OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Lisieux-1

Kanton Lisieux-1 :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Lisieux |
| Kod kanton | 14 21 |
| Pennlec'h | Lisieux |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 13 612 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 17 |
| kemmañ |
Kanton Lisieux-1 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Lisieux-1 a yae 17 gumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| Beuvillers | 1 234 | 14100 | 14069 |
| Cordebugle | 125 | 14100 | 14179 |
| Courtonne-la-Meurdrac | 698 | 14100 | 14193 |
| Fauguernon | 249 | 14100 | 14260 |
| Firfol | 447 | 14100 | 14270 |
| Fumichon | 276 | 14590 | 14293 |
| Glos | 895 | 14100 | 14303 |
| Hermival-les-Vaux | 852 | 14100 | 14326 |
| L'Hôtellerie | 303 | 14100 | 14334 |
| Lisieux (lodenn) | 3 718 (1) | 14100 | 14366 |
| Marolles | 664 | 14100 | 14403 |
| Le Mesnil-Guillaume | 543 | 14100 | 14421 |
| Moyaux | 1 342 | 14590 | 14460 |
| Ouilly-du-Houley | 192 | 14590 | 14484 |
| Ouilly-le-Vicomte | 788 | 14100 | 14487 |
| Le Pin | 716 | 14590 | 14504 |
| Rocques | 318 | 14100 | 14540 |
| (1) Niver annezidi kumun Lisieux el lodenn-mañ ag ar c'hanton. ||||
# Kanton Livarot

Kanton Livarot :
| Lec'hiadur kanton Livarot e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Caen ha Lisieux |
| Kod kanton | 1418 |
| Pennlec'h | Livarot-Pays-d'Auge |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Sébastien Leclerc Véronique Maymaud 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 22 316 ann. (2017) |
| Gorread | 472,40 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 53 |
| kemmañ |
Kanton Livarot a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 53 c'humun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Livarot a yae 22 gumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| Auquainville | 302 | 14140 | 14028 |
| Les Autels-Saint-Bazile | 48 | 14140 | 14029 |
| Bellou | 153 | 14140 | 14058 |
| La Brévière | 118 | 14140 | 14105 |
| La Chapelle-Haute-Grue | 45 | 14140 | 14153 |
| Cheffreville-Tonnencourt | 229 | 14140 | 14155 |
| Fervaques | 715 | 14140 | 14265 |
| Heurtevent | 171 | 14140 | 14330 |
| Lisores | 295 | 14140 | 14368 |
| Livarot | 2 309 | 14140 | 14371 |
| Le Mesnil-Bacley | 218 | 14140 | 14414 |
| Le Mesnil-Durand | 326 | 14140 | 14418 |
| Le Mesnil-Germain | 250 | 14140 | 14420 |
| Les Moutiers-Hubert | 50 | 14140 | 14459 |
| Notre-Dame-de-Courson | 403 | 14140 | 14471 |
| Sainte-Foy-de-Montgommery | 204 | 14140 | 14576 |
| Saint-Germain-de-Montgommery | 160 | 14140 | 14583 |
| Sainte-Marguerite-des-Loges | 192 | 14140 | 14615 |
| Saint-Martin-du-Mesnil-Oury | 98 | 14140 | 14633 |
| Saint-Michel-de-Livet | 187 | 14140 | 14634 |
| Saint-Ouen-le-Houx | 78 | 14140 | 14638 |
| Tortisambert | 146 | 14140 | 14696 |

### Abaoe 2015

Kanton Livarot a ya 53 c'humun d'ober anezhañ:
* Livarot
* Auquainville
* Les Autels-Saint-Bazile
* Bellou
* Boissey
* Bretteville-sur-Dives
* La Brévière
* Cernay
* Cerqueux
* La Chapelle-Haute-Grue
* La Chapelle-Yvon
* Cheffreville-Tonnencourt
* La Croupte
* Familly
* Fervaques
* La Folletière-Abenon
* Friardel
* Heurtevent
* Hiéville
* Lisores
* Le Mesnil-Bacley
* Le Mesnil-Durand
* Le Mesnil-Germain
* Meulles
* Mittois
* Montviette
* Les Moutiers-Hubert
* Notre-Dame-de-Courson
* Orbec
* L'Oudon
* Ouville-la-Bien-Tournée
* Préaux-Saint-Sébastien
* Saint-Cyr-du-Ronceray
* Saint-Denis-de-Mailloc
* Saint-Georges-en-Auge
* Saint-Germain-de-Montgommery
* Saint-Julien-de-Mailloc
* Saint-Martin-de-Bienfaite-la-Cressonnière
* Saint-Martin-du-Mesnil-Oury
* Saint-Michel-de-Livet
* Saint-Ouen-le-Houx
* Saint-Pierre-de-Mailloc
* Saint-Pierre-sur-Dives
* Sainte-Foy-de-Montgommery
* Sainte-Marguerite-de-Viette
* Sainte-Marguerite-des-Loges
* Thiéville
* Tordouet
* Tortisambert
* Vaudeloges
* Vendeuvre
* La Vespière
* Vieux-Pont-en-Auge

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-160 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Calvados.
# Kanton Liverieg

Kanton Liverieg :
| Lec'hiadur kanton Liverieg e departamant Il-ha-Gwilen ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Roazhon |
| Kod kanton | 3513 |
| Pennlec'h | Liverieg |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Isabelle Courtigné Bernard Marquet 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 36 067 ann. (2019) |
| Gorread | 213 km² |
| Stankter | 169 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 9 |
| kemmañ |
Kanton Liverieg a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Brasaet e oa bet da 9 c'humun gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù kanton Liverieg
### Betek 2015

* Liverieg ;
* Beuzid-ar-C'hoadoù ;
* Dourdan ;
* Herzieg-Liverieg ;
* Kadeneg ;
* Liverieg-Kenton ;
* Sant-Suleg-ar-C'hoad ;
* Torigneg-Fouilharzh.

### Abaoe 2015

* Liverieg ;
* Beuzid-ar-C'hoadoù ;
* Brec'heg ;
* Dourdan ;
* Egineg ;
* Herzieg-Liverieg ;
* Kadeneg ;
* Sant-Suleg-ar-C'hoad ;
* Torigneg-Fouilharzh.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-177 du 18 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département d'Ille-et-Vilaine
# Kanton Lisieux

Kanton Lisieux :
| Lec'hiadur kanton Lisieux e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Lisieux |
| Kod kanton | 1417 |
| Pennlec'h | Lisieux |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Bernard Aubril Angélique Périni 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 26 539 ann. (2017) |
| Gorread | 96,47 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 10 |
| kemmañ |
Kanton Lisieux a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Krouet e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Lisieux a ya 10 kumun d'ober anezhañ:
* Lisieux
* Beuvillers
* Cordebugle
* Courtonne-la-Meurdrac
* Courtonne-les-Deux-Églises
* Glos
* L'Hôtellerie
* Marolles
* Le Mesnil-Guillaume
* Saint-Martin-de-la-Lieue

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-160 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Calvados.
# Kanton Lisieux-3

Kanton Lisieux-3 :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Lisieux |
| Kod kanton | 14 49 |
| Pennlec'h | Lisieux |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 13 125 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 13 |
| kemmañ |
Kanton Lisieux-3 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Lisieux-3 a yae 13 kumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| La Boissière | 163 | 14340 | 14082 |
| La Houblonnière | 317 | 14340 | 14337 |
| Lessard-et-le-Chêne | 154 | 14140 | 14362 |
| Lisieux | 6 967 (1) | 14100 | 14366 |
| Le Mesnil-Eudes | 315 | 14100 | 14419 |
| Le Mesnil-Simon | 160 | 14140 | 14425 |
| Les Monceaux | 174 | 14100 | 14435 |
| Le Pré-d'Auge | 844 | 14340 | 14520 |
| Prêtreville | 423 | 14140 | 14522 |
| Saint-Désir | 1 685 | 14100 | 14574 |
| Saint-Germain-de-Livet | 803 | 14100 | 14582 |
| Saint-Jean-de-Livet | 198 | 14100 | 14595 |
| Saint-Pierre-des-Ifs | 457 | 14100 | 14648 |
| (1) Niver annezidi kumun Lisieux el lodenn-mañ ag ar c'hanton. ||||
# Ivan-tsarevitch

Ivan-tsarevitch ( Ива́н Царе́вич ou Иван-царевич, e ruseg, da lavarout eo Yann ar priñs) zo un haroz eus ar folklor rus hag a gaver e meur a gontadenn. Mab un tsar eo, hag a-wechoù ar yaouankañ a dri, evel e kontadenn an evn-tan. Alies e vez o stourm ouzh Kochtchei.
Brudet eo bet e-maez Rusia gant barrez Sergei Diaghilev hag Igor Stravinski, An Evn-tan, en 1910.

## Ivan-tsarevitch en arz

* Yelena Polenova, Ivan-tsarevitch hag an Evn-tan, 1896
* Viktor Vasnetsov, Ivan-tsarevitch hag an alarc'h, derou an XXvet k.
* Viktor Vasnetsov, Ivan-tsarevitch hag ar bleiz louet.
# Ivan-tsarevitch hag ar bleiz louet

"Ivan-tsarevitch hag ar bleiz louet" a zo un daolenn gant al livour rus Viktor Vasnetsov, savet e 1889.
An daolenn-mañ a zo ur skeudenn evit ur vojenn rus "Ivan-tsarevitch hag an evn-tan", brudet hag anavezet mat. Ivan-tsarevitch hag ar briñsez Elena Goant a zo azezet war gein ur bleiz louet o tec'hel dre ar c'hoad teñval. Skrapet eo bet ar briñsez gant ar bleiz evit Ivan-tsarevitch hag a ranke kas anezhi d'un tsar eus ur rouantelezh pell.
# Itys

Itys (henc'hresianeg : Ἴτυς) a oa mab da d-Tereüs, roue Trakia, ha d'e bried Prokne, merc'h da Bandion, roue Aten.
Ur c'hoar he doa Prokne, Filomela hec'h anv, a voe gwallet gant he breur-kaer Tereüs. Evit kastizañ he fried e lazhas Prokne o mab Itys, ha roet d'e dad da zebriñ. Pa choulennas Tereüs pelec'h e oa e vab e respontas e wreg Prokne: Ganit emañ da vab. Ha sede Filomela neuze da zifoupañ ha da deurel penn Itys dirazañ war an daol. Kounnariñ raktal a ra Tereüs, ma tec'h an div c'hoar, hag eñ war o lerc'h.
Antoninus Liberalis a gont, en e Vetamorfozoù (XI), istor damheñvel Aedon ha Polytec'hnos.

## Levrlennadur

* Antoninus Liberalis, Metamorfozoù.
* Apollodoros, Bibliotheke (III, 14, 8).
* Homeros, Odysseia (XIX, 511-534).
* Hyginus, Fabulae (XLV).
* Ovidius, Metamorfozoù, (VI, 424 ha goude).
* Paosanias ar Beajour, Deskrivadur Hellaz (I, 41, 8).
# Iudgual

Iudgual a oa roue diwezhañ Manav, eus tiernelezh Ceretic Guletic. Evel n'en doa hêr ebet e legadas ar rouantelezh d'e c'hoar Celemion ha d'he fried Sandde, ur priñs eus Rheged ar Su a oa o vevañ en harlu e Powys d'ar mare-se.
| En e raok: Anaraud Gwalchcrwn | Roue Manav ) War-dro 690 | War e lerc'h: Sandde |
Neithon · Rhun · Tutgual map Rhun · Anllech · Mermin Mawr · Anaraud Gwalchcrwn · Iudgual · Sandde · Guriat ·
# Iurreta

Iurreta (anv euskarek ofisiel; Yurreta e spagnoleg) zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Itza

Itza (stumm ofisiel euskarek; Iza hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria. 900 a dud zo o chom enni.
# Itzaltzu

Itzaltzu (stumm ofisiel euskarek; Izalzu hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Traonienn Zaraitzu, e Pireneoù Nafarroa en Euskal Herria.
# Iuomadus

Iuomadus a oa ur penn-brezel brezhon a aloubas Bleaz war-dro 410. Derc'hel a reas e ziskennidi ar gêr betek 491, pa voe peuraloubet gant ar Franked.

## Gwelet ivez

Rouantelezh Bleaz
# Itz

Ur stêr en Alamagn eo ar stêr Itz, adstêr d'ar Main, ha dezhi 80 km hed.
# La Vîngtaine du Nord

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
La Vîngtaine du Nord eo anv div vîntaine e Jerzenez:
* La Vîngtaine du Nord e parrez Sainte Mathie;
* La Vîngtaine du Nord e parrez Saint Jean
# La Vîngtaine du Nord (Saint Jean)

La Vîngtaine du Nord eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Jean e Jerzenez, anvet Vingtaine du Nord e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Rouoge Bouoillon

La Vîngtaine du Rouoge Bouoillon eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine du Rouge Bouillon e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Sud

La Vîngtaine du Sud eo anv jerzenezek unan eus 2 vîngtaine e parrez Sainte Mathie e Jerzenez, anvet La Vingtaine du Sud e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Rondy

La Vîngtaine du Rondy eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Trinneté e Jerzenez, anvet La Vingtaine du Rondin e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine dé Bas du Mont au Prêtre

La Vîngtaine dé Bas du Mont au Prêtre eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine de Bas du Mont au Prêtre e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine dé Haut du Mont au Prêtre

La Vîngtaine dé Haut du Mont au Prêtre eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine de Haut du Mont au Prêtre e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Rotchi

La Vîngtaine du Rotchi eo anv jerzenezek unan eus teir vîngtaine e parrez Saint Cliément e Jerzenez, anvet Vingtaine du Rocquier e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine dé Faldou

La Vîngtaine dé Faldou eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Saint Martîn e Jerzenez, anvet La Vingtaine de Faldouet e galleg ha saozneg.
# Kallichore (loarenn)

Kallichore :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna ha Yanga R. Fernández |
| Dizoloet d'ar | 6 c'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 24 043 000km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2640 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 764,73 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 165,501° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~2 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00081 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Aœde (gresianeg Καλλιχόρη) pe Yaou XLIV a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2003. Hi a berc'henn da strollad Karme, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 23 milion km ha 24 milion km gant ur stouadur a 165°.
Tennañ a ra e anv eus Kallichore, unan eus nimfenned a zesavas Dionysos
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Kallimac'hos

Kallimac'hos (Καλλίμαχος) (Kyrene, war-dro 305 kent JK - war-dro 240 kent JK Aleksandria) a voe ur barzh hellazek afrikan.
Hervez skridoù zo e kelennas al lizhiri-kaer en Eleusis, e-tal Aleksandria. Goude-se e voe galvet da gant Ptolemaios Filadelfos, ha kentelioù a roas er Mirdi : Apollonios Rodos hag Aristofanes Buzantion a voe e-touez e ziskibion.
Levraouegour Aleksandria e teuas da vezañ war-lerc'h marv Zenodotos, en ur zerc'hel da gelenn. Met anv ebet anezhañ war listenn zo bet kavet eus al levraouegerien. Marteze ne oa nemet dihellour. Eñ an hini a savas kentañ katalog brudet al lennegezh gresianek, ar Pinakes.
# Kalki

Kalki, "peurbadelezh" pe "amzer" (Sañskriteg: कल्कि; distaget gant lod Kalkin and Kalaki) , zo unan eus enkorfadurioù Vichnou e mojennoù an Hindoued. Sañset eo zo anadiñ e diwezh Kali Yuga, an amzervezh ma vevomp hiziv, a echuo, hervez ar c'hredennoù-se, er bloavezh 428899.
# Kalliroe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kalliroe zo un anv eus mojennoù Hellaz kozh, a c'hell bezañ
* Kalliroe zo un Okeanidenn a oa mamm da c'h-Geryon hag Ec'hidna,
* Kalliroe, merc'h Ac'heloos, a zimezas da Alkmaion hag a oa mamm Akarnan hag Amfoteros,
* Kalliroe, merc'h an doue-stêr Skamandros hag an nimfenn Idaea; gwreg pe mamm Tros e oa (hervez an oberourien) ha pevar bugel he doe digantañ: Kleopatra, Ilos, Assarakos, ha Ganymedes. Hervez skrivagnerien zo eo mab dezhi e oa Tros dre Eric'hthonios.
* d'ur plac'h eus kêr Kalydon a voe kiriek da varv he dousig hag en em lazhas gant ar glac'har, gwelout mojenn Koresos ha Kalliroe,
* Kalliroe, merc'h Lykos, priñsez eus Lybia a roas he skoazell da z-Diomedes.

## Steredoniezh

* Callirrhoe, unan eus loarioù ar blanedenn Yaou.
# Kalkedon

Ar c'halkedon a zo ur maenad ur stumm kriptokristalinek eus ar silis. Kouarz ha moganit mesk-ha-mesk a ya d'e ober.
An anv « Kalkedon » a zo diwar anv kêr gKhalkedon, eus an henc'hresianeg Χαλκεδον pe Χαλκηδών khalkédôn).

## Stummoù

* Kornalin ruz
* Maen Sardinia rousdu
* Kryzopras gwer sklaer
* Heliotrop gwer gant tachoù ruz
* Agat livet e perzhier, Onyx mar ar perzhier int reizh hag arlivet.
* Lusatit
# Kalkiom

Ar c'halkiom$^,$ zo un elfenn gimiek, Ca eo e arouez kimiek, 20 e niver atomek ha 40,078 e vas atomek.
Ne vez ket kavet en un doare pur en natur. An izotopoù a gaver an aliesañ eo $_{\ 20}^{40}\operatorname {Ca}$ ha $_{\ 20}^{44}\operatorname {Ca}$.
Ar pempvet elfenn a gaver ar muiañ e pluskenn an Douar eo (en tu-hont da 3%) hag hollret eo evit an danvez organek : an eskern, an dent, ha kregin an uioù.

## Notennoù

* ↑ AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008 (ISBN 978-2-901383-69-7)
* ↑ Geriadur Ménard, p. 200-b / calcium
a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Kalkoliteg

Oadvezhioù ragistorel :
| Holosen | La Tène | La Tène | Kentistor |
| Kentistor ||
| Kentistor |||
| Holosen | Diwezh Oadvezh an arem | Diwezh Oadvezh an arem | Kentistor |
| Kentistor ||
| Kentistor ||
| Kentistor |||
| Holosen | Kalkoliteg | | Kentistor |
| Holosen | Nevezoadvezh ar maen | Nevezoadvezh ar maen | Ragistor |
| Ragistor ||
| Pleistosen | Henoadvezh diwezhañ ar maen | | Ragistor |
| Pleistosen | Henoadvezh krenn ar maen | | Ragistor |
| Pleistosen | Henoadvezh koshañ ar maen | | Ragistor |
| Ragistor ||
| Ragistor |||
Ar C'halkoliteg zo ur prantad eus ar c'hentistor.
Savet e oa an anv « Kalkoliteg » gant ar ragistorourien diwar ar gwrizioù henc'hresianeg khalkos (kouevr) ha lithos (maen). Ar c'halkoliteg zo anezhañ eta ar prantad ma veze implijet binviji e maen dreist-holl met ivez a-wezhioù traezoù e kouevr labouret, ar pezh zo ur perzh dibar, en arkeologiezh, eus sevenadurioù zo eus diwezh an Neolitik en Europa.
Implijet a-wezhioù gant ur ster kronologek e talvez ar C'halkoliteg kement hag un « Oadvezh ar c'houevr » diwirheñvel. Ar fed ma kaver d'ar memes mare sevenadurioù kalkolitek, neolitik hag eus Henoadvezh an arem e tachennoù tost, e Bro-C'hall da skouer, a ziskouez e vefe ur fazi soñjal en un hevelep Oadvezh ar c'houevr.

## Notennoù

* ↑ Marcel Otte, La Protohistoire, De-Boeck / 2008, ISBN 978-2-8041-5923-8

## Levrlennadur

* Dictionnaire de la Préhistoire, sous la direction d'André Leroi-Gourhan, Paris, 1994.
* Marcel Otte, La Protohistoire, De-Boeck / 2008, ISBN 978-2-8041-5923-8
# Henry Fiol

Henry Fiol, ganet e 1947, Manhattan, New York, zo ur soner salsa stadunanat a orin puertorikan. E dad a oa ganet e Ponce, e Puerto Rico, e vamm a oa a orin italian.

## Liammoù diavaez

* https://www.youtube.com/watch?v=i4PA7rvpvhk
* https://www.youtube.com/watch?v=RPXUq9g1seA
* E wivan:
# Henry Céard

Henry Céard, ganet e 1851 e Bercy ha marvet e Pariz e 1924, a oa ur romantour gall. Mignon e oa da Émile Zola betek an afer Dreyfus.

## Oberennoù

* Les Soirées de Médan, gant Émile Zola, Guy de Maupassant, Joris-Karl Huysmans, Henry Céard, Léon Hennique ha Paul Alexis (1880)
* Une belle journée (1881)
* Terrains à vendre au bord de la mer (1906)
* Descente des Anglais dans la presqu'île de Quiberon en 1746, récit d'un témoin (1906)
* Sonnets de guerre, 1914-1918 (1919)

### C'hoariva

* Tout pour l'honneur, drame en 1 acte, en prose, tiré de la nouvelle d'Émile Zola « Le Capitaine Burle », Paris, Théâtre-Libre, 1887
* Les Résignés, comédie en 3 actes, en prose, Paris, Théâtre-Libre, 1889
* Laurent, comédie en 1 acte, en vers, avec J.-L. Croze, Paris, Théâtre de l'Odéon, 1909
* Le Mauvais Livre et quelques autres comédies (1922)

### Rakskridoù

* Édition collective des œuvres d'Alphonse Daudet, éditions Houssiaux, 1899

### oberennoù dalif

* Le Huysmans intime de Henry Céard et Jean de Caldain, gant Pierre Cogny, Nizet, Paris, 1957
* Edmond de Goncourt et Henry Céard. Correspondance inédite, 1876-1896, suivie de Coups d'œil et clins d'yeux, journal inédit, 1874-1875, de Henry Céard, Nizet, Paris, 1965
* Visages du naturalisme, kinniget gant Colin Burns, Mestengo Press, London, Canada, 1989

### Levrlennadur

* Ronald Frazee, Henri Céard : idéaliste détrompé, Paris, Presses Universitaires de France, 1963.
* C. A. Burns, Henry Céard et le naturalisme, J. Goodman, 1982.
* Agnès Sandras, Quand Céard collectionnait Zola, Paris, Garnier Flammarion, 2012.
# Henry David Thoreau

Henry David Thoreau ( ganet David Henry Thoreau) a zo ur prederour, naturour ha barzh amerikan, bet ganet d'an 12 a viz Gouhere 1817 e Concord (Massachusetts) ha marvet er memes kêr d'ar 6 a viz Mae 1862.

## E vuhez berr-ha-berr

E oberenn vrasañ, Walden pe ar vuhez er c'hoadoù ("Walden or Life in the Woods"), a zo ur preder diwar-benn an ekonomiezh, an natur, hag ar vuhez simpl kaset a-gostez ar gevredigezh, skrivet pa oa o chom en ur gabanenn en doa savet war ribl ur stank. E skrid-arnod Disentidigezh keodedel, a ziskouez un tu a-enep an aotrouniezhioù sklavelour eus ar c'houlz-se, o deus awenet an oberezhioù a-stroll kaset gant Gandhi ha Martin Luther King Jr. a-enep hanbarzh ar gouennoù.
Thoreau a gas sklavelezh ar re zu, ha diskouez ar gristeniezh hag a vestron en un doare ofisiel n'eo nemet brizhkredenn, hag ar politikourion n'int ket luskedet gant al «lezennoù-uhel». Soñjal a ra gant un adreizh divezouriezh ar gevredigezh dre an di-genlabouradeg gant an direizhder ar gouarnamantoù, met chom a ra pell atavik diouzh pep oberenn pe aozadur sokial.Goude an taol-esae c'hwitet gant John Brown evit sevel un emsavadeg a-du gant ar freuzidigezh, ur salver bras a ra gantañ ha harp anezhañ a-wel d'an holl. En em gavout a reas neuze, e dibenn e vuhez, e tarzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, a-du gant ar c'hedveno muioc'h muiañ boutin, hag a kroge da grediñ d'ar freuzidigezh ar sklaverezh dre an hentenn stard, hep en em lakaat koulskoude.
Lesanvet ar «barzh-naturour» gant e vignon William Ellery Channing (1818-1901), Thoreau a zo sot gant an darvoudennoù dreistnatur ha stummoù ar vuhez disheñvel, al louzawouriezh peurgetket, ha skriv en e gazetenn, leuniet a-hed an ugent vloaz tremenet, e selladennoù dre ar munud hag e santimantoù c'hoarvezet enno rakañ. Gant ar bloavezhioù tremenet, ur sell reizhiadekoc'h, skianteloc'h, hag an hini a oa gwalennataer en deus gallet ijinañ, un tamm, ar goataouriezh hag an ekologiezh. Ar garantez hag an doujañs ouzh an natur hag e treuskas a zo deuet da vezañ, a-feur ma veze embannet hag anavezet, ur stivell evit an awen an naturourion amatour heg an ekologourion ; kement hag e vennozhioù diwar an ekonomiezh hag ar politikerezh a zedenn an oberelourion sokial hag arre a blij dezhe an eeunded youlek.
# Henry Fonda

Henry Jaynes Fonda, ganet d'ar 16 a viz Mae 1905 e Grand Island (Nebraska) ha marvet d'an 12 a viz Eost 1982 e Los Angeles (Kalifornia), a zo un aktour amerikan. Lakaet eo da vezañ unan eus aktourien vrasañ ar Stadoù-Unanet. Tad eo da Jane Fonda.

## Filmoù pennañ

* The Grapes of Wrath (1940)
* The Lady Eve (1941)
* My Darling Clementine (1946)
* The Wrong Man (1956)
* 12 Angry Men (1957)
* The Longest Day (1962)
* C'era una volta il West (1968)
* Il mio nome è Nessuno (1973)
* Le Serpent (1973)
* On Golden Pond (1981)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) war IMDb