OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Louis Philippe d'Orléans (1725-1785)

Louis-Philippe d'Orléans, lesanvet « le Gros », dug Chartrez (1725-1752) ha goude dug Orléans (1752), Valois, Nemours ha Montpensier (1752-1785), kentañ priñs a wad, a oa ganet e Versailhez d'an 12 a viz Mae 1725 ha marvet e kastell Sainte-Assise e Seine-Port d'an 18 a viz Du 1785.
Mab e oa da Louis d'Orléans, lesanvet « le Pieux » (1703-1752), ha d'ar briñsez alaman Auguste Maria Johanna von Baden-Baden (1704-1726).
Perzh a gemeras e brezelioù Flandrez hag Alamagn. Kreskiñ a reas madoù e diegezh.

## Dimeziñ ha bugale

E 1743, a-benn ar fin, e timezas d'ur geniterv a-bell, Louise Henriette de Bourbon (1726-1759). Kavout a rae dezhañ en doa kavet ur plac'h a vertuz kristen pa zeue e bried eus ar gouent, hogen un drutell e oa.
Tri bugel o doe.
* ur verc'h ( 1745-1745), marvet da bemp miz;
* Louis-Philippe d'Orléans, dug Valois, anavezet ivez evel Philippe-Égalité ;
* Louise Marie Thérèse-Bathilde d'Orléans (1750-1822), « Mademoiselle », dimezet da Louis Henri de Bourbon, priñs Condé, dug Bourbon ha priñs Condé.
E-kerzh an Dispac'h gall e konte Philippe-Égalité ne oa ket mab da Louis « le Gros », met d'ur chalboter eus ar Palais-Royal, ur vojenn diaes da grediñ pa ouzer e tenne ar mab d'e dad ofisiel.
Bevañ a reas gant Madame de Villemomble, ha pemp bastard o doe, hag a voe savet gant an Tiegezh Orléans :
* Louis-Étienne, kont-abad Saint-Phar ;
* Louis-Philippe, kont-abad Saint-Albin ;
* Marie-Étienne, dimezet en 1778 d'un ofiser dragoned, François-Constantin de Brossard ;
* Div c'hoar c'hevell, dimezelled Mérainville, ac'h eas da leanezed.
# Louis Turmel

Louis Turmel, ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1866 e Tremargad, ha marvet d'ar 5 a viz Genver 1919 e toull-bac'h Fresnes e Bro-C'hall a oa un alvokad ha politikour breizhat, maer Lodaog ha kannad eus Aodoù-an-Hanternoz.

## Treitour da Vro-C'hall

E-pad ar Brezel Bed Kentañ e seblante an Alamaned bezañ kelaouet eus pezh a c'hoarveze e bodadegoù kuzh ar Gannaded, ha klasket e voe gouzout penaos e ouient keid-all. E miz Gouhere 1917 e kavas un urcher eus ar Gambr, e kombod-dilhad Turmel, ur c'hombod a oa war hanter dezhañ ha d'ur c'hannad all, ur golo-lizher dizanv hag ennañ 25 000 lur suis. Aliezik ez ae Turmel da Suis da bourmen gant e wreg. E miz Gwengolo 1917 e voe brudet an afer, reuz bras a voe, seul vrasoc'h ma voe c'hwezhet war an tan gant enebourien bolitikel Turmel.
Harzet e voe an daou bried e miz Here 1917 abalamour d'e zarempredoù gant an Alamaned.
Mervel a reas er vac'h, e Fresnes, en 1919. Neuze e voe ehanet an enklask.
# L'Équipier

L'Équipier zo ur film, sevenet gant ar filmaozour gall Philippe Lioret (diwar ur senario savet gantañ a-gevret gant Emmanuel Courcol ha Christian Sinniger), hag a oa deuet er-maez d'an 3 a viz Du 2004.
Er film hag a bad kant peder munutenn ez eo Tour-tan ar Gazeg un elfenn bouezus ken ez eo. Padal, ne oa ket bet troet an holl zarvoudoù eno : krouet e oa bet un adsavadur eus penn an tour-tan-mañ war Beg Korzenn.

## An danvez

Erruout a ra Camille en Enez-Eusa, e-lec'h ma oa-hi bet ganet, gant ar soñj da werzhañ ti he zud. Marvet he zad — Yvon Le Guen — dek vloaz 'zo hag he mamm — Mabé — er bloaz paseet, n'eo nemet un ti-hañv ken bremañ.
A-gevret gant he moereb — Jeanne — e tremen Camille un nozvezh diwezhañ e-barzh an ti a-raok mont da Vrest, da di an noter, d'un emgav gant prenerien deuet eus Pariz. Ne vo serret lagad ebet ganti a-hed an nozvezh-se goude diskoachañ ul levr ma kav-hi ur c'hevrin ennañ : un istor fromus o liammañ he zud, annezidi an enez hag un diavaeziad, Antoine Cassenti e anv.
E 1963 e oa Yvon Le Guen penndiwaller ifern Tour-tan ar Gazeg, savet er mervent da Eusa, tra m'edo e wreg Mabé o labourat en ur fritur war an enez. Muturniet e zorn kleiz e-kerzh Brezel Aljeria en devoa dibabet Antoine Cassenti mont da ziwaller tour-tan ha, goude bezañ bet stummet e Brest, e oa bet anvet da skipailhad Le Guen. A orin eus Touren ne oa ket deuet-mat Cassenti d'an enezidi, seul vui ma oa un diwaller all — Jean-Pierre Menguy — o c'hortoz e vije roet ar post-labour d'e vab. Dre forzh labourat asambles e digenvez gouez o zour-tan ha barradoù-imor an Natur diroll en-dro dezho o devoa desket an daou zen en em anavezout betek magañ gwir liammoù a gengarantez etrezo. Diseblant ouzh santadennoù Brigitte, micherourez yaouank ar fritur, en e geñver ne voe ket Cassenti evit mirout outañ e-unan a respont da garantez Mabé o c'henel, betek mont re bell ganti.
Abalamour da enebiezh padus poblañs an ezenn outañ en devoa graet Antoine e soñj da vont kuit eus Eusa, o lezel war e lerc'h ur verc'h — Camille hec'h anv-bihan — ha n'en devoa anavezet biskoazh.
Da-heul an diskuliadur souezhus-mañ e tivizo Camille chom hep gwerzhañ ti he ziegezh.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Sandrine Bonnaire : Mabé Le Guen,
* Philippe Torreton : Yvon Le Guen,
* Grégori Derangère : Antoine Cassenti,
* Émilie Dequenne : Brigitte,
* Anne Consigny : Camille,
* Nathalie Besançon : Jeanne (yaouank),
* Martine Sarcey : Jeanne (kozh),
* Gilles Masson : Jean-Pierre Menguy.

## Goproù

Da-geñver lid ar Césars e 2005 o devoa kenstrivet
* Philippe Torreton, evel gwellañ aktour,
* Émilie Dequenne, evel gwellañ aktourez o c'hoari un eilroll,
* Nicola Piovani, evit ar gwellañ sonerezh,
hep na vijent bet gopret koulskoude, siwazh dezho.

## Notennoù

* ↑ Ifern a veze graet eus un tour-tan savet en donvor.
# L'Île-d'Olonne

L'Île-d'Olonne a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Dezougen

* An ti-gar, serret.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Olonne da gentañ hag e Kanton Les Sables-d’Olonne e 1801. E Bann Les Sables-d'Olonne e oa. Lakaet e voe kumun L'Île-d'Olonne en Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 56 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 6,00% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas daou vilour eus ar gumun en Tonkin er Viet-Nam, unan d’ar 26 a viz Gouhere 1949 en ospital en Hanoi, serjant e oa en RICM, egile d’ar 25 a viz Even 1952 en ospital en Haiphong, pennserjant e oa en 32vet BMTS (Bataillon de Marche de Tirailleurs Sénégalais).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin Gwerzhav.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# LGBT

Un diverradur eo an termen LGBT (pe LGDT e brezhoneg) savet diwar ar saozneg:
Daoust ha ne ra ket dave d'ar revelezh denel en he fezh, an tremen-mañ a zo kalz ledanoc'h e ster evit tremenoù all evel heñvelrevour/ez, Gae pe lesbian-ha-gae (lesbigay).
Evit ledanaat ster an termen-mañ e vez ouzhpennet lizherennoù ouzhpenn alies a-walc'h evit ober dave da duadurioù reizhel pe stadoù-den (identelezh) revel all, da skouer :
Implijet e vez an diverradur-mañ kentoc'h evit termenoù heñvel-all dre m'emañ ledanoc'h e ster evite dre vrasoc'h ober dave da vuioc'h a emzalc'hioù ha stadoù-den revel hag ivez evit chom hep ober gant termenoù all a oa deuet da vezañ negativel o ster, da skouer heñvelrevour/ez.
Implijet eo bet an diverradur-mañ abaoe ar bloavezhioù 1990 ha deuet e da vezañ implijet aliesoc'h-aliesañ abaoe 2005 dreist-holl er Stadoù-Unanet hag er broioù all ma vez komzet saozneg, mmet ivez muioc'h-mui er bed a-bezh.
Bep bloaz e vez aozet kerzhadegoù al lorc’h e lec’hioù er bed a-bezh evit lakaat war-wel an dud LGBT ha goulenn ma vo doujet d’o gwirioù.

## Gwelet ivez

* Divrevelezh
* Treuzrevelezh
* Kizrevelezh
* Lesbianelezh
* Gae
* João W. Nery
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# L'Étang-Salé

L'Étang-Salé :
| An draezhenn. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | ar Reünion |
| Departamant | ar Reünion |
| Arondisamant | Saint-Pierre |
| Kanton | L'Étang-Salé (pennlec'h) |
| Kod kumun | 97404 |
| Kod post | 97427 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Claude Lacouture 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération CIVIS |
| Lec'hienn web | https://www.letangsale.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 13 645 ann. (2020) |
| Stankter | 353 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 1781 m |
| Gorread | 38,65 km² |
| kemmañ |
L'Étang-Salé zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Pierre.
Er bloavezh 2020 e oa 13 645 a annezidi hag a reer Étang-Saléens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Koad L'Étang-Salé.
* An islonk.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar gumun
# L'Île mystérieuse

L'Île mystérieuse zo ur romant gallek gant Jules Verne e 1875.
Lakaet eo bet an oberenn e brezhoneg gant Stefan Carpentier hag anvet An enezenn gevrinus, embannet gant Al Liamm e 2021.

## Notennoù

* ↑ Lodenn 1 : Peñseidi an oabl (ISBN 978-2-7368-0151-9)
# LHS 292

LHS 292 a zo ur gorrez ruz er steredeeg sextans.Daoust m'emañ tost a-walc'h ouzh an Heol (14.8 bloavezh-goulou) eo re wan da vezañ gwelet gant an daoulagad noazh. Ur steredenn-darzh eo.

## Gwelet ivez

Roll ar stered tostañ
# L'Île-Saint-Denis

L'Île-Saint-Denis :
| Ar c'hreiz-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Seine-Saint-Denis |
| Arondisamant | Saint-Denis |
| Kanton | Saint-Denis-Su |
| Kod kumun | 93039 |
| Kod post | 93450 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Bourgain 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Plaine Commune |
| Lec'hienn web | https://www.lile-saint-denis.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 646 ann. (2020) |
| Stankter | 4 885 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 22 m — brasañ 33 m |
| Gorread | 1,77 km² |
| kemmañ |
L'Île-Saint-Denis zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis hag er c'hanton Saint-Denis-Su.
Er bloavezh 2020 e oa 8 646 a annezidi hag a reer Ilodionysiens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Pont Saint-Denis dreist ar Saena.
* Beg su an enez, etre Asnières-sur-Seine ha Saint-Ouen.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# L'étoile de Maël

L'étoile de Maël a zo ul levr gallek evit ar vugale, embannet e miz Du 1995 gant Bayard. Ar skrid a zo bet savet gant Nathan Zimelman, ar skeudennoù gant Anette Bley hag an droidigezh graet gant Marie-Hélène Delval.
Embannet e voe an istor e saozneg e 1987 dindan an titl The star of Melvin (skeudennadurioù gant Olivier Dunrea) gant MacMillan Publishing Company, hag en alamaneg e 1994 evel Melwins Stern gant arsEdition, München.
Kontañ a ra istor an ael Maël, lufrer stered.
# LADTK

LATDK (Les Amis du Tuchenn Kador, Mignoned Tuchenn Kador e brezhoneg) a zo un ti-embann ha label sonerezh breizhat savet gant Franck Darcel.
# L'Île-d'Elle

L'Île-d'Elle :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Fontenay-le-Comte |
| Kanton | Luçon |
| Kod kumun | 85111 |
| Kod post | 85770 |
| Maer Amzer gefridi | Joël Bluteau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sud Vendée Littoral |
| Lec'hienn web | http://www.mairie-iledelle.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 506 ann. (2020) |
| Stankter | 78 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 3 m bihanañ 1 m — brasañ 30 m |
| Gorread | 19,20 km² |
| kemmañ |
L'Île-d'Elle a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* Kemberiñ a ra ar stêrioù Vendée ha Sèvre e L'Île-d'Elle.

## Dezougen

* An ti-gar, serret, linenn Naoned-Orléans Saintes.

## Istor
### Krennamzer
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Le Gué da gentañ hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun L'Île-d'Elle en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800. Lakaet e voe kumun L'Île-d'Elle e Kanton Chaillé pa voe diskaret Kanton Le Gué e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 52 waz ag ar gumun, da lavaret eo 2,71% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas nav gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Hilarius.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn 1939-1948 en iliz katolik, luc’hskeudenn$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ollolai

Ollolai zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Olivier le Daim

Olivier le Daim (war-dro 1428-1484) a oa kuzulier d'ar roue gall Loeiz XI, ha lesanvet an Diaoul. Goude marv ar roue e voe prizoniet ha krouget e 1484, e Pariz, e krouglec'h Montfaucon, hep gouzout d'ar roue nevez, Charles VIII, a-hervez.
Olivier de Neckere e oa e wir anv. Hogen Necker a dalvez kement ha « gwallarc'houere an doureier» pe « an Droukspered » en flandrezeg, ha lesanvet e voe Olivier le Mauvais.

## Lennegezh

Kaoz anezhañ zo en oberennoù-mañ:
* Notre-Dame de Paris, romant gallek gant Victor Hugo
* Quentin Durward, romant saoznek gant Walter Scott
* Gringoire, pezh-c'hoari gallek gant Théodore de Banville
* Der Teufel (an diaoul), gant Alfred Neumann (1926).
# Olivola

Olivola (Aulìvola e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Ollastra

Ollastra zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Ollauri

Ollauri zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Ollivier

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ollivier zo un anv-tiegezh tennet eus an anv-badez Olier pe Olivier pe Olivièr etc, hag a gaver e Breizh, Bro-Saoz, Provañs ha broioù all c'hoazh.

## Stummoù all

* Olier
* Olivier
* Oliver

## Anv-tiegezh
### Belgia

* Pierre Ollivier (g. e 1890), gourener
* Valère Ollivier (1921–1958), marc'hhouarner

### Breizh

* Louis-François Ollivier (1770–1820), ofiser a vor
* Joseph Ollivier (1878–1946), keltiegour breizhat
* Jean Ollivier (1925-2005), anv-arzour Yves Ollivier, senarioour bannoù-treset
* Éric Ollivier (1926–2015), anv-pluenn Yves Duparc, skrivagner
* Jean-Paul Ollivier, (g. e 1944), kazetenner sport
* Yvon Ollivier (g. e 1967), reizhaouer, skrivagner hag emsaver
* Clémence Ollivier (g. e 1984), rugbierez

### Bro-C'hall

* Joseph-Louis Ollivier (1729–1777), ijinour al lestrsaverezh
* Charles-Prosper Ollivier d'Angers (1796–1845), medisin
* Démosthène Ollivier (1799–1884), politikour
* Émile Ollivier (1825–1913), politikour
* Paul Ollivier (1876–1948), aktour
* Jean-Yves Ollivier (g. e 1944), den a afer eus ar Françafrique

### Bro-Saoz

* Jonathan Ollivier (1977–2015), dañsour

### Kebek

* Émile Ollivier (1940–2002), skrivagner

### Zeland-Nevez

* John Ollivier (1811–1893), ezel eus ar Parlamant e Christchurch
* Arthur Ollivier (1851–1897), c'hoarier kriket hag alpaer
* Keith Ollivier (1880–1951), c'hoarier kriket

## Hag ivez

* Menez Ollivier, e Zeland-Nevez, anvet diwar Arthur Ollivier.
# Oliviero

Oliviero zo un anv-badez italianek.

## Gerdarzh

Diwar an anv gallek Olivier, deuet diwar an anv germanek Alfher, troet ivez da Alvaro.

## Yezhoù all

* Olier, e brezhoneg
* Olivier, e galleg
* Oliver, en saozneg

## Stummoù all

* Vieri, evit ar baotred
* Oliva, evit ar merc'hed

## Tud
### Oliviero

* Oliviero de Quintajé (1959 – 2007) kaner ha soner italian.
# Ollanta Humala

Ollanta Moisés Humala Tasso (ganet d'ar 27 a viz Mezheven 1962) zo ur politikour eus Perou ha prezidant ar vro etre miz Gouere 2011 ha miz Gouere 2016. Ofiser en arme ar vro eo bet ivez.
Mont a reas Humala war ar renk e votadeg 2006, met kannet e voe gant e eneber Alan García Pérez. Aet e oa war ar renk adarre e votadeg Mezheven 2011 ha trec'h e oa bet en taol-se war e eneberez Keiko Fujimori.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Ollanta Humala
* Lec'hienn e strollad, Partido Nacionalista Peruano
# Ollo

Ollo zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Ollomont

Ollomont zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Maria Benedita de Castro Canto e Melo

Maria Benedita de Castro do Canto e Melo (São Paulo pe Santos, 1792 — Rio de Janeiro, 1857), a oa ur gontez vrazilian, serc'h d'an Impalaer Pedro Iañ Brazil.
He c'hoar Domitília de Castro e Canto Melo‎ a oa bet serc'h ivez d'an Impalaer ur pennad a-raok.

## Bugale

Ur verc'h he doe.
# Maria Beatrice d'Este

Maria Beatrice d'Este, pe Maria Beatrice Ricciarda d'Este (Modena, 1750 - Viena, 1829), a voe priñsez ha dugez Modena ha Reggio, dugez souveren Massa ha Carrara, arc'hdugez Aostria.
Merc'h pennhêrez Ercole III d'Este hag e bried Maria Teresa Cybo-Malaspina, Dugez Reggio, Massa ha Carrara. Kaoz a oa bet d'he dimeziñ d'an arc'hdug Karl Aostria, met mervel a reas ar priñs yaouank da 16 vloaz en 1761.
Petra bennak ma oa bet goulennet gant lez dugelezh Parma evit an infant Ferdinand, e voe dimezet Maria Beatrice d'Este da vreur yaouank he danvez-pried kentañ, hag en 1771 eta e voe an eured gant an arc'hdug Ferdinand Karl von Österreich-Este (1754–1806), 4 bloaz yaouankoc'h egeti.

## Bugale

Nav bugel o doe, re gentañ al lignez Habsburg-Este
* Giuseppe (Milano, 1772 - 1772);
* Maria Teresa, dimezet da Vittorio Emanuele Iañ Savoia;
* Giuseppina (Milano, 1775 - Milano, 1777);
* Maria Leopoldina, dimezet da Karl Theodor Bavaria, dilenner Bavaria;
* Francesco, Dug Modena, dimezet da Maria Beatrice di Savoia;
* Francesco Carlo Giuseppe, penn armeoù an impalaeriezh aostrian e-pad brezelioù Napoleon;
* Massimiliano Giuseppe, gran maestro dei Cavalieri Teutonici;
* Maria Antonia (Milano, 1784 - Milano, 1786);
* Carlo Ambrogio, primate d'Ungheria;
* Maria Ludovica, dimezet d'he c'henderv Franz Iañ Aostria.
# Maria Benedita Bragança

Maria Benedita de Bragança zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:
* Maria Francisca Benedita de Bragança (1746 — 1829), Priñsez a Vrazil, merc'h da José Iañ Portugal;
* Maria Benedita de Bragança (1896-1971)), merc'h da Miguel II de Bragança.

## Pennadoù kar

* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
* Maria Ana de Bragança
* Maria Francisca de Bragança
* Maria Isabel de Bragança
# Maria Beatrice di Savoia

Maria Beatrice di Savoia zo anv div briñsez italian:
* Maria Beatrice di Savoia (1792-1840), merc'h henañ ar roue Vittorio Emanuele Iañ, Roue Sardigna.
* Maria Beatrice di Savoia (1943), merc'h da Umberto II Italia, Roue Italia.
# Maria Beatrice di Savoia (1943)

Maria Beatrice di Savoia (ganet e 1943), zo ur briñsez italian, trede merc'h ha pevare bugel Umberto II Italia, diwezhañ Roue Italia, ha d'e bried Marie-José de Belgique. Lesanvet e oa "Titti"

## He buhez

Ganet e oa e Roma e palez ar c'h-Quirinal. Da dri bloaz, goude bet he zad o ren e-pad miz e 1946, ez eas en harlu gant he zud da Bortugal.
Pa zispartias he zud ez eas da Genève gant he mamm. e dibenn ar bloavezhioù 1960 e prenjont ti en Cuernavaca, Mec'hiko.

## Eured ha bugale

Goude hec'h eured e 1970 da Luís Reyna Corvalán e chomas e Mec'hiko. 3 bugel o doe:
* Rafael Reyna de Savoia, ganet e 1970; emlazhet da 23 bloaz, en 1994, en Boston, Massachusetts, SUA;
* Patrici Reyna de Savoia, ganet ha marvet e 1971 ;
* Azaea Reyna de Savoia, ganet e 1973. Dimezet e 1996 e Valle de Bravo da Arturo Pando i Mundet.
# Maria Beatrice di Savoia (1792-1840)

Maria Beatrice di Savoia (Maria Beatrice Vittoria Giuseppina; Torino, 6 Kerzu 1792 – Castello del Catajo, 1840) a oa ur briñsez italian.
Merc'h henañ ar roue Vittorio Emanuele Iañ (1759 – 1824), hag an arc'hdugez Maria Teresa d'Asburgo-Este e oa. He zad a oa dug Savoia ha roue Sardigna (1802-1821).
D'an 20 a viz Mezheven 1812 e voe dimezet e Cagliari, e Sardigna, hag en desped dezhi, da Francesco hec'h eontr a-berzh mamm, hag a voe dug Modena evel Francesco IV (1779-1846).
E-pad pemp bloaz e nac'has seveniñ o eured. A-benn ar fin o devoe pevar bugel.
# Maria Beatrice d’Este

Maria Beatrice d’Este zo anv div briñsez anavezet:
* Maria Beatrice d’Este (1658-1718), merc'h da Alfonso IV Modena, dimezet da James II, roue Bro-Saoz;
* Maria Beatrice d’Este (1750-1829), merc'h da Ercole III, dimezet d'an arc'hdug Ferdinand von Österreich.
# Maria Aurora von Spiegel

Maria Aurora von Spiegel, ganet Fatima (war-dro 1733), a oa serc'h da roue Pologn, Aogust ar C'hreñv.

## He buhez

Sklavez e oa e Turkia, ha kavet e oa bet e Buda, pa voe kemeret gant soudarded an Impalaeriezh santel e 1686. Rannet e voe madoù an Durked, sklaved hag all, etre an ofiserien. Ar baron svedat Alexander Erskin, a oa en arme an Impalaer, a gemeras peder maouez Au : Raziye (Roosia); Asiye (Eisia); Emine; ha Fatma (Fatima). Fatima a lavaras e oa bet gwreg ur mullah, ur beleg muzulmat. Distreiñ a reas ar baron Erskin da Sveden gant Philipp Christoph von Königsmarck, ha reiñ a reas Fatima da c'hoar Philip, Maria Aurora von Königsmarck. Badezet e voe ar peder maouez e Stockholm d'ar 7 a viz Du 1686 dirak ar roue hag al lez. Ar priñs Charlez Sveden (a vo Karl XII) hag Aurora von Königsmarck a oa paeron ha maeronez dezhi, ha badezet e voe hag anvet Maria Aurora, diwar-lerc'h anv Maria Aurora von Königsmarck.
Desket e voe doareoù al lez ha galleg brav dezhi ha keneilez e oa d'he mestrez Aurora von Königsmarck. E 1691 ez eas d'he heul da Sachsen ha Pologn ma teuas he mestrez da vout serc'h ofisiel ar roue Friedrich August Iañ von Sachsen (1670-1733), anavezet ivez evel August der Starke (Aogust ar C'hreñv), Dilenner Sachsen ha roue Pologn.
Alese e oa bet degaset da lezioù Sveden ha Pologn, ha desket dezhi ar vicher a zimezell a enor. Aet e oa da labourat gant Aurora von Königsmarck. Honnezh a oa serc'h ar roue. Pa voe dilezet Aurora gant ar roue e 1701 e kemeras Maria Aurora he lec'h e gwele August. August a zimezas anezhi d'e lakez Spiegel, noplaet gantañ. Anavezet e voe gant August ar vugale a reas dezhi, ha karout anezhi a rae, a greder.
Alies e tistroe daveti etre daou zarempred all, ha ne rae ket trouz evit- kelo-se, a zo bet lavaret, marteze dre ma oa bet savet en un harem.

## Bugale

Mamm e oa
* da Frederick Augustus Rutowsky
* Maria Anna Katharina Rutowska.
Dizimeziñ a reas diouzh Spiegel da zimeziñ gant ur Gall e servij Sachsen, ar c'hont Claude de Bellegarde

## Liammoù diavaez

* (se)
* (de) (gant skeudennoù)
# Maria Bavaria

Maria Theresia Bavaria, pe Maria Ludwiga Theresia von Bayern, ganet e 1872 e Lindau, hag aet da anaon e 1954 eno ivez, a oa ur briñsez alaman, merc'h da Ludwig III Bavaria, diwezhañ roue Bavaria.
Dimezet e oa da Ferdinando Pio, Dug Calabria. Dont a reas he fried da vout penn Tiegezh Bourbon-Div Sikilia e miz mae 1934, ma oa hi rouanez kenseurtez an Div Sikilia, war ar paper hepken evel-just.
# Maria Beatrice Aostria-Este

Maria Beatrice Aostria-Este (Maria Beatrix von Österreich-Este en alamaneg pe Maria Beatrix Anna Franziska, Erzherzogin von Österreich-Este, Prinzessin von Modena), anavezet ivez evel Beatrix Modena (1824-1906) a oa ur briñsez italian, eus dugelezh Modena, hag eus an Tiegezh Habsbourg-Este.
Merc'h e oa da Francesco IV dug Modena (1779-1846) ha d'e bried María Beatriz Victoria Savoia (1792-1840), merc'h da Vittorio Emanuele Iañ, roue Sardigna.
E 1847 e timezas d'ar priñs spagnol Juan Bourbon ha Braganza.
# Ormelle

Ormelle zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Ornica

Ornica zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Ornago

Ornago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.