OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marcel Breuer

Marcel Breuer (21 a viz Mae 1902, Pecs, Hungaria – 1añ a viz Gouere 1981, New York) a zo ur savour ha designer arrebeuri. Unan eus krouerien al luskad modern eo. Dedennet e oa gant ar savadurioù kemm-digemm hag ar stummoù eeun.

## Breuer ha Bauhaus

Etre 1920 ha 1923 e studias Breuer e Bauhaus Weimar. Goude bezañ bet o labourat en ur burev savouriezh e Pariz e-pad ur bloaz e tistroas da Bauhaus Dessau, evel kelenner. Goude ur pennad e voe lakaet e penn ar stal frammerezh. Goude-se e labouras e Berlin, eno ec’h aozas tiez ha kreizennoù-kenwerzh hag arrebeuri korzennoù metal, avez produet c’hoazh hiziv an deiz.
Breuer a zo brudet dreist-holl evit bezañ ijinet ar gador B3 (anvet ivez Kador Wassily), ar gador gentañ savet en ur implijout korzennoù metal pleget, ha diazezet war barrenne-stur ur marc’houarn. Produet e vez c’hoazh hiziv an deiz.

## Bloavezhioù harlu

E 1935 e tec’has kuit da Londrez. Eno e labouras evit Isokon, unan eus embregerezhioù design modern kentañ er Rouantelezh-Unanet. Eno e krouas ur gador hir hag e labouras gant darbrenn voulet. E 1937 ez eas d’ar Stadoù-Unanet. Eno e kelennas e Harvard's architecture school, e-lec’h ma kenlabouras gant Philip Johnson ha Paul Rudolph. Kenlabourat a reas ivez gant Walter Gropius : asambles e savjont tiez tro-dro Boston. O c’henlabour a chomas a-sav e miz Mae 1941 pa grouas Breuer e embregerezh e New York, e-lec’h ma aozas tiez ha kenkizoù. En o zouez « Geller House I » (1945, Long Island). Pa lakaas sevel an ti-se e lakaas e pleustr e vennozhioù war ar sevel tiez : un ti daouduek (kambreier diouzh un tu, ar gegin hag a living diouzh an tu all), un trepas e-kreiz hag un doenn « balafenn » : div doenn stouet war-du ar c’hreiz anezho, ennañ ar c'han-dizourañ.

## Distro da Europa

E 1953 ec’h aozas Breuer sez UNESCO e Pariz. Ur wech distro da Europa ec’h implijas kalz ar betoñs, ar pezh a lakaas anezhañ da gemer perzh el luskad anvet garventezouriezh. Unan eus arzourien bouezusañ al luskad modern eo.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

### Liamm diavaez

* (en) Lec’hienn diwar-benn Marcel Breuer
# Marcel Cachin

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Marsel Kachin (Gilles Marcel Cachin e marilh ar boblañs, anvioù-stourmer er Strollad Komunour Gall: Adrien, Le Breton ha Lebreton) (20 a viz Gwengolo 1869 e Pempoull- 12 a viz C'hwevrer 1958 e Choisy-le-Roi) a oa ur politikour breizhat.
Mab e oa da vMarsel Kachin, archer a orin eus Saint-Justin (Gers), ha da vMarie-Louise Le Gallou, eus Plourivoù. Tad e dad a oa labourer-douar. C'hwec'h bugel en doa bet. Mont a reas Marcel Cachin da studiañ da liseoù Sant-Brieg ha Roazhon, ha da skol-veur Bourdel ma tapas un aotreegezh war al Lizhiri e 1893. Dimeziñ a reas gant Marguerite David e 1906 e Pariz. Kemer a reas perzh e krouidigezh ar Strollad Komunour Gall e 1920. Tomm e oa ouzh ar brezhoneg ha sikour a reas Youenn Drezen goude an Eil brezel-bed. Un ti en doa e Lanserv, e Plourivoù. D'ar 5 a viz Gwengolo 1941 e voe harzet, hag e vabeg Paul Hertzog d'e heul, gant ar Sipo-SD. Bac'het e voent e prizon "La Santé" e Pariz. D'ar 17 a viz Here e voe dieubet Cachin, goude sinet gantañ un disklêriadenn ma save a-enep d'ar "gwalldaolioù hiniennel". Distreiñ a reas da Vreizh.

## Daveenn

* 1 2 Bernhard H. Bayerlein, Mikhaïl Narinski, Brigitte Studer, Serge Wolikow, Moscou-Paris-Berlin - Télégrammes chiffrés du Komintern (1939-1941), Embannadurioù Tallandier, Pariz, 2003, p. 119
* ↑ Akt ganedigezh, dielldi Aodoù-an-Arvor
* ↑ T. Ferlé, Le Communisme en France, Collection Documentation catholique, Pariz, Bro-C'hall, 1937, pajenn 78
* ↑ Meneget eo e-giz "Marsel gozh" gant Abeozen en e romant Argantael gant ar preder-mañ da-heul : "Un eston da veur a hini klevout ur c'homunist o sevel e vouezh da vrudañ ar brezhoneg" (adembann An Alarc'h, 2011, p. 12)
* ↑ Bernhard H. Bayerlein, Mikhaïl Narinski, Brigitte Studer, Serge Wolikow, Moscou-Paris-Berlin - Télégrammes chiffrés du Komintern (1939-1941), Embannadurioù Tallandier, Pariz, 2003, p. 505
# Marcel Callo

Marcel Callo a oa ur micherour kristen breizhat, bet ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1921 e Roazhon. Stourm a reas er Yaouankiz vicherourel gristen. Peogwir e oa rezistant e-pad an Eil Brezel-bed e voe paket e 1944 ha kaset da gamp-tolpañ Mauthausen en Aostria, nepell diouzh Linz, e-lec'h ma varvas d'an 19 a viz Meurzh 1945 d'an oad a 23 bloaz.
Gwenvidikaet e voe e 1987 gant an Iliz katolik.
# Marcel Carné

Marcel Albert Carné, bet ganet e Pariz XVII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 18 a viz Eost 1906 hag aet da Anaon e Clamart (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'an 31 a viz Here 1996, a oa ur filmaozer ha saver senario gall.

## E filmoù
### Evel filmaozer
#### 1920-1929

* 1929 : Nogent, Eldorado du dimanche (teulfilm berr).

#### 1930-1939

* 1936 : Jenny.
* 1937 : Drôle de drame.
* 1938 : Le Quai des brumes, Hôtel du Nord.
* 1939 : Le Jour se lève.

#### 1940-1949

* 1942 : Les Visiteurs du soir.
* 1945 : Les Enfants du paradis.
* 1946 : Les Portes de la nuit.
* 1947 : La Fleur de l'âge (chomet diechu).

#### 1950-1959

* 1950 : La Marie du port.
* 1951 : Juliette ou la Clé des songes.
* 1953 : Thérèse Raquin.
* 1954 : L'Air de Paris.
* 1956 : Le Pays d'où je viens.
* 1958 : Les Tricheurs.

#### 1960-1969

* 1960 : Terrain vague.
* 1963 : Du mouron pour les petits oiseaux.
* 1965 : Trois chambres à Manhattan.
* 1968 : Les Jeunes Loups.

#### 1970-1979

* 1971 : Les Assassins de l'ordre.
* 1974 : La Merveilleuse Visite.
* 1977 : La Bible (teulfilm).

#### 1980-1989

* film ebet

#### 1990-1999

* 1991 : Mouche (chomet diechu).

## Liamm diavaez

* Marcel Carné war Internet Movie Database
# Magdalena Aostria

Magdalena von Österreich, pe Magdalena Aostria (Innsbruck, 14 a viz Eost 1532 – Hall in Tirol, 10 a viz Gwengolo 1590) a oa ur briñsez aostrian, merc'h d'an impalaer, aet da leanez, hag abadez Kouent Hall in Tirol.
Merc'h e oa da Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel ha d'e bried Anna Jagellon.
# Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst

Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst ( 1679 – 1740) a oa dugez Sachsen-Gotha-Altenburg. Merc'h e oa da g-Karl von Anhalt-Zerbst ha da Sophia von Sachsen-Weissenfels.

## Dimeziñ ha bugale

E 1696 e voe dimezet Magdalena Augusta da Friedrich II von Sachsen-Gotha-Altenburg, dug abaoe 1691. Naontek bugel o doe.
* Sophie (1697–1703)
* Friedrich (1699–1772), dug war-lerc'h e dad.
* Wilhelm (1701–1771)
* Karl Friedrich (1702–1703)
* Johann August (1704–1767)
* Christian (1705)
* Christian Wilhelm (1706–1748)
* Ludwig Ernst (1707–1763)
* Emanuel (1709–1710)
* Moritz (1711–1777)
* Sophie (1712)
* Karl (1714–1715)
* Friederike (1715–1775)
* Magdalen Sybille (1718)
* Augusta von Sachsen-Gotha (1719–1772), a zimezas da Frederick, priñs Kembre
* Johann Adolf (1721–1799)

### Mamm-gozh

Mamm-gozh e oa d'ar roue saoz George III .
# Magdalena Petit

Magdalena Petit Marfán (Peñaflor, 14 a viz C'hwevrer, 1903 – Santiago de Chile, miz Mae 1968) a oa ur skrivagnerez chileat. Brudet eo e romantoù La Quintrala, Los Pincheira ha Los Hijos del Caleuche. pezhioù-c'hoari he deus skrivet ivez.
Mervel a reas e 1968, goude tapout ur gwall lamm er gêr da 65 bloaz.

## Buhezioù edoare romantoù

En 1946 ec'h embannas Biografía de Gabriela Mistral, e 1950 ur buhezskrid e doare ur romant, El patriota Manuel Rodríguez hag e 1965 an arnodskrid San Martín y el Ejército Libertador.

## Liammoù diavaez

* Magdalena Petit Marfán (1903-1968) - Memoria chilena (he buhez)
* La Quintrala - Memoria chilena
* Los Pincheira - Memoria chilena
* Don Diego Portales, el hombre sin concupiscencia Memoria chilena
# Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels

Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels zo anv div briñsez:
* Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1648-1681), Dugez Sachsen-Gotha-Altenburg goude dimeziñ d'an Dug Friedrich Iañ von Sachsen-Gotha-Altenburg ;
* Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1673-1726), Dugez Sachsen-Eisenach goude dimeziñ d'an Dug Johann Wilhelm von Sachsen-Eisenach.

## Pennadoù kar

* Magdalena
* Sibylla
* Sachsen-Weißenfels
# Magdalena Sibylla

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Magdalena Sibylle Prusia, gant he mab Christian, Dug Sachsen-Merseburg
* Magdalena Sibylla von Sachsen
Magdalena Sibylla zo anv meur a vaouez vrudet.

## Magdalena Sibylla

* Magdalena Sibylla von Hessen-Darmstadt (1652–1712), Dugez Württemberg
* Magdalena Sibylla von Neitschütz (1675–1694), Itron Rochlitz, serc'h d'ar priñs-dilenner Johann Georg IV,
* Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels
* Magdalena Sibylla von Schleswig-Holstein-Gottorf (1631–1719), Dugez Mecklenburg-Güstrow

## Magdalena Sibylle

* Magdalena Sibylle von Preußen (1586–1659), priñsez Sachsen, eil pried Johann Georgs I. von Sachsen
* Magdalena Sibylle von Brandenburg-Bayreuth (1612–1687), priñsez Sachsen, pried da Johann Georgs II. von Sachsen
* Magdalena Sibylle von Sachsen (1617–1668), dugez Sachsen-Altenburg, pried da Friedrich Wilhelms II von Sachsen-Altenburg.

## Pennadoù kar

* Magdalena
* Sybilla
# Magdalena Sibylla von Hessen-Darmstadt

Magdalena Sibylla von Hessen-Darmstadt (1652-1712) a oa dugez Württemberg, ha rejantez an dugelezh goude marv he fried, etre 1677 ha 1693. Brudet e oa ivez evel saverez kantikoù.

## He buhez

Ganet e oa e Darmstadt. Merc'h e oa da Ludwig VI von Hessen-Darmstadt ha da Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf (1634-1665)‎ .
Mervel a reas he mamm pa oa bihan ha savet e voe e lez Sveden gant he moereb, Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp, rouanez Sveden, er relijion brotestant.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e oa d'an dug Wilhelm Ludwig (Württemberg) Pa intañvezas e voe rejantez evit he mab Eberhard Ludwig ( 1677-1733), a-gevret gant he breur-kaer Friedrich Karl von Württemberg-Winnental, marvet divab.

## He bugale

* Eleonore Dorothea (1674-1683)
* Eberhardine Luise (1675-1707)
* Eberhard Ludwig (1676-1733), Dug Württemberg
* Magdalene Wilhelmine (1677 - 1742), dimezet da Karl Wilhelm von Baden-Durlach
# Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1648-1681)

Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels ( 1648 Halle -1681 Gotha) a oa ur briñsez eus Sachsen-Weißenfels ha Querfurt eus tiegezh Wettin hag a zeuas da vout, dre zimeziñ, dugez Sachsen-Gotha-Altenburg.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas e miz Du 1669 en Halle da Friedrich Iañ von Sachsen-Gotha-Altenburg, mab d'an Dug Ernst Iañ von Sachsen-Gotha ha d'e bried Elisabeth Sophia von Sachsen-Altenburg.
Bugale o doe
* Anna Sophia (* 22 Kerzu 1670 en Gotha; † 28 C'hwevrer 1706 en Rudolstadt), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
** dimezet da Ludwig Friedrich Iañ, priñs Schwarzburg-Rudolstadt
* Magdalena Sibylla (* 30 Gwengolo 1671 en Gotha; † 2 Meurzh 1673 en Altenburg), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
* Dorothea Maria (* 22 Genver 1674 en Gotha; † 18 Ebrel 1713 en Meiningen), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
** dimezet da Ernst Ludwig Iañ, Dug Sachsen-Meiningen
* Friederike (* 24 Meurzh 1675 en Gotha; † 28 Mae 1709 en Karlsbad), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
** dimezet da Johann August, priñs Anhalt-Zerbst
* Friedrich II (1676–1732), Dug Sachsen-Gotha-Altenburg
** dimezet da Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst
* Johann Wilhelm (* 4 Here 1677 en Gotha; † 15 Eost 1707 en Toulon), Priñs Sachsen-Gotha-Altenburg
* Elisabeth (* 7 C'hwevrer 1679 en Gotha; † 22 Mezheven 1680 en Gotha), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
* Johanna (* 1 Here 1680 en Gotha; † 9 Gouhere 1704 en Strelitz), Priñsez Sachsen-Gotha-Altenburg
** dimezet da Adolf Friedrich II, Dug Mecklenburg-Strelitz.
# Magdalena Pietersz

Magdalena Pietersz (a-raok 1560 – goude 1592), a oa ul livourez eus an Azginivelezh en Izelvroioù an Hanternoz.
Ganet e oa en Haarlem, merc'h e oa da Pieter Adriaensz, livour war ar gwer.
Dimeziñ a reas d'al livour Pieter Pietersz en 1577. En 1585 ez eas da chom da Amsterdam, hag eno e voe badezet he mab e 1592. Livañ a reas marc'hallac'hioù. Mervel a reas en Amsterdam.
# Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1673-1726)

Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1673-1726), a oa Dugez Sachsen-Eisenach goude dimeziñ d'an Dug Johann Wilhelm von Sachsen-Eisenach.
# Margarida

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Margarida zo anv ur vleunienn hag un anv-badez katalanek, galizek ha portugalek roet d'ar merc'hed.

## Eilstummoù

* Margalida, e katalaneg.
Keñveriañ a c'haller an daou stumm Margarida/Margalida gant ar gerioù servij/selvij e brezhoneg.

## Yezhoù all

* Margarita e kastilhaneg

## Tud
### Aragon

* Margarida de Prades, rouanez Aragon

### Katalonia

* Margarida Xirgu i Subirà, aktorez katalan hag urugwaiat
* Margarida Aritzeta i Abad, skrivagnerez katalanek

### Galiza

* Margarida Vázquez Veras, politikourez
* Margarida Caldas Moeira, politikourez

### Portugal

* Margarida Carpinteiro, aktorez
* Margarida Coimbra, echedourez
* Margarida Gil, filmaozourez

## Lec'hioù

* Margarida (Gard), e Bro-C'hall

## Pennadoù kar

* Santa Margarida
# Margarida (Gard)

Margarida :
| Iliz Sant-Pêr. ||
| Anv okitanek | Margarida |
| Anv gallek (ofisiel) | Marguerittes |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Languedoc-Roussillon |
| Departamant | Gard |
| Arondisamant | Nimes |
| Kanton | Margarida (pennlec'h) |
| Kod kumun | 30156 |
| Kod post | 30320 |
| Maer Amzer gefridi | William Portal (tu-dehou, distrollad) 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Nîmes Métropole |
| Lec'hienn web | http://www.marguerittes.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 564 ann. (2020) |
| Stankter | 339 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 41 m — brasañ 197 m |
| Gorread | 25,29 km² |
| kemmañ |
Margarida en okitaneg, Marguerittes e galleg a zo ur gêr hag ur gumun eus Okitania, er rannvro Languedoc-Roussillon. Pennlec'h kanton Margarida eo.

## Gerdarzh

* Dont a rafe an anv eus ar ger latin margarita (perlezenn).

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Margarida Coimbra

Margarida Coimbra, ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1983 e Portugal, a zo ur c'hoarierez echedoù portugalat.
Mestr (Maouezi) (FIDE) abaoe 2000 eo.
C'hoari a ra er C'hleub "AM Palma e Arredores - Lisboa". He renk Elo uhelañ a voe 2 124.
2 110 edo he renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011 .

## Liammoù diavaez

* He fartiennoù e Chessgames
* Campeato Nacional Feminino

## Notennoù ha daveoù

* ↑ He fichenn FIDE
# Margaretha Rothe

Margaretha Erna Frieda Hedwig Rothe (13 a viz Even 1919 e Hamburg -15 a viz Ebrel 1945 e Leipzig) a oa ur studierez ha stourmerez enepnazi alaman gant ar Rozenn Wenn e skourr kêr Hamburg.
# Margarethe Prusia

Margarethe Prusia, Margarethe von Preußen en alamaneg, (1872-1954) zo ur briñsez prusian, deuet da vout langravez Hessen-Kassel dre he dimeziñ da Friedrich Karl von Hessen-Kassel, a oa e-unan da vont da roue Finland e dibenn 1918, panevet e voe savet ur republik.

## O bugale

C'hwec'h bugel he doe:
* Friedrich Wilhelm Sigismund von Hessen (1893–1916), marvet er brezel, e Roumania,
* Maximilian Friedrich Wilhelm Georg von Hessen (1894–1914), marvet war an talbenn e Belle (Flandrez), e Flandrez Frañs;
* daou c'hevell
** Philipp von Hessen (1896–1980), Obergruppenfürher en S.A, dimezet e 1925 da Mafalda di Savoia (1902-1944) ;
** Wolfgang von Hessen (1896–1989), dimezet da Marie Alexandra von Baden;
* Christoph Ernst August von Hessen (1901–1943), gefallen in Italien, dimezet da Sophie von Griechenland;
* Richard Wilhelm Leopold von Hessen (1901–1969).

## Pennadoù kar

* Margarethe
* Preußen
# Margarethe von der Saale

Margarethe von der Saale, ganet e 1522 ha marvet d'ar 6 a viz Gouhere 1566 e Spangenberg, en Alamagn, a oa un dimezell a enor, serc'h hag eil pried morganatek Philipp Iañ Hessen.
Merc'h e oa da Anna von Miltitz ha Hans von der Saale. Da 17 vloaz eo e reas anaoudegezh gant Philipp Iañ Hessen a oa dimezet. Philip a felle dezhañ dimeziñ en-vorganatek da Margarethe von der Saale kentoc'h eget mirout anezhi evel serc'h abalamour d'ar vrud fall en dije bet evel avoultr, pa oa e penn ar gostezenn brotestant, met war un dro ne felle ket dezhañ terriñ e zimeziñ da Christina von Sachsen, dre ma krede e oa pec'hed dizimeziñ.
D'an 10 a viz Kerzu 1539 en devoe skoazell digant Martin Luther, a arguze e oa gwashoc'h pec'hed an dizimeziñ eget an divwregiezh.
An eured divwregek a voe graet d'ar 4 a viz Meurzh 1540 e kastell Rotenburg dirak Martin Bucer ha Philipp Melanchthon. Margarethe von der Saale ne voe ket gwelet el lez gwech ebet, met o chom e oa en un ti e Spangenberg.

## Bugale

* Philipp, kont zu Dietz ( 1541 -1569).
* Hermann, kont zu Dietz ( 1542- 1568).
* *Christoph Ernst (1543–1603) kont zu Dietz
* Margarethe (1544–1608) kontez zu Dietz, a zimezas div wech:
** en Kassel e 1567 d'ar c'hont Hans Bernhard von Eberstein;
** en Frauenberg e 1577 d'ar c'hont Stephan Heinrich von Everstein.
* Albrecht, kont zu Dietz (1546 -1569).
* Philipp Konrad, kont zu Dietz ( 1547 - 1569),
* Moritz, kont zu Dietz (1553 - 1575).
* Ernst, kontzu Dietz ( 1554 -1570).
* Anna, marvet yaouank e 1558.

## Levrlennadur

* Lydia Laucht: Margarethe von der Saale (1522–1566). Zweite Ehefrau von Landgraf Philipp von Hessen. In: Evangelische Kirche von Kurhessen-Waldeck, Landeskirchenamt (Hrsg.): Dem Glauben ein Gedächtnis geben. Lebensbilder aus der Kirchengeschichte Kurhessen-Waldecks. Evangelischer Medienverband Kassel, Kassel 2007, ISBN 978-3-89477-871-2, S. 76-77.
* Sabine Köttelwesch: Geliebte, Gemahlinnen und Mätressen. Zehn Frauenschicksale aus dem Umfeld des Kasseler Fürstenhofes. In: Die Geschichte unserer Heimat. 41, Verein für Hessische Geschichte und Landeskunde e.V. 1834 Kassel, Zweigverein Hofgeismar, Hofgeismar 2004.
* Gerhard Müller: Philipp, Landgraf von Hessen. In: Betz, Hans D.; Browning, Don; Janowski, Bernd u. a. (Hrsg.): Religion in Geschichte und Gegenwart. Handwörterbuch für Theologie und Religionswissenschaft. Bd. 6: N–Q. 4. Aufl. Auflage. Mohr Siebeck, Tübingen 2008, ISBN 978-3-16-149514-4, S. 1270 f..

## Pennadoù kar

* Sophie von Dönhoff
* Wilhelmine von Lichtenau
* Elisabeth Helene von Vieregg
* Julie von Voß ‎
# Margarethe Danzi

Margarethe Danzi (1768–1800) a oa ur sonaozourez alaman ha kanerez soprano. Merc'h e oa da Magdalena Brochard Marchand, kanerez ha dañserez, ha da Theobald Hilary Marchand, rener c'hoariva Mannheim.
Studiañ a reas ar sonerezh hag ar sonaozerezh e München gant Franziska Lebrun, hag e Salzburg gant Leopold Mozart. Kregiñ a reas da ganañ war ul leurenn e 1787, da 12 vloaz, e c'hoariva lez Mannheim, er pezh gant Johann Jakob Engel.
E 1790 e timezas d'ar sonaozour Franz Danzi.
Mervel a reas e München diwar ur c'hleñved skevent.
# Margarethe von Hanau

Margarethe von Hanau
* Margarethe von Hanau (1411–1441), merc'h d'ar c'hont Reinhard II von Hanau
* Margarethe von Hanau (1452–1467), merc'h d'ar c'hont Reinhard III von Hanau
* Margarethe von Hanau-Lichtenberg (1463–1504), merc'h d'ar c'hont Philipp Iañ von Hanau-Lichtenberg
* Margarethe von Hanau-Lichtenberg (1486–1560), merc'h d'ar c'hont Philipp II von Hanau-Lichtenberg
* Margarethe von Hanau-Münzenberg (1471–1503), merc'h d'ar c'hont Philipp Iañ von Hanau-Münzenberg
hag ivez:
# Margarethe von Bülow

Margarethe von Bülow (Berlin 1860–1884 Rummelsburg ) a oa ur skrivagnerez alamanek marvet da 24 bloaz.
He c'hoar henañ Frieda von Bülow (1857 -1909) a oa skrivagnerez ivez.

## Oberennoù

* Die Glücksuhr von Wölfis
* Jonas Briccius (1886), 2. Aufl. (?) mit einer Einleitung von Adolf Bartels
* Aus der Chronik derer von Riffelshausen (1887), 2. Aufl. 1919 mit einer Einleitung von Adolf Bartels
* Neue Novellen (1890)
# Margarethe von Trotta

Margarethe von Trotta, bet ganet e Berlin (Trede Reich d'an ampoent) d'an 21 a viz C'hwevrer 1942, zo un aktourez hag ur filmaozourez alaman.
En 1971 e timezas da Volker Schlöndorff a-raok dizimeziñ e 1991. Gantañ ha gant Rainer Werner Fassbinder he deus graet meur a film.
# Lavand-Spagn

Lavand-Spagn :
| Lavandula dentata ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Lamiales |
| Kerentiad : | Lamiaceae |
| Genad : | Lavandula |
| Anv skiantel ||
| Lavandula dentata (Linnaeus) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lavand-Spagn (Lavandula dentata) a zo plant frondus kreizdouarel eus ar c'herentiad Lamiaceae.
# Lavand-arvor

Lavand-arvor :
| Limonium vulgare ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Caryophyllales |
| Kerentiad : | Plumbaginaceae |
| Genad : | Limonium |
| Anv skiantel ||
| Limonium vulgare (Miller) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lavand-arvor (Limonium vulgare) a zo plant eus ar c'herentiad Plumbaginaceae.
# Lavagna (Italia)

Lavagna zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Lavagno

Lavagno (Lavàgno e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Lavand-bihan

Lavand-bihan :
| Lavandula angustifolia ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Lamiales |
| Kerentiad : | Lamiaceae |
| Genad : | Lavandula |
| Anv skiantel ||
| Lavandula angustifolia (Miller) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lavand-bihan (Lavandula angustifolia) a zo plant frondus kreizdouarel kornôgel eus ar c'herentiad Lamiaceae. Kavet e vez pergen er Pireneoù ha menezioù hanternoz Spagn.
# Laval

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Laval zo un anv-tiegezh gallek hag un anv-lec'h.

## Anv-tiegezh

Bez ez eo anv meur a zen :
* François de Montmorency Laval (1623-1708), kentañ eskob Kebek
* Antoine Bandieri de Laval (1688-1767), koroller gall
* Jacques-Désiré Laval (1803-1864), beleg ha misioner gall en Enez Maoris
* Pierre Laval (1883-1945), politikour gall, kentañ ministr, fuzuilhet e 1945
* Charles Laval, livour gall
* Louis-Joseph de Montmorency-Laval, bet eskob Metz, ha kardinal,
* aotrounez Laval, noblãnsed c'hall
* Guy Laval, fizikour gall

## Anv-lec'h
### E Kebek

Diwar anv an eskob François de Montmorency Laval eo bet anvet :
* kêr Laval
* Skol-veur Laval, ur skol-veur e Kebek

### Bro-C'hall

Laval zo anv meur a gumun c'hall :
| Kumun | Departamant |
| Laval | Aude |
| Laval | Isère |
| Laval | Lot |
| Laval | Mayenne |
| Laval | Puy-de-Dôme |
| Laval-Atger | Lozère |
| Laval-d'Aix | Drôme |
| Laval-d'Aurelle | Ardèche |
| Laval-de-Cère | Lot |
| Laval-du-Tarn | Lozère |
| Laval-en-Brie | Seine-et-Marne |
| Laval-en-Laonnois | Aisne |
| Laval-le-Prieuré | Doubs |
| Laval-Morency | Ardennes |
| Laval-Pradel | Gard |
| Laval-Roquecezière | Aveyron |
| Laval-Saint-Roman | Gard |
| Laval-sur-Doulon | Haute-Loire |
| Laval-sur-Luzège | Corrèze |
| Laval-sur-Tourbe | Marne |
| Laval-sur-Vologne | Vosges |
| Bonchamp-lès-Laval | Mayenne |
| Le Poët-Laval | Drôme |
| Magnac-Laval | Haute-Vienne |
| Mont-de-Laval | Doubs |
| Saint-Genis-Laval | Rhône |
| Saint-Germain-Laval (Loire) | Loire |
| Saint-Germain-Laval (Seine-et-Marne) | Seine-et-Marne |
| Saint-Pierre-Laval | Allier |
| Viols-en-Laval | Hérault |
* ↑ kumun kozh, staget ouzh Quillan
* ↑ kumun kozh, staget ouzh Reilhaguet
* ↑ anv kêriadenn kumun Saint-Priest-des-Champs