OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sarac'h (Pladenn)

Sarac'h a zo ur bladenn gant Denez Prigent, deuet er-maez e 2003.

## Titloù

* An hini a garan
* E Garnizon !
* Sarac'h
* Geotenn ar marv
* N'eus forzh...
* Dispi
* Son Alma Ata
* Gwerz Kiev
* Ar gwez-sapin
* Ar vamm lazherez

## Sonerien

* Mickaël Cozien : Gaita
* David Rusaouën : Taboulinoù
* David Pasquet : Bombard
* Alain Pennec : Akordeoñs
* Ronan Pinc : Violoñs
* Donnal Lunny : Bouzouki
* Nabil Khalidi : Oud
* Farhat Bouallagui : Rebed

## Tud pedet

Kanerezed eus broioù liesseurt :
* Lisa Gerrard : Aostralia
* Mari Boine Persen : Laponia
* Yanka Rupkina : Bulgaria
* Louise Ebrel : Breizh
* Karen Matheson : Bro-Skos

## Notennoù

* Roet eo bet ar Grand prix du disque d'ar bladenn-se gant ar gazetenn Le Télégramme.
# Saracena

Saracena a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Saracinesco

Saracinesco zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Sarah

Sarah zo un anv-badez a orin hebreek (שָׂרָה ) hag a dalv kement ha priñsez, hag a gaver stank er broioù saoznek. Dre-se eo bet gwelet e-pad pell amzer evel un anv yuzev pe brotestant, ha ne veze ket kavet e-touez ar gatoliked.

## Orin

Dont a ra eus anv Sarah, gwreg Abraham, e Levr ar C'heneliezh, ha mamm Izaag.

## Stummoù all

* Sara
* Sarra

## Deveradurioù

* Sarah Jane
* Sarah Louise
* Sarah Rose

## Yezhoù all

* arabeg : ﺳﺎﺭا (Sara) ﺳﺎﺭﻩ (Sarah)
* hebreeg : שָׂרָה (Sarah)
* alamaneg, galleg, saozneg : Sarah
* italianeg, poloneg, spagnoleg, svedeg, portugaleg : Sara
* finneg : Saara

## Tud
### Sentezed

* Santez Sarah an Dezerzh, pe Amma Sarah, er V$^{vet}$ kantved.
* Santez Sarah e Kali, ar Werc'hez Du, santez ar Jipsianed, enoret gante d'ar 25 a viz Mae e Saintes-Maries-de-la-Mer.

### Istor

* Sarah-Theodora, gwreg Ivan, tsar Bulgaria er XIV$^{vet}$ kantved

#### XVIIvet kantved

* Sarah Churchill (1660-1744)
* Sarah Fielding, skrivagnerez saoznek en XVIIIvet kantved, c'hoar d'ar skrivagner saoz Henry Fielding
* Sarah Good (1655-1692) unan eus ar maouezed kentañ da vezañ kondaonet en abeg d'an huderezh e Salem, e Massachusetts, e SUA, er XVII$^{vet}$ kantved.

#### XVIIIvet kantved

* Sarah Siddons ‎ ( 1755-1831), aktorez saoz
* Sarah Biffen (1784-1850) , livourez saoz ha moñsez
* Sarah Josepha Buell Hale (1788-1879), skrivagnerez stadunanat, a savas ar rimadell " Mary Had a Little Lamb ".

#### XIXvet kantved

* Sarah Childress Polk (1803–1891), pried ar prezidant stadunanat James Polk.
* Sarah Yorke Jackson (1803–1887), merc'h-kaer ar prezidant stadunanat Andrew Jackson.
* Sarah Baartman, an anv a vez graet a-wechoù eus Saartjie Baartman, brudet evel ar Gwener hottentot,
* Sarah Bernhardt, aktourez c'hall

### Tud all

* Sarah Bettens, kanerez velgiat
* Sarah Biasini, aktorez c'hall, merc'h da Romy Schneider
* Sarah Boyack, politikourez skosat, kannadez e Breujoù Skos
* Sarah Brightman, kanerez soprano saoz
* Sarah Connor, kanerez alaman saoznek
* Sarah Michelle Gellar, aktourez stadunanat
* Sarah Kirsch, barzhez alaman
* Sara Kroos, aktorez izelvroat
* Sarah De Koster, kanerez flandrezat saoznek
* Sarah Jane Dias, Miss India 2007
* Sarah Ferguson, dugez saoz
* Sarah Palin, politikourez stadunanat
* Sarah Jessica Parker, aktourez stadunanat
* Sarah Payne, plac'hig lazhet e Bro-Saoz
* Sarah Slean, kanerez ha pianoourez kanadian
* Sarah Vaughan, kanerez jazz stadunanat
* Sarah Waters, romantourez saoz
* Sarah Wiener, keginerez skinwel alaman
* Sarah Willis, sonerez saoz
* Sarah Zettel, skrivagnerez stadunanat

## Lennegezh

* Sarah's Legacy, ur romant evit ar yaouankiz gant ar skrivagnerez kanadian Valerie Sherrard ,
* Sarah, Plain and Tall, ur romant stadunanat evit ar yaouankiz gant Patricia MacLachlan, e 1986, deuet da vout ur film gant Glenn Close.

## Filmoù

* Sarah Jane Smith, e-barzh ar filmoù skinwel Doctor Who
* Sarah Connor, en heuliad filmoù The Terminator

## Kanaouenn

* Sarah, kanet gant Serge Reggiani

## Arc'hantina

* Sarah (Arc'hantina)

## Stadoù-Unanet

* Sarahville (Kalifornia)
* Sarahsville (Ohio)

## Pennad kar

* Sara
* Saara
* Saartje
# Sarah (Arc'hantina)

Sarah zo ur bourk hag ur gumun en Arc'hantina, e Proviñs La Pampa, e departamant Chapaleufú.

## Poblañs

163 a dud e 2001.

## Liamm diavaez

* Coord.geográficas e imágenes NASA, Google
# Sarah Bouhaddi

Sarah Bouhaddi, bet ganet d'ar 17 a viz Here 1986 e Canas (Alpoù-an-Arvor, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, diwallerez-pal he fost dezhi war an dachenn.

## Liamm diavaez

* Sarah Bouhaddi war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Peso

Ar peso a zo anv unanenn voneiz meur a vro eus ar bed spagnolek, bet trevadennoù gwechall eus Bro-Spagn. En o zouez eo ar peso mec'hikan eo an hini a vez implijet ar muiañ.

## Broioù ar peso
### Ar broioù a ra bremañ gant ar peso

| Broioù | Unanenn voneiz | kod ISO 4217 |
| Arc'hantina | peso Arc'hantina | ARS |
| Chile | peso Chilean | CLP |
| Kolombia | peso Kolombia | COP |
| Kuba | peso Kuba | CUP |
| Republik Dominikan | peso dominikan | DOP |
| Mec'hiko | peso Mec'hiko | MXN |
| Filipinez | peso Filipinez | PHP |
| Uruguay | peso Uruguay | UYU |

### Ar broioù o deus bet graet gant ar peso

* Bolivia
* Costa Rica
* Ecuador
* Ginea ar C'heheder
* El Salvador
* Guatemala
* Ginea-Bissau
* Honduras
* Nicaragua
* Paraguay
* Perou
* Venezuela
* Spagn
# Pessano con Bornago

Pessano con Bornago a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pessina Cremonese

Pessina Cremonese a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Pessinetto

Pessinetto zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Pesked (steredeg)

Ar Pesked (Pisces, berraet e Psc) zo ur steredeg eus ar zodiak. Liester ar ger pesk eo e anv latin, hag eo e arouez. Emañ etre ar Skuilher-dour er c'hornôg hag ar Tourz er reter. Kroaziañ a ra an ekliptik ar keheder an neñv e-barzh ar steredeg-se hag er Werc'hez.

## Perzhioù heverk

Da gedez an nevezamzer a vez lec'hiet er Pesked da gustum, pell e su ω Psc, hag, abalamour d'ar presesiad, e tilec'h goustadik dindan pesk ar c'hornôg trema Skuilher-dour.
Emañ Steredenn Van Maanen, dezhi 12,36 meurez, er steredeg-mañ.
Er Pesked ez eus ur c'halaksienn hag a gaver e-barzh katalog Charles Messier. Anvet eo bet ar c'halaksienn-se Messier 74.

## Mitologiezh

Taolennet e vez ar steredeg-se dindan stumm daou besk, ereet gant ur gordenn hir er memes lec'h war-bouez o lost. Koulskoude an ereoù a c'hall bezañ gwelet evel korf tud neudennheñvel (Ar "pesked" a vefe o fenn neuze). E danevelloù eus mitologiezh koshañ Henc'hres ez int gwelet evel daou zen ereet en ul lec'h, ha ne veze sellet nemet ouzh Piscis Austrinus evel ur pesk.
Hervez ur vojenn eus Henc'hres, ar Pesked a daolenn ar pesked a zeuas Afrodite hag he mab Eros da vezañ abalamour da dec'hout rak an doue Tifon. Ereet int gant ur gordenn war-bouez o lost, kuit ma tiankfe unan anezhe. Lod a lavare ivez e oant bet lakaet en neñv en enor eus an taol harozek o doa kaset da benn o skoazell Afrodite hag Eros diouzh Tifon er ster Eufratez.

## Traoù oabl

Emañ andoret ar c'halaksienn M74 hag ar c'houblad galaksioù en etregwered NGC 520.

## Levrlennadur

* Ian Ridpath ha Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0027251209. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.
* Richard Hinckley Allen, Star Names, Their Lore and Legenc, New York, Dover, deiziadoù disheñvel.
* Thomas Wm. Hamilton, Useful Star Names, Holbrook, NY, Viewlex: 1968.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Pisces
* Star Tales – Pisces

## Notennoù

* ↑ Star Tales – Pisces
# Pessinos

Pessinos (Pessinus e latin), a oa ur gêr eus Galatia, en Henamzer, e bro ar c'h-GalatedTektosaged, Kelted diwar kadourien an Ergerzhadeg Veur.
Edo war lez ar stêr Sangarios, er c'hornôg da c'h- Gordion. Hiziv eo anvet Balhisar, e proviñs Eskişehir, e Turki.
Hervez ar vojenn e oa kêrbenn ar roue Midas en doa renet war Frigia. Hervez kont e oa bet diazezet er bloavezhioù 700 kent JK.
Brudet e oa eno
* templ Kibele, a oa ennañ ur bétyle eus an doueez, a veze kontet da vezañ kouezhet eus an oabl,
* bez Attis.
E 205 kent JK e voe divizet gant ar Romaned lakaat enoriñ Kibele, doueez Pessinus, e Roma, evit kaout he skoazell e-pad ar brezel ouzh Hannibal.
Delwenn Kibele a zo bet kaset da Rom war un lestr savet gant koad pin. Ar pin a zo ar wezhenn-totem (!) Kibele
Gouarnet e oa gant beleien.
Diwezhañ savadurioù a chome eus an Henamzer a voe distrujet en XIXvet kantved. Abaoe 1967 ez eus hendraourien eus Skol-Veur Gent, e belgia, o turiañ douar. Kavet o deus templ kozh Kibele ha kalz savadurioù arall, c'hoariva ha kibelldioù.

## Mammennoù

* Pessinus at www.archaeology.ugent.be
* Westermann Grosser Atlas zur Weltgeschichte
* De Standaard (kazetenn nedetrlandek) Eost 9, 2005
* Pauly-Wissowa
* Cambridge Ancient History, vols. VII, VIII, IX, XI, and XIII
* Ghent University website
* JSTOR
# Pessoa

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pessoa zo un anv-tiegezh portugalek:
* Fernando Pessoa, barzh portugalek
* João Pessoa, kêr-benn Paraíba, e Brazil
* Prémio Pessoa, prizioù (arz, lennegezh, skiant) e Portugal
# Pesquera de Duero

Pesquera de Duero zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Caracara

Caracara :
| Caracara cheriway, luc'hskeudennet e Bonaire (enez izelvroat en Antilhez Bihanañ). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Falconiformes |
| Kerentiad : | Falconidae |
| Anv skiantel ||
| Caracara Merrem, 1826 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Caracara a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ karakaraed, krouet e 1826 gant ar bevoniour alaman Blasius Merrem (1761-1824).

## Spesadoù

Daou spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* karakara-kuch an hanternoz (Caracara cheriway),
* (†) Caracara lutosa (aet da get),
* karakara-kuch ar c'hreisteiz (Caracara plancus).
O c'havout a reer en Amerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Falconidae/Caracara (lennet e-barzh d'an 28 a viz Eost 2016).
# Caracara lutosa

Caracara lutosa :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Falconiformes |
| Kerentiad : | Falconidae |
| Genad : | Caracara |
| Anv skiantel ||
| Caracara lutosa (Ridgway, 1876) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Caracara lutosa a oa ur spesad evned-preizh deiz eus ar c'herentiad Falconidae.
Anvet e voe Polyborus Lutosus (kentanv) da gentañ-penn (e 1876) gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
War a seblant e vije bet lazhet al laboused diwezhañ gant an dastumer hag evnoniour stadunanat Rollo Beck (1870-1950) d'ar 1añ a viz Kerzu 1900.

## Annez

Betek penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved e voe brosezat ar spesad e Guadalupe, un enez lec'hiet er-maez da aodoù Ledenez Baja California (Mec'hiko).

## Liammoù diavaez

* (en) Caracara lutosa war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Caracara lutosa war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Caracara lutosa war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cara

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cara zo:

## Lec'hanvadurezh

* un enezenn, Enez Cara e Skos

## Tud
### Anv-badez

* Cara Black, tenniserez zimbabweat
* Cara Van der Auwera, aktourez velgiat
* Cara Zavaleta, aktourez stadunanat

### Anv-tiegezh

* Irene Cara, aktourez stadunanat
* Marco Cara, pe Marchetto Cara (* 1475 e Verona; † 1525 e Mantua), sonaozour italian.

## Pennadoù kar

* Kara
* Khara
* Chara
* Chiara
* Ciara
# Cara Sucia

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cara Sucia (dremm lous e spagnoleg) zo anv meur a dra:

## Lec'hioù

* Cara Sucia, un hengêr eus ar sevenadur cotzumalhuapa, en departamant Ahuachapán e su El Salvador;
* Río Cara Sucia, stêr er vro-hont.

## Oberennoù

* Cara sucia o Concha sucia, un tango pornografek gant Casimiro Alcorta e 1884.

### Telenovelas

* Cara sucia (1962), telenovela eus Perou, gant ar Panamericana Televisión.
* O Cara Suja (1965), telenovela eus Brazil, gant Rede Tupi.
* Cara sucia (1992), telenovela eus Venezuela, gant Venevisión.
# Caracalla

Caracalla (4 a viz Ebrel 186 - 8 a viz Ebrel 217), anvet Septimius Bassianus da gentañ, ha Marcus Aurelius Severus Antoninus Augustus goude, a voe impalaer roman eus 211 da 217, war-lerc'h e dad Septimius Severus Bez' e voe unan eus an Impalaerien roman ar muiañ troet da drelatiñ.$^,$.

## Darvoudoù meur e ren

E 198 e voe anvet Caracalla da Augustus, evel e dad, da lavarout eo da genimpalaer ; e 209 e voe anvet e vreur Geta da Augustus ivez.
Sed a c'hoarvezas e-kerzh e ren:
* savidigezh Constitutio Antoniniana, a roe ar geodedouriezh d'an dud disklav en impalaeriezh evit kreskiñ an arc'hant dastumet gant an tailhoù;
* bihanaat ar c'hementad arc'hant er pezhioù moneiz roman (eus 25%) evit paeañ al lejionoù;
* savidigezh ur pezh kibelldi e-maez kêr Roma, a c'haller gwelout an dismantroù anezhañ hiziv c'hoazh.

## E varv

Caracalla a zeuas da vezañ un tirant a sachas war e gein kasoni ar bobl, hogen karet gant e soudarded.
P'edo o vont a Édesse da Parthia da vrezeliñ e voe lazhet e-kichen Harran d'an 8 a viz Ebrel 217, gant Martialis a roas un taol kleze dezhañ. Ar prefed Macrinus, a oa diskred en doa aozet ar muntr (gant gwir abeg), a renas war e lerc'h.
Devet e voe korf Caracalla ha lakaet e ludu e Mausoleon Hadrian.

## En Istor Breizh

En Historia Regum Britanniae ar C'hembread Jafrez Menoe eo meneget e anv, el levrenn V, evel Bassianus, ha Breizhadez e vije e vamm, pa oa Romanez hini e vreur.

## Notennoù

* ↑ "Caracalla" The New Zealand Oxford Dictionary. Tony Deverson. Oxford University Press 2004. Oxford Reference Online. Oxford University Press.
* ↑ "Caracalla" A Dictionary of British History. Ed. John Cannon. Oxford University Press, 2001. Oxford Reference Online. Oxford University Press.
* ↑ "Caracalla" World Encyclopedia. Philip's, 2005. Oxford Reference Online. Oxford University Press.
* ↑ Troidigezh ar skrid e saozneg: http://www.yorku.ca/inpar/geoffrey_thompson.pdf.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Liammoù diavaez

* Life of Caracalla (Historia Augusta at LacusCurtius: Latin text and English translation)
| En e raok Septimius Severus | Impalaer Roman 198 – 217 a-gevret gant Septimius Severus (198 – 211) ha Geta (209 – 211) | War e lerc'h Macrinus |
| En e raok Septimius Severus | Dinastiezh Severus 198 – 209 a-gevret gant Septimius Severus 209 – 211 a-gevret gant Septimius Severus ha Geta C'hwe – Kerzu 211 a-gevret gant Geta Kerzu 211 – 217 e-unan | War e lerc'h Elagabalus |
| En e raok Geta | Rouaned vojennel Enez Vreizh | War e lerc'h Interregnum - Carausius |
# Caquetá

Caquetá a zo:
* un departamant e Kolombia,
* ur stêr e Kolombia.
# Caquetá (departamant)

Caquetá Departamant Kolombia :
| Banniel Caquetá Skoaed Caquetá (center|munudoù) (center|munudoù) | |
| Ger-stur: ||
| Kêr-benn | Florencia |
| Gouarnour | |
| Gorread | 88,965 km² |
| Poblañs • Hollad (2003) • Stankter | 463,333 5.2 annez./km² |
Caquetá a zo unan eus departamantoù Kolombia, e kreisteiz ar vro, ha Florencia eo ar gêr-benn anezhañ.

## Kumunioù

* Albania
* Belén Andaquies
* Cartagena de Chairá
* Curillo
* El Doncello
* El Paujil
* Florencia
* La Montañita
* Milán
* Morelia
* Puerto Rico
* San José de la Fragua
* San Vicente del Caguán
* Solano
* Valparaíso
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Cara al sol

Cara al sol, Canto de guerra y paz de Falange Española ("E-tal an heol", Kan a vrezel hag a beoc'h ar Falanks Spagnol"), a oa kan-bale ar faskourien-broadelourien e Spagn, bodet er Falange Española, ar Falanks Spagnol.
E miz Kerzu 1935 e oa bet savet ar pozioù. Kontañ a reer e oant bet savet gant José Antonio Primo de Rivera, krouer al luskad. Ar sonerezh orin a oa bet savet gant Juan Tellería (1895-1949) dindan an anv Amanecer e Cegama ("Tarzh-an-deiz e Zegama").

## Kan-bale Cara al Sol

| Cara al sol con la camisa nueva que tú bordaste en rojo ayer, me hallará la muerte si me lleva y no te vuelvo a ver. Formaré junto a mis compañeros que hacen guardia sobre los luceros, impasible el ademán, y están presentes en nuestro afán. Si te dicen que caí, me fuí al puesto que tengo allí. Volverán banderas victoriosas al paso alegre de la paz y traerán prendidas cinco rosas: las flechas de mi haz. Volverá a reír la primavera, que por cielo, tierra y mar se espera. Arriba escuadras a vencer que en España empieza a amanecer. | E-tal an heol gant ma roched nevez az poa gwriet e ruz dec'h, Ma vez ar marv o klask war ma lerc'h e kavo ac'hanon ha ne'z kwelin biken mui. A-gevret e vin gant ma c'hamaraded a ziwall ar stered, gant un emzalc'h dizaon hag a vez, atav en hor strivoù. Ma vez laret dit ez on kouezhet, e talvez e vin-me bet er post a c'hortoz ac'hanon d'an Anaon. Distreiñ a raint trec'hus, ar bannieloù gant paz disoursi ar peoc'h, ha pemp rozenn a vezo staget Ouzh biroù ma feskenn. C'hoarzhin a raio en-dro an nevez amzer, an oabl, an douar, hag ar mor a c'hortoz. War-sav, lejionoù, redit d'an trec'h, ma savo un tarzh-deiz nevez war Spagn. |
Ar c'han a echue gant ar ganerien o saludiñ gant o brec'h en nec'h o huchal luganoù broadelour spagnol.
* ¡España! ¡Una! ("Spagn ! Unan !")
* ¡España! ¡Grande! ("Spagn ! Veur !")
* ¡España! ¡Libre! ("Spagn ! Dihual !")
* ¡Arriba España! ("War-sav Spagn !")
Amanecer a oa bet ur strollad pop en devoa klasket adkemer ar ganaouenn e 1972 en ur bladenn anvet Cara al Sol, gant sonerezh modernoc'h ha kreñvoc'h. Emgannoù a oa bet gant izili ar Movimiento , an diktatouriezh frankist ar pezh a dalas ouzh an embann betek difenn lezennel ar strollad.

## Liammoù diavez

* Studiadenn pozioù ar ganaouenn

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (es) González-Allende, Iker. Género Y Nación en la Narrativa Vasca Durante la Guerra Civil Española (1936-1939). University of Illinois at Urbana-Champaign, 2007, p. 248 (ISBN 978-0-5493-3785-0)
* ↑ José Antonio Primo de Rivera a glaske kemmeskañ ar feiz kristen rik gant nerzh sokial an tu kleiz (sindikadoù, luskadoù pobl).
* ↑ Ar Falange Española a oa ar strollad tostañ e Bro-Spagn ouzh ar strollad faskour italian. Francisco Franco hag a oa kilstourmer da vat a oa kounnaret gant ar fed-se.
* ↑ Lugan deuet da vezañ hini al luskadoù broadelour a-du gant Franco e-pad Brezel Spagn ha goude-se
# Cara sucia (tango)

«Cara sucia», anvet da gentañ «Concha sucia», zo un tango lakaet war gont ar soner arc'hantinat Casimiro Alcorta, anavezet evel el Negro Casimiro, violinour afrikan-arc'hantinat marvet en dienez hag en ankounac'h, hag a vez meneget evel tad an tango. Hennezh eo an tango koshañ eus ar re vrudet, dianav o saver. Abalamour d'ar c'homzoù pornografek anezhañ eo bet adanvet an tango-mañ diwezhatoc'h gant un toullad arzourien ha lakaet «Cara sucia» ha «La carterita». Komzoù nevez zo bet savet d'an ton, evit e lakaat dereatoc'h, gant F. Elpidio ha Juan Andrés Caruso. Kempennet e voe an ton gant Francisco Canaro ha brudet-bras e voe gant komzoù Caruso en 1917.

## Komzoù

Hervez an enklasker René Briand, en 1884, edo ar bioliner Casimiro Alcorta o seniñ an tango «Concha sucia» en davarn Politeama en Buenos Aires. Enni e lakaas tammoù eus un habanera dizanv anvet «Dame más», ma veze laret:
    Concha sucia, concha sucia, concha sucia, (krogenn lous)
    te has venido con la concha sin lavar, (deuet out hep gwalc'hiñ da grogenn)
    melenuda, melenuda, melenuda, (blevek)
    esa concha que tenés sin afeitar, (ar grogenn-se n'eo ket gwalc'het)
    esa concha tan sabrosa y picarona (ar grogenn-se ken saourus ha lamponez)
    que me tiene encajetado hasta el ojal. ( ...)
Amañ «concha» , krogenn, a zo evit kourzh. Gwall skoemp e veze anvioù ha komzoù an tangoioù kentañ. Hervez an eñvor tremenet dre gomz e oa awenet an tango-mañ gant ur c'h-cafisho, un houlier porteño (eus Buenos Aires) hag ur c'hask a oa dindan e lasoù, anvet Enriqueta.
Met krog e oa an tango da vezañ brudet ha skignet war pladennoù, ma voe adskrivet hag adanvet forzhig tangoioù evit o dereataat. Ouzhpenn-se , gant an diktatouriezhioù soudardel a gemeras penn ar vro adalek 1930, e voe savet normoù buhezegourel evit berzañ komzoù ha titloù dizoare. Ma troas «Concha sucia» en «Cara sucia».

## Liamm diavaez

* esa vieja cultura frita
# Carabobo

Carabobo zo unan eus stadoù Venezuela ha Valencia eo ar gêrbenn anezhi.
# Rinkin penn-mailh

Rinkin penn-mailh :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Carcharhiniformes |
| Kerentiad : | Sphyrnidae |
| Genad : | Sphyrna |
| Anv skiantel ||
| Sphyrna zygaena Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rinkin penn-mailh (Sphyrna zygaena) a zo ur pesk migornek.
# Rinatu Coti

Rinatu Coti (Aiacciu, 20 a viz Kerzu 1944) zo ur skrivagner eus Korsika a skriv e korseg.
Kenlabouret en deus gant ar c'helaouennoù U Muntese, A Spannata, Rigiru hag U Taravu. Kensavet en deus, gant Pasquale Marchetti, dornlevr Assimil evit deskiñ korseg. Bez' eo unan eus ar re o deus skrivet ar muiañ er yezh-se en XX$^{vet}$ kantved hag unan eus ar skrivagnerien gorsek a zo bet troet ar muiañ e yezhoù all.

## Oberennoù
### Komz-plaen

| U vangonu neru (1972) Una spasimata (1983) I ghjorna persi (1985-86) A signora (1987) | U rivaritu Antonu (1980) In lu me filu (1990-1999) A Travisagna (2001) |

### Barzhonegoù

* Par viaghju (1974-85)
* U labirintu (1988)
* Aligria (1989)

### C'hoariva

| A rimigna (1974) Babbu Guidu (1996) U seminariu (1993) L'Acula bianca (1997) | A mazzera di a luna (1998) A stanza di u spichju (1999) Barbottu è Zupponu (2000) L'arburi lacrimaghju (2003) |

### Arnodskrid

* Intornu à l'essezza (1978)
# Rinkin

Rinkined :
| Carcharhinus amblyrhynchos ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rinkined, a anver *morvleizi a-wechoù ha dre fazi, zo pesked migornek liesseurt rummataet er gevrennad Chondrichthyes.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù rinkined emañ :
* ar rinkin gwenn, Carcharodon carcharias ;
* ar rinkin-tigr, Galeocerdo cuvier ;
* ar rinkin-balum, Rhincodon typus ;
* ar rinkin penn-mailh, Sphyrna zygaena ;
* ar rinkin penn-mailh bras, Sphyrna mokarran ;
* ar rinkin mako, Isurus oxyrinchus, hag a zo al loen herrekañ er mor.

## Loen dañjerus

Brudet eo ar rinkined, pe gouennoù zo anezhe, da vezañ debrerien-tud.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here : «Dre fazi: Rinkin» p. 939a.
# Rinkin gwenn

Rinkin gwenn :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Lamniformes |
| Kerentiad : | Lamnidae |
| Genad : | Carcharodon |
| Anv skiantel ||
| Carcharodon carcharias Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rinkin gwenn (Carcharodon carcharias) a zo ur pesk migornek preizhataer. Ar spesad bev nemetañ eo er genad Carcharodon.