OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ferrante

Ferrante zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred.

## Adstummoù

* Ferrandino, Ferrando, Ferrantino
* Ferranda gant ar merc'hed

## Gerdarzh

Adal ar Grennamzer e kaver Ferrante pe Ferrando, deuet eus an anv gallek Ferrant/Ferrand pe eus an anv spagnolek Ferrando/Ferran.

## Tud

* Ferdinando Iañ Naplez (1423-1494), anavezet ivez evel Don Ferrante, pe Ferrante Iañ, Roue Naplez;
* Ferrante d'Este (1477-1540), irienner;
* Ferrante Iañ Gonzaga (1507-1557), kont Guastalla;
* Ferrante II Gonzaga (1563-1630), kont ha goude dug Guastalla;
* Ferrante III Gonzaga, dug Guastalla;
* Ferrante Sanseverino, pe Ferdinando Sanseverino, priñs Salerno.
* Ferrante Amendola, livour italian
* Ferrante Aporti, skrivagner,
* Ferrante de Gemmis, prederour,
* Ferrante Fornari, gwiraour.
* Ferrante Maddalena, politikour
* Ferrante Pallavicino, skrivagner italian.
# Ferrante II Gonzaga

Ferrante II Gonzaga (1563 – Guastalla, 1630) a oa ur priñs italian ha kont Guastalla etre 1575 ha 1621, ha dug Guastalla etre 1621 ha 1630, hag ivez dug Amalfi.
# Ferques

Kumunioù Frañs :
| Anv | Ferques |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Terre des Deux Caps |
| Kanton | Marquise |
| Kod INSEE | 62329 |
| Kod post | 62250 |
| Maer | Denis Joly |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,97 km² |
| Led | 50° 49' 48" Norzh |
| Hed | 01° 45' 39" Reter |
| Uhelder kreiz | 93 m |
| Uhelder bihanañ | 39m |
| Uhelder brasañ | 120 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 892 (2007) |
| Stankter | 210 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ferques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Ferrante III Gonzaga

Ferrante III Gonzaga (1618-1678) a voe dug Guastalla war-lerc'h e dad. Mab e oa d'an dug Cesare II Gonzaga ha d'e bried Isabella Orsini. Pa varvas e dad e 1632 e voe anvet da zug.
E 1647 e timezas da Margherita d'Este (1619-1692), merc'h da Alfonso III d'Este, dug Modena, ha da Isabella di Savoia (1591- 1626).
E 1678 e varvas Ferrante III hep mab pennhêr.

## Bugale

Div verc'h o doe Ferrante ha Margherita :
* Anna Isabella (1650 - 1703),
** dimezet e 1670 da Carlo IV Gonzaga (1562-1708), Dug Mantova ha Monferrato;
* Maria Vittoria,
** dimezet da Vincenzo Gonzaga (1634-1714), Dug Guastalla adal 1692.

## War e lerc'h

Mont a reas an dugelezh gant e verc'h henañ Anna Isabella, a oa dimezet da Ferdinando Carlo Gonzaga-Nevers, Dug Mantova, ha goude gant e verc'h all ma voe anvet he fried Vincenzo Gonzaga, da ziug gant an impalaer santel.
# Ferrante Iañ Gonzaga

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Ferrante Gonzaga (Mantova, 1507 – Bruxelles, 1557) a oa ur c'hondottiero italian, besroue Sikilia etre 1535 ha 1546, kont Guastalla adal 1539, ha priñs Molfetta, ha gouarnour Milano etre 1546 ha 1554.
Mab e oa da Francesco II Gonzaga ha da Isabella d'Este. Da 16 vloaz ez eas da lez Karl V an Impalaeriezh Santel a servijas a-hed e vuhez. Perzh a gemeras en Arigrap Roma en 1527, ma wastas palezioù e diegezh.
Evel e genderv, ar c'honestabl Charles de Bourbon, e teuas da vezañ kabiten jeneral en armeoù an Impalaer Santel en Italia goude marv Philibert de Chalon, priñs Orange.
Difenn a reas Naplez a-enep soudarded c'hall Odet de Foix, beskont Lautrec en 1528. En 1530 e lakaas Republik Firenze da godianañ. Evit e drugarekaat e voe anvet da c'houarnour Benevento gant ar pab Klemez VII, ur Medici a oa bet skarzhet e diegezh eus Firenze.
Lakaet e voe e penn un armead 3 000 marc'heger ha brezeliñ a reas a-enep an Durked, evit Karl V atav.
E 1534 e timezas da Isabella di Capua, merc'h pennhêrez Ferdinand, dug Termoli ha priñs Molfetta. E 1535 e voe anvet da vesroue e Sikilia (1535-1546) gant an impalaer Karl V ha goude-se gouarnour dugelezh Milano (1546-1554). En 1539 e prenas aotrouniezh Guastalla, war lez kleiz ar stêr Po, evit 22280 skoued aour, digant an dugez Ludovica Torello, hag an impalaer a savas an douar da gontelezh.
A bep eil e vrezelekaas en Italia ha Pikardi, perzh a gemeras en emgann Landrecies hag e Saint-Dizier. Brantôme a skrivas en doa kontamet Frañsez III (dug Breizh) a varvas diwar gleñved.
Gantañ avat e voe aozet drouklazh Pierre Louis Farnèse en 1547, ha da-heul e krogas brezel a-zivout dugelezhioù Parma ha Piacenza gant ar pab.
Mervel a reas e Bruxelles en 1557, goude kouezhet diwar e varc'h en emgann Saint Quentin.
E vab Cesare a renas war e lerc'h e kontelezh Guastalla.

## Notennoù

* ↑ Guichardin a ra anv eus palez e vamm Isabella d'Este. Brantôme a skriv e oa palez e "eontr" (pa oa hini e vreur) ar c'hardinal Ercole Gonzaga, dre fazi moarvat.

## Levrlennadur

* G. Goselini, Vita del prencipe don Ferrando Gonzaga in tre libri divisa, Milano 1574
* R. Tamalio, Ferrante Gonzaga alla corte spagnola di Carlo V nel carteggio privato con Mantova (523-1526). La formazione da 'cortegiano' di un generale dell'Imperatore, Mantova 1991
* L. Pescasio, Don Ferrante Gonzaga, principe di Molfetta, signore di Guastalla, viceré di Sicilia, governatore di Milano, stratega dell'imperatore Carlo V, Suzzara 2000
* G. Brunelli, Ferrante Gonzaga, in «Dizionario biografico degli Italiani», LVII, Roma 2001
# Ferragosto

Ferragosto zo ur gouel a vez lidet en Italia hag a zegouezh d'ar 15 a viz Eost. Koshoc'h eo eget ar gouel katolik a zegouezh en deiz-se ivez, Gouel Maria Hanter-Eost.
# Ferrandina

Ferrandina zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Feroleto della Chiesa

Feroleto della Chiesa zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Ferrante Gonzaga

Ferrante Gonzaga zo bet anv meur a zen
* Ferrante Iañ Gonzaga (1507 - 1557), mab da Francesco II Gonzaga hag Isabella d'Este, kont Guastalla (adal 1539) ha priñs Molfetta, dimezet da Isabella di Capua;
* Ferrante (Ferdinando) Gonzaga (1544-1586), kentañ markiz Castiglione delle Stiviere, mab da Luigi Alessandro Gonzaga;
* Ferrante (pe Ferdinando) Gonzaga (1550 - 1605),mab da Carlo hag Emilia Cauzzi Gonzaga; dimezet da Isabella Gonzaga di Novellara;
* Ferrante II (1563 - 1630), mab da Cesare Iañ Gonzaga ha Camilla Borromeo, kentañ dug Guastalla (1621);
* Ferrante Gonzaga (1570-1577), mab da Ferrante Gonzaga, kentañ markiz Castiglione delle Stiviere;
* Ferrante III (1618 - 1678), mab da Cesare II Gonzaga, dug Guastalla adalek marv e dad (1632), priñs Molfetta; dimezet da Margherita d'Este;
* Antonio Ferrante Gonzaga (1687 - 1729), mab da Vincenzo Gonzaga, Dug Guastalla;
* Maurizio Ferrante Gonzaga (1861 - 1938), jeneral, medalennet er Brezel-bed kentañ; senedour e Rouantelezh Italia adal 1922 ha markiz ar Vodice adal 1932;
* Ferrante Vincenzo Gonzaga (1889 - 1943), mab da Maurizio Ferrante, medalennet, lazhet gant an Alamaned e Buccoli di Eboli d'an 8 a viz Gwengolo 1943.
# Giosuè Carducci

Giosuè Carducci (anv-pluenn: Enotrio Romano) zo ur barzh italian ganet e 1835 ha marvet e 1907.
Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1906.
# Giorgio Napolitano

Giorgio Napolitano (Napoli, 29 a viz Mezheven 1925 – Roma, 22 a viz Gwengolo 2023 a oa ur politiker italian.
Dilennet e voe da gannad e 1953 evit ar wech kentañ, en anv Strollad Komunour Italia da neuze, hag addilennet e voe meur a wech.
Etre 1969 ha 1975, e pledas gant ar sevenadur dreist-holl, en e strollad. En amzer-se e savas, asambles gant Eric Hobsbawm, al levr Intervista sul PCI (embannet e 1975) hag a reas berzh bras er vro hag a voe troet e meur a yezh.
Eus 1989 betek 1992 e oa kannad e Parlamant Europa, ha goude-se e voe dilennet e penn Kambr an Deputeed en Italia. E 1996 e oa ministr an Diabarzh e gouarnamant Romano Prodi. Dont a reas da vezañ kannad en-dro, er strollad Partito Democratico della Sinistra da gentañ ha Democratici di Sinistra goude, anezho strolladoù nevez savet diwar ar strollad komunour kozh. D'an 23 a viz Gwengolo 2005 e voe anvet da senedour.
Dilennet e voe da Brezidant ar Republik d'an 10 a viz Mae 2006, ha stagañ a reas gant e bost nevez d'ar 15 a viz Mae. E 2013, ha pa ne zeued ket a-benn da zilenn ur prezidant nevez, ha war c'houlenn meur a strollad, ar Partito Democratico, Il Popolo della Libertà ha Scelta Civica, ez eas war ar renk en-dro hag addilennet e voe da brezidant. Lezet en doa e blas gant Sergio Mattarella e miz C'hwevrer 2015.

## Kentañ Ministred anvet gant Giorgio Napolitano

* Romano Prodi, 17 a viz Mae 2006
* Silvio Berlusconi, 8 a viz Mae 2008
* Mario Monti, 16 a viz Du 2011
* Enrico Letta, 28 a viz Ebrel 2013
* Matteo Renzi, 22 a viz C'hwevrer 2014
# Giorgio Sommer

Giorgio Sommer (Frankfurt am Main‎ 1834-1914) a voe ul luc'hskeudenner italian hag alaman. Labouret en deus en Italia, e Roma da gentañ, e Napoli goude.

## Liammoù diavaez

* (de) E vuhez
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Giorgione

Giorgio Barbarelli pe Zorzi da Vedelago pe da Castelfranco, lesanvet Giorgione (Vedelago pe Castelfranco Veneto 1477 - Venezia 1510) a oa ar c'hentañ mestr-livour veneziat er Cinquecento italian, e mare an Azginivelezh italian. Mignon e oa d'al livour Tizian, a voe levezonet gantañ.
Er Vite, levr Giorgio Vasari, e kaver pegoulz e oa ganet ha marvet, ha gwirheñvel eo ar bloavezhioù diouzh pezh a ouzer eus obererezh Giorgione e dibenn ar XVvet kantved. Met n'ouzer ket petra e oa e anv-tiegezh: Giorgio, e venezianeg Zorzo pe Zorzi, eus Castelfranco Veneto, e lec'h genidik. E lesanv Giorgione (Giorgione pe Zorzon a dalv kement ha Jorj vras) a vije bet roet dezhañ gant Vasari , « abalamour d'e stumm ha d'e ene uhel ». Hervez an istorourien e vije a renk izel, met Carlo Ridolfi, a skrivas e-barzh La Maraviglia dell'arte (1648), « e oa ganet Giorgione e Vedelago en un tiegezh dezhañ kalzik a beadra ».

## Brud

Dek oberenn hepken, e mirdioù ar bed, a zo lakaet en e anv. Ne sine ket e daolennoù. Mervel trumm a reas, gant ar vosenn. Echuet e voe e daolennoù gant e ziskibien, en o zouez Tizian ha Sebastiano del Piombo.
Abalamour d'an diaes ma vez anavezout e daolennoù ez eo ur bersonelezh kevrinus e-touez livourien Europa.

## Pennadoù kar

* Roll livadurioù Giorgione.
* An tri frederour
# Giovan Carlo de' Medici

Giovan Carlo de' Medici a oa ur c'hardinal italian.
Mab e oa da Cosimo II de' Medici ha da Maria Magdalena Aostria, merc'h da Garl II Aostria, arc'hdug, ha da Varia Anna Bavaria.
Troet e oa gant an arz hag ar c'hoariva.
Mervel a reas er Villa medicea di Castello.
# Giorgio Mainerio

Giorgio Mainerio (Parma, 1535 – Aquileia, 4 Mae 1582) a oa ur soner ha sonaozour italian eus ar XVIvet kantved, a orin skosat, hag a vevas en Udine .
Gantañ e vije bet savet ton ar Schiarazula marazula, a zo bet sonet gant Angelo Branduardi en e oberenn Ballo in Fa diesis minore en e albom La pulce d'acqua.
# Giorgio Porreca

Giorgio Porreca a zo bet ganet d'an 30 a viz Eost 1927 e Napoli (Italia) ha marvet d'ar 5 a viz Genver 1988.
Mestrc'hoarier echedoù italian, skrivagnour echedoù ha troour ag oberennoù rusianek ar vistri soviedat. Renour ag ar gazetenn echedoù miziek Scacco! e oa; kendeuzet e voe Scacco! e 2000 gant Torre e Cavallo.
Mestr Meur Kevre Bedel An Echedoù (FIDE) hag an ICCF (pell-echedoù).
Kampion Italia an echedoù e Sorrento e 1950 (dre un disparti kalvezel ouzh Engalicew) hag e Rovigo e 1956.
Teir gwezh e c'hoarias er skipailh ialian en Olimpiadoù echedoù:
* ouzh an trede tablez e Dubrovnik e 1950,
* ouzh ar c'hentañ tablez en Helsinki e 1952,
* ouzh an eilvet tablez en Amsterdam e 1954,
gant an disoc'h hollek: +17 =11 –15.
Trec'h e voe div wezh gant skipailh Genova er C'hampionad italian dre skipailhoù.
Kampion Italia ar pell-echedoù e voe seizh gwezh, e 1957 hag adalek 1966 betek 1973, an hini nemetañ o tapout seurt disoc'h.

## Partiennoù

Setu div bartienn bet gounezet gant Giorgio Porreca, an hini gentañ ouzh Enrico Paoli, Mestr Etrebroadel ha dean ar c'hoari echedoù italian, an eil hini ouzh ar Mestr Meur Miroslav Filip a gemeras perzh meur a wezh en disparti evit mont war renk e Kampionad bedel an echedoù.

### Enrico Paoli - Giorgio Porreca (Ferrara, 1952)

Difenn an daou varc'heg (C-58) 1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Fc4 Mf6 4.Mg5 d5 5.exd5 Ma5 6.Fb5+ c6 7.dxc6 bxc6 8.Df3 (kemm Polerio) Dc7 9.Fd3 Fe7 10.Mc3 h6 11.Mge4 Md5 12.Mg3 Mf4 13.Ff5 Fb7 14.d4 c5 15.d5 g6 16.Fe4 f5 17.Fxf5 gxf5 18.Fxf4 exf4 19.Dh5+ Rd8 20.0-0-0 fxg3 21.d6 Fg5+ 22.Rb1 Dd7 23.The1 Rc8 24.hxg3 Fc6 25.f4 Ff6 26.Dg6 Tf8 27.Md5 Fxd5 28.Txd5 Rb7 29.Txc5 Tae8 30.Th1 Mc6 31.a3 Ra8 32.Dxf5 Dxd6 33.Txh6 Tb8 34.c3 Dd1+ (0-1) - Sellet ouzh ar bartienn

### Miroslav Filip - Giorgio Porreca (Zagreb, 1955)

Difenn izelvroat (A-84) 1.d4 d5 2.Mf3 e6 3.c4 c6 4.e3 f5 (Stonewall) 5.Fd3 Fd6 6.b3 Mh6 7.0-0 0-0 8.Fa3 Fxa3 9.Mxa3 Md7 10.b4 g5 11.b5 g4 12.Md2 Dg5 13.Tc1 Mf6 14.bxc6 bxc6 15.cxd5 cxd5 16.De2 Ce4 17.Tc7 Tb8 18.f3 Mxd2 19.Dxd2 gxf3 20.Txf3 Rh8 21.Txa7 Tb7 22.Txb7 Fxb7 23.Db4 Tg8 24.Tg3 Mg4 25.h3 Dh4 26.Tf3 Me5! (taol an trec'h) 27.Fe2 Mxf3+ 28.Fxf3 Fc8 29.Mb5 Fd7 30.Dd6 Dg3 (0-1) - Sellet ouzh ar bartienn

## Oberennoù skrivet

* Giorgio Porreca, (a-gevred gant Adriano Chicco), Il libro completo degli scacchi, Embannadurioù Mursia, Milano;
* Giorgio Porreca, (a-gevred gant Adriano Chicco), Dizionario enciclopedico degli scacchi, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, La partita ortodossa, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, Manuale teorico-pratico delle aperture, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, Studi scacchistici, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, La difesa francese, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, La partita italiana, Embannadurioù Mursia, Milano ;
* Giorgio Porreca, La partita di re (div levrenn), Embannadurioù Scacco, Santa Maria Capua Vetere ;
* Giorgio Porreca, Anatolij Karpov: la storia della rapida carriera del campione del mondo presentata attraverso un esteso commento, Embannadurioù Scacco, Santa Maria Capua Vetere .
# Giotto di Bondone

Giotto, pe Giotto di Bondone pe Ambrogiotto di Bondone (° 1267 e Vespignano pe Romignano - † 8 a viz Genver 1337 e Firenze) a oa ul livour, ur c'hizeller hag un tisavour italian eus deroù ar XIVvet kantved. Gwelet e vez e oberenn evel deroù al lusk a gaso d'an Azginivelezh el liverezh er c'hantved goude.

## Skeudennoù

* An tec'h da Egipt gant Giotto di Bondone (1304–06, Chapel Scrovegni, Padova)
# Dinas (Sir Benfro)

Dinas (Dinas Cross e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, en arvor sir Benfro.
Emañ war an hent a gas eus Abergwaun da Nyfer hag en am astenn a ra war ledenez Ynys Dinas, anavezet dre m'eo stank enni ar reuniged hag an evned-mor. Distrujet e voe iliz Dinas gant ar Vikinged gwechall. E kumuniezh Dinas emañ, ouzhpenn Dinas, kêriadennoù Pwllgwaelod ha Cwm yr Eglwys.
E 2011 e oa 815 a dud o chom er gumuniezh ha 357 anezho a oa kembraegerien (44,3%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12.
# Dinant

Dinant :
| Dinant ||
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Dinant en Arondisamant Dinant hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Dinant |
| ins | 91034 |
| Kumunioù-Kod post | 5500 5500 5500 5500 5500 5500 5504 5500 5501 5503 5502 |
| Kumunioù strollet | Dinant Anseremme Bouvignes-sur-Meuse Dréhance Falmagne Falmignoul Foy-Notre-Dame Furfooz Lisogne Sorinnes Thynes |
| Kod pellgomz | 082 |
| Maer | Richard Fournaux |
| Gorread -Takad kêrel a-bezh | 99,8 km² ... km² |
| Hed | 04° 54' .." Reter |
| Led | 50° 28' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl -Takad kêrel a-bezh | 13 012 (01.01.2006) ... |
| Stankter | 130 a./km² |
| Lec'hienn | |
Dinant a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.

## Istor

* Brezel bed kentañ:
** al letanant gall Charles de Gaulle a voe gloazet e Dinant d’ar 15 a viz Eost 1914;
** fuzuilhet e voe 674 den nannsoudard (gwazed, maouezi ha bugale) ha distrujet karterioù a-bezh gant an tan d’an 23 a viz Eost 1914 gant al Lu alaman;
** 1919: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 gall d'ar gêr.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dinara

Ar menez Dinara zo ur menez uhel, war an harzoù etre Kroatia ha Bosnia-Herzegovina, nepell diouzh kêr Knin.
En em astenn a ra ar menez Dinara a-hed 20 km hag a-led 10 km pe war-dro. Ar c'hernioù uhelañ eo an Troglav (1 913 m) e Bosnia-Herzegovina hag ar Sinjal anvet ivez Dinara (1 831 m) e Kroatia. Kern uhelañ Kroatia eo an Dinara.
Ar stêr Cetina zo he eien war tor gwalarn ar menez hag en em deurel a ra e Mor Adria goude 105 km. Ar stêr Krka zo he eien e-harz ar menez Dinara ivez ha redek a ra betek ar mor a-hed 72 km.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Skeudennoù
# Dinas

Dinas (dinasoedd el liester) zo ur ger kembraek hag a gaver e meur a lec'h e Kembre.

## Orin

Savet eo diwar ar ger din, hag a dalv kement ha torgenn, hag a gaver en anvioù brezhonek Dinan, Dinarzh, Dineol...
E hengembraeg ha krenngembraeg e oa un anv-kadarn gourel hag a dalveze kement ha kreñvlec'h, ha sede ar ster zo dezhañ en anvioù lec'hioù Kembre.
Evel anv-boutin benel hiziv e talv kement ha "kêr vras", "keoded".

## Lec'hioù
### Kembre
#### Krenvlec'hioù kozh

* Dinas Brân - kastell e-kichen Llangollen
* Dinas Dinlle - kêriadenn e Gwynedd
* Dinas Dinorwig - kreñvlec'h kozh e Gwynedd
* Dinas Emrys - kreñvlec'h kozh e Gwynedd

#### Kêriadennoù

* Dinas - kêriadenn e Dyffryn Nantlle
* Dinas - kêriadenn e ledenez Llŷn, e-kichen Nefyn
* Dinas - kêriadenn e Sir Gaerfyrddin
* Dinas - kêriadenn e Sir Benfro
* Dinas Basing - abati kozh e Sir y Fflint
* Dinas Mawddwy - kêriadenn e Gwynedd
* Dinas Powys
* Dinas Rhondda - kêriadenn e Tonypandy, Morgannwg
Un anv ordinal eo e-barzh Dinas Caerdydd, Dinas Efrog Newydd, ha re all.

### Kernev-Veur

* Kastell an Dinas, e Plew Golom

### Filipinez

* Dinas (Zamboanga del Sur), kumun
# Dinan Kumuniezh

Dinan Kumuniezh a oa un etrekumuniezh lakaet e pleustr d'ar 1añ a viz Genver 2014 diwar gendeuziñ "Kumuniezh kumunioù Dinan" gant "Kumuniezh kumunioù Bro Evrann".
Edo he sez e Dinan. He frezidant diwezhat a oa Gérard Berhault, maer an Hengleuz
D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Dinan Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan, kumuniezh kumunioù Bro Kaon, 7 kumun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Matignon, 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Gwesklin ha 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù ar Renk hag ar Froudveur.

## Ar c'humunioù

26 kumun a oa enni.
* Bowidel
* Bruzivili
* Dinan (sez)
* Evrann
* Gwilde-Gwengalon
* An Hengleuz
* ar C'haeoù
* Kerorgen
* Kerveskont
* Kever
* Lanvalae
* Lehon
* Maez-Geraod
* Oskaleg
* Pleudehen
* Plouan
* Sant-Andrev-an-Dour
* Sant-Haelen
* Sant-Karneg
* Sant-Samzun
* Sant-Yuvad
* Sant-Yuzeg
* Taden
* Trefermael
* Trelivan
* Treveron

## Brezhoneg
### Deskadurezh

* E distro-skol 2015 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 103 skoliad (2,1 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveoù

* ↑ « Gérard Berhault, président de Dinan communauté », Ouest-France, 24 a viz Ebrel 2014.
# Hegoalde

Hegoalde (eus Hego, kreisteiz, hag alde, tu), pe Hego Euskal Herria, eo an anv euskarek, a vez graet eus al lodenn eus Euskal Herria a zo dindan Rouantelezh Spagn, da lavarout eo peder froviñs Bizkaia, Gipuzkoa, Araba, ha Nafarroa. Al lodenn all, dindan ar Stad c'hall, a vez graet Iparralde, pe "Ipar Euskal Herria", anezhi.
Rannet eo Hegoalde e div rann bolitikel emren:
* Kumuniezh Emren Euskadi, anezhi teir froviñs:
** Araba
** Bizkaia
** Gipuzkoa
* Kumuniezh Forel Nafarroa
Dre vras e vez lakaet e-barzh ivez:
* Villaverde Turtzioz, un ezklozadur eus Kantabria e proviñs Bizkaia;
* Trebiñu, un ezklozadur eus Kastilha ha León e proviñs Araba.

## Pennadoù kar

* Iparralde
* Euskal Herria
# Heibaneg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar heibaneg (heiban pe ebang) komzet e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Heers

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Heers (limbourgeg : Hiër) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Limbourg.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 53,06 km²
* Poblañs (2022) : 7 457 a dud
* Stankter : 141 den/km² ,
# Hegemone (loarenn)

Hegemone :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna ha Yanga R. Fernández |
| Dizoloet d'ar | 8 c'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 23 947 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,3276 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 739,60 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 155,214° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~3 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~4,5×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0012 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Hegemone (gresianeg Ἡγεμόνη) pe Yaou XXXIX a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2003. Hi a berc'henn da strollad Pasiphae, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 22,8 milion km ha 24.1 milion km gant ur stouadur etre 144.5° ha 158.3°.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Heerlen

Heerlen zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Limburg, tost a-walc’h da harzoù Alamagn.
Tudet e oa Heerlen gant 86 766 den e 2018.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Heidelberg

Heidelberg zo ur gêr eus Alamagn, e stad Baden-Württemberg. 150 000 a dud zo o chom enni (2012). Kêr Heidelberg zo pennlec'h un distrig (Kreis). Dont a rafe an anv Heidelberg eus Heidelbeerenberg (Menez al lus). Emañ Heidelberg war lez ar stêr Neckar, un adstêr d'ar Roen.

## Istor

E 1518 e oa unan eus oaledoù ar brotestantiezh o sevel, ha degemeret e voe Martin Luther eno.
Damzistrujet e voe en 1689 gant an arme c'hall kaset gant Loeiz XIV da ober freuz ha reuz er vro, ha devet e voe ar c'hastell. Arigrap Pfalz a vez lâret eus an darvoudoù-se.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Bertha Benz Memorial Route
# Garretson W. Gibson

Garretson W. Gibson (20 a viz Mae 1832 - 26 a viz Ebrel 1910) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro (1900-1904).
Ganet e oa bet e Maryland (Stadoù-Unanet) hag e familh a zivroas da Liberia e 1835. Studiañ a reas an doueoniezh ha mont da veleg. Pa voe roet e zilez gant William D. Coleman e oa Gibson sekretour-Stad ha lakaet e voe da brezidant dre na oa besprezidant ebet d'ar c'houlz-se. Gounit a reas an dilennadeg da heul ha chom prezidant Liberia betek ar 4 a viz Genver 1904.
Gibson a voe ar prezidant diwezhañ ganet e SUA.
g • ka • kePrezidanted Liberia :
* Joseph J. Roberts · Stephen Allen Benson · Daniel Bashiel Warner · James Spriggs Payne · Edward J. Roye · James Skivring Smith · Joseph J. Roberts · James Spriggs Payne · Anthony W. Gardiner · Alfred Francis Russell · Hilary R. W. Johnson · Joseph James Cheeseman · William D. Coleman · Garretson W. Gibson · Arthur Barclay · Daniel Edward Howard · Charles D. B. King · Edwin Barclay · William Tubman · William R. Tolbert, Jr. · Samuel Doe · Amos Sawyer · David D. Kpormakpor · Wilton G. S. Sankawulo · Ruth Perry · Charles G. Taylor · Moses Blah · Gyude Bryant · Ellen Johnson Sirleaf · George Weah ·