# Sant-Marzh-an-Dezerzh

Sant-Marzh-an-Dezerzh :
| Ar maerdi ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Mars-du-Désert |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Enorzh |
| Kod kumun | 44179 |
| Kod post | 44850 |
| Maer Amzer gefridi | Barbara Nourry 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù an Erzh hag ar Gevr |
| Lec'hienn Web | www.saint-mars-du-desert.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 236 ann. (2020) |
| Stankter | 172 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 02″ Norzh 1° 24′ 16″ Kornôg / 47.3672222222, -1.40444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 67 m bihanañ 3 m — brasañ 77 m |
| Gorread | 30,46 km² |
| Sant-Marzh-an-Dezerzh ||
| kemmañ |
Sant-Marzh-an-Dezerzh, Saint-Mars-du-Désert hec'h anv gallek ofisiel, zo ur gumun e Breizh e gevred Liger-Atlantel.

## Anv

* Jean-Yves Le Moing (1990) : Sanctus Dyonisius de Castellione, 1062 ; Sanctus Medardus, 1123.
* Erwan Vallerie, heuliañ Dauzat ː Sanctus Medardus, 1123.

## Ardamezioù

En glazur e deir ruilhenn eurioù en aour, 2, 1
Ardamezioù kanus, tennet eus anv ar familh Cadran.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Sant-Marzh e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Enorzh hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 80 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,25 % eus he foblañs e 1911.
* Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an Alamaned.
* Lazhet e voe pevar den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet d’an 29 a viz Gouhere 1944.
* Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’h.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas unnek soudard ag ar gumun hervez monumant ar re varv.
* Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an Alamaned.
* Lazhet e voe pevar den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet d’an 29 a viz Gouhere 1944.
* Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’h.

#### Trevadennoù
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou ilour ag ar gumun d’ar 15 a viz Here 1961 hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell La Rimbertière.
* Kastell Les Yonnières.
* Kastell Le Perray.
* Chapel La Ceriseraie.
* Iliz katolik Sant Marzh, 1850
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| 1793 | 1795 | M. Cahier | |
| 1795 | 1799 | M. Retière | |
| 1799 | 1815 | Michel Bouchet | |
| 1815 | 1830 | Gabriel De Cadaran | |
| 1830 | 22 a viz Gwengolo 1846 | Jean Ganuchaud | |
| 22 a viz Gwengolo 1846 | 21 a viz C'hwevrer 1847 | Adolphe De Cadaran | |
| 21 a viz C'hwevrer 1847 | 20 a viz Meurzh 1848 | Adolphe De Cadaran | |
| 20 a viz Meurzh 1848 | 10 a viz Eost 1848 | Jean Ganuchaud | |
| 10 a viz Eost 1848 | 1852 | Adolphe De Cadaran | |
| 19 a viz Du 1852 | 24 septembre 1865 | Étienne Ganuchaud | |
| 24 a viz Gwengolo 1865 | 4 a viz Du 1866 | Alexandre Clouet | |
| 4 a viz Du 1866 | 14 a viz Mae 1871 | Pierre Hardy | |
| 14 a viz Mae 1871 | 27 a viz Kerzu 1891 | Étienne Ganuchaud | |
| 27 a viz Kerzu 1891 | 6 a viz Gwengolo 1903 | Georges Ganuchaud | |
| 6 a viz Gwengolo 1903 | 11 a viz Mae 1904 | Pierre Perchais | |
| 11 a viz Mae 1904 | 17 a viz Mae 1925 | Georges Ganuchaud | |
| 17 a viz Mae 1925 | a viz Here 1947 | Hippolyte Bureau | |
| 26 a viz Here 1947 | 28 a viz Meurzh 1965 | Paul Simoneau | |
| 28 a viz Meurzh 1965 | 21 a viz Meurzh 1971 | Jean Bélier | |
| 21 a viz Meurzh 1971 | 20 a viz Meurzh 1977 | Michel Pageau | |
| 20 a viz Meurzh 1977 | 11 a viz Meurzh 1983 | Henri Coulon | |
| 11 a viz Meurzh 1983 | 13 a viz Ebrel 1996 | Philippe Touzot | |
| 13 a viz Ebrel 1996 | 14 a viz Even 1996 | Yvonne Briant | |
| 14 a viz Even 1996 | 16 a viz Meurzh 2001 | Roger Lecomte | |
| 16 a viz Meurzh 2001 | 16 a viz Meurzh 2008 | Annie-France Touzot | |
| 16 a viz Meurzh 2008 | 29 Meurzh 2014 | Frédéric Maindron | Tu-dehou, distrollad |
| 29 Meurzh 2014 | → bremañ | Barbara Nourry | UDI |

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* de la Barillière
* Aotrounez Le Fresne
* En aour e groaz en gul, heuliet gant ul leonig ivez en gul ouzh pep konk.

## Levrlennadur

* Jean-Yves Le Moing : Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne. Coop Breizh. Spezed. 1990
* Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
* Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Marzh
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Lec'hienn ar gumun