OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Mendon (1790)

Krouet e voe Kanton Mendon e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro eus Bann an Alre e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div c'humun a oa ennañ:
* Lokoal,
* Mendon (pennlec'h).
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Pajennoù kar

* Lokoal,
* Lokoal-Mendon,
* Mendon.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 186
* ↑ Cassini - EHESS - Lokoal-Mendon - Fichenn ar gumun
# Kanton Maule-Lextarre

Kanton Maule-Lextarre (canton de Mauléon-Licharre e galleg), zo unan eus daou ganton Zuberoa, en Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria a zo er stad c'hall, er rannvro Aquitaine. Maule-Lextarre (Mauléon-Licharre e galleg) eo ar penn-kanton. 19 kumun zo ennañ.
En arondisamant Oloron-Sainte-Marie emañ ar c'hanton, evel kanton Atharratze-Sorholüze, kanton all Zuberoa.

## Stêr

Treuzet eo gant ar stêr Ühaitza.

## Kumunioù

19 kumun zo ennañ:
| Ainharbe (Ainharp) Altzürükü (Aussurucq) Arrokiaga (Roquiague) Barkoxe (Barcus) Berogaine-Lahüntze (Berrogain-Laruns) Bildoze-Onizpea (Viodos-Abense-de-Bas) Ezpeize-Ündüreine (Espès-Undurein) Garindaine (Garindein) Gotaine-Irabarne (Gotein-Libarrenx) Idauze-Mendi (Idaux-Mendy) | Maule-Lextarre (Mauléon-Licharre) Mendikota (Menditte) Mitikile (Moncayolle-Larrory-Mendibieu) Muskildi (Musculdy) Ospitalepea (L'Hôpital-Saint-Blaise) Sarrikotapea (Charritte-de-Bas) Sohüta (Chéraute) Urdiñarbe (Ordiarp) Ürrüstoi-Larrabile (Arrast-Larrebieu) |

## Pennad kar

* Kantonioù Iparralde
# Gisela (757-810)

Gisela (757-810), merc'h nemeti Pepin Grenn ha Bertrada Laon, ha c'hoar da g-Karloman Iañ ha Karl Veur, a oa bet roet dezhi anv he mamm-gozh Gisela Akitania.
Hervez Eginhard e oa gouestlet Gisela d'an Iliz abaoe bihan. Mont a reas da leanez da abati Chelles ma teuas da vout abadez. Eno e rene war ur bagad skriverezed eus al labourusañ hag oberiantañ a voe en VIIIvet ha IXvet kantved. Hervez Eginhard bepred en em gleve mat gant Karl " a rae ken brav dezhi evel ma rae d'e vamm ". Mervel a reas er gouent e 810.

## Ur Gisela all

D'he breur Karl Veur e oa ur verc'h, anvet ivez Gisela (781-808), evel he moereb hag he mamm-guñv.

## Pennad kar

* Gisela
# Gisela (merc'h da Garl Veur)

Gisela (c. 781 – 808) a oa ur verc'h d'an impalaer Karl Veur ha d'e wreg Hildegard.
Ret eo diwall da gemmeskañ hec'h anv gant hini he moereb, Gisela, c'hoar Karl Veur. Un anv eo a veze roet en tiegezh abaoe Gisela Akitania.
# Gisela Akitania

Gisela Akitania, pe Gisela Laon, (?-?) a vije bet pried Caribert Laon (696-747) ha mamm Bertrada Laon (726-783) a zimezas da Pepin Grenn (715-768) hag a voe roue ar Franked. Mamm-gozh da Garl Veur e vije neuze.
N'eus anv ebet eus pried ar c'hont Caribert e dihell ebet. N'eus meneg ebet anezhi en dihelloù a ra anv eus eured he merc'h Bertrada da Bepin e 744. Krediñ a reer e oa marvet a-benn neuze.
E 1915 e voe taolet evezh gant Anton Halbedel e oa anv e meur a garta eus Ode, merc'h d'un Théotar, e-touez tud lez Hardrad, ma kinnigas e oa hi an hini a oa pried ar c'hont. Met war-lerc'h labourioù Eduard Hlawitschka e voe dilezet ar vartezeadenn-se.

## Pennadoù kar

* Gisela
# Gironde (departamant)

    Evit sterioù all ar ger, gwelet Gironde.
Gironde :
| Anv okitanek | Gironda |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Pennlec'h (prefeti) | Bourdel |
| Isprefetioù | Arcaishon Blayes Lengon L'Esparra Liborna |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Jean-Luc Gleyze |
| Prefed | Fabienne Buccio |
| Kod EBSSA | 33 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-33 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR612 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 636 391 ann. (2020) |
| Stankter | 153 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 44° 50′ 14″ Norzh 0° 35′ 12″ Kornôg / 44.837183, -0.58654 |
| Gorread | 10 725 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 6 |
| Pastelloù-bro | 12 |
| Kantonioù | 33 |
| Etrekumuniezhioù | 28 |
| Kumunioù | 535 |
| kemmañ |
Ar Gironde (e galleg hag ent-ofisiel, distaget), Gironda (en okitaneg), zo un departamant, abaoe 1790, e mervent Bro-C'hall, er rannvro Akitania-Nevez. Bourdel eo ar pennlec'h anezhañ. Ul lodenn vras eus an departamant a zo en Okitania. Savet eo an departamant diwar ul lodenn eus Gwaskogn. Brasañ departamant Frañs Europa an hini eo.

## Diwar an anv

Gironde eo an anv kentañ, diwar anv an aber a zo boutin d'ar Garona ha d'an Dordonha. Kemmet e voe e-pad ur pennad avat, ha roet an anv Bec d'Ambès d'an departamant gant gouarnamant jakobin Pariz pa veze graet treitourien eus ar jirondined, o enebourien bolitikel, a veze kaset a-garradoù da vezañ dibennet.

## Arondisamantoù ar Gironda

* Arcaishon
* Blaia
* Bordèu
* Lengon
* L'Esparra
* Liborna

## Un departamant liesseurt

Broioù bihan disheñvel zo e-barzh an departamant-mañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar c'huzul departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Gisberga

Gisberga, pe Ermesinda de Bigorra, (1015-1049) a oa ur briñsez frank, dimezet da Ramiro Iañ Aragon.
Merc'h e oa da Bernard Roger de Foix, kont Foix ha Bigorra. En 1049 e timezas d'ar roue Ramiro Iañ Aragon hag e voe kemmet hec'h anv-badez en Ermesinda. Rouanez Aragon, Ribagorça ha Sobrarbe e oa.

## He bugale

Daou vab ha div verc'h he doe:
* Sancho Iañ Aragon, a voe roue Pamplona ivez.
* García d'Aragón, eskob Pamplona.
* Teresa, n. 1037.
* Urraca d'Aragón.
* Sancha.
Gouarnañ ar vro a reas goude marv he fried er brezel en 1063. Rannañ ar galloud a reas gant he mab, Sancho.
Beziet e voe e manati San Juan de la Peña.
# Gisela Bavaria

Gisela Bavaria (985–1033 pe 1065) a oa merc'h da Herri II Bavaria, Dug Bavaria ha da C'hizela Bourgogn

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas da Stefan Iañ Hungaria, ha rouanez Hungaria e voe eus 995 betek 1038, en o zouez sant Imre

## Gwenvidigez

Lakaet eo bet da wenvidigez gant an Iliz katolik.
# Gisela

Gisela zo un anv-badez alamanek. Savet eo diwar ar ger germanek gisil, a dalv kement ha saezh.

## E brezhoneg

* Brezhoneg : Gizela (evel Gizela Étienne, c'hoariourez ha leurennerez e Kastellin).

## Er yezhoù arall

* Galleg : Gisèle pe Giselle (distagañ Jizêl)
* Alamaneg : Gisela pe Giesela ( distagañ Gizela), Giselberta
* Italianeg :Gisella ( distagañ Djisella)

## Istor

Roet e veze er familhoù frank ivez e Galia.

## Tud brudet

* Gisela, merc'h da dug Gwaskogn, a zimezas da Caribert II, mab da Klotar II.
* Gisela Akitania, mamm Bertrada Laon, lesanvet Berta an Droadegez.
* Gisela (757-810), merc'h Pepin Grenn ha Bertrada Laon, c'hoar da Garl Veur, a oa bet roet dezhi anv he mamm-gozh Gisela Akitania.
* Gisela (781-ap.814), merc'h da Garl Veur.
* Gisela (?-war-lerc'h 874), merc'h da Loeiz an Deol, merc'h-vihan da Garl Veur. Ganti e voe diazezet abatioù Somain ha Cysoing en hanternoz Bro-C'hall a hiziv.
** Ur verc'h he doe hag a voe anvet Gisela ivez, hag ac'h eas da leanez.
* Gisela Bourgogn (952-1006), dugez Bavaria, mamm Gisela Bavaria.
* Gisela Bavaria (war-lerc'h 985-1060), rouanez Hungaria, gwenvidigez katolik.
* Gisela Swabia (989 pe 990 – 14 a viz C'hwevrer 1043), merc'h da Herman II Swabia ha d'e bried Gerberga Bourgogn.
* Gisela Aostria (1856–1932), merc'h d'an impalaer Franz Joseph Iañ ha d'e bried Elisabeth von Österreich-Ungarn (lesanvet Sissi).

### XIXvet kantved

* Gisela von Arnim (1827-1889), skrivagnerez alamanek.

### XXvet kantved

* Gisèle Halimi, (1927-2020), alvokadez ha skrivagnerez c'hall.
* Gisela Lladó Cánovas (1979—), kanerez katalan.
* Gisele Bündchen (1980—), dougerez dilhad eus Brazil.
* Beyoncé Giselle Knowles-Carter (1981—), kanerez stadunanat.
* Gisela João (1983—), kanerez fado portugalat.

## En arz

* Giselle, barrez gant Jean Coralli ha Jules Perrot, sonerezh gant Adolphe Adam, skrid gant Théophile Gautier (1841)
# Gisela (merc'h da Loeiz an Deol)

Gisela (?-war-lerc'h 874) a oa merc'h da Loeiz an Deol, merc'h-vihan da g-Karl Veur. Ganti e voe diazezet abatioù Somain ha Cysoing en hanternoz Bro-C'hall a hiziv. Ur verc'h he doe hag a voe anvet Gisela ivez, hag a eas da leanez.

## Pennad kar

* Gisela.
# Gisela Bourgogn

Gisela Bourgogn (a-raok 952 – 21 a viz Gouere, 1006) a oa merc'h da g-Konrad Bourgogn, roue Bourgogn, ha da Adelaide de Bellay, e eil pried.
Nizez e oa Gisela d'an impalaerez Adelaid Italia.

## Dimeziñ ha genel

Dimeziñ a eure da Herri II, dug Bavaria, lesanvet an Tabuter, Dug Bavaria un tamm a-raok 972. Goude ma varvas ar priñs en-yaouank o devoe kalz a vugale a reas o zreuz e-touez an uhelañ tiegezhioù en Europa ar mare:
* Herri II Alamagn
* Gisela, a zimezas da Stefan Hungaria
* Bruno, eskob Augsburg
* Brigitta, abadez
* Arnold, Arc'heskob Ravenna
Beziet e voe en abati Niedermünster e Regensburg.
# Emilie

Emilie zo un anv-badez alamanek ha svedek roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh

Diwar an an anv Emile, roet d'ar baotred.

## Yezhoù all

* Emilia en italianeg, roumaneg, spagnoleg
* Emily e saozneg
* Émilie e galleg

## Tud

* Emilie Brentano (1810–1882), skrivagnerez alamann
* Emilie Flygare-Carlén (1807-1892), skrivagnerez svedat
* Maria Emilie Snethlage (1868-1929), evnoniourez alaman
* Emilie Exner (1850–1909), skrivagnerez aostrian
* Emilie Autumn (1979-), sonerez stadunanat
# Emilie Flygare-Carlén

Emilie Flygare-Carlén :
| Emilie Flygare-Carlén ||
| Obererezh | romantoù |
| Ganedigezh | 8 a viz Eost 1807 e Strömstad (Sveden) |
| Marv | 5 a viz C'hwevrer 1892 e Stockholm |
| Yezh skrivañ | svedeg |
| kemmañ |
Emilie Flygare-Carlén Smith hervez hec'h anv plac'h yaouank, a oa ur skrivagnerez romantoù svedek ganet d'an 8 a viz Eost 1807 e Strömstad ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1892 e Stockholm.
Emilie Smith a gasas he bugaleaj en enezeg Göteborg. Merc'h ur c'henwerzher e oa. Pa oa 20 vloaz e timezas gant ur fizikour, Axel Flygare e anv, met mervel a reas he gwaz e 1833. Un nebeud bloavezhioù goude ez eas da chom da Stockholm hag e 1841 e timezas gant ar gwiraour Johan Gabriel Carlén. Sed perak eo anavezet gant an anv Flygare-Carlén.
E 1838 e voe embannet he romant kentañ, Valdemar Klein, e ditl. Ennañ hag e romantoù da-heul evel Rosen på Tistelön, Pål Värning, Enslingen på Johannisskäret, Jungfrutornet ha Ett köpmanshus i skärgården, e skrivas diwar-benn ar vuhez en enezeg hag ivez diwar-benn ar mor. Romantoù all skrivet ganti evel Fosterbröderna, Fideikommisset, Ett år, En nyckfull kvinna, Kamrer Lassman ha Vindskuporna a zo diazezet e renkadoù etre pe uhel ar gevredigezh.
Troet eo bet hec'h oberennoù e daneg, norvegeg, alamaneg, ruseg, galleg, saozneg, italianeg, nederlandeg, hungareg ha tchekeg. D'ar mare ma skrive e oa ar skrivagnerez svedek anavezetañ.

## Hec'h oberenn

* Waldemar Klein (1838)
* Representanten (1839)
* Gustaf Lindorm (1839)
* Professorn och hans skyddslingar (1840)
* Fosterbröderna (1840)
* Kyrkoinvigningen i Hammarby (1841)
* Skjutsgossen (1841)
* Rosen på Tistelön. Berättelse från skärgården (1842)
* Kamrer Lassman (1842)
* Fideikommisset (1844)
* Pål Värning: En skärgårdsynglings äventyr (1844)
* Vindskuporna (1845)
* Bruden på Omberg (1845)
* Enslingen på Johannisskäret: Kustroman (1846)
* Ett år (1846)
* En natt vid Bullarsjön (1847)
* Jungfrutornet (1848)
* En nyckfull kvinna (1848-49)
* Romanhjältinnan (1849)
* Familjen i dalen (1849)
* Ett rykte (1850)
* Förmyndaren (1851)
* Ett köpmanshus i skärgården (1860-61)
* Stockholmsscener bakom kulisserna (1864)
* Skuggspel (1865)
* Minnen av svenskt författarliv 1840-1860 (1878)
* Efterskörd (1888)

## Liamm diavaez

* Svenskt biografiskt handlexikon (e svedeg)
# Emilio Aguinaldo

Emilio Aguinaldo y Famy (22 Meurzh 1869 – 6 C'hwevrer 1964) a oa un dispac'hour ha politikour eus Filipinez. Prezidant kentañ Republik Filipinez e voe (1899–1901) ha prezidant kentañ ur republik en Azia. Ren a reas an emsavadeg a-enep yev Spagn e dibenn Dispac'h Filipinez (1896–1898), ha ren a reas nerzhioù Filipinez ivez er brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet (1898), hag er brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet (1899–1902).
E 1935 ez eas war ar renk evit bezañ prezidant Filipinez, met dilennet e voe Manuel Quezon. Sellet a reer outañ evel unan eus harozioù broadel Filipinez.
# Emilia van Nassau

Emilia van Nassau (1569 – 1629) a oa ur gontez izelvroat, dimezet en 1597 da Manuel, Priñs Portugal (1568-1638).

## He bugale

* Ur verc'h marv ganet (1598–1602)
* Maria Bélgica Portugal (1599–1647)
* Manuel de Portugal (1600–1666)
* Luís Guilherme Portugal (1601–1660)
* Merc'h marv ganet (1602–1603)
* Emília Luísa Portugal (1603–1670)
* Ana Luísa Portugal (1605–1669)
* Juliana Catarina Portugal (ca. 1607–1680)
* Maurícia Leonor Portugal (1609–1674), dimezet d'an dug George Frederik van Nassau-Siegen, mab d'ar c'hont João VII de Nassau-Siegen.
* Sabina Delfina Portugal (1612–1670)
# Emiliano Zuleta

Emiliano Antonio Zuleta Baquero (La Jagua Del Pilar, La Guajira, 11 Genver 1912 - Valledupar, Cesar, 30 Here 2005) a oa ur sonaozour, akordeoñser, ha kaner kolombian, en doare vallenato.
Tad eo da Emiliano Zuleta Díaz, kaner.
E 1938 e voe embannet e bennoberenn La Gota Fría, ur ganaouenn diwar-benn un tabut gant Lorenzo Morales. Bloavezhioù goude e voe kanet ivez gant Carlos Vives ha gant Julio Iglesias hag int-i a reas berzh bras ganti er bed spagnolek, goude ma'z eo chomet peuzdianav er bed gallek.

## Pennadoù kar

* Hermanos Zuleta
* La Gota Fría

## Liammoù diavaez

* E 1938 : https://www.youtube.com/watch?v=cRAMeMKAxQ8
# Emilio Estevez

Emilio Estevez, ganet e 1962 e New York, e Stadoù-Unanet Amerika, zo un aktour stududanat.
# Emilianus

Emilion, pe Emilianus (e anv latin) (aet da anaon e 767) a oa merour kont Gwened, manac'h ha penitiour e Breizh. Ur sant eo en Iliz katolik hag en Iliz reizhkredennour ha lidet e vez d'ar 16 a viz Du.

## Buhez

Ganet e oa e Gwened, kêr-benn Bro-Ereg en Breizh hag e teuas da vezañ merour ur c'hont eus Gwened. N'ouzer ket avat pe anv e oa hemañ. Hervez ar vojenn$^,$ e roe bara da re baour Gwened e kuzh diouzh e vestr. Fellout a reas d'ar c'hont tapout anezhañ war an tomm. Sourpren a reas anezhañ gant e vantell leun a vara da reiñ d'ar re baour. Pa c'houlennas ar c'hont digantañ digeriñ e vantell en dije graet Emilianus ur burzhud o treiñ an torzhioù bara e tammoù keuneud.
Dont a reas da vezañ manac'h e Saujon (e Salignac), e kichen Saintes. Rediet e voe da dec'hout abalamour d'an niver a berc'hirined a zirede da-heul e vurzhudoù. Mont a reas d'ul lec'h digenvez da chom, e Combes, e-kichen ar pezh zo deuet da vezañ Saint-Émilion, ha mervel a reas e 767.
Savet e voe ur manati eno goude e varv hag ur penniliz monolitek, en XI$^{vet}$-XII$^{vet}$ kantved, kleuzet en un tornaod, a zeuas da vezañ iliz parrez, betek an Dispac'h.

## Lec'hanvadurezh
### Breizh

* Gwaz Emilion, gwazh etre Plougraz ha Gwerliskin.
* Iliz Sant Emilion, e Logivi-Plougraz

### Bro-C'hall

* Saint-Emilion, kumun c'hall.

## Notennoù

* ↑ Guides de la basilique monolithe de Saint-Émilion
* ↑ Michel Priziac, Michel Mohrt, Bretagne des saints et des croyances, Kidour, 2002, p. 425.
# Emiliano Sala

Emiliano Sala (31 a viz Here 1990 e Cululù, Proviñs Santa Fe, Arc'hantina - Mor Breizh, 21 a viz Genver 2019) a oa ur melldroader arc'hantinat hag en doa bet c'hoariet e Breizh e skipailh Naoned.

## E vuhez en Europa

E meur a gleub en deus c'hoariet Emiliano Sala.

## Naoned

En 2015 e sinas gant kleub Football Klub Naoned, ma c'hoarias tremen kant krogad e Ligue 1 ; dre m'en devoa merket kalz palioù e voe treuzkaset da C.P.D. Dinas Caerdydd e miz Genver 2019, evit ar sammad a 18 milion a euroioù.

## 2019

Goude sinadur ar gevrat gant Kerdiz e oa distroet Emiliano Sala da Naoned d'al Lun 21 a viz Genver da gimiadiñ diouzh e genc'hoarierien. Dibradet e oa ar c'harr-nij (ur Piper PA-46 Malibu) eus aerborzh Naoned (NTE/LFRS) da 19:15 da zistreiñ da aerborzh Kerdiz, anvet Cardiff-Wales Airport (CWL/EGFF), met kollet e voe ar gwel anezhañ diwar ar radarioù da 20.30 pa oa o nijal a-us Mor Breizh, goude bet ar sturier, David Ibbotson e anv, o c'houlenn aotre da ziskenn eus FL50 da FL20 p'edo o tremen hebiou da Wernenez. Un toullad songemennoù a voe kaset gant ar melldroader war Whatsapp a ro da grediñ ne oa ket ar sturier evit derc'hel an nijerez, ha hervez anaoudeien ar sturiañ kirri-nij e oa dañjerus bras an treizhañ dre ma c'halle skornañ an divaskell hag ar c'heflusker.
Erru e oa ar c'harr-nij 15 mn (27 km) en hanternoz da Wernenez pan eas diwar wel.
E Naoned eo bet fromet kreñv an holl, koulz ar gourdoner Vahid Halilhodžić hag ar c'hoarierien.

## Liammoù diavaez

* Pennad db karr-nij ar gwallzarvoud : e Le Point.
* Diwar-benn ar gevalaouriezh, ar vell-droad, ha marv Sala : .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Teir broadelezh en deus : arc'hantinat, italian dre jus sanguinis ha gall.
* ↑ A Vourdel da Naoned.
* ↑ Ouest-France, 24/01/2019
# Emilio

Emilio zo un anv-badez italianek ha spagnolek.

## Orin

* Eus Aemilius, anv latin.

## Adstummoù

* Emilia, anv-badez roet d'ar merc'hed

## Yezhoù all

* Emil e brezhoneg ha yezhoù all
* Émile, e galleg

## Tud

* Emilio Aguinaldo (1869-1964). jeneral , ha kentañ prezidant Filipinez.
* Emilio Mola (1887-1937), jeneral spagnol.
* Emilio Altieri, pe Klemañs X, pab italian,
* Emilio Recoba, melldroader urugwaiat,
* Emilio Salgari, skrivagner italian.
* Emilio Aguinaldo

## Lec'h

* San Emilio, anv meur a lec'h.

## Pennad kar

* Emiliano
* Emiliana
# Emilia de Poret

Emilia de Poret, ganet Andreen, d'an 10 a viz Eost 1976 zo ur ganerez, saverez pozioù, stilist hag embannerez svedat.

## Oberennoù

* 2015 - Säker stil (gant Ebba von Sydow)
* 2017 - Säker stil - 101 stiltips (gant Ebba von Sydow)
# Ian Rankin

Ian Rankin, (ganet d'an 28 a viz Ebrel 1960 e Cardenden, Fìobh) a zo ur skrivagnour romantoù polis skosat.
# Ian Kershaw

Sir Ian Kershaw, FBA (ganet d'an 29 a viz Ebrel 1943) zo un istorour saoz. Arbennigour eo war istor sokial Alamagn hag an Trede Reich. Skrivet en deus diwar-benn an naziegezh, buhez Adolf Hitler hag e hollveliegezh.

## Oberennoù ha labourioù

* Bolton Priory Rentals and Ministers; Accounts, 1473–1539, (Leeds, 1969)
* Bolton Priory. The Economy of a Northern Monastery, (Oxford, 1973).
* "The Persecution of the Jews and German Popular Opinion in the Third Reich" pajennoù 261–289 eus Yearbook of the Leo Baeck Institute, lodenn 26, 1981.
* Popular Opinion and Political Dissent in the Third Reich. Bavaria, 1933–45, (Oxford, 1983, rev. 2002), (ISBN 0-19-821922-9)
* The Nazi Dictatorship. Problems and Perspectives of Interpretation, (Londrez, 1985, 4re embannadur, 2000) (ISBN 0-340-76028-1)
* The 'Hitler Myth'. Image and Reality in the Third Reich (Oxford, 1987, adskrivet e 2001). (ISBN 0-19-280206-2)
* Weimar. Why did German Democracy Fail?, (ed.) (Londrez, 1990) (ISBN 0-312-04470-4)
* Hitler: A Profile in Power, (Londrez, 1991, rev. 2001)
* "'Improvised genocide?' The Emergence of the 'Final Solution' in the 'Wargenthau" pajennoù 51–78 eusm Transactions of the Royal Historical Society, Lodenn 2, December 1992.
* "Working Towards the Führer: Reflections on the Nature of the Hitler Dictatorship" pajennoù 103–118 eus Contemporary European History, lodenn 2, Issue #2, 1993; admoulet ar pajennoù 231–252 evit The Third Reich embannet gant Christian Leitz, London: Blackwell, 1999, (ISBN 0-631-20700-7).
* Stalinism and Nazism: Dictatorships in Comparison, (ed. with Moshe Lewin) (Cambridge, 1997) (ISBN 0-521-56521-9)
* Hitler 1889–1936: Hubris, (Londrez, 1998) (ISBN 0-393-32035-9)
* Hitler 1936–1945: Nemesis, (Londrez, 2000) (ISBN 0-393-32252-1)
* The Bolton Priory Compotus 1286–1325 (ed. gant David M. Smith) (Londrez, 2001)
* Making Friends with Hitler: Lord Londonderry and the British Road to War, (Londrez, 2004) (ISBN 0-7139-9717-6)
* "Europe's Second Thirty Years War" pejannoù 10–17 evit History Today, lodenn 55, Issue # 9, September 2005
* Death in the Bunker (Penguin Books, 2005) (ISBN 978-0141022314)
* Fateful Choices: Ten Decisions That Changed the World, 1940–1941 (Londrez, 2007) (ISBN 1-59420-123-4)
* Hitler, the Germans and the Final Solution (Yale, 2008) (ISBN 0-300-12427-9)
* Hitler (ul levrenn adal Hitler 1889–1936 ha Hitler 1936–1945; Londrez, 2008) (ISBN 1-84614-069-2)
* Luck of the Devil The Story of Operation Valkyrie, (Londrez: Penguin Books, 2009), (ISBN 0-14-104006-8)
* The End: Hitler's Germany 1944–45, (Allen Lane, 2011), (ISBN 0-7139-9716-8)
* To Hell and Back: Europe, 1914-1949, (Allen Lane, 2015), (ISBN 978-0713990898)
# Ian McKellen

Sir Ian Murray McKellen, bet ganet d'ar 25 a viz Mae 1939 e Burnley, Lancashire, Bro-Saoz, a zo un aktour c'hoariva ha sinema. Brudet eo evit c'hoari Gandalf e-barzh filmoù Peter Jackson : An Hobbit hag Aotrou ar Gwalennoù.
# Ian McShane

Ian David McShane, bet ganet e Blackburn (Lancashire, Bro-Saoz) d'an 29 a viz Gwengolo 1942, a zo un aktour c'hoariva ha sinema.
# Ian

Ian zo un anv-badez gouezelek saoznekaet, kar da Yann.

## Yezhoù all

* Iain e gouezeleg
* Ioan e kembraeg
* Yowan e kerneveureg

## Ian

* Ian Anderson (g. e 1947), kaner-sonaozer skosat ar strollad Jethro Tull
* Ian Curtis (1956-1980), kaner-sonaozer ar strollad Joy Division
* Ian Fleming, skrivagner ha spier saoz
* Ian Hudghton‎, politikour skosat
* Ian McKellen, aktour saoz
* Ian Kershaw (g. e 1943), istorour saoz
* Ian Rankin, skrivagnour romantoù polis skosat
* Ian McShane, aktour saoz
* Ian Paisley (1926-2014), politikour protestant eus Norzhiwerzhon
* Ian Smith (1919-2007), kentañ ministr Republik Rodezia
# Ian Curtis

Ian Kevin Curtis, bet ganet er Manchester d'ar 15 a viz Gouere 1956, marvet dre emlazh d'an 18 a viz Mae 1980 e Macclesfield, a oa kaner, saver kanaouennoù er strollad Joy Division etre 1977 ha 1980. E 1995 e voe embannet ur vuhezskrid titlet Touching from a Distance: Ian Curtis and Joy Division, gant e intañvez Deborah. Kaoz a zo ivez eus Ian Curtis er filmoù 24 Hour Party People (2002) ha Control (2007).

## Diwar e benn

* Curtis, Deborah (1995). Touching from a Distance — Ian Curtis and Joy Division. Faber and Faber Limited. ISBN 0-571-17445-0.
* Middles, Mick and Reade, Lindsay (2006). Torn Apart: The Life of Ian Curtis. Omnibus Press. ISBN 1-84449-826-3.
* Heylin, Clinton and Wood, Craig (1988). Joy Division: Form (and Substance). Sound Pub. ISBN 1-871407-00-1.
* Middles, Mick (1996). From Joy Division to New Order. Virgin Books. ISBN 0-7535-0638-6.
* Edge, Brian (1984). Pleasures and Wayward Distractions. Omnibus Press. ISBN 0-7119-1439-7

## Liammoù diavaez

* Buhez Ian Curtis e lec'hienn Joy Division Central
* Sonerezh Ian Curtise lec'hienn Discogs
* Bez Ian Curtis e lec'hienn Find a Grave