OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Albuquerque

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Albuquerque eo kêr vrasañ Stad New Mexico e Stadoù-Unanet Amerika. E 1706 e voe krouet anv Albuquerque ez-ofisiel.

## Douaroniezh

| ██ Albuquerque e kontelezh Bernalillo, hag ar gontelezh e Stad New Mexico | Gorread : 489,39 km². Uhelder : 1 619,10 m. Poblañs (2020) : 564 559 a dud. Stankter ar boblañs : 1 164 den/km². |

## Skeudennoù

* Gold Avenue e kreiz-kêr
* Porzh ar busoù Greyhound
* Ar c'hoariva KiMo
* Old Albuquerque High School Campus

## Kêrioù gevellet

| Alburquerque, Spagn Ashgabat, Turkmenistan Chihuahua, Mec'hiko Gijón, Asturiez Guadalajara, Mec'hiko | Helmstedt, Alamagn Hualien, Taiwan Lanzhou, Republik Pobl Sina Rehovot, Israel Sasebo Japan |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Alburquerque

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Alburquerque zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù

* Alburquerque (Badajoz), kumun e Proviñs Badajoz, en Extremadura, e Spagn
* Alburquerque (Bohol), kêr eus Filipinez, e proviñs Bohol

## Tud

* Rafael Alburquerque, politiker eus ar Republik Dominikan

## Istor

* Dugelezh Alburquerque

## Pennad kar

* Albuquerque, e New Mexico, e SUA.
# Alburquerque (Badajoz)

    Arabat droukveskañ Alburquerque gant Albuquerque (New Mexico), e SUA.
Alburquerque zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura, e Spagn, tost d'an harzoù gant Portugal.

## Pennad kar

* Kontelezh Alburquerque
# Albrecht von Wallenstein

Albrecht Wenzel Eusebius von Wallenstein, pe Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna e tchekeg, ganet e 1583 ha marvet e 1634, a oa dug Friedland hag ur jeneral bohemian e penn un arme vras, etre 30,000 ha 100,000 den, hag en devoa lakaet e servij an Impalaer santel katolik Ferdinand II e-pad ar Brezel Tregont Vloaz (1618–1648). E penn armeoù an impalaer e oa pa voe drouklazhet e deizioù diwezhañ miz C'hwevrer 1634.

## E vuhez

Ganet e oa Wallenstein d'ar 24 a viz Gwengolo 1583 en Heřmanice, e Bohemia, en un tiegezh protestant paour, skourr eus an tiegezh Waldstein (Wallenstein, Valdštejn) a oa perc'henn da gastell Heřmanice ha da seizh kêriadenn war-dro. E vamm, Markéta, a varvas pa oa dek vloaz he mabig, e 1593, hag e dad Wilhelm (Vilém) daou vloaz goude, e 1595. E dad a gomze alamaneg outañ, hag e vamm tchekeg. Se zo kaoz e komze gwelloc'h tchekeg pa oa bugel. Goude marv e dud ez eas da vevañ da di e eontr Jindřich Slavata, ezel eus Unvaniezh Breudeur Bohemia, ha gantañ e chomas daou vloaz, o heuliañ e skouer relijiel. Kaset e voe Wallenstein d’ur skol Protestant-Latin e Goldberg, Silesia ma yeas war raok gant an alamaneg, en tu-hont da se e kendalc’has heuliañ kentelioù e tchekeg. E 1599 ez eas da skol-veur protestan en Altdorf, e-kichen Nuremberg, ma voe alies o kemer perzh en emgannioù kleze, dre-se e voe toul-bac’het. Skein a reaas kement war e floc’h, ma rankas paeañ ur wiskamant nevez dezhañ evit en em zigoll.
Beajiñ a reas dre Europa, dre Frañs hag Italia, ma studias e Bolognia ha Padua. D’ar c’houlz-se e oa barrek da gomz alamaneg, tchekeg, latin hag italian, gallout a rae kompren ar spagnoleg ha drailhañ un nebeudig a c’halleg. Emzellañ a reas en arme an impalaer Hungaria, Rudolf II, a rae brezel ouzh an durked hag ar rebeled hungarian.E skol veur Olomouc e studias e 1606 gant Jezuited, d’ar mare-se ec’h emdroas d’ar gredenn gatolik. Ar bolitikerezh enep-adreizhan kaset da benn gant an Habsburged a verze d’ar brotestanted da vezañ anvet da giriegezhioù uhelloc’h e Bohemia hag e Moravia
Gant Lucretia of Víckov eus Tchekia e timezas, a oa perc’henn war kêrioù Vsetín, Lukov, Rymice ha Všetuly/Holešov (holl e reter Moravia). Mervel a reas he nebeut amzer goude e 1614, diwar-se e pakas ur pezh-mell hêrezh. Gant an hêrezh-mañ e c’hellas urzhiañ 200 marc’h, evit arc’hduk Ferdinand a Styriaen e vrezele e Venezia e 1617. Addimezhin a reas gant Isabella Katharina e 1623, merc’h d’ar c’hont Karl von Harrach. A-drugarez d’an daou eured-se e voe graet anezhañ unan eus pinvidikañ denvad, e rouantelez bohemian.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Albuzzano

Albuzzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Albuñol

Albuñol zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada. 7420 a dud a oa enni o chom e 2022.
# Albuñuelas

Albuñuelas, anvet Las Albuñuelas ivez, zo ur gumun en Andalouzia, e mervent proviñs Granada.
# Artemisia Iañ

Artemisia Iañ a oa tirantez Halikarnassos er V$^{vet}$ kantved kt JK.
Gourc'hemenn a reas pemp teirroeñveg en emgann Salamis.
# Artena

Artena zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Artgal Alt Clut

Artghal pe Artgha Strathclyde a oa roue Brezhoned Alt Clut, en Hanternoz kozh Brezhoned Enez Vreizh en IXvet kantved. Lazhete voe en 872. Moarvat e voe kemeret e lec'h gant e vab Run.

## E vuhez

Hervez Lignezoù Harley e oa mab da Dumnagual IV Alt Clut, a oa roue en e raok moarvat.
E vab Run Alt Clut a zimezas da verc'h Kenneth mac Alpin, hag a voe neuze breur-kaer da Constantín mac Cináeda.

## Notennoù

* ↑ Harleian genealogy of the Kings of Alt Clut.
# Arthropoda

Arthropoda (Artropoded) :
| Ur gevnidenn ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Arthropoda |
| Anv skiantel ||
| Arthropoda Latreille, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An artropoded eo al loened a ya d'ober ar skourrad Arthropoda. Loened divellkeinek ez int, da lavaret eo n'o deus mell-kein ebet. Emañ an amprevaned, ar c'hevnid, ar c'hresteneged, an derederezed e-touez an atropoded, da skouer. An trilobited, loened aet da get bremañ, a oa artropoded ivez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Artemisiospiza

Artemisiospiza :
| A. nevadensis, luc'hskeudennet e Goudor loened broadel Malheur (Oregon, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passerellidae |
| Anv skiantel ||
| Artemisiospiza Klicka & Banks, 2011 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Artemisiospiza a zo ur genad e rummatadur an evned, breaned ennañ, krouet e 2011 gant an daou skiantour stadunanat John Klicka (?-) ha Richard Charles Banks (1931-).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Artemisiospiza belli
** A. b. belli, canescens ha cinerea,
* Artemisiospiza nevadensis.
O c'havout a reer e hanternoz Mec'hiko ha kornôg Stadoù-Unanet Amerika, tri isspesad (3) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passerellidae/Artemisiospiza (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Ebrel 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arthog

Arthog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre. Emañ war ribl su aber ar Mawddach, tost da Abermaw.
# Artez

    Evit implijoù all, gwelet Artez (disheñvelout).
Artez (Artois e galleg) a oa ur broviñs istorel eus Bro-C'hall, etre Pikardi ha kontelezh Flandrez. En em ledañ a rae en-dro da gêr Arras, war un dachennad kement ha 4 000 km² bennak. E-touez ar c’hêrioù all zo en Artez e c’haller menegiñ Saint-Omer, Lens ha Béthune.

## Douaroniezh

Artez a glot mui pe vui gant diabarzh departamant Pas-de-Calais, ha gant arondisamantoù Arras, Béthune, Saint-Omer, ha Lens. En e gondon emañ ar gwelead glaou en em astenn pelloc’h er reter, e departamant an Nord hag e-kreiz Wallonia.

## Istor

Ur gontelezh e oa Artez gwechall, a voe staget ouzh kontelezh Flandrez. E 1180 e voe roet da Vro-C’hall, da argouroù ur briñsez eus Flandrez. E 1237 e teuas da vezañ ur gontelezh distag en-dro, evit ur mab-bihan d’ar briñsez-se. Dre hêrezh e tremenas dindan ren duged Bourgogn e 1384. War-lerc’h marv an dug, Charlez an Her, e tegouezhas gant an Habsbourged ha tremen a reas goude-se dindan kurunenn Spagn. Da-heul emsavadegoù relijiel 1566 en Izelvroioù, ez eas e-barzh Unaniezh Artez (pe Unaniezh Atrecht), savet gant proviñsoù eus kreisteiz ar vro hag enebet ouzh Unaniezh Utrecht, savet gant proviñsoù an hanternoz e 1579. Artez ha kontelezh Hainaut a reas emglev gant ar roue Fulup II. Chom a reas Artez neuze en Izelvroioù Spagnol, betek ar mare ma voe aloubet gant ar C’hallaoued e-pad ar Brezel Tregont Vloaz. Staget e voe ouzh Bro-C’hall dre Feur-emglev ar Pireneoù e 1659, ha dont a reas da vezañ ur broviñs c’hall. Daoust ma veze graet gant ar galleg er vro e veze sellet ouzh Artez evel ul lodenn eus an Izelvroioù a-raok an amzer-se.

## Artez hiziv

Kaoz a vez eus Artez c'hoazh a-wechoù evel en anv Skol-veur Artez.
# Artez (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Artez (Artois e galleg) zo anv ur broviñs c'hall, en hanternoz Bro-C'hall, ha hini meur a zen.

## Lec'hanvioù

* ur pagus, Pagus Atrebatensis, e Galia
* ur gontelezh, Kontelezh Artez, a zeuas da vout ur broviñs c'hall
* Emgann Artez, anv meur a emgann er brezel-bed kentañ:
** Emgann Artez (1914), diskar-amzer 1914
** Emgann Artez (nevez-amzer 1915), nevez-amzer 1915
** Emgann Artez (diskar-amzer 1915), diskar-amzer 1915

## Tud
### Konted Artez

* Roparzh Iañ Artez (1216-1250), kont Artez, breur da Loeiz IX
* Blanche Artez, rejantez Navarra, merc'h da Roparzh Iañ Artez
* Roparzh II Artez, kont Artez en 1250
* Fulup Artez (1269-1298), mab henañ Roparzh II Artez
* Mathilde d’Artois, lesanvet Mahaut Artez, (wd 1270 - 1329)
* Roparzh III Artez (1287-1342)
* Yann Artez (1321-1387), kont Eu, mab da Roparzh III Artez
* Roparzh IV Artez (1356-1387), kont Eu, mab da Yann Artez
* Fulup Artez (1358-1397)
* Charlez Artez (1394-1472)
* Bonne Artez (1396-1425), merc'h Fulup Artez
* Charlez Ferdinant Artez (1778-1820)
* Loeiza Artez (1819-1864)
* Herri Artez (1820-1883)
# 524

Diwar-benn ar bloavezh 524 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 524

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 524
# 526

Diwar-benn ar bloavezh 526 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 526

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 526
# 530

Diwar-benn bloavezh 530 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Hilderic, roue ar Vandaled hag an Alanned a zo diskaret gant Gelimer

### Azia
#### Reter-nesañ

* Emgann Daras : faezhañ a ra Belisarius ha Hermogenes ar bersiz
* Tribonian a ya da quaestor

#### Reter-pellañ

* Wei Chang Guang Wang a ya da roue Tiernelezh Wei an Norzh

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 530

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 530
# 522

Diwar-benn ar bloavezh 522 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 522

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 522
# 529

Diwar-benn ar bloavezh 529 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 529

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 529
# 53

Diwar-benn bloaz 53 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -53, gwelet ar bajenn : | -53 |
| Evit an niver 53, gwelet ar bajenn : | 53 (niver) |
806 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0053 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Klaod (Tiberius Claudius Nero Drusus), adalek ar 25 Genver 41 (>12.10.54)
* Koñsuled : D(idius) Iulius Silanus Torquatus & Q(uintus) Haterius Antoninus
* Eured Neron, oajet a 16 bloaz, gant Oktavia, merc'h Klaod ha Messalina, oajet a 12 bloaz
* Breizh (-Veur) : Didius Gallus, gouarnour al lodenn roman

### Reter-nesañ

* En em stalian e Efesos a ra Paol

### Azia
## Ganedigezhioù 53

* 18 Gwengolo. Italica, e Bro-Spagn (e-kichen Sevilla, war ar Guadalquivir), ganedigezh Marcus Ulpius Traianus (hag a vo impalaer)
# 523

Diwar-benn ar bloavezh 523 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 523

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 523
# 525
## Darvoudoù
### Europa

* Pabo Post Prydain a rann e rouantelezh etre e zaou vab
* Eurediñ a ra Justinan I gant Theodora
* Krouet eo Bernikia gant an Angled

### Afrika

* Caleb Abisinia a aloub Yemen
# 527

Diwar-benn ar bloavezh 527 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Er bed

* Krouet eo rouantelezh Essex
* Emgann Chearsley : faezhet e vefe bet brezhoned gant Cerdic Wessex hag e vab Cynric Wessex
* Impalaer Bizañs Justin I a anv e vab Justinian I da kenrenner.
* Justinian I a ya da renner nemetañ Impalaeriezh Bizañs goude marv e dad

### A bep seurt
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 527

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 527
# 528

Diwar-benn ar bloavezh 528 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 528

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 528
# An dantelezherez

An dantelezherez (nederlandeg : De kantwerkster) a zo un eoullivadur graet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e-tro 1669. War ziskouez emañ e Mirdi al Louvre e Pariz. En daolenn e weler ur vaouez yaouank o wriat. Livadur bihanañ Vermeer eo$^,$:24.5 cm x 21 cm eo ment an daolenn.

## An daolenn

A-dreñv ar plac'h ez eus ur voger wenn, marteze peogwir e felle d'al livour sachañ evezh an arvesterien war an dudenn. Soñjal a reer e prientas Vermeer an daolenn gant kalz aked, evel ma reas pa livas Ar steredoniour (1668) hag An douaroniour (1669), rak resis-tre eo an doare ma tiskouez arz ar gwriat Kazi sur ec'h implijas Vermeer ur c'hamera obscura a-benn sevel e daolenn, ha krouiñ un efed dispis er foñs. Evel-se e tegas donder d'e oberenn, ha ral e oa an doare-se da labourat da vare an arz barok en Izelvroioù.
En daolenn en deus Vermeer livet lodennoù zo en un doare difetis a-walc'h : dremm ha korf ar plac'h, hag ivez an danvez a labour warnañ. Daouarn ar plac'h, rodelloù he blev, hag ar groaz e T stummet gant he daoulagad hag he fri a zo livet ivez en un doare divoutin d'ar mare ma voent livet gant Vermeer. Divoutin ivez an doare ma livas an neud ruz ha gwenn a weler, hag a seblant dourennek.
Alies e vez keñveriet livadur Vermeer gant hini al livour izelvroat Caspar Netscher, bet livet e 1662. Disheñvel int an eil diouzh egile koulskoude : disheñvel eo al livioù implijet ha n'eus meneg ebet eus ar reizhelezh e taolenn Vermeer, padal ez eus anezhañ e hini Netscher (ar botoù war al leur).

## Notennoù

* 1 2 3 Bonafoux, 66
* 1 2 Huerta (2005), 38
* ↑ Wheelock, 114
* ↑ Huerta (2003), 46
* ↑ Nash, John. Vermeer. Scala, 1991. ISBN 1-870248-63-5. Da lenn e "".

## Daveoù

* Bonafoux, Pascal. Vermeer. New York: Konecky & Konecky, 1992. ISBN 1-5682-2308-4
* Gowing, Lawrence. Vermeer. University of California Press, 1950
* Huerta, Robert D. Giants of Delft. Bucknell University Press, 2003. ISBN 0-8387-5538-0
* Huerta, Robert D. Vermeer and Plato: Painting the Ideal. Bucknell University Press, 2005. ISBN 0-8387-5606-9
* Wheelock, Arthur K. Vermeer: The Complete Works. New York: Harry N. Abrams, 1997. ISBN 0-8109-2751-9
# An Yangfeng

An Yangfeng (sinaeg : 安艳凤 ; An eo an anv-tiegezh), bet ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1963 e Sina, zo ur Vestrc'hoarierez echedoù sinaat.
Peder gwezh he deus-hi kemeret perzh gant skipailh broadel Sina er bloavezhioù 1980-1986. Diwar an 58 partienn he deus bet an disoc'hoù-mañ: + 28 , 1/2 13 , - 12 .
C'hoari a ra e Kleub Echedoù Guangdong.

## Liammoù diavaez

* He fichenn FIDE
* He c'hoari e Chessgames

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (zh) Chinese Chess League Division
# An Tsarevna Nesmeyana

"An Tsarevna Nesmeyana" a zo un daolenn gant al livour rus Viktor Vasnetsov etre 1916 ha 1926.
Dont a ra titl al livadur eus titl ur vojenn rus "An Tsarevna Nesmeyana", a gont diwar-benn merc'h d'un tsar ha ne c'hoarzhe biken. Hec'h anv, Nesmeyana, a dalvez "dic'hoarzh" e ruseg, met kentoc'h e teu eus "chom hep c'hoarzhin". Ster an anv a zo sklaer evit ar rusianegerien hag a zo mat evit deskrivañ an harozez.
Hervez ar vojenn e klaske an tsar lakaat e verc'h da c'hoarzhin. Evit ober c'hoarzhin dezhi e veze pedet tud a bep seurt hag a bep tu. Ha prometiñ a reas dorn an tsarevna d'an hini a c'hello dont a-benn. Met den ne c'halle ober c'hoarzhin d'an tsarevna, mousc'hoarzh ebet ne zegoueze war he muzelloù. Met ur wech e tirollas da c'hoarzhin pa welas ul labourer, hag al labourer-se en doa dimezet ganti.
En daolenn e weler ur plac'h trist. Kalz tud a bep seurt 'zo en-dro dezhi, o klask lakaat anezhi da c'hoarzhin. Met ar plac'h yaouank ne sell ket outo. Chom a ra azezet war he zron. He dremm a zo trist ha disheñvel bras diouzh dremmoù an dud a zo o tañsal, o c'hoarzhin, o kanañ hag o seniñ benvegoù sonerezh tro-dro. Tud eus ar broioù estren a zo ivez er sal - e-touez an dud gwisket e giz rus, e weler an dud gant dilhad broioù Europa - hini "alamanek" hag hini Bro-Saoz ma veze douget er XVI$^{vet}$ kantved. Pep hini anezho a vefe laouen o timeziñ gant merc'h an tsar.
# An dervenn

Skrivet eo bet gant Mich Beyer, skrivagner ar “Pennoù-koltar”, evit Priz ar yaouankiz 2008.
Piv omp? Piv eo ar re a vev tro-dro deomp? Peseurt liamm hon eus, ni, ganto? Piv eo hor c’herent, ar re a gar ac’hanomp? Ur c’hlask en deus boulc’het Veig. N’en do fin ebet ken, betek kaout ur respont...
Ul levr a-vremañ evit un istor a-vremañ. Tro-dro deomp e vez tud dispartiet, familhoù adaozet, bugale o klask gwelet sklaer ha diluziañ kudenn o orin.

## Diverradenn

E miz Mezheven, e Kemper emaomp. Istor daou grennard, Malo ha Veig eo. Bevañ a reont o-daou e-ti Maï ha Pêr abalamour ma 'z eo Veig emzivad hag en deus poan Malo da zaremprediñ mat e gerent.
Un deiz, e kav Veig e-barzh burev Pêr paperioù a-zivoud e dad gwirion. Neuze, ne c'hoantaas ken nemet mont da Bariz d'e glask. Ne oa ket Malo, e vreur, evit e leuskel da vont e-mod-se war un taol-penn. A-feur ma zielfennjent an titouroù-se e tizolojont ur skeudenn vihan n'o doa ket merzhet a-raok gant ur groaz euskarat warni. Neuze e kemmas-eñ ali hag e tivizas mont da Vro-Euskadi. Ha Veig ha kemer an tren, ur mintin-vezh, hep kalaouiñ nikun. Erruet eno, e Baiona, e kejas gant tud yaouank hag hegarat-tre a brofjont repu dezhañ en o ranndi. Daoust dezhañ da gaout nebeud a ditouroù diwar-benn e dad e oa kendrec'het e oa bev, en tu bennak e Bro-C'Hall. Gant ar mennozh-se eo, e krogas gant e enkask. Tamm-ha-tamm, ez ae e yalc'h war-skañvaat ma voe rediet, ur wech, laerezh en ur stal-spisoù. Tapet e voe war an taol ha goulennataet gant ar perc'henn, Jon. Displegañ a reas Veig e drubuilhoù dezhañ. Kerkent en doa kinniget goulenn gant e vreur, Julen, ur foueter-bro fri-furch a ouie an holl klakennajoù. An deiz war-lerc'h, ez ejont da welet breur Jon hag ez eas ar c'hevrin war-sklaeraat. Daoust da-se e voe rediet dezhañ distreiñ d'ar gêr. Koulskoude, e kendalc'has Julen gant e enklask hag-eñ mont d'ur manati ha da zeskiñ gant ar breur Arturo e oa marvet Mikel Haristegi, tad Veig, er bloavezh 1990 amañ e Baiona, dre ma oa klañv bras.
Un deiz a viz Gouere, e tivizas kerent Veig mont da Vaiona a-benn klozañ gant an afer-se ha prouiñ d'ar mab e oa marvet e dad en ur vont dirak e vez.
# An div zremm

An diou zremm zo titl ur pezh-c'hoari berr (un arvest ha dek diviz) gant Langleiz bet embannet en niverenn 54 eus ar gelaouenn Gwalarn e miz Mae 1933.
Adanvet An div zremm ez eo perzh ivez eus C'hoariva brezhonek, ul levr a gant c'hwec'h pajennad ha daou-ugent m'e gaver gant peder oberenn all : E-tal ar poull gant Yann-Vari Perrot, An dakenn dour gant Jarl Priel, Fostus an doktor daonet gant Roparz Hemon ha Torfed ar frer Juniper gant Henri Ghéon (troet e brezhoneg gant Jakez Riou). Embannet e oa bet an dastumad-mañ gant Skridoù Breizh e penn kentañ 1944.

## Ar pezh-c'hoari

Tud ar c'hoari zo :
* Malo Drean,
* Anna Drean, e vamm,
* Rozen Pavek, danvez-pried Malo,
* Maria, un amezegez.
Ne vez ket lavaret pelec'h resis ha pegoulz e c'hoarvez ar pezh-c'hoari, nemet e splann heol an nevezamzer e-maez ar vereuri e-lec'h ma krog an traoù. War yac'haat ez a Malo Drean goude ma oa bet gloazet e tan-gwall Kerbosen, hag eñ losket e zremm. Daoust ha karout anezhañ a c'hallo Rozen Pavek c'hoazh ? Ar pezh ne oar ket Malo eo krignet skevent e garedig gant ur gwall gleñved...
# An Tsarevna-glesker

"An Tsarevna-glesker" a zo un daolenn gant al livour rus Viktor Vasnetsov, savet e 1918.
# (3519) Ambiorix

(3519) Ambiorix a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (35268) Panoramix

(35268) Panoramix a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (35269) Idefix

(35269) Idefix a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (3838) Epona

(3838) Epona a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (316039) Breizh

(316039) Breizh zo un asteroidenn e gourizad asteroidennoù koskoriad an Heol, bet kavet e 2009.

## Kelc'htro

* Hanter ahel pennañ : 2,202763 UA.
* Ezkreizadezh : 0,096544.
* Kogn : 6,643692° e-keñver an ekliptik.

## Liammoù diavaez

* (en) Minor Planet Center.
# (3753) Cruithne

(3753) Cruithne a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (353232) Nolwenn

(353232) Nolwenn a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (30110) Lisabreton

(30110) Lisabreton a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (3281) Maupertuis

(3281) Maupertuis a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Roet eo bet an anv-se en enor d'ar matematikour, astronomour ha bevoniour Pierre Louis Moreau de Maupertuis (1698-1759), ganet e Breizh e Sant-Yowan-an-Havreg.

## Daveoù

* ↑ Lec'hienn minorplanetcenter.net
# (3) Juno

3 Juno :
| [[Image:|275px|]] | |
| Dizoloadenn ||
| Dizoloet gant | Karl Ludwig Harding |
| Dizoloet d'ar | 1 Gwengolo, 1804 |
| Anvioù arall | none |
| Rummad | Gouriz pennañ (Strollad Juno) |
| Kelc'htro ||
| Epoc'h 25 Du, 2005 (JD 2453699.5) ||
| Ezkreizennegezh | 0.2583 |
| Radius krenn | 399.155 Gm (2.668 US) |
| Periapsis | 296.03 Gm (1.979 US) |
| Apoapsis | 502.276 Gm (3.358 US) |
| Prantad reveulziañ | 1591.93 d (4.36 a) |
| Tizh orbitel krenn | 17.93 km/eilenn |
| Stouadur | 12.971° |
| Hed an Nod war-gresk | 170.125° |
| Arguzenn ar periapsis | 247.839° |
| Direizhder krenn | 7.879° |
| Perzhioù fizikel ||
| Ment | 290×240×190 km |
| Mas | 3.0×10$^{19}$ kg |
| Touezder | 3.4 g/cm³ |
| Gravadur | 0.12 m/s² |
| Tizh achap | 0.18 km/s |
| Devezh | 0.3004 d |
| Rummad-spektr | Doare S (asteroidenn) |
| Sked Gwir | 5.33 |
| Albedo | 0.238 |
| Temperatur | ~163 K mui: 301 K (+28° C)$^{[5]}$ |
(3) Juno (arouez: ) eo an trede brasañ asteroidenn. Gant ar steredoniour alaman Karl Ludwig Harding e voe dizoloet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1804. Anvet e voe diwar Juno, uhelañ doueez relijion Henroma ha gwreg an doue Yaou.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ E. V. Pitjeva, Estimations of Masses of the Largest Asteroids and the Main Asteroid Belt From Ranging to Planets, Mars Orbiters And Landers Solar System Resarch, Vol. 39 pp. 176 (2005).
* ↑ Supplemental IRAS Minor Planet Survey
# 963

Diwar-benn bloavezh 963 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 963

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 963
# 965

Diwar-benn bloavezh 965 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 965

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 965
# 97

Diwar-benn bloaz 97 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -97, gwelet ar bajenn : | -97 |
| Evit an niver 97, gwelet ar bajenn : | 97 (niver) |
850 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0097 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Nerva (Marcus Cocceius Nerva) adalek an 18 Gwengolo 96 (>25.01.98)
* Koñsuled : Imp. Nerva Caesar Augustus III & L(ucius) Verginius Rufus III
* 27 Here : Nerva a gemer evit advab Trajan (Marcus Ulpius Traianus), legad eus Germania Huellañ.

### Azia
## Relijionoù

* Pab : Sant Klemañs. 88 - 97, pe 101
# 967

Diwar-benn bloavezh 967 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Aloubet eo Atil kêrbenn ar C'hazared gant ar Rused Kiev

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ

* Impalaer Reizei a ya da Impalaer Japan

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 967

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 967