# Gwadorged

Gwadorged ( incestus e latin) pe gwadserc'h a vez lavaret eus an darempredoù revel c'hoarvezet etre tud hag a zo kar-nes$^,$, un ober hag a ya a-enep al lezenn en darn vrasañ eus ar broioù ha kevredigezhioù, ma vez sellet outañ evel un tabou.
Cheñch a ra ar seurt darempredoù rev ha naoutur al liamm kerentiezh etre an dud a ra anezhañ un ober a-enep al lezenn pe un tabou sokial hervez ar sevenadur hag al lezennoù. E kevredigezhioù zo e vez graet gwadorged eus an darempredoù rev etre an holl dud zo o chom dindan ar memes toenn, pe zo izili eus ar memes klan pe lignez. Evit kevredigezhioù all ez eo an darempredoù rev etre tud kar dre ar gwad. E kevredigezhioù all e talvez ivez evit an darempredoù rev gant ar re o deus liammoù kerentiezh abalamour ma'z int bet advabet pe euredet er memes tiegezh.
Sellet e vez ouzh gwadorged an dud en oad gour gant ar re zo dindan oad an darempredoù rev hervez al lezenn evel ur seurt kammober revel gant ur bugel$^,$ a zo bet diskouezet anat evel unan eus ar seurtoù kammober gant ar vugale a oa eus ar re c'hrevusañ. Heuliet e vez alies gant un trauma psikologel hir ha pounner, pa vez sevenet gant tud ar vugale peurgetket. Diaes eo gouzout pet den a vev darempredoù a seurt-se, met an enklaskoù o deus istimet e oa bet 10–15% eus holl ar boblañs o vevañ d'an nebeutañ un hevelep "stokadenn" revel, ha nebeutoc'h evit 2% ma oa bet darempredoù rev pe ma oa klasket o seveniñ. E-touez ar maouezed e istimer an dregantad da 20%.
Ar gwadorged tad-merc'h a oa e-pad meur a vloavezh ar seurt gwadorged diskuliet ha studiet ar muiañ. Nevez zo ez eus bet diskouezet gant studiadennoù e oa kalz stankoc'h ar gwadorged etre breudeur ha c'hoarezed, dreist-holl hini breudeur-henañ o doa darempredoù rev gant breudeur pe c'hoarezed yaouankoc'h. E gwirionez lod eus ar studioù a zisklêr e c'hoarvezfe ar gwadorged etre breudeur ha c'hoarezed aliesoc'h evit ar seurtoù gwadorged all$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$$^,$. Lod eus ar studioù a zamveneg e vez choazet gouzañverien yaouankoc'h gant ar grennarded a seven seurt kammoberoù revel war o breudeur ha c'hoarezed. Kammober a reont e-pad prantadoù hiroc'h, hag implijout ar feulster aliesoc'h hag en un doare pounneroc'h evit ar wadorgederien en oad gour. Ar seurt gwadorged en deus ur feur uheloc'h a oberoù sankadur evit er gwadorged sevenet gant an tadoù pe al leztadoù. Heuliet e vez ivez ar gwadorged gant an tadoù hag ar breudeur koshoc'h gant brasoc'h strafuilh evit ar gwadorged gant leztadoù$^,$$^,$.
Ar gwadorged etre tud en oad gour zo un torfed ivez er pep brasañ eus ar broioù, daoust ma vez sellet outañ gant lod evel un torfed dinoaz,$^,$ ha dre se ne vez ket tamallet alies ouzh an dud e kaoz.
Ar pep brasañ eus ar c'hevredigezhioù o deus lakaet berz ouzh ar gwadorged$^,$. Tabou ar gwadorged zo bet unan eus ar re voutinañ eus holl an tabouioù sevenadurel, er c'hevredigezhioù a vremañ koulz hag e kevredigezhioù an amzer dremenet, gant kastizoù lezennel e kevredigezhioù zo. Ar pep brasañ eus ar c'hevredigezhioù a-vremañ o deus strizhadurioù lezennel pe sokial war an euredoù etre tud kenwad.

## Istor

Gwadorged a zo anv anezhañ en istor adal an Henamzer.

### En Istor
#### en Hengipt

* en Tierniezh ar Btolemeed hag e-touez ar faraoned

#### en Henroma

* Caligula gant e deir c'hoar: Agripina ar yaouankañ, Julia Drusila ha Julia Livila.
* Neron gant e vamm Agrippina ar yaouankañ
* Comodus gant e c'hoarezed.
* Caracalla gant e vamm Julia Domna.

#### er Grennamzer

Hervez mojennoù du e voe anv eus gwadorgedoù pibien
* Yann XII hag e lezc'hoar.

#### Azginivelezh

* Alesant VI hag e verc'h Lucrecia Borgia, hag he breur Cesare Borgia ganti.
* Paol III hag e verc'h Constanza Farnesio.

#### er XVIIvet kantved

* e tiegezh ar rejant gall Philippe d'Orléans, etre an tad hag unan pe div eus e verc'hed.

#### er XXIvet kantved

Kaoz zo bet eus gwadorged etre breudeur e tiegezh ar politikour gall Philippe de Villiers hag etre leztad ha lezvab en hini ar gwiraour Olivier Duhamel.

## Gerdarzh

* E kembraeg e reer gant llosgach, diwar llosgi, leskiñ.

## Lennegezh

* Kroc'hen Azen

## Notennoù

* ↑ "Incest" in Merriam-Webster's Dictionary
* ↑ Incest Law & Legal Definition
* ↑ Elementary Structures Of Kinship, by Claude Lévi-Strauss. (tr.1971).
* ↑ Kathleen C. Faller (1993). Child Sexual Abuse: Intervention and Treatment Issues. DIANE Publishing. 64 p. ISBN 9780788116698.
* ↑ (1988) Child Sexual Abuse: A Handbook for Health Care and Legal Professionals. Psychology Press. 128 p. ISBN 9780876304952.
* 1 2 Courtois, Christine A. (1988). Healing the Incest Wound: Adult Survivors in Therapy. W. W. Norton & Company. 208 p. ISBN 0393313565.
* ↑ Nemeroff, Charles B.; Craighead, W. Edward (2001). The Corsini encyclopedia of psychology and behavioral science. New York : Wiley. ISBN 0-471-24096-6.
* ↑ Herman, Judith (1981). Father-Daughter Incest. Cambridge, Massachusetts : Harvard University Press. 282 p. ISBN 0-674-29506-4.
* ↑ Goldman, R., & Goldman, J. (1988). The prevalence and nature of child sexual abuse in Australia. Australian Journal of Sex, Marriage and Family, 9(2), 94-106.
* ↑ Wiehe, Vernon. (1997). Sibling Abuse: Hidden Physical, Emotional, and Sexual Trauma. Sage Publications, ISBN 0-7619-1009-3
* ↑ Rayment-McHugh, Sue and Ian Nesbit. 2003. Sibling Incest Offenders As A Subset of Adolescent Sex Offenders. Pennad-skrid kinniget er "Child Sexual Abuse: Justice Response or Alternative Resolution Conference" aozet gant an "Australian Institute of Criminology" dalc'het en Adelaide, 1–2 a viz Mae 2003
* ↑ (1992) "The female experience of sibling incest". Journal of Marital and Family Therapy 18 (2): 129–142
* ↑ Smith, H., & Israel, E. (1987). Sibling incest: A study of the dynamics of 25 cases. Child Abuse and Neglect, 11, pp. 101–108.
* ↑ Cole, E. (1982). Sibling incest: The myth of benign sibling incest. Women and Therapy, 1(3), pp.79–89.
* ↑ Cawson, P., Wattam, C., Brooker, S., & Kelly, G. (2000). Child maltreatment in the United Kingdom: A study of the prevalence of child abuse and neglect. London: National Society for the Prevention of Cruelty to Children.
* ↑ Ar gwadorged gant breudeur pe c'hoarezed a vefe war-dro pemp gwezh stankoc'h evit ar seurtoù gwadorged all hervez Gebhard, P., Gagnon, J., Pomeroy, W., & Christenson, C. (1965). Sex offenders: An analysis of types. New York: Harper & Row.
* ↑ Finkelhor, David (1981). Sexually victimized children. Simon and Schuster. ISBN 0029104009.
* ↑ Ur studiadenn war ur skeul vras eus (n = 3,000) kaset da benn gant an National Council for the Prevention of Cruelty to Children e Breizh-Veur en deus diskouezet e oa sevenet war-dro 1% of eus ar cc'hammoberoù rev gant bugale gant an tadoù, tra ma veze sevenet 14% etre breudeur ha c'hoarezed. Sellet ouzh BBC News Online: Health, Child Abuse Myths Shattered, 20 a viz Du 2000
* ↑ O'Brien, M. J. (1991). Taking sibling incest seriously. In M. Patton (ed.), Family sexual abuse: Frontline research and evaluation (75–92). Newbury Park, CA: Sage Publications.
* ↑ O'Brien (1991)
* ↑ Laviola, M. (1992). Effects of older brother-younger sister incest: A study of the dynamics of 17 cases. Child Abuse and Neglect, 16, pp. 409–421.
* ↑ Cyr, M., Wright, J., McDuff, P., & Perron, A. (2002). "Intrafamilial sexual abuse: Brother-sister incest does not differ from father-daughter and stepfather-stepdaughter incest.", Child Abuse and Neglect, 26, pp. 957–973
* ↑ Jeff Jacoby (August 28, 2005). Hypocrisy on adult consent. The Boston Globe.
* ↑ Hipp, Dietmar (2008-03-11). German High Court Takes a Look at Incest. Der Spiegel. Kavet : 2008-04-12.
* ↑ Wolf, Arthur P.; William H. Durham (2004). Inbreeding, Incest, and the Incest Taboo: The State of Knowledge at the Turn of the Century. Stanford University Press. 169 p. ISBN 0804751412.
* ↑ Brown, Donald E., Human Universals. New York: McGraw-Hill, 1991, p. 118-29
* ↑ Turner, Jeffrey S. (1996). Encyclopedia of Relationships Across the Lifespan. Greenwood Publishing Group. 92 p. ISBN 031329576X.
* ↑ Incest: The Nature and Origin of the Taboo, by Emile Durkheim (tr.1963)
* ↑ Kinship, Incest, and the Dictates of Law, by Henry A. Kelly, 14 Am. J. Juris. 69
* ↑ Le Monde, 23 a viz Kerzu 2010