OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alineg

Alineg :
| Anv gallaouek | Alinoec |
| Anv gallek (ofisiel) | Allineuc |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Uzel (betek 2015) Mur (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22001 |
| Kod post | 22460 |
| Maer Amzer gefridi | Yohann Hervo 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Kreiz Breizh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 596 ann. (2020) |
| Stankter | 25 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 18′ 41″ Norzh 2° 52′ 17″ Kornôg / 48.3113888888889, -2.8713888888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 220 m bihanañ 124 m — brasañ 271 m |
| Gorread | 24,09 km² |
| Alineg ||
| kemmañ |
Alineg zo ur gumun eus Bro Sant-Brieg e kanton Mur e departamant Aodoù-an-Arvor, e kreiz Breizh.

## Douaroniezh

* An Oud en Alineg.
* War lez an Oud emañ Alineg.
* Kumunioù amezek : Bodeoù ; Sant-Vedan ; Peniti-Kroedrac'h ; Uzel ; Merleag.

## Anv

* Jean-Yves Le Moing : Alinoc, 1330. " Anv tost d'an anv den Alunoc, meneget gant J. Loth (b59)".
* Bernard Tanguy : Alinoc, c. 1330 ; Alinet ( = Alinec), 1407 ; Alineuc, 1439 ; gallaoueg : Alineu.
* Erwan Vallerie (1995) : Alinoc, XIVvet ; Alinet, 1407 ; Alineuc, 1516 ; Alineu, 1630.
* Hervé Abalain : Alineg (Alinoc e 1330, eus (al lineg), "lec'h e vez labouret lin" ; cf. Collineuc, eus (koed lineg), ha Collinée.
Ur gudenn zo koulzkoude : Ogée a lavar emañ Alineg en un draoñienn, B. Tangi hag H. Abalain a gomz eus Collinée, hag a zo war un uhelenn.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 60 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,70 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemp den abalamour d'ar brezel, hag unan all e miz Gwengolo 1945 p'edo e-mesk ar soudarded c'hall o terc'hel Alamagn.

#### Brezelioù didrevadenniñ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour en Ighil Bouzerou d'an 2 a viz Even 1959.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Louis-Hyacinthe Cavelier, kont Cuverville ; bet ganet e Cuverville-en-Caux (Normandi), d'ar 15 a viz Meurzh 1740 ; kabiten lestr, 1781 ; kommandant morlu Brest, 1791 ; war e leve evel bezamiral, 1814 ; aet da Anaon e Kintin d'ar 5 a viz Eost 1819. Dimezet e oa bet da Félicité-Jeanne Visdelou de Bonamour, pennhêrez La Porte d'Ohain, d'ar 16 a viz Ebrel 1787 en Alineg.
* Louis-Paul-Parie Cavelier de Cuverville.
* Jules Cavelier de Cuverville.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Alineg war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Aline Calixto

Aline Calixto, ganet e 1980 e kêr Rio de Janeiro, zo ur ganerez samba vrazilian.

## Pladennoù arc'hant

* Aline Calixto, 2009
* Flor Morena, 2011
* Meu Ziriguidum, 2015

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* O kanañ Flor Morena - YouTube
* O kanañ Tudo que Sou - YouTube
# Baptiste

Baptiste zo un anv-badez gallek.

## Anvioù-badez deveret

* Baptistin
* Jean-Baptiste

## Yezhoù all

* Baptist, en alamaneg
* Bautista, e spagnoleg
* Battista, en italianeg

## Tud

* Baptiste Giabiconi, kaner ha diskouezer-giz korsat

## Lennegezh

* Madame Baptiste, danevell gant Guy de Maupassant .
# Bar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bar a c'hall bezañ:

## Fizik

* bar, an unanenn evit muzuliañ an aerwask

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Bar, e Corrèze
* Bar-le-Duc, e Meuse
* Bar-lès-Buzancy, en Ardennes
* Bar-sur-Aube, en Aube
* Bar-sur-Seine, en Aube
* Bor-et-Bar, en Aveyron
* Le Bar-sur-Loup, en Alpes-Maritimes
* Côte des Bar, ur rannvro naturel er Champagn

### Montenegro

* Bar, ur gêr war aod Mor Adria

### Ukraina

* Bar, ur gêr en oblast Vinnytsia.

## Istor

* Dugelezh Bar

## Tud

* Béatrice de Bar
* Sofia Bar
* Bar Refaeli (1985-), dougerez dilhad israelat

## Traoù all

* bar, un anv all evit "taol-gont", ma servijer an dud en un davarn, ha dre astenn, un davarn

## Pennad kar

* Temple Bar
# Bar ha bat mitzvah

Ar bar mitzvah ((he) בַּר מִצְוָה) zo ul lid dont war an oad evit ar baotred tra ma'z eo ar bat mitzvah ((he) בַּת מִצְוָה; distagadur achkenaz : bas mitzveh) ul lid dont war an oad evit ar merc'hed, er yuzevegezh.
Hervez al lezenn yuzev, pa vez tapet 13 vloaz gant ur paotrig e vez atebeg eus e oberoù ha dont a ra da var mitzvah. Ur plac'h a zeu da vat mitzvah da 12 vloaz hervez ar yuzevegezh reizhkredour ha mirour ha da 13 vloaz hervez ar yuzevegezh adreizhet. A-raok an oad-se e vez atebeg an dud eus oberoù o bugale. Goude an oad-se o devez karg ar vugale da ren o buhez diouzh an hengoun, al lezenn hag an etik yuzev ha droed o devez da gemer perzh en holl zoareoù ar vuhez kumuniezhel yuzev. Ouzhpenn an dra-se e c'hell bezañ kontet evel perzh ar minyan, an niver-ret evit kas ur servij-pediñ da benn, ha gallout a ra kas pedennoù gant ar gumuniezh.
Meneget eo ar bar mitzvah en Talmud hag er Mishnah. An oad a 13 vloaz evit ar baotred hag a 12 vloaz evit ar merc'hed zo meneget e mammennoù klasel evel an oad ma c'heller komañs da yuniñ da Yom Kippour ha klotañ a ra tamm pe damm gant ar gaezouregezh. Aozañ a reer al lid d'ar Chabat kentañ goude deiz-ha-bloaz ar plac'hig pe ar paotrig.
# Baptiste Giabiconi

Baptiste Giabiconi zo ganet d'an 9 a viz Du 1989. A-orin eus Korsika eo, hogen ganet e Marignane. Bez ez eo un diskouezer-giz hag ur c'haner pop gall. Labourat a ra evit Chanel, Fendi ha Karl Lagerfeld.

## Red micher
##### Diskouezer-giz

E 2007 e poz evit e gelaouenn gentañ, Têtu. E 2008 e kendalc'h gant Vogue evit meur a embannadur e meur a vro, Elle Italia, Purple Fashion, Grazia, Marie-Claire hag Envy... E 2010 e c'hoari gant Lara Stone evit film bruderezh Nijadenn deiz gant Karl Lagerfeld evit ar rummad dilhad merdeadenn Chanel 2012.

##### Kaner pop

E 2010 en doa graet e bazennoù kentañ e bed ar sonerezh. Kejet en doa gant Side Hajjaji hag aozet e albom elektro kentañ gantañ. D'an 09 a viz Kerzu 2010 e oa deuet e single Showtime er-maez.
# Baquerín de Campos

Baquerín de Campos zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
# Bara-mel

Bara-mel zo ur seurt bara dous graet gant mel, hag a-wechoù gant jinjebr.

## Lennegezh

* An ti bara-mel
# Bar-le-Duc

Bar-le-Duc :
| Iliz katolik Sant Stevan hag an ti-barn a-zehou, war blasenn Sant-Pêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine |
| Departamant | Meuse (prefeti) |
| Arondisamant | Bar-le-Duc (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Bar-le-Duc 1 Bar-le-Duc 2 |
| Kod kumun | 55029 |
| Kod post | 55000 |
| Maer Amzer gefridi | Bertrand Pancher 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Bar-le-Duc - Sud Meuse |
| Lec'hienn web | www.barleduc.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 14 592 ann. (2020) |
| Stankter | 618 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 175 m — brasañ 327 m |
| Gorread | 23,62 km² |
| kemmañ |
Bar-le-Duc eo pennlec'h departamant ar Meuse e biz ar Frañs er rannvro Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine. Kêr-benn istorel Dugelezh Bar eo. E 2010 e oa 15 898 a dud o chom eno.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Stevan.

## Douaroniezh

* War lez an Ornain emañ Bar-le-Duc.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel kêr
* Lec'hienn Ti an Douristed

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Bara-chokolad

Ur varaenn-chokolad zo ur gouign giz Vienna graet gant toaz go feilhennet, heñvel ouzh hini ar c'hornegennoù, en-dro d'ur varrenn chokolad du pe ziv.
Ijinet e voe gant an Aostrianed August Zang (1807-1888) hag Ernest Schwarzer. En em staliañ a rejont e Pariz e 1837 evit gwerzhañ o c'houignoù, en o zouez kornegennoù ha bara-chokolad, en o Boulangerie viennoise lec'hiet 92 straed Richelieu.
E deroù an XX$^{vet}$ kantved e voe tapet ar pleg d'ober ar bara-chokolad gant toaz feilhennet e-lec'h toaz brioch.
Gwerzhet e vez ar bara-chokolad er baraerezhioù hag ar gourmarc'hadoù peurvuiañ.
# Aljucén

Aljucén zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# Alkaios (mab Perseüs)

Alkaios (Ἀλκαῖος e henc'hresianeg; Alcaeus e latin) a oa mab da b-Perseüs ha da Andromeda, ha roue Tiryns, kêr-benn Argolis.
Tad e oa da Anakso hag Amfitryon, da lavarout eo tad-kozh da Herakles, a voe graet an anv "Alkaion" (Alcides e latin) anezhañ pa oa bihanik.
# Alkathoe

Alkathoe (henc'hresianeg : Ἀλκαθόη), pe Alkithoe, a oa ur verc’h da v-Minyas, roue Orc’homenos. Gant he c’hoarezed Leukippe hag Arsippe he doa nac’het mont da-heul lidambroug kevrin Dionysos. Hi a voe troet e logodenn-dall, he div c’hoar a voe skoet gant ar follentez. Leukippe a zebras he mab, a-raok tec’hel er menezioù gant Arsippe rak kounnar an doueed. Gant Hermes e voe troet an eil e toud, hag eben e kaouenn.

## Gwelet ivez

* Minyaded, an anv a vez graet eus an teir c'hoar a-gevret ;
* ar c'housperell Alkathoe (Myotis alcathoe), ul logodenn-dall anvet diwar he lerc'h ;
* Alcithoe, anv skiantel ur genad loened krogennek a gaver er mor, izili eus ar c'herentiad Volutidae.
# Alkathoos

Alkathoos (henc'hresianeg : Ἀλκάθοος) a oa roue Megara e mojennoù Hellaz kozh. Mab e oa da b-Pelops hag Hippodameia. Dimeziñ a reas da Euaic'hme. Daou vab en doe ganti, Isc'hepolis ha Kallipolis, ha meur a verc'h (Ifinoe, Periboia hag Aotomedousa).
Adsevel a reas mogerioù Megara goude ma voent distrujet gant Minos. Lazhañ a reas unan eus e vreudeur, C'hrysippos, hag e vab Kallipolis.
# Alkibiades kentañ

Alkibiades kentañ (pe Diwar Natur Mab-Den) zo un diviz eus Platon. Komz a ra eus barregezhioù hag eus perzhioù a zle Alkibiades kaout evit dont da vezañ ur politiker.

## Levrlennadur
### Testenn

* Denyer, Nicholas (ed.). Plato, Alcibiades. Introduction and Notes by N. Denyer (Cambridge: Cambridge University Press, 2001).
* Pradeau, Jean-François, et Chantal Marboeuf (trans.) Platon, Alcibiade. Présentation par J.-F. Pradeau, Translation inédite par C. Marboeuf et J.-F. Pradeau (Paris: Flammarion, 1999).
* Premiers dialogues, GF-Flammarion n°129, 1993, ISBN 2-08-070129-0
* Platon : Œuvres complètes, Tome 1, Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1940, ISBN 2-07-010450-8

### addisplegadennoù

* Proclus, Sur le Premier Alcibiade de Platon, Belles Lettres, Collections des universités de France, 1987, ISBN 2-251-00393-2
* Alain, Platon, Champs-Flammarion, 2005, ISBN 2-08-080134-1
* François Châtelet, Platon, Folio, Gallimard, 1989, ISBN 2-07-032506-7
* Jean-François Pradeau, Les mythes de Platon, GF-Flammarion, 2004, ISBN 2-08-071185-7
* Jean-François Pradeau, Le vocabulaire de Platon, Ellipses Marketing, 1998, ISBN 2-7298-5809-1
# Alken (kumun)

Alken :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Alken en Arondisamant Tongeren hag e proviñs Limbourg | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh flandrezek |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Limbourg |
| Arondisamant | Tongeren |
| ins | 73001 |
| Kumun | 3570 |
| Kumun | Alken |
| Kod pellgomz | 011 |
| Maer | Hendrik Verbrugge (CD&V) |
| Gorread | 28,14 km² |
| Hed | 05° 18' .." Reter |
| Led | 50° 52' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 11 090 (01.01.2007) |
| Stankter | 394 a./km² |
| Lec'hienn | www.alken.be |
Alken ( e limbourgeg: Alleke) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Limbourg.

## Armerzh

* Ar breserdi Cristal.
* Ur voutailhad bier Ciney.
* Bervet e vez ar bier Ciney ha bieroù all en Alken.
# Ar Genkiz-Yuzhael

ar Genkiz-Yuzhael :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Plaésiz-Baliczon |
| Anv gallek (ofisiel) | Plessix-Balisson |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plouvalae |
| Kod kumun | 22192 |
| Kod post | 22650 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Guesdon 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | KK Aod an Emrodez |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 89 ann. (2014) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 32′ 15″ Norzh 2° 08′ 33″ Kornôg / 48.53762, -2.14244 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 32 m — brasañ 57 m |
| Gorread | 0,08 km² |
| ar Genkiz-Yuzhael ||
| kemmañ |
Ar Genkiz-Yuzhael (Plessix-Balisson e galleg, distaget) a oa ur gumun eus Breizh, e kanton Plouvalae, e departamant Aodoù-an-Arvor. Kumun vihanañ Breizh e oa, 8 hektar (0,08 km²) hepken dezhi.
Kendeuzet e voe gant Tregon-Poudour ha Plouvalae d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Bosez-Poudour.

## Anv

* Erwan Vallerie (1985) ː Baluçon del Pleseiz, 1139; Le Plessis Balizon, 1709;

## Ardamezioù

"En gul e zaou leonparzh tremenant an eil dreist egile"

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : graet e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person en ur sevel diferadennoù na c'hellent ket bout degemeret gant ar Vodadenn vonreizhañ vroadel.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c'hwec'h gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,82 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolikSant Pêr.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Baude Aotrounez ar barrez | En argant e zri fenn bleiz diframmet en sabel |
| Marc'hec / Marchec / Chevalier Aotrounez ar barrez | En argant e leon en gul, krabanet, teodet, ha kurunet en aour, e dreustell balirant en sabel, karget gant teir rodig-kentr en argant |

## Pennadoù kar

* Bosez-Poudour,
* Plouvalae,
* Tregon-Poudour.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) ar Genkiz-Yuzhael war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Plesiz-Baluzon, e Geriadur Hemon-Huon e 1993.
* ↑ Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.20
* ↑ (fr)Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ar Gedour Mag

Ar Gedour Mag zo ul lec'hienn vrezhon gristen divyezhek, e galleg hag e brezhoneg, e-lec'h e kav an nen pennadoù diwar-benn ar feiz katolik, ar pedennoù hag an nevezenti eus an Iliz katolik e Breizh. Krouet eo bet e 2011. Meret e vez gant Eflamm Kaouissin hag al lec'hienn-mañ zo an hini ofisiel eus al laz-kanañ Gedourion ar Vintin.
Kinnig a ra un heklev hag ul liamm eus obererezh meur a gevredigezh kristen brezhonek : Emglev An Tiegezhioù, Tiegezh Santez Anna, izili zo anezho a gemer perzh enni war-eeun, evel Youenn Caouissin pe Fabrice Coupechoux...
Bremañ ez eo anvet "Ar Gedour" hepken.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Ar Gedour Mag
# Ar Gisti

    Gant ar ger Gisti e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Gisti (disheñvelout).
Ar Gisti, skrivet ivez ar Guisty, "les Putains" pe "basse des Putains" e galleg, zo anv kerreg er mor etre beg Penmarc'h ha Loktudi. Hervez tud ar vro e vefent anvet evel-se abalamour m'eo ken dañjerus mont da welet gisti evel tostaat d'ar reier-se.

## Peñseoù

* 28 a viz Here 1892 : ar vag dre aezhenn Le Louvre, o tont eus Bourdel, leun a donelladoù gwin hag o vont war-zu an Havr-Nevez, a stok ouzh ar Gisti dirak Lechiagad. 13 a dud a voe lazhet diwar ar 16 den a oa e bourzh. Ar vag Foubert de Bizy a glaskas saveteiñ lod, en aner.
* 17 a viz Gwengolo 1927 : ur vag a stok ouzh ar Gisti : an daou vartolod a zo savetaet gant ur vag nepell, al Laffaux.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ kartenn IGN
* ↑ https://web.archive.org/web/20170506075742/http://port.loctudy.fr/Acceder-au-port/Acces-par-mer
* ↑ https://lesconilquideau.wordpress.com/tag/chalutier-maryse-francoise/
* ↑ https://web.archive.org/web/20131130055903/http://www.wreck.fr/louvre.htm
# Ar Gougleiz Kumuniezh

Ar Gougleiz Kumuniezh :
| Anv gallek (ofisiel) | Coglais communauté |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant(où) | Il-ha-Gwilen |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Sant-Stefan-Gougleiz |
| Deiziad krouidigezh | 1992 |
| Deiziad divodadur | 31 Kzu 2016 |
| Kod RAKEM | 243500501 |
| Prezidant Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 236 ann. (2013) |
| Stankter | 72 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 11 |
| Gorread | 170,07 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://www.coglais.com/ |
| kemmañ |
Ar Gougleiz Kumuniezh, a-raok Kumuniezh-kumunioù ar Gougleiz, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Felger, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1992. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh, goude kendeuziñ gant Kumuniezh kumunioù kanton Entraven hag ur gumun eus Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg.
Edo he sez e Sant-Stefan-Gougleiz. He frezidant diwezhañ a oa Jean Malapert, maer Montourz.

## Kumunioù

Ar Gougleiz Kumuniezh a yae 11 kumun d'ober anezhi:
* Balieg
* Gougleiz
* Kasteller
* Kell-Gougleiz
* Montourz
* Sant-Brizh-Gougleiz
* Sant-Eler-al-Lann
* Sant-Jermen-Gougleiz
* Sant-Mezar-Elvinieg
* Sant-Stefan-Gougleiz
* An Tergant

## Liamm

* Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Ar Gouer

Ar Gouer :
| Ar vourc'h ||
| Anv gallaouek | La Cóyèrr |
| Anv gallek (ofisiel) | La Couyère |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Baen-Veur |
| Kod kumun | 35089 |
| Kod post | 35320 |
| Maer Amzer gefridi | Jacqueline Sollier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | http://www.lacouyere.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 453 ann. (2020) |
| Stankter | 39 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 53′ 17″ Norzh 1° 30′ 13″ Kornôg / 47.8881, -1.5036 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 75 m bihanañ 44 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 11,72 km² |
| Ar Gouer ||
| kemmañ |
Ar Gouer (La Couyère e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Dauzat & Rostaing (1963-1978) : "anv den Coyer"
* Jean-Yves Le Moing (1990) : "Coheria, 1241; Coeria, 1339"
* Erwan Vallerie (1995) : "oheria, 1241; Coeria, 1339; La Coviere, 1731
* Embannadurioù Flohic (2000) : "marteze diwar un anv den Couyer pe Coyer"

## Ardamezioù

* En glazur e deir manal ed en aour
* Ardamezioù kanus diwar re Gardin de la Gerberie (XVIIvet)

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 28 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,93% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell ar Plessix.
* An iliz katolik.
* Kastell ar Plessix, savet e 1724 gant Gilles Gardinier. Ur monument istorel inskrivet eo.
* Maner Bois-Hamon.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Ar greizenn steredoniezh.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Jacqueline Sollier | |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Constant Chedmail | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Levrlennadur

* Erwan VALLERIE : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez * Corpus * Traité de toponymie historique de la Bretagne. An Here. 1995
* Michel FROGER & Michel PRESSENSE : Armorial des communes des Côtes d'Armor et d'Ille-et-Vilaine. 2008
* Pol POTIER de COURCY : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890. Éditions des Régionalismes. 2011 / 2015

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Patrom:Base Mérimée
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ « Jacqueline Sollier installe au conseil municipal sa liste entière », Ouest-France, 1añ Ebrel 2014.
# Ar Goantenn e Koad ar C'housk

Ar Goantenn e Koad ar C'housk zo ur gontadenn c'hallek (La belle au bois dormant) gant Charles Perrault, bet lakaet e brezhoneg hag embannet gant Embannadurioù Al Liamm er bloavezhioù 1960 en dastumad Levrioù ar vugale.

## Istor
### Doare italian

Savet e oa bet ar gontadenn diwar unan all tennet eus ar Pentamerone, un dastumad italianek gant Giambattista Basile (1565-1632), a oa bet embannet en 1634. Sole, Luna e Talia (Heol, Loar ha Talia) e oa anv ar gontadenn orin. Met skridoù koshoc'h a ra anv eus ar vojenn ivez.

### Doare gall

An doare gall brudetañ eo hini Charles Perrault, en 1697, e Les Contes de ma Mère l'Oye.

### Doare alaman

Hini ar vreudeur Grimm, Dornröschen, a voe embannet e 1812.

## Evezhiadenn war an titl brezhonek

Diwar treuzkompren ster an titl gallek e teu an titl brezhonek. E galleg ivez e vez treuzkomprenet an titl alies, e gwirionez eo ret intent "la belle / au bois / dormant", da lavaret eo ar goantenn /er c'hoad / (o) kousket : ar goantenn an hini zo kousket, n'eo ket ar c'hoad.

## Pennadoù kar

* Levrioù ar vugale
# Benoni

Benoni zo un anv-badez brezhonek, deuet eus an hebreeg, hag a glot gant an anv gallek ha saoznek Benjamin. Benoni, pe Ben Oni, a dalv kement ha mab ma glac'har, a oa anv orin Benjamin er Bibl.

## Benoni er Bibl

Hervez ar Bibl e oa Benoni unan eus daouzek mab Yaakov, eil mab Rahel, ha diazezer meuriad Binyamin, unan eus daouzek meuriad Israel. Diaes e voe ar gwilioud ha p'edo Rahel o vervel diwarnañ e anvas he mab "Ben-oni" (mab ma foan). Met "Binyamin" e voe anvet gant e dad.
* Gwelout ar pennad: Benoni (Bibl)

## Implij

Nebeud anavezet ha nebeud implijet eo evel anv-badez.

## Tud
### Anv-badez

* Benoni Auran, livour gall
* Benoni Beheyt, marc'hhouarner belgiat, kampion ar bed dirak Rik Van Looy e Renaix e 1963
* Benoni Danks
* Benoni W. Finch
* Benoni Friedländer, moneizer alaman en XIX$^{vet}$ kantved
* Benoni S. Fuller
* Benoni Irwin (1840-1896), poltredour stadunanat
* Benoni Whitten
* Benoni Irwin
* Benoni Van der Gheynst (1876-1946) livour belgiat
hag ivez:
* Arthur Benoni Evans (1781–1854), skrivagner saoz
* Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain, marichal gall, anavezetoc'h evel Philippe Pétain
* Sydenham Benoni Alexander, politikour stadunanat

### Anv-tiegezh

* Arne Benoni, unan eus brudetañ kanerien Norge, eus Inizi Lofoten, a gan sonioù "country", 14 pladenn graet gantañ, e saozneg dreist-holl
* Giuseppe Benoni
* Lorenzo Benoni, anv-pluenn Giovanni Domenico Ruffini (1807-1881) skrivagner saoznek
* Marc Benoni, anv gwir Marc Blancpain, skrivagner gallek, bet rener an Alliance Française

## Lec'hanvadurezh
### Kanada

* Saint Benoni, Skos Nevez

### Suafrika

* Benoni, ur gêr e Gauteng, anvet diwar an anv biblek, bet lesanvet Little Cornwall pa voe kavet aour eno en XIX$^{vet}$ kantved pa redas Kerneveuriz di da gleuziañ.
* anv kozh ur c'hleub mell-droad e Suafrika, Benoni Premier United

### Stadoù-Unanet

* Benoni Ross House

## Lennegezh

* Ur ganaouenn savet gant Anjela Duval zo anvet Benoni
* Benoni, ur romant norvegek gant Knut Hamsun e 1908
* Benoni, er meurromant Joseph und seine Brüder, gant Thomas Mann, diazezet war ar Bibl

## Echedoù

* an difenn Benoni , un taol er c'hoari echedoù, dezhañ doareoù kar :
** Benoni, doare Taimanov
** Benoni, doare gall

## Daveoù

* ↑ Geneliezh 35:18