OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jacques Prévert

Jacques Prévert :
| Ganedigezh | 4 a viz C'hwevrer 1900 Neuilly-sur-Seine |
| Marv | 11 a viz Ebrel 1977 en Omonville-la-Petite |
| Yezh skrivañ | galleg |
| kemmañ |
Jacques Prévert zo ur barzh hag ur skriver-senario gall (hag a orin breizhat a berzh e dad) bet ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1900 e Neuilly-sur-Seine, ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 1977 en Omonville-la-Petite (Manche). E varzhonegoù zo brudet-bras, lakaet sonerezh warno, ha desket e-barzh ar skolioù.

## Buhez

Tremenet en deus e vugaleaj e Pariz diwar 1907, o kavout hir e amzer er skol. E dad, kritik-c'hoariva, a gase anezhañ alies da welet pezhioù. Broudet e oa da lenn gant e vamm. Tapet e sertifikad gantañ e tilez ar skol, hag eñ da labourat e-barzh ar stal vras Le Bon Marché. E 1918 eo galvet gant an arme ha ha kaset d'ar Reter-tostañ goude ar brezel.
Kemeret en deus perzh e-barzh emsavadeg an dreistrealouriezh, e-barzh bagad ar Rue du Château, asambles gant Raymond Queneau, Marcel Duhamel, Robert Desnos, ha tud all... daoust d'e spered bezañ re libr evit heuliañ strollad ebet, ne vern pehini. Krouet en deus un ti-produiñ en 1928, asambles gant e vreur Pierre, setu-eñ skriver-senario ha saver-divizoù evit anavezetañ filmoù gall ar bloavezhioù 1940. E 1932 eo stag da skrivañ evit ar strollad a vo anvet Octobre diwezhatoc'h. E varzhonegoù zo bet lakaet sonerezh warne en un doare brav-tre gant Joseph Kosma adalek 1933. Kompoziñ a ra ivez pezhioù-c'hoariva. E levr-barzhonegoù Paroles, embannet en 1946, en deus lakaet anezhañ da vezañ brudet-bras. Perzh en deus kemeret ivez e-barzh ar c'hCollège de Pataphysique diwar 1953.

## Levrioù

* Paroles (1946)
* Contes pour enfants pas sages (1947)
* Spectacle (1951)
* Lettre des îles Baladar (1952)
* Tour de chant (1953)
* La pluie et le beau temps (1955)
* Histoires (1963)
* Fatras (1966)

## Filmoù

Gant Jacques Prévert e oa bet skrivet senario ar filmoù hag an divizoù a-wechoù :
* Le Crime de monsieur Lange (1935)
* Drôle de drame (1937)
* Quai des brumes (1938)
* Les Disparus de Saint-Agil (1938)
* Le Jour se lève (1939)
* Les Visiteurs du soir (1942)
* Les Enfants du paradis (1943)
* Les Portes de la nuit (1945)
* La Bergère et le ramoneur (tresadenn-vev, 1953)
* Grand Jean et Petit Jean.

## Liammoù diavez

* L'Ouest en mémoire (Ina) - Jacques Prévert ha Brest
* Lec'hienn ofisiel urvad Jacques Prévert
# Jacques Tati

Jacques Tati, bet ganet Jacques Tatischeff d'an 9 a viz Here 1907 e Le Pecq (Yvelines bremañ), e-kichen ar skwar o tougen e anv bremañ hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Du 1982 e Pariz, a oa ur filmaozer hag un aktour gall.

## Filmoù
### Savet gantañ
#### Filmoù hir

* 1949 : Jour de fête
* 1953 : Les Vacances de Monsieur Hulot
* 1958 : Mon oncle
* 1967 : Playtime
* 1971 : Trafic
* 1974 : Parade

#### Filmoù berr

* 1935 : Gai dimanche, kensevenet gant Jacques Berr
* 1947 : L'École des facteurs
* 1978 : Forza Bastia, kensevenet gant Sophie Tatischeff (e verc'h)

### C'hoariet enne gantañ

* 1932 : Oscar, champion de tennis gant Jack Forrester (film berr + saver ar senario)
* 1934 : On demande une brute gant Charles Barrois (film berr + saver ar senario)
* 1935 : Gai dimanche gant Jacques Berr (film berr + saver ar senario)
* 1936 : Soigne ton gauche gant René Clément (film berr + saver ar senario)
* 1945 : Sylvie et le Fantôme gant Claude Autant-Lara
* 1947 : Le Diable au corps gant Claude Autant-Lara
* 1947 : L'École des facteurs gant Jacques Tati (film berr)
* 1949 : Jour de fête gant Jacques Tati
* 1953 : Les Vacances de monsieur Hulot gant Jacques Tati
* 1958 : Mon oncle gant Jacques Tati
* 1967 : Cours du soir gant Nicolas Ribowski (film berr + saver ar senario)
* 1967 : Playtime gant Jacques Tati
* 1970 : Domicile conjugal gant François Truffaut (damwelet eo an aotrou Hulot er metro)
* 1971 : Trafic gant Jacques Tati
* 1972 : Obraz uz obraz (heuliad ar Skinwel yugoslav, Beograd)
* 1974 : Parade gant Jacques Tati
* 1978 : Forza Bastia, kensevenet gant Sophie Tatischeff
# Jacques Séguéla

Jacques Séguéla, ganet d'an 23 a viz C'hwevrer 1934 e Pariz, zo ur bruder gall, kengrouer an ajañs bruderezh RSCG (Bernard Roux, Jacques Séguéla, Alain Cayzac, Jean-Michel Goudard) e 1970, a voe kendeuzet gant ar strollad Havas e 1996.

## Obererezhioù
### Kampagn dilennadegoù

E Frañs kement hag en estrenvro, Jacques Séguéla zo bet fiziet ennañ kefridioù lies a-fed bruderezh ; ur spin doctor eo bet ivez, evit gwellaat doareoù komz ha jestraouiñ tud ar politikerezh.
# Hauts-de-Seine

Hauts-de-Seine :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Pennlec'h (prefeti) | Nanterre |
| Isprefetioù | Antony Boulogne-Billancourt |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Patrick Devedjian (UMP) |
| Prefed | Pierre Soubelet |
| Kod EBSSA | 92 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-92 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR105 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 626 213 ann. (2020) |
| Stankter | 9 240 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 48° 49′ 59″ Norzh 2° 12′ 00″ Reter / 48.833, 2.2 |
| Gorread | 176 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 13 |
| Kantonioù | 23 |
| Etrekumuniezhioù | 1 |
| Kumunioù | 36 |
| kemmañ |
An Hauts-de-Seine (distaget) a zo unan eus an departamantoù savet e 1968 en-dro da gêr Bariz, er rannvro Enez-Frañs. Nanterre eo ar pennlec'h anezhañ. Savet eo bet diwar an departamant kozh Seine ma oa Pariz ar pennlec'h anezhañ, hag un toullad kumunioù eus ar Seine-et-Oise. An niverenn 92 a zo roet dezhañ. Dont a ra e anv — Uhelennoù Saena — eus hini ar stêr Seine.
Unan eus an departamantoù pinvidikañ a zo e Bro-C'hall eo: eno emañ sez un toullad chadennoù skinwel gall, hag eno e vez marilhet ar muiañ a girri-tan.

## Istor

E-pad meur a vloaz eo bet dalc'het an departamant gant ur skipailh renet gant Charles Pasqua, bet prezidant ar SAC a-raok bezañ ministr an Diabarzh. Nicolas Sarkozy a oa prezidant Kuzul an Departamant betek miz Mae 2007. Anvet da brezidant Bro-C'hall en doa roet e zilez.

## Arondisamantoù an Hauts-de-Seine

* Arondisamant Antony
* Arondisamant Boulogne-Billancourt
* Arondisamant Nanterre

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad en departamant (prefeti)
* Touristañ en Hauts-de-Seine

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Haveluy

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Haveluy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Haveluy en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Denain |
| Kod INSEE | 59292 |
| Kod-post | 59255 |
| Maer | Bernard Ethuin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,7 km² |
| Led | 50° 21' 07" Norzh |
| Hed | 03° 24' 13" Reter |
| Uhelder kreiz | 34 m |
| Uhelder bihanañ | 21 m |
| Uhelder brasañ | 70 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 175 (2007) |
| Stankter | 675 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Haveluy |
Haveluy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, adsavet e 1770-1772, hag ar c'hloc'hdi, chomet eus an iliz a-gent, bet distrujet gant an Aostrianed e 1714.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Havas Worldwide

Havas Creative, eus e anv gwirion Havas Worldwide hag Euro RSCG, zo un Ajañs vruderezh c'hall. Bez eo unan eus brasañ embregerezhioù bruderezh ar bed. Savet eo gant 316 burev lec'hiet en 75 bro. An embregerezh a ra bruderezh, marketing, hag a ginnig servijoù kehentiñ evit an embregerezhioù.
E 2010 e oa bet notennet gant Advertising Age e oa an ajañs (anvet Euro RSCG d'an ampoent) unan gant ar muiañ a labourioù hollek eget an holl rouedadoù brudañ all. Kement-se e-pad pemp bloaz diouzh renk, ar pezh a ra eus an ajañs an hini c'halloudusañ. Gant al lec'h kreiz en New York, Havas Creative eo lodenn vrasañ Havas (Euronext Paris SA: HAV.PA), ar pemvet strollad bruderezh dre ar bed, just a-dreñv Omnicom, WPP, Interpublic ha Publicis.
# Havasoueg-walaeg-yavaeg

Ur yezh hokanek eus skourr ar yezhoù youmanek an uheldirioù eo ar havasoueg-walaeg-yavaeg (havasupai-walapai-yavapai) komzet gant tro-dro da 2.693 den ( diwar 3.857 en holl) e kreiz ha gwalarn Arizona er Stadoù-Unanet (1990).
Tri bloc'had yezh pennañ ez eus, tost-tre an eil d'egile:
* Havasoueg: 530 den (diwar 565 den en holl e 2000)
* Walaeg: 1.000 den (diwar 1.872 den en holl e 2000)
* Yavaeg: 163 den (diwar 1.420 den en holl e 2000)

## Gwelet ivez

* Yezhoù hokanek
* Yezhoù youmanek
# Hauze

Hauze (Haux e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e kanton Atharratze-Sorholüze a zo e departamant ar Pyrénées-Atlantiques hag er rannvro Aquitaine.
# Haverskerke

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek ha flandrezek kornôgel | Haverskerke |
| Anv ofisiel | Haverskerque |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Flandre Lys |
| Kanton | Meregem |
| Kod INSEE | 59293 |
| Kod post | 59660 |
| Maer | Hubert Bouquet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,17 km² |
| Led | 50° 38' 29" Norzh |
| Hed | 02° 32' 30" Reter |
| Uhelder kreiz | 16 m |
| Uhelder bihanañ | 14 m |
| Uhelder brasañ | 19 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 488 (2007) |
| Stankter | 161 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.commune-haverskerque.fr |
Haverskerke en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Haverskerque, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Sant-Visant a zo un hallekerque gant teir nev-iliz doare gotek. Meneget eo e levr-dielloù Flandrez adalek penn-kentañ an XII$^{vet}$ kantved (1119).

### Bered ar C'hommonwealth:Haverskerque British Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Alamagn | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | 89 |
| Hollad | 90 |
Ur vered eus ar Brezel bed kentañ eo. Krouet eo bet e miz Meurzh 1918.

## Gouel

* Bep miz Gwenholon : Gouel an tomatez hag al legumaj kozh, aozet gant ar gevredigezh "Des Paysages, des Jardins et des Hommes".

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
* ↑ WWI Cemeteries
# Havakouk

Havakouk (חֲבַקּוּק en hebraeg, Habacuc e Latin) pe Habakuk a zo unan eus daouzek profed "bihan" an Tanac'h.
Ne ouzer anezhañ nemet e anv. Hervez hengounioù zo e oa kempred gant Nahoum, dindan ren ar roue Menashe, e lodenn gentañ ar seizhvet kantved kent J.K. Darn all a lec'hia anezhañ war-lerc'h emgann Karkemish (605 kent J.K.), pa voe kannet ar Faraon Nec'ho gant ar Galdeaned.

## Daveoù

* ↑ Troidigezh Gwilh ar C'hoad,1897
* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p239
# Havelange

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Havelange (walloneg : Havlondje) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Namur.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 104,73 km²
* Poblañs (2022) : 5 306 a dud
* Stankter : 51 den/km²
# Frankfurt (Oder)

Frankfurt (Oder) en alamaneg, Frankobrod e sorabeg, zo ur gêr e Brandenburg en Alamagn, war ribl ar stêr Oder.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Frankfurt (Oder)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Frankia ar C'hornôg

Frankia ar C'hornôg eo anv ar rouantelezh roet da Karl Voal (840-877) pa voe rannet Impalaeriezh e dad-kozh Karl Veur e 843, hervez feur-emglev Verdun.
En douaroù Frankia ar C'hornôg e oa Neustria gozh, Akitania gozh ar Romaned, ha hanternoz Bourgogn: komz a reer hiziv eus Bro-C'hall ar peder stêr-veur.
Frankia nemeti e vo, rak adal an Xvet kantved e vo graet Germania eus Frankia ar Reter, a deuio da vout an Impalaeriezh Santel Roman German.
Dont a raio Frankia ("Francia") da vout "France", pe Rouantelezh ar Franked, un anv a gaver en alamaneg pa vez lavaret Frankreich. Tamm ha tamm e teuy da vout Île-de-France, domani Roue ar Franked, ha netra ken.
Met ret e vo gortoz amzer ar roue Fulup II an Aogust, e dibenn an XII$^{vet}$ kantved, evit ma vo kaoz eus roue Bro-C'hall.

## Pennadoù kar

* Frankia
* Frankia ar reter
* Impalaeriezh ar C'hornôg
# Frankie Sinatra

Frankie Sinatra zo ur ganaouenn saoznek gant al laz aostralian The Avalanches e 2016, war un ton calypso.

## Liamm diavaez

* YouTube
# Frankfurt

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Div gêr alaman zo anvet Frankfurt (Francfort eo ar stumm gallekaet) :
* Frankfurt am Main‎, e Hessen
* Frankfurt (Oder), e Brandenburg
A-hend-all eo liammet an anv gant
* Kêr dieub Frankfurt, (1815-1866) ur gêr-Stad dizalc'h hag ezel eus ar c'hengevredad german ;
* Duglelezh vras Frankfurt;
* Parlamant Frankfurt (Bodadenn vroadel alaman diazzezet e-kerzh dispac'hoù 1848);
Kavet e vez an anv en avioù-tud, evel anv-tiegezh:
* Akiba ben Jacob Frankfurt (Akiba b. Jacob Frankfurt) (?-1597), zo bet ur prezeger hag ur skrivagner alaman
* Harry Frankfurt, kelenner war ar brederouriezh amerikan e skol-veur Princeton.

## Stummoù all

* Diwar an anv-kêr eo savet an anv-gwan Frankfurter a gaver e meur a anv.
* Stummoù kar zo: Frankfort (Francfort eo ar stumm gallekaet) ha Frankford.
# Frankia ar Reter

Frankia ar Reter eo lodenn reter Impalaeriezh Karl Veur a oa bet rannet e 843. Gant Loeiz ar German e oa degouezhet. Er rouantelezh-se edo rann reter Aostrazia gozh, Saks, Thuringen ha Bavaria.

## Anvioù-lec'hioù

Buan, pa echuas amzervezh Impalaeriezh ar C'hornôg er reter, e teuas Frankia ar Reter da vout Germania. Ne voe miret anv ar Franked nemet er rannvroioù trevadennet da-vat ganto, en anvioù evel Frankonia ha Frankfurt (kreñvlec'h ar Franked), hag ivez en anv rouantelezh Frankia ar c'hornôg (deuet da vezañ Bro-C'hall) pa gustume ar rouaned anezhi embann an titl "rex Francorum" (roue ar Franked) bete an XIIvet kantved.

## Rannidigezh

Rannet e voe Frankia ar reter e peder dugelezh:
* dugelezh Souabia (Alemania),
* Frankonia,
* dugelezh Saks
* Bavaria, enni Moravia ha Karintia). Ouzh an domanioù-se e voe staget lodennoù reter Lotaringia, war-lerc'h marv Lotar II e 869.
Padout a reas ar rannidigezh-se en Impalaeriezh santel, roman ha german, deuet diwar ar Frankia ar Reter-se, betek 1268, pa echuas lignez ar re Hohenstaufen. Sellout ouzh roll an unpennoù german.

## Pennadoù all

* Impalaeriezh ar C'hornôg
* Roll an unpennoù german
# Frankfort (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Frankfort zo un anv-lec'h saoznek deuet diwar an anv alamanek Frankfurt.

## Lec'hioù
### Suafrika

* Frankfort, Free State

### Stadoù-Unanet

* Frankfort (Illinois)
* Frankfort (Indiana)
* Frankfort (Kansas)
* Frankfort (Kentucky), kêr-benn stad Kentucky
* Frankfort (Maine)
* Frankfort (Michigan)
* Frankfort (kêr), New York
** Frankfort (kêriadenn), New York
* Frankfort, Ohio
* Frankfort, South Dakota
* Frankfort, Wisconsin, anv div gêr
** Frankfort, Marathon County, Wisconsin,
** Frankfort, Pepin County, Wisconsin,
* Frankfort Township

## Tud

* Frank Frankfort Moore (1855–1931), barzh saoznek
* Henri Frankfort (1897–1954), hendraour izelvroat
* Jacob Frankfort (ganet e 1801), divroad yuzev polonat e Los Angeles,

## Pennadoù kar

* Frankford
* Frankfurt
# Frankfurter Allgemeine Zeitung

Frankfurter Allgemeine Zeitung, (pe FAZ) a zo ur gazetenn bemdeziek alaman a zo bet krouet e 1949, ha diazezet eo e Frankfurt am Main. Unan eus an teir c'hazetenn bouezusañ en Alamagn eo (an div all o vezañ Süddeutsche Zeitung ha Die Welt). Ar gazetenn alaman skignet ar muiañ ed bed eo : skignet e vez e 148 bro (tro 1 milion a lennerien bemdez). Da Sul e vez embannet ivez, dindan an titl Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Ur stumm elektronek a gaver ivez war internet. 366,844 skouerenn a vez gwerzhet bemdez.

## Linenn stur

Distag diouzh ar strolladoù politikel eo ar gazetenn, dre vras e lavarer memestra ez eo mirour ha frankizour. Ur rouedad kenskriverien a zo er bed a-bezh, hag ar rouedad kazetennerien-se a zo e-touez re vrasañ ar bed. Ne vez ket dibabet al linenn stur gant ur rener nemetken, met gant ur skipailh pemp den ennañ. En un doare hengounel n'eus skeudenn ebet war bajenn gentañ ar gazetenn. Peder gwech nemetken abaoe ma'z eus eus ar gazetenn ez eus bet lakaet ur skeudenn outi :
* D'ar 4 a viz Here 1990 : skeudenn ar Reichstag e Berlin pa voe unvanet Alamagn en-dro.
* D'an 12 a viz Gwengolo 2001 : skeudenn arWorld Trade Center e New York, ha hini George W. Bush.
* D'ar 4 aviz Ebrel 2005 : Skeudenn ar pab Yann-Baol II.
* D'an 20 a viz Ebrel 2005 : Skeudenn ar pab alaman Beneat XVI.
Abaoe ar 5 a viz Here 2007 e vez lakaet skeudennoù war bajenn gentañ.

## Istor

Niverenn gentañ FAZ a zo bet embannet d'ar 1añ a viz Du 1949. D'ar mare-se e oa renet gant Erich Welter, hag ar skipailh kazetennerien a laboure enni a zeue eus Frankfurter Zeitung (bet difennet gant an nazied e 1943). D'ar 1añ a viz Eost e voe embannet FAZ en ur implijout doare reizhskrivañ an alamaneg (adreizhadenn bet savet e 1996). Goude ur bloaz e cheñchas an traoù hag e tistroas d'an doare reizhskrivañ kozh, rak e kave da skipailh ar gazetenn e oa kamm ar cheñchamantoù. Kemmoù a zo bet degaset d'ar reizhskritur nevez, hag abaoe ar 1añ a viz Genver 2007 e vez implijet er gazetenn.

### Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gazetenn

## Notenn

* ↑ "F.A.Z. und F.A.S. gewinnen Auflage", Frankfurter Allgemeine Zeitung, 16 a viz Here 2008, pajenn 16.
# Frankia

Frankia, Francia e latin, a oa, en amzer ar Garolingidi, anv ur vro ec'hon, dispis hec'h harzoù, enni Neustria hag Aostrazia, da lavarout eo ur vro oc'h en em astenn etre Arvorig er c'hornog, Akitania er c'hreisteiz, Friz en hanternoz, ha Saks er reter.
Deuet an anv diwar rouantelezh ar Franked, bet savet gant ar Verovinged.
Gant ar ger Frankia e voe graet en-ofisiel eus ar vro da goulz rannidigezh Verdun, e 843 etre tri mab bev Loeiz Kentañ an Deol :
* Frankia ar c'hornôg a voe roet da Karl Voal,
* Frankia ar reter da Loeiz ar German,
* hag etre an div rann-se e voe krouet ul Lotaringia, evit an Impalaer Lotar Iañ.

## Mont da welet ivez

* Impalaeriezh ar C'hornôg
# Kaouenneg

Kaouenneg a zo ur gumun a-wezhall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Ul lodenn eus kumun Kaouenneg-Lanvezeeg eo bremañ.

## Douaroniezh

* War lez ar Gindi, e Bro-Dreger, emañ.

## Istor

* Gwechall-gozh e oa un drev e parrez Kawan, en eskopti Treger.

### Dispac'h Gall

* E 1790 e voe krouet kumun Kaouenneg.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c’hwezek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,23% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a voe lazhet e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915, soudard e oa en 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel.

#### Kendeuziñ

* Staget e oa bet ouzh Lanvezeeg e 1974 da vont d'ober kumun Kaouenneg-Lanvezeeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik ha monumant ar re varv.
* Ar groaz.
* Iliz katolik Intron-Varia, bet savet er XV$^{vet}$ kantved, adsavet e 1865, en ur viret an tour-iliz bet savet e 1760. Distrujet e oa bet tour an iliz gant ar gwallamzer e miz C'hwevrer 1881 hag adsavet e oa bet da c'houde.
* Ur groaz e-tal an iliz.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Melestradurezh

* Le Fiblec a oa maer e 1837 ha Brichet e 1860.

## Tud brudet

* Ernest ar Barzhig a oa bet ganet e Kaouenneg.

## Pennadoù kar

* Kaouenneg-Lanvezeeg,
* Lanvezeeg.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Archives des Côtes d’Armor 1E 2167
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Société D'Emulation des Côtes -du-Nord, Annuaire des Côtes-du-Nord (1805-1880), pajennoù 91 ha 310
# Kap

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kap zo
* ur ger brezhonek, skrivet ha distaget kab alies
** ur pezh dilhad, kap (dilhad)
* ul lizherenn e doare-skrivañ ar yezhoù semitek: Kap (lizherenn)
# Kaourintin Martins

Ur c’hoarier mell-droad breizhat eo Kaourintin Martins (Corentin en-ofisiel) .
D’an 11 a viz Gouere 1969 e Brest eo ganet.
C’hoarier-kreiz e oa.

## Kluboù

* 1988-1992 : Stad Brest 29
* 1992-1996 : AJ Auxerre
* 1996-1997 : Deportivo La Corogne
* 1997-1999 : Racing Club Strasbourg
* 1999-2000 : Jirondined Bourdel
* 2000-2004 : Racing Club Strasbourg
* 2004-2005 : Clermont Foot

## Skipailh Frañs

14 dibab, 1 pal.
# Kaourintin an Ourz

Kaourintin an Ourz (Corentin Le Nours en ti-kêr), ganet d'an 19 a viz Ebrel 1865 e Ploveilh ha marvet d'ar 17 a viz Gouere 1925 e Brest, a voe kelaouenner ha rener Le Courrier du Finistère.
Ganet e oa bet en ur familh labourerien-douar eus Ploveilh. Dre wallzarvoud e kollas unan eus e zivesker ha ne c'hallas ket mont da labourat an douar evel e dad. Goude e studioù e reas skol e-pad ur pennad e Pluguen hag adalek 1893 ez eas da labourat gant ar gazetenn Le Courrier du Finistère, embannnet e Brest. Bep sizhun e skrive ur pennad e brezhoneg evit ar gazetenn-se. E miz Meurzh 1914 e voe anvet da rener ar C'hourrier ha chom a reas e penn ar gazetenn betek e varv e 1925. Ur 26 000 skouerenn bennak eus ar gazetenn a veze moullet e 1918. E-pad daou vloaz ha tregont en holl e labouras Kaourintin an Ourz evit ar sizhunieg ha pennadoù brezhonek a savas ingal eviti adalek 1893 betek fin e vuhez. Skrivañ a reas pennadoù ivez evit Almanak ar Breizad, a veze embannet ur wech ar bloaz gant Le Courrier du Finistère, e brezhoneg penn-da-benn, hag evit Kroaz ar Vretoned.

## Levrlennadur

* Jean-Yves Jézéquel, Le Courrier du Finistère, 1890-1900, mestroniezh istor, Skol-veur Breizh-Izel, Brest, 1971.

## Notennoù

* ↑ Parlons breton : langue et culture, Patrick Le Besco, L'Harmattan, 1997, p. 134 (ISBN 978-2-7384-5506-2)