OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saartje

Saartje (ral eo Saartjie) zo un anv-badez izelvroek roet d'ar merc'hed, diwar Saar, deuet eus Sarah.

## Tud

* Saartjie Baartman, sklavez en XIXvet kantved,
* Saartje Burgerhart, anv-pluenn anavezet evel Cri Stellweg, pe Margaretha Hendrika Stellweg ( 1922 - 2006) , skrivagnerez izelvroek
* Saartje Vandendriessche, kanerez izelvroek.

## Lennegezh

* Saartje Tadema, levr bugale izelvroek gant Thea Beckman.

## Pennad kar

* Sarah
* Sara
# Saba

    Evit implijoù all, gwelet Saba (disheñvelout).
Saba zo un enezennig en hanternoz d'an Antilhez Bihanañ, er reter da bPuerto Rico. Ar vihanañ eus an Antihlez perc'hennet gant an Izelvroioù eo, 1 824 a dud a oa o chom enni e 2001. The Bottom eo ar gêr-benn anezhi, ha 495 a dud enni.
Ur gumun izelvroat eo bremañ, gant ur statud arbennik avat, abaoe ar 1añ a viz Gouhere 2007, goude da stad emren kozh an Antilhez Nederlandat mont da get.

## Skeudennoù

* Saba, gwelet eus ar sav-heol
* Porzh nemetañ Saba
* Diamond Rock
* Baot Hawksbill
* Aerborzh Saba
* Ti e stalafioù ruz, e The Bottom.
# Saba (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saba a c'hall bezañ meur a lec'h.
* Saba a zo un enezenn eus an Antilhez perc'hennet gant an Izelvroioù.
* Rouantelezh Saba a oa ur rouantelezh meneget er Bibl.

## Anvioù da dostaat

* Sabah, unan eus stadoù Malaysia en Enez Borneo.
# Saarburg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saarburg zo un anv alamanek evit :
* Sarrebourg, kêr bremañ e Moselle (Frañs), gwechall en Alamagn.
* Saarburg, kêr e Rheinland-Pfalz (Alamagn).
# Saarlouis

Saarlouis (e galleg Sarrelouis, en alamaneg etre 1935 ha 1945 Saarlautern) a zo ur gêr e stad Saarland, en Alamagn. Poblet eo gant 34 354 a dud (e 2013).

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Saarlouis gant ar c'hêrioù-mañ :
* Sant-Nazer (Breizh) abaoe 1969
* Eisenhüttenstadt (Alamagn) abaoe 1986
* Matiguás (Nicaragua) abaoe 1986
* Bochnia (Polonia) abaoe 2001

## Gwelout ivez

* Roll kumunioù Alamagn gevellet gant kumunioù eus Breizh
# Volksgerichtshof

Ar Volksgerichtshof (VGH, brezhoneg : « Lez-varn ar bobl») a oa ul lez-varn ispisial (Sondergericht), ul lez-varn politikel e-pad mare an Trede Reich.
Pal pennañ al lez-varn-se a oa politikel, rak plediñ a rae gant an aferioù trubarderezh d'ar Stad, tagadennoù a-enep surentez ar Stad pe a-enep ar renad nazi. Krouet e oa bet gant Adolf Hitler goude tangwall ar Reichstag e 1933.

## Ur justis garv

Etre 1934 ha 1945, Lez-varn ar bobl a gondaonas ouzhpenn 10 980 den d'an toull-bac'h ha 5 179 den a voe kondaonet d'ar marv evit trubarderezh uhel. Roland Freisler a zo chomet stag ouzh ar Volksgerichtshof rak eñ eo a gondaonas ar muiañ a dud d'ar varv pe toull-bac'h difin alies en ur gunujenniñ anezho.
# Volkswagen Käfer

Ar Volkswagen Käfer (da lavaret eo c'hwil, diwar e stumm) zo ur c'harr-tan produet gant an embregerezh alaman Volkswagen etre 1938 ha 2003.
Ar c'harr-tan a zo bet gwerzhet ar muiañ er bed eo, gant 21,5 milion a skouerennoù.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Volla

Volla zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, e Campania.
# Volkert van der Graaf

Volkert van der Graaf (9 a viz Gouere 1969 e Middelburg) a oa un debrer glasvez hag un den a stourme da zifenn gwirioù al loened. E skol-veur Wageningen e studias. Goude-se e labouras evit ar gevredigezh Vereniging Milieu Offensief e Wageningen. Ur gevredigezh bet savet gantañ e 1992 eo. Enni e oa e-karg eus aozañ prosezadurioù a-enep d'ar re a yae a-enep da reolennoù an endro. E Harderwijk e oa o chom. D'ar 6 a viz Mae 2002 e trouklazhas ar politikour izelvroat Pim Fortuyn. E brosez a grogas d'ar 27 a viz Meurzh 2003 hag echuiñ a reas d'ar 15 a viz Ebrel 2003. Kondaonet e voe da 18 vloaz toull-bac'h. E-pad ar prosez e voe nac'het ober un den sot anezhañ. Goulenn a reas ma vefe digresket ar c'hastiz da 16 vloaz, met nac'het e voe gant al lez-varn d'an 18 a viz Gouere 2003.

## Notennoù

* ↑ BBC Profile: Fortuyn killer http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1974572.stm BBC News
# Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Ar Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD, "Strollad Poblek evit ar Frankiz hag an Demokratelezh") zo ur gostezenn bolitikel izelvroat eus an tu-dehoù. Sevel a ra a-du gant ar berc'henniezh prevez, ar frankiz hiniennel hag ekonomiezh ar frankeskemm.
Savet e voe ar strollad e 1948 war diazezoù meur a gostezenn a oa er vro a-raok ar brezel. Disklêriañ a ra ar strollad ivez ez eo hêr da vennozhioù Johan Thorbecke, ur politiker izelvroat a bouez a gempennas, koulz lavaret e-unan, bonreizh an Izelvroioù e 1848.
Ar Volkspartij voor Vrijheid en Democratie zo bet er galloud meur a wech abaoe an Eil Brezel-bed, asambles gant kostezennoù all, hag en tu-enep eo bet ivez eus 1952 da 1959, eus 1972 da 1977, eus 1981 fa 1982, eus 1989 da 1994 hag eus 2006 da 2010. E miz Here 2010 e oa deuet Mark Rutte, penn ar strollad, da vezañ kentañ Ministr an Izelvroioù.
E Parlamant Europa emañ dilennidi ar VVD e-barzh Emglev al Liberaled hag an Demokrated evit Europa.

## Liamm diavaez

* lec'hienn ar VVD (nl)
# Volkssturm

Volkssturm (diwar an alamaneg Volk (pobl) ha Sturm (barr-amzer, arnev pe argadenn) a oa ur sav poblel alaman e bal stourm dre ma ne oa ket niverus a-walc'h soudarded ar Wehrmacht e dibenn an Eil Brezel-bed. Izili Volkssturm a vrezelias e Berlin ha war dalbenn ar reter.
Gant ar jeneral Heinz Guderian e voe kinniget ma vefe aozet ar Volkssturm, da sikour an arme drastet. Krouet e voe neuze gant Hitler. Ul lodenn eus NSDAP e oa Volkssturm ha lakaet e voe dindan renerezh ar Gauleitered ha n'eo ket dindan hini pennoù-bras an arme. Volkssturm a voe aozet ez-ofisiel d'an 18 a viz Here 1944. An devezh-se eo e voe embannet ur galv da aozañ ur milis broadel da zifenn ar vro. E Volkssturm e oa an holl baotred etre 16 ha 60 vloaz : krennarded, bugale, paotred kozh pe re glañv. Ar re gozh, ar re glañv hag ar re bet reformet ne wiskent unwisk ebet, nemet ur vrec'henn, ar pezh a sikouras anezho da zizertiñ p'en em gavas an Arme Ruz.
Daou bal a voe lakaet da Volkssturm :
* Kreñvaat difenn ar Reich a oa en arvar
* Lakaat lod brasañ ar boblañs dindan renrezh an arme, evit ma ne aozfe ket an dispac'h
Lakaet e voe dindan renerezh Himmler. Sañset e oa dek million a dud e Volkssturm, met an hanter anezho nemetken a oa gouest da vrezeliñ. Izili Volkssturm a oa o labourat pe war dachenn ar greanterezh brezel, pe e-barzh aozadurioù difenn. Peurliesañ e vezent gwisket gant dilhad sivil pe unwiskoù adtapet. Peurliesañ n'od doa nemet fuzuilhoù da armoù, pe armoù all bet dastumet war dalbenn ar reter. Pa voe ret difenn Berlin e voe roet kalz Panzerfaustoù da izili Volkssturm. Un arm aes da zougen e oa, ha kalz tankoù rusian a voe distrujet ganto. Izili Volkssturm a veze paeet nemet ma stourment en un doare splann.
Ne oa ket talvoudus-tre Volkssturm a-fet stourm, rak ne oa ket bet gourdonet mat an dud, ha n'o doa ket kalz armoù. Izili Volkssturm a voe e-touez ar stourmerien ziwezhañ a vrezelias a-enep an Arme Ruz e Berlin e-pad emgann Berlin.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

### Liamm diavaez

* Pennad e saozneg diwar-benn Volkssturm
# Volkswagen (embregerezh)

Volkswagen AG (AktienGesellschaft, alamaneg a dalvez kevredad dre gevrannoù) a zo ur stroll embregerezhioù sevel kirri krouet e 1937. E Wolfsburg (Saks-Izel, Alamagn) emañ sez ar stroll. 18% eus kevrannoù ar stroll a zo perc'henn gant Land Saks-Izel. Savet ez eus bet ul lezenn a vir ouzh ar gevranneien all a gaout kement a vouezhioù hag al Land, daoust ma c'hallont bezañ perc'henn war muioc'h a gevrannoù.

## Ar stroll embregerezhioù

Abaoe an 18 a viz Kerzu 2009 (hag an tostaat da Porsche SE) ez eus perc'hennet 17% eus kevrannoù Volkswagen AG gant ar C'hatar dre Qatar Holdings.
Perc'hennet eo ar merkoù da-heul gant ar stroll embregerezhioù :
* Audi (Alamagn), abaoe 1969 (bet Auto Union, NSU, Horch, Wanderer, DKW)
* Bentley (Rouantelezh-Unanet), abaoe 1999. Perc'henn ivez war ober war-dro ar c'hirri Rolls-Royce bet savet a-raok 2003
* Bugatti (Frañs, Elzas), abaoe 1998
* Lamborghini (Italia), abaoe 1998
* Seat (Spagn), abaoe 1986
* Škoda (Republik Tchek), abaoe 1991
* Volkswagen (Alamagn)
* Volkswagen Nutzfahrzeuge, kirri gwazadur
Daoust ma n'emañ ket ar muiañ eus ar c'hevala en e zalc'h e talc'h ivez :
* Scania (Sveden), kirri-samm, abaoe 2001
* MAN, kirri-samm, abaoe 2006
* 49,9 % eus Porsche, abaoe miz Kerzu 2009
* 19,9 %, eus Suzuki abaoe miz Kerzu 2009

## Sifroù
### Sifroù 2008

* 6,2 milion a girri savet
* kengreadur : 113,808 miliard a euroioù
* disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 6,272 miliard a euroioù
* 369 900 implijiad
* 60 lec'hienn sevel kirri, e 19 bro disheñvel
* Kirri gwerzhet e 153 bro
* Lodenn eus ar marc'had bedel : 12,1 %
* Lodenn eus marc'had Europa : 18,9 %

### Sifroù 2010

* 7,2 million a girri savet
* kengreadur : 126,9 miliard a euroioù
* disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 7,1 miliard a euroioù

## Notennoù

* ↑ Les Échos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00214949-le-qatar-detient-17--des-droits-de-vote-de-volkswagen.htm Les Echos, 18 a viz Kerzu 2009
* ↑ Les Echos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00215425-vw-ne-prevoit-pas-d-autres-achats-strategiques-dans-l-immediat.htm, 20 a viz Kerzu 2009
* ↑ Les Echos http://www.lesechos.fr/journal20091210/lec1_une/020261804156-avec-suzuki--volkswagen-fait-jeu-egal-avec-toyota.htm 10 a viz Kerzu 2009

### Gwelout ivez

* Volkswagen

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
* Video ma weler penaos e vez savet ur Golf
# Àird nam Murchan

Àird nam Murchan (Ardnamurchan e saozneg), zo ul ledenez e Loch Abar, en Uheldirioù Bro-Skos, brudet dre ma'z eo ul lec'h sioul ha disaotr. Talvezout a ra an anv kement ha "roz ar morioù bras", "beg-douar ar morioù bras".
# Água Boa

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Água Boa zo anv div gumun e Brazil:
* Água Boa, e stad Minas Gerais
* Água Boa, e stad Mato Grosso
Ouzhpenn-se:
* Água Boa - karter e Dourados, kêr e Mato Grosso do Sul
* Água Boa - distrig e Rochedo, Mato Grosso do Sul;
* Água Boa - kêriadenn indianed Maxacali.

## Gwelout ivez

* Água
* Eaux-Bonnes
# Á

Á (lizherenn vunut: á) a zo ur skrivad kenaozet gant al lizherenn "a" mui an arouezenn diakritek tired lemm. E brezhoneg e lavarer "a tired lemm".
Kavet e vez al lizherenn-mañ e meur a yezh :
* en iwerzhoneg e talvez da verkañ ur son hir, /ɑː/, e gerioù evel slán (kenavo).
* e tchekeg, slovakeg hag hungareg e talvez da verkañ ur vogalenn hir, /aː/.
* e faeroeg hag en islandeg e talvez da verkañ un diftongenn (/ɔaː/.
/au̯/).
pa ne vez ket hennezh el lec'h boas ("rápido" e portugaleg, "casáu" e kembraeg)
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ábalos (La Rioja)

Ábalos zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
# Ágreda

Ágreda zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Água Doce

Água Doce (Dour dous) zo anv meur a gumun e Brazil.
* Água Doce (Santa Catarina), e stad Santa Catarina
* Água Doce do Norte, en Espírito Santo
* Água Doce do Maranhão, e Maranhão

## Pennad kar

* Água
# Àird Tunna

Àird Tunna (Ardtun e saozneg) zo ur gêriadennig en enez Muile, en Inizi Gall, e Bro-Skos.
# Água Boa (kêriadenn henvroiz)

Água Boa zo ur gêriadennad Indianed Maxacali (Konãgmai, er yezh maxacali), e kumun Santa Helena de Minas, e biz Minas Gerais e Brazil.
Água Boa, hag ar gêriadenn all Pradinho, zo darn eus an tachennadoù bihan dalc'hetgant an Indianed Maxacali.

## Liammoù

* Pajenn ma weler skeudennoù eus Indianed Maxakali
# Á Sprengisandi

Á Sprengisandi zo ur ganaouenn islandek skrivet gant Grímur Thomsen (1820-1896), diwar anv ar Sprengisandur, an hent kozh a-dreuz Uheldirioù Enez ar Skorn. Kaoz zo enni eus ur marc'heger a c'houlenn digant e varc'h hastañ buanoc'h gant aon rak an elfed.

## Pozioù ar ganaouenn

Ríðum, ríðum og rekum yfir sandinn, rennur sól á bak við Arnarfell. Hér á reiki er margur óhreinn andinn úr því fer að skyggja á Jökulsvell. Drottinn leiði drösulinn minn, drjúgur verður síðasti áfanginn.
Þei, þei. Þei, þei. Þaut í holti tófa, þurran vill hún blóði væta góm, Eða líka einhver var að hóa undarlega digrum karlaróm. Útilegumenn í Ódáðahraun eru kannske að smala fé á laun.
Ríðum, ríðum, rekum yfir sandinn, rökkrið er að síga á Herðubreið. Álfadrottning er að beisla gandinn, ekki er gott að verða á hennar leið. Vænsta klárinn vildi ég gefa til að vera kominn ofan í Kiðagil.

## Liammoù diavaez

* (sv) Kan ha troidigezh e svedeg. (gant Flash dre ret)
* (de) Kan ha troidigezh en alamaneg.
# Teol

An teol zo tammoù pri poazh, pe a-wechoù beton pe metal, a vez lakaet war an toennoù da c'holeiñ an tiez, d'o gwareziñ diouzh ar glav.
Abaoe an Henamzer e vezont implijet hag a bep seurt stummoù zo bet ganto a-hed an istor. Abaoe an Dispac'h Greantel e vez nebeutoc'h a stummoù disheñvel avat :
* teol plaen.
* teol kleuz.
* teol kromm, da lakaat war lein an toennoù.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Teodòr Aubanèu

Teodòr Aubanèu pe Teodòr Aubanèl en okitaneg, pe Théodore Aubanel e galleg, ganet d'ar 26 a viz Meurzh 1829 en Avignon hag aet da Anaon d'an 2 a viz Du 1886 en Avignon d'an oad a 57 vloaz a oa ur mouller hag ur barzh okitanek eus an XIX$^{vet}$ kantved.
Ober a reas anaoudegezh gant Josèp Romanilha ha dre hemañ gant Frederic Mistral hag Ansèume Matieu. Boas e oant d'en em gavout e kastell Fòntsegunha hag eno e voe savet ganto ar Felibrige
# Teofilaktos

Teofilaktos zo un anv a orin gresianek, Θεοφύλακτος Theophylaktos « diwallet gant Doue », ha hini meur a zen.
* Lignez an Deofilakted, anvet ivez Tusculani dre ma oant konted Tusculum. Anezhi e teue :
** Teofilaktos Iañ Tusculum, a ziazezas al lignez,
** ar pab Benead VIII (marvet en 1024), ganet Teofilaktos Tusculum
** ar pab Benead IX (war-dro 1012 - war-dro 1055), ganet Teofilaktos Tusculum
* Teofilaktos Kergustantin (917-956), patriarche Kergustantin
* Teofilaktos Antioc'heia (744-751), patriarche d'Antioche
* Teofilaktos Aleksandria (vers 695 – vers 711), coadjuteur du patriarche d'Alexandrie,
* Teofilaktos (mort en 710), exarque Ravenna ,
* Teofilaktos (mort en 845), eskob Nikomedia,
* Teofilaktos, métropolitos Sébaste en Armenia, kaset en 987 da Rus' Kiev, peut-être le premier métropolite de Kiev,
* Teofilaktos (marvet war-dro 1107), arc'heskob Ohrid,
* Teofilaktos Lopatinski, doueoniour rus en XVIIIvet kantved,
* Teofilaktos Simocatta, istorour bizantat e deroù ar VIIvet kantved.
# Teodrada

Teodrada (ganet e 784) a oa merc'h da g-Karl Veur (742-814) ha Fastrada. Lakaet e voe e kouent Argenteuil, ma teuas da vout abadez.
# Teologiezh Pozitivel

An Deologiezh Pozitivel a glask anataat dre an testennoù petra zo kelennet gant ar Skritur (Testamant Nevez dreist-holl), petra zo bet lavaret gant an Iliz kentañ, ha goude-se gant Tadoù an Iliz. Evit ul lod eta e rank en em ziazezañ war Patrologiezh Tadoù an Iliz hag abalamour da se anavezout mat mennozhioù, yezh ha kentelioù an Tadoù-se.
# Teolo

Teolo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Stêr Llugwy

    Ur pennad Llugwy zo ivez.
Ar Stêr Llugwy (pe Afon Llugwy e kembraeg), zo ur stêr en Eryri hag a ya da gemberiñ gant an Afon Conwy.
Eieniñ a ra el lenn anvet Ffynnon Llugwy,uheloc'h eget Nant y Benglog hag izeloc'h eget Craig yr Ysfa en y Carneddau. C'hoarvezout a ra al lenn-se eus un toullad gwazhioù eus ar c'h-Carneddau.
Tremen a ra dre Betws-y-Coed ha kemberiñ gant an Afon Conwy e-kichenik Pont Waterloo.
Glavek eo bro ar Stêr Llugwy, an eil c'hlavekañ e Breizh-Veur goude Uheldirioù Skos.
# Stêr Llwchwr

Ar Stêr Llwchwr (River Loughor e saozneg) zo ur stêr e Sir Gaerfyrddin, e kreisteiz Kembre. Eieniñ a ra er Mynydd Du en ul lenn dindan zouar.
Tremen a ra dre gêrioù Rhydaman hag Yr Hendy, e Sir Gaerfyrddin, ha Pontarddulais en Abertawe.
Aberiñ a ra e-kichen kêr Llwchwr, etre Sir Gaerfyrddin ha ledenez Gŵyr.
# Stêr Machno

Ar stêr Machno zo ur stêr e hanternoz Kembre, adstêr d'ar stêr Conwy.
Eieniñ a ra e lodenn uhelañ Cwm Penmachno, ma'z eus kalz gwazhioù-dour o tiskenn eus ar menezioù er reter da v-Blaenau Ffestiniog. Redek a ra war-zu ar biz, dre gêriadenn Penmachno, ma kej gant ar stêr Glasgwm, tremen goude dindan ur "Pont Rufeinig" ("pont roman", hogen n'eo ket ken kozh-se e gwirionez) ha kemberiñ gant ar stêr Conwy, un tammig er c'hreisteiz da v-Betws y Coed.
Eus anv ar stêr-se e teu anv ar gumuniezh Bro Machno.
# Stêr Menoe

Ar stêr Menoe, pe Afon Mynwy e kembraeg (Monnow, e saozneg), zo ur stêr e gevred Kembre, 30 km hed dezhi, hag a dremen dre gerioù Herefordshire, e Bro-Saoz, ha Menoe e Kembre, e-lec'h ma kej gant ar stêr Gwy.

## He red

Eieniñ a ra e torgennoù kornog Herefordshire (pe Swydd Henffordd, hervez ar gembraegerien), ur 6 km er c'hreisteiz da Y Gelli Gandryll. Dont a ra e Kembre en Y Pandy, e Sir Fynwy. Hedañ a ra Mynydd Du Menoe. Treuziñ a ra Yr Hencastell, Y Grysmwnt, Ynysgynwraidd ha Llanoronwy.
E kêr Menoe e kej gant ar stêr Gwy. Adalek neuze e ra an disparti etre Kembre ha Bro-Saoz, betek Cas-gwent ma kej gant ar stêr Hafren.

## Dluzheta

Poent zo bet e veze dluzhetaet er stêr, dreist-holl etre Pontrilas hag Ynysgynwraidd. Abaoe ar bloavezhioù 1960 ne vez ket tapet gwall dra ken.

## Liammoù diavaez

* Monnow Fisheries Association diwar-benn ar pesketa er stêr
* Roeñvat war ar Stêr Menoe
# Stêr Loa

Ar Stêr Loa (Río Loa e spagnoleg) zo ur stêr e norzh Chile, etre Rannvro Tarapacá ha Rannvro Antofagasta, ha hirañ stêr ar vro gant 440 km. Treuziñ a ra un tamm bras eus dezerzh Atacama, adal an Andoù betek ar Meurvor Habask.

## Red hag adstêrioù

Eieniñ a ra ar stêr Loa tost da Ollagüe, e-harz ar menez-tan Miño en Andoù. Redek a ra en ur ganienn a-hed ur 150 km war-zu ar su hag erruout en oaziz Chiuchiu.
* Río Chela
* Río San Pedro de Inacaliri
* Río Salado (Loa)
* San Salvador

## Pennad kar

* Stêrioù Chile
# Stêr Neuquén

Ar stêr Neuquén zo unan eus div stêr vras Proviñs Neuquén e Patagonia Arc'hantina. A-hed un toullad kilometroù e ra an harzoù gant Proviñs Río Negro.
# Stêr Los Sauces

Ar Stêr Los Sauces zo un adstêr d'ar Stêr Ñuble, e Rannvro Ñuble, e-kreiz Chile.
# Stêr Mayo

Meur a stêr Mayo zo er bed:
* Stadoù-Unanet: Mayo (Virginia), e Virginia ha North Carolina
* Mec'hiko: Mayo (Mec'hiko)‎
* Perou: Mayo (Perou)

## Pennad kar

* Mayo
# Stêr Nakdong

Ar Stêr Nakdong pe Nakdonggang eo ar stêr vrasañ eus Sukorea. Tremen a ra dre gêrioù Daegu ha Busan.

## Istor

Un harz naturel eo ar stêr, deuet eo da vezañ milbrudet e-pad Brezel Korea. Lu Sukorea hag e harperien a oa bet tost riñset ha ne zalc'he mui nemet kelc'h Pusan. Ar stêr a oa tu kornôg an difenn. Lakaet e oa bet ar pontoù da darzhañ a-us d'ar stêr Nakdong e Waegwan d'an 3 a viz Eost 1950 evit talañ ouzh an nerzhioù komunour didrec'het betek-henn a oa o vont da dizhout kêr Daegu. Hervez testennioù e oa bet lakaet ar pontoù da darzhañ tra ma oa repuidi warno, un toullad a varvas. Lod eus nerzhioù Norzhkorea a oa deuet a-benn da dreuziñ lodennoù eus ar stêr met dre vras e oa bet efedus an harz.
# Stêr Nedd

Ar stêr Nedd (Afon Nedd e kembraeg) zo ur stêr e kreisteiz Kembre. Aberiñ a ra e Bae Abertawe er c'hreisteiz da Llansawel.
Dont a ra eus Bannau Brycheiniog, div adstêr dezhi, ar stêrioù Hepste ha Mellte. Ur stankell zo war ar Mellte, anvet Ystradfellte.

## Douaroniezh

Eieniñ a ra e reier greunvaenek e Powys, ha redek goude war ur roc'h liesseurt. Pa gav kalc'h e red lod eus he dour dindan zouar a-wechoù, hag ec'h aoz neuze ur rouedad kevioù hag islonkoù. Tremen a ra dre gêr Glyn-nedd.
Ur mell labouradeg aluminiom a oa bet savet e-kichen Resolfen e-pad an eil brezel-bed, met serret e voe er bloavezhioù 1990. Hiziv eo labour ar c'hoad hag an douar ha ne chom ken en draonienn (Dyffryn Nedd, e kembraeg), ha mont a ra an darn vrasañ eus an dud d'o devezh bemdez da Abertawe pe Port Talbot.
# Wayne Knight

Wayne Elliot Knight, ganet d'ar 7 a viz Eost 1955 zo un aktour stadunanat. Evit ar skinwel eo bet gwelet o c'hoari Newman er stirad Seinfeld (1992–1998) hag an ofiser Don Orville en 3rd Rock from the Sun (1996–2001). Brudet eo dreist-holl evit daou roll a eil renk er sinema : hini Dennis Nedry e Jurassic Park (1993) hag ar poliser John Correli en Basic Instinct (1992).
# Waylon Jennings

Waylon Jennings (1937-2002) a oa ur c'haner country stadunanat.
# Wayne Allwine

Wayne Allwine a oa un aktour stadunanat ganet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1947 e Glendale, e kontelezh Los Angeles e Kalifornia. Mervel a reas d'an 18 a viz Mae 2009 e Los Angeles gant an diabet.
Mouezh saoznek ofisiel Mickey Mouse e voe eus 1977 betek 2009. Dimezhet e oa da Russi Taylor, mouezh ofisiel Minnie Mouse abaoe 1986.
# Waziers

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Waziers |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Waziers en Arondisamant Douai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Douai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Douaisis |
| Kanton | Douai-Norzh |
| Kod INSEE | 59654 |
| Kod-post | 59119 |
| Maer | Jacques Michon |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,34 km² |
| Led | 50° 23' 16" Norzh |
| Hed | 03° 06' 50" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 27 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 7 686 (2007) |
| Stankter | 1 770 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Waziers |
Waziers a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Notre Dame des Mineurs de Waziers, 1927
* Iliz katolik Sainte Rictrude
* Kastell Jeruzalem
* Ar ramzed Andréa hag ar Zeph

## Armerzh

* Mengleuzioù glaou, serret.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1912 | 1913 | Maurice Guironnet | SFIO | |
| 1919 | 1938 | Maurice Guironnet | Strollad Komunour Gall | |
| 1938 | 1939 | Georges Larue | Strollad Komunour Gall | |
| 1945 | 1959 | Georges Larue | Strollad Komunour Gall | |
| 1959 | 1974 | Roger Miquet | Strollad Komunour Gall | |
| 1974 | 1992 | Marc Duquesne | Strollad Komunour Gall | |
| 1992 | 2002 | Michel Monsieur | Strollad Komunour Gall | |
| 2002 | Meurzh 2014 | Jacques Michon | Strollad Komunour Gall | Kuzulier Kanton Douai-Norzh |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# We'll Understand It Better By and By

We'll Understand It Better By and By zo ur gospel savet gant Charles Albert Tindley.

## Liamm diavaez

* (en) You Tube - We'll Understand It Better By and By - Live.
# Wayoueg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù tchepangek eo ar wayoueg (wayu pe hayo) komzet gant tro-dro da 1.500 den (1974) e Nepal.

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Wazireg

Ur yezh iranek eus skourr yezhoù iranek ar gevred eo ar wazireg (waziri) komzet e Waziristan e Pakistan hag ivez el lec'hioù tostañ eus Afganistan.
Renket e vez aliezik evel ur rannyezh pachtouek, daoust ma'z eo disheñvel a-walc'h dioutañ, dreist-holl evit ar pezh a sell ouzh ar c'heriaoueg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek
# Wdig

Wdig (Goodwick e saozneg) zo ur gêriadenn eus Kembre, e hanternoz Sir Benfro. Emañ war ribl Bae Abergwaun, e su Bae Ceredigion, tre e-kichen Abergwaun. Ur gêriadenn vihan e oa, a-raok dont da vezañ ur porzh implijet gant listri-treizh da vont da Ros Láir (Rosslare) en Iwerzhon.