OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Romanengo

Romanengo a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Romangordo

Romangordo zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 246 (2023).
# Sant-Fregan

Sant-Fregan :
| Maner Penmarc'h. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Frégant |
| Bro istorel | Bro-Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Lesneven |
| Kod kumun | 29248 |
| Kod post | 29260 |
| Maer Amzer gefridi | Cécile Galliou 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Kumuniezh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 851 ann. (2020) |
| Stankter | 101 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 36′ Norzh 4° 23′ Kornôg / 48.6, -4.38 |
| Uhelderioù | bihanañ 7 m — brasañ 76 m |
| Gorread | 8,41 km² |
| Sant-Fregan ||
| kemmañ |
Sant-Fregan (distaget) a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lesneven, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Sant-Fregan, Coar e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Branellec, kure, 50 vloaz.
* Tud eus ar gumun a gemeras perzh en Emgann Kergidu d'ar 24 a viz Meurzh 1793 e-kichen Plougouloum; un dell-gastiz a 250 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 34 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,05% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Maner aet da get.
* Maner Penmarc'h.
* Lec'hienn galian-ha-roman Kerradeneg.
* Iliz katolik Sant Gwenole.
* Feunteun Sant-Gwenole.
* Maner Penmarc'h.
* Maner Lezvern hag e vilin.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Fregan war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie , La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 157 ha 158
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Sant-Gerent

Sant-Gerent :
| An iliz katolik. ||
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ankiniz |
| Kod kumun | 44160 |
| Kod post | 44150 |
| Maer Amzer gefridi | Thierry Michaud 2014-2018 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Bro Ankiniz |
| Lec'hienn Web | www.saint-gereon.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 939 ann. (2016) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 12″ Norzh 1° 11′ 50″ Kornôg / 47.37, -1.19722222222 |
| Uhelderioù | bihanañ 6 m — brasañ 51 m |
| Gorread | 7,51 km² |
| Sant-Gerent ||
| kemmañ |
Sant-Gerent (Saint-Géréon e galleg ofisiel) a oa ur gumun a Vreizh, e Kanton Ankiniz, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Anv

Stummoù skrivet ː
* Sancti Gereonis Aurelianis, 1104; Saint Geno, 1123; Sanctus Geronus, 1278

## Ardamezioù

En glazur plezek en aour

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Sant-Gerent e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Ankiniz hag e Bann Ankiniz. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Ankiniz.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,99% eus he foblañs e 1911.

#### Kemmoù Arondisamant

* E 1926 e voe lakaet ar gumun en Arondisamant Naoned pa voe diskaret Arondisamant Ankiniz. Lakaet e voe en Arondisamant Ankiniz pa voe adsavet e 1943.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas un den eus ar gumun en Alamagn d’ar 24 a viz Mae 1945 hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kendeuzet e oa bet gant Ankiniz d'ar 1añ a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Ankiniz-Sant-Gerent.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Monumant ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Kastell L'Ecochère XIX$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Gerent (1840).

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Bedeau Aotrounez l'Ecochère | En glazur e gebrenn en aour, heuliet ouzh kab gant teir moualc'henn en argant, an hini kreiz kurunet, hag ouzh beg gant ur vataraz en aour |

## Pennadoù kar

* Ankiniz,
* Ankiniz-Sant-Gerent.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Erwan Vallerie ː Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Gerent
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Recueil des actes administratifs spécial n°101,‎ 26 Gwengolo 2018
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
# Sant-Gondran

Sant-Gondran :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Saent-Gondran |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Gondran |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Meled |
| Kod kumun | 35276 |
| Kod post | 35630 |
| Maer Amzer gefridi | Yannick Larivière-Gillet 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il |
| Bro velestradurel | Bro Roazhon |
| Lec'hienn Web | www.saint-gondran.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 586 ann. (2020) |
| Stankter | 133 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 16′ 04″ Norzh 1° 50′ 04″ Kornôg / 48.2677777778, -1.83444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 105 m bihanañ 80 m — brasañ 121 m |
| Gorread | 4,4 km² |
| Sant-Gondran ||
| kemmañ |
Sant-Gondran (Saint-Gondran e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Hazhoù e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pevarzek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,47% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe, soudard er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel a varvas en Emgann Rossignol e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Geflusket d’an 3 a viz Here 1956 en Oran .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar maen-bonn.
* An iliz katoloik.
* Maen-bonn miltir roman.
* Iliz katolik Sant Gondran.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Glad Sant-Gondran

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Gouenoù

Sant-Gouenoù :
| Anv gallaouek | Saent-Goéno |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Gouéno |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Koedlinez (betek 2015) Plened (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22297 |
| Kod post | 22330 |
| Maer Amzer gefridi | Jackie Aignel 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | ar Menez |
| Bro velestradurel | Bro Kreiz-Breizh |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 689 ann. (2013) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 16′ 06″ Norzh 2° 34′ 02″ Kornôg / 48.268333333, -2.567222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 210 m bihanañ 149 m — brasañ 313 m |
| Gorread | 20,08 km² |
| Sant-Gouenoù ||
| kemmañ |
Sant-Gouenoù a oa ur gumun eus Kanton Plened-Yugon e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Kendeuzet e oa gant c'hwec'h kumun-all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Ar Menez.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Brezel 1870-1871: mervel a reas pevar soudard eus ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 91 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Kemeret e voe 32 880 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, en noz etre ar 1añ hag an 2 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Gouenoù.
* Chapel Intron-Varia.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Gouenoù war Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 3 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 273, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
# Sant-Gravez

Sant-Gravez :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Saent-Gravae |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Gravé |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Kistreberzh |
| Kod kumun | 56218 |
| Kod post | 56220 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Bonne 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Kistreberzh |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr)www.saint-grave.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 710 ann. (2020) |
| Stankter | 45 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 43′ 36″ Norzh 2° 16′ 46″ Kornôg / 47.7266666667, -2.27944444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 75 m bihanañ 2 m — brasañ 91 m |
| Gorread | 15,75 km² |
| Sant-Gravez ||
| kemmañ |
Sant-Gravez a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.

## Douaroniezh

* Bevennet eo ar gumun gant ar stêrioù Aer hag Oud.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Paolieg; e Bann Roc'h-an-Argoed e oa; dilamet e voe kanton Paolieg ha lakaet Sant-Gravez e kanton Roc'h-an-Argoed bet brasaet e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Alaer en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 42 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,25 % eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An daol-vaen.
* Taol-vaen "Les Follets".
* Kastell "Kankoed", XV$^{vet}$ kantved, gant ur c'houldri.
* Kastell "Le Brossais", XIX$^{vet}$ kantved.
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Denez.
* Chapel "La Bogerais", XVI$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (br) Sant-Gravez war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 349
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Sant-Gravez - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Plakenn en iliz katolik
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Moudenn (korfadurezh)

E korfadurezh an dud, ha hini ar bronneged dre vras, ar voudenn pe kaezour eo an tamm tuchennig kig a gaver gant an eil reizh hag eben a-us organoù ar genel. Da vare ar gaezouregezh e teu blev war an duchennig kig-se.
Mons pubis (moudenn ar c'haol) eo anv latin ar c'haezour.

## Yezhoù

Moudenn avat a reer e brezhoneg eus an takad bolzet, druzoni anezhañ, a zo e traoñ kof ar merc'hed . Mons Veneris eo an anv latin, da lavarout eo moudenn Gwener, uheloc'hik eget ar c'hourzh. Dre astenn e reer an anv-se eus ar c'hourzh ivez.
A-hend-all e vez graet "ar mouded" eus ar merc'hed gant paotred dizereat zo.
E saozneg e veze lavaret fanny hill, da lavarout eo "moudenn ar giez/ar gazhez/ar c'hont" (anvioù dizereat rev ar merc'hed), hervez doare abalamour da Fanny Hill, romant erotek saoznek brudet an XVIII$^{vet}$ kantved skrivet gant John Cleland.

## Pennadoù kar

* Kourzh
* Ellig
# Moudenn (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Moudenn (el liester mouded pe moudennoù) zo ur ger dezhañ meur a ster hag a denn d'ar gounezerezh ha d'an douaroniezh, dreist-holl, hag a dalvez d'ober anv eus un uhelenn, bras pe bihan.
# Mouchouer-godell

Ur mouchouer-godell, pe mouchouer (met mouchouerioù all zo), pe frilien, pe lien-fri, zo ur pezh danvez a vez gant an dud en ur c'hodell evit gallout c'hwezhañ pe torchañ o fri peurvuiañ.
Implijoù all zo d'ar mouchouerioù-godell: torchañ an tal pa vezer dour-c'hwez, ar gwad pa vezer o wadañ, an daeloù pa vezer o ouelañ, lakaat war ar penn pa vezer diskabell dindan an heol, ha da vare ar c'himiad.

## Kimiad

Implijet e veze ar mouchouerioù da goulz ar c'himiadoù bras pa vezent hejet en dorn.

## Daeloù

implijet e vez ar mouchouer-godell da dorchañ daeloù diwar ar jodoù.
Hervez ar skrivagner Ambrose Bierce (Devil's Dictionary):
    Mouchouer-godell : karrezadig seiz pe lien a selvij da seveniñ kargoù mezhus liesseurt, a denn d'an dremm, ha talvoudus en obidoù evit kuzhat an diouer a zaeloù.

## E godell ar bruched

Gant porpantoù zo e vez lakaet ur mouchouer e godell ar bruched ha diskouezet ur c'horn anezho.

## Ober ar mouchouerioù

Ar mouchouerioù zo e lin pe kotoñs.

## Mouchouerioù paper

Mouchouerioù-fri paper a zo abaoe un toullad bloavezhioù.
# Mouchig-Dall

Mouchig-Dall a zo un abadenn skinwel e brezhoneg evit ar vugale skignet war France 3 abaoe 2003. Kinniget eo gant Goulwena an Henaff ha Riwal. Skignet eo bet an abadenn ziwezhañ d'an 20 a viz Even 2012, war-lerc'h diviz Frañs 3 Breizh lakaat un termen da grouadur abadennoù-nevez deus an heuliad.

# Pennaenn

Birvilh ha lusk a vez roet d'an abadenn gant daou dudenn : Goulwena ha Riwal. Etre daou sketch e vez skignet tresadennoù-bev, rimadelloù, pe c'hoazh sonennoù hag oberiañtizoù a bep-seurt kinniget gant bugale ar skolioù e brezhoneg.

# Stagadennoù
## Menegoù

* ↑ http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=26396

## Liammoù diavez

* Lec'hienn ofisiel e brezhoneg
# Mouchin

Mouchin :
| An iliz ha monumant ar re varv. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Cysoing |
| Kod kumun | 59419 |
| Kod post | 59310 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Devaux 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Pévèle-Carembault |
| Lec'hienn web | mouchin.net.pagesperso-orange.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 416 ann. (2020) |
| Stankter | 154 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 23 m — brasañ 54 m |
| Gorread | 9,19 km² |
| kemmañ |
Mouchin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Mouchouer

Ur mouchouer zo ur pezh danvez, karrezek, ha dezhañ implijoù liesseurt hervez penaos e vez pleget.

## Mouchouer-godell

Ur mouchouer-godell zo graet evit lakaat er c'hodell.
* darn zo graet evit lakaat er c'hodell-vruched,
* darn evit torchañ ar fri.
Komzet e veze eus mouchouerioù brodet.

## Mouchouer-gouzoug

Ur mouchouer-gouzoug a zo graet evit bezañ lakaet e kerc'henn an dud. Kar eo d'ar skerb ha d'ar gravatenn.

### Skouted

Unan eus arouezioù ar skouted eo ar mouchouer lakaet e kerc'henn izili ar gevredigezh.

## Mouchouer-penn

Ur mouchouer, pe mouchouer-penn a vez graet ivez eus ur pennwisk a vez lakaet war ar penn. Douget e veze e broioù zo eus Kornogeuropa betek ar bloavezhioù 1960 da vihanañ.
E Breizh e veze douget gant maouezed o vont d'an iliz, rak ne oa ket dereat dezho bezañ diskabell, pe e blev evel ma veze lavaret, tra ma veze koefoù c'hoazh gant ar re goshoc'h, ha togoù gant ar re binvidikañ.
Diouzh ar c'hiz e oa, hag arouez giz Pariz e oa zoken. Ur mouchouer-penn anvet Flora a oa bet krouet gant ar gompagnunezh Gucci evit Grace Kelly en 1956. Douget e veze ivez gant tud brudet evel Audrey Hepburn, plac'h an togoù alies er filmoù koulskoude, Brigitte Bardot, ­Jackie Kennedy, Sophia Loren pe Marilyn Monroe.

### Distro

E dibenn an XXvet kantved eo deuet ar c'hiz en-dro da Gornogeuropa, eus ar Reter Nesañ ar wech-mañ, ha kar eo d'an niqab.

## Skeudennoù

* E 1586, maouez e Meissen, en Alamagn, e kañvoù.
* Koueriadez c'hall o reiñ bronn gant Jules Dalou (1873), Victoria and Albert Museum, Londrez
* Koueriadezed alaman en 1952
* Leanezed e Sevilla (Andalouzia) en 2007 : ur ouel, ha n'eo ket ur mouchouer diouzh ar c'hiz a zo gante war o fennoù.

## Liammoù diavaez

* http://www.liberation.fr/cahier-special/0101108843-le-foulard-et-la-maniere
# Sergei Kariakin (Ukraina)

Sergei Kariakin (en ukraineg: Сергій Карякін, e rusianeg Сергей Карякин) a zo bet ganet d'an 12 a viz Genver 1990 e Simferopol, en Ukraina.
Mestrc'hoarier echedoù ukrainat ha rusian.
Mestr Meur Etrebroadel yaouankañ ag istor an echedoù eo: 12 vloaz ha 7 miz edo pa oa bet tapet an titl gantañ.
2 732 edo e renk Elo (FIDE) d'ar 1añ a viz Ebrel 2008 : en trizekvet plas eo e-mesk c'hoarierion echedoù ar bed a-bezh.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* Partiennoù Kariakin e Chessgames
# Serge Voronoff

Samuel Abramovitch Voronov, anavezetoc'h evel Serge Voronoff (en ruseg: Сергей Абрамович Воронов, Sergueï Abramovitch Voronov ; war-dro an 10 a viz Gouhere 1866 – 3 a viz Gwengolo 1951) a oa ur surjian gall a orin rus brudet dre ma imboude kelloù marmouzien war ar wazed p'edo o labourat e Bro-C'hall e bloavezhioù 1920 ha 1930. Gant an dro-vicher-se e teuas da vout brudet-bras ha pinvidik-mor. Oberataet gantañ e vije bet kalz a arzourien pe kalz a dud vrudet evel Gabriele D'Annunzio, Pierre Loti, Blaise Cendrars, Sacha Guitry, Mustafa Kemal. Goude ur pennad e voe gwelet evel ur filouter. Pa varvas en 1951 da 85 bloaz, e oa damankouaet ha gwall nebeud a gazetennoù a reas meneg eus an darvoud. En 1999 e voe kaoz zoken e oa deuet viruz ar SIDA, kavet e 1980, eus imboudoù Voronoff er bloavezhioù 1920.
# Sergei Kariakin (Estonia)

Sergei Kariakin a zo bet ganet e 1964.
Ur mestrc'hoarier echedoù estonian eo.
2 189 edo e renk Elo (FIDE) diwezhañ.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* Partiennoù Kariakin e Chessgames
# Sergei Eisenstein

Sergei Mic'hailovitch Eisenstein (e ruseg:Сергей Михайлович Эйзенштейн), ganet e Riga (Latvia) d'an 22 a viz Genver 1898 ha marvet d'an 11 a viz C'hwevrer 1948 e Moskva, Rusia (Unaniezh Soviedel), a oa ur filmaozer eus an Unaniezh Soviedel.

## Roll filmoù

* 1924 : Statcha (an harz-labour)
* 1925 : Bronenosets Potyomkin (Al lestr-hobregonet Potyomkin)
* 1927 : Oktyabr': Desyat' dney kotorye potryasli mir (Miz Du: Dek devezh hag a horjellas ar bed)
* 1929 : Staroye i novoye (Al linenn hollek)
* 1933 : Que Viva Mexico ! diechu
* 1935 : Bezhin lug (Prad Bejin) ; diechu ha distrujet (Adsavet ez eus bet un daore)
* 1938 : Aleksandr Nevskiy
* 1944-1946 : Ivan Grozniy (e teir lodenn; an hini diwezhañ diechu)
# Sergei Ivanov

E 1953, e Leningrad, e oa bet ganet Sergei Borisovitch Ivanov(ruseg: Сергей Борисович Иванов).
E skol-veur uhel ar KGB eo bet, e Minsk.
E 1976 e reas anaoudegezh gant Vladimir Poutin, e renerezh ar C'hGB.
E 1981 ez eas tre e servij an titouroù diavaez.
E 1985 e voe skarzhet eus Breizh-Veur abalamour ma oa disfiz warnañ e vefe ur spier.
E 2001 e voe anvet evel Ministr an Difenn.
E 2005 ez eas da vez-kentañ-Ministr Rusia.
Abaoe 2006 emañ e penn OAK.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sergei

Sergei pe Sergey (Сергей er skritur kirilek) zo un anv-badez slavek e ruseg ha bulgareg. Серёжа (Seryozha [sʲɪˈrʲɵʐə]) eo ar berranv e ruseg.
Stummoù all er yezhoù slavek :
* belaruseg : Сяргей (Siarhei pe Siarhiej, distaget [sʲarˈɣʲɛj]), berranv Сяргейка (Siarheika [sʲarˈɣʲɛjka])
* kroateg : Srđan
* makedoneg : Сергеј (Sergej) or Срѓан (Srgjan)
* poloneg : Sergiusz
* slavoneg iliz : Сергий (Sergii pe Sergiy)
* serbeg-ha-kroateg : Срђан (Srđan), Срђа (Srđa), Сергеј (Sergej), Сергије (Sergije)
* sloveneg : Sergej
* ukraineg : Сергій (Serhii[3] [serˈɦij], Serhiy, Sergiy pe Sergii), berranv Сергійко (Serhiiko [serˈɦijko], Serhiyko pe Sergiyko)
E roumaneg, ur yezh latin levezonet gant ar ruseg : Sergiu pe Serghei

## Tud brudet
### Estonia

* Sergei Kariakin (g. 1964), mestrc'hoarier echedoù

### Rusia

* Sergei Vassilievitch Zoubatov (1864 -1917), poliser
* Sergei Rachmaninov (1873-1943), sonaozer klasel, broadet stadunanat
* Sergey von Freymann (1882-1946), mestrc'hoarier echedoù rusian-ouzbek
* Sergey Sergeyevitch Prokofyev (1891-1953), sonaozer klasel
* Sergey Aleksandrovitch Romanov (1857-1905), dug meur Rusia, mab an impalaer Aleksandr II
* Sergey Aleksandrovitch Yesenin (1895-1925), barzh
* Sergei Eisenstein (1898-1948), filmaozer
* Sergei Tiviakov (g. 1973), mestrc'hoarier echedoù rusian-izelvroat
* Sergei Ivanov (g. 1953), politikour
* Sergei Tchemezov (g. 1952), gwazour ar C'hGB ha den a afer

### Stadoù-Unanet

* Sergey Brin (g. 1973), kengrouer Google a orin rusian

### Ukraina

* Sergei Boubka (g. 1963), perchenner
* Sergei Kariakin (g. 1990), mestrc'hoarier echedoù ukrainat ha rusian

## Gwelet ivez

* Serj e brezhoneg hag armenieg
* Serge e galleg, saozneg ha nederlandeg
# Sergei Aleksandrovitch

An Dug-meur Sergei Aleksandrovitch a Rusia (rusianeg : Сергей Александрович Романов, Sergei Aleksandrovitch Romanov), ganet d'an 11 a viz Mae 1857 e Tsarskoie Selo ha drouklazhet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1905 e Moskva, a oa unan eus pemp mab an Tsar Aleksandr II a Rusia, hag e 7vet bugel
"Muntret" e oa bet "war-greiz an deiz p'edo o tont e-maez e di er C'hremlin, rak er mare-se ne oa ar C'hremlin nemet ul leurgêr voutin ma tremene drezi neb a gare, hep skoilh ebet, [...] (1)."

## Adkemer er sevenadur
#### Lennegezh

   "(1) [...], un den kriz ha didruez ar seurt n'eus ket bet nemeur, na zoken e Rusia, a oa ivez ur skraper madoù hervez ar vrud en-dro dezhañ. E-kerz ar brezel 1905 etre ar Rusianed ha Bro-Japan, e voe roet d'ar Groaz Ruz gant noblañs ha pinvidikañ tud Moskov arc'hant e-leizh ha marc'hadourezh a-vilvern. Fellout a reas neuze d'ar gouarnour bezañ anvet da bennrener ar Groaz Ruz ha tamallet e voe dezhañ — dre guzh ha muz, eveljust — en devoa lardet e zaouarn sakr gant an traoù kinniget d'ar glañvourien ha d'ar re c'hloazet. Petra 'fell deoc'h, bez 'eus laeron hag a vez krouget, darn all e vez graet ganto rouanez... pe duked veur. Hogen pa voe diframmet a-dammoù munut Serjig gaezh gant ur vombezenn, e doare ma voe ranket dastum ar bruzhun anezhañ gant ur bal, sed amañ ar bourd a rede e touez ar Voskoviz : « Nouzoc'h ket pelec'h eo bet kavet dorn dehou Serj Aleksandrovitch ?... Nann ?.. ataoe, e kef ar Groaz Ruz !...»
   — Arroud tapet en Va Buhez e Rusia gant Jarl Priel, 1955, pajenn 37.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, pajenn 37.