OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Midir

Midir a oa mab Dagda eus Tuatha Dé Danann. Goude ma voe trec'het tud Danann gant klann ar Mhíled, e yeas da veviñ e sidh Brí Léith (hag a hañval bout torgenn Ardach, e kontelezh An Longfort). An anv Midir a zeu ag an heniwerzhoneg midithir ("barner").

## Daveoù

* ↑ In Dúil Bélrai - gluais Sean-Ghaeilge. www.smo.uhi.ac.uk. Kavet : 2016-12-21.
# Midnight, the Stars and You

Midnight, the Stars and You (Hanternoz, ar stered ha te) a zo ur ganaouenn saoznek, savet gant ar bozierien vreizhveuriat James Campbell ha Reg Connelly hag ar pianoour ha sonaozer stadunanat Henry MacGregor Woods.
Enrollet e voe, evit ar wech kentañ, gant Ray Noble hag e laz-seniñ d'ar 16 a viz C'hwevrer 1934 hag Al Bowlly ouzh he c'hanañ. Embannet e voe gant an ti-embann pladennoù Victor d'ar 15 a viz Eost da-heul.
Anavezet-mat eo Midnight, the Stars and You gant ar filmgarourien dre ma voe dibabet gant Stanley Kubrick da echuiñ The Shining (1980) : zoumañ a ra ar c'hamera, war e bouezig, betek unan eus al luc'hskeudennoù ouzh moger al leti "Overlook" ha diskouez "Jack Torrance" (Jack Nicholson) e-touez kouvidi ul lid-degemer bet dalc'het... tri-ugent vloaz abretoc'h.

## Selaou Midnight, the Stars and You...

* ...kanet gant Al Bowlly e 1934.
* ...er film The Shining oc'h echuiñ ganti.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Midnight, the Stars and You el lec'hienn Songbook.
* ↑ Ray Noble And His Orchestra ‎– Midnight, The Stars And You / An Hour Ago This Minute el lec'hienn Discogs.
# Mairieux

Kumunioù Frañs :
| Anv | Mairieux |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Mairieux en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Nord Maubeuge |
| Kanton | Maubeuge-Norzh |
| Kod INSEE | 59370 |
| Kod-post | 59600 |
| Maer | Léon Loiseau |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,49 km² |
| Led | 50° 18' 51" Norzh |
| Hed | 03° 59' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 124 m |
| Uhelder bihanañ | 129 m |
| Uhelder brasañ | 169 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 749 (2007) |
| Stankter | 115 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Mairieux a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Maisnil

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maisnil |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Maisnil e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62539 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | André Masson |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,14 km² |
| Led | 50° 20' 47" Norzh |
| Hed | 02° 21' 55" Reter |
| Uhelder kreiz | ... m |
| Uhelder bihanañ | 123 m |
| Uhelder brasañ | 156 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 243 (2007) |
| Stankter | 47 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maisnil a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Maisoncelle

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maisoncelle |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Canche Ternoise |
| Kanton | Le Parcq |
| Kod INSEE | 62541 |
| Kod post | 62310 |
| Maer | Florent Denoyelle |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,3 km² |
| Led | 50° 26' 56" Norzh |
| Hed | 02° 08' 39" Reter |
| Uhelder kreiz | 120 m |
| Uhelder bihanañ | 87 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 114 (2007) |
| Stankter | 26 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maisoncelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Mairena del Aljarafe

Mairena del Aljarafe zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Mairéad Ní Mhaonaigh

Mairéad Ní Mhaonaigh zo ur ganerez iwerzhonat, bet ganet d'ar 1959 e Gaoth Dobhair, e Kontelezh Donegal. Er bloavezhioù 1984-2020 o kanañ e-barzh ar strollad Altan.

## Liammoù diavez

* Lec'hienn ofisiel Altan
# Mairena

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mairena zo un anv-lec'h spagnolek, hini meur a gumun e Spagn, hag un anv-tiegezh.

## Kumunioù
### e proviñs Sevilla

* Mairena del Alcor
* Mairena del Aljarafe

## Ranngumun

* Mairena, e kumun Nevada (Granada), e proviñs Granada.

## Tud

* Antonio Mairena (1909-1983), kaner flamenco.

## Relijion

* Virgen de Mairena, eo anv ar Werc'hez Vari e kumun Puebla del Príncipe, e proviñs Ciudad Real e Spagn.
# Mairena del Alcor

Mairena del Alcor zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Maisnil-lès-Ruitz

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maisnil-lès-Ruitz |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Houdain |
| Kod INSEE | 62540 |
| Kod post | 62620 |
| Maer | Jacques Miniot |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,56 km² |
| Led | 50° 27' 10" Norzh |
| Hed | 02° 35' 09" Reter |
| Uhelder kreiz | 150 m |
| Uhelder bihanañ | 91 m |
| Uhelder brasañ | 151 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 431 (2007) |
| Stankter | 257 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maisnil-lès-Ruitz a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: distrujet e voe an iliz katolik e 1915.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Maisoncelles-Pelvey

Maisoncelles-Pelvey :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Aunay-sur-Odon |
| Kod kumun | 14389 |
| Kod post | 14310 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Hauret 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Pré-Bocage Intercom |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 260 ann. (2020) |
| Stankter | 48 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 103 m — brasañ 193 m |
| Gorread | 5,4 km² |
| kemmañ |
Maisoncelles-Pelvey a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* * Iliz katolik Sant Jord
* Ar c'halvar
* Ar poull-kannañ

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1969 | Meurzh 2014 | Christian Hauret | tu-dehou, distrollad | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Maisoncelles-la-Jourdan

Maisoncelles-la-Jourdan :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Vire |
| Kod kumun | 14388 |
| Kod post | 14500 |
| Maer Amzer gefridi | Guy Vélany 2014-2015 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 173 m — brasañ 289 m |
| Gorread | 13,54 km² |
| kemmañ |
Maisoncelles-la-Jourdan a oa ur gumun eus departamant gall Calvados.
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E miz Mae 1828 e kouezhas ar gurun ouzh an iliz e-pad un oferenn, ul lodenn eus ar c'hloc'hdi a gouezhas war an nev, c'hwec'h den a voe lazhet, ar maer, An Aotrou de Maisoncelles en o mesk, un hanter-kant bennak a dud o vout gloazet.

### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas trizek den nann soudard e Maisoncelles e mizioù Even hag Eost 1944 abalamour d'ar brezel, daou anezhe a voe lazhet gant bombezadegoù e miz Even; d'an 10 a viz Eost e voe taget an Alamaned gant ar 1añ Arme eus Tirlu SUA e Maisoncelles e-pad Emgann Mortain.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Amand, XVII$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Vire emañ Maisoncelles.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 31 Kerzu 2015
* ↑ Charles-Louis Lesur, Annuaire historique universel pour 1828, Embannadurioù Thoisnier-Desplaces, Pariz, miz Du 1829, pajennoù 213 ha 214]
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Stone and stone - Second World War books
* ↑ EBSSA
# Luigi Sprega

Luigi Sprega a zo bet ganet e 1829 e Roma (Italia) ha marvet d'an 2 a viz C'hwevrer 1887.
Mestrc'hoarier, saver ha studier kudennoù echedoù italian.
C'hwechvet e voe en Tournamant Broadel Kentañ e Roma e 1875. Dont a reas ar maout gantañ en eil hini e Livorno e 1878, gant 14 poent diwar 16. C'hwec'hved e voe c'hoazh, a-gevred gant d'Aumiller, e en Tournamant Broadel 1881 e Milano.
E-pad 10 vloaz e voe e penn rubrik an echedoù en "Nuova Rivista".
# Luis (lizherenn)

Luis (ᚂ) a zo eil lizherenn al lizherenneg oghamek. Tennañ a ra hec'h anv eus luise "flamm" pe eus lus geotenn. He zalvoudegezh fonetik a zo l.
An Auraicept na n-Éces a c'hlos anezhi cairtheand (onn ar menezioù pe hiliber).
# Luis Arcaraz

Luis Arcaraz (1910-1963) zo ur sonaozour ha pianoour mec'hikan. Seniñ a reas e meur a film.

## Filmoù

* En “La reina del mambo”, c'hoariet gant María Antonieta Pons ha Gustavo Rojo, e sonas evit meur a abadenn dañs.
* En “Cantando nace el amor”, renet gant Miguel M. Delgado, c'hoariet gant Raúl Martínez hag Elsa Aguirre, e son a bep eil gant Agustín Lara hag e laz, gant Dámaso Pérez Prado hag e laz, ha gant “Los Panchos”.

## Liammoù diavaez

* Luis Arcaraz - Cerezo Rosa - YouTube
# Luino

Luino zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Luis

Luis zo un anv-badez spagnolek, kevatal gant Loeiz e brezhoneg

## Yezhoù all

* Luís, e portugaleg
* Loeiz, e brezhoneg
* Louis, e galleg ha saozneg
* Ludwig, en alamaneg
* Lewis e saozneg
* Ludovico en italianeg

## Tud
### Chile

* Lucho Gatica (1928-2018), kaner chileat
* Luis Sepúlveda (1949-2020), skrivagner

### Spagn

* Luis Iañ ( 1707-1724), a renas 229 deiz ; mab e oa da Felipe V ha María Luisa de Saboya
* Luis Cernuda (1902-1963), skrivagner, barzh, dramaour
* Luis Buñuel, filmaozer spagnol
* Luis Cabeza de Vaca, eskob Palencia e 1537-1550
* Luis de Góngora y Argote, barzh
* Luis Ocaña, marc'hhouarner ha gounezer Tro Bro-C'hall
* Luis Tristán (1585-1624), livour
# Luis Carlos de Morais Junior

Luis Carlos de Morais Junior, anavezetoc'h evel Lui Morais, ganet en Humaitá, Rio de Janeiro, e Brazil e 1961, a zo ur skrivagner brazilian.
# Luigi Pirandello

Luigi Pirandello zo ur barzh italian ganet e 1867 ha marvet e 1936. Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1934.

## Oberennoù
### C'hoariva

* Lumìe di Sicilia (1910)
* Il dovere del medico (1913)
* Se non è così (1915)
* Cecè (1915)
* Pensaci, Giacomino (1916)
* Liolà (1916)
* Così è (se vi pare) (1917)
* Il berretto a sonagli (1917)
* La giara (1917)
* Il piacere dell'onestà (1917)
* La patente (1918)
* Ma non è una cosa seria (1918)
* Il giuoco delle parti (1918)
* L'innesto (1919)
* L'uomo, la bestia e la virtù (1919)
* Tutto per bene (1920)
* Come prima, meglio di prima (1920)
* La signora Morli, una e due (1920)
* Sei personaggi in cerca d'autore (1921)
* Enrico IV (1922)
* All'uscita (1922)
* L'imbecille (1922)
* Vestire gli ignudi (1922)
* L'uomo dal fiore in bocca (1923)
* La vita che ti diedi (1923)
* L'altro figlio (1923)
* Ciascuno a suo modo (1924)
* Sagra del signore della nave (1925)
* Diana e la Tuda (1927)
* L'amica delle mogli (1927)
* Bellavita (1927)
* O di uno o di nessuno (1929)
* Come tu mi vuoi (1930)
* Questa sera si recita a soggetto (1930)
* Trovarsi (1932)
* Quando si è qualcuno (1933)
* La favola del figlio cambiato (1934;)
* Non si sa come (1935)

### Romantoù

* L'esclusa - (1901)
* Il turno - (1902)
* Il fu Mattia Pascal (1904)
* Suo marito (1911)
* I vecchi e i giovani(1913)
* Quaderni di Serafino Gubbio operatore (1925)
* Uno, nessuno e centomila (1925)
# Luigi Sabatelli

Luigi Sabatelli (ganet e 1772 e Firenze - marvet en 1850 e Milano) a oa ul livour italian nevezklasel.
# Luimneach

Luimneach (Limerick e saozneg) a zo ur gêr vras eus kornaoueg Iwerzhon. 90 000 den bennak a zo o chom e kêr ha tro-war-dro. Gevellet eo gant Kemper.
# Luis Cernuda

Luis Cernuda :
| Anv ofisiel | Luis Cernuda Bidou |
| Obererezh | barzhonegoù |
| Ganedigezh | 21 a viz Gwengolo 1902 e Sevilla, Spagn |
| Marv | 5 a viz Du 1956 e Mec'hiko |
| Yezh skrivañ | spagnoleg |
| Enorioù | Premio Literario Lambda |
| kemmañ |
Luis Cernuda Bidou (pe Bidón) (Sevilla, 21 a viz Gwengolo 1902 – Mec'hiko, 5 a viz Du 1963) oa ur skrivagner spagnol, barzh, dramaour ha plaengomzer.

## Barzhonegoù

* Perfil del aire (1927),
* Donde habite el olvido (1965),
* El joven marino (1936),
* La realidad y el deseo (1936),
* Invocaciones a las Gracias del Mundo (1940),
* Las nubes (1943),
* Como quien espera el alba (1943),
* Poemas para un cuerpo (1957).

## Levrlennadur

* en italianeg : Dario Puccini, Romancero de la Resistenza Spagnola (1936-1965), Laterza, 1974 (bet embannet e galleg ivez: Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976).

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976, pajenn 453
# Mara

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mara zo anv meur a lec'h, meur a zen, ha meur a dra.

## Kumunioù

* Mara (Sardigna), kumun italian e Sardigna
* Mara (Aragon), kumun spagnol en Aragon
* Mara (Venezuela), kumun e stad Zulia e Venezuela

## Stêrioù

* ar Mara (Roumania), stêr en Roumania
* ar Mara (Tanzania), stêr en Tanzania

## Tud

* Celia Mara, kanerez eus Brazil
* Gertrud Elisabeth Mara, kanerez opera alaman
* Kate Mara, aktorez stadunanat
* Moussa Mara, politiker eus Mali
* Rooney Mara, aktorez stadunanat
# Mara (Sardigna)

Mara zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna, e rannvro Meilogu. 50 km zo ac'hano da Alghero evel da Sassari. 528 a dud zo eno o chom.
# Mara Patagonia

Mara Patagonia :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Caviidae |
| Genad : | Dolichotis |
| Anv skiantel ||
| Dolichotis patagonum (Zimmermann, 1780) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mara Patagonia (Dolichotis patagonum) a zo ur c'hrigner hag a vev er pampa, e kreiz ha su Arc'hantina.

## Stumm

Etre 8 ha 16 kg eo e bouez ha war-dro 70 cm hirder e gorf, gant ul lost bihan 5 cm. Gell-gris eo e vlevenn war e gein ha gwenn war e gof.
Pevar biz a zo d'e bavioù a-raok ha 3 d'e bavioù a-dreñv, an holl anezho gant skilfoù lemm.

## Parañ

Ar c'houbladoù a chom asambles a-hed o buhez, ha parañ a reont div pe deir gwech ar bloaz (an aliesañ e kreiz ar goañv hag en nevezamzer). An dougen a bad 3 miz ha ganet e vez un torad etre 1 ha 3 c'holen ennañ.
Bodet e vez kelin meur a goublad (betek 15 anezho) en un douarenn ma vezont desavet holl asambles. Pep koublad a ya d'e dro en douarenn da reiñ bronn d'e hini bihan.
Tizhout a ra mara Patagonia e oad gour da 2-3 miz evit ar parezed ha 6 miz evit ar pared.

## Emzalc'h

Oberiant eo diouzh an deiz ha tremen ul lodenn vat eus e amzer o tommheoliañ.
Bevañ a ra a-goubladoù dreist-holl met a-wechoù en em vod a-strolladoù bras (betek 70 loen).
Dilec'hiañ a ra ar mara o kerzhet, o lammat evel ur c'honikl pe o c'haloupat (betek 45 km/eur).
En em vagañ a ra diwar geot hag a bep seurt plant.

## Arvar

En arvar da vont da get emañ mara Patagonia, dreist-holl evit daou abeg:
* distruj e lec'h-bevañ
* kevezerezh gant ur bronneg degaset gant mab-den: gad ar C'hab.
# Marabou Afrika

Marabou Afrika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Ciconiiformes |
| Kerentiad : | Ciconiidae |
| Genad : | Leptoptilos |
| Anv skiantel ||
| Leptoptilos crumenifer (Lesson, 1831) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Marabou Afrika (Leptoptilos crumenifer) a zo un evn hirc'harek hag a vev en Afrika issahara.

## Doareoù pennañ

Un evn bras eo marabou Afrika (war-dro 2.50 m), pavioù hir ha gris dezhañ, du pe gris-teñval e gein hag e zivaskell, gwenn e gof. Dibluñv eo e c'houzoug hag e benn. Ur c'hodell ruz zo a-istribilh ouzh e c'houzoug hag a servij p'emañ an evn o vragal.
Bevañ a ra betek 25 bloaz.

## Gouennañ

Adalek an oad a 4 bloaz eo gouest da ouennañ hag an aliesañ e chom ar c'houblad asambles a-hed o buhez. Dozvet e vez 2 pe 3 vi gant ar barez en un neizh graet gant briñsennoù.
Er c'houlz-amzer sec'h e c'hoarvez ar gouennañ dre m'eo bas an dour ha diwar-se aezetoc'h pakañ gleskered ha pesked a ya d'ober magadur ar ploged.

## Boued

Un debrer gagnoù eo marabou Afrika. Gallout a ra debriñ stlejviled, pesked pe mirc'hed-raden ivez.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Marabou argala

Marabou argala :
| Ur marabou argala. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Ciconiiformes |
| Kerentiad : | Ciconiidae |
| Genad : | Leptoptilos |
| Anv skiantel ||
| Leptoptilos dubius (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar marabou argala a zo un evn hirc'harek, Leptoptilos dubius an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e biz India.

## Daveenoù

* ↑ Leptoptilos dubius war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maracalagonis

Maracalagonis zo ur gumun hag ur gêr eus Italia, en enez Sardigna , e proviñs Cagliari.
# Mara Chaco

Mara Chaco :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Caviidae |
| Genad : | Dolichotis |
| Anv skiantel ||
| Dolichotis salinicola Burmeister, 1876 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mara Chaco (Dolichotis salinicola) a zo ul loen krigner pevarzroadek hag a vev er Chaco, en Arc'hantina, Bolivia ha Paraguay.
# Marabou

Maraboued :
| L. javanicus, luc'hskeudennet e Park broadel Bandhavgarh (stad Madhya Pradesh, India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Ciconiiformes |
| Kerentiad : | Ciconiidae |
| Anv skiantel ||
| Leptoptilos Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar maraboued eo an evned hirc'harek bras-kaer a ya d'ober ar genad Leptoptilos, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù

Tri spesad hirc'hareged a ya d'ober ar genad :
* Leptoptilos crumenifer (marabou Afrika),
* Leptoptilos dubius (marabou argala),
* Leptoptilos javanicus (marabou Java).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ciconiidae/Leptoptilos (lennet e-barzh d'ar 14 a viz Ebrel 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Marabou Java

Marabou Java :
| Leptoptilos javanicus. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Ciconiiformes |
| Kerentiad : | Ciconiidae |
| Genad : | Leptoptilos |
| Anv skiantel ||
| Leptoptilos javanicus (Horsfield, 1821) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Marabou Java a zo ur spesad evned hirc'harek bras, Leptoptilos javanicus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Ciconia Javanica (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).

## Boued

Bevañ a ra diwar besked dreist-holl ha kemer kresteneged, raned, razhed ha stlejviled ivez.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Nepal hag India, dre Azia ar gevred, da Inizi Bras Sunda.

## Liammoù diavaez

* (en) Leptoptilos javanicus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Leptoptilos javanicus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Leptoptilos javanicus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Leptoptilos javanicus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mara (bronneg)

Maraed :
| Dolichotis patagonum ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Caviidae |
| Genad : | Dolichotis |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar maraed eo ar bronneged a ya d'ober ar genad Dolichotis.

## Spesadoù

2 spesad maraed a zo ennañ:
* mara Chaco (Dolichotis salinicola)
* mara Patagonia (Dolichotis patagonum)
# Morreder hobregonet

Ar Morreder hobregonet a oa un doare bag vrezel implijet e fin an XIX$^{vet}$ kantved ha betek penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved. Savet e oa bet ar bigi-se evel ar morrederien all evit bezañ oberiant e-pad pell evel lestr brezel e-unan, gouest da drec'hiñ forzh peseurt lestr nemet ar re hobregonet, met kap e oa da dec'hout prim m'en em gavje gant unan.
E-pad degadoù a vloavezhioù, an teknologiezh-mor ne oant ket aet prim war-raok evit reiñ an tu d'ar saverien bigi da gavout un doare bag brezel a vije gant un hobregon kreñv met ivez gant posublded seveniñ kefridioù hir-hent ha gant tizh. Dre-se, e penn kentañ ar bloavezhioù 1880 ha 1890, meur a vorlu o doa kavet gwelloc'h sevel morrederien gwarezet, a oa diazezet war mennad un hobregon skañv evit ar bourzh da wareziñ lodennoù diazez ar vag. Siwazh, e fin ar bloavezhioù 1880, diorroadur an armamant bliv a-fed kanolierezh gant obuzennoù tarzh-uhel o devoa rediet da ouzhpennañ hobregonoù kostez. Ijinadenn an hobregon dirak e beg ar vag e kreiz ar bloavezhioù 1890 en doa krouet un hobregon ampart gant nebeutoc'h a bouez.
Disheñvel e oa ar mentoù hervez ar bigi hag ar broioù. Ar morreder hobregonet a oa disheñvel diouzh ar morreder gant e hobregon skañv tro-dro. Ar c'hentañ morreder hobregonet, bag Morlu Impalaeriezh Rusia ar Jeneral-Amiral, a oa bet lañset e 1873, a oa ur c'hemmesk etre bag dre lien ha keflusker dre aezhenn. Er bloavezhioù 1890, ar morrederien o doa paouezet gant implij ar gouel ha kroget e oant da gaout neuzioù modern.
# Morro Dois Irmãos

Morro Dois Irmãos, pe torgenn an daou vreur e brezhoneg zo un anv roet da zaou lec'h e Brazil
* Morro Dois Irmãos (Fernando de Noronha)
* Morro Dois Irmãos (Rio de Janeiro)
# Morro Reatino

Morro Reatino zo ur gumun en Italia, e proviñs Rieti ha rannvro Lazio.