OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Salaun (roue Breizh)

Salaun (?-†874), mab da Riwalon, kont Poc'her, a zo bet roue Breizh etre 857 ha 874. Dont a ra e anv eus hini Salomon, roue an Hebreed. Salamun e oa ar stumm kozh, aet da Salavun ha Salaun. Ur sant eus an Iliz katolik eo ivez
Dont a reas da vezañ roue Breizh e 857 goude bezañ muntret ar roue Erispoe, mab da Nevenoe ha kenderv dezhañ. Ne blije ket dezhañ gwelout Breizh o tostaat ouzh Bro-C'hall dre un dimeziñ. Prest e oa Erispoe da eurediñ e verc'h gant Loeiz, mab da Karl Voal, ar roue frank, diwar ali Alkmar, eskob Naoned.
E 863, dre Emglev Entrammes (Mayenne), ez eas Maine hag ul lodenn eus Anjev gantañ, diwar-goust ar Franked. E 868, dre Emglev Compiègne e c'hounezas ar c'hotentin, Bro-Avrañch hag Inizi Mor Breizh. Evel-se e tizhas Breizh ar brasañ gorread he deus bet bizskoazh.
Klask a reas Salaun distagañ eskibien Breizh eus arc'heskob Teurgn ha goulenn a reas digant ar pab lakaat eskopti Dol da vezañ un arc'heskopti. War an entremar e chomo statud Dol o vezañ ma oa gwelet evel an arc'heskopti gant ar Vrezhoned. Un asant a roas ar pab e 1076 pa gasas ur pallium, arouez ar garg, d'an arc'heskob Even. Cheñch a reas an traoù gant ar pab Inosant III pa urzhias e 1199 adlakaat beli arc'heskob Teurgn war an eskibien e Breizh.
E 853 e savas ur manati, dediet da sant Masen e Masen-Skirieg (Il-ha-Gwilen).
E dibenn e ren en em dennas en ur manati, er Merzher-Salaun pe e Lanwelan, evit goulenn pardon digant Doue eus muntr Erispoe. Eno e voe drouklazhet d'ar 25 a viz Mezheven 874 gant e zeuñv Paskwezhen harpet gant Gurwant, deuñv Erispoe : « Salaun a glaskas repu en iliz ur manati ma oa kemeret hag handeet gant ur gouezder bras-meurbet. Tennet e oa e zaoulagad gant kement a feulster ma varvas e-doug an noz »).
Lakaet e voe ar roue da sant e 910 abalamour d'e verzherinti ha d'e vertuzioù (Emañ Sant Salaun e roll merzherien an Iliz katolik war lec'hienn ar Vatikan).

## Notennoù

* ↑ Alban Butler, Jean François Godescar, Vies des pères, martyrs et des autres principaux saints, Volume 4, Lyon, F.Guyot, 1844
* ↑ lec'hienn ar Vatikan
| En e raok: Erispoe | Roue Breizh | War e lerc'h: Paskwezhen pe Gurwant |
# Salas de Bureba

Salas de Bureba zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 135 (2023).
# Salasco

Salasco (Salasch e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Salat (stêr)

Ar Salat (en okitaneg pe e galleg) zo ur stêr eus Okitania, adstêr d'ar Garona war e lez dehoù. Eieniñ a ra er Pireneoù, e broig Coserans, ha 74,5 km eo he hed. Kemberiñ a ra gant ar Garona e-kichen Bossens (Boussens).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Salas Bajas

Salas Bajas zo ur gumun e Spagn e proviñs Huesca, en Aragon.
# Salassa

Salassa zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Salaun

Salaun, diwar an anv kozh Salamun ha goude Salavun, zo un anv-tud brezhonek. Dont a ra eus an hebreeg שְׁלֹמֹה, Š(ə)lomo pe Šəlōmōh, kar d'ar ger שָׁלוֹ shalom, hag a a dalv kement ha "peoc'h".
Anv-badez brezhonek :
* Salaun roue Breizh etre 857 ha 874, niz da Erispoe,
* Salaun ar Foll, tudenn enoret gant ar bobl.
Un anv-tiegezh brezhonek eo ivez, a gaver en anvioù evel ar re-mañ :
* Goulven Salaun, unan eus pennoù emsavidi ar paper-timbr e Naoned e 1675
* Henri Salaün (1866-1936), besamiral breizhat
* Henri Salaün (1926-2014), c'hoarier squash stadunanat, mab-bihan da Henri Salaün
* Per Salaun, en deus skrivet pennadoù brezhonek e-barzh ar sizhunieg le Trégor
* Jakez Salaun, anv-pluenn Fañch Broudig a-wechoù e-barzh Brud Nevez
* Ronan Salaün (1969-), melldroader breizhat

## Stumm benel

Kar eo d'an anv-badez (kentanv) benel Salome.

## Yezhoù all

* arabeg : سليمان Sulayman, ha rannyezhel: Slimane
* alamaneg : Solomon
* galleg : Salomon, Soliman
* katalaneg : Salomó
* saozneg : Solomon
* turkeg : Süleyman (diwar an arabeg)
* Salamun, anv-tiegezh aostrian ha sloven

## A bep seurt

* Salaün Holidays, embregerezh beajoù
* Ar Merzher-Salaun, kumun eus Bro-Leon
# Salassed

Ar Salassed (latin :Salassi ; henc'hresianeg : Σαλασσοί Salassoí) a oa ur bobl kelt pe ligur war lez ar stêr Dora Baltea e Traoñienn Aosta en hanternoz Italia. Hervez istorourien Italia e oant kentoc'h Ligured, hervez an istorourien c'hall e oant Kelted.

## Istor

Hervez an Hellazad Strabon edont o chom en un izelenn entre daou venez, hag enni mengleuzioù aour. Hervez Dion Cassius e teuas ar c'honsul roman Appius Claudius Pulcher da blaenaat ar freuz hag ar reuz a oa er saonenn abalamour d'an tabut a veze etre ar Salassed hag ur bobl all diwar-benn an dour hag ar mengleuzioù. Evel se e kavas ar Romaned o zro da deurel o c'hrabanoù war ar mengleuzioù aour.
War-dro -141, en emgann Verolengo, e voe pilet lejionoù roman ar c'honsul ha 10 000 soudard a gollas eno. Hogen diwezhatoc'h e voe trec'het ar Salassed en emgann Mazze, gant an daou gonsul, Appius Claudius Pulcher ha Cæcilius Metellus. En dro-se e kolljont 5 000 den ha ret e voe dezhe kuitaat an tolead Canavese. Nac'h a reas Sened Roma abadenn an trec'hlid ouzh ar c'honsul en abeg d'ar gwadek ma oa bet e vrezelekadenn.
Er bloaz 100 kent JK e voe diazezet kêr Eporedia e traoñ ar saonenn (Ivrea hiriv).
Ne veze ket sioul-kenañ an darempredoù gant ar Romaned atav, ha bec'h a ouient reiñ d'o amzeien diwar lein ar menezioù pa skoent mein war o bagadoù soudarded ; gouez da Strabon e voe laeret teñzor Julius Caesar gant ar Salassed.
E -37 e fellas d'an impalaer Augustus serriñ ar saonenn e-pad daou vloaz evit dont a-benn outo ouzh o lakaat da varnaoniañ. Met harp o devoe gant o amezeien all, ha tro wenn a reas ar Roman.
E -34 e voent trec'het gant Valeri Messala.
En -25 avat en em savas ar Salassed hag e voe kaset, gant Augustus, ar jeneral Aulus Terentius Varro Murena, lakaet d'ar marv en -23, da beuraloubiñ saonenn Aosta. 36 000 prizoniad a reas, pa ne oa nemet 8 000 brezelour. Gwerzhet e voe ar Salassed evel sklaved e marc'had Eporedia. Evel-se e voe skubet o fobl e-maez an Istor, rak ne voe ket anv anezho ken.
Un drevadenn roman nevez a voe savet, anvet Augusta Prætoria Salassorum (Aosta), poblet gant 3 000 den bet el lejionoù, e-lec'h kêr-benn gozh ar Salassed. Ar re-se, gant o sklaved moarvat, a savas un hent roman dre ar saonenn.

## Pennad kar

* Tropaeum Alpium

## Notennoù

* ↑ (it) Mariagrazia Vacchina : Qui étions nous? La riscoperta del classico nella realtà valdostana di oggi, Musumeci Editore, Aoste, 1989 p. 38 (ISBN 978-8-87032-310-8)
# Strollad Komunour Proleter Aod an Olifant

Strollad Komunour Dispac'hel Aod an Olifant (e galleg: Parti Communiste Proletarien de Côte d'Ivoire) a 'zo anv ur strollad komunour a stourm dre guzh en Aod an Olifant.
Sevel a ra a-enep da vezañs Frañs er vro.
# Strollad Komunour RSS Turkmenistan

Strollad Komunour RSS Turkmenistan a oa bet ar strollad komunour a renas war RSS Turkmenistan evel rann lec'hel ma oa ouzh Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel.
Saparmourat Niyazov a oa bet e penn ar strollad a-raok ma'c'h eas da get an Unaniezh Soviedel, deuet eñ war-lerc'h da vezañ prezidant Republik Turkmenistan.
Adal 1991 e teuas ar strollad da vezañ Strollad Demokratel Turkmenistan.
# Strollad Komunour Paraguay

Strollad Komunour Paraguay (e spagnoleg: Partido Comunista Paraguayo) a zo anv ur strollad komunour bet krouet e Paraguay e 1928, anavezet nebeud war-lerc'h evel ur gevrenn eus an Etrebroadel Komunour.
Ananías Maidana eo Sektretour-Meur ar Strollad hiziv.
Gwasket-kriz e oa bet ar Strollad da geñver ar renad milourel staliet er vro an eilw ar-lerc'h egile. Dont a reas a-benn da vezañ anavezet hervez al lezenn e 1936 hag addare etre 1946 ha 1947. Goude ma kouezhas renad Alfredo Stroessner e oa bet anavezet ar Strollad da vat hervez al lezenn.
Da heul an disemglev etre URSS ha Sina e tisrannas ar Strollad e 1967, bet krouet gant ar re aet kuit dioutañ o tifenn linenn bolitikel Sina Strollad Komunour Paraguay (Marksour-Leninour).
Unan eus ar strolladoù bet savet gante an Tu-kleiz Unvan e 2002 e oa Strollad Komunour Paraguay, daoust ha ma'c'h eas kuit diouzh ar gensavenn-se e 2003 abalamour d'un disemglev diwar-benn ar strategiezh e-keñver ar mouezhiadegoù ha dibab ar gannaded. Dibab a reas un disrann izili er Strollad, avat, anvet "Luskad evit Adtapout Demokratelezh Strollad Komunour Paraguay" (Movimiento por la Recuperación Democrática del Partido Comunista Paraguayo), kenderc'hel da labourat e diabarzh an Tu-kleiz Unvan.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Adelante! ("War-raok!").

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn ofisiel ar Strollad
# Strollad Komunour Perou (Marksour-Leninour)

KESAML (KE) (Maoour)
Izili hag ez-izili
Aozadur Komunour Luksembourg
Hent Proleter (Frañs)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Izelvroioù)
Ray O. Light (SUA)
Kevredad Komunour Japan (KB)
Evita ar Gumunouriezh (Italia)
Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura
Strollad Bolchevikour (N. Kurd.-Turkia)
Strollad Kumunour (ML) Panama
Strollad Komunour Dispac'hel (Arc'hantina)
Strollad Komunour Dispac'hel (Uruguay)
SKI (ML) Banniel Ruz (India)
SKI (ML) Demokratelezh Nevez (India)
SKI (ML) Janashakti
SKN Kreizenn Unaniezh-Masal (Nepal)
SKN Mashal (Nepal)
SK Perou (ML)
SK Turkia/ML
SK al Labourerion (Norvegia)
SK (ML) Republik Dominikan
SK (ML) Bolivia
SK Kolombia - Maoour
Strollad Labourerion Bangladesh
SK (ML) Alamagn
Strollad al Labour (Serbia)
Aozadur ML Afghanistan
Ensavadur Amaru (Perou)
SK Filipinez
SK Suafrika (ML)
Revindo (Gevred Azia)
SKI (ML) Kuzul Kreiz Da c'hortoz :
Strollad Komunour Perou (Marksour-Leninour) (en spagnoleg: Partido Comunista del Peru (marxista-leninista)) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Perou e 2001 da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Perou (Mammvro Ruz) e 1999.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Embannet e vez gant ar Strollad ar c'helaouennoù Bandera Proletaria ha Cuadernos Polémicos.
# Strollad Komunour Perou (Gwenodenn Skedus)

Strollad Komunour Perou (Gwenodenn Skedus) (e spagnoleg: Partido Comunista del Peru (Sendero Luminoso) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Perou e dibenn ar bloavezhioù 1960 .
# Strollad Komunour Republik Tatarstan

Strollad Komunour Republik Tatarstan (e ruseg: Коммунистической Партии Республики Татарстан Kommunistitcheskaya Partiya Respublikii Tatarstan) a zo anv ur strollad komunour, bet krouet e 1991 e Tatarstan, ur Republik stag ouzh Kevread Rusia.
E penn ar Strollad emañ Robert Sadykov, besprezidant al luskad foran "Unaniezh Brogarour Pobl Rusia".

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn ofisel ar Strollad (e ruseg)
# Strollad Komunour Reter Bengal (Marksour-Leninour) (Banniel Ruz)

KKSAMSA
Izili hag ez-izili
Strollad Proletaer Reter Bengal (Kuzul Kreiz)
Strollad Proletaer Reter Bengal (Kreizenn Sevel Maoour)
Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Dutta)
Strollad Komunour Reter Bengal (Marksour-Leninour) (Banniel Ruz)
Strollad Proletaer Reter Bengal (Luskad Adaozañ Maoour Bolchevikour)
Strollad Komunour Selan (Maoour)
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour)
Kreizenn Komunour Maoour
Kreizenn Komunour Dispac'hel India (Marksour-Leninour-Maoour)
Kreizenn Komunour Dispac'hel India (Maoour)
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl
Strollad Komunour India (Maoour)
Strollad Komunour Nepal (Maoour)
Strollad Komunour Bhoutan (Marksour-Leninour-Maoour) :
Strollad Komunour Reter Bengal (Marksour-Leninour) (Banniel Ruz) (e banglaeg: Purba Banglar Communist Party - Marxbadi-Leninbadi (Lal Patakar)) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour a stourm dre guzh, bet krouet e Bangladesh Rakesh Kamal e 2002 da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Reter Bengal (Marksour-Leninour).
Graet e vez "Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Banniel Ruz)" anezhañ evit lakaat an diforc'h etrezañ ha Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Umar) (Bangladesher Samyabadi Dal (Marksbadi-Leninbadi) (Umar)) ha Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Barua) (Bangladesher Samyabadi Dal (Marksbadi-Leninbadi) (Barua)) ha Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Dutta) (Bangladesher Samyabadi Dal (Marxbadi-Leninbadi) (Dutta)).
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag unan eus ar strolladoù bet savet gante Kuzul Kenoazañ Strolladoù hag Aozadurioù Maoour Su Azia (KKSAMSA).
# Strollad Komunour Osetia ar Su

Strollad Komunour Osetia ar Su (e ruseg: Коммунистическая Партия Южной Осетии; Kommunisticheskaya Partiya Yuzhnoi Osetii) a zo anv ur strollad komunour oberiant e Osetia ar Su, ur republik emren de facto e diabarzh Republik Jorjia, nann-anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel e e diabarzh.
E penn ar Strollad emañ Stanislav Kochiev, kadoriad Parlamant Osetia ar Su war un dro.
Da geñver ar vouezhiadeg evit dilenn Prezidant ar vro bet dalc'het e 2001 ec'h eas gant ar Strollad 24% en tro kentañ ha 40% en eil tro, deuet da vezañ an eil Strollad muiañ-votet da heul Edouard Kokoity.
Da geñver an dilennadegoù evit parlamant Su Osetia bet lidet e 2004 e oa bet tapet gant ar Strollad 24,7% eus ar mouezhioù, gantañ 4 dileuriad diwar 34 en holl.
# Strollad Komunour Pobl Kazakstan

Strollad Komunour Pobl Kazakstan (e kazakeg: Qazaqstan Khalyk Kommunistik Partiyasi; e ruseg: Коммунистическая Народная Партия Казахстана) a zo anv ur strollad komunour oberiant e Kazakstan.
Da geñver an dilennadegoù broadel diwezhañ bet dalc'het e 2004 ec'h eas gant ar Strollad 2,0% eus ar mouezhioù ha ne oa bet tapet ganañ dileuriad ebet ha war digresk ec'h eas an niver a vouezhioù tapet gantañ da geñver ar mouezhiadegoù e 2007 betek 1,31%.

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn ar Strollad (e ruseg)
# Ryūichi Sakamoto

Ryūichi Sakamoto, bet ganet e Tokyo (Japan) d'ar 17 a viz Genver 1952, a zo ur soner, un aktour, ur produour, ur skrivagner, ur c'hanour, ur soner piano hag ur sonaozer.
C'hoariet en deus e-barzh tri film brudet-tre : The Last Emperor, Merry Christmas, Mr. Lawrence ha New Rose Hotel.

## Dedro e Remzad
#### 1970-1979

Ryuichi Sakamoto a zo ganet en ur familh pinvidik, e dad a oa un embannour brudet, anvet eo Kazuki Sakamoto.
Kroget en deus abred-tre ar piano hag ar sonaozadur. Plijout a rae dezhon ar sonerezh pop rock èl The Beatles hag The Rolling Stones.
Studiet en deus e 1970 er National University of Fine Arts and Music, e Tokyo.

## E filmoù evel aktour

* 1983 : Merry Christmas, Mr. Lawrence sevenet gant Nagisa Ōshima,
* 1987 : The Last Emperor gant Bernardo Bertolucci.
# Ràdio Arrels

Ràdio Arrels zo ur skingomz katalanek, eus Hanternoz Katalonia, krouet e 1981 e Perpinyà. Da gentañ ne oa nemet tud a-youl-vat oc'h ober war he zro, hiziv eo tud a vicher. Hogen chomet eo feal d'an talvoudoù diazez: tost d'an dud, gwriziennet er vro, katalaneg hepken, yezh, digor d'ar broioù katalanek all ha da bobloù all ar bed, sonerezh a bep seurt

## Katalanek

Ur skingomz katalanek eo Ràdio Arrels, a laka an dud da gomz ha da selaou katalanek. Digor eo d'ar re yaouank a zo o teskiñ ar yezh er skolioù pe er skol-veur.
C'hwec'h den a labour e ti Ràdio Arrels hag un tregont den all dic'hopr a genlabour.

## Liesdoare

Abadennoù a bep seurt a vez, kaoz a vez eus rugbi, e-barzh “Entre els pals semalers” bep lun da noz, evel eus barzhoniezh pe istor. Klevet e vez rock katalan kenkoulz ha “nova canço catalana” gant Lluís Llach, Raimon, Maria del Mar Bonet pe Jordi Barre.

## Liammoù diavaez

* Ràdio Arrels
* (fr)(en)(ca) Brésil en Catalogne
# Rábanos

Rábanos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 83 (2023).
# Rzeczpospolita

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rzeczpospolita zo ur ger polonek hag a dalv kement ha Republik.
* Rzeczpospolita, zo ur renad politikel polonat anavezet abaoe 1505.
* Rzeczpospolita, kazetenn bolonek krouet e 1982.
# Rágol

Rágol a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Rysy

Rysy (e poloneg hag e slovakeg, distaget [ˈrɨsɨ] e poloneg ha [ˈrisi] e slovakeg) zo ur menez en Tatra Uhel, war an harzoù etre Slovakia ha Polonia. Teir c'hern zo d'ar menez : an hini kreiz zo 2503 m uhelder, hini ar gwalarn zo 2499 m uhelder, ha hini ar gevred zo 2473 m uhelder. Kern ar gwalarn eo menez uhelañ Polonia ; emañ an div all e Slovakia, er c'hreisteiz d'ar vevenn etre an div vro.
E 1840 e oa bet daou zen, Eduard Blasy ha Ján Ruman Driečny, o krimpañ betek al lein evit ar wech kentañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ryszard Kapuściński

Ryszard Kapuściński (4 a viz Meurzh 1932 e Pinsk, e Belarus a-vremañ -- 23 a viz Genver 2007 e Varsovia) a oa un istorour, un c'hazetenner, un bruder, ur barzh hag ul luc'hskeudenner polonat dibabet evit ar priz Nobel. Savet en deus abadennoù-kelaouiñ e-touez ar re baour en Afrika en ur vevañ en o zouez. Dielfennet en deus ivez, gant ur spered lemm, renad Shah Iran, Europa gomunour, ha savet en deus ur bushezskrid eus an Negus.
E levr Koad du a zo bet dilennet Levr gwellañ bloavezh 2000 gant Tud ar gazetenn Lire. Tapet e oa bet gantañ ivez e 2003 ar priz "Priñs Asturiez". Hemañ 'zo unan eus ar skrivagnerien bolonat ar muiañ troet e oberennoù er bed a-bezh.

## Arroudennadoù

Ryszard Kapuściński, e Imperium :
« Teir ez eo ar gwalennoù fallañ evit ar bed. Da gentañ, gouli ar vroadelouriezh. Da c'houde, gouli ar ouennelouriezh. Hag evit echuiñ, gouli ar diazezouriezh relijiel. Teir bosenn unanet dre an hevelep tro-spered, ar memes anver boutin, an diboellegezh klokañ, argadus hag hollc'halloudek. Ne c'haller ket mont tre en ur spered tizhet gant unan eus ar c'hlenvedoù-se. »
# Ráfales

Ráfales zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 150 (2023).
# Ratel

Ratel :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Mellivorinae |
| Genad : | Mellivora |
| Anv skiantel ||
| Mellivora capensis Schreber, 1776 ||
| Statud CITES : | Stagadenn III , Amzeriad adwel dianav |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar ratel (Mellivora capensis) zo ur bronneg eus kerentiad ar mustelideged a vev en Afrika hag e mervent Azia. Ar spesad nemetañ eo er genad Mellivora hag en iskerentiad Mellivorinae.

## Doareoù pennañ

Ar ratel zo ur c'higdebrer bihan 75 cm e gorf, gant ul lost 35 cm. Pouezañ a ra ar pared war-dro 11 kg ha skañvoc'h eo ar parezed. Du eo e vlevenn war e gof, e bavioù, e lost ha lodenn draoñ e benn. Gwenn-gris eo war e gein. E skilfoù a c'hell bezañ 4 cm. Ar ratel a c'hell bevañ 26 bloaz en ur gwarezva ha moarvat nebeutoc'h en natur.

## Annez

Er rannvroioù damsec'h e kaver ar ratel dreist-holl. Ne vev nag en dezerzhioù nag er c'hoadegoù trovanel. Ar pared o deus un dachennad 545 km². Hini ar parezed zo bihanoc'h (war-dro 100 km²) met gallout a ra tizhout 140 km² pa vezont o tesevel o c'helin.

## Emzalc'h

Un hollzebrer eo ar ratel. Debriñ a ra stlejviled (naered binimus en o zouez), laou-koad, buzhug ha kruged a dap dindan an douar gant e skilfoù hir. Gallout a ra chaseal preizhoù brasoc'h evel hoc'hed-dreinek, gedon pe zoken gnoued pe antiloped. Difenn a raio e breizh gant kalon, zoken ouzh ar c'higdebrerien bras evel al leoned pe ar panterenned.

## Gwarezva

Gwarezet eo en Israel hag en India met en arvar emañ e broioù 'zo evel e Nijer.

## Isspesadoù

* M. c. abyssinica -- Etiopia
* M. c. brockmani -- Somalia
* M. c. buchanani -- Nijer
* M. c. capensis -- Namibia ha Suafrika
* M. c. concisa -- Tchad
* M. c. cottoni -- Ituti, Kongo
* M. c. inaurita -- Su Nepal
* M. c. indica -- kornôg India ha mervent Turkestan
* M. c. leuconota -- Kornôg Afrika
* M. c. maxwelli -- Kenya
* M. c. pumilio -- Su Arabia
* M. c. sagulata -- Tanzania
* M. c. signata -- Sierra Leone
* M. c. vernayi -- Botswana
* M. c. wilsoni -- Mervent Iran hag Iraq

## Liammoù diavaez

Ar ratel war Animaldiversity Web
# Ratatouille

    Diwar-benn ur meuz eo ar pennad-mañ. Evit ar film anvet heñvel, sellit ouzh Ratatouille (film).
Ar ratatouille (ger gallek deuet eus ar ger okitanek ratatolha) zo ur meuz eus korn-bro Nisa met anavezet eo e Provañs a-bezh.
Bez’ eo ur meskad legumaj poazhet gant eoul olivez. Ennañ e kaver berjinez, ognon, kourjetez, skilbebr, tomatez ha kignen. Meur a zoare zo da fardañ ratatouille : gallout a reer pe poazhañ al legumaj a-gevret pe poazhañ pep hini anezho disparti a-raok o meskañ.

## Un doare da aozañ

Lakaat skilbebr hag ognon en eoul berv. Gant un dornad holen gros war ar skilbebr d'ober chug. Lakaat an tomatez ha kourjetez war-benn goude ur pennadig. N'eus ket ezhomm a zour. Poazhañ goustad. Gwelloc'h e vo c'hoazh an eil poazhadenn: fetisoc'h ar chug.
Lod a aoz ur gaoteriad evit ur sizhun pe meur a zevezh. An diaesañ eo yenaat etre div boazhadenn. Ne ra nemet gwellaat eus an eil poazhadenn d'eben.

## Meur a zoare da zebriñ

Debret e vez gant kig pe besked. Pe gant riz hepken. Pe gant netra nemet bara, da lipat ar chug. Pa vez bet poazhet meur a wech e c'hall dont da vezañ evel ur seurt kaotigell a c'haller debriñ en-yen war dammoùigoù bara gant ur banne digor-kalon.
# Rathaus Schöneberg

Rathaus Schöneberg (alamaneg a dalvez ti-kêr Schöneberg) a voe savet etre 1911 ha 1914 gant an disavourien Peter Jürgensen ha Jürgen Bachmann, pa oa distag Schöneberg diouzh Berlin. E 1920 e voe staget Schöneberg ouzh Berlin hag e teuas da vezañ sez melestradur Schöneberg.
E-pad rann Berlin (1948 - 1990) e voe staliet ti-kêr Berlin ar C'hornôg e Rathaus Schöneberg. Ti-kêr Berlin ar Reter a oa er Rotes Rathaus e Mitte.
Er blasenn (Kennedyplatz hiziv an deiz) dirak an ti-kêr eo e lavaras John F. Kennedy Ich bin ein Berliner d'ar 26 a viz Even 1963. Abaoe m'eo bet adunvanet Berlin emañ ti-kêr Tempelhof-Schöneberg er Rathaus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ratko Mladić

Ratko Mladić (Ратко Младић e serbeg, ganet d'an 12 a viz Meurzh 1942 pe 1943) zo bet ofiser en Arme Pobl Yougoslavia hag e penn Arme ar Republika Srpska (Republik Serb, e Bosnia ha Herzegovina), e-pad Brezel Bosnia (1992-1996). E 1995 e oa bet tamallet gant al Lez-varn Etrebroadel evit Yougoslavia gozh, ha karezet a bobllazhadeg hag a dorfedoù brezel. Kalz eus an torfedoù-se a denn d'ar pezh a c'hoarvezas e-pad seziz kêr Sarajevo hag e Srebrenica e miz Gouere 1995, pa voe lazhet eno betek 8000 den na oant ket armet, Muzulmiz anezho. Goude bezañ bet o vevañ dindan guzh e-pad 15 vloaz, e oa bet harzet Ratko Mladić d'ar 26 a viz Mae 2011 e Serbia.

## Liammoù diavaez

* United Nations - case information sheet (e saozneg)
# Ratmir C'holmov

Ratmir Dmitriyevitch C'holmov, (e rusianeg: Ратмир Дмитриевич Холмов, e lituanieg: Ratmiras Cholmovas, e saozneg: Ratmir Kholmov) a zo bet ganet d’an 13 a viz Mae 1925 e Chenkoursk (Rusia) ha marvet d’an 18 a viz C'hwevrer 2006 e Moskov (Rusia).
Mestrc’hoarier echedoù lituanian ha soviedat.

## Liammoù diavaez

* Ur bartienn etre Khomov ha Stripunsky, Karaganda, 1994
* E c'hoari e Chess Games
* Statistikoù e ChessWorld.net
* Ur pennad embannet goude e varv
# Ratharsair

Ratharsair pe Ratharsaigh (Raasay e saozneg) zo un enezenn hir etre enez Sgitheanach ha douar-bras Bro-Skos.
Inbhir Àrais eo ar geriadenn vrasañ ha 192 den zo o vevañ en enezenn. Brudet eo Ratharsair dre ma'z eo enni e oa bet ganet ar barzh gouezelek Somhairle MacGill-Eain (Sorley MacLean). Perc'hennet eo bet an enezenn gant meur a glan a-hed an istor.
Talvezout a ra anv an enezenn, a zeu eus an norseg, kement hag "Enez ar Yourc'h". Enni e kaver un isspesad muenned arrous zo dibar d'an enezenn.

## Notennoù

* ↑ Mac an Tàilleir, Iain, (2003) "Placenames P-Z" (pdf). Pàrlamaid na h-Alba.
* ↑ Douglas Gifford, Douglas; Dunnigan, Sarah; MacGillivray, Alan: (Eds.) (2002) Scottish Literature: In English and Scots. Edinburgh University Press.
* ↑ Haswell-Smith, Hamish (2004). The Scottish Islands. Edinburgh: Canongate. pp. 161–166. ISBN 978-1-84195-454-7.