OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Megin

Ur vegin, pe soufletez, zo ur benveg da skeiñ aer war an tan. Meginoù all zo ivez.
Meginoù gant krec'hen-loened hepken zo, met darn a zo koad outo da zerc'hel en dorn.

## Megin binvioù-seniñ

Meur a venveg-seniñ a zo graet gant ur vegin outo : ograoù, akordeoñs, ha binioùioù a bep seurt: pib-ilin ha re all.
* Megin da c'hwezhañ war an tan en oaled.
* Megin un ograoù.
* Soufletez
# Megrid

Megrid :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Mégrit |
| Anv gallek (ofisiel) | Mégrit |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Bronn |
| Kod kumun | 22145 |
| Kod post | 22270 |
| Maer Amzer gefridi | Marie-Jeanne Després 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | http://www.megrit.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 827 ann. (2020) |
| Stankter | 40 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ 32″ Norzh 2° 14′ 50″ Kornôg / 48.3755555556, -2.24722222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 90 m bihanañ 29 m — brasañ 130 m |
| Gorread | 20,63 km² |
| Megrid ||
| kemmañ |
Megrid a zo ur gumun eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 68 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,37 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe, ur c’hanolier eus ar 2vet Rujumant Kanolierezh Trevadennel a varvas e Rossignol e Belgia d’an 22 a viz Eost 2014.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe ur Rezistant FFI er gumun en un emgann ouzh an Alamaned d'an 3 a viz Eost 1944.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar garnel.
* Ar groaz.
* Ar c'halvar.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
* Ar garnel.
* Kroaz ar vered.
* Ar c'halvar.
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant ar Rezistant marvet e miz Eost 1944, er vered, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud brudet
### Tud bet ganet eno

* Émile Poilvé, gourener breizhat ha kampion olimpek e Berlin e 1936 ; ganet d'an 19 a viz Gwengolo 1903
* Francis Guinard, kizeller breizhat ; ganet d'an 30 a viz Eost 1913.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Megrid war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Mehekeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù tamaek eo ar mehekeg (mehek, nuku, me'ek, driafleisuma pe idinogosima) komzet gant tro-dro da 6 300 den (1994) e Papoua Ginea-Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù sepikek
# Mehmed III Giray

Mehmed III Giray a oa mab da Selamet Iañ Giray ha khan Krimea er XVII$^{vet}$ kantved.
E 1624 e voe lamet e garg digantañ gant an Otomaned ha lakaet Canibek Giray en-dro war dron Krimea. Nac'h a reas Mehmed III dilezel ar galloud. Tarzhañ a reas ar brezel etre Mehmed III hag e arme Nogayed diouzh un tu ha Canibek Giray hag an arme otoman diouzh an tu all. Trec'het e voe an Otomaned. Mehmed III a aloubas Kefe ha gourc'hemenn ouzh ar boblañs otoman kuitaat ar vro. Emglev a voe sinet neuze hag anavezet Mehmed III evel khan Krimea gant Istanbul.
E 1628 e voe tennet e garg digantañ adarre hag adkroget an emgannoù. Ar wech-se ec'h eas an trec'h gant an Otomaned ha lazhet Mehmed III.
| En e raok: Canibek Giray | Khan Krimea 1623 – 1628 | War e lerc'h: Canibek Giray |

## Mammenn

* Kırım hanlığı kronolojisi gant Oğuz Çetinoğlu e Bahçesaray, niverenn 47-48, Gwengolo-Kerzu 2007
# Meghan, Dugez Sussex

Megan, dugez Sussex (/ˈmɛɡən/, ganet Rachel Megan Markle d'ar 4 a viz Eost 1981) a zo un amerikanez bet aktourez hag ezel eus familh real Breizh-Veur abaoe hec'h eured gant Harry, Dug Sussex, mab yaouankañ ar roue Charlez III e 2018. Dimezet e oa bet gant Trevor Engleston etre 2011 ha 2013. Daou vugel he deus bet gant Harry, Archie ha Lilibet Mountbatten-Windsor. Asambles gant he gwaz, ne gemer ket Megan perzh ken e buhez ar familh real abaoe 2020.
# Maroilles (keuz)

Ar Maroilles zo ur fourmaj kenderc'het e kumun Maroilles hag er vro tro-dro.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maroni

Ar Maroni (Maroni e galleg, Marowijne e nederlandeg, Marowini e kalina, Marwina-liba e Sranan Tongo, Lawa e wayana) zo ur stêr e Suamerika hag a zisparti Gwiana c'hall diouzh Surinam. Eienañ a ra e menezioù Tumuk Humak. Anvet e vez Lawa etre kêrioù Cottica er Su ha Grand Santi pelloc'h en Norzh.
Meur a zizemglev a oa bet etre Bro-C'hall hag an Izelvroioù a-zivout ar vevenn naturel-se en {XIX$^{vet}$ kantved. Ergerzhet e oa bet evit ar wezh kentañ er XVI$^{vet}$ kantved ha peurergerzhet en XIXvet kantved.
# Marolles (Calvados)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Marolles |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Marolles en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Moyaux Porte du Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14403 |
| Kod post | 14100 |
| Maer | Jean-Pierre Nuttens |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,63 km² |
| Led | 49° 08' 20" Norzh |
| Hed | 00° 22' 23" Reter |
| Uhelder kreiz | 166 m |
| Uhelder bihanañ | 79 m |
| Uhelder brasañ | 184 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 675 (2009) |
| Stankter | 55 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Marolles a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : c'hwezek den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel e Marolles, eizh e miz Even, tri e miz Gouere, daou e miz Eost ha tri e miz Gwenholon; c'hwec'h anezhe a voe lazhet gant ar bombezadegoù; unan eus ar re lazhet a oa ur gwaz bet ganet e Gwegon e Breizh .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ti-feurm La Bucaille, XVI$^{vet}$ kantved.
* Kastell Saint Germain gant e bark.
* Iliz katolik Sant Varzhin.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Marolles Churchyard

| Bro | Niver a dud |
| Rouantelezh-Unanet | 1 (Tirlu) |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e miz Even 1940, e-pad an Eil brezel-bed. Bleniour e oa er Royal Engineers 212 Army Field Company.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | → bremañ | Jean-Pierre Nuttens | digostezenn | Labourer-douar |
| ? | Meurzh 2001 | Michel Leprince | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ In Memories
* ↑ EBSSA
# Maropati

Maropati zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Maroueg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù burmek an norzh eo ar maroueg (maru, matu, malu, laungwaw, lansu, lang, diso, zi pe lhao vo) komzet gant tro-dro da 103 600 den (1983) e Kachin e norzh Myanmar hag e Sina.
Ur yezh gant teirzonenn an hini eo.
Seizh rannyezh a zo:
* Dagoeg (dago' lawng bit)
* Zararaneg (zagaran mran)
* Gawaneg (gawan naw)
* Hlolaneg (hlo'lan)
* Lakingeg (laking)
* Waeg (wa khawk)
* Laongeg (lawng su)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-burmek
* Yezhoù burmek
# Maroko spagnol

Rann Maroko dindan gwarez spagnol ( حماية إسبانيا في المغرب en arabeg) a oa al lodenn eus Maroko trevadennet gant Spagn. Savet e oa bet e 1912 gant Feur-emglev Fes ha padout a reas betek 1956, pa voe anavezet dizalc'hted Maroko gant Gall ha Spagn.

## Gwelet ivez

* Plaza de soberanía
# Marone

Marone zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Marostica

Marostica a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# François-Mathurin Gourvès

François-Mathurin Gourvès (17 Mezheven 1929 – 12 Eost 2020) a oa un eskob katolik. Eskob Gwened e voe eus 1991 da 2005.
Ganet e voe Mathurin Gourvès e Plougastell, en ur familh labourerien-douar. Ar brezhoneg e oa e yezh kentañ. Studioù a reas e kloerdi bras Kemper hag e Roma hag e Pariz da c'houde. Beleget e voe e 1953, en eskopti Kemper.
Kure e voe e Landerne da gentañ, a-raok bezañ chapalan gant ar JOC, ha dean en iliz ar Salver Santel e Brest, goude. Vikel-vras eskopti Kemper e teuas da vezañ e 1975. Eskobet e voe d'an 21 a viz C'hwevrer 1991, ha diwar neuze e kemeras "François-Mathurin" da anv.
E 1996 e pedas ar pab Yann-Baol II da zont da Santez-Anna-Gwened. Ar wech kentañ e oa d'ur pab dont da Vreizh. E diskar-amzer 2003 e voe embannet ul lizher-eskob gantañ diwar-benn plas ar brezhoneg ha sevenadur Breizh en ilizoù hag er skolioù katolik. E 2005 e kuitaas e garg a eskob hag anvet e voe Raymond Centène da eskob Gwened en e lec'h. Etre 2005 ha 2015 e voe J.-M. Gourvès o vevañ e Plougastell. E 2015 en em dennas e Santez-Anna-Gwened, ma varvas d'an 12 a viz Eost 2020.

## Notennoù

* ↑ Décès de Mgr Gourvès, évêque émérite de Vannes, Ar Gedour (fr)
# François Alain

Alan IV, lesanvet François Alan a voe eskob Treger eus 1357 da 1362.
Eus Urzh ar vreudeur prezegerien e oa pa voe anvet da eskob Treger d'an 21 a viz Eost 1357, war-lerc'h Hugues de Montrelais.
Ne ouzer ket muioc'h diwar e benn.
Yves Begaignon a bignas war gador eskopti Treger war e lerc'h.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# François-Dominique Toussaint Louverture

François-Dominique Toussaint Louverture (Tousen Louvèti e kreoleg), ganet "Toussaint Bréda" d'an 20 a viz Mae 1743 (?) nepell eus Cap-Français, e proviñs an Hanternoz e Saint-Domingue (anv Haiti da neuze), en ur familh sklaved a orin afrikan, ha marvet d'ar 7 a viz Ebrel 1803, pa oa bac'het e kreñvlec'h Joux, kumun La Cluse-et-Mijoux, Jura, Bro-C'hall, a zo anavezet evel ar brasañ penn-brezel an Dispac'h e Haiti. Laket e voe da c'houarnour e Saint-Domingue.

## Orin ha yaouankiz

E dad-kozh, Gaou-Ginou, a vefe bet ganet en Dahomey, ur vro ag Afrika, en un tiegezh roueel Arada. Gwerzhet e voe Hippolyte Gaou, tad Toussaint, da verour tachennn ar C'hont Breda. Eno e voe ganet Toussaint. E vestr, an aotrou Baillon de Libertat, a lakaas anezhañ da zeskiñ lenn ha skrivañ. Dimeziñ a reas gant ur vaouez anvet Suzanne (dieub e oa homañ); daou vab a c'hanas dezhe: Isaac ha Saint-Jean.
Toussaint a voe dieubet e 1776, pa voe gant e 33 bloaz. Hervez an dielloù trevadennel e talc'has un atant a 15 ha lec'h ma produe kafe, gant trizek sklav o labourat ennañ.

## An dispac'her trec'het
### Penn bras an dispac'h haitian

Pa voe divizet gant Napoleon Iañ lakaat ar re Zu da zistreiñ da sklaved en em savas Toussaint Louverture a-enep d'ar C'hallaoued. Trec'het e voe ha kaset da Frañs lec'h ma voe bac'het. Jean-Jacques Dessalines, unan ag e genlabourerion, en em lakaas da Impalaer goude embannadenn dizalc'hidigezh Haiti d'ar 1añ a viz Genver 1804.
# François-Hyacinthe de la Fruglaie de Kerver

François-Hyacinthe de la Fruglaie de Kerver (Sant-Varzhin-Korle, 2 a viz Meurzh 1687 – Landreger, 23 a viz Kerzu 1745) a voe eskob Treger eus 1731 da 1745.
Vikel-vras eskopti Kernev e oa pa voe anvet da eskob Treger d'ar 27 a viz Kerzu 1731, war-lerc'h Olivier Jegou de Kervilio. Eskobet e voe d'ar 4 a viz Mae 1732. Enebour kreñv e oa d'ar jansenouriezh.
Charles-Guy Le Borgne de Kermorvan e zeuas war e lerc'h war gador eskopti Landreger.

## Levrlennadur

* Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental, Les Presses bretonnes, Sant-Brieg, 1960.
# François Alfonsi

François Alfonsi (Francescu Alfonsi e korseg) zo ur politikour broadelour eus Korsika.
Ganet eo bet en Aiacciu e 1953. Goude studioù e Pariz hag e Grenoble e teuas en-dro da Gorsika e 1976. Goude bezañ bet o kelenn en doa kavet labour en ADEME (Agence de l’Environnement et de la Maîtrise de l’énergie). Kroget en doa gant ar stourm politikel er bloavezhioù 1980, pa oa aet e-barzh ar strollad broadelour UPC (Unione di u Populu Corsu). Kuzulier e voe e Bodadenn Korsika etre 1987 ha 1998. Abaoe 2002 ez eo unan eus renerien ar PNC (Partitu di a Nazione Corsa).
Abaoe 2002 ivez ez eo maer kumun Osani. Dilennet eo bet da gannad e Parlamant Europa e miz Mezheven 2009, war listenn Europe Écologie

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* F. Alfonsi, kannad e Parlamant Europa
# François-Jean Lefebvre de La Barre

François-Jean Lefebvre de La Barre, ganet d'an 12 a viz Gwengolo 1745 e kastell Férolles-en-Brie, ha marvet d'ar 1añ a viz Gouhere 1766 en Abbeville, a oa un denjentil gall, merzheriet dre ma n'en devoa ket saludet ur brosesion gatolik.
Dibennet e voe ha devet e voe e gorf. Difennet e voe e enor post mortem gant Voltaire.

## E vuhez

Ganet e oa François Jean Lefebvre d'an 12 a viz Gwengolo 1745 e kastell Férolles-en-Brie hag a oa en eskopti Pariz. Daou zevezh goude, d'ar 14 a viz Gwengolo 1745, e voe badezet en iliz Saint-Germain-d'Auxerre e Férolles. Mab e oa da Jean Baptiste Alexandre Lefebvre, marc'heg hag aotrou La Barre, ha da Claude Charlotte La Niepce, hag a oa dimezet d'an 29 a viz Genver 1738 en iliz Férolles ivez. Mervel a reas e vamm pa oa nav bloaz, hag e vamm pa oa seitek.
Gourdouaren e oa da Joseph-Antoine Le Febvre de La Barre (1622-1688), a voe gouarnour an Nouvelle-France etre 1682 ha 1685, war-lerc'h Louis de Buade, kont Frontenac, distro da Vro-C'hall.
E dad a foeltras e fortun deuet a-berzh e dad, ouzhpenn 40 000 lur e leveoù, a-raok mervel en 1762.
François-Jean, seitek vloaz, hag e vreur henañ, Jean-Baptiste, a oa minored diarc'hant o-daou, a voe kaset da Abbeville, en Pikardi, ma voe roet bod dezho gant ur vaouez kar, Anne Marguerite Feydeau, abadez Notre-Dame de Willencourt.
# François-Jean-Marie Serrand

François-Jean-Marie Serrand (1874–1949) a oa eskob Sant-Brieg ha Landreger adalek an 13 a viz Eost 1923 betek e varv d'an 20 a viz Meurzh 1949.

## Buhez

François-Jean-Marie Serrand a zo bet ganet e Bilieg, d'an 12 a viz Kerzu 1874. Vikel-vras Roazhon e oa bet, ket e oa anvet eskob Sant-Brieg ar 04 Mezheven 1923, ha sakret ar 06 Eost 1923 en iliz-veur Roazhon. Lakaate reas sevel kloerdi Saozon (Sant-Brieg), hag ilizoù nevez, evel hini An Arvor-Pleuvian, bet sakret ar 04 a viz Kerzu 1932.
E skoed e vez kavet e meur iliz eskopti Sant-Brieg ha Landreger. E Kemperven, e Kervaria-Sular hag e lec'h all. Kavet eo, da skouer, war gwerenn-livet meur iliz ar Roc'h-Derrien, a ziskouez dibenn emgann ar Roc'h-Derrien e 1347. E skoed a zo da lenn evel-henn ː En gul e gurunenn spern karget gant ur c'halon en aour ouzh kondon; e gab en erminoù. Sturienn ː Deus Caritas Est ("Doue zo karantez")
François-Jean-Marie Serrand a zo aet da Anaon an 20 a viz Meurzh 1949
* Ardamezioù e Kemperven
* Emgann ar Roc'h-Derrien
* An eskob Serrand war golo ar gelaouenn Le Pèlerin e 1923

## Levrlennadur

* Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960

## Liammoù diavez

* Mirdi Breizh
# François Achille Bazaine

François Achille Bazaine a oa ur marichal gall a zaskoras e arme d'ar Brusianed e 1871. Deuet eo da vezañ arouez ar vezh d'an armeoù gall. E 1944 e veze graet Pétain-Bazaine pe Bazaine-Pétain eus ar marichal kozh Philippe Pétain gant ar re a c'houlenne ma vefe kondaonet d'ar marv, da lavarout eo ar gomunourien dreist-holl.
# Günzburg

Günzburg a zo ur gêr e Stad dieub Bavaria, en Alamagn. Poblet eo gant 19 676 a dud (e 2013).

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Günzburg gant ar c'hêrioù-mañ :
* Lannuon (Breizh)
* Šternberk (Tchekia)

## Gwelout ivez

* Roll kumunioù Alamagn gevellet gant kumunioù eus Breizh
# Günter Grass

Günter Grass :
| Günter Grass e Berlin e 2004 ||
| Anv ofisiel | Günter Wilhelm Grass |
| Obererezh | romantour, barzh, dramaour, kizeller, engraver, livour, grafour ha skeudennaouer |
| Ganedigezh | 16 a viz Here 1927 Danzig, Kêr dieub Danzig |
| Marv | 13 a viz Ebrel 2015 Lübeck Alamagn |
| Sinadur | |
| kemmañ |
Günter Grass zo ur skrivagner alaman ganet e Danzig d'ar 16 a viz Here 1927, ha marvet e Lübeck d'an 13 a viz Ebrel 2015.
E oberenn vrudetañ eo Die Blechtrommel (An daboulin).
E 1999 en deus bet priz Nobel al lennegezh.
# Günther Schwägermann

Günther Schwägermann (24 a viz Gouere 1915 en Uelzen) a voe eil-a-gamp Joseph Goebbels azalek 1940. Ar grad uhelañ a dapas a voe SS-Hauptsturmführer.
E miz Genver 1945 e c'houlennas Goebbels gant Schwägermann mont betek e genkiz e Lanke (e-kichen Berlin) ha kas e wreg Magda hag o bugale betek ur bunker e Schwanenwerder.
D'an 22 a viz Ebrel e voe taget Berlin gant soudarded an Arme Ruz, ha Joseph ha Magda Goebbels a gasas o bugale betek ar Führerbunker. Schwägermann a zeuas ganto.
D'ar 1añ a viz Mae 1945, pa oa dibenn emgann Berlin, e kemeras perzh Schwägermann e deviñ korfoù ar re Goebbels hag o bugale. Dont a reas a-benn da dreuzvevañ hag e tec'has kuit war-du Alamagn ar C'hornôg, ma voe prizoniet gant an Amerikaned.
# Gŵyl Mabsant

Gŵyl Mabsant (pe Gwylmabsant, Gŵyl Fabsant) eo an anv a veze roet e Kembre da fest sant iliz ar barrez ha d'ar c'hoarioù a veze da-heul. Evel-just, pa deuas ar vro da vout protestant e voe klasket paouez gant ar boaz-se, ur boaz pagan hervez Hugh Evans, oberour Cwm Eithin.

## Levrlennadur

* Cwm Eithin, Hugh Evans, Gwasg y Brython, Lerpwl, 1931. Lakaet e saozneg gant E. Morgan Humphreys e 1948 hag anvet Gorse Glen.
# Güines

Güines pe San Francisco Javier y San Julián de los Güines, zo ur gêr eus Enez Kuba, betek 2010 e proviñs La Habana, 32 km er c'hreisteiz da gêr La Habana , war lez ar stêr Mayabeque, en ur blaenenn strujus.
En 1735 e voe savet an iliz, iliz San Julián. Betek 2010 e oa e proviñs La Habana. Abaoe an 1 a viz Genver 2011 emañ e proviñs Mayabeque . Al linenn La Habana-Güines a voe hini kentañ Kuba ha Spagn, hag Amerika spagnol, e 1837.
# Güiro

Ar güiro (distaget "wiro" e spagnoleg alies, gant ur c'hemmadur dre vlotaat) zo ur benveg-seniñ dre raskañ, eus enez Cuba hag a gaver ivez en Ecuador ha broioù all eus Kreizamerika.

## Binvioù damheñvel

* ar reco-reco e Brazil

## Liammoù diavaez

* Penaos seniñ gant ar güiro :
# Gümüşhane (proviñs)

Proviñs Gümüşhane zo ur proviñs e biz Turkia.

## Douaroniezh

War-dro 130.000 annezad a oa e Gümüşhane e 2007.
6.200 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Gül

Gül zo un anv-plac'h turkek a dalv "rozenn" diwar ar perseg گل gol "rozenn".
# Gœulzin

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Gœulzin |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Gœulzin en Arondisamant Douai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Douai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Douaisis |
| Kanton | Arleux |
| Kod INSEE | 59263 |
| Kod-post | 59169 |
| Maer | Bernard Mercier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,59 km² |
| Led | 50° 19' 05" Norzh |
| Hed | 03° 05' 43" Reter |
| Uhelder kreiz | 37 m |
| Uhelder bihanañ | 31 m |
| Uhelder brasañ | 57 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 090 (2007) |
| Stankter | 303 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Gœulzin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922 .

## Monumantoù ha traoù heverk

| Gœulzin - Eglise | Gœulzin .- Ar c'hastell |
* An iliz katolik.
* Ar c'hastell, XVII$^{vet}$, XVII|vet, XIX$^{vet}$ kantvedoù.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Emgann Ponte Novu

Emgann Ponte Novu a c'hoarvezas e Korsika d'an 8 ha 9 viz Mae 1769, entre bagadoù Pasquale Paoli — anezho Korsed ha goprsoudarded alaman ha suis — hag armeoù ar roue gall Loeiz XV, harpet gant soudarded kors savet a-du gant ar C'hallaoued. Goude trec'h an arme c'hall e voe digor an hent da Gorte, kêr-benn ar Gorsed. Gant an emgann-se e voe echuet brezel Korsika.
# Emgann Ponte Sampaio

Emgann Ponte Sampaio zo c'hoarvezet e Mezheven 1809 e Ponte Sampaio, ur gumun e Galiza (hiziv e kumun Pontevedra), war lez ar stêr Verdugo, etre soudarded pobl Galiza hag arme c'hall Napoleone Buonaparte, renet gant Michel Ney,
Daou zevezh e padas an emgann, eus ar 7 d'an 9 a viz Mezheven, ha trec'het e voz ar C'hallaoued.

## Levrlennadur

* Estrada Catoyra, Félix, Historia de los ejércitos gallegos durante la Guerra de la Independencia. Santiago de Compostela. Tipografía de El Eco Franciscano. 1916.
* Portela Pazos, Salustiano, La guerra de independencia en Galicia. Santiago de Compostela. Tipografía del Seminario. 1964.
* Osuna Rey. J. M., Los franceses en Galicia: Historia militar de la Guerra de Independencia en Galicia, 1809. A Coruña. Fundación Barrié de la Maza. 2006.
# Emgann Porzh Arzhur

Emgann Porzh-Arzhur (japaneg: 旅順口海戦, Hepburn : Ryojunkō Kaisen) a c'hoarvezas d'an 8 ha 9 a viz C'hwevrer 1904 a oa bet penn kentañ ar Brezel etre Japan ha Rusia (8 a viz C'hwevrer 1904 - 5 a viz Gwengolo 1905). Kroget e oa gant un dagadenn noz dic'hortoz gant ur skouadrenn listri-distruj eus Bro-Japan a-enep ur flodad rusian neptu eoriet e Porzh-Arzhur, e Manchouria. Goude-se e oa kendalc'het gant ur stourmadenn ar mintin war-lerc'h ha gant stourmadennoù bihan tro-dro Porzh-Arzhur hag a gendalc'has betek Mae 1904.
An dagadenn n'he doa bet disoc'h sklaer ebet met a-benn ar fin e voe gounezet ar brezel gant Japan.
# Emgann Ravenna

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emgann Ravenna zo anv meur a emgann en Istor .
* Emgann Ravenna (475), a c'hoarvezas en 475 etre Flavius Orestes ha Julius Nepos
* Emgann Ravenna, a c'hoarvezas en 476, e-pad Kouezhadenn Impalaeriezh Roma, etre an Heruled hag arme Roma
* Emgann Ravenna (729), etre arme an impalaer Leon III hag arme roman ar pab Gregor II
* Emgann Ravenna (1512), en 1512, e-pad Brezel Kevre Cambrai, etre Bro-C'hall hag ar C'hevre katolik
# Emgann Ramadi

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emgann Ramadi zo anv meur a emgann en-dro da gêr Ramadi en Irak.

## Er brezel-bed kentañ

* Emgannoù Ramadi (1917) - etre armeoù Imapaleriezh Breizh-Veur ha re an Impalaeriezh otoman e Gwengolo 1917.

## E brezel Irak

* Emgann Ramadi (2004) anvet a-wechoù "Kentañ emgann Ramadi"
* Emgann Ramadi (2006) anvet a-wechoù "Eil emgann Ramadi".

## Brezel -diabarzh Irak (2014–betek nevez zo)

* Emgann Ramadi (2014–15), pa voe kemeret kêr gant ar Stad Islamek digant arme gouarnamant Irak;
* Emgann Ramadi (2015–16), pa voe adkemeret kêr digant ar Stad Islamek gant arme gouarnamant Irak.