OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kemenn

Ur c'hemenn, pe kemennadenn, zo un embann graet gant un den pe gant ur gevredigezh, strollad politikel pe embregerezh kenwerzhel, evit reiñ da c'houzout tra pe dra, un darvoud pe un ali diwar-benn un darvoud.
A bep seurt kemennoù zo:
* ur c'hemenn-labour, da ginnig labour
* ur c'hemenn-embann, da gemenn ez eus embannet levr pe bladenn
* ur c'hemenn politikel, da gemenn ali ur politikour pe ur strollad politikel
* ur c'hemenn kañvoù, da gemenn marv unan bennak.
# Kemeridigezh Acapulco

Kemeret e voe kêr Acapulco d'an 3 a viz Mezheven 1864 e-pad Eil emelladenn ar C'hallaoued e Mec'hiko. Ur rejimantad tennataerien aljerian eus an arme c'hall a aloubas porzh Acapulco. Daoust da se, d'ar 7 a viz Mezheven, 3 deiz goude ar gemeridigezh, e voe faezhet ar rannarme-se, erruet e San Blas, en Nayarit, gant ur bagad republikan dindan an isletanant Dámaso F. Ortega, en Las Cruces, tostik da Acapulco.
# Kemeridigezh Kergustentin

Kemeridigezh Kergustentin (gresianeg bizantat: Ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως, romanekadur: Hálōsis tē̂s Kōnstantinoupóleōs; turkeg: İstanbul'un Fethi, 'Aloubadenn Istanbul') a vez graet eus aloubadenn kêr-benn Impalaeriezh Bizantion gant an Impalaeriezh Otoman. Kemeret e voe kêr d'an 29 a viz Mae 1453, goude ur seziz a badas 53 devezh hag a oa kroget d'ar 6 a viz Ebrel 1453.
Al lu Otoman a oa kalz niverusoc'h eget na oa difennerien Kergustentin, hag en e benn e oa ar Sultan Mehmet II 21 bloaz (lesanvet diwezhatoc'h "an Alouber"). E tu Kergustentin e oa an impalaer Kustentin XI Palaiologos e penn al lu. Ur wech aloubet kêr, Mehmed II a implijas Kergustentin evel kêr-benn nevez d'an Impalaeriezh Otoman, o kemer plas Hadrianopolis.
Kemeridigezh Kergustantin eo fin Impalaeriezh Bizantion, ha neuze an Impalaeriezh Roman.
# Kemennadur

Ar c'hemennadur a zo argerzh kemmadur an ditour dre ur sistem-arouezioù boutin. Bez' ez eus ur skiant ar c'hemmenadur nes da Skiant an Ditour hag al Levraouegoù.
Ar ger latin communicare a veze implijet gant ar Romaned p'o-doa savet ur sistem evit kas lizhiri war hentoù an impalaeriezh a-bezh. Komprenet o-doa e tlee ar galloud bezañ ar muiañ ditouret hag ar gwellañ dastumer anaouedegezhioù.

## Tipoù ar c'hemmenadurioù

* Kemmenadur etrepersonel
** Kemmenadur diabarzh
** Darempredoù foran
** Lederezh
** Marketing
* Kemmenadur an anevaled
* Kemmenadur intrapersonel
* Kemmenadur nann komzet
* Kemmenadur yezhel
* Kemmenadur treuzsevenadurel
* Pellgehenterezhioù
** Kemmanadur dre urzhiataerezhioù

## Stummoù hag elfennoù ar c'hemmenadur denel

Kalz a deoriennoù a zo bet savet evit deskrivañ ar c'hemmennadur etre an Dud. Evit daouhanteriñ an anaoudegezh hag ar skiant-prenet e pleustr an Den gant ar c'hemennadur. Stummoù pennañ evit ar c'hemmenn a zo yezh ar sinoù, ar c'homz, ar skritur, ar jestroù hag ar skingaserezh. Etreoberiant pe treuzoberiant pe vennet pe divennet e c'hell bezañ ar c'hemennadur. Bez' e c'hell bezañ komzet pe nann-gomzet. Ouzhpen-se e c'hell bezañ intrapersonel pe etrepersonel.

## Levezon an teknologiezh war ar c'hemennadur

Gant ar pellskriver (Chappe, 1805) e krog an teknologiezh da zispak e varregezhioù. Kreñvoc'h e teu da vezañ pouez an teknologiezh e kavadenn ar pellskriver tredan hag er XXvet kantved, ar pellgomz, ar skingomz hag ar skinwel a ginnig moienoù evit tizhout milionoù a dud ken e lavarer ez int mediaoù a-yoc'h. Stummoù nevez evit an daouhanteriñ a zeu pa ya ar c'hemennadur dre skingaserezh eus an divizoù etre un nebeud tud (kendiviz, kaoz dre skingomz) ha skignadenn a-stroll kemennoù simpl (skinwel ha sinema).
# Kementad danvez

Ar c'hementad danvez zo ur c'hementad fizikel evit muzuliañ an niver a hamboudoù elfennel e-keñver an niver a hamboudoù elfennel a zo e-barzh 0,012 kilogramad karbon-12 (an hamboudoù elfennel a zo anezho atomoù, molekulennoù, ionoù, elektronoù pe partikulennoù).
Ar mol eo an unanenn SI evit ar c'hementad danvez.
Arabat kemmeskañ ar c'hementad danvez gant ar mas a vez eztaolet e kilogram.

## Formulennoù a denn d'ar c'hementadoù danvez

$n={\frac {N}{N_{A}}}$ n kementad danvez N niver a atomoù Na Niver Avogadro (6,023.10$^{23}$ mol$^{-1}$)
$n={\frac {m}{M}}$ n kementad danvez m mas ar standilhon M mas molel ar spesad (mas ur mol eus ar spesad-se)
$n={\frac {V}{V_{m}}}$ n kementad danvez V volume ar standilhon Vm volume molel ar spesad (volum ur mol eus ar spesad-se)
$c={\frac {n}{V}}$ c paoter molel (niver a voloù dre litrad) n kementad danvez V volum

## Gwelet ivez

* paoter molel
# Kemeridigezh ar Bastille

Kemeridigezh ar Bastille (galleg: prise de la Bastille), hag a oa bet d'ar 14 a viz Gouhere 1789 e Pariz, a oa bet unan eus darvoudoù pennañ an Dispac'h gall.
E-pad an devezh-se e voe taget toull-bac'h ar Bastille gant emsaverien, evit an hengoun istorel e voe ar c'hentañ wech ma oa bet pobl Pariz o kemer perzh da vat er reveulzi ha neuze er vuhez politikel gall.
Ar sez hag ar godianidigezh eus al lec'h-kreñv roueel a oa bet e-kerzh ur mare amsklaer e-keñver ar galloud gouarnamantel, gant ur grizenn ekonomikel drastus ha dre an dipit a oa bet gant Emvod ar Stadoù meur. Kannaded an Trede-Urzh a oa bet talet outo hag o c'houlennoù kemmadurioù hag a oa en em vodet evel Bodadeg Bonreizhañ. Ar bobl e Pariz a zo kounaret dre dilez Necker (embannet d'an 12 a viz Gouhere gant ar c'hazetenner Camille Desmoulins) ha dre ma oa bet bodet bagadoù goprsoudarded a orin estren e-kichen kêr Pariz.
Ar c'hreñvlec'h na oa difennet gant ur c'hant soudard nemetken (a orin eus Suis hag alaman) ar re-se o devoa lazhet ur c'hant bennak a argadourien. Evit an difennerien ne voe c'hwec'h marvet nemetken, an hini brudetañ ar Gouarnour Bernard-René Jourdan de Launay. Brud politikel an darvoud a voe kalz ledanoc'h evit na oa voe pouezh an darvoud ennañ e-unan dreist-holl war an dachenn milourel. Ar brud a voe graet dre ma oa an toull-bac'h hini ar roue Loeiz XVI, eno e c'helle bezañ kaset tud dre c'hoant ar roue nemetken. Ur simbol e oa da galloud hollveliek ar ren. Kodianidigezh ar Bastille a saozanas pe a entanas e Bro-C'hall, en Europa ha betek Impalaeriezh Rusia.

## Ar prizonidi dieubet

Seizh prizoniad a oa en toull-bac'h :
* Auguste-Claude Tavernier en doa klasket lazhañ ar roue Loeiz XV e-pad ur chase e koad Sénart prizoniet e oa bet abaoe ar 4 a viz Eost 1759, 30 vloaz kentoc'h ;
* ar c'hont Jacques-François Xavier de Whyte de Malleville, troet da sot ha prizoniet dre c'houlenn ar familh ;
* ar c'hont de Solages, prizoniet abaoe 1784 dre goulenn an tad evit an abeg a "obererezhioù fallakr" (gwadorged) ;
* pevar saver arc'hant diaotre : Jean Lacorrège, Jean Béchade, Jean-Antoine Pujade, Bernard Larroche.
Ar pevar saver arc'hant a zo skampet kuit buan ur wech aloubet an toull-bac'h. An tri all a oa bet douget gant an emsavidi dre ar straedoù evel harozed. An daou prizoniad kentañ a voe adprizoniet an deiz-war-lerc'h en Herbercʼhti Charenton. Ar c'hont de Solages a tistroas da Albi lec'h ma varvas e 1825.

## Kenarroud

   C'était, dit un observateur, c'était un temps orageux, lourd, sombre, comme un songe agité et pénible, plein d'illusions, de trouble. Fausses alarmes, fausses nouvelles ; fables, inventions de toutes sortes.
   – Jules Michelet, Istorour an Dispac'h gall
Lies e voe ar mammennoù a zegasas kemeridigezh ar Bastille.
# Kemijoki

Ar c'hKemijoki, 552 km hed dezhi, eo stêr hirañ Finland.
# Kemmadur (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kemmadur (saoz.: consonant mutation) war dachennoù ar fonologiezh hag ar vorfologiezh evit komz eus ar fed ma c'hell ur gensonenn kemmañ hervez reolennoù morfologel ha/pe kevreadurezhel resis.
Bez' e c'hell bezañ skrivet pe get hervez reolennoù reizhskrivañ pep yezh. A-wezhioù e talvez da roudoù diorroadur ar yezh hepmuiken evel e saozneg, met alies a-walc'h en deus ar c'hemmadur un arc'wel yezhadurel evel e brezhoneg.
Daoust ha ma vez brudet-meur ar yezhoù keltiek abalamour ma reont gant kemmadurioù, e vez kavet kemmadurioù a bep seurt e meur a familh yezh all dre ar bed, da skouer:
    anvet "rendaku": implijet gant gerioù kevrennek, d.s.
    nigiri + sushi → nigirizushi ("gwaskañ" + "sushi")
    kemmañ a ra kelf ur verb ma vez staget outañ ar rakger meN-, d.s.
    garuk → menggaruk ("skrabañ")
    kemmañ a ra stumm al lostger -pi hervez rummad an anv-kadarn ma vez staget outañ: -pi appears in different forms, according to which noun stem it is suffixed to:
    movi-ppi ("fri")
    sappI-vi ("kof)
    aŋo-mpi ("teod")
Kemmañ a ra ar stumm c'helfoù hervez ar rumamdoù, da skouer:
    rim- ("paotr dieub") → [rimɓe] (rummad 2), dimo (rummad 1), ndimon (rummad 6)
    [ɣim-] ("den") → [ɣimɓe] (rummad 2), gimɗo (rummad 1), ŋgimkon (rummad 6)
    gɔt ("tosenn") (absolutivel) → god (relativel)
    tʃogo ("askorn") (absolutivel) → tʃok (relativel)
    life ("buhez") - live (bevañ")
    brea[θ] ("anal") - brea[ð]e ("analañ")
    [katav] ("bez' e skrivas (eñ)"), [jixtov] ("bez' e skrivo" (eñ)")
    тихий ("sioul") → тише ("siouloc'h")

## Kemmadurioù er yezhoù keltiek

Implijet e vez kemmadurioù gant an holl yezhoù keltiek ha daoust ha ma ne glot ket pep kemmadur resis nag implij pep kemmadur etre an eil yezh hag eben dre vras, e talvez ar blotadur da verkañ an anvioù benel en unander goude ur ger-mell pe c'hoazh an anvioù-gwan goude seurt anvioù ha kemmañ a ra an anvioù da heul an anvioù-gwan perc'hennañ dre vras ivez, da skouer:
| Brezhoneg | Iwerzhoneg | Kembraeg |
| gwreg | bean | gwraig |
| bras | mór | mawr |
| ar wreg vras | an bhean mhór | y wraig fawr |
| kazh | cat | cath |
| e gazh | a chat | ei gath |
| he c'hazh | a cat | ei chath |
| o c'hazh | a gcat | eu cath |
Notenn:
Daoust ha ma reer "kemmadur dre c'hwezhañ" eus ar c'hemmadur k → c'h e meur a yezh keltiek hervez an hengoun, en o zouez ar brezhoneg, e ranker anzav n'en deus e gwirionez ar c'hemamdur-se liamm ebet gant ar pezh ma reer "c'hwezhadur outañ war dachenn ar yezhoniezh ha disheñvel eo ster an termenoù kaletadur ha blotadur hervez ma vezont implijet gant ar yezhoniezh diouzh an termenoù kengounel kemmadur dre galetaat ha kemmadur dre vlotaat.

## Kemmadur ha sandhi

Disheñvel eo ar c'hemmadurioù diouzh ar sandhi rak keit ha ma tenn ar c'hemmadurioù da yezhadur ur yezh (da lâret eo d'ar vorfologiezh ha/pe d'ar gevreadurezh) e tenn ar sandhi d'ar fonologiezh nemetken hep arc'hwel yezhadurel ebet.

## Levrlennadur

Kemmadur ha plijadur, Mark Kerrain, Sav-Heol, 28 p.

## Gwelit ivez:

* Kemmadurioù ar brezhoneg
* Dereziadur kensonennel
* Apofoniezh
* Blotadur
* Yezhoù keltiek
* Taravadur
* Kaletadur
* Sandhi
# Kemm arc'hwel (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kemm arc'hwel (saoz: functional shift) pe kemm rummenn evit komz eus ar fed ma c'hell kemmañ arc'hwel pe karg ur ger bennak, da lâret eo e kemm e rummenn yezhadurel.
Da skouer e saozneg:
    "fun" ("dudi") → "a fun person" ("un den dudius/plijus")
    "he runs like a horse" ("redek a ra evel ur marc'h", d.l.e "ken buan hag ur marc'h": araogenn genveriañ)
    "It looks like it's going to break" ("War a seblant emañ o vont da derriñ: stagell eviyt liammañ un islavarenn stag)
Amsklaer eo an diforc'h etre ar c'hemm arc'hwel diouzh un tu hag an dregemmerezh diouzh an tu all.
Ne degouezh ket alies moarvat er yezhoù evel ar brezhoneg implijet gante morfemoù deveradurel resis (lostgerioù, rakgerioù...) evit diskwel pe hini eo arc'hwel ur ger, da skouer:

## Gwelit ivez:

* Antimeria
* Deveradurezh
* Morfologiezh
* Tregemmerezh
* Verbadurezh
# I Heard It Through the Grapevine (kanaouenn)

I Heard It Through the Grapevine (Hen deskiñ a ris diwar ar grib) a zo ur ganaouenn saoznek savet e 1966 gant an daou arzour stadunanat Norman Whitfield (1940-2008) ha Barrett Strong (1941-) evit kanerien an ti-embann pladennoù Motown.
Enrollet d'ar 17 a viz Mezheven 1967 gant Gladys Knight & The Pips e voe embannet d'an 28 a viz Gwengolo da-heul. Daoust ma voe enrollet ar sonenn da gentañ-penn gant Smokey Robinson (1940-) and The Miracles a-gevret, ne voe embannet nemet d'ar 26 a viz Eost 1968 en albom Special Occasion. D'an hevelep deiz e voe embannet doare Marvin Gaye (1939-1984) en e albom In the Groove : hemañ an hini eo a reas berzh bras, ma voe renket I Heard It Through the Grapevine da bevarugentvet e Listennad ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet hervez Rolling Stone e 2004. He c'hlevout a reer e penn-kentañ The Big Chill, eil film hir Lawrence Kasdan (1949-) deuet e-maez e miz Gwengolo 1983. Un doare all, kanet gant ar strollad Creedence Clearwater Revival, a zo chomet anavezet-kaer ivez : dekvet kanaouenn e albom Cosmo's Factory eo, war-lerc'h Who'll Stop the Rain hag a-raok Long as I Can See the Light.

## Selaou I Heard It Through the Grapevine...

* ...kanet gant Gladys Knight & the Pips.
* ...kanet war al leurenn gant Marvin Gaye e Montreux.
* ...kanet gant Creedence Clearwater Revival.
* ...implijet er film The Big Chill.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ D'ar 6 a viz Eost 1966 moarvat.
# I Hela Cnau

I Hela Cnau ("O kraoña") zo ur romant kembraek gant Marion Eames, bet embannet e 1978 hag adembannet e 1993.
Kontañ a ra istor ur C'hembread yaouank hag a dec'h diouzh ar baourentez war ar maez, hag a ya da glask ur bed gwelloc'h da Vro-Saoz, e tolead ar Merseyside, e-kichen Liverpool.

## Levrlennadur

* (cy) Eames, Marion. I Hela Cnau. Llandysul : Gwasg Gomer, 1993 (ISBN 978-0-85088-750-1)
# I (kirillek)

Daouzekvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo I, i hervez urzh al lizherenneg ukrainek.
Distaget e vez [i] en ukraineg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek iota (I).
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
Lizherennoù kirillek :
| А а | Б be | В ve | Г ge/he | Ґ ge (ukraineg) | Д de | Ђ dye | Ѓ gye | Е ye | Ё yo | Є ye ukrainek |
| Ж je | З ze | Ѕ dze | И i | І i ukrainek | Ї yi | Й i berr | Ј ye | К ka | Л el | Љ lye |
| М em | Н en | Њ nye | О o | П pe | Р er | С es | Т te | Ћ tshe | Ќ kje | У ou |
| Ў ou berr | Ф ef | Х c'ha | Ц tse | Ч tche | Џ dje | Ш cha | Щ shcha | Ъ yer | Ы yery | Ь yeri |
| | | | Э e | Ю you | Я ya | | | |
| Lizherennoù kirillek nann-slavek |||||||||||
| Ӏ palotchka | Ә schwa | Ғ ayn | Ҙ dhe | Ҡ qa | Қ qaf | Ң ng | Ө o barrennet | Ү ou eeun | Ұ ou eeun barrennet | Һ he |
| Lizherennoù kirillek kozh |||||||||||
| Ꙗ A gant iota | Ѥ E gant iota | Ѧ yous bihan | Ѫ yous bras | Ѩ yous bihan gant iota | Ѭ yous bras gant iota | Ѯ ksi | Ѱ psi | Ѳ fita | Ѵ ijitsa | Ѷ ijitsa okovy |
| | | | Ҁ koppa | Ѹ ouk | Ѡ omega | Ѿ ot | Ѣ yat | | |
# I Can See Clearly Now

I Can See Clearly Now zo ur ganaouenn saoznek bet enrollet gant ar c'haner stadunanat Johnny Nash e Londrez e 1972 hag embannet d'an 23 a viz Mezheven.

## Kanerien

Kanet eo bet gant
* Alex E
* Anne Murray
* Aswad
* Beat Crusaders
* Bobby Goldsboro
* Dream Sequence en 1999, adanvet "Clearly",
* Dobie Gray
* Donny Osmond
* Doyle Bramhall
* Dusty Springfield
* Eagle-Eye Cherry er gomedienn Over Her Dead Body
* Even in Blackouts en The Fall of the House of Even
* Everlife
* Funk, Inc. en 1973 en Hangin' Out
* Geoff Moore and the Distance
* Gladys Knight & the Pips e 1973 en Imagination (albom Gladys Knight & the Pips)<ref
* Holly Cole Trio
* Hothouse Flowers in 1990 on Home
* James Last
* Jimmy Cliff
* Kaitlyn Maher
* Kermit Ruffins
* Lee Towers
* Liza Minnelli
* Lloyd Green
* Marisa Monte
* Neil Finn e 1999
* Nicki Parrott‎
* Procol Harum
* Ray Charles
* Francis Rossi e One Step at a Time (albom Francis Rossi )
* Susan Cadogan
* Screeching Weasel e My Brain Hurts
* Simone Dinnerstein & Tift Merritt e 2013 en albom, Night
* Sonny and Cher
* Soul Asylum e After the Flood: Live from the Grand Forks Prom, June 28, 1997
* Susie McEntire
* The Mamas & the Papas
* Ar Three Blind Mice e Far Far Away Idol
* Toots & the Maytals
* Willie Nelson

## E yezhoù all

Kanet eo bet e galleg evel "Toi et le soleil", gant ar re-mañ:
* Claude François,
* Lorie
* Nana Mouskouri, a gan un doare all, dindan ar memes anv.
# Shu Han

Shu Han (sinaeg 蜀漢), anvet wechoù'zo Rouantelezh Shu a oa unan eus an Teir Rouantelezh o stourm evit aotrouniezh Sina goude diskarr an Dierniezh Han.

## Istor

E-pad diskarr an Dierniezh Han e kenstrollas Liu Bei ur c'harr d'an impalaer diwezhañ a genstrollas kalz tud ha gant skoazell Zhuge Liang e talc'has proviñsoù Jin ha Yi ha neuze Hanzhong. Aloubet e voe proviñs Jing gant Lü Meng e 219 met gouestl e voe Liu Bei da virout darn vrasañ e dachenn. Pa skrapas Cao Pi an titl ag impalaer e 220, o krouiñ an Cao Wei, en em em embannas Liu bei Impalaer Han. Daoust ma weler anezhañ evel krouer un dierniezh nevez en-doa lâret atao ne oa e riez nemet kendalc'hidigezh hini an Han.
E 222 e krogas an disemglev bras kentañ etre an teir rouantelezh. Argad a reas Liu Bei Wu ar Reter gant 40.000 soudard da adaloubiñ proviñs Jing. Faezhet e voe en emgann Yilling, avat. hag un niver vras eus e soudarded a voe lazhet. Rediet e voe liu Bei da dec'hiñ da Vaidicheng. Da glañv ez eas tu-se ha mervel a reas ur bloavezh diwezhatoc'h. E vab Liu Shan a yeas da roue goudezañ.
Kañseler Shu-Han, Zhuge Liang a sinas ar peoc'h gant Wu rak krediñ a rae e oa pouezusoc'h da aloubiñ Cao Wei hag adsevel an Tierniezh Han. Meur a wech e aloubas an norzh met c'hwitañ a reas pep gwech. E erlerc'hier, Jiang Wei a gendalc'has gant e bolitikerezh met n'en-doe ket muioc'h a berzh.
E 263 e argasas Wei rouantelezh Shu Han. Abalamour da strategiezh ar jeneraled Zhong Hui ha Deng Hai e teujont a-benn da zerc'hel proviñs HAnzhong hag ar gêrbenn Chengdu. En em zaskor da Zhong Hui a reas Jiang Wei hag arnodiñ a reas d'e lakaat d'en em sevel a-enep Deng Hai. C'hwitañ a reas, avat, a lazhet e voe asambles gant an daou jeneral gant o soudarded dezho. Goude-se e voe harluet Liu Shan da Luyoang, kêrbenn Wei, ma rojod titl Duk Anle dezhañ.
# Shuko Akune

Shuko Akune zo un aktourez film, skinwel ha c'hoariva stadunanat ganet e miz Ebrel 1959. Brudet eo dre filmoù ha filmoù skinwel E/R, Come See the Paradise, Alien Nation, Cruel Intentions 2, G.I. Joe: The Movie, Murphy Brown, ha The Steve Harvey Show.
E 1988, Akune a oa bet enoret gant ar San Diego Critics Circle Awards for Best Supporting Actress evit he roll a bried brezel japanat er pezh-c'hoari gant Velina Hasu Houston Tea.

## Filmoù
### Stiradoù skinwel

* 1984: E/R
* 1986: He's the Mayor
* 1988: Murphy Brown
* 1996: The Steve Harvey Show

### Skinwel

* 1985: Tab Lloyd: Investigative Reporter

### Video

* 1987: G.I. Joe: The Movie
* 1988: Kid Safe: The Video

## Liammoù diavaez

* Shuko Akune war IMDb
# Shōnen

Ur manga evit ar baotred yaouank eo ar shōnen manga pe shounen manga (少年漫画) padal eo ar shōjo manga (少女漫画) evit ar merc'hed yaouank.
An temoù pennañ da heul a ya d'ober o danvez :
* Ar sport (gant c'hoarierien) evel ar vell-droad e Olive ha Tom, ar basket-ball e Slam Dunk, ar baseball e Rookies, ar boks e Hajime no Ippo, an tennis e Priñs an Tennis
* Ar birvilh evel e City Hunter, Fly, One Piece, Cobra
* An emgannioù evel e Ken an dreistvevour, Dragon Ball, Naruto
* An istorioù el liseoù (gant paotred evel haroz) evel e GTO, Racaille Blues
* Ar mechaoù evel e Gundam Wing, Goldorak, Robotech
Frammet-kaer eo ar shōnen mangaoù birvilh pe troioù-kaer :
* Un emzivad eo an haroz (pe emañ o vevañ pell diouzh e dud), klask e dad a zo un tem a zistro ingal ;
* Un den onest da vat ha didamall, hegredik a-walc'h ;
* Dreistgalloudoù dezhañ, strobinellus a-wechoù ;
* Evit lazhañ an droug e stourm gant mignoned bet en em gavet ganto war e hent.
Justis, onestiz, mignoniezh, kalon ha youl a zo perzhioù pennañ a vez e seurt bannoù-treset.
Un nebeud titloù romanteloc'h a vez ivez. Ur paotr fiziañs ennañ hag un toullad merc'hed sot gantañ eo pilpatrom haroz seurt mangaioù evel Love Hina pe I"s. Mangaioù all evel Mitsuru Adachi (Touch pe Rough n'int ket diouzh se tamm ebet avat.

## Roll mangaioù shōnen

* Angelic Layer
* Beyblade
* Bleach
* Bobobo-bo Bo-bobo
* Boys Be
* Case Closed (Detective Conan e japaneg)
* City Hunter
* Devil Hunter Yohko
* Digimon
* Dragon Ball
* Death Note
* Fighting Spirit (Hajime no Ippo e japaneg)
* Fist of the North Star (Hokuto no Ken e Japaneg)
* Fullmetal Alchemist
* Gate Keepers
* GetBackers
* Gintama
* Great Teacher Onizuka (GTO)
* Mobile Suit Gundam
* Guyver
* Hikaru no Go
* Hunter × Hunter
* Initial D
* InuYasha
* Jing -- King of Bandits"
* JoJo's Bizarre Adventure
* Love Hina
* MÄR"
* Medabots
* Megaman NT Warrior
* Meiryotei Goto Seijuro
* Naruto
* Negima
* Neon Genesis Evangelion
* Onegai Teacher
* One Piece
* Pokémon
* Prince of Tennis
* Ranma ½
* Rave Master
* Ronin Warriors (Yoroiden-Samurai Troopers e Japaneg)
* Rurouni Kenshin
* Saint Seiya a.k.a. Knights of the Zodiac
* School Rumble
* Samurai Deeper Kyo
* Shaman King
* Silent Möbius
* Slayers
* Sonic X
* Steel Angel Kurumi
* Trigun
* Tsubasa: RESERVoir CHRoNiCLE
* Urusei Yatsura
* Video Girl Ai
* Whistle!
* Yu-Gi-Oh!
* YuYu Hakusho
* Zatch Bell! (Konjiki no Gash Bell! e japaneg)

## Mangakaed

Un nebeud mangakaed shōnen manga :
* Eiichiro Oda 尾田 栄一郎
* Ken Akamatsu 赤松 健
* Masashi Kishimoto 岸本斉史
* Tôru Fujisawa 藤沢とおる
* Takashi Shiina 椎名高志
* Akira Toriyama 鳥山明
* Tsukasa Hōjō 北条司
# Shōnen Big Comic

Weekly Shōnen Big Comic (japaneg : 週刊少年ビッグコミック) a oa ur magazin manga a veze embannet gant Shōgakukan e Japan etre 1979 ha 1987. Etre 1976 ha 1979 e voe lakaet Manga-kun(マンガくん) da ditl dezhañ, hag anvet e voe Shōnen Big Comics e 1979.
E 1987 e voe cheñchet stumm ar magazin hag e voe anvet Weekly Young Sunday. Ur magazin evit krennarded ha tud deuet eo. Kalz mangaoù bet embannet e-barzh Weekly Shōnen Big Comic a zo bet lakaet da fiñvtresadennoù skinwel pe da OVA, evel Esper Mami, Area 88 ha Miyuki.

## Mangaoù embannet e-barzh Weekly Shōnen Big Comic
### Pa oa anvet Manga-kun

Ar mangaoù gant an ♣ a voe embannet en niverenn gentañ.
* Bīdama Shachō, gant Kimio Yanagisawa ♣
* Burai the Kid, gant Go Nagai ♣
* Esper Mami, gant Fujiko F. Fujio ♣
* Jyoji-kun, gant Yoshio Surugu ♣
* Kokoroman, gant George Akiyama ♣
* Kuru Kuru Pa! X, gant Yuki Hijiri
* Kyūdo-kun, gant Shinji Mizushima ♣
* Manga Kenkyūkai, gant Shōtarō Ishinomori ♣
* Otoko Konbē, gant Mikio Yoshimori ♣
* Propeller 7, gant Leiji Matsumoto
* Rabbit-kun, gant Tatsuhiko Yamagami
* Saibō Ushi Usshī, gant Tatsuo Oda
* Susume! Jets, gant Yuki Hijiri
* Tatoru-kun, gant Fujio Akatsuka ♣
* Teppengaki Taishō, gant Hiroshi Motomiya ♣
* Uchūsen Magellan, gant Mitsuteru Yokoyama
* Washi to Taka, gant Yū Koyama
* Zero Racer, gant Jōya Kagemaru

### Pa oa anvet Shōnen Big Comic

* Ai ga Yuku, gant Yū Koyama
* Area 88, gant Kaoru Shintani
* Cyborg 009, gant Shōtarō Ishinomori
* George-kun no Ningen Zukan, gant George Tokoro
* Hadashi no Kabe, gant Motoka Murakami
* Hatsukoi Scandal, gant Akira Oze
* Henkīn Tamaidā, gant Go Nagai
* Ichigekiden, gant Yasuichi Ōshima
* Jūki Kōhei Xenon, gant Masaomi Kanzaki
* Kaze no Saburō, gant Yū Koyama
* Miyuki, gant Mitsuru Adachi
* Nekketsu! Spectrum Gakuen, gant Yuki Hijiri
* Ningen o Koerumono Ein, gant Kōichi Iimori
* Seito Donmai, gant Hideo Hijiri
* Short Program (meur a istor berr), gant Mitsuru Adachi
* Sorairo Miina, gant Taku Kitazaki
* Tōi Itadaki, gant Motoka Murakami
* Tokyo Tanteidan, gant Fujihiko Hosono
* War Cry, gant Ryūji Ryūzaki
* Yon-chōme Big League, gant Yoshimi Kurata