OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pig-spern

Piged-spern :
| Ur big-spern kein rous. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar piged-spern$^,$$^,$ eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Laniidae, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Diouzh Doare 8.2 an IOC World Bird List ez a pevar genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Corvinella - Lesson, 1831 (1 spesad)
* Urolestes - Cabanis, 1850 (1 spesad)
* Eurocephalus - Smith, 1836 (2 spesad),
* Lanius - Linnaeus, 1758 (30 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Frañsez Vallée, Grand dictionnaire français-breton, 1931, p.558b.
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, pajenn 1022a.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Diwar al latin lanius : kiger.
* ↑ (en) Laniidae: Shrikes Rafinesque, 1815.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Laniidae (lennet e-barzh d'an 12 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pig-spern Kreizazia

Pig-spern Kreizazia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Laniidae |
| Genad : | Lanius |
| Anv skiantel ||
| Lanius isabellinus Hemprich & Ehrenberg, 1833 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pig-spern Kreizazia (Lanius isabellinus) zo un evn kigdebrer eus kerentiad al Laniidae.

## Doareoù pennañ

* Lanius isabellinus phoenicuroides

## Annez

Bevañ a ra al labous eus gevred an Altay da norzh-kreiz Sina; goañvin a ra en India ha kreiz ha reter Afrika.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Lanius isabellinus war al lec'hienn Avibase.
# Pieve di Soligo

Pieve di Soligo zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Pievepelago

Pievepelago a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena.
# Pommerit

Pommerit zo un anv-lec'h gallek.
* Pommerit-Jaudy, e brezhoneg Peurid-ar-Roc'h, kumun eus Treger, e-kichen Landreger.
* Pommerit-le-Vicomte, e brezhoneg Pañvrid-ar-Beskont, kumun eus Treger, e-kichen Gwengamp.

## Anvioù da dostaat

* Peumerit
* Pommeret
# Pommier

Pommier (gwezenn-avaloù e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek.

## Bro-C'hall

* Pommier, kumun gwechall e Creuse, hiziv e Saint-Dizier-Leyrenne
* Pommier, e Pas-de-Calais
* Pommier-de-Beaurepaire,en Isère
Skrivet Pommiers :
* Pommiers, en Aisne
* Pommiers, e Gard
* Pommiers, en Indre
* Pommiers, e Loire
* Pommiers, e Rhône
* Pommiers-la-Placette, en Isère
* Pommiers-Moulons, e Charente-Maritime
# Pompei

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pompei a c'hall bezañ :

## Toponimiezh

* Pompei, ur geoded roman douaret gant dislonkadenn ar Vesuvio e 79.
* Pompei, ur gêr italian a-vremañ, en hevelep lec'h, eleze e pastell-vro Napoli er rannvro anvet Campania

## Savadurioù

* Palazzo Pompei e Potsdam (Alamagn).
* Palez Pompei e Verona (Italia)

## Tud

* Jean Pompei (1909-1972), den e karg gall.
* Christine Pompéï, skrivagnerez levrioù evit ar vugale

## Sinema ha lennegezh

* Live at Pompeii, film troet gant ar strollad Pink Floyd e Pompei
* Pompeii, ur romant istorel savet gant Robert Harris (2003)
* La Pompéi, un oberenn lennegel gant René-Victor Pilhes
* Pompeii, ur film amerikan gant Paul W. S. Anderson deuet er-maez e 2014
* Pompéi, ur film belgat-gall-ha-kanadian eus Anna Falguères ha John Shank deuet er-maez e 2019

## Sonerezh

* Pompeii, pempvet albom ar strollad rock war-raok alaman Triumvirat deuet er-maez e 1977
* Live at Pompeii, albom live eus David Gilmour enrollet e Pompeii e 2017.

## C'hoari video

* Pompéi, ur c'hoari video avantur savet gant Arxel Tribe hag embannet gant Cryo Interactive e 2000.
# Pompei (Henamzer)

Pompei zo ur gêr roman en Italia, e-kichen Napoli, a voe distrujet gant dislonkadenn ar menez-tan Vesuvio e 79 hag adkavet nemet goude 1 600 vloaz dre zegouezh.

## Istor

Goloet e voe ar geoded gant meur a wiskad ludu, un ugentad metrad bennak. Ar furchadennoù arkeologel a reer adalek 350 vloaz o deus lakaet war wel titouroù a-bouez ha resis war ar vuhez a rene annezidi ur gêr e barr an Impalaeriezh roman. Hiziv eo ul lec'h touristel eus ar re vrudetañ, hag a sach gweladennerien a-leizh da Italia, hag unan eus an takadoù dibar enskrivet e roll ar Glad bedel gant an UNESCO.

## Lec'hiadur

Lec'hiet eo Pompei e gevred Napoli, tost d'ur gêr modern anvet Pompei ivez. Tostoc'h d'ar mor e oa gwechall.
Er I$^{añ}$ kantved e oa Pompei unan eus ar c'hêrioù staliet tro-dro d'ar menez Vesuvio, stumm ur pikern dezhañ. Kresket e oa ar boblañs diwar ar vrud vat a zeue eus strujusted an douar. Kêrioù ha kêriadennoù all, evel Herculanum, zo bet distrujet er memes gwallzarvoud.

## Orin

Diazezet e oa bet Pompei er VIvet kantved kent Jezuz-Kris gant an Osked, pe Oskaned, a oa o annez e kreiz Italia. Hervez ar vojenn e teuas di pemp meuriad hag eus an niver pemp e teu an anv (tost e oa ar yezhoù italek d'ar yezhoù keltiek). Ur porzh goudoret mat anavezet gant merdeerien gresian ha Fenikian e oa Pompei a-raok. Pa zeuas an Etrusked gant mennozhioù aloubiñ e klaskas an Osked sevel un emglev gant ar C'hresianed o doa trevadennoù e pastell-vro Napoli, met aloubet e voe an takad gant ar Samnited er V$^{vet}$ kantved kt JK. Brasaet e voe kêr er mare-se.

## Pennadoù kar

* Pompei (kumun)
* Vesuvio
# Pommier (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Pommier |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Deux Sources |
| Kanton | Pas-en-Artois |
| Kod INSEE | 62664 |
| Kod post | 62111 |
| Maer | Gérard Lièvre |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,82 km² |
| Led | 50° 11' 05" Norzh |
| Hed | 02° 36' 00" Reter |
| Uhelder kreiz | 171 m |
| Uhelder bihanañ | 143 m |
| Uhelder brasañ | 172 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 232 (2007) |
| Stankter | 39 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pommier a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Pomp Aer (steredeg)

Pomp Aer (Antlia, berraet en Ant) zo ur steredeg eus an hantervoul su.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pomper

Stourm ouzh an tanioù-gwall, an dourioù-beuz ha gellout reiñ sikourioù liesseurt eo micher ar bomperien. Kefridi bennañ ur pomper a zo gwareziñ an dud, ar madoù hag an endro. Ur vicher diazez eus ar surentez keodedel eo. Tud a-youl-vat eo an darn vuiañ anezho, met lod a zo ur seurt soudarded.
Daoust ma kemm kefridioù ha statudoù ar bomperien eus an eil bro d'eben ez eus diazezoù hollek:
* ar stourm a-enep d'an tan-gwall
* derc'hel ar surentez ha saveteiñ pa 'vez ur gwallzarvoud pe gwallreuz naturel
Dont a ra ar ar ger "pomper" eus ar benveg a veze implijet gant ar bomperien er penn kentañ evit lazhañ an tan, da lavaret eo ur pomp dre zorn.

## Pomperien Bro-C'hall

Dindan atebegezh ar c'humunioù ha kumuniezhioù kumunioù emaint, met muioc'h-muiañ a bomperien a vez gopret gant an departamantoù e Servijoù Departamant an tanioù-gwall hag ar sikourioù (Services départementaux d'incendie et de secours = SDIS). Daou rejimant al Lu gall a ra war-dro ar surentez keodedel ivez : Rejimant Pomperien Pariz hag ar Voraerion-Bomperien e Marselha.

## Niver a bomperien

Niver a bomperien dre vro :
| Bro | Niver hollek | A-vicher | A-youl vat | Notenn |
| Alamagn | 1 383 730 | 24 000 | 1 300 000 | hag ouzhpenn : etre 30 ha 40 000 pomperien an embregerezhioù |
| Aostria | 247 227 | | |
| Belgia | 17 000 | 5 000 | 12 000 (70 %) |
| Danmark | 6 500 | 1 700 | 3 400 | enno 1 400 konskried ; servij kêr roet d'an embregerezh Falck e 2/3 eus ar c'humunioù |
| Bro-C'hall | 236 000 | 51 200 | 198 200 (79,5 %) | e touez ar 51 200 den a-vicher : 39 200 nannsoudard ha 12 000 soudard (BSPP, BMPM, UIISC 1,5 ha 7). |
| Luksembourg | 9 219 | 178 | 9 041 |
| Izelvroioù | 26 512 | 4 253 | 22 259 (85 %) |
| Bro-Saoz ha Bro-Gembre | 58 000 | 35 500 | 16 500 | 15 000 den a-vicher darn-amzer ha 1 500 den a bolontez vat |
| Slovenia | 60 860 | 860 | 60 000 | |
| Suis | 121 200 | 1 400 | 119 400 | hag ouzhpenn : tro 400 pomper embregerezh (stadegoù 2004) |
Niver a bomperien dre vro evit 100 000 anezad :
| Bro | Niver hollek | A-vicher | A-youl vat |
| Alamagn | 1 676 | 29 | 1 575 |
| Aostria | 3 033 | | |
| Belgia | 164 | 48 | 115 (70 %) |
| Danmark | 120 | 31 | 63 |
| Bro-C'hall | 382 | 65 | 317 (85 %) |
| Luksembourg | 2 081 | 40 | 2 041 |
| Izelvroioù | 164 | 26 | 138 (85 %) |
| Bro-Saoz ha Bro-Gembre | 110 | 67 | 31 |
| Slovenia | 3 043 | 43 | 3 000 |
| Suis | 1 638 | 19 | 1 613 |

## Kirri arouezius

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Fichell-dan
* Skeul vras
* Karr evit ar sikour war an hentoù

## Levrlennadur

* KOSTIOU Jeremi, Ur mirdi evit istor bras paotred-an-tan, e-barzh Ya !, niv. 428, miz Eost 2013, p. 3.

## Notennoù

* ↑ FNSP Luxembourg
# Pompeiana

Pompeiana zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
# Pompeius Trogus

Pompeius Trogus, pe Cneius Pompeius Trogus, zo un istorour galian-roman, ganet e Vaison-la-Romaine, en amzer an impalaer roman Augustus. Sevel a reas ur pikol istor, a zo bet deverret gant Justinus.

## Kentañ istorour galian-roman

Galian e oa, eus pobl ar Vocontii, ha war un dro keodedour roman, dre ma oa bet roet ar geodedelezh en amzer Pompeius en Narbonensis.
Levezonet e oa gant ar sevenadur hellazek skignet gant Massilia (Marseille). Sevel a reas un istor eus bed ar reter, anvet Historiæ philippicæ (istorioù filipek), en 44 levr, diwar labour an istorourien c'hresian eus ar marevezh hellenistek. Echuiñ a rae en amzer Augustus.
# Pompei (kumun)

Pompei a zo ur gêr hag ur gumun italian a-vremañ e pastell-vro Napoli er rannvro italiat anvet Campania.

## Lec'hiadur

Lec'hiet eo Pompei e gevred Napoli.

## Kêrioù gevellet

* Latiano Italia
* Tarragona Spagn
* Xi'an Sina
* Gyeongju Sukorea

## Pennad kar

* Pompei (Henamzer)
# Nozelenn

Un nozelenn zo ur pezhig askorn pe koad, pe plastik, hag a servij da brennañ ur vantell pe dilhad all.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Noz

An noz pe an nozvezh eo ar c'houlz pa vez an Heol a-is d'an dremmwel, gwelet gant un arvester war an Douar; gwelet diouzh an egor eo al lodenn eus an Douar ha n'eo ket sklêrijennet gant an Heol, en deñvalijenn emañ al lodenn-se eta. Treiñ a ra an Douar war e ahel dindan 24 eurvezh, neuze e vez bepred an hanter anezhañ sklêrijennet gant an heol p’emañ an hanter all en “disheol”. Ar prantad kontrol d'an noz eo an deiz (pe an "devezh" ha ar ger-se a zo evit chom hep meskañ gant ar ger "deiz" pa vez ar gaoz war ar prantad 24 eur). Eurioù deroù ha diwezh an deiz a zepant eus meur a abeg (koulz-amzer, ledred, hedred ha takad eurioù).

## Padelezh ha lec'hiadur

Daou dra a zo kaoz d'an nozioù da vezañ berroc'h eget an deizioù.
* N'eo ket an Heol ur poent, met un draezhenn fetis gant ur vent hervez ar gwel a zo dezhi 32 vunutenn;
* Dasskedet eo gouloù an Heol gant an aergelc'h ken e c'hell tizhout an douar p'eo aet an astr bras dindan an dremmwel 34 munutenn izeloc'h
Pa vez ouzhpennet an daou fenomen e c'heller kompren eo aet an Heol war-dro 50 munutenn izeloc'h pa 'z eus gouloù o skeiñ an douar c'hoazh. Ma ne vije an daleoù-se e vije padelezh an noz a-blom gant hini an deiz en degouezh an div gedez kedez an Nevezamzer ha kedez an Diskaramzer, ar momedoù m'emañ an Heol o tremen a-us d'ar c'heheder. Evit gwir, e mare ar c'hedezioù, e pad an deiz 14 munutenn nebeutoc'h er c'heheder hag un tammig muioc'h en ahelioù. Er goursav-heol hañv e vez an noz en he berrañ hag er goursav-heol goañv en he hirañ.

## Relijionoù ha gwengeloù

* Niks eo doueez an noz e relijion Hellaz kozh.
* Nótt eo doueez an Noz e mojennoù Lec'hlenn.
# Nozigell vras

Nozigell vras :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Vespertilionidae |
| Genad : | Nyctalus |
| Anv skiantel ||
| Nyctalus lasiopterus Schreber, 1780 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nozigell vras (Nyctalus lasiopterus) eo an askell-groc'hen vrasañ en Europa.
# Nozkan

Un nozkan zo ur c'han, pe ur pezh sonerezh mennet da vezañ sonet pe kanet d'ar serr-noz.

## Levrlennadur

* (en) The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
* (en) "Wolfgang Amadeus Mozart", "Serenade," "Serenata," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, éd. Stanley Sadie. 20 vol. Londres, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
* (de) Meyers Konversations-Lexikon, 4. Aufl., 1888, Band 14, Seite 884
* (de) Musik-Glossar, Serenata

## Nozkanoù

* Nozkan evit binvioù dre gerdin zo bet savet gant Dvořák, Tchaïkovski, Edward Elgar, Nigel Keay
* Nozkan KV 361 (Gran Partita) gant Mozart,
* Nozkanoù evit octuor à vent gant Mozart ha Beethoven
* Nozkanoù evit ul laz-seniñ gant Brahms
* Sérénade en la pour piano gant Stravinski*Moonlight Serenade evit ur big-band gant Glenn Miller
# Nozay

Nozay zo anv gallek meur a gumun.

## Breizh

* Nozay e Bro-Naoned, a zo Nozieg e brezhoneg

## Bro-C'hall

* Nozay, en Aube ;
* Nozay, en Essonne.
# Nozigell

Nozigelled :
| Un nozigell voutin ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Vespertilionidae |
| Genad : | Nyctalus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nozigelled eo an eskell-kroc'hen a ya d'ober ar genad Nyctalus. Bevañ a reont en Europa, Azia ha Norzhafrika.

## Spesadoù

6 spesad nozigelled zo :
* an nozigell vras (Nyctalus lasiopterus)
* an nozigell voutin (Nyctalus noctula)
* nozigell Leisler (Nyctalus leisleri)
* (Nyctalus aviator)
* (Nyctalus azoreum)
* (Nyctalus montanus)
# Nozvezh Wadek

Nozvezh Wadek (Noite Sangrenta e portugaleg) a vez graet eus an darvoudoù feuls a c'hoarvezas e Lisboa (kêr-benn Portugal) en nozvezh an 19 a viz Here 1921.
Abaoe ar 5 a viz Here 1910 e oa Kentañ Republik Portugal o ren war ar vro. Distabil a-walc'h e oa ar renad ma'z eas an traoù war washaat goude ar Brezel-bed kentañ : tri gouarnamant warn-ugent entre 1920 ha 1926 ! Dilennet e oa bet António José de Almeida da brezidant d'ar 6 a viz Eost 1919 hag e penn ar gouarnamant en devoa anvet ar milour Liberato Pinto d'an 30 a viz Du 1920 (ha ministr an Diabarzh, ar Verdeadurezh hag an Arc'hant war un dro, kement hag ober).
Ne badas ket gwall bell e gefridi dre ma tilezas e holl gargoù d'an 2 a viz Meurzh 1921, hag eñ erlec'hiet gant Bernardino Machado. Nebeut amzer war-lerc'h e kollas e garg a gomandant strollad-meur ar Guarda Nacional Republicana (GNR) ivez, bet rebechet e zisentidigezh ouzh ar gouarnamant nevez dezhañ kement hag e rendaeloù ouzh ar politikerezh anezhañ. Kondaonet e voe da vezañ toullbac'het ur bloavezh-pad ha kadarnaet ar c'hastiz d'an 21 a viz Gwengolo.
Ne voe ket ar c'horonal Manuel Maria Coelho evit gouzañv muioc'h hag a-gevret gant ofiserien 'zo eus ar GNR — Camilo de Oliveira ha Cortês dos Santos — hag ar c'habiten korvetenn Procópio de Freitas e roas lañs d'an emsavadeg d'an 19 a viz Here da noz. Skrapet ha kaset da Arsanailh Lisboa e voe muntret eno António Granjo, bet e penn ar gouarnamant (21 a viz Genver-8 a viz Meurzh ha 19 a viz Gouere-20 a viz Du 1920). War-bouez ur gamionetenn hag a dreuzas nozvezh Lisboa e voe skrapet ha drouklazhet pennoù bras all, en o zouez :
* ar c'homandant José Carlos da Maia, bet ministr ar Verdeadurezh e-pad tri mizvezh e 1918,
* ar c'horonal Botelho de Vasconcelos,
* ar c'homandant Machado Santos, bet ur roll pouezus en taol-stad aozet gant Strollad Republikan Portugal d'ar 5 a viz Here 1910.
Anvet e voe Manuel Maria Coelho e penn ar gouarnamant, ur garg ha ne zeuas a-benn da zerc'hel nemet betek ar 5 a viz Du 1921 ! Padal, ne zistroas ket ar peoc'h er vro ha chom a reas bev-mat an difreterezh enni, o tiougan bloavezhioù diwezhañ Kentañ Republik Portugal...
# Nozigell Leisler

Nozigell Leisler :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Vespertilionidae |
| Genad : | Nyctalus |
| Anv skiantel ||
| Nyctalus leisleri Kuhl, 1817 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nozigell Leisler (Nyctalus leisleri) a zo un askell-groc'hen hag a vev en Europa, Azia ha Norzhafrika.
# Nozigell voutin

Nozigell voutin :
| Un nozigell voutin, luc'hskeudennet e Rum (Aostria). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Vespertilionidae |
| Genad : | Nyctalus |
| Anv skiantel ||
| Nyctalus noctula (Schreber, 1774) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nozigell voutin (liester : nozigelled boutin) a zo ur spesad eskell-kroc'hen hag a vev en Europa, Nyctalus noctula an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

War-dro 8 cm eo e e hirder ha 30 g e bouez.
Plaouiañ a ra preizhoù bras a-walc'h, evel skrilhed pe c'hwiled-derv.
Tremen a ra an deiz e toulloù er gwez pe er savadurioù.
D'an nevez-amzer e vez ganet ur c'holen pe zaou gant ar barez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Erbedet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Riardo

Riardo zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Ribadumia

Ribadumia zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra.
# Ribamontán al Mar

Ribamontán al Mar zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Rianxo

Rianxo zo ur gumun eus arvor kornôk Galiza, e proviñs A Coruña.

## Douaroniezh

Emañ kumun Rianxo war lez dehoù ar río Ulla hag ar ría de Arousa, un 50 km eus Compostela. En dro dezhi emañ:
* en hanternoz Lousame ha Rois,
* er c'hreisteiz ar ría de Arousa,
* er reter kumunioù Dodro ha Catoira (en tu all d'ar río Ulla),
* er c'hornôg Boiro.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Rianxo
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Riaza

Riaza zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Ribadeo

Ribadeo a zo ur gêr e Galiza, e proviñs Lugo, war lez aber ar stêr Eo. Poblet eo gant 10 010 a dud (e 2014).

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Ribadeo gant :
* Loktudi (Breizh)

## Gwelout ivez

* Roll kêrioù Galiza gevellet gant ur gêr a Vreizh
# Ribaforada

Ribaforada zo ur gumun e kreisteiz Nafarroa, en Euskal Herria.

## Poblañs

Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 3 165 | 3 189 | 3 179 | 3 188 | 3 249 | 3 397 | 3 440 | 3 416 | 3 437 | 3 478 | 3 466 |
| Mammennoù: Ribaforada hag Instituto de estadística de Navarra |||||||||||
# Riano (Italia)

Riano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Ribafrecha

Ribafrecha zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# So Long, Frank Lloyd Wright

So Long, Frank Lloyd Wright (Kenavo, Frank LLoyd Wright) a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer stadunanat Paul Simon (1941-).
Krouet e voe en hañv 1969, d'ar mare m'edo Art Garfunkel ha Paul Simon o labourat war Bridge over Troubled Water — pempvet albom studio an daouad Simon & Garfunkel — en un ti hag a oa bet feurmet gante e Hollywood Hills. Eno e verzas Garfunkel un ti savet diouzh doare an tisavour stadunanat brudet Frank Lloyd Wright a oa sot ar c'haner gantañ abaoe e studi war an tisaverezh e Columbia University (Manhattan) e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960. Ma c'houlennas gant Simon e vije savet ur sonenn diwar e benn. C'hoariet e vez So Long, Frank Lloyd Wright e doare Bossa Nova ha kempennet e voe ar binvioù-seniñ dre skrabañ kerdin gant Jimmie Haskell (1936-2016).
Soñjal a c'heller ivez e oa ur seurt kimiad diouzh Garfunkel hag a oa bet prientet gant Simon dre ma voe Bridge over Troubled Water albom diwezhañ Simon & Garfunkel a-barzh fin ar gont. Evel e-barzh an darn vrasañ eus kanaouennoù an albom-se ne voe ket kemmesket mouezh an daou arzour e So Long, Frank Lloyd Wright ivez. Kanañ a ra Art Garfunkel e-unan-penn koulz lâret ha ken randonus e teu da vezañ ar gerioù "So Long" e dibenn ar ganaouenn ma c'heller klevout "So Long Already, Artie!" distaget gant Roy Halee (1934-), produour an daouad.
Enrollet e New York e dibenn 1969 e voe embannet gant Columbia Records d'ar 26 a viz Genver 1970, a-gevret gant an dek kanaouenn all eus an albom Bridge over Troubled Water.

## Selaou So Long, Frank Lloyd Wright...

* ...tennet eus an albom Bridge over Troubled Water.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ur c'harter eus kêr-Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika).
* ↑ Ne gan Paul Simon nemet "Architects may come and architects may go and never change your point of view".
# Soav

Soav a zo un danvez a c'haller ober pa lakaer druzoni pe lard da deuziñ, druzoni diwar deñved pe ejened peurvuiañ, diwar moc'h pe kezeg a-wechoù. Pa vez graet tammoù anezhañ e vez komzet eus soavennoù.
Implijet e vez an danvez krai-se
* d'ober soavon
* da lakaat war al lêr, ma vo dihedorr ha didreuzus d'an dour.
* da lakaat e boued al loened,
** boued al leueoù dreist-holl, da gemer lec'h al lodenn lipidek el laezh dinaturel a vez roet dezho, goude ma ne seblant ket yac'h (kleñved ar saout foll). Koulskoude n'eus bet kavet prouenn ebet da lavarout e oa dañjerus an doare-ober-se.
** boued an evned e-pad ar goañv.
* da geginañ, e Bro-Saoz dreist-holl,
** d'ober pudding Nedeleg (Christmas pudding) e vez kemeret soav ejened,
** d'ober fritez: fritez McDonald a oa graet en ur meskaj soav ejened ( 93% ) hag eoul diwar greun kotoñs (7%)
* da lardañ koad, evel an treustoù ma vo lakaet kein ur vag da riklañ pa vo diskennet d'an dour evit ar wech kentañ.
Er Grennamzer e veze graet goulaouennoù soav, e-lec'h reoù koar, a oa re ger d'ar beorien.

### Ger kar

Gwelout soavon.

## Ouzhpenn-se

Soav zo anv all ul loen-mor: soaved a vez graet ivez eus ar morgizhier.
# Soazig

Soaz, pe Soazig, n'eo ket ur gwir anv-badez e brezhoneg, pa n'eo nemet ur berranv diwar Frañsoazig, brezhonekadur an anv gallek Françoise, bet diouzh ar c'hiz. Gant Soazig eta e vez brezhonekaet aes anv kement Breizhadez zo bet anvet Françoise.
Diwar an anv-badez Frañseza avat ez eus ur berranv all, Seza, ha diwar Seza, Zaig.
A-hend-all ez eus ur stumm all c'hoazh, Fantig.

## Fazi

Dre fazi, ha dre levezon doare-skrivañ ar galleg, e kaver ivez ar stummoù Soizic, Soizig, Soizick....

## Tud

* Soizic Corne, kazetennerez ha luskerez skingomz ha skinwel.
* Soazig Daniellou, filmaozerez.
* Soaz Kervahe, anv-pluenn Vefa de Bellaing.
* Soazig Noblet, kanerez gant ar strollad Tregeriz.
* Soazig Paogamm, kenc'hoar Visant Seite pa veze kentelioù brezhoneg ganto er skingomz er bloavezhioù 1960 pe 1970.
* Soaz an Tieg, anv-pluenn Ivetig an Dred (1923-2009).

## Lennegezh vrezhonek

* Frañsoazig ha Pierig,
** unan eus Gwerzioù Breizh Izel gant Fañch an Uhel, skrivet Fransoisig ha Pierig gant an oberour (eil levrenn pajenn 16)
** unan eus Sonioù Breizh Izel gant Fañch an Uhel, skrivet Fransoizic ha Pierric gant an oberour (levrenn gentañ, pajenn 332)

## Pennad kar

* Fant

## Gwelout ivez

* Soaz Vrezhonek
* Ar werz Nozvezh kentañ ma eured.