez,
* Isaac de Benserade (1612 pe 1613-1691), skrivagner gall
* Isaac Newton (1643-1727), prederour, matematikour, fizikour, alkimiour, steredoniour ha teologour saoz,
* Isaac Robelin (mab) (1631-1709), ijinour milour
* Isaac Robelin (mab) (1660-1728), ijinour milour
* Isaac Le Chapelier (1754-1794), alvokad breizhat,
* Isaac Asimov, skrivagner skiant-faltazi,
* Isaac Bashevis Singer (1902-1991), skrivagner yidek stadunanat a orin polonat
* Isaac Oviedo (1902-1992), gitarour ha kaner kuban,
* Isaac Hayes, kaner, produour, sonaozer soul hag aktour stadunanat.

### Anv-tiegezh

* Heinrich Isaac (1450?-1517), sonaozer flandrezat,
* Alexandre Isaac (1845-1899), senedour Gwadeloup,
* Auguste Isaac (1853-1913), kannad eus Gwadeloup,
* Ferdinand Isaac (1860-1915), kargiad uhel gall,
* Jules Isaac (1877-1963), istorour gall,
* André Isaac (1893-1975), fentigelour gall, brudet dindan anv Pierre Dac,
* Alberto Isaac (1925-1998), neuñver olimpek, filmaozer, senarioour, aktour ha produour sinema mec'hikan,
* Bobby Isaac (1932-1977), reder kirri stadunanat,
* Rhys Isaac (1937-2010), istorour suafrikan hag aostralian,
* Joan Isaac (1953), kaner katalan
* Chris Isaak (1956), kaner stadunanat
* James Isaac (1960-2012), filmaozer stadunanat,
* Elisapie Isaac (1977-), sonaozerez ha kanerez ganadian,
* Oscar Isaac (1980-), aktour stadunanat a orin guatemalat,
* Avy Isaac (1983-), aktour ha diskouezer-giz eus Aod-an-Olifant.

## Anvioù-lec'h

* Capel Isaac, ur gêriadenn e Bro-Gembre,
* Porthysek pe Port Isaac, ur gêriadenn war aod Kernev-Veur.

## Sonerezh

* Isaac, ur ganaouenn gant Madonna.

## Gwelet ivez

* Issac
# Is Aeron

Is Aeron a oa ur c'hantrev e Rouantelezh Ceredigion, e Kembre, e Grennamzer. Diwezhatoc'h e voe ur rann eus rouantelezh Deheubarth ha bremañ emañ e kontelezh Ceredigion.
En em astenn a rae e kreisteiz rouantelezh Ceredigion, etre kantrev Uwch Aeron en hanternoz d’an Afon Aeron ha kantrev Emlyn ha Cantref Mawr er c'hreisteiz. Er gornaoueg edo Bae Ceredigion (eus Aberteifi er c'hreisteiz betek Aberaeron en hanternoz).
Tri c'hombod a oa en Is Aeron :
* Mabwnion (pe Mebwynion)
* Caerwedros
* Gwynionydd (pe Gwinionydd)
* Is Coed (pe Iscoed)
E-touez lec’hiennoù pouezusañ kantrev Is Aeron e c'haller menegiñ kastell Crug Mawr (Is Coed) ha Bangor Teifi. E-kichen Ystrad Aeron edo manati Llanllŷr, savet gant Rhys ap Gruffudd, priñs Deheubarth, war-dro 1180. Diwezhatoc'h er Grennamzer e oa Aberteifi ar gêr bouezusañ er vro.
# Is Nyfer

Is Nyfer a oa ur c'hombod eus kantrev Cemais, e Rouantelezh Dyfed, ha goude eus Deheubarth, e Kembre ar Grennamzer.
En arvor Bae Ceredigion e oa, a bep tu da'r stêr Nyfer, a rae an harzoù, e-barzh Cemais, etre kombodoù Is Nyfer ha Uwch Nyfer, harp ouzh menezioù Y Preseli.
Er reter e oa kantrev Emlyn, dizalc'h an douar anezhañ.
# Isaac Bashevis Singer

Isaac Bashevis Singer zo ur skrivagner amerikan bet ganet e Polonia e 1902 ha marvet e Miami (Florida) e 1991. Skrivañ a rae e yideg evit deskrivañ Polonia, ar Yuzevien hag o mojennoù evel m'en doa bevet anezho en e vugaleaj. E-touez e oberennoù emañ The manor (Ar maner) pe The estate (An domani).
Priz Nobel al lennegezh en doa bet e 1978.
# Judit Breizh

Judit pe Yudizh (982-1017) a oa merc'h da Konan Iañ, dug Breizh, ha c'hoar da Jafrez, kont Roazhon ha dug Breizh war-lerc'h e dad.
Dont a reas-hi da vezañ dugez Normandi pa zimezas da Richarzh II, dug Normandi.

## He bugale

Pemp bugel o doe:
* Richarzh, a vo Richarzh III,
* Robert, a vo an dug Roperzh Iañ
* Guillaume de Fécamp, manac'h e Fécamp en Normandi
* Adélaïde (v.1005-1038) , a zimezas da Renaud Iañ, kont Bourgogn, ha mamm-gozh ar pab Kallistus II
* Éléonore de Normandie, a zimezas da Baldwin IV, kont Flandrez
* Mathilde de Normandie, a zimezas da Eudes II, kont Bleaz
Pa varvas he breur Jafrez, dug Breizh, e reas war-dro e vugale, ha dreist-holl e vab Alan, an dug Alan III. Er c'heid-se eta e voe war un dro dugez Normandi ha Breizh.

## Pennad kar

* Judit

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Mikael Bodlore-Penlaez, Breizh: Hil ar rouaned hag an duged, Skol-Uhel ar Vro/Geobreizh, 2007.
# Judit Naoned

Judit Naoned (marvet e 1063), a oa merc'h da Yezekael Naoned, ha c'hoar da Vudig , kont Naoned. Dimezet e voe da Alan Kanhiart, kont Kerne, e 1026. Kontez Naoned e voe eus 1051 da 1063 .

## Istor

Pa varvas Mazheaz Iañ Naoned, niz Judit ha mab nemetañ he breur Budig Naoned, e oa da Judit da gaout kontelezh Naoned, ha dont a reas he fried, kont Kerne, a-benn da lakaat e grabanoù war he c'hontelezh en anv o mab Hoel, en desped da Gonan II , kont Roazhon, a oa o klask ober kemend-all. A-benn ar fin e rankas Konan plegañ da gont Kerne en 1054.
He mab Hoel eta a c'houarnas kontelezh Naoned en anv e vamm diwar an deiz-se, hag a lakaas e vreur Gwereg da eskob Naoned e 1059. Evel arouez e emglev gant Konan II e timezas d'e c'hoar Hawiz . En 1063 e varvas Judit.

## He bugale

C'hwec'h bugel o doe da vihanañ, pevar mab ha div verc'h:
* Hoel, kont Naoned, Kerne ha Roazhon, dug Breizh
* Gwereg (pe Quiriac) (1030 - 1079), eskob dilennet Naoned en 1059, eskobet d'ar 7 a viz Genver 1061 ;
* Budic, marvet en 1091 ;
* Hodiern, abadez Lokmaria Kemper ;
* Benedig, abad Abati ar Groaz Santel e Kemperle en 1066, dilennet da eskob Naoned en 1079, eskobet en 1081; en em dennañ a reas en 1114 ha mervel en 1115 ;
* Agnès, a zimezas da Eon Iañ Pentevr.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ D'an daou henañ, evel d'ar c'hont, e voe roet anvioù eus lignez Alan Iañ, uheloc'h he brud. Anvioù boas Tiegezh Kerne, « Budic » « Benedig » zo roet d'ar re all.

## Pennad kar

* Judit
# Judit (Cranach)

Judit zo anv teir zaolenn gant al livour alaman Lucas Cranach kozh (1472-1553) .
| Judit. San Francisco. | Judit . Stuttgart. |

## Pennad kar

* Judit ha Holofern (arz)‎
# Judit (Vouet)

Gant al livour gall Simon Vouet ez eus bet livet div daolenn awenet gant mojenn Judit ha Holofern.
* unan teñval al livioù anezhi, glas ha du dreist-holl, a weler en Alte Pinakothek, e München, e Bavaria;
* hag unan sklaeroc'h, ruz ha melen kentoc'h, a zo e Kunsthistorisches Museum Vienna, en Aostria.
| Judit, gant Simon Vouet. | Judit gant penn Holofern, gant Simon Vouet. |

## Pennad kar

* Judit ha Holofern (arz)
# Judit (serc'h Alan II)

Judit, marvet etre 948 ha 952, a oa pried-kleiz da Alan II. Mamm e oa da dri bugel bastard:
* Hoel Iañ, ganet war-dro 930, kont Naoned .
* Gwereg Breizh, ganet war-dro 933, dug Breizh
* Judit, a zimezas da Pons de Marseille.

## Pennad kar

* Judit
# Judit Bro-C'hall

Judit Bro-C'hall, pe Judit Flandrez, (war-dro 843-870) a oa rouanez Wessex ha goude kontez Flandrez
Merc'h e oa da Garl Voal ha da Ermentruda Orleañs, a oa merc'h da Odon Orleañs .
Dimeziñ a reas teir gwech:
* da Æthelwulf (795 † 858), roue Wessex d'ar 1añ a viz Here 856 e Verberie.
* d'e vab Æthelbald (829 † 860), roue Wessex e 858. Ur mab he doe gantañ:
** Archibald Yaouank
* Baldwin Brec'h houarn (837 - 879). Skrapet e oa bet gant Baldwin, met dre ma oa en em glevet gant he skraper e c'houlennas roue Bro-C'hall ma vije eskumunuget , ha graet e voe gant ur c'huzul eskibien. Aotreet e voent da zimeziñ koulskoude gant ar pab Nikolaz 1añ, ha graet e voe an eured en Auxerre e 863 . Daou vugel o doe:
* Baldwin II , lesanvet Baldwin Voal (862 -† 918
* Ralf Flandrez (865 -† 900)
# Judenburg

Judenburg zo ur gêr e rannvro Stiria Uhel, e Stad kevredet Stiria en Aostria. Lec'hiet eo war riblennoù ar Mur.

## Istor

Meneget e voe Judenburg evit ar wech kentañ e 1074 dindan an anv a Judinspurch ("kastell [an Aotrou] Youdin"), daoust ma vez komprenet ar stumm modern evel "kastell ar Yuzevien" en alamaneg a-vremañ. Abalamour da se e klaskas an Nazied cheñch anv ar gêr er bloavezhioù 1940.

## Monumantoù heverk

* Stadturm (Tour ar Geoded), XV$^{vet}$ kantved

## Gevelliñ

| Alamagn : Bad Kötzting, 1991 Belgia : Houffalize, 1991  Bro-C'hall : Granville, 1991 Danmark : Holstebro, 1991  Estonia : Türi, 2004 Finland : Karkkila, 1997  Gres : Preveza, 1991  Hungaria : Kőszeg, 2004  Italia : Bellagio, 1991  Iwerzhon : Bundoran, 1991  Izelvroioù : Meerssen, 1991  Latvia : Sigulda, 2004 | Lituania : Prienai, 2008  Luksembourg : Niederanven, 1991  Malta : Marsaskala, 2009  Polonia : Chojna, 2004 Portugal : Sesimbra, 1991 Rouantelezh-Unanet : Sherborne, 1991 Roumania : Siret, 2010  Slovakia : Zvolen, 2007 Spagn : Altea, 1991 Sveden :Oxelösund, 1998  Tchekia : Sušice, 2004 |

## Liammoù diavaez

* (de) Porched ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Judit (Botticelli)

Gant al livour italian Sandro Botticelli ez eus bet livet teir zaolenn awenet gant mojenn Judit ha Holofern.

## E Mirdi an Ofisoù

Div daolenn zo e Firenze:
* Il ritorno di Giuditta a Betulia (Distro Judit da Vetulia), 1470, Galleria degli Uffizi, Firenze;
** un doare all zo e mirdi an arzoù e Cincinnati, SUA;
* Dizoloadur muntr Holofern, war-dro 1472, Galleria degli Uffizi, Firenze.
| Distro Judit, gant Sandro Botticelli, Galleria degli Uffizi, Firenze. | Dizoloidigezh muntr Holofern, gant Sandro Botticelli, Galleria degli Uffizi, Firenze. |

## Er Rijksmuseum

Un daolenn all zo en Amsterdam ma weler Judit o terc'hel ar penn emañ o paouez troc'hañ:
* Judith o kuitaat teltenn Holofern, 1495-1500, Rijksmuseum, Amsterdam.

## Pennad kar

* Judit ha Holofern (arz)
# Judit Bavaria

Judit Bavaria (805- 19 pe 23 a viz Ebrel 843) a oa merc'h da Welf Iañ, kont Bavaria, ha da Hedwig pe Heilwig, priñsez sakson (780-826). C'hoar e oa da Emma Bavaria.

## Dimeziñ ha bugale

Eil pried an Impalaer santel Loeiz an Deol e teuas da vezañ e 819 pa zimezas dezhañ en Aachen er bloaz-se.
Mamm e oa da Gisela (ganet war-dro 819/822 - † war-lerc'h ar Iañ a viz Gouhere 874), a zimezas da Eberhard of Friuli, ha da Karl Voal, a voe impalaer war-lerc'h e dad.
Abalamour d'he mab eo e voe rannet an Impalaeriezh.

## Liammoù diavaez

* (fr) Une reine du IXe siècle – « La belle Judith »
# Kampenhout

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kampenhout zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 33,50 km²
* Poblañs (2022) : 12 350 a dud
* Stankter : 369 den/km²

### Kumunioù strollet

    Strollet eo bet e kumun Kampenhout ar rannoù-kumun-mañ : Berg, Buken ha Nederokkerzeel.
                #AnvGorread (km²) IKampenhout-Relst15,29 IIBerg8,89 IIIBuken2,16 IVNederokkerzeel7,16
# Kampal

Kampal :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Chaunpéaus |
| Anv gallek (ofisiel) | Champeaux |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwitreg |
| Kod kumun | 35052 |
| Kod post | 35500 |
| Maer Amzer gefridi | Fabienne Belloir 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | https://www.champeaux35.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 511 ann. (2020) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 08′ 52″ Norzh 1° 18′ 36″ Kornôg / 48.1477777778, -1.31 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 86 m bihanañ 49 m — brasañ 116 m |
| Gorread | 9,83 km² |
| Kampal ||
| kemmañ |
Kampal (Champeaux e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Kornôg e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie ː de Campellis, 1100
Gerdarzh

## Ardamezioù

* En aour e ziv eilenn en glazur, leinet gant un drailhenn en gul a deir pastell
Froger ha Pressensé a ro ː En aour e eilenn kommek en glazur, leinet gant un drailhenn en gul a deir pastell

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 23 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,46% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.

#### Eil Brezel-bed

* D'ar 16 a viz Gwenholon 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F (anvet "Hell's Belles II", marilhet 42-5849 ha kodet SO-N) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e "Les Mériais" e Kampal; daou nijour eus e laz a zeuas a-benn da achap, tri all a voe lazhet (douaret e voe unan anezhe er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall), ar pemp milour all a voe tapet d'an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan La Haute Pierre
* Ar c'hastell
* An iliz-chabistr.
* Ar c'hloastr.
* Ar c'hloastr hag e buñs.
* Peulvan La Haute-Pierre
* Iliz-chabistr ar Vadalen.
* Ar c'hloastr hag e buñs.
* Kastell an Espinay, adsavet tro 1570.
* Plakenn monumant ar re varv.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn an nijourion SUAat marvet e 1943, er vered, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Levrlennadur

* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes USAAF
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kampala

Kampala eo kêr-benn Ouganda. Kêr vrasañ ar vro eo ivez, annezet gant 1.208.544 a dud e 2002. Emañ nepell diouzh al Lenn Victoria, e 1.190 m uhelder a-us live ar mor.
E-kichen Kampala emañ aerborzh etrebroadel Entebbe ha porzh Port Bell, war ribl al Lenn Victoria. Drezo e vez ezporzhiet kafe, kotoñs, te, sukr, arrebeuri...
Kampala zo kresket en-dro d'ur c'hreñvlec'h savet gant Frederick Lugard e 1890 evit ar British East Africa Company. E 1962 e teuas Kampala da vezañ kêr-benn ar vro e-lec'h Entebbe, pa zeuas Ouganda da vezañ dizalc'h. Ul lodenn vat eus kêr a voe distrujet da vare ar brezel diabarzh a voe e 1978-1979, a-enep an diktatour Idi Amin Dada. Adsavet eo bet abaoe ha kalz savadurioù nevez zo.
# Kamp Koñli

Kamp Koñli pe Kamp Conlie(distagadur: ['kõːli]) (Camp de Conlie e galleg) a zo unan eus ar c'hampoù bet aozet gant gouarnamant ar Frañs e-kerzh Brezel 1870 etre Prus ha Frañs. Diazezet e oa e Conlie, e departamant ar Sarthe. Kerkent hag an 3 a viz Du 1870 e oa en em gavet eno an daou vil soudard kentañ (o tont eus Aodoù-an-Hanternoz) eus Lu Breizh renet gant ar jeneral Émile de Kératry. O vezañ na oa netra prest d'o degemer e oa bet ret sevel teltennoù war dizh...da c'hortoz ma vije erruet miliadoù a soudarded ouzhpenn. A-barzh fin ar gont, dre na zegemere respont ebet digant Léon Gambetta d'e lizheroù nec'het, en devoa de Keratry roet e zilez d'ar 27 a viz Du. D'an 13 a viz Kerzu e oa bet bodet betek 46 000 den, hep arm ebet, o patouilhat en douar peurc'hleb ar c'hamp a veze graet Kerfank anezhañ gant ar soudarded vrezhonek o-unan. N'eo nemet d'an 18 a viz Kerzu en devoa bet aotre Henri Delacoux de Marivault-Emeriau, ar jeneral rann-arme nevez-anvet e penn Arme Breizh, da vont kuit eus Kamp Koñli a-benn ar fin.
Tizhet e oa bet ar c'hamp gant ar Brusianed d'ar 14 a viz Genver 1871 ha peurziskaret gante.
Gwalleurioù soudarded Arme Breizh a zo chomet sanket don e pennoù un toullad mat a Vretoned, evel ma tiskouez ar bomm da-heul, tennet eus E Skeud Tour Bras Sant Jermen gant Yeun ar Gow : Hervez ma maeronez, e voe, er bloaz-se, ur goañvezh eus ar gwashañ, hag o devoe kalz Bretoned ac'hann paourentez ha dienez da c'houzañv leizh o chroc'hen, e Kamp Koñli. Darn anezho, skuizh oc'h ober bouzellenn voan hag o pilpasat er pri hag er vouilhenn, el lec'h displijus-se anvet gante « Kerfank », en em vodas ur wechad hag a dreuzas ar c'hamp o youc'hal a-bouez-penn : «Finister d'ar gêr ! Finister d'ar gêr ! ».

## Levlennadurezh

* ‎Camille Le Mercier d'Erm, L'étrange aventure de l'Armée de Bretagne, le drame de Conlie et du Mans, Dinard, À l'enseigne de l'Hermine, 1937.

## Liammoù diavaez

* (fr) diwar-benn ar c'hamp
* (fr) diwar-benn ar monumant hag ar vered
* (fr) "La Pastorale de Conlie" oberenn gant Tristan Corbière.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ •«An neb en deuz he sinet dre zinatur e zorn/A zo bet e kamp Konli pa oa goansan ar zorn» [Bonneur] "Guerz nevez var ben ar brezel” (1870) (Joseph Ollivier “Catalogue bibliographique de la Chanson populaire en langue bretonne sur feuilles volantes” in Annales de Bretagne 1939, levr. 46, p.174); •Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, 1955, p. 167. •F. Favereau, Geriadur ar brezhoneg a-vremañ, Skol Vreizh, 1992, p.884b: «Conlie Koñli: kamp Koñli.»
* ↑ Breizh a-vremañ, F. Favereau, 2005, p. 169
* ↑ Distagadur brezhonek manet bev war-lerc'h diskennidi an dud bet eno.
# Ivan VI (Rusia)

Ivan VI Antonovitch (e ruseg Иоанн VI Антонович) (23 a viz Eost 1740 - 16 a viz Gouere 1764) a voe impalaer Rusia etre 1740 ha 1741.
Ganet e Sant-Petersbourg e oa mab d'ar priñs Anton Ulrich von Braunschweig ha d'ar briñsez Anna Leopoldovna Mecklenburg.
| En e raok Anna | Impalaeriezh Rusia 1740 – 1741 | War e lerc'h Elesbed Iañ |
# Ivanhoe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ivanhoe zo un anv brudet el lennegezh saoznek evel anv ar romant Ivanhoe gant Walter Scott e 1820.

## Oberennoù arall

Oberennoù arall zo bet awenet gant al levr.
* Ivanhoe (1826), ur c'hoarigan gallek gant Gioacchino Rossini
* Ivanhoe (1891), ur c'hoarigan gant Arthur Sullivan
* Ivanhoe (1952), ur film aozet gant Richard Thorpe, c'hoariet gant Robert Taylor hag Elizabeth Taylor
* un heuliad filmoù skinwel Ivanhoe (1958-1959), gant Roger Moore
* Ivanhoe, ur film skinwel gant James Mason e 1982
* Young Ivanhoe, ur film e 1995

## Lec'hanvadurezh
### Aostralia

* Ivanhoe, Victoria, e rannvro Melbourne, e Victoria
* Ivanhoe, New South Wales, er rannvro Far West, e New South Wales

### Stadoù-Unanet

* Ivanhoe, California
* Ivanhoe, Iowa
* Ivanhoe, Minnesota
* Ivanhoe, North Carolina
* Ivanhoe, Texas
* Ivanhoe, Virginia
* Ivanhoe Estates, Florida
# Ivan Tourgeniev

Ivan Sergeievitch Tourgeniev (1818-1883) zo ur skrivagner ha romantour rusek eus an XIX$^{vet}$ kantved. Bevañ a reas e Berlin hag e Pariz. Mignon e oa da Gustave Flaubert hag Émile Zola.

## Oberennoù

Daoust ma n'eus bet troet netra diwar e bluenn e brezhoneg setu titloù brezhonek e oberennoù anavezetañ.
* Tadoù ha mibien.
* Eñvorennoù ur chaseour. Diwar-benn buhez ar gouerien hag a-enep ar sklavelezh.
* Kentañ karantez.
Pezhioù evit ar c'hoariva a skrivas ivez.
# Ivar Aasen

Ivar Aasen (distaget ivar osn) a oa ur yezhoniour hag ur skrivagner eus Norvegia. Ganet e oa bet d’ar 5 a viz Eost 1813 ha marvet e oa d’an 23 a viz Gwengolo 1896 en Oslo.
Mab da labourerien-douar e oa Ivar Aasen met abred e voe troet gant ar studi. Pa oa yaouank e teskas e-unan meur a yezh (en o zouez al latin hag an alamaneg) ha sevel a reas ur studiadenn eus rannyezh e gorn-bro, Sunnmøre, e kornaoueg Norvegia. Tapout a reas ur yalc’had evit dastum kanaouennoù pobl. Mont ha dont a rae dre ar vro evit studiañ ar yezh evel ma veze kaozeet war ar maez. Evitañ e oa eno e oa ar gwir yezh norvegek.
En amzer-se e oa stag Norvegia ouzh rouantelezh Danmark. An daneg e oa ar yezh ofisiel hag ur yezh gwall levezonet gant an daneg a veze komzet gant an uhelidi hag er c’hêrioù. Pal Ivar Aasen a oa dastum pinvidigezh ar rannyezhoù evit sevel diwar se ur yezh lennek a gemerfe e buhez ar vro plas an doare norvegeg-se levezonet gant an daneg. E bal a oa ivez adstagañ gant chadenn ar yezh skrivet gwechall, a oa bet torret gant ar Vosenn, er XIVvet kantved.
E-pad meur a vloaz e tastumas gerioù ar yezh komzet evel-se, dreist-holl e rannvroioù ar c'hornaoueg hag er rannyezhoù dibarañ. Yezh ar c’hêrioù ne oa ket dedennet ganti, rak evitañ e oa re levezonet gant an daneg. E 1848 e voe embannet ul levr yezhadur gant Aasen, Det norske Folkesprogs Grammatikk. Daou vloaz war-lerc’h e teuas er-maez e c’heriadur kentañ, Ordbog over det norske Folkesprog, ennañ tremen 25 000 ger. E 1849 e kinnigas Aasen e destenn gentañ er yezh skrivet nevez-savet gantañ hag e 1853 e voe embannet al levr a ginnige ar yezh skrivet-se, badezet gantañ landsmål. Deuet eo ar yezh-se, kemmet tamm-ha-tamm gant Aasen e-unan ha war e lerc’h, da vezañ hiziv an Nynorsk, unan eus an div yezh ofisiel a zo e Norvegia (an hini all eo ar Bokmål, a zo diskennet eus an doare daneg norvegek komzet e Norvegia da vare Aasen).
Er bloavezhioù goude e voe embannet meur a levr all gant Aasen (ur yezhadur, Norsk grammatik, e 1864 hag ur geriadur, Norsk Ordbog med dansk Forklaring, e 1873) hag en em lakaat a reas ivez da sevel barzhonegoù ha pezhioù-c’hoari e landsmål. A-hed ar bloavezhioù-se e reseve Aasen yalc’hadoù digant ar Storting, Parlamant Norvegia, dedennet gant e labour. Derc’hel a reas da studiañ ha da skrivañ betek dibenn e vuhez. Mervel a reas e Christinia (Oslo) d’an 23 a viz Gwengolo 1896 ha lidet e voe e obidoù war an ton bras. Gant Ivar Aasen¨ez eus bet savet, koulz lavaret, ur yezh a zo bet degemeret gant miliadoù a dud e Norvegia hag a zo hiziv yezh ul lodenn eus skolioù ar vro.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ivan Tcheparinov

Ivan Tcheparinov (e bulgareg: Иван Чепаринов) a zo bet ganet d'an 26 a viz Du 1986 en Asenovgrad (Bulgaria).
Mestrc'hoarier echedoù bulgar eo.
2696 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.
Mestr Meur FIDE eo.
Skoazellañ a reas Veselin Topalov e Kampionadoù Bedel Echedoù e Potrero de los Funes, Proviñs San Luis en Arc'hantina e 2005 hag en Elista, Republik Kalmoukia (Rusia) e 2006.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames