OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Job Seite

Job Seite pe Jozef Seite, bet ganet d'an 18 a viz Eost 1919 e Kleder (Penn-ar-Bed, Breizh) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Mae 1985, a oa ur beleg breizhat hag ur c’helenner. Breur Visant Seite e oa.

## Buhez

Beleget e voe d'an 18 a viz Mezheven 1944 e Lesneven. Goude-se e voe anvet da gelenner matematik e Skol-an-Aod, e Gwiseni. Eno e savas ur bagad sonerien. Iz-rener ar skol e voe e 1961.
Bet diskibl da Yann-Vari Perrot, sevel a reas kantikoù brezhonek (evel « Sell ouz an heol o sevel », « Aotrou Doue, euz an neñvou », pe «« Meulom a greiz kalon »). Skoazell a roas ivez da lazioù-kanañ er parrezioù e-pad ar bloavezhioù 1950 ha 1960. Bet e voe ivez animatour abadennoù skingomz e brezhoneg er bloavezhioù 1960 ha 1970.

### Aluzenner ar Bleun-Brug Bro-Leon

E penn-kentañ bloazioù 1950 e voe anvet Job Seite da aluzenner Bleun-Brug Bro-Leon. Labourat a reas dreist-holl evit Gouelioù ar Bleun-Brug, ha devezhioù-studi ar Bleun-Brug e-pad an hañv.

### Sekretour Kenvreuriez ar Brezoneg

Labourat a reas Job Seite da sikour an Aotrou 'n Eskob Visant Fave, eskob skoazeller Kemper ha Leon, ha rener « Kenvreuriez ar Brezoneg », evit troidigezh hag embannadur brezhonek al Levr-oferenn goude sened-meur Vatikan II. Job Seite e voe ar sekretour karget da sevel roll an troidigezhioù ha d'o embann e kaieroù bras, anvet «Kaierou Kenvreuriez ar Brezoneg », a veze embannet bep tri miz e Gwiseni. Rener ar c'haierou e voe ivez eus 1971 da 1979 (nn. 15 da 50), goude marv Pêr-Yann Nedelec e 1971.

## Oberennoù

* Gant Visant Seite, Darvoudou brezel va Horn-Bro : 1944 - Rozko - Kastell-Paol - Santeg - Kleder, Emgleo Breiz, Ar Skol dre Lizer, 1987.
* Kantik Sant Sezny, e Kanit 'ta tudoù, 2013.

## Levrlennadur

* Quimper et Léon, niv. 12, 22 juin 1985, p. 275-276.
* Bleun-Brug, niv. 239-240, 1985, p. 18-20.

## Notennoù

* ↑ Bet e voe ivez eil-sekretour-meur ar Bleun-Brug e 1966, e-pad kleñved e vreur Visant. Cf Bleun-Brug niv. 162, 1966, p. 16.

## Gwelet ivez

* Bleun-Brug
* Kenvreuriez ar Brezoneg
# Joaquina Téllez-Girón

Joaquina Téllez-Girón (Madrid, 21 a viz Gwengolo 1784 - Madrid, 17 a viz Du 1851), markizez Santa Cruz, a oa ur varkizez spagnol a zo bet poltredet gant Goya.

## Istor

Merc'h e oa da Pedro de Alcántara Téllez-Girón ha María Josefa Pimentel, navet duged Osuna. O eil merc'h e oa. He zud a oa paeroned ha harperien arzourien. Brudet eo an itron abalamour d'he foltred a voe graet gant Goya, hag anvet Poltred markizez Santa Cruz.
Goya a oa mignon d'he zad, markiz Osuna (ur gêrig e Proviñs Sevilla), ha poltrediñ e verc'h a reas pa oa-hi 21 bloaz. En amzer-se eo e timezas ar vaouez yaouank da José Gabriel de Silva y Walstein, markiz Santa Cruz, kentañ rener Mirdi ar Prado.
Meulet e veze kened ar vaouez, hervez an testenioù, ha mignonez e oa ar varkizez d'an arzourien ha skrivagnerien. Poltredet e oa bet dija gant Goya pa oa bihan, a-gevret gant he zud, en un daolenn vras Los duques de Osuna y sus hijos, war ziskouez ivez e Mirdi ar Prado.

## Pennad kar

* Poltred Markizez Santa Cruz
# Planedenn (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Planedenn, e steredoniezh, a zo ur c'horf oabl bras a dro en-dro d'ur steredenn.
# Planaltina (Distrig Kevreadel)

Planaltina zo anv unan eus rannoù an distrig kevreadel (Distrito Federal e portugaleg), nepell diouzh Brasília, kêr-benn Brazil, dezhi ur gorread a 1 534 km², ha tost da 234 000 a dud, hervez kontoù 2005.
A-raok krouidigezh an distrig, pa voe kaset ar gêr-benn eus Rio de Janeiro da Vrazilia, e 1960, e oa ul lodenn eus kumun Planaltina, a zo chomet ur rann anezhi e Goias, ar stad amezek.
# Planedenn (kelaouenn)

    Evit sterioù all ar ger "planedenn" gwelet Planedenn (disheñvelout).
Planedenn a oa ur gazetenn lennegel savet en diskaramzer 1979, diwar obererezh Skol Vreizh hag Ar Falz, hag a rae gant an doare-skrivañ etrerannyezhel.
Renet eo bet gant Per Honore, Paolig Kombod ha Fañch Morvannou.
Embannet e voe an niverenn diwezhañ (niverenn 34) en diskar-amzer 1997.
E-touez ar pennadoù e kaver reoù lennegel (Yann Gerven ha Frañsez Favereau), notennoù lec'hanvadurezh (gant Albert Deshayes), enklaskoù, embannadurioù skridoù kozh, pennadoù sokiologiezh (ul lodenn eus enklaskoù Mikael Madeg diwar-benn implij ar brezhoneg en tiegezhioù, da skouer), troidigezhioù ha kement zo...

## Notennoù

* ↑ Planedenn Nnn 1, 1979
* ↑ Planedenn Nnn 16, 1982
* ↑ Planedenn Nnn 28-29, 1986
# Plaire, aimer et courir vite

Plaire, aimer et courir vite a zo ur film gallek filmet hag aozet gant Christophe Honoré e 2018.
# Plaisenn

Plaisenn :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Pleuronectiformes |
| Kerentiad : | Pleuronectidae |
| Genad : | Pleuronectes |
| Anv skiantel ||
| Pleuronectes platessa Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar blaisenn, pe lizenn ruz, pe tarzhenn, (Pleuronectes platessa) zo ur pesk mor plat.
# Planet of Adventure

Planet of Adventure zo ur rummad romantoù skiant-faltazi saoznek savet gant ar skrivagner stadunanat Jack Vance (1916-2013).
Peder levrenn a ya d'ober an oberenn a gont troioù-kaer an Douarad Adam Reith war ar blanedenn Tschaï :
* City of the Chasch, deuet e-maez e 1968,
* Servants of the Wankh, deuet e-maez e 1969,
* The Dirdir, deuet e-maez e 1969,
* The Pnume, deuet e-maez e 1970.
Estroc'h evit war an Douar ez eus buhez war a seblant : klevet ez eus bet ur skignadenn argoll o tont eus ur blanedenn all hag a dro en-dro d'ar steredenn Carina 4269 ! Kaset eo un ergerzhadenn war-du enni ha daou c'hant daouzek vloaz diwezhatoc'h ec'h erru an egorlestr Explorer IV a-wel dezhi. Diskaret eo d'an douar war-bouez ur seurt fuc'hell hag a seblant bezañ bet tennet diwar leur Tschaï. Ne van den ebet bev nemet Adam Reith, kabiten el lu stadunanat. Ret e vo dezhañ deskiñ dreistbevañ ar buanañ ar gwellañ en un endro dañjerus hag enebour m'emañ o chom peder gouenn bennañ ar blanedenn : ar Chasched, an Dirdired, ar bPnumeed hag ar Wankhed, ken iskis an eil hag eben.
# Plaine

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Plaine pe La Plaine zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek. Talvezout a ra kement a kompezenn er yezh-se.

## Anvioù-lec'h
### Breizh

* La Plaine-sur-Mer, anv gallek Plaen-Raez, kumun e Bro-Raez
* "Plaine-Haute", anv gallek Plenaod, kumun e Bro-Sant-Brieg

### Bro-C'hall

* La Plaine, kumun c'hall e Maine-et-Loire

### Dominika

* La-Plaine, ur gêr eus parrez Saint-Patrick.

### Elzas

* Plaine, pe Blen en alamaneg, kumun

### Haiti

* Plaine-du-Nord, kumun e departamant Nord.

### Kebek

* La Plaine, ur gêr gozh bremañ e-barzh kêr Terrebonne, e norzh Kumuniezh Meurgêr Montreal

### Okitania

* "La Plaine", kêriadenn eus kumun Fajòlas e Lot

### Reünion

* La Plaine-des-Palmistes, kumun

### Suis

* La Plaine, kêriadenn eus kumun Dardagny

## Anvioù-tiegezh

* Dom François Plaine (1833-1900), manac'h beneadat breizhat, saver buhezioù sent, istorour

## Stêrioù

* Plaine, un adstêr eus ar Meurthe

## Pennadoù kar

* Belle Plaine, un anv-lec'h hag a gaver er Stadoù-Unanet
* Llano, anv-lec'h spagnolek
# Planedenn

    Evit implijoù all, gwelet Planedenn (disheñvelout).
E-pad pell ne oa termenadur resis ebet eus ar pezh a zo ur blanedenn. D'ar 24 a viz Eost 2006 ez eus bet degemeret gant an International Astronomical Union (IAU ; Unvaniezh Etrebroadel ar Steredoniezh , UES), e-kerzh he 26vet emvod meur, ar ratozhiad 5A hag a dermen ar pezh a zo ur blanedenn.

## ◆ E koskoriad an Heol

    1. Ur blanedenn zo ur c’horf-egor
       (a) a gelc’htro tro-dro d’an Heol ;
       (b) en deus a-walc’h a dolz evit ma c’hallfe e emc'havitadur bezañ trec'h war nerzhioù ur chorf kalet betek tizhout ur c'hempouez hisdrostatek (eleze bezañ peuzront) ;
       (c) en deus distrobet trowardroioù e gelc’htro.
    2. Ur gorrblanedenn zo ur c’horf-egor
       (a) a gelc’htro tro-dro d’an Heol ;
       (b) en deus a-walc’h a dolz evit ma c’hallfe e emc'havitadur bezañ trec'h war nerzhioù ur chorf kalet betek tizhout ur c'hempouez hisdrostatek (eleze bezañ peuzront) ;
       (c) n' en deus ket distrobet trowardroioù e gelc’htro ;
       (d) n'eo ket ul loarenn.
    3. "Korfoù bihan koskoriad an Heol" a vo graet eus kement tra all a geltro tro-dro d'an Heol, war-bouez al loarelloù.

## ◆ En ur c'hoskoriad arall

Abaoe 1995 ez eus bet kavet 5 333 flanenedenn e 3 932 goskoriad en diavaez da goskoriad an Heol ; setu amañ termenadur hevelep korfoù-egor hervez an IUA.
    1. "Planedennoù" a reer eus korfoù-egor dezho ur gwir dolz bihanoc'h eget an hini a zo ret evit ma c'hoarvezfe uniadur termonukleel an deuteriom, a gelc'htro tro-dro da stered, da gorrennoù gell pe zilerc'hioù steredel, hag a zo feur o zolz e-keñver ar c'horf kreiz bihanoc'h eget ≈ 1/25, penaos bennak e vefent bet stummet. Heñvel ouzh an hini a vez implijet e koskoriad hon Heol eo ar vent vihanañ evit ma vefe lakaet ur c'horf-egor nann-heolel da blanedenn.
    2. "Korrennoù gell" a reer eus korfoù-egor bihanoc'h eget an Heol o gwir dolz bihanoc'h eget an hini a zo ret evit ma c'hoarvezfe uniadur termonukleel an deuteriom, penaos bennak e vefent bet stummet pe forzh pelec'h bennak e vefent.
    3. Ne reer ket "planedennoù" eus korfoù-egor dizalc'h e druilhadoù stered o zolz bihanoc'h eget an hini a zo ret evit ma c'hoarvezfe uniadur termonukleel an deuteriom, "is-korrennoù gell" a reer anezho (pe forzh pe anv hag a zere ar gwellañ).
En doare-se ez eus 8 planedenn en-dro d’an Heol (en urzh, adalek an Heol) : Merc'her, Gwener, an Douar, Meurzh, Yaou, Sadorn, Ouran, Neizhan.
Dirummet eo bet eta Ploudon hag a zeu da vezañ ur gorrblanedenn, ur rummad korfoù-oabl all ; 134340 Pluto eo hec'h anv abaoe 2006.

## Gwelet ivez

* Korf bihan eus Koskoriad an Heol
* Ezplanedenn

## Notennoù

* 1 2 (en) 'International Astronomical Union'. Kavet : 16/03/2023.
* ↑ (en) 'The Extrasolar Planets Encyclopaedia'. Kavet : 16/03/2023.
* ↑ (en) 'International Astronomical Union'. Kavet : 16/03/2023.
* ↑ (en) 'NASA'. Kavet : 16/03/2023.
# PlanetSide 2

PlanetSide 2 zo ur c'hoari doare free-to-play ha massively multiplayer online first-person shooter sevenet hag embannet gant Daybreak Game Company. Embannet eo bet e miz Du 2012. An heuliad eo d'ar c'hoari PlanetSide, hag a oa bet embannet e 2003. PlanetSide 2 a implij al lusker c'hoari video Forgelight Engine, a ro an tu da welet milieroù a c'hoarierien o stourm war ar memes gartenn. Evel ar c'hoari PlanetSide, PlanetSide 2 a gont istor tri luskad o stourm evit bezañ mestr war un tiriad, ar blanedenn Auraxis. PlanetSide 2 a zo bet embannet war PlayStation 4 e miz Even 2015. PlanetSide 2 en deus tapet rekord ar muiañ a c'hoarierien evit ur first-person shooter er memes emgann, 1158 c'hoarier war ar memes-tro e-pad ar memes emgann.

## Kostezennoù

Teir c'hostezenn a zo engouestlet er brezel war ar blanedenn Auraxis.

#### Republik Terran

Skourr ar gouarnamant douarel. Reut, feuls, klask a ra derc'hel dorn an Douar war tud Auraxis. Pal ar c'hostezenn-se a zo unvaniñ dreistbeverien Auraxis evit klask adliammañ ar blanedenn gant an Douar. Al livioù implijet a zo an du hag ar ruz.
Ar Republik Terran a zo sot gant an urzh hag al lezennoù. Ar brezel graet dezho gant an div gostezenn all a zo gwelet evel mammenn un dizurzh a rank bezañ gwasket garv ne ra forzh al live feulster implijet. Nerzhioù an TR a implij armoù gant tennoù bliv, bolodoù e-leizh, tankoù kreiz bliv ha nijerezhioù brezel prim.

#### Riegezh Vanu

Ar Riegezh Vanu a zo ur strollad relijiel strizhkredour don na wel spi evit an Denelezh nemet dre implij ha mestroni an hen deknologiezh estrengor kavet war ar blanedenn Auraxis. Evit al luskad-se ez eo ur pazenn a vez ret d'ober gant Mab-Den. Implij a reont teknologiezhoù a live uhel, bez o deus armoù nevez a vez mestroneit ganto nemetken war an dachenn emgann.
Kefridi pennañ al luskad a zo adkavout ar muiañ niver a objedoù bet laosket gant an dud estrengor war ar blanedenn Auraxis, gwelet a reont ar brezel evel unan santel a ro an tu dezho da furchal tiriadoù a c'hellfe kuzhañ teknologiezhoù.
# Gracias a la vida

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gracias a la vida (Trugarez d'ar vuhez e brezhoneg) zo anv meur a oberenn spagnolek:
* Gracias a la vida (kan), kan gant ar ganerez chileat Violeta Parra.
* Gracias a la vida (albom Joan Baez), albom spagnolek e 1974 gant Joan Baez.
* Gracias a la vida (albom Inti-Illimani), albom Inti-Illimani e 1979.
* Gracias a la vida (albom Pasión Vega), albom Pasión Vega e 2009.
# Gracilinanus

Gracilinanus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Didelphimorphia |
| Kerentiad : | Didelphidae |
| Genad : | Gracilinanus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gracilinanus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ oposomed.

## Spesadoù

* Gracilinanus aceramarcae
* Gracilinanus agilis
* Gracilinanus dryas
* Gracilinanus emiliae
* Gracilinanus marica
* Gracilinanus microtarsus
# Gracula

Gracula :
| Ur c'houblad Gracula ptilogenys, luc'hskeudennet e gwarezva Sinharaja (Sri Lanka). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Anv skiantel ||
| Gracula Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gracula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Gracula enganensis,
* Gracula indica,
* Gracula ptilogenys,
* Gracula religiosa
** G. r. andamanensis, batuensis, intermedia, palawanensis, peninsularis, religiosa ha venerata,
* Gracula robusta.
Seizh (7) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Azia ar Su.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sturnidae/Gracula (lennet e-barzh d'an 28 a viz Genver 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Grado

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Grado zo un anv-lec'h hag un anv-den.

## Lec'hioù

Italia
* Grado (Friuli-Venezia Giulia)‎, kumun
Spagn
* Grado (Asturiez), kumun en Asturiez.
** Grado, parrez e kumun Grado.
* El Grado, kumun e proviñs Huesca, en Aragon

## Tud

* Cristina Grado (1939–2016), aktorez italian
# Gradlon

Gradlon a oa roue Kerne er V$^{vet}$ kantved, a-hervez. N'eo ket bet skeudennet an dudenn-mañ kement-se : gallout a reer arvestiñ ouzh un nebeud delwennoù anezhi en iliz-veur Kemper hag ivez dirak iliz Argol nemetken.

## Orin an anv

Meur a stumm en deus tapet e anv : Gralon, Graelon, Graelan, Glaeran (anv-familh). "-Adl-" eus Gradlon a zo aet da "-ae" evel e "laer" o tont diwar "ladr".

## Pennadoù kar

* Kêr Iz
# Gradara

Gradara zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
# Gradisca d'Isonzo

Gradisca d'Isonzo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia betek 2018, pa voe diskaret ar broviñs.
# Gracias a la vida (kan)

Gracias a la vida zo ur ganaouenn spagnolek, savet gant ar ganerez chileat Violeta Parra, a glever en hec'h albom Las Últimas Composiciones eus 1966, hag adkanet gant meuz a ganerez abaoe. Bloaz goude en em lazhas.
Meur a wech ez eus bet skrivet e oa unan eus ar c'hanaouennoù bravañ e spagnoleg.

## Ar ganaouenn

       Gracias a la vida
    Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
    Me dio dos luceros, y cuando los abro,
    Perfecto distingo lo negro del blanco,
    Y en el alto cielo su fondo estrellado,
    Y en las multitudes al hombre que yo amo.
       Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
       Me ha dado el oído que, en todo su ancho,
       Graba noche y día grillos y canarios,
       Martillos, turbinas, ladridos, chubascos,
       Y la voz tan tierna de mi bien amado.
    Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
    Me ha dado el sonido y el abecedario,
    Con él las palabras que pienso y declaro,
    madre y amigo, hermano y luz alumbrando
    la ruta del alma del que estoy amando.
       Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
       Me ha dado la marcha de mis pies cansados.
       Con ellos anduve ciudades y charcos,
       Playas y desiertos, montañas y llanos,
       Y la casa tuya, tu calle y tu patio.
    Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
    Me dio el corazón, que agita su marco,
    Cuando miro el fruto del cerebro humano,
    Cuando miro al bueno tan lejos del malo,
    Cuando miro el fondo de tus ojos claros.
       Gracias a la vida, que me ha dado tanto.
       Me ha dado la risa, me ha dado el llanto.
       Así yo distingo dicha de quebranto,
       Los dos materiales que forman mi canto,
       Y el canto de ustedes que es el mismo canto,
       Y el canto de todos que es mi propio canto.

## Kanerien all

* Mercedes Sosa en Homenaje a Violeta Parra (1971).
* Joan Baez en Gracias a la Vida (1974).
* Gabriella Ferri en Remedios (1974).
* Elis Regina en Falso Brilhante (1976).
* Richard Clayderman en América Latina…Mon Amour (1992).
* Issac Delgado en La Formula (2000).
* Alberto Cortez en Leyendas: Alberto Cortez (2005).
* Yasmin Levy en La Judería - Ladino meets Flamenco (2005).
* La Oreja de Van Gogh en "Festival de Viña del Mar" (2005)
* Verónica Garay Opaso en "Así"' (2007).
* Pasión Vega en "Gracias a la vida"' (2009).

## Liammoù diavaez

* Komzoù Gracias a la Vida troet e saozneg
* Kanet gant Mercedes Sosa:[ http://www.youtube.com/watch?v=cIrGQD84F1g&feature=fvst ]
* Gracias a la vida گراسیاس آلا ویدا (+ translation into 12 languages)
# Gracula religiosa

Gracula religiosa :
| Gracula religiosa, luc'hskeudennet e Hong Kong. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Genad : | Gracula |
| Anv skiantel ||
| Gracula religiosa Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gracula religiosa a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sturnidae.

## Boued

Hollzebrer eo ha bevañ a ra diwar amprevaned, frouezh ha sun-bleuñv peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag ar Su :
* Gracula religiosa andamanensis, (Beavan, 1867), en inizi Coco, Andaman ha Nikobar,
* G. r. batuensis, en Inizi Batu ha Mentawai (er-maez da gornôg Sumatera),
* G. r. intermedia, eus hanternoz India da greisteiz Sina, Indez-Sina ha Thailand,
* G. r. palawanensis, e Palawan (kornôg Filipinez),
* G. r. peninsularis, e reter-kreiz India,
* G. r. religiosa, Linnaeus, 1758, e Malezia, Sumatera, Jawa, Borneo hag en inizi tost,
* G. r. venerata, eus Lombok da Alor.

## Liammoù diavaez

* (en) Gracula religiosa war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Gracula religiosa war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Gracula religiosa.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gracupica

Gracupica :
| Gracupica contra, luc'hskeudennet e Kolkata (stad Kornôg Bengal, India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Anv skiantel ||
| Gracupica Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gracupica a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Gracupica contra
** G. c. contra ha superciliaris,
* Gracupica floweri,
* Gracupica jalla,
* Gracupica nigricollis.
O c'havout a reer en Indez-Sina, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sturnidae/Gracupica (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Meurzh 2022).
# Jonathan Frid

Jonathan Frid a zo un aktor eus Stadoù Unanet Amerika bet ganet d'ar 2 a viz Kerzu 1924 en Ontario, ha marvet d'an 14 a viz Ebrel 2012.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Jonathan Swift

Jonathan Swift (30 a viz Du 1667 e Dulenn - 19 a viz Here 1745 e Dulenn) a oa ur skrivagner saoznek eus Iwerzhon.
Studioù doueoniezh a reas e Dulenn a-raok mont da Vro-Saoz e 1688 hag eno e teuas da vezañ sekretour ar politikour ha skrivagner Sir William Temple. E Bro-Saoz e reas anaoudegezh gant Esther "Stella" Johnson, hag awenet e voe gant ar plac'h yaouank-se evit sevel barzhonegoù hag e zeizlevr A journal to Stella.
E 1699 ez eas Jonathan Swift da vevañ en-dro da Iwerzhon. Met kenderc'hel a rae de vont ingal da Londrez, ma kemere perzh er vuhez politikel. E 1713 e voe anvet da zean en iliz Sant Padrig, iliz-veur Dulenn. Adalek ar mare-se e oa troet muioc'h gant ar vuhez politikel en Iwerzhon.
Skridoù Swift zo savet en ur yezh resis ha leun a vousfent. E flemmskrid Gulliver’s travels, e peder lodenn, a seller outañ evel unan eus pennoberennoù al lennegezh evit ar re yaouank.

## Oberennoù brudet

* The battle of the books (1704)
* A tale of a tub (1704)
* The journal to Stella (1710-13, ademb. 1784)
* Gulliver’s Travels (4 lodenn, 1726 ; ademb. 1735)
* A Modest Proposal (1729)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Jonathan Tisdall

Jonathan D. Tisdall a zo bet ganet d'an 26 a viz Eost 1958 e Buffalo (SUA).
Kazetennour free-lance o labourat evit "Reuters" pa vez degouezioù meur en echedoù ha mestrc'hoarier echedoù.
Keodedad eus SUA, dont a reas da vout iwerzhonat goude ha norvegian war-lerc'h. Iwerzhonat eo e dad ha japanez eo e vamm.
Kampion Norvegia e 1987, 1991 ha 1995.

## Oberennoù skrivet

* Jonathan Tisdall, Improve Your Chess Now, Everyman Publishers, 1997, 224 pp. ISBN 1857441567;
* Yasser Seirawan ha Jonathan Tisdall, Cinco Coroas, Nobel, 2004, ISBN 8573933100.

## Liammoù diavaez

* buhezskrid
* C'hoari Jonathan Tisdall
* Tournamant SUA evit Jonathan Tisdall
# Jonny Buckland

Ganet eo Jon Buckland d'an 11 a viz Gwengolo 1977 e Londrez. Gitarour strollad Coldplay eo. Levezonet eo gant strollad sonerezh ar « Stone Roses ». Plijet eo gant Eric Clapton, George Harrison ha Jimi Hendrix, gitarourien a-feson.
# Jonathan Winters

Jonathan Harshman Winters III a zo un aktor eus Stadoù Unanet Amerika bet ganet d'ar 11 a viz Du 1925 en Ohio, ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 2013.
a vo kavet e Wikimedia Commons.