OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Taigwynion

Taigwynion zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Genau'r-glyn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 123,6 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Taifa Mértola

Taifa Mértola zo un taifa savet e Spagn en XIvet kantved.
# Taifa Tortosa

Taifa Tortosa, pe Turtuixa, a oa un taifa, pe rouantelezh arab ha muzulman en Al-Andalus, e Spagn ar Grennamzer, ha Tortosa, tostik da aber an Ebro, e oa ar gêr-benn anezhi.
Lleida ha Turtuixa e oa kêrioù muzulman brasañ Katalonia hiriv. Ur voskeenn vras a oa, el lec'h m'emañ an iliz-veur hiriv an deiz,
Krouet e voe an taifa goude kouezhet kalifiezh Córdoba.

## Istor

Dalc'het e voe Tortosa gant ar Vuzulmaned adalek 714.
Betek 1031 e chomas ar galloud etre daouarn an emir Labib Al'Amiri Al-Fatá.
En 1061 e tremenas etre daouarn Al-Muqtadir, roue Taifa Saraqusta, ha goude-se e voe gouarnet gant Al-Mundir Imad ad-Dawla, emir taifa Játiva.
En XIIvet kantved e voe dindan beli an Almoravided. Kollet e voe gant ar Vuzulmaned pa voe kemeret en 1148 gant Ramón Berenguer IV, kont Barcelona.
Evel ar rouantelezhioù all a-hed an aod e oa ur rouantelezh sklav.

## Rouaned an taifa

Pevar roue a voe e penn an taifa ken na voe kemeret gant taifa Zaragoza, ha gant an Almoravided e deroù an XII$^{vet}$ kantved. Ar rouaned sklav:
* Labīb (ap 1009- a-raok 1039 1040)
* Muqātil Sayf al-milla, 1039 1040 da 1053 1154
* Yaclà, (1053 1154-1057 1058)
* Nabīl, 1057 1058 da 1060
# Taifa Murcia

Taifa Murcia a oa un taifa en al-Ándalus, e Ledenez Iberia e dibenn kalifiezh Córdoba adalek 1010. Aloubet e voe gant armeoù rouantelezh Kastilha war-dro dibenn ar Reconquista.

## Istor

Er bloaz 713, daou vloaz goude an aloubadeg arab en Iberia, edo an emir Abd al-Azizo ren e gevred al ledenez. Ar c'hont vizigot Teodomiro, a oa gouarnour ar broviñs, a godianas, hag a viras emrenerezh dre baeañ un truaj. En emglev Teodomiro e oa 7 kêr : Orihuela, Alicante, Begastri, Mula, Lorca, Elche ha Villena. An douar emren-se eo a voe anvet Tudmir (arabekadur an anv Teodomiro), ma teuas da vout kora en emiriezh. Distabil e oa emiriezh Córdoba (entre 754 ha 929) ha bec'h a veze entre árabed ha vizigoded kristen, ma voe diskaret kêr Eio, ha kaset an dud anezhi, gant Abderramán II, emir al-Ándalus, eus Eio da Mursiya (kêr Murcia hiriv) en Ebrel 825.
E-pad ar galifiezh, entre 929 ha 1031, e kreskas hag e pinvidikaas Mursiya, ma teuas da gaout pouez e stad al-Ándalus.

### Kentañ taifa (XIvet kantved): ar Banu Tahir, Ibn Ammar hag Ibn Rasiq

Eus Orihuela e teue ar sklav, en- ofisiel, Jairán, a gemeras Murcia war-dro 1012-1013, hag Almería bloaz goude, ma kasas e lez, o lezel ur gouarnour en Murcia, anvet Zuhaír. Pa varvas Jairán, en 1028, e teuas Zuhaír da Almería, o lezel ivez gouarnourien en Murcia, ha dreist-holl an tiegezh Banū Tāhir, stag ouzh Taifa Almería.
Koulskoude, n'eo nemet en XIvet kantved e teuas Murcia da vezañ kêr-benn un taifa dizalc'h. Dindan Abu Abd al-Rahman Ibn Tahir e oa bet staget Murcia ouzh Taifa Valencia, ha kouezhet e oa an taifa etre daouarn Taifa Toledo., ha neuze e teuas Murcia a-benn da vezañ dizalc'h da vat. Da get ez eas ar stad-se e 1078 pa zegouezhas arme roue taifa Sevilla, Al-Mutamid e Murcia.
Ur wech kemeret Taifa Murcia, setu ar vizir Al-Mutamid, Ibn Ammar, rener an droiad-vrezel ha gouarnour nevez Murcia da gemer an titl a roue, ha troc'hañ krenn e zarempredoù gant taifa Sevilla. Ne badas ket pell e ren avat, rak kregiñ a reas d'ober dispignoù bras ken e kollas harp ar bobl. Ibn Rašiq (jeneral dindan Al-Mutamid) a oa e penn enebourion Ibn Abmmar, ken e rankas ar roue kaezh tec'hel diouzh kêr da repuién da Taifa Toledo en 1080.

## Kartennoù

* An taifaoù en 1031
* An taifaoù e 1080

## Notennoù

* ↑ Patrom:Cita libro
* 1 2 Rodríguez Llopis, pag. 53
# Taifa Sevilla

Taifa Sevilla (en arabeg, طائفة أشبيليّة, Ta'ifa Ishbiliya), pe Rouantelezh abadi (Reino abadí de Sevilla e spagnoleg) a oa un taifa, pe rouantelezh arab dizalc'h en al-Andalus, en 1023, goude kouezhet kalifiezh Córdoba, a oa war an diskar abaoe 1009.
Kêr Sevilla (un anv arabek a orin) e oa ar gêr-benn anezhi. Ichbiliya e oa en arabeg, skrivet ʾašbīlīya, أشبيليّة). Dont a raio goude da vezañ Chbilya, ha goude Sevilla.

## Tachenn

Emastenn a rae an taifa war douaroù ar proviñsoù pe kêrioù-mañ :
* proviñs Sevilla,
* proviñs Cadiz,
* proviñs Huelva,
* un darn eus proviñs Malaga, gant kêrioù Teba, Cañete la Real, Archidona, Estepona, Ardales ha Sierra de las Yeguas .

## Istor

Padout a reas 69 bloaz, betek 1091, pa voe kemeret gant an Almoravided. En XIvet kantved e oa un oaled a sevenadur a bouez bras en al-Ándalus, gant ar skrivagnerien Ibn al-Abbar, eus Almería, skriver lizhiri; Ibn Zaydun eus Córdoba; Abu Amir Ibn Maslama; Ibn al-Labbana eus Denia; Ibn Hamdis eus Siracusa; hag Abul Walid al-Himyari, antologista. Betek an emir al-Mutadid, hag e vab al-Mu'tamid a skrivas barzhonegoù, skoliet ma oant gant ar barzh Ibn Ammar. Brudet ivez eo skridoù mibien al-Mutamid, al-Rashid hag al-Radi.
Goude an aloubadeg e teuas Sevilla ha Cordoba da vezañ kêrioù a bouez bras.
* 1023 : krouet an taifa
* Ren Abû al-Qasim lesanvet Abbad Iañ (ren 1023-1042). Diazezer lignez an Abbadided a c'houarnas an taifa.
* Ren Al-Mutadid lesanvet Abbad II (règne 1042-1068)
* Ren Al-Mu`tamid ibn Abbad lesanvet Abbad III (ren 1068-1091)
Mestr e oa an taifa war Andalouzia ar c'hornôg ha Murcia. Met truajoù a bep seurt a rankas paeañ da rouantelezh Kastilha, ha war an diskar e oa he galloud. A-benn ar fin e c'houlennas skoazell digant an Almoravided.
* 1091 : An Almoravided a anvas ur gouarnour hag a ziskaras ar roue abbadid, Al-Mu'tamid.

## Pennad kar

* Kentañ rouantelezhioù taifa
# Taifa Toledo

Taifa Toledo, a oa un Taifa, pe Rouantelezh, eus Al-Ándalus, hag a savas diwar rivinoù Kalifiezh Córdoba d'an 22 a viz Gouhere 1035, hag a voe diskaret hanter-kant vloaz goude, en 1085, gant ar roue Alfonso VI León ha Kastilha. Klotañ a rae an harzoù anezhañ gant re Kastilha Nevez, ha hiriv gant re kumuniezhoù emren Castilla-La Mancha ha kumuniezh Madrid.

## Pennad kar

* Rouantelezh Toledo
# Tíjola

Tíjola a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Tír na nÓg

    Evit implijoù all, gwelet Tír na nÓg (disheñvelout).
Tír na nÓg (distaget [tʲiːɾˠ n̪ˠə ˈn̪ˠoːɡ]) a dalvez, en iwerzhoneg, « Douar ar re yaouank». Bez' ez eo « ur bed all », ur bed mojennel a zo anv anezhañ e gwengelouriezh Iwerzhon.
Un enezenn eo Tír na nÓg, pell er c'hornôg. Hir ha kalet eo ar veaj da vont di, pa ne vezer ket pedet gant ur bansidhe, kannadez an doueed. Tír na nÓg n'eo ket ul lec'h evit ar vrezelourien pe an harozed lazhet en emgann, met kentoc'h un doare paradoz war an douar, annezet gant boudoù dreistnatur, ha ma c'hoarvezas gant moraerien pe venec'h en em gavout eno dre eurvad e-pad o beajoù.
Er Grennamzer e konter ez eas di meur a vanac'h. Er « bed all »-se e chomer yaouank, kreñv ha brav, da viken, n'eus na marv na kleñved, ha ne dremen ket an amzer. Ne vez na naon na sec'hed gant an nen, ha laouen e vez an holl, o vevañ e-kreiz ar sonerezh hag ar plijadurioù all.
Meur a vanac'h a zegouezhas eno e kontadennoù an echtrae (avantur) pe an immram (an treizh), brudet er Grennamzer.
Kaoz a vez eus Tír na nÓg e meur a vojenn : eno e reas ar bobl anvet Tuatha Dé Danann hec'h annez, goude m'he doa ranket kuitaat Iwerzhon. Eno e vevas, ur pennad, an haroz Oisín a oa bet kaset di gant Niamh he Blev Aour. Goude ur pennad amzer e fellas da Oisín distreiñ d'ar gêr, met nouspet bloavezh warn-ugent a oa tremenet abaoe m'en doa kuitaet Iwerzhon. Ne c'halle ket kuitaat Tír na nÓg, anez mervel.
Gant Niamh e voe profet dezhañ ur marc'h hud. Gantañ e c'halle Oisín kuitaat ar « bed all », met rankout a rae chom war e varc'h atav : ma tiskennje diwar e varc'h e varvje. Oisín ne selaouas ket kuzul Niamh avat ha mont a reas e poultrenn kerkent ha diskennet diwar e varc'h war zouar Iwerzhon.
Hervez ar vojenn en doa bet amzer da gontañ e istor da sant Padrig ha da gofesaat (ha kaout an absolvenn evel-just) a-raok mervel, en Ail Finn, e kontelezh Ros Comáin.
Kontadennoù all par d'ar vojenn a gaver dre ar bed, evel hini Urashima Tarō

## El lennegezh vrezhonek

Sed amañ da-heul Tristan oc'h ober meneg eus Tír na nÓg, dindan bluenn Langleiz, e-barzh Tristan hag Izold (Al Liamm, 1972, pajennoù 74 ha 191) : « [...]... Bro eurus Ar-Re-Vev, sklerijennet gant un heol n'eo ket eus ar bed-mañ : Tir-Na-N-Og, douar ar yaouankiz peurbadus... »
— [...]. Tostaat a ra diwezh hon trubuilhoù ha n'hon eus mui pell-amzer da c'hortoz an droiad hir-se hon degaso a-gevret da Dir Na N'Og ; Tir Na N'og, Douar Ar Re Yaouank !...

## Gwelet ivez

* Mag Mell
* Valhalla

## Levrioù

* Irish Myths and Legends, Lady Gregory, London, 1999
* Early Irish myths and sagas, London 1981

## Liammoù diavaez

* Tír na nÓg (saozneg)
* James MacKillop, Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press (1998)
# Tír na nÓg (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tír na nÓg zo ur bed mojennel er meurzanevelloù iwerzhonek. Diwar brud an danevelloù-se eo bet kemeret an anv d'en reiñ da draoù all.

## Iwerzhon

* Tír na nÓg, ur strollad sonerien eus Iwerzhon er bloavezhioù 1970

## Kembre

* Gwobr Tir na n-Og, ur priz roet d'al lennegezh evit ar yaouankiz

## Breizh

* Tír na nÓg zo ur gelaouenn divyezhek e brezhoneg hag e galleg, savet e miz Genver 1945
* Tír na nÓg zo un anv ostaleri e Brest hag e lec'hioù all c'hoazh.
# Tânia Saraiva

Tânia Saraiva a zo bet ganet e 1976 e Portugal.
C'hoarierez echedoù portugalat.
2 042 a voe e renk Elo uhelañ.
2 025 edo he renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011 .

## Liammoù diavaez

* Ur bartienn e Chessgames

## Notennoù ha daveoù

* ↑ He fichenn FIDE
# TébéSud

TébéSud, anvet Ty télé gwechall, zo ur chadenn skinwel lec'hel e departmant ar Morbihan skignet war kanol 33 an TNT.
En Oriant eo diazezet. Kinnig a ra keleier eus departamant ar Mor-Bihan, hag eus kreisteiz Breizh dre vras. Kenlabourat a ra gant div chadenn all e Breizh, Tébéo ha TVR.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn internet ar chadenn
# Téléphone

Téléphone (1976-1986) a oa ur strollad sonerezh rock gallek hag a reas berzh e Bro-C'hall hag e broioù all ivez.

## Sonerien

* Jean-Louis Aubert (gitar ha kan)
* Louis Bertignac (gitar ha kan)
* Richard Kolinka (taboulinoù)
* Corine Marienneau (gitar-boud, gitar ha kan)

## Un nebeud pladennoù
### Albomoù studio

* 1977 : Téléphone
* 1979 : Crache ton venin
* 1980 : Au cœur de la nuit
* 1982 : Dure Limite
* 1984 : Un autre monde

### Albomoù enrollet war al leurenn

* 1986 : Téléphone Le Live (enrollet e 1984)
* 2000 : Paris '81 (enrollet e 1981)
* 2017 : Les Insus Live (enrollet e 2016)

### Dastumadoù

* 1984 : Le meilleur de Téléphone
* 1991 : Rappels
* 1993 : Rappels 2
* 1993 : L'intégrale
* 1994 : La Totale
* 1996 : 20e anniversaire
* 1996 : Best of
* 2003 : Intégrale Studio
* 2004 : Platinum Collection
* 2006 : Illimité
* 2015 : Au cœur de Téléphone - L'Intégrale (10 CD)
* 2015 : Au cœur de Téléphone - Le Best Of (3 CD)
# Tír na nÓg (kelaouenn)

Tír na nÓg a oa da gentañ ur gelaouenn divyezhek renet gant Ronan Huon ha Pol Gouriereg, genidik eus Bubri, e Bro-Ereg, a oa bet ezel eus Strollad Broadel Breizh e-pad ar brezel, hag a oa bet o ren ur prantad studi e Skol-veur Bonn, e-pad ar brezel ivez. D'ar c'houlz-se, e 1945, en doa kavet Pol Gouriereg ur gourc'hwel e Prefeti Roazhon, ha diwar ar gourc'hwel-se en doa gellet tennañ un tammig kelaouenn gallek-brezhonek, war liestenner ar Prefeti end-eeun; Ronan Huon a rae war-dro al lodenn vrezhonek.
Ne badas ket pell ar gelaouenn en he stumm kentañ, a rae gant ar peurunvan (met hep ober gant ar "zh"). Degemeret e voe ar peurunvan leun er rummad nevez eus Tír na nÓg (adalek 1946), diwar skouer "An Avel", ar gelaouenn bolitikel divyezhek a rae Youenn Olier war he zro e peurunvan abaoe dibenn ar bloaz 1945.
Kendeuzet e voe Tír na nÓg e dibenn ar bloaz 1946 gant ar gelaouenn Kened, adalek an niverenn 2 eus ar rummad nevez, ha diwezhatoc'hik, e deroù 1948, gant Al Liamm, deuet da vezañ "Al Liamm - Tír na nÓg".
# Tyndareos

Tyndareos (en henc'hresianeg : Τυνδάρεως Tyndáreôs) a oa roue Sparta e mojennoù Hellaz kozh. Mab e oa da Oibalos (pe Perieres) ha Gorgofone (pe Bateia). Daou vreur en doa Tyndareos, unan anvet Hipokoon (Ἱπποκόων), egile Ikarios (Ἰκάριος), a voe tad Penelope (Πηνελόπη).

## Hipokoon

Hipokoon a gemeras ar galloud hag a gasas Tyndareos kuit eus ar vro. Repu a gavas Tyndareos en Aitolia, lec'h ma timezas gant Leda. Bugale o devoe: Kastor, Klytaimnestra, Timandra, Foibe ha Filonoe; hi he devoa bet bugale all digant an doue meur Zeus : Elena Troia, ha Polydeukes. Adlakaet e voe Tyndareos war tron Sparta, gant skoazell Herakles, a lazhas Hipokoon hag e vibien koulz all, Lykaon en o zouez.

## Elena Troia ha brezel Troia

Elena e oa ar bravañ plac'h bet biskoazh war an douar. Pa deuas Menelaos hag Agamemnon da Sparta, goude bet harluet eus Mykenai, e tegemeras Tyndareos an daou baotr yaouank, ha da Venelaos e roas dorn Elena, ha da Agamemnon hini Klytaimnestra.
* The Rape of Helen by Tintoretto (1578–1579, Museo del Prado, Madrid); emañ Helen en he gourvez en ur c'horn eus ar vag e-kerzh an emgann.
* Barnadenn Paris gant Enrique Simonet, c. 1904.

## Notennoù

* ↑ Kimmelman, Michael (March 1, 2007). "Lights! Darks! Action! Cut! Maestro of Mise-en-Scène". The New York Times. Kavet July 11, 2009 * Schjeldahl, Peter (February 12, 2007). "Venetial Brass". The New Yorker. Kavet July 11, 2009
# Tynewydd

Ur gêriadenn e Rhondda Cynon Taf eo Tynewydd, e rann uhelañ Cwm Rhondda e-kichen Blaencwm.
# Tyncelyn

Tyncelyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Lledrod, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 138 km eus Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Tyndyrn

Tyndyrn (Tintern e saozneg) zo ur gêriadenn eus Sir Fynwy, e gevred Kembre, war lez ar stêr Gwy. Emañ tost d'an harzoù gant Bro-Saoz, 8 km en hanternoz da gêr Cas-gwent. Ul lec'h gweladennet stank gant an douristed eo, abalamour da rivinoù Abati Tyndyrn hag a zo e-kichen ar gêriadenn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tyne

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tyne zo anv meur a stêr:
* Tyne (Bro-Saoz)
* Tyne (Bro-Skos)
# Tyn-y-Gongl

Tynygongl zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair-Mathafarn-Eithaf, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 216.9 km eus Kerdiz.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Tynaarlo

Tynaarlo (distagañ :) a zo ur gêr hag ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Savet e voe e 1998 pa voe kendeuzet teir c'humun: Zuidlaren, Eelde ha Vries. Er penn-kentañ e oa anvet "Zuidlaren", met klemmoù a savas e Vries hag en Eelde, neuze e voe dibabet anv Tynaarlo hag a zo ur gêriadenn bihanoc'h evit Zuidlaren, Eelde ha Vries. Digoret e voe an ti-kêr nevez d'ar 7 a viz Mae 2004 e Vries.

## Ar gumun

Sed ar c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Tynaarlo (niver a annezidi d'ar 1añ a viz Genver 2006) :
| Eelde-Paterswolde10744 Zuidlaren*10410 Vries4465 Tynaarlo1754 Yde888 Zeijen737 De Groeve459 Donderen430 Midlaren362 | Zeegse339 Zuidlaarderveen329 Eelderwolde302 De Punt228 Bunne216 Taarlo117 Winde106 Oudemolen89 |
* Enni Schuilingsoord, Westlaren ha Zuides.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr kumun Tynaarlo ez eus 23 dileuriad :
* PvdA : 6 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* Gemeentebelangen : 3 dileuriad
* Leefbaar Tynaarlo : 3 dileuriad
* GroenLinks : 3 dileuriad
* CDA : 2 zileuriad
* D66 : 1 dileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
# Tyne (Bro-Skos)

An Tyne zo ur stêr e Bro-Skos. Eieniñ a ra er Moorfoot Hills e Meadhan Lodainn, e-kichen Tynehead er c'hreisteiz da Zinedin, e kroashent ar B6458 hag ar B6367. Goude e talc'h da redek war-du ar biz a-hed un 50 km, ha mont a ra d'aberiñ e Mor an Hanternoz e-kichen Belhaven.
# Tyne ha Wear

Ur gontelezh e Bro-Saoz eo Tyne and Wear, bet krouet e 1974 diwar lodennoù eus Northumberland ha kontelezh Durham) ha diwar patrom ar Metropolitan counties ("kontelezhioù meurgêriat") all. Evelto ivez, pa voe freuzet o C’huzulioù Kontelezh e 1986 e troas d'ur gontelezh lidel hepken.
Rannet eo etre 5 distrig a zo aet da aotrouniezhioù unvan e 1986 : Gateshead, Newcastle upon Tyne, North Tyneside, South Tyneside ha Sunderland.
# Tyne (Bro-Saoz)

An Tyne (e saozneg /ˈtaɪn/) zo ur stêr hag a red e biz Bro-Saoz, dezhi 118 km hed. Redek a ra adalek kember div stêr, an North Tyne hag ar South Tyne, e Warden Rock e-kichen Hexham e Northumberland en ul lec'h anvet Watersmeet.
# TheMarker

TheMarker (דה-מרקר en hebraeg) a zo titl teir c'helaouenn hebraek embannet gant Haaretz :
* Ur gazetenn armerzh a gaver gant Haaretz pe distag
* Ul lec'hienn internet : TheMarker.com
* Ur magazin miziek anvet TheMarker

## Istor

Lec'hienn internet TheMarker a voe digoret d'ar 1añ a viz Mae 2000, hag enni e oa keleier diwar-benn ar brudañ, marc'had an traoù hitech, ar media, marc'had al labour, ar madoù diloc'h, ar justis, ar c'hirri hag an transportoù. E 2001 e krogas ar c'henlabour etre skipailh TheMarker ha hini ar gazetenn "Haaretz" ha war gresk ez eas tamm-ha-tamm. E 2005 e voe embannet asambles gant Haaretz. Pa voe embannet Calcalist e 2008 e voe kresket an niver a bajennoù a gaver e TheMarker hag embannet e voe distag diouzh Haaretz. En un enklask diwar-benn gwerzh ar c'hazetennoù etre dibenn 2008 ha dibenn 2009 e voe merzet e oa digresket perzh TheMarker eus 7,8% da 7,6 %.

## Notenn

* ↑ http://www.globes.co.il/serveen/globes/docview.asp?did=1000534102&fid=942 TGI survey shows "Globes" only paper to grow, Li-Or Averbuch, 27 a viz Genver 2010, Globes

## Liamm diavaez

* Lec'hienn TheMarker
# Thaumastura cora

Thaumastura cora :
| Thaumastura cora, tresadenn gant Bevalet. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Trochilinae |
| Genad : | Thaumastura |
| Anv skiantel ||
| Thaumastura Bonaparte, 1850 ||
| Anv skiantel ||
| Thaumastura cora (Lesson & Garnot, 1827) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Thaumastura cora a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Thaumastura an hini eo.
Anvet e voe Orthorhynchus Cora (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant an daou naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) ha Prosper Garnot (1794-1838).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus gwalarn Perou da hanternoz Chile.

## Liammoù diavaez

* (en) Thaumastura cora el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Thaumastura cora e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Thaumastura cora el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thaumastura cora.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tharangambadi

Tharangambadi (gwechall Tranquebar, ha Trankebar e daneg) zo ur gêr e distrig Nagapattinam, e stad Tamil Nadu, en India, 15 km en hanternoz da gêr Karaikal, e-kichen ar stêr Kaveri. Un drevadenn danat e oa eus 1620 betek 1845.