OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inizi Galápagos

Inizi Galápagos (ent-ofisiel Archipiélago de Galápagos), anvet ivez Archipiélago de Colón, zo un enezeg er meurvor Habask.
Mont a reont d'ober ur broviñs eus Ecuador, Proviñs Galápagos, 972 km diouzh aodoù kornôk ar vro. Brudet int abalamour d'un toullad mat a loened ha plant ha na vezont kavet nemet er rannved-se. Brudet int ivez dre m'o deus talvezet da Charles Darwin evit e labourioù. Lakaet int bet war roll ar Glad bedel gant an UNESCO.

## An anvioù

An anv Archipiélago de Colón a oa bet roet dezho da enoriñ Kristof Kolomb, evel an inizi anvet Pinta... An Inizi Isabela ha Fernandina zo bet anvet en enor d'ar Rouanez Izabel Iañ Kastilha, hag he fried Fernando II Aragon a rene en amzer Kristof Kolomb.

## Baot - Santa Cruz (Galápagos) - Chelonoidis_nigra

* Baot, Santa Cruz (Galápagos)
* Enez Santa Cruz - Baot
* Enez Santa Cruz - Baot
* Enez Santa Cruz - Baot, Chelonoidis nigra
* Enez Santa Cruz - Baot, Chelonoidis nigra
* Enez Santa Cruz - Baot, Chelonoidis nigra

## An inizi

| Enez | Anv all | Enezeg | Kanton | Menez uhelañ | Uhelder m | Gorread km² |
| Isabela | Albemarle | Kornaoueg | Isabela | Wolf | 1707 | 4640 |
| Santa Cruz | Indefatigable | Kreiz | Santa Cruz | Cerro Crocker | 864 | 986 |
| Fernandina | Narborough | Kornaoueg | Isabela | La Cumbre | 1476 | 643 |
| San Salvador (Santiago) | James | Kornaoueg | Santa Cruz | Cerro Pelado | 907 | 585 |
| San Cristóbal | Chatham | Reter | San Cristóbal | Cerro Pajas | 640 | 558 |
| Floreana (Santa María) | Charles | Reter | San Cristóbal | Cerro San Joaquín | 730 | 173 |
| Marchena | Bindloe | Norzh | Santa Cruz | | 343 | 130 |
| Española | Hood | Reter | San Cristóbal | | 206 | 61 |
| Pinta | Abington | Norzh | Santa Cruz | | 777 | 59 |
| Baltra | South Seymour | Kreiz | Santa Cruz | | ... | 27 |
| Santa Fe | Barrington | Kreiz | San Cristóbal | | ... | 24 |
| Pinzón | Duncan | Kreiz | Santa Cruz | | 458 | 18 |
| Genovesa | Tower | Norzh | San Cristóbal | | 64 | 14 |
| Rábida | Jervis | Kreiz | Santa Cruz | | ... | 5 |
| Seymour Norte | North Seymour | Kreiz | Santa Cruz | | ... | 2 |
| Tortuga | Brattle | Kornaoueg | Isabela | | ... | 1,3 |
| Wolf | Wenman | | Isabela | | 253 | 1,3 |
| Bartolomé | Bartholomew | Kreiz | Santa Cruz | | 114 | 1,2 |
| Darwin | Culpepper | | Isabela | | 165 | 1,1 |
| Galápagos | Colón | | | Wolf | 1707 | 8010 |

## Pennadoù kar

* Kouraleg Vras
* Ledenez Valdés
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inizi Gall

An Inizi Gall pe an Hebridez (Na h-Innse Gall e gouezeleg Skos, Hebrides e saozneg), a zo un enezeg e kornaoueg Bro-Skos, er Meurvor Atlantel. Al lodenn eus Bro-Skos ma vez komzet ar muiañ a ouezeleg eo an inizi-se.

## Douaroniezh

Rannet eo an enezeg e div rann vras gant ar mor:
* lod eus an enezeg zo tostik d'an douar-bras, er reter, hag ar re-se eo an "inizi diabarzh", pe Na h-Eileanan a-stigh e gouezeleg, Inner Hebrides e saozneg;
* al lod all, pelloc'h er c'hornôg, eo an "inizi diavaez", anvet en-ofisiel Na h-Eileanan Siar, hag a zo Outer Hebrides e saozneg.

### Ar mor

Etre inizi ar c'hornôg ha re ar reter ez eo ledanoc'h ar mor eget etre an douar-bras hag an inizi. Ur mor bihan zo aze eta, ha tri anv a vez graet anezhañ:
* The Minch, en hanternoz
* The Little Minch, bihanoc'h ha strishoc'h, er c'hreiz
* Mor an Inizi Gall, er c'hreisteiz

## Anvadurezh

Anvet int an Inizi Gall abalamour ma'z int bet e dalc'h ar Skandinaved e-pad pell. Graet e veze "Gall" (ar memes ger ha "gall" brezhonek) eus an dud-se e gouezeleg.

## An inizi pellañ

* Barraigh
* Na Hearadh
* Leòdhas
* Uibhist a Tuath
* Beinn na Faoghla
* Uibhist a Deas
* Hiort

## An inizi tostañ

* An t-Eilean Sgitheanach
* Muile
* Ì Chaluim Chille
* Ìle
* Diùra
* Lios Mòr
* Tiriodh
* Cola
* Colbhasa
* Canna
* Eilean nam Muc
* Rùm
* Eige

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Iruñea

Iruñea (pe Iruña, stumm degemeret gant gouarnamant Navarra ha kenofisiel gant Pamplona, an anv spagnolek) eo kêr-benn Nafarroa, war lez ar stêr Arga. 196 955 a dud a oa o chom enni e 2013, ha tremen 334 830 gant an adkêrioù. Kêr-benn istorel Euskal Herria an hini eo.

## Poblañs

Emdroadur ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2013 |
| 166 279 | 171 150 | 180 483 | 182 666 | 186 245 | 189 364 | 190 937 | 191 865 | 193 238 | 195 769 | 194 894 | 196 955 |
| Taolenn savet diwar : Pamplona hag Instituto de estadística de navarra ||||||||||||

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Bro-Vask (Lapurdi) | Baiona | 1960 |
| Japan | Yamaguchi | 1980 |
| Alamagn | Paderborn | 1992 |
| Kolombia | Pamplona | 2001 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Stumm degemeret gant Akademiezh Real an Euskareg
# Irun

Irun (stumm euskarek ofisiel; Irún e spagnoleg, stumm diofisiel) zo ur gêr eus Gipuzkoa, en Euskal Herria, war lez kleiz ar stêr Bidasoa, a zisparti stadoù Gall ha Spagn. Ul lec'h tremen a-bouez etre an div stad eo.

## Poblañs

Eil kêr vrasañ ar broviñs eo, ha 60.914 a dud a oa eno e 2008. Gant Hendaia ha Hondarribia e ya d'ober ar veurgêr Txingudi, enni ouzhpenn 95.000 a dud.
# Iruri

Iruri (Trois-Villes e galleg hag ent-ofisiel; Tres Vièlas en okitaneg) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e Kanton Atharratze-Sorholüze, a zo e departamant ar Pyrénées-Atlantiques hag er rannvro Aquitaine. 136 den a oa enni o chom e 2011.

## Gerdarzh

Eus iru, tri, ha herri, kêr.

## Istor

* Kastell Tréville

## Tud

* Jean-Armand du Peyrer, kont Tréville (pe Troisville), anavezet evel M. de Tréville, letanant-kabiten ar gompagnunezh mouskederien en amzer ar roue gall Loeiz XIII, hag unan eus tudennoù ar romant Les Trois Mousquetaires gant Alexandre Dumas (tad).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Irurtzun

Irurtzun zo ur gumun en Nafarroa, en Euskal Herria, e komark Sakana, e merindad Pamplona, e lodenn euskarek ar vro.
En hanternoz dezhi emañ Latasa hag Aginaga, er c'hreisteiz emañ Izurdiaga, er reter Aizkorbe, hag er c'hornôg Etxeberri.
2 194 a dud a oa o chom eno e 2015.
# Irulegi

Irulegi (Irouléguy e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Baigorri, e Nafarroa Beherea, en Iparralde, en Euskal Herria.

## Kumunioù amezek

* Arrosa en hanternoz
* Azkarate er sav-heol
* Baigorri er c'huzh-heol
* Anhauze er c'hreisteiz

## Gwin

Diwar anv ar barrez eo bet anvet gwin ar c'hanton, gwin Irulegi.

## Skeudennoù

* Ar voger-bolotenniñ
* Mereuri en Irulegi.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Irunberri

Irunberri ( pe Lumbier hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e reter Nafarroa en Euskal Herria, etre ar stêrioù Irati, ha Zaraitzu a weler o kemberiñ etre kêr Irunberri ha Foz Irunberri pelloc'hik.

## Poblañs

Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 1 420 | 1 405 | 1 414 | 1 434 | 1 430 | 1 422 | 1 413 | 1 426 | 1 409 | 1 383 | 1 373 |
| Dihelloù: Lumbier ha Instituto de Estadística de Navarra |||||||||||

## Tud brudet

* Joaquín Larregla y Urbieta, sonaozour

## Pennad kar

* Foz Irunberri
# Iruraitz-Gauna

Iruraitz-Gauna (Iruraiz-Gauna e spagnoleg, diofisiel) zo ur gumun e hanternoz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
# Irura

Irura (anv ofisiel euskarek ha spagnolek), zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
# Iruña Oka

Iruña Oka (Iruña de Oca e spagnoleg, kenofisiel) zo ur gumun eus proviñs Araba en Euskal Herria.

## Rannoù

* Billoda
* Iruña Oka
* Langraiz Oka, ar pennlec'h
* Mandaita
* Olabarri
* Tresponde
# Irsina

Irsina zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Jacob

Jacob zo un anv-badez hag un anv-tiegezh a gaver e meur a yezh, par d'an anv brezhonek Jakob. Dont a ra eus al latin Iacobus, eus ar gresianek Ἰάκωβος Iakobos, eus an hebraek יַעֲקֹב‎ (Yaʿaqōḇ), anv an ozhac'h Jakob, mab da Izaag ha da Rebeka.
Anv meur a zen eo Jacob en Testamant Nevez (Jakez e brezhoneg) : Jakez, mab Zebedea (abostol), Jakez, mab Alfae (abostol) ha Jakez, eskob Jeruzalem.

## Tud
### Anv-badez

* Jacob van Eyck (e-tro 1590 - 1657), soner izelvroat
* Jacob ha Wilhelm Grimm, skrivagnerien alaman
* Jacob Kettler (1610–1682), dug Kourland
* Jacob Ferdinand Voet (1639-1689), livour flamank
* Jacob van Ruisdael (1628 pe 1629 - 1682), livour izelvroat
* Jacob Zuma (g. e 1942), prezidant Republik Suafrika eus 2009 betek 2018

### Anv-tiegezh

* Max Jacob, barzh breizhat
* Jean-Marie Jacob, eskob Sant-Brieg
* Sarah Jacob, Kembreadez marvet diwar yun
# Jacob Ferdinand Voet

Jacob Ferdinand Voet (1639-1689 Pariz) a oa ul livour ha poltredour flamank. Labourat a reas en Italia ha Bro-C'hall, ha poltrediñ a reas tud uhel. Brudet eo e boltredoù eus nizezed ar c'hardinal Mazarini.

## E vuhez

Ganet e oa en Antwerpen, mab e oa d'al livour Elias Voet. Beajiñ a reas da Roma e 1679-80, da Milano, e 1680, da Firenze e 1681, Torino entre 1682 ha 1684, ha distreiñ da Antwerpen e 1684.
* Oberennoù Jacob Ferdinand Voet
* Ar Varkizez Martha Ghezzi Baldinotti, war-dro 1670
* Livio Odescalchi, ca. 1675 (Walters Art Museum, Baltimore)
* Kardinal Retz, 1676 (National Gallery, London)
* Orazio Archinto, ca. 1680–1683 (Mirdi Broadel Varsovia)
* Ar C'hardinal Luis Antonio Fernández de Portocarrero (?) (1635–1709)
* Maria Mancini, ca. 1672–1676
* Ortensia Mancini hag he c'hoar Maria Mancini.
# Jacob van Eyck

Jacob van Eyck (e-tro 1590 e Heusden - 26 a viz Meurzh 1657 en Utrecht) a oa ur soner izelvroat. Unan eus sonerien vrudetañ an Izelvroioù er XVII$^{vet}$ kantved e voe. Soner brimbalerezh, ograoù, fleüt ha sonaozer e voe ivez.

## E vuhez

Pa voe ganet e oa dall. E 1625 e kuitaas Heusden hag e teuas da vezañ brimbaler iliz-veur Utrecht. Brimbalerien all a zeuas da Utrecht da zeskiñ gantañ, ha priziet e oa gant tud evel René Descartes pe Isaac Beeckman peogwir e oa barrek-tre a-fet kendoniañ. Sevel a reas Der Fluyten Lust-hof (Liorzh plijadurioù ar fleüt) hag a voe embannet e 1644, 1646, 1649, 1654 hag e 1656.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn diwar-benn Jacob van Eyck ha Der Fluyten Lust-hof
# Jacob Zuma

Jacob Gedleyihlekisa Zuma (Nkandla, 12 a viz Ebrel 1942) zo ur politikour suafrikan, bet prezidant Republik Suafrika eus 2009 betek 2018.
Emezelañ a reas en ANC (African National Congress) e 1959 da 17 vloaz hag en Umkhonto we Sizwe, skourrad armet an ANC e 1962. Harzet e voe e 1963 ha kondaonet da 10 vloaz toull-bac'h e ti-kastiz Robben Island m'edo Nelson Mandela ivez. Eno e teskas lenn ha skrivañ. Divac'het e voe e 1973 ha mont a reas en harlu da Swaziland e 1975 ha da Vozambik e 1977. E 1984 ec'h eas da Lusaka (Zambia) m'edo penngarter an ANC. Pa voe lezennekaet an ANC e 1990 gant gouarnamant Frederik de Klerk e voe Jacob Zuma e-touez an harluidi kentañ o tistreiñ da Suafrika. Prezidant ar vro e voe d'an 9 a viz Mae 2009, betek reiñ e zilez d'ar 14 a viz C'hwevrer 2018.
# Jacky Flippot

Jacky Flippot zo un emsaver ganet e Here 1947 ha genidik eus Sant-Visant-al-Lann. Eil-maer Blaen eo, ha prezidant Skol-Uhel Ar Vro. Bet eo bet meur a wech war ar renk evit dilennadegoù ar Rannvro Broioù al Liger hag ar gannaded evit Strollad Breizh.

## Buhez

Pa oa o chom e Kastell-Briant, hag eñ emzivad goude marv e dad e 1949, e voe desavet gant e vamm rediet da vont da vicherourez uzin. E-pad e studioù ez eas da labourat en ostalirioù er Baol. Resevet e voe evel bredklañvdiour hag anvet e Bredospital Blaen e 1966. Entanet gant istor ar Vro e ren kalz a obererezhioù tro-dro da istor ar bastell-vro, ratreerezh kastell ar Groulais (lec'h-kreñv ar Grennamzer a-us Blaen), an hini pennañ. Ezel eo eus kuzul-kêr Blaen ha eil-maer eo hiziv. Goude m'eo aet war e leve, kemeret en deus plas prezidant Skol Uhel ar Vro, e-lec'h ma oa bet oberiant-tre, bloavezhioù-pad.

## Emsaver

E-touez ar re gentañ o deus roet o anv da Strollad Breizh, eo aet war ar renk evel emsaver evit meur a zilennadeg e Bro-Naoned. E penn al listenn Ni ho savo Breizh e oa el Liger-Atlantel (hag e Broioù al Liger) evit an dilennadegoù Rannvro e 2010. Evel dilennad en deus roet harp evit krouiñ e 2019 ur c'hlas divyezhek brezhoneg-galleg er skol bublik Andrée-Chedid e Blaen.

## Levrlennadur

* Henry, Lionel, Dictionnaire biographique du mouvement breton, Yoran embanner, 2013. Pennad Flippot, Jacky.
# Jacob Kettler

Jacob Kettler pe Jakob von Kettler (1610–1682) a oa Dug Kourland ha Semigallia (1642–1682). Gantañ e pinvidikaas ar vro hag e krogas zoken da sevel trevadennoù en Afrika.
Ganet e oa Jacob Kettler e Goldingen (Kuldīga) e 1610. Mab e oa da Wilhelm Kettler, Dug Kourland, ha d'e bried Sophie von Preußen (1582-1610), ur briñsez eus an Tiegezh Hohenzollern, eus dugelezh Prusia. E baeron e oa James Iañ, roue Bro-Saoz. Ar memes anvioù eo James, e saozneg, ha Jacob, en alamaneg.
E dad en doa darempredoù fall gant ar varoned valt, ha distroadet e voe en 1616; e vreur Friedrich Kettler, eontr Jacob, dug Semigalia, a unvanas an div zugelezh neuze. Pa varvas Friedrich e 1642, ha dre ma oa divugel, eo Jacob a renas war e lerc'h. Gwir eo e oa rejant dija abaoe 1638.
En amzer e ren e veze graet kenwerzh en dugelezh gant an Izelvroioù, Portugal, Bro-Saoz, ha Bro-C'hall.
En 1651 e kasas listri da Afrika da sevel Fort Jacob, war lez ar stêr Gambia, en enezenn a zo St. Andrews en West Africa. En 1654 e aloubas Tobago gant al lestr Das Wappen der Herzogin von Kurland, ul lestr daou-bont gant 45 kanol, hag a zegase 25 den e karg, 124 soudard kourlandat, ha 80 tiegezh trevadennerien. Trevadenn nevez Tobago a voe anvet Neu Kurland ("Kourland Nevez").

## Brezel

Prizoniet e voe Jacob Kettler gant Svediz e-pad Brezel an Hanternoz, etre 1658 ha 1660. E-keit-se e voe arsailhet trevadennoù an dugelezh, ha distrujet he listri.
Goude ar brezel ec'h adsavas Jacob al listri hag ec'h adkemeras Enez Tobago digant Izelvroiz. Darn a gred e oa en sell da drevadenniñ Aostralia, a oa bet dizoloet gant Izelvroiz, hag a rae brezel dezhañ. A-hervez en devoa bet harp digant ar pab Inosant X, met buan e varvas hennezh, ha ne oa ket troet ar pab nevez da reiñ e skoazell da Jacob.
Mervel a reas en Mitau (Jelgava) d'ar 1añ a viz Genver 1682.
# Jaco Pastorius

Jaco Pastorius (1añ a viz Kerzu 1951 – 21vet a viz Gwengolo 1987) a oa ur soner hag ur sonaozour jazz hag ur gitarour stadunanat; labourat a reas gant ar Weather Report etre 1976 ha 1981, hag ivez gant Joni Mitchell, ha Pat Metheny. Gitar-boud tredan (fretless dreist-holl) eo a sone.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Jacob Aagaard

Jacob Aagaard (31 a viz Gouere 1973) zo ur mestrc'hoarier echedoù danat ha skosat. E Bro-Skos emañ bremañ o vevañ hag o c'hoari echedoù.
Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, ha Mestr Meur abaoe 2007 ; ha skrivet en deus meur a levr diwar-benn c'hoari an echedoù.

## Oberennoù skrivet

* Easy Guide to the Panov-Botvinnik Attack, Everyman Chess, 1998 (ISBN 978-1-85744-563-3)
* Easy Guide to the Sveshnikov Sicilian, Everyman Chess, 2000 Patrom:978-1-85744-280-9
* Dutch Stonewall, Everyman Chess, 2001 (ISBN 978-1-85744-252-6)
* Sicilian Kalashnikov, Everyman Chess, 2001 (ISBN 978-1-85744-257-1)
* Excelling at Chess, Everyman Chess, 2002 (ISBN 978-1-85744-273-1)
* Meeting 1d4, Everyman Chess, 2002 (ISBN 978-1-85744-224-3)
* Queen's Indian Defence, Everyman Chess, 2002 (ISBN 978-1-85744-300-4)
* Excelling at Positional Chess, Everyman Chess, 2003 (ISBN 978-1-85744-325-7)
* Excelling at Chess Calculation: Capitalising on tactical chances, Everyman Chess, 2004 (ISBN 978-1-85744-360-8)
* Excelling at Combinational Play :Learn to identify and exploit tactical chances, Everyman Chess, 2004 (ISBN 978-1-85744-345-5)
* Excelling at Technical Chess: Learn to identify and exploit small advantages, Everyman Chess, 2004 (ISBN 978-1-85744-364-6)
* Inside the Chess Mind: How players of all levels think about the game, Everyman Chess, 2004 (ISBN 978-1-85744-357-8)
* Starting Out: the Grunfeld Defence, Everyman Chess, 2004 (ISBN 978-1-85744-350-9)
* Practical Chess Defence, Quality Chess Europe AB, 2006 (ISBN 978-91-975244-4-5)
* The Attacking Manual: Basic Principles, Quality Chess Europe AB, 2010 (ISBN 978-91-976004-0-8)
* The Attacking Manual 2: Technique and Praxis, Quality Chess, 2010 (ISBN 978-91-976004-1-5)
* Grandmaster Preparation – Calculation, Quality Chess, 2012 (ISBN 978-1-907982-31-6)
* Grandmaster Preparation – Positional Play, Quality Chess, 2012 (ISBN 978-1-907982-27-9)
* Grandmaster Preparation – Strategic Play, Quality Chess, 2013 (ISBN 978-1-907982-29-3)
* Grandmaster Preparation – Attack & Defence, Quality Chess, 2013 (ISBN 978-1-907982-70-5)
* Grandmaster Preparation – Endgame Play, Quality Chess, 2014 (ISBN 978-1-907982-32-3)
* Grandmaster Preparation – Thinking Inside the Box, Quality Chess, 2017 (ISBN 978-1-907982-35-4)

## Liammoù diavaez

* (en) Krogadoù Jacob Aagaard. Kavet : 08/01/2022.

## Notennoù

* ↑ (en) 'International Chess Federation'. Kavet : 08/01/2022.

## Pennadoù kar

* Roll c'hoarierion echedoù
# Eleonora d'Este (1515-1575)

Eleonora d'Este (1515-1575), a oa ur briñsez italian, merc'h da Alfonso Iañ d'Este ha d'e eil pried Lucrezia Borgia. Merc'h-vihan e oa d'ar pab Alesant VI, ha nizez da Cesare Borgia.
Anvet e voe diwar-lerc'h he mamm-gozh a-berzh tad, Eleonora d'Aragona. He mamm a varvas pa oa pevar bloaz.
Mont a reas da leanez d'ar gouent Corpus Domini ha pa varvas e voe beziet eno.
# Eleonora d'Este (1643-1722)

Eleonora d'Este (Mantova, 1643 – Modena, 1722) a oa ur briñsez eus Mantova aet da leanez.
Merc'h e oa d'an dug Francesco Iañ d'Este ha d'e bried kentañ Maria Farnese. Anvet e oa evel he c'hoar, Maria, ganet e 1639, ha marvet da ur bloaz.
Yaouankik e tiskouezas bezañ troet gant ar relijion e lez he zud. E miz Mae 1674 ez eas d'ar gouent da vevañ ha dont a reas da vezañ Maria Francesca dello Spirito Santo.
# Eleonora Gonzaga (1598-1655)

Eleonora Gonzaga (Mantova 1598–1655 Vienna), a oa merc'h da Vincenzo Iañ Gonzaga & Eleonora de' Medici; dimezet e oa da Ferdinand II, an Impalaer Santel.
C'hoar e oa da Francesco (1586-1612), Dug Mantova, da Ferdinando (1587-1626), kardinal adal 1607, ha dug Mantova ha Monferrato adalek marv e vreur Francesco e 1612, ha da Vincenzo (1594-1627), kardinal adal 1615, dug Mantova ha Monferrato adal 1626 evel Vincenzo II.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e voe da Ferdinand II an Impalaeriezh Santel. Eil pried Ferdinand e oa. Bugel ebet n'o doe. Bugale all en devoa bet digant e bried kentañ.
# Eleonora Gonzaga della Rovere

Eleonora Gonzaga, pe Eleonora di Mantova, pe Eleonora Gonzaga della Rovere (Mantova, 1493–1570 Urbino) a oa merc'h da Francesco II Gonzaga, markiz Mantova, ha da Isabella d'Este, ur verc'h da Ercole I d'Este, dug Ferrara.

## Dimeziñ

Dimezet e voe da Francesco Maria Iañ della Rovere, Dug Urbino.

## He bugale

Pemp eus he bugale a vevas:
* Guidobaldo II della Rovere (Urbino, 1514 - Pesaro, 1574), a zimezas div wech:
** da Giulia Varano
** da Vittoria Farnese (1521-1602);
* Ippolita della Rovere (Urbino, 1525-1561 Napoli), a zimezas da Antonio d'Aragona duca di Montalto;
* Elisabetta della Rovere (Urbino, 1529 - 1561, Massa ), a zimezas da Alberico I Cybo-Malaspina;
* Giuliana della Rovere pe Giulia (Casteldurante, 1531 -Ferrara, 1563), dimezet da Alfonso d'Este, markiz Montecchio;
* Giulio della Rovere (Mantova, 1533 - Fossombrone, 1578), kardinal.
Patrom:Gonzaga (1433-1530)
Bugale all a voe ha ne vevjont ket pell, evel an hini kentañ :
* Federico (1511), marvet da zaou viz;
Pe ar re-mañ::
* Giovanni (Urbino 1516-Urbino 1518);
* Giovanna (Urbino 1515-Urbino 1518);
* Caterina (Urbino 1518-Urbino 1520);
* Beatrice (Urbino 1521-Urbino 1522);
* Francesco Maria (Urbino 1523-Urbino 1525);
* Maria (Urbino 1527-Urbino 1528);
* Violante (Urbino 1535-Urbino 1538).

## Notennoù

* ↑ GeneAll.net - Eleonora Ippolita Gonzaga, Duchessa di Sora ed Arce
* ↑ Rinascimento
* ↑ della Rovere
# Eleonora Luisa Gonzaga

Eleonora Luisa Gonzaga ( 1686 – 1741) zo ur briñsez italian.

## He buhez

Bugel nemeti he zud e oa. He zad e oa Vincenzo Gonzaga, Dug Guastalla ha Sabbioneta, hag he mamm, eil pried he zad, ha keniterv dezhañ, e oa Maria Vittoria Gonzaga.
E 1709 e voe dimezet en desped dezhi d'ar c'hardinal ( digardinalet) Francesco Maria de' Medici, dug Rovere ha Montefeltro, 26 vloaz koshoc'h egeti, tev evel ur varrikenn ha klañv-bras, evit reiñ un hêr d'e vreur Cosimo III de' Medici‎, dug-meur Toskana. Goude an eured avat ne fellas ket dezhi leuskel he fried kabac'h da dostaat dezhi. Mervel a reas Francesco Maria e 1710. Bugel ebet n'he doa bet Eleonora.

## Intañvez

Goude marv he fried e kasas ur vuhez diroll. Chom a reas da gentañ e lez he niz Gian Gastone de' Medici (1671 - 1737), dug-meur Toskana. Goude e varv e veajas kalz dre Italia, da Badova ha Venezia dreist-holl, hag un tamm e-maez Italia. Meur a levrig a voe savet diwar-benn he c'harantezioù gant he servijourien ha meur a vastard he doe hervez ar c'hannad saoz Horace Mann: gant ur Monsù Filippo he devoa bet ur mab hag a voe anvet Ubaldo Velluti, ha lesanvet Mignonne, a voe rener ur skolaj e Roma, unan all a voe anvet Francesco Baulas, bet gant Pier Maria Materassi, lesanvet Monnicca; aet e vije ar Baulas da lean ha mervel (en em lazhañ marteze) a reas e 1765. Daou vab all he devoa bet ivez digant serc'heged all.
Dihelloù sirius avat a ra diouer, ha hervez Pieraccini, en e oberenn La stirpe dei Medici di Cafaggiolo, n'eo ket Eleonora Luisa a oa mamm d'an daou vastard all met he fried ar c'hardinal Francesco Maria, kalz a-raok e eured, digant ur vaouez anvet Teresa Rossimanni.
Eleonora Luisa Gonzaga a echuas he buhez e Padova, kollet he skiant ganti da vat, hag eno e varvas e 1741. Beziet e voe er Basilica di Sant'Antonio da Padova e-tal Brigida Pico (1691-1706), rejantez Mirandola ha Concordia.

## C'hoariva

Diwar-benn an eured eo bet savet ar pezh-c'hoari italianek Nero Cardinale, gant Ugo Chiti, ha c'hoariet gant Alessandro Benvenuti e 2002 .

## Levrlennadur

* Conti G., Firenze dai Medici ai Lorena, Bemporad & Figlio, Firenze 1909.
* Pieraccini G., La stirpe dei Medici di Cafaggiolo, Nardini, Firenze 1986.
* Vannucci M., I Lorena, granduchi di Toscana, Newton & Compton, Roma 1998.
# Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers

Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers (Mantova, 1630–1686 Vienna), a oa merc'h da Carlo II Gonzaga.
Dimezet e oa e 1651 en Vienna, da Ferdinand III an Impalaeriezh Santel.

## Bugale

Pevar bugel he doe:
* Theresia Maria Josefa, Arc'hdugez Aostria (1652-1653)
* Eleonora Aostria (1653-1697), arc'hdugez Aostria, dimezet div wech
** e 1670 da Michael Korybut Wiśniowiecki, roue Pologn adal 1669, ha goude-se
** e 1678 da Charlez Leopold, Dug Loren.
* Maria Anna Josepha Aostria (1654-1689), arc'hdugez Aostria, dimezet e 1678 da Johann Wilhelm von der Pfalz.
* Ferdinand Josef Alois, Arc'hdug Aostria (1657-1658).
Mervel a reas e 1686, 29 bloaz war-lerc'h he fried.
# Eleonora Pedron

Eleonora Pedron, ganet d'an 13 a viz Gouhere 1982, zo un top model hag aktourez italian, a oa bet kurunet Miss Italia e 2002. Goude-se e oa bet e-pad ur pennadig amzer kinnigerez skinwel evit an hin war ar chadenn Rete 4. Evel aktourez he deus c'hoariet en ur stirad skinwel anvet Donna Detective.

## Liammoù diavaez

* Eleonora Pedron war IMDb
# Eleonora d'Este (1561-1637)

Eleonora d'Este (1561-1637) a oa ur briñsez italian. Merc'h e oa da Alfonso d'Este, markiz Montecchio. Dimeziñ a reas d'ar priñs Carlo Gesualdo, intañv goude dezhañ lazhañ e wreg kentañ.
# Eleonora Toledo hag he mab

Eleonora di Toledo gant he mab Giovanni a zo un eoullivadur war goad, dezhañ cm 115 × 96, graet e 1545 gant al livour italian Bronzino.
War ziskouez emañ er Galleria degli Uffizi e Firenze.
Poltred Eleonora di Toledo (1522-1562), dugez Firenze, eo. Pried e oa da g-Cosimo Iañ de' Medici. Amañ en he gweler gant unan eus he unnek bugel. Daoust da anv an daolenn ez eus dizemglev diwar-benn piv eo ar mab poltredet, pe Francesco, ganet e 1541, pe an eil mab Giovanni ganet e 1543.
Er sae a weler e voe beziet Eleonora, met miret eo bet ha war ziskouez emañ er Palez Pitti e Firenze.

## Liammoù diavaez

* Galleria degli Uffizi di Firenze