OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Vauriella goodfellowi

Vauriella goodfellowi :
| Vauriella goodfellowi, treset gant Goodchild (1906). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Vauriella |
| Anv skiantel ||
| Vauriella goodfellowi (Ogilvie-Grant, 1905) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Vauriella goodfellowi a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Rhinomyias goodfellowi da gentañ-penn (e 1905) gant an evnoniour skosat William Robert Ogilvie-Grant (1863-1924) : dougen a ra anv an dastumer hag evnoniour breizhveuriat Walter Goodfellow (1866-1953).

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e koadegi menez Apo (Mindanao, er greisteiz da Filipinez).

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Vauriella pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* Rhinomyias goodfellowi war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhinomyias goodfellowi war al lec'hienn IUCN.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Vauriella goodfellowi war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Vauriella insignis

Vauriella insignis :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Vauriella |
| Anv skiantel ||
| Vauriella insignis (Ogilvie-Grant, 1895) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Vauriella insignis a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Rhinomyias insignis da gentañ-penn (e 1895) gant an evnoniour skosat William Robert Ogilvie-Grant (1863-1924).

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e koadegi menezioù hanternoz Luzon (hanternoz Filipinez).

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Vauriella pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* Rhinomyias insignis war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhinomyias insignis war al lec'hienn IUCN.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Vauriella insignis war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Yann-Vari Picart

Yann-Vari Picart (17 Here 1827, Bodiliz - 24 Ebrel 1897, Gwineventer) a oa beleg, skrivagner ha troour brezhonek. Person Gwikar e voe. Kenlabourat a reas gant Feiz ha Breiz. Unan eus diazezerien manati Kerbenead e voe e Gwineventer.

## Troidigezh

gant an anv-pluenn Ian ar Gernevez:
* 1873 : Xavier de Maistre, An den lor eus kear Aost (diwar Le Lépreux de la cité d’Aoste, 1811), embannet e-barzh Feiz ha Breiz.

## Liamm diavaez

* Ul luc'hskeudenn anezhañ
* Ul luc'hskeudenn all
# Yann-Vatilin Kadig

Yann-Vatilin Kadig (pe Jean-Mathurin Cadig ent-ofisiel), ganet d'an 2 a viz Ebrel 1843 e Kerforn ha marvet d'ar 14 a viz Mezheven 1917 e Bieuzhi-an-Dour, a oa beleg ha skrivagner, brezhonek ha gallek.
Beleget e voe e 1869, hag anvet da gure e Baden e 1870, e Plouharnel e 1874, en Alre e 1876, a-raok mont da berson Bieuzhi e 1892. Eno e varvas e 1917. Kenderv e oa da Frañsez-Mari Kadig, hag eveltañ e tastumas kanaouennoù-pobl. Sevel a reas kantikoù ha barzhonegoù brezhonek, ha pennadoù gallek diwar-benn an Dispac'h Gall. Brudet eo e varzhoneg En Est, adembannet meur a wech gant Dihunamb. Ar c'hanaouennoù dastumet gantañ a voe fiziet, goude e varv, en e genderv F.-M. Kadig.

## Liammoù diavaez

* En Est, embannadur Lafolye, 1897 - Gallica
* En Est - Er Sauzoned, Dihunamb, 1927 - IDBE

## Notennoù

* ↑ F. Postic, Dictionnaire historique et biographique, BEROSE
# Yann-Wilhoù Herri

Yann-Wilhoù Herri :
| Anv ofisiel | Jean-Guillaume Henry |
| Obererezh | Skrivagner |
| Ganedigezh | d'ar 14 a viz Kerzu 1803 e Mellag, Kernev, Breizh |
| Marv | d'ar 12 a viz Genver 1880 e Kemperle, Kernev, Breizh |
| Yezh skrivañ | Brezhoneg |
| kemmañ |
Yann-Wilhoù Herri, pe Iann-Wilhou Herry, (Jean-Guillaume Henry), ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1803 e Mellag ha marvet d'an 12 a viz Genver 1880 e Kemperle, oa ur beleg ha yezhour breizhat eus Kerne-Izel.
Ganet e oa en un tiegezh dalc'het gant e dad, a oa maer. Tomm e oa e dud ouzh ar relijion hag ouzh ar renad kozh. Studiañ a reas e Kemper kent bezañ beleget e 1828. Kaset e voe da gure da Lesneven. Fall e oa e yec'hed, ha kaset e voe da aluzener da ospital Kemperle.
Amzer en doa da skrivañ, ha treiñ a reas buhez sant Izidor e brezhoneg, embannet e 1839, ar bloaz ma voe embannet Barzaz Breiz Kervarker. Hervez Fañch an Uhel hag Anatol ar Braz eo Herri e oa gwir oberour ar Barzaz Breiz, evel en dije lâret Kervarker da F. an Uhel e 1890 hervez un disklêriadur skrivet gant F. an Uhel war gein ur golo-lizher.
A-dra-sur eo bet kuzulier Kervarker evit skrivañ ar yezh, met n'en deus ket gallet ober evit embannadur kentañ Barzaz Breiz, pa ne skrive ket c'hoazh e doare ar Gonideg.
Un adwel a reas, pe un ouzhpennig, da Sainte Tryphine et le Roi Arthur, ar mister embannet gant Fañch an Uhel.
E-kichen iliz Mellag emañ e vez.

## Oberennoù

* 1838 - Buez sant Isidor
* 1842 - Kanaouennou santel dilennet ha reizet evid Eskopti Kemper
* 1858 - Buez hor Zalver Jezus Krist graet gant skridou tud santel ha gouiziek, E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
* 1864 - Kalon Mari
* 1865 - Kantikou eskopti Kemper ha Leon
* 1867 - Bennoz eur maner nevez (Kendalc’h keltiek etrevroadel - Sant Brieg)
* 1872 - Buez ann Duk a Vourdel Herri V

## Troidigezhioù

* 1849 - Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez, E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
* 1860 - Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue

## Liamm diavaez

* Wikimammenn
* Prêtres et religieux collecteurs

## Notennoù

* ↑ Evel a lenner el levr Eun dibab toniou evit kanaouennou santel ha gwersiou Breiz-Izel (1842)
* ↑ Ar skrid
* ↑ Buez ann Duk a Vourdel Herri V
# Yann (pab)

Daou bab warn-ugent zo bet anvet Yann.
* Yann Iañ
* Yann II Mercurius
* Yann III Catelinus
* Yann IV (pab)
* Yann V (pab)
* Yann VI (pab)
* Yann VII (pab)
* Yann VIII (pab)
* Yann IX
* Yann X
* Yann XI
* Yann XII
* Yann XIII
* Yann XIV
* Yann XV
* Yann XVI (eneppab)
* Yann XVII
* Yann XVIII
* Yann XIX
* N'eus ket bet a Yann XX, nag evel pab nag evel eneppab.
* Yann XXI
* Yann XXII
* Yann XXIII
# Yann-Vari Ugen

Yann-Vari Ugen, pe Jean-Marie Uguen, (14 a viz Kerzu 1868 - 11 a viz Genver 1938) a voe beleg ha saver levrioù relijiel.
Eus Gwiseni e oa genidik. Goude studioù e Lesneven hag e kloerdi bras Kemper e voe beleget hag anvet da gelenner e skolaj Lesneven. Goude-se e voe kelenner e Kemper, el Likez, hag e kloerdi bihan Pontekroaz, a-raok bezañ anvet da berson Plougastell ma chomas betek 1937. Mervel a reas e ti ar veleien gozh e Keraodren, e Lambezelleg. Sevel a reas e-leizh a levrioù, e-unan pe e kenlabour gant beleien all. Ha kenlabourat a reas ivez gant meur a gelaouenn gristen, evel da skouer Feiz ha Breiz.

## Levrioù

* Kenteliou aoutrou persoun Ars, gant Ugen, ar Sevelleg ha Prijant, 1906
* Buez Jeann d'Arc, gant Ugen ha Madeg, 1909
* Heuilhomp hor Zalver, pe levr imitasion Jezuz-Krist, 1912
* Levr neves an oferen hag ar gousperou e latin hag e brezoneg, 1922
* Quelques notions de grammaire bretonne, 1927
* Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz, 1929
* Buhez H.S. Jezuz-Krist ha da heul kenteliou gant an tad Eujen, 1930
* Buhez an tad Julian Maner, jezuist, misioner Breiz, 1933
* Aviel ar Zul ha kalz traou all ouspenn, 1937
# Yann-Vari ar Brizh

Jean Marie Le Bris (hervez marilh an ti-kêr), Jean pe John evit e vignoned, Yann-Vari ar Brizh e brezhoneg, ganet e Konk-Kerne d'ar 25 a viz Meurzh 1817 ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1872 e Douarnenez, a voe un difraoster war dachenn an nijerezh. Graet en dije un nijadenn blavet e Plonevez-Porzhe etre 1858 ha 1861, hep na vefe peurbrouet. Taolioù-esa all a reas e Bae Douarnenez. Mar bije gwir e vefe an den kentañ a nijas e-bourzh un ijin pounneroc'h eget an aer.

## Lennadurezh

* Chanute, Octave Progress in Flying Machines. The American Engineer and Railroad Journal. 47 Streat Cedar, New York, 1894, 1899
* De La Landelle, Gabriel. Les grandes amours. Dentu, Pariz, 1878
* Decoop, Gaston. Un grand précurseur breton 1817/1872 : Jean-Marie Le Bris. Icare, 1968
* Gibbs-Smith, C.H. Aviation: An Historical Survey. London, NMSI, 2008. (ISBN 1 900747 52 9)
* Opdycke, Leonard E. French Aeroplanes Before the Great War Atglen, PA: Schiffer, 1999. (ISBN 0 7643 0752 5)
* Peslin, Charles-Yves. Jean Marie Le Bris. Marin breton précurseur de l'aviation. Journal Les Ailes, Société d'éditions aéronautiques. Pariz, 1944
* Lacan, Guy et. al. Jean-Marie Le Bris: précurseur de l'aéronautique. Icare No. 192. Roissy-en-France, 2005.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Bretagne Aviation
* kounlid war Daily Motion

## Daveoù ha notennoù

* ↑ KerOfis, Ofis Publik ar Brezhoneg
# Yann (dug Breizh)

5 Yann a voe duged Breizh, ha setu int:
* Yann I$^{añ}$
* Yann II
* Yann III
* Yann IV, (1339 - 1399), dug Breizh eus 1364 betek e varv e 1399,
* Yann V

## Pennadoù kar

* Yann
* John
# Yma Sumac

Zoila Emperatriz Chávarri del Castillo (Ichocán, San Marcos, Cajamarca 13 a viz Gwengolo 1922 - Los Angeles), 1añ a viz Du 2008), brudet evel Yma Sumac, a voe ur ganerez soprano perouat a reas berzh er bloavezhioù 1950 gant he mouezh hep he far hag a c'halle mont-dont a-hed ouzhpenn pemp eizhad. Lavarout a rae bezañ priñsez inka, diskenn eus an inka Atahualpa. E Perou eo anavezet ivez evel ar Berouadez nemeti a zo skrivet hec'h anv en Hall of Fame e Hollywood.

## Liammoù diavaez

* Yma Sumac o kanañ Chuncho
* Yma Sumac o kanañ Gopher
# Ynys Aberteifi

Ynys Aberteifi zo un enezennig didud en hanternoz da gêr Aberteifi, en aber ar stêr Teifi, e Ceredigion, e Kembre.
Brudet er vro eo ar reuniged zo o chom eno.

## Liammoù diavaez

* https://cardiganisland.com/
# Yngve Sjöstedt

Bror Yngve Sjöstedt, bet ganet d'an 3 a viz Eost 1866 e Hjo (Västergötland, Sveden) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1948 e Stockholm (kêr-benn Sveden), a oa un amprevanoniour hag ul loenoniour svedat.

## Listenn al laboused studiet gantañ

* B
    Baeopogon clamans,
* C
    Campethera tullbergi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Sjöstedt e metoù al loenoniezh.
# Yiğit

Yiğit zo un anv-paotr turkek a dalv "kalonek".
# Ynys Arw

Ynys Arw (North Stack) zo un enezennig e-kichenik Enez Cybi, e hanternoz Kembre. Brudet eo bri Wen Zawn e-touez ar graperien.
* Ynys Arw, er pelloù, e beg Gogarth Bay
* Trinity House Magazine: savet e 1861 evit an North Stack Fog Signal Station. Ur c'hanol a oa, hag a voe taolet er mor pa voe didalvoud. kavet eo bet gant splujerien ha kaset d'ar Breakwater Quarries Country Park, a zo e Caergybi.

## Liammoù diavaez

* Kartenn gant google: https://www.google.fr/maps/place/North+Stack,+Royaume-Uni/@53.3214599,-4.6818608,16z/data=!4m2!3m1!1s0x486434f2e591d8b7:0x3e569e264714c3a3
# Yiwomeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù yiwomek eo ar yiwomeg (yiwom, gerka(wa), gerkanchi pe gurka) komzet gant tro-dro da 8.000 den e Plateau e Nigeria (1982)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Ynys Badrig

Un enezenn en hanternoz da Ynys Môn eo Ynys Badrig, anvet diwar anv Padrig, sant meur Iwerzhon. Middle Mouse a vez graet anezhi e saozneg. Al lec'h hanternosañ eus Kembre eo. 207 metrad hed zo dezhi, ha 110 metrad led. 16 metr uc'h ar mor eo al lec'h uhelañ.

## Mojenn

Hervez ar vojenn e tilestras Padrig enni, hag alese ez eas d'an douar-bras da sevel iliz Llanbadrig.
Lakaet eo bet an enezenn e gwerzh e 2005.

## Liammoù diavaez

* Gwerthu'r ynys
# Ynys Amlwch

Un enezennig e-kichen Amlwch en hanternoz Ynys Môn eo Ynys Amlwch. East Mouse a vez graet anezhi e saozneg. Pa vez izel ar mor e vez 141 metr hed hag 61 metr led, ur gorread 6,100 m2. N'eus netra heverk enni.
# Ólafur Jóhann Sigurðsson

Ólafur Jóhann Sigurðsson :
| Obererezh | romantoù, barzhonegoù |
| Ganedigezh | 26 a viz Gwengolo 1918 |
| Marv | 30 a viz Gouere 1988 |
| Enorioù | Priz lennegezh Kuzul an Norzh 1976 gant Að laufferjum ha Að brunnum |
| kemmañ |
Ólafur Jóhann Sigurðsson (26 a viz Gwengolo 1918 – 30 a viz Gouere 1988) a oa ur skrivagner islandat. Lakaat a reas embann pemp dastumad danevelloù, c'hwec'h romant, daou romant berr, pevar levr evit ar vugale ha pevar dastumad barzhonegoù. Troet eo bet e skridoù e 18 yezh. Priz lennegezh Kuzul an Norzh a voe roet dezhañ e 1976. Tad eo d'ar skrivagner Ólafur Jóhann Ólafsson.

## E oberenn

* 1934 Við Álftavatn
* 1935 Um sumarkvöld
* 1936 Skuggarnir af bænum
* 1940 Liggur vegurinn þangað ?
* 1940 Kvistir í altarinu
* 1944 Fjallið og draumurinn
* 1945 Teningar í tafli
* 1947 Speglar og fiðrildi
* 1947 Litbrigði jarðarinnar
* 1951 Vorköld jörð
* 1952 Nokkrar vísur um veðrið og fleira
* 1955 Gangvirkið
* 1955 Á vegamótum
* 1959 Ljósir dagar
* 1965 Leynt og ljóst
* 1965 Bréf séra Böðvars
* 1972 Seint á ferð
* 1972 Að laufferjum
* 1972 Hreiðrið
* 1974 Að brunnum
* 1976 Að laufferjum og brunnum
* 1977 Seiður og hélog
* 1978 Virki og vötn
* 1979 Í gestanauð : sögur 1940-1945
* 1979 Margs er að gæta : sögur 1945-1962
* 1983 Drekar og smáfuglar. Úr fórum blaðamanns
* 1988 Að lokum. Kvæði.
* 1993 Sagnaúrval 1939-1965
* 1995 Kvæði
# Ólvega

Ólvega zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Órla Fallon

Órlagh Fallon, anavezetoc'h evel Órla Fallon, zo ur ganerez ha telennerez iwerzhonat. Kenlabouret he deus gant al lazoù Celtic Woman hag Anúna.
# Óengus Óg

Óengus, pe Aengus, a oa, e gwengelouriezh Iwerzhon, unan ag an Tuatha Dé Danann, hag a enkorfe ar yaouankiz (sed aze perak e vez graet Óg, "yaouank", anezhañ), ar garantez hag an awen barzhoniel. Mab Dagda ha Bóand eo Óengus, ha klotañ a ra gant an doue kembreat Mabon hag ar Maponos galian. Ur perzh a bouez en deus er gwengeloù.

## Anv

En heniwerzhoneg e vez graet Óengus pe Oíngus anezhañ ha kavout a reer meneg ivez eus Oinogus e Vita Columbae (Buhez Sant Koulman) gant Adomnán . Ag ar c'hentkeltieg e teu ha talvout a rae "nerzh gwir". E skridoù Dindsenchas, ag ar grennamzer, e lenner e talv kement hag "ar cʼhoant nemetañ", hag e vamm Bóand a roas an anv-se dezhañ rak he eured gant an Dagda a voe he c'hoant nemetañ. Áengus, e veze graet anezhañ e krenniwerzhoneg, hag Aonghus, pe Aonghas, en iwerzhoneg a-vremañ.
Anavet eo evel Óengus Óc / Aengus Óg ("Óengus ar yaouank"), Mac ind Óc ("mab ar yaouankiz"), Maccan, pe Mac Óc / Mac Óg ("ar mab yaouank").
Hervez keltiegourion evel John T. Koch ha Kenneth H. Jackson e klot Aengus gant ar pikteg Onuist / Unuist hag an hengembraeg Unust.

## Daveoù

* ↑ Adamnan (1874). in Reeves: Life of Saint Columba, Founder of Hy. Edinburgh : Edmonston and Douglas. 123 p. Retrieved on 18 January 2018.
* ↑ Stokes. The Metrical Dindsenchas: Boand II. Corpus of Electronic Texts. University College, Cork. Kavet : 3 August 2019.
* ↑ Celtic Culture: A Historical Encyclopedia. Ed. John T. Koch. Santa Barbara and Oxford: ABC-CLIO. 2006. pp. 1389, 1444, 1657. (ISBN 185-1094407).
* ↑ Calise, J. M. P. Pictish Sourcebook: Documents of Medieval Legend and Dark Age History. Greenwood Publishing Group, 2002. p. 246. (ISBN 9780313322952).
# Òmnium Cultural

Ur gevredigezh sevenadurel eo Òmnium Cultural a labour evit broudañ deskiñ hag implij ar c'hatalaneg ha sevenadur Katalonia. Labourat a ra ivez evit broudañ identelezh vroadel ar vro.
38 000 ezel a zo er gevredigezh ha 30 burev he deus e Katalonia a-bezh. Abaoe miz Here 2017 emañ e brezidant Jordi Cuixart en toull-bac'h kostez Madrid abalamour m'en deus sikouret aozadur ar referendom diwar-benn dizalc'hidigezh Katalonia d'ar 1$^{añ}$ a viz Here. Gwelet eo evel prizoniad politikel gant ul lodenn vras eus ar Gatalaniz.

## Daveeoù

* ↑ « EU's latest political prisonners » [diell], war www.e-f-a.org (bet gwelet d'an 23 a viz Here 2017)
# Óliver Laxe

Óliver Laxe, bet ganet e 1982 e Pariz en un tiegezh galizat, a zo un aktour hag ur sevenour.
Graet en deus e studi war ar sinema e Skol-Veur Pompeu Fabra e Barcelona. Emañ o chom hag o labourat e Maroko. Kensavet en deus ar c'hevredad produiñ spagnol Zeitun Films.

## Un nebeud filmoù

* 2010: Todos vós sodes capitáns, priz Fipresci Quinzaine des Réalisateurs
* 2016: Mimosas, priz bras Nespresso Semaine Internationale de la Critique
* 2019: O que arde

## Liammoù diavaez

* (gl) Zeitun Films
# Óscar Chávez

Óscar Chávez, ganet e 1935, zo ur c'haner hag un aktor mec'hikan, brudet ivez evel kaner eus an tu kleiz. En e ganaouennoù eo savet a-du gant an Ejército Zapatista de Liberación Nacional, an EZLN.

## Liammoù diavaez

* https://web.archive.org/web/20180729203615/http://www.trovadictos.com/ochavez.htm
# Óscar Pereiro

Óscar Pereiro zo ur marc'hhouarner a vicher eus Galiza, ganet e Mos, e proviñs Pontevedra, d'an 3 a viz Eost 1977, ha gounezet gantañ Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn e 2006 (ar 6vet Spagnol trec'h er redadeg).

## E vuhez

Marc'h-houarner a vicher eo bet e 2000 e Bro-Bortugal gant ar skipailh Porta da Ravessa. E 2002 en deus sinet gant ar skipailh suisad Phonak. Kroget en deus e Dro Frañs gentañ e 2005: ar maout a oa gantañ e-pad un tennad menezek e Pau. Erruet en deus ar redadenn-se en dekvet plas. Ar reder stourmusañ a oa dibabet ivez.
Ar roched melen en deus gwisket ar bloavezh kentañ e Montelimar goude un tiflipadenn vras. Pemp deiz en deus dalc'hed anezhañ: kollet en deus ar roched en Alpe-d'Huez da gentañ ha goude un tennad padventet erfin. Ar maout a oa gant Floyd Landis e Paris. Diverrekaet eo bet an Amerikan e miz Eost peogwir en deus truchet gant testosterone: degemennet e oa e miz Genver 2007 Óscar Pereiro a oa an trec'h Tro Bro-C'hall 2006.
En dekvet plas en deus erruet Tro Bro-C'hall 2007 pa oa skipailhad gant Valverde. Dichañsus eo bet ar Galizad a-c'houdevezh. N'en deus ket gwelet Pariz e 2008 ha 2009. Redek a raio Pereiro gant ar strollad Astana hag Alberto Contador e 2010.
# Òlt

Òlt eo anv okitanek ar stêr anvet Lot e galleg, hag a gaver el lec'hanvadurezh.

## Lec'hioù
### En anvioù gallek

* Saint-Geniez-d'Olt
* Sainte-Eulalie-d'Olt

### En anvioù okitanek

* Vilanuèva d'Òlt
# 369

Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ar C'hornôg ː Valentinian Iañ ha Flavius Gratianus
* Impalaer ar Reter ː Flavius Julius Valens
* Koñsuled : Valentinianus Aug. II & Valens Aug. II
* Prefed Kêr Roma (Praefectus Urbi) : Praetextus.
* Prefed ar pretordi Reter : Auxonius (betek an 3 Mae 369); war e lerc'h : Modestus
* Roueed ar Wizigoted : Athanaric ha Fritigern.
* Treuzet eo an Danav gant Valens e-kichen Noviodunum ha trec'h eo war Athanaric.

### Afrika
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 12 Ebrel
* Pab ː Damasus Iañ
# 362

Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Juluan II
* Koñsuled : Claudius Mamertinus & Flavius Nevitta.
* Prefed kêr Roma : Modestus
* Prefed Gallia : Flavius Sallustius
* 1 Genver ː Displeget eo ur veullbrezhegenn en enor an impalaer Juluan gant ar c'hoñsul Mamertinus e ti ar sened Kergustentin.
* 19 Mae : kren-douar e Kergustentin.
* 19 Here : erruet eo Juluan en Antioc'heia, evit aozañ ar brezel a-enep ar Bersed.
* 2 Kerzu : kren-douar e Nikomedia.

### Afrika
## Arzoù ha skiantoù
## Relijionoù

* Sul-Fask ː d'an 31 Meurzh
* Pab ː Liberius
* Adrenevezet eo ar relijion bagan. Tapout a ra Juluan al lesanv "ar Renavi".
# 367

Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ar C'hornog ː Valentinian Iañ
* Impalaer ar Reter ː Flavius Julius Valens
* Koñsuled : Flavius Lupicinus & Flavius Iovinus.
* Grasian zo savet da aogust = impalaer gant e dad, Valentinian Iañ, e Samarobriva (Amiens), d'ar 24 Eost 367.
* Prefed Kêr Roma (Praefectus Urbi) : Praetextus.
* Prefed ar pretordi Reter : Auxonius.
* An Danav zo treuzet gant Valens.

### Afrika
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 1añ Ebrel
* Pabed ː Damasus Iañ
# 36vet rann SS grenadennerien

Ar 36vet rann SS grenadennerien (Alamaneg: 36. Waffen-Grenadier-Division der SS), anvet ivez SS-Sturmbrigade Dirlewanger (1944), pe Dirlewanger Brigade, a oa un unvez eus ar Waffen-SS e-pad an Eil Brezel-bed. An izili a oa da gentañ bigrierien a oa da vezañ implijet a-enep ar bartizaned e Polonia ha war Talbenn ar Reter. Dre ma oa uhel ar c'holloù e voe lakaet eno an torfedourien, ar pal a oa gwelet anezho o vervel war an talbenn. Penn ar rann SS a oa Oskar Dirlewanger. Graet e oa obererezhioù Bandenbekämpfung (stourm enep an dorfedourien) eus ar stourm sevenet gant an divizion-se. En gwirionez troet da sot dre ma oa berr ar vuhez er rann SS, an izili a voe brudet dre an torfedoù lies ha garv sevenet ganto: palforzhioù diniver, laeroñsi, muntr trevourien, yuzevien ha prizonidi brezel, jahinerezh.
An unvez-se a oa bet implijet e-pad ar gwashañ obererezhioù spontañ sevenet gant nerzhioù lu an Trede Reich. E-pad ar brezel war Talbenn ar Reter, Dirlewanger en devoa devet pe lakaet da zeviñ maouezed ha bugale, laosket trevourien da vervel dre an naon, betek laoskel chas da vezañ hanter marvet gant an naon ha leuskel anezho da lammañ war tud dizifenn.
Roet e oa bet ivez dre an nerzh strychnine da yuzevien. E-pad ma oa unvez Dirlewanger e Bielorusia a oa en em ledet trouz an doareoù spouronus a oa ganto etrezek rannoù all ar Waffen-SS. Lies niver e oa bet pennoù uhel ar Werhmacht betek reoù an SS da c'houlenn ma vefe skarzhet eus an SS ha divodet e unvez muntrerien gwadus. Lod o devoa goulennet e vefent barnet ha fuzuilhet. en desped d'ar c'hlemmoù e oa gwarezet Dirlewanger gant pennoù uhel eus ar strollad Nazi ha bewech ma save re a drouz e oa fiñvet ar rann SS pelloc'h.
Unan eus torfedoù brasañ an Dirlewanger Brigade a oa bet peurzistrujadenn Warszawa, o kemer perzh e lazhadeg tro ~100 000 anneziad eus ar gêrbenn polonat gant sikour (hag o keveziñ) ar Vrigadenn Kaminski. Implijet e oant bet ivez evit mougañ er gwad an emsav broadelour slovakian e 1944. Strollad torfedourien Dirlewanger dre e obererezhioù garv a rae aon da soudarded all ar Waffen-SS betek reoù an SS-Führungshauptamt (Pennoù meur milourel an SS). Deuet e oant a-benn da gaout ar brud spontusañ warno. Ne zegasent nemet kasoni eus perzh enebourien an Trede Reich met ivez eus perzh an nerzhioù lu all alaman pe harperien Alamagn.
# 364

Bloavezh bizeost, o kregiñ gant ur Yaou hag hoc'h echuiñ gant ur Gwener

## Darvoudoù
### Europa

* Impalaeriezh roman
** Impalaer : Jovian, betek e varv d'ar 17 C'hwevrer 364
** Valentinian Iañ zo anvet da impalaer gant an arme d'ar 26 C'hwevrer, e Nikea
** Kemer a ra Valantian Iañ e vreur Flavius Valens, evit e heuliañ, d'an 28 Meurzh 364
** Koñsuled : Virius Nepotianus & Tettius Facundus

### Afrika
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 06 Ebrel
* Pab ː Liberius

### Afrika
## Arzoù ha skiantoù
## Marvioù

* an impalaer Jovian
# 365

Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sadorn

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ar C'hornog ː Valentinian Iañ
* Impalaer ar Reter ː Flavius Julius Valens
* Koñsuled : Valentinianus Aug. I & Valens Aug. I
* Deroù miz Genver ː treuzet eo an Danav gant ar C'hoted
* 28 Gwengolo : embannadur Prokopius, e Kergustentin.

### Afrika
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 27 Meurzh
* Pab ː Liberius

## Ganedigezhioù

* Tao Yuanming, skrivagner sinaat.
# 368

Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Meurzh hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ar C'hornôg ː Valentinian Iañ ha Flavius Gratianus
* Impalaer ar Reter ː Flavius Julius Valens
* Koñsuled : Valentinianus Aug. II & Valens Aug. II
* Prefed Kêr Roma (Praefectus Urbi) : Praetextus (367-368).
* Prefed ar pretordi Reter : Auxonius
* Preizhet eo Mogontia (Mainz) gant ur bagad Alemanned.
* Dour-beuz an Danav

### Afrika
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 20 Ebrel
* Pabed ː Damasus