OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lafresnaya lafresnayi

Lafresnaya lafresnayi :
| Lafresnaya lafresnayi, luc'hskeudennet en Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Lafresnaya |
| Anv skiantel ||
| Lafresnaya Bonaparte, 1850 ||
| Anv skiantel ||
| Lafresnaya lafresnayi (Boissonneau, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lafresnaya lafresnayi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Lafresnaya an hini eo.
Anvet e voe Trochilus La Fresnayi (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883), da zougen bri d'un evnoniour gall all, Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en un takad eus Suamerika hag a ya eus kornôg Venezuela da greiz Perou :
* Lafresnaya lafresnayi greenewalti, er gevred ha reter da Lenn Maracaibo (gwalarn Venezuela),
* L. l. lafresnayi, e kreiz ha reter Kolombia, kornôg ha mervent Lenn Macaraibo,
* L. l. liriope, e Sierra Nevada de Santa Marta (biz Kolombia),
* L. l. longirostris, e kornôg-kreiz Kolombia,
* L. l. orestes, e hanternoz Perou (kreisteiz departamant Amazonas),
* L. l. rectirostris, e kreiz Perou,
* L. l. saul, e mervent Kolombia, Ecuador ha hanternoz Perou (reter departamant Piura, kornôg departamant Cajamarca).

## Liammoù diavaez

* (en) Lafresnaya lafresnayi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lafresnaya lafresnayi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Lafresnaya lafresnayi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Lafresnaya lafresnayi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lagad-yar

Ul lagad-yar, pe lagadenn-yar, pe lagad-bran, zo ur seurt kaledenn ouzh ur biz-troad.
# Lagardère SCA

Lagardère SCA zo un embregerezh bedel a orin gall, renet gant Arnaud Lagardère gag a gaver en un 40 bro. Pevar skourr zo en e obererezh:
* Lagardère Publishing (Hachette Livre) : levrioù hag e-publishing : Armand Colin, Dunod, Stock, Fayard, Grasset, Larousse, Calmann-Lévy, Le Livre de poche, etc. (trede embanner levrioù er bed).
* Lagardère Travel Retail : travel retail (stalioù Relay).
* Lagardère Active : kazetennerezh, selled-ha-kleved (skingomz ha skinwel), embann niverel, bruderezh.
Pa veze renet Matra, hag e obererezh war-dro ar c'hirri-nij, gant Jean-Luc Lagardère, e talvezas da ziazez da savidigezh al lieszembregerezh. Betek 2013 e oa perzhiek Lagardère er gompagnunezh EADS. Abaoe 2011, eo Qatar Investment Authority, eus emirelezh Qatar, eo pennberc'henn Lagardère.
# Lagavulin

Lagavulin (saoznekadur an anv gouezelek Lag a' Mhuilinn, "saonenn ar vilin") zo anv ur gêriadennig war an aod e kreisteiz Enez Ìle, en Inizi Gall, e Skos, brudet he wiski, Wiski Lagavulin, evel unan eus ar re wellañ zo er bed.
# Lafayette (Louisiana)

Lafayette zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz stad Louisiana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 120 623 a annezidi o chom enni.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Laezhti

Ul laezhti zo ul lec'h graet evit goro ar saout, pe loened all, ha mirout al laezh da ober amann pe formaj. Ur rann eus un atant eo alies, met gallout a ra ivez bezañ ul labouradeg vras ma vez graet war-dro al laezh hag ar boued-laezh.
# Lafofeg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo al lafofeg (lafofa) komzet e Kordofan e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Laganadi

Laganadi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Leon III

Leon III zo anv meur a zen.

## Tud

* Leon III (pab) (750-816), pab adal 795 betek 816 ;
* Leon III (impalaer) (675-741), lesanvet an Isaurian, impalaer bizantat adal 717 betek 741 ;
* Leon III (roue) (1236-1289), roue Armenia adal 1269 betek 1289.

## Pennadoù kar

* Leon
* Leon II
* Leon IV
# Leon Bihan (steredeg)

Al Leon Bihan (Leo Minor, berraet e LMi) anvet ivez Kolen ar C'hazh, zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Traoù oabl

* NGC 3344
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Leon II

Leon II zo anv meur a zen.

## Tud

* Leon II (pab)
* Leon II (impalaer)

## Pennadoù kar

* Leon
* Leon Iañ
* Leon III
# Leon III (pab)

Leon III Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 26 a viz Kerzu 795 |
| Tronidigezh | 26 a viz Kerzu 795 |
| Dibenn e baboni | 12 a viz Even 816 |
| En e raok | Adrian Iañ |
| War e lerc'h | Stefan IV |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon III, 750-816, a voe ar 96vet pab katolik (795-816). Gantañ e voe kurunennet an impalaer santel Karl Veur da zeiz Nedeleg er bloaz 800.
Anvet e voe da sant. Lidet e vez d’ar 17 a viz Gouhere.
| En e raok Adrian Iañ | Leon III Pab | War e lerc'h Stefan IV |
# Leon II (pab)

Leon II Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 611 Sikilia, Impalaeriezh Bizañs |
| Dilennet da bab | 17 a viz Eost 682 |
| Dibenn e baboni | 28 a viz Even 683 |
| En e raok | Agatho |
| War e lerc'h | Benead II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon II, genidik a Sikilia, a voe ar 80vet pab e Roma, etre 682 ha 683. Lakaet e voe da sant ha lidet eo d'an 3 a viz Gouhere.
| En e raok Agatho | Leon II Pab | War e lerc'h Benead II |
# Leon IV

Leon IV Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 27 a viz Genver 847 |
| Tronidigezh | 10 a viz Ebrel 847 |
| Dibenn e baboni | 17 a viz Gouhere 855 |
| En e raok | Serj II |
| War e lerc'h | Benead III |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon IV, a voe ar 103vet pab (847-855). Gantañ e voe kurunennet an impalaer santel Loeiz II er bloaz 850.
Anvet e voe da sant, ha lidet e vez d'ar 17 a viz Gouhere.
| En e raok Serj II | Leon IV Pab | War e lerc'h Benead III |
# Leon IX

Leon IX Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 21 a viz Even 1002 Elzas pe Loren |
| Tronidigezh | 12 a viz C'hwevrer 1049 |
| Dibenn e baboni | 19 a viz Ebrel 1054 Roma (Italia) |
| En e raok | Damasus II |
| War e lerc'h | Viktor II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon IX, pe Bruno d'Eguisheim-Dagsbourg (pe Eguisheim-Dabo e galleg), ganet en Elzas e 1002, a voe ar 150vet pab eus 1049 da 1054. E-kerzh e babelezh e c'hoarvezas ar Skism Bras e 1054.
Anvet e voe da sant ha lidet e vez d'an 19 a viz Ebrel.
| En e raok Damasus II | Leon IX Pab | War e lerc'h Viktor II |
# Leon Còrdas

Leon Còrdas (Sira, 30 Meurzh 1913 - Montpelhièr 19 Here 1987) a oa ur skrivagner okitan. Pezhioù-c’hoari, barzhonegoù ha romantoù en deus skrivet, en okitaneg dreist-holl.

## E vuhez

Ganet e voe Leon Còrdas e Sira, e broig Menerbés (Minervois), en Hérault. E 1917, goude marv e dad er brezel ez eas ar familh da vevañ da v-Menèrba. Eno e tremenas Leon ul lodenn eus e vugaleaj a-raok mont en-dro da Sira ha d’ar skol-lojañ e Limós. Met ne blije ket ar studi dezhañ ha paouez a reas ganti. E 1929 en em lakaas da labourat douaroù e familh ha gwiniegour e voe betek 1952.
Kregiñ a reas da skrivañ en okitaneg pa ne oa nemet pemzek vloaz ha lenn a rae meur a gelaouenn okitanek. E 1934, pa oa gant e goñje-soudard, e reas anaoudegezh gant un nebeud tud a skrive en okitaneg e bro Montpelhièr, evel Max Roqueta ha Pèire Azema, hag a oa neuze e penn ar gelaouenn Calendau (1933-1945). D’ar mare-se ivez e krogas da genlabourat gant ar gelaouenn Occitania.
Er bloavezhioù 1930 en em lakaas da skrivañ pezhioù-c’hoari ha da genlabourat gant strolladoù teatr. E-pad ar brezel ivez e savas pezhioù all hag e leurennas anezho. Goude un teskad barzhonegoù kentañ, embannet e 1940, Al mirar d'aquesta riba, e embanno un eil, Aquarèla, e 1946. War-lerc’h, e 1949, e voe embannet e romant kentañ Sèt pans. D’ar mare-se ivez e skrivas ur romant e galleg met ne voe embannet nemet kalz diwezhatoc’h, goude e varv
E 1953 e rankas gwerzhañ e winiegi ha mont a reas da v-Montpelhièr da labourat. Labourat a reas an douar e-kichen Montpelhièr ur pennad hag e 1969 en em stalis er gêr-se, ma kenlabouras gant ar Centre Dramatique national du Languedoc-Roussillon. Adalek 1970 e kemeras perzh e beilhadegoù, gant arzourien all, ma lenne barzhonegoù ha ma konte kontadennoù. Derc’hel a rae da skrivañ en okitaneg, danevelloù, pezhioù-c’hoari… E 1982 e skrivas senario ur film en okitaneg, 'L’Orsalhèr gant Jean Fléchet. Sevel a reas ar pezh-c’hoari Menèrba 1210 hag a voe c’hoariet e Menèrba e 1985, dirak 10 000 den. Mervel a reas gant ur c’hrign-bev e miz Here 1987.

## Hêrezh Leon Còrdas

Skolaj okitanek kentañ ar rouedad Calandreta, e Grabèls e-kichen Montpelhièr, zo bet lakaet Collègi Leon Còrdas en enor dezhañ.

## Oberennoù
### C’hoariva

* La font de Bonas Gràcias, (1954)
* Menèrba 1210, (1985)

### Barzhonegoù

* Aquarèla, (1946)
* Branca tòrta, (1964)
* Dire son si, (1974)

### Romantoù

* Los Macarèls, (1973)
* Sèt pans, (1977)
* La batalha dels teules, (1979)

#### e galleg

* 1907. La route des gueux, adkavet gant e verc’h hag embannet e 2016
# La Foule

La Foule zo ur ganaouenn c'hallek, bet brudet gant ar ganerez Édith Piaf en 1957.
Savet eo ar c'homzoù gant Michel Rivgauche diwar ar ganaouenn spagnolek Que nadie sepa mi sufrir, ur vals perouat savet gantan Arc'hantiniz Enrique Dizeo evit ar c'homzoù hag Ángel Cabral evit ar c'homzoù.
Pa reas berzh an doare gallek e-maez Suamerika e voe adkanet hag adanvet Amor de mis amores .
# La France insoumise

La France insoumise (a dalv kement ha "Bro-C'hall disent", berraet en FI pe LFI er mediaoù; dre e logo ofisiel ez eo phi φ) zo ur strollad politikel gall, krouet d'an 10 a viz C'hwevrer 2016.
Ar strollad a zo bet war ar renk evit dilennadegoù prezidant Bro-C'hall 2017 gant ar c'hannad Jean-Luc Mélenchon, hag a zo erruet e fin ar c'hentañ tro er pevare plas gant 19,58 % eus ar mouezhioù. Tremenet e oa kalz dirak kannad ar Strollad sokialour, Benoît Hamon (6,36 %). Goude eil tro an dilennadeg, la France insoumise a sav ur strollad deputeed gant 17 ezel er Vodadeg vroadel C'hall. Dilennet eo Jean-Luc Mélenchon da brezidant ar strollad.
# La Garnache

La Garnache :
| Ar maerdi. ||
| Bro istorel | Marzioù Breizh |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Les Sables-d'Olonne |
| Kanton | Challans |
| Kod kumun | 85096 |
| Kod post | 85710 |
| Maer Amzer gefridi | François Petit 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Challans |
| Lec'hienn Web | lagarnache.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 220 ann. (2020) |
| Stankter | 88 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 46° 53′ 29″ Norzh 1° 49′ 47″ Kornôg / 46.8913888889, -1.82972222222 |
| Uhelderioù | bihanañ 8 m — brasañ 52 m |
| Gorread | 59,49 km² |
| La Garnache ||
| kemmañ |
La Garnache a zo ur gumun, bremañ e Vande.Ur gêr a 4 524 a annezidi enni eo (2011)

## Istor
### Dispac'h Gall

* Savet e voe ar gumun e 1790. La Garnache a oa evit ul lodenn e Marzioù dispartiañ Breizh ha Poatev, etre Naoned ha Nervouster. Evit un darn – evit an hanter pe war-dro – e oa e-barzh "Marzioù boutin Breizh ha Poatev" betek 1789, da lavaret eo kement e Breizh hag e Bro-C'hall. Ar vourc'h avat ne oa ket er Marzioù, ha setu perak, pa oa bet savet an departamantoù, e oa bet staget pep tra ouzh Bro-C'hall war an diazez “an iliz a gas ar maezioù d'he heul”. Lakaet e voe da benn Kanton La Garnache da gentañ hag e Bann Challans. Lakaet e voe kumun en Arondisamant Les Sables-d'Olonne bet krouet e 1800 hag e Kanton Challans pa voe diskaret Kanton La Garnache e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 158 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,50% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Monumantoù ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$$^,$$^,$.

## A bep seurt

* Alan IX Roc'han a oa aotrou La Garnache.
* Markiz an Estourbeillon, unan eus pennoù bras an Emsav kozh a oa eus e anv leun: Régis-Marie-Joseph de L'Estourbeillon de La Garnache.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr) Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# La Fresneda

La Fresneda zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 463 (2023).
# La Fuente de San Esteban

La Fuente de San Esteban zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# La Gallega

La Gallega zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 42 (2023).
# La Garganta

La Garganta zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 353 (2023).
# La Francesa

La Francesa :
| Ar vourc'h ||
| Anv okitanek | La Francesa |
| Anv gallek (ofisiel) | Lafrançaise |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Midi-Pyrénées |
| Departamant | Tarn-ha-Garona |
| Arondisamant | Montalban |
| Kanton | La Francesa |
| Kod kumun | 82087 |
| Kod post | 82130 |
| Maer Amzer gefridi | Thierry Delbreil 2014 - 2020 |
| Lec'hienn web | http://www.lafrancaise.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 843 ann. (2020) |
| Stankter | 57 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 190 m bihanañ 65 m — brasañ 213 m |
| Gorread | 50,02 km² |
| kemmañ |
La Francesa zo ur gumun en Okitania en departamant Tarn-ha-Garona.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Jord, XVII$^{vet}$-XIX$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* Ar gwel eus an uhelenn.
* Nepell diouzh kember an Aveyron gant an Tarn hag e beg un uhelenn emañ La Francesa.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Thierry Delbreil | |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Patrick Soulhac | Strollad Radikal an Tu-kleiz |
| Meurzh 1977 | 2001 | Hervé Sabatié | |
| Meurzh 1971 | 1977 | Pierre Mas | |
| 1945 | | Antonin Ver | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ LADEPECHE.fr, d'ar 1 a viz Ebrel 2014
# La Française

La Française a oa un embregerezh marc'hoù-houarn ha pezhioù distag bet krouet e 1891 e Pariz. Ur skipailh marc'hhouarnerezh gall e oa ivez hag en doa kemeret perzh e redadegoù etre 1901 ha 1955. A-hed ar prantad-se e oa bet liammet e anv ouzh sponsorioù all :
* Persan e 1907,
* Diamant e 1911-1913, 1924, 1926, 1929-1930, 1948, 1950,
* Dunlop e 1928, 1931-1937, 1943-1944, 1946-1947, 1953, 1955.
Gounezet en devoa Tro Bro-C'hall 1903 ha Tro Bro-C'hall 1921. 35 tennad-hent an Dro a oa aet gantañ en holl.
Eus Maurice Garin da Jacques Anquetil e oa aet gwellañ rederien ar mare-se da redek evitañ.
Prenet e oa bet gant Alcyon e 1924.
# La Gaubretière

La Gaubretière a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Crûme emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe e Kanton Mortagne; e Bann Montaigu e oa. Lakaet e voe kumun en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée e 1810 pa voe diskaret Arondisamant Montaigu.

#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas nav gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez marilhoù ar gumun, luc’hskeudenn.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 103 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,97% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Landebaudière.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Kroazioù katolik.
* Monumantoù Brezelioù Vande.
* Milin Le Drillais.
* Gwerennoù livet en iliz katolik, Brezelioù Vande ha Brezel 1870-1871.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù(fr).

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Le Moribond

Le Moribond zo ur ganaouenn c'hallek gant Jacques Brel e 1961.

## E saozneg

Anvet eo bet Seasons in the Sun e saozneg, ha kanet e 1963 gant The Kingston Trio en o albom Time to Think, e 1968 gant The Fortunes hag e 1970 gant Pearls Before Swine, met ne reas ket berzh neuze ; berzh bras a reas avat pa voe kanet gant Terry Jacks e 1974, dreist-holl e SUA ma voe niverenn 1 ar gwerzhioù brasañ. Enrollet e oa bet ivez gant The Beach Boys met ne voe ket embannet.{{Daveoù a vank]]

## E svedeg

Anvet eo Sommar varje dag e svedeg ha kanet e voe en 1974 gant al laz Vikingarna .

## Liamm diavaez

* Seasons in the Sun
# Kloastr-Pleiben

Kloastr-Pleiben :
| Ar vourc'h ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Cloître-Pleyben |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Pleiben (betek 2015) Brieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29033 |
| Kod post | 29190 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Bilirit 2008-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz-Breizh |
| Lec'hienn Web | http://www.region-de-pleyben.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 520 ann. (2020) |
| Stankter | 25 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 15′ 28″ Norzh 3° 53′ 21″ Kornôg / 48.257778, -3.889167 |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | 20,42 km² |
| Kloastr-Pleiben ||
| kemmañ |
Kloastr-Pleiben, ar C'hloastr-Pleiben, ar C'hlo(a)str e brezhoneg ar vro, zo ur gumun e Bro-Gerne e Kanton Brieg, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Emañ er vroig Bidar.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Le Clostre, 1536.

## Ardamezioù

* Ne vefe ket.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar c'hure, Plassart e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 74 gwaz eus ar gumun, eleze 5,00% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Bleiz.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Levrlennadur

* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Kloastr-Pleiben war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Kloc'hdi

Ur c'hloc'hdi zo un doare tour, war un iliz, uhel pe uheloc'h, ma'z eus ur c'hloc'h pe meur a hini. Peurvuiañ e lavarer tour an iliz, ha netra ken, pe neuze gant anv ar barrez: tour Plouenan, tour Plouvorn.
Garidoù a vez a-wechoù e lein an tour. Un aspled mein ez int, toull-didoull, hag a vez ouzh hent-tro kloc'hdioù zo.

## Notennoù

* ↑ Ur gelaouenn anvet Clocher Breton/Kloc'hdi Breiz a voe embannet etre 1895 ha 1915. Kentañ meneg en ur geriadur e vefe e hini Gwilhevig hag ar Gov e 1924 (skrivet kloh-di, p. 41).
# Klison (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Klison zo
* ur gumun eus Bro-Naoned,
* pennlec'h kanton Klison,
* enni emañ kastell Klison a oa dalc'het gant aotrounez Klison,
* en o zouez tud eus Tiegezh Klison , hag e-touez ar re-se :
** Guillaume de Clisson,
** Olier Klison , anv meur a hini anezho;
** Marguerite de Clisson
* ar straed Klison, e meur a c'hêr e Breizh hag e le'ch all evel Pariz

## Tud

* Julien Clisson pe Juluen Sklison (1883-1945), lesanvet paotr Juluen, beleg ha skrivagner brezhonek

## Pennad kar

* Clisson
# Kloastr

Ar c'hloastr (liester : kloastroù) eo al lodenn eus un iliz-veur, un iliz-chabistr, ur abati, ur gouent pe ur manati hag a vez berzet da dud an diavaez, da lavaret eo ar c'hlozadur bevennet gant ur voger m'emañ al leaned o vevañ. Bez' e oa al lec'h a weled diouzhtu en ur guitaat iliz pe chapel al leandi (digor he nev d'an holl) met strishaet eo bet ster ar ger da envel al liorzh karrez ma 'z eus un trepas toet war e bevar c'hostez. Eno e vez kustum al leaned da bediñ en o-unan.
Er Grenamzer e oa bet savet kloastroù gant toennoù bolzet skoret war mogerioù ha kolonennoù hag ul liorzh en o c'hreiz. E mare an arkitektouriezh c'hotek e teuas ar c'holonennoù da vezañ moanoc'h pa'z ae ar rouedad mein a-us da waregoù an diardro da vezañ luzietoc'h.

## Istor ar c'hloastroù

En IX$^{vet}$ kantved, senedoù eskibien o doa lakaet da reolenn klozañ al lec'h ma veve chabistroù an ilizoù-meur. Ret e oa bodañ lojeiz ar chalonied tro-dro d'ul liorzh nes d'an iliz-veur. Pa zlee al leaned bevañ dindan ur reolenn ha mont d'ober lidoù asambles e oa ret dezho kousket er memes lec'h, en un ti evit ar re bennañ hag er salioù boutin, kouskva ha predva evit ar re all. Berzet e oa ar c'hloastr d'ar verc'hed.
War ar memes patrom e voe savet al leandioù, nemet e oa daou gloastr en abatioù, unan bras, tost d'an iliz evit an holl venec'h hag unan bihan evit an abad ha pennoù an abati.

## Anvioù kumunioù Breizh gant kloastr enno

* Kloastr-Pleiben
* Ar C'hloastr-Plourin
# Kloc'h Sigismond

Kloc'h Zygmunt (poloneg : Królewski Dzwon Zygmunt, Dzwon Zygmunta) eo ar brasañ eus kleier Tour Sigismund en iliz-veur Wawel e kêr Graków e Polonia.
Fardet e voe e 1520 gant Hans Behem (~1480-1533) hag anvet diwar anv Zygmunt Iañ an Henañ (Zygmunt I Stary), roue Polonia ha dug-meur Lituania.
Tost da 13 tonenn a bouez zo er c'hloc'h, ha 12 den zo rekis evit e lakaat e brall.
Diwezhañ gwezh ma voe klevet e voe d'ar 5 a viz Genver 2023 e-da-geñver obidoù ar pab Benead XVI er Vatikan.

## Notennoù

* ↑ (pl) Dzwon Zygmunt Wybrzmiał w Krakowie po raz ostatni 5 stycznia 2023 roku
# Klison Sevr ha Mewan Tolpad

Klison Sevr ha Mewan Tolpad :
| Anv gallek (ofisiel) | Clisson Sèvre et Maine Agglo |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant(où) | Liger-Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro Gwiniegi Naoned |
| Furm | kumuniezh tolpad-kêrioù |
| Sez | Klison |
| Deiziad krouidigezh | 1 Gen 2017 |
| Kod RAKEM | 200067635 |
| Prezidant Amzer gefridi | Jean-Guy Cornu 2020-2026 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 54 798 ann. (2017) |
| Stankter | 177 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 16 |
| Gorread | 309,56 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://www.clissonsevremaine.fr/ |
| kemmañ |
Klison Sevr ha Mewan Tolpad (Clisson Sèvre et Maine Agglo e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh tolpad-kêrioù savet d'ar 1añ a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Liger-Atlantel, e Breizh.

## Istor

Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ kumuniezh-kumunioù Sevr, Mewan ha Goulen ha kumuniezh kumunioù traoñienn Klison.

## Kumunioù

D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 16 kumun d'ober kumuniezh tolpad-kêrioù Klison, roet an anv Klison Sevr ha Mewan Tolpad dezhi:
* Beuzid-Klison
* Gored
* Gorre-Goulen
* An Hae-Foazer
* Henwinieg
* Kastell-Tepaod
* Kelenneg-ar-Mewan
* Klison (sez)
* Maezon-ar-Gwini
* Meliner
* Ar Plank
* Ruvelieg
* Sant-Eler-Neved
* Sant-Fieg-ar-Mewan
* Sant-Leven-Klison
* Yestinieg

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ KerOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Arrêté du 14 novembre 2016 portant création de la communauté d'agglomération « Clisson Sèvre et Maine Agglo »