OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Walter Nowotny

Walter Nowotny, ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1920 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Du 1944, a oa ur blenier kirri-nij brezel a orin eus Aostria. Bez e voe un As el Luftwaffe e-pad an Eil Brezel-bed.
Kretaet e voe gant 258 trec'h-nij (258 emgann-nij gant distruj ar c'harr-nij enebour tessteniekaet), 442 nij-brezel. Nowotny en doa trec'het 255 eus e emgannoù-nij war Talbenn ar Reter ha tri all pa oa o nijal gant unan eus kentañ kirri-nij jet Messerschmitt Me 262, o tifenn ar Reich. Darn eus an trec'hioù bet gantañ a voe o nijal ar Focke-Wulf Fw 190, un 50 bennak all gant ar Messerschmitt Bf 109.
Nowotny a oa emzelet el Luftwaffe e 1939 hag echuet en devoa e gourdonadeg nijer-brezel e 1941. Goude-se e oa bet kaset d'ar Jagdgeschwader 54 "Grünherz" (JG 54) war Talbenn ar Reter. Nowotny a oa bet ar c'hentañ blenier kiiri-nij brezel o tizhout 250 trec'h, 194 e 1943 e-unan. Enoret e voe gant ar Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub, Schwertern und Brilliantenon d'an 19 a viz Here 1943. Evit an oberioù propaganda e oa bet difennet dezhañ kenderc'hel gant nijoù-brezel
Adlakaet war an talbenn e Gwengolo 1944, Nowotny a oa kroget gant sevel kadoniezhoù brezel oc'h implij ar Messerschmitt Me 262. Tri karr-nij enebour a voe tizhet gantañ gant ar c'harr-nij se a-raok mervel en ur crash goude un emgann-nij gant an United States Army Air Forces (USAAF) d'an 8 a viz Du 1944. Goude ma voe lazhet ar c'hentañ skouadrenn kirri-nij jet brezel ar Jagdgeschwader 7 "Nowotny", a voe anvet gant e anv.
# Walter Frentz

Walter Frentz (21 a viz Eost 1907 e Heilbronn – 6 a viz Gouere 2004 en Überlingen) a oa ur c'hameraour, produer filmoù ha luc'hskeudenner a gemeras perzh e propaganda an Trede Reich. Labourat a reas evel kameraour gant Leni Riefenstahl etre 1939 ha 1945. Filmañ ha luc'hskeudenniñ pennoù-bras ar strollad nazi, Hitler en o zouez, a reas.
Enepyuzev e oa, hag ezel e voe eus SS azalek 1933.
Repuiñ a reas er Führerbunker e-pad emgann Berlin, hag e guitaat a reas gant Martin Bormann d'ar 24 a viz Ebrel. Harzet e voe gant an Amerikaned, ha dieubet c'hwec'h miz goude.. Goude-se e kendalc'has da labourat evel luc'hskeudenner ha sevener filmoù : reportajoù ha filmoù sport a save. Betek e varv e voe e darempred gant tud bet e servij ar Reich.
E-touez e luc'hskeudennoù brudetañ emañ an hini ma weler pennoù-bras nazi, Hitler en o ozuez, dirak an Tour Eiffel e Pariz d'an 23 a viz Even 1940, ha re all bet tapet er Berghof. Kouchadurioù dic'hortoz ha nevezinti (skeudennoù liv da skouer) a implijas da vrudañ an ideologiezh nazi.

## Notennoù

* 1 2 3 4 5 "Edition : Au coeur du IIIe Reich", Le Point, 24 a viz Gwengolo 2008.

### Levrlennadur

** Hans Georg Hiller von Gaertringen (dindan renerezh) : L'Oeil du IIIe Reich, Walter Frentz, le photographe de Hitler, rakskrid gant Fabrice d'Almeida, Perrin, 2008
** Hans Georg Hiller von Gaertringen (Hrsg.) ; Das Auge des Dritten Reiches. Hitlers Kameramann und Fotograf Walter Frentz ; Deutscher Kunstverlag ; München, 2006
** Yves le Maner hag André Selier ; Bilder aus Dora. Zwangsarbeit im Raketentunnel 1943-1945 ; Westkreuz-Verlag ; Berlin/Bonn, 2001

### Liammoù diavaez

* Walter Frentz: Rückblende auf ein Leben
* Georg Bönisch ; Ins rechte Licht gerückt ; Der Spiegel Online
* Birgit Kolkmann ; Hitler hautnah ; Deutschlandradio Kultur
* Hitlers Kameramann Walter Frentz ; mdr.de
* Gerhard Paul ; Wie die Nazis sich selbst sahen ; Die Zeit ; 26 a viz Here 2006
* Berthold Seewald ; Ehrenplatz rechts vom Führer ; Die Welt Online ; 27 a viz Here 2006
* Christian Esch ; Blondi und der Massenmord ; Berliner Zeitung ; 15 a viz Genver 2007
* Guenter Agde ; Rez. NS: H. G. Hiller v. Gaertringen (Hg.): Das Auge des Dritten Reiches ; H-Soz-U-Kult
* Wolfgang Ullrich ; Das Dritte Reich in Farbe ; taz.de
# Walter Gropius

Walter Gropius (Berlin, 18 a viz Mae 1883 - Boston, 5 a viz Gouere 1969) a zo ur savour, dezigner ha kêraozaour alaman, broadet amerikan diwezhatoc’h. Krouer ar Bauhaus eo, unan eus luskadoù arzoù pouezusañ Europa etre an daou vrezel bed, hag unan eus diazezoù ar stil etrebroadel.

## E vuhez

O tont eus ur familh savourien alaman (tad ha goureontr) emañ Gropius. Ar savouriezh a studias e München (1903 –1904), hag e Berlin (1905 - 1907). Goude-se e labouras en ajañs Peter Behrens betek 1910. D’ar mare-se e krogas da labourat e-unan. E sevenidigezhioù kentañ a voe liammet ouzh bed an industriezh : da skouer labouradeg Fagus e Alfeld-an-der-Leine e 1911. Toennoù plaen, frammoù metal, talbennoù gwer penn-da-benn ha linennoù a-darzh, sed aze merk Gropius.
Chom a reas a-sav gant e vicher e-pad ar Brezel-bed kentañ. Galvet e voe evit mont d’ar brezel (adsoudard), major e voe war dalbenn ar c’hornôg a-hed ar brezel, ha gloazet e voe.
E 1915 e timezas gant Alma Mahler, intañvez Gustav Mahler. Dispartiañ a rejont e 1920. E 1919 e tresas e vonumant da dud varv miz Meurzh, savet e voe e 1920. E 1919 e voe ivez ezel ur strollad eztaoladurien anvet Maß. Er memes bloavezh e kemeras lec’h Henry van de Velde (skarzhet e 1915 dre ma oa beljiat) e penn skol arzoù pleustrek Weimar. Ar skola-se agemmas, hag e teuas da vezañ ar Bauhaus. Er Bauhaus e oa ur skol-savouriezh, ur skol-arzoù, ur skol-design, ur skol-artizanelezh, ur skol-c’hoariva hag all. E-touez ar gelennerien e oa Paul Klee, Johannes Itten, Josef Albers, Herbet Bayer, László Moholy-Nagy ha Wassily Kandinsky. Er Bauhaus e teske ar studierien labourat gant danvezioù nevez, hag ivez prederiañ war ar produiñ hag an design da vare an greanteladur. Bras e voe levezon ar Bauhaus war gened an luskad modern ha goude-se war ar stil etrebroadel.
Kemer a reas perzh er genstrivadeg evit sevel savadur ar gelaouenn amerikan Chicago Tribune e 1922.
E 1937 e tivizas divroañ d’ar Stadoù-Unanet, eno e renas Graduate School of Design Harvard. Kenlabourat a reas gant Marcel Breuer betek 1941. Meur a daol-arnod a reas e-keñver annez standart, en ur glask chom hep sevel savadurioù unton. E 1946 e savs an ajañs The Architects Collaborative (TAC). Philip Johnson, Paul Rudolf, John Johansen hag Edward Barnes a voe e studierien e Harvard.

## Sevenidigezhioù

* 1925: Bauhaus Dessau. Er savadur e kaver ur skol-savouriezh, ur skol-arzoù, un dachenn frank, ur greizenn savet diwar c’houlenn ar stad ha kambreier studierien. Pelloc’h emañ tiez prevez ar gelennerien. E-pad ar brezel e voe aloubet ar savadur gant an nazied, met ne voe ket distrujet.
* 1938 : sevel a reas e di e Lincoln (Massachusetts).
* 1949-1950 : Graduate Center Harvard : seizh annez evit studierien, liammet kenetrezo gant tremenoù.
* 1963 : savadur PanAm e New York gant Pietro Belluschi. Tabut a sav war e raktres (steuñv a-darzh gant 59 estaj).

## Gwelout ivez

* Bauhaus
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Viana do Bolo

Viana do Bolo zo ur gumun e gevred Galiza, e proviñs Ourense.
# Viareggio

Viareggio a zo ur gumun ag Italia, e proviñs Lucca.

## Gevellerezh

* Strasbourg (Elzas)
* Bastia (Korsika)
* San Benedetto del Tronto (Italia)
* Palmi (Italia)
* Kunshan (Republik Pobl Sina)
* Opole (Polonia)
# Vibia Sabina

Vibia Sabina, ganet en 83 pe war-dro 85/87, a oa impalaerez roman.

## He buhez

Merc'h e oa da Lucius Vibius Sabinus ha da Salonia Matidia, ha nizez e oa d'an impalaer Trajan. Mervel a reas he zad un tamm goude he ganedigezh 84 pe 87). Bevañ a reas Sabina gant he mamm, he c'hoar Matidia, he mamm gozh, hag he hanterc'hoarezed e ti Trajan hag e bried Plotina a oa divugel. Eno e voe savet ha maget, ha desket, e-kichen Hadrian, lezvab an impalaer, a oa abaoe e zek vloaz dindan evezh Trajan ha Publius Acilius Attianus.
Er bloaz 100 e voe anvet Trajan da impalaer. Nebeud goude, war c'houlenn Plotina, e voe dimezet Vibia Sabina da Hadrian. Gant se e teue Hadrian da vezañ an tostañ kar da Drajan gouest da ren war e lerc'h. E 117, pa varvas Trajan, e voe anvet Hadrian da impalaer.
Bugel ebet n'o doe, da fall e yeas o eured. Pa'z ae da heul he fried a veaje dre an impalaeriezh e veze troet Hadrian gant maouezed ha gwazed all, evel Antinoüs. En 128 e voe anvet da Augusta.
Mervel a reas a-raok he fried, e fin 136 pe derou 137, n'ouzer ket penaos. Hadrian a voe diskred warnañ, hep prouenn.
# Viandar de la Vera

Viandar de la Vera a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Vianne

Vianne :
| An iliz. ||
| Anv okitaneg | Viana |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Lot-et-Garonne |
| Arondisamant | Nérac |
| Kanton | Lavardac |
| Kod kumun | 47318 |
| Kod post | 47230 |
| Maer Amzer gefridi | Serge Cérèa 2014 − 2020 |
| Etrekumuniezh | Albret Communauté |
| Lec'hienn web | http://www.vianne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 988 ann. (2020) |
| Stankter | 101 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 28 m — brasañ 134 m |
| Gorread | 9,82 km² |
| kemmañ |
Vianne (e galleg ofisiel), pe Viana (en okitaneg), zo ur gumun c'hall e Lot-et-Garonne, e Nouvelle-Aquitaine.

## Pennadoù kar

* Vienne
* Vianney

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Viarigi

Viarigi zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Viator

' Viator a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Vianney

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Vianney zo un anv-tud gallek, anv-tiegezh deuet da vout anv-badez.

## Tud

* Jean-Marie Vianney (1786–1859), beleg ha sant gall ; diwar e anv-tiegezh eo deuet an anv-badez.
* Vianney (kaner), kaner gall,
* Vianney Décarie, prederour kanadian,
* Vianney Mabidé, melldroader kreizafrikan,
* Vianney Piveteau (ganet e 1953), yezhour ha geriaouegour poatevek.

## Lec'hioù

Tri-lec'h zo e Kebek:
* Vianney (Kebek), kumun bremañ e Saint-Ferdinand (Kebek) abaoe 2000
* Saint-Vianney (Kebek), kumun,
* Saint-Jean-Vianney, kêriadenn war-dro Saguenay-Lac-Saint-Jean, dilezet abaoe ur ruilh-douar e 1971.

## Pennadoù kar

* Vianet
* Vianne, kumun c'hall.
# Viano (Italia)

Viano zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Vianos

Vianos zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Émilie

Émilie zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh

Diwar an an anv Émile, roet d'ar baotred.

## Yezhoù all

* Emilia
* Emilie, en alamaneg ha svedeg.
* Emily, en saozneg.
* Emmelie

## Tud

* Émilie du Châtelet Quentin de La Tour (~1740)
* Émilie Bigottini, e 1815
* Émilie Pellapra Franz Xaver Winterhalter (1849)
* Émilie Dequenne (2012)
* Émilie Le Pennec (2005)
* Marie Émilie Thérèse de Joly de Choin (1670–1732), pried morganatek Loeiz Bro-C'hall (1661-1711)
* Émilie du Châtelet (1706–1749), matematikourez c'hall
* Émilie Bigottini (1784–1858), dañserez c'hall
* Émilie de Rodat (1787–1852), santez c'hall
* Émilie de Vialar (1797–1856), santez c'hall
* Émilie Pellapra (1806-1871), kontez velgiat
* Émilie Dequenne (* 1981), aktourez velgiat
* Émilie Le Pennec (g. e 1987), embleustrerez vreizhat
# Émile Renouf

Émile Renouf a oa ul livour gall, bet ganet e 1845 e Pariz (Bro-C'hall) ha marvet e 1894 en Havr-Nevez.

## Buhez

Douaret eo er vered Sainte Marie en Havr-Nevez.

## Oberennoù

* Pont Brooklyn
* An intañvez, Enez Sun.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Émile Richebourg

Émile Richebourg, ganet d'ar 25 Mae 1833 e Meuvy (Haute-Marne) ha marvet d'ar 26 Genver 1898 e Bougival (Yvelines), a oa ur romanter gall.

## Troidigezh vrezhonek

* Lilien ar vourc'h, troet gant André Hellard diwar Le Lis du village, Le Courrier du Finistère, 1889 ha 1890.
# Émile Ronet

Émile Ronet, bet ganet Émile Ferdinand Robinet d'an 11 a viz Gouere 1884 e Pariz XI (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 18 a viz Ebrel 1959 e Pariz X), a oa un aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
Tad an aktour Maurice Ronet (1927-1983) e oa.

## E ugent film er sinema

* 1934 : Cartouche, sevenet gant Jacques Daroy.
* 1940 : Bécassine gant Pierre Caron.
* 1946 : Le Cabaret du grand large gant René Jayet.
* 1947 :
** L'Homme traqué gant Robert Bibal,
** L'Homme de la nuit gant René Jayet (eil film a-gevret),
** Mandrin gant René Jayet (trede film a-gevret).
* 1948 :
** Meurtre à la clinique gant Pierre Blondy (film berr),
** Triple Enquête gant Claude Orval,
** Le Secret de Monte-Cristo gant Albert Valentin,
** La Femme que j'ai assassinée gant Jacques Daniel-Norman.
* 1949 :
** Ma tante d'Honfleur gant René Jayet (pevare film a-gevret),
** Rendez-vous de juillet gant Jacques Becker.
* 1950 : Le Gang des tractions-arrière gant Jean Loubignac.
* 1951 :
** Les Deux Gamines gant Maurice de Canonge,
** La nuit est mon royaume gant Georges Lacombe.
** Piédalu à Paris gant Jean Loubignac (eil film a-gevret).
* 1952 : Piédalu fait des miracles gant Jean Loubignac (trede film a-gevret).
* 1953 :
** Rue de l'Estrapade gant Jacques Becker (eil film a-gevret),
** L'Amour d'une femme gant Jean Grémillon.
* 1955 : Boulevard du crime gant René Gaveau.

## Liamm diavaez

* Émile Ronet war Internet Movie Database
# Émile de Kératry

Ar c'hont Émile Marie Hilarion de Kératry, bet ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1832 e Pariz hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Ebrel 1904 er memes kêr, a oa ur milour hag ur politikour gall.
Mab-bihan e oa da Julien Jean François de Kératry (1700-1779) a oa bet prezidant an Noblañs e Breujoù Breizh adalek 1766 betek 1774.
Goude bezañ kaset e studi da benn el liseoù Saint-Louis ha Louis-le-Grand e Pariz ec'h en em engouestlas en arme c'hall. Kemer a reas perzh e Brezel Krimea hag en Eil emelladenn Bro-C'hall e Mec'hiko evel ofiser a-raok reiñ e zilez e miz Genver 1865.
Evel e dad — Auguste Hilarion de Kératry (1769-1859) — araokañ, dilennet e voe Kératry da gannad Penn-ar-Bed d'ar 24 a viz Mae 1869, ur garg hag a zalc'has betek ar 4 a viz Gwengolo 1870. D'an deiziad-mañ eo e voe embannet an Trede Republik c'hall gant Léon Gambetta goude m'en devoe kodianet Napoleon III e Sedan (Ardennes) d'an 2 a viz Gwengolo. Oberiant-mat e voe e-pad darvoudoù deroù miz Gwengolo hag anvet da brefed-polis Pariz.
Anvet da jeneral rannarme gant Léon Gambetta d'an 22 a viz Here 1870 e kemeras penn Arme Breizh ha Kamp Koñli e-lec'h ma voe bodet an holl soudarded o tont eus Aodoù-an-Hanternoz, Il-ha-Gwilun, Liger-Izelañ, Mor-Bihan ha Penn-ar-Bed da stourm ouzh an alouberien brusian. Ne badas ket gwall bell e gargoù dre ma roas e zilez d'ar 27 a viz Du, aet skuizh gant ar skoilhoù a bep seurt bet lakaet war e hent gant dileurierezh ar gouarnamant gall staliet e Teurgn (Indre-et-Loire). Erlec'hiet e voe gant ar jeneral Henri Delacoux de Marivault-Emeriau.
D'ar 15 a viz Du 1871 e voe anvet da brefed Bouches-du-Rhône, ur garg hag a voe ret dezhañ dilezel d'an 8 a viz Eost 1872.

## Al levrioù bet skrivet gantañ

* 1867 : L'élévation et la chute de l'empereur Maximilien : intervention française au Mexique, 1861-1867,
* 1867 : Les ruines de Pompéï,
* 1868 : La contre-guérilla française au Mexique : Souvenirs des terres chaudes,
* 1868 : La créance Jecker, les indemnités françaises et les emprunts mexicains,
* 1872 : Le Dernier des Napoléon,
* 1872 : Le 4 septembre et le gouvernement de la Défense nationale, déposition devant la commission d'enquête de l'Assemblée nationale, mission diplomatique à Madrid 1870,
* 1873 : Armée de Bretagne, 1870-1871 : dépositions devant les commissions d'enquête de l'Assemblée nationale, avec carte à l'appui, rapport de la commission d'enquête,
* 1878 : Bas-fonds et Sommets : Clichés de la vie réelle,
* 1878 : Mourad V. Prince, Sultan, Prisonnier d'état (1840-1878) d'après des témoins de sa vie,
* 1887 : À travers le passé : souvenirs militaires,
* 1898 : Petits mémoires.

## Liamm diavaez

* Buhezskrid Émile de Kératry war Diazez roadennoù istorel Bodadenn Vroadel (Bro-C'hall)
# Émile Schuffenecker

Claude Émile Schuffenecker pe Émile Schuffenecker, ganet d’an 8 a viz Kerzu 1851 e Fresne-Saint-Mamès hag aet d’an Anaon d’an 31 a viz Gouere 1934 e Pariz, a oa ul livour postimpresionour gall.
E-touez livourien Pont-Aven eo bet, tro-dro da Baul Gauguin. Gant Schuffenecker e oa bet livet ludresadenn Gauguin, anvet Synthétisme.
Erbedet e oa bet dezhañ gant Gauguin klask tremen hep livañ an natur rik evel m'emañ, hogen klask mont davet an difetis evit tostaat ouzh an doueel, ha d’ar speredel.
Arc'hant en doa prestet da C'hauguin. Dastumadeg Gauguin a oa bet fiziet ennañ e-keit ha ma oa hennezh o veajiñ en inizi tomm-tomm. Bec'h a oa savet etreze da c'houde, pa lavare Gauguin war un ton hek ha flemmus a-zivout Schuffenecker e oa anezhañ, un den dister ("un médiocre") a vije bet « ganet hag hemañ tonket da vout micherour bihan, porzhier pe genwerzhour, unan da c'hortoz pep tra digant ar re all evit dont da vezañ ur perc'henn. »
E 1903 e c'houlennas e wreg an torr-dimeziñ digantañ, hag hi da vezañ « ur gwir Perseval » hervez komzoù Gauguin.
Foranet e voe e zastumadeg livadurioù, en o zouez e konted 7 Cézanne, 7 Van Gogh ("Paotr al lizheroù", "Le Bon Samaritain", un "Arlésienne", ur skouerenn eus an "Tournesols", "Souvenir du jardin à Etten"). Darn eus an torkad taolennoù-mañ a voe gwerzhet da Chtchoukine ; el lod-se e kaved ivez un toullad re gant Gauguin ("Le Christ jaune", da skouer), hag engravadurioù japanat ha tresadennoù gant Odilon Redon.
Daremprediñ a reas, e Pariz, er "ruskenn", al livour Victor Dupont eus al luskad faovouriezh. Lesanvet e voe gantañ "Schuff ar Ruz" abalamour d'e vennozhioù anarkour. Mervel reas e Pariz e 1934.
* Kuzh-heol e Konk-Kerne
* Gweledva e Breizh

## Teknikoù, Skolioù

* Skol Pont-Aven

## Gwelet ivez

* Émile Bernard
* Paul Gauguin
* Victor Dupont
# Yezhoù koumek

Ur bloc'had yezhoù sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar su eo ar yezhoù koumek (khumi), ennañ div yezh komzet e Myanmar hag en India.
* Awaeg
* Koumeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Yezhoù kounamek

Un isskourr eus ar yezhoù nilez-saharek eo ar yezhoù kounamek.
Ur yezh pennañ a zo en is-skourr-mañ, ar c'hounameg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù soudanek an norzh
* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù kousek

Ur familh-yezhoù ar yezhoù kousek (saozneg Coosan) enni div yezh komzet e kreisteiz aodoù Oregon (Stadoù Unanet). Marv int o-div hiziv, tost-tre an eil d'eben:
    1. Haniseg
    2. Miloukeg (Lower Coquille)
Mervel a reas komzerez diwezhañ an haniseg, Martha Johnson, e 1972 hag hini an miloukeg, Annie Miner Peterson, e 1939.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar meuriadoù Kous, Oumpkwa Uhel ha Siouslaw
* Yezhoù Oregon - ar c'houseg
# Yezhoù krisek

Un isskourr eus ar yezhoù papouek eo ar yezhoù krisek, ennañ peder yezh:
* Kriseg
* Rawoeg
* Pwarieg
* Warapoueg

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù skoek
# Yezhoù krouek

Ur skourr eus ar yezhoù nijerek-kongoek eo ar yezhoù krouek (kru) komzet en Afrika ar C'hornôg o vont eus gevred Liberia betek reter Aod an Olifant.
Setu ur roll eus ar yezhoù krouek pennañ:
* Beteeg (bété)
* Nyabweg (nyabwa)
* Dideg (dida)

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
# Yezhoù koupanek

Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù koupanek, ennañ peder yezh:
* Kahouilheg
* Koupenheg
* C'hwanenheg
* Louisenheg

## Gwelet ivez

* Yezhoù takek
* Yezhoù outoek-aztekek
# Yezhoù kreek-montagnek-naskapiek

Un is-skourr eus yezhoù algonkek ar c'hreiz eo ar yezhoù kreek-montagnek-naskapiek, ennañ 9 yezh komzet e Amerika an Norzh e Kanada:
* Kreeg ar gevred
* Kreeg ar biz
* Kreeg ar c'hornôg (Moose)
* Kreeg ar c'hompezennoù
* Kreeg ar gwernioù
* Kreeg ar c'hoadeier
* Montagneg
* Naskapieg
* Atikamekweg

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek
# Yezhoù kraek-daiek

Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù kraek-daiek (pe kadaiek hepmuiken) komzet e Gevred Azia hag e kreisteiz Sina. Gwechall e vezent renket e-touez ar yezhoù sinek-tibetek met hiziv ez eo sklaer ez eus dioute ur familh en hec'h-unan. Marteze a-walc'h ez eus ul liamm etre ar yezhoù-mañ hag ar yezhoù aostronezek.
Diwanañ a reas ar yezhoù kraek-daiek e kreisteiz Sina e-lec'h ma vez komzet c'hoazh an darn vrasañ eus yezhoù ar familh-mañ. En em staliañ a reas komzerion ar yezhoù taiek e Gevred Azia war-lerc'h o krouiñ Tailand ha Laos.

### Yezhoù kraek-daiek

* Yezhoù hlaiek (2)
** Jiamaoeg (Sina)
** Hlaieg (Sina)
* Yezhoù kadaiek (9)
** Yezhoù bouek-rongek (1)
*** Yerongeg (Sina)
** Yezhoù geek-tchiek (3)
*** Gelaoeg (Viêt Nam)
*** Latchieg (Viêt Nam)
*** Latchieg gwenn (Viêt Nam)
** Yezhoù yangek-biaoek (5)
*** Bouyangeg (Sina)
*** Kuneg (Sina)
*** Eneg (Viêt Nam)
*** Lakwaeg (Viêt Nam)
*** Lahaeg (Viêt Nam)
* Yezhoù kamek-taiek (59)
** Yezhoù beek-taiek (49)
*** Yezhoù beek (1)
**** Lingaoeg (Sina)
*** Yezhoù taiek-sekek (48)
**** Yezhoù sekek (1)
***** Saekeg (Laos)
**** Taieg (47)
** Yezhoù kame-suiek (9)
*** Ai-tchamek (Sina)
*** Cao Miaoeg (Sina)
*** Dongeg an hanternoz (Sina)
*** Dongeg ar c'hreisteiz (Sina)
*** Makeg (Sina)
*** Mulameg (Sina)
*** Maonaneg (Sina)
*** Suieg (Sina)
*** Teneg (Sina)
** Yezhoù lakdjaek (1)
*** Lakkiaeg (Sina)
# Villar Pellice

Villar Pellice zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Villar Focchiardo

Villar Focchiardo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Villar Dora

Villar Dora zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Villar de Cañas

Villar de Cañas zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villar Perosa

Villar Perosa zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Villaquirán de la Puebla

Villaquirán de la Puebla zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Villaquirán de los Infantes

Villaquirán de los Infantes zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Villar San Costanzo

Villar San Costanzo (Lo Vilar en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Villar de Argañán

Villar de Argañán zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León. Betek war-dro 1950 e oa anvet Villar de Puerco. E 2017 e oa 87 a dud enni o chom.
# Wilhelmina

Wilhelmina zo un anv-badez alamanek hag un anv-badez svedek roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh

Savet eo diwar an anv-badez Wilhelm, eus will "youl", ha helm "gwarez".

## Adstumm

Wilhelmine a vez skrivet alies en alamaneg.

## Tud

* Amalia Wilhelmina von Königsmarck (1663-1740), arzourez svedat;
* Wilhelmina Krafft (1778-1828), livourez svedat;
* Wilhelmina an Izelvroioù (1880–1962), rouanez an Izelvroioù;
* Wilhelmina Harper (1884-1973), skrivagnerez stadunanat evit ar vugale
* Wilhelmina Cooper (1939–1980), gizourez stadunanat;
* Wilhelmina Drucker, kelaouennerez izelvroat.

## Douaroniezh

* Ar menezioù Wilhelmina e Suriname.
# Wilhelmine Ernestine Danmark

Wilhelmine Ernestine Danmark ha Norvegia (Vilhelmine Ernestine e daneg, Wilhelmine Ernestine en alamaneg), ganet e 1650 ha marvet e 1706, a oa ur briñsez danat eus an Tiegezh Oldenburg, deuet da vout Priñsez-dilennerez Pfalz.

## He buhez

Merc'h e oa da roue Danmark, Frederik III ha da Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg, an trede eus o femp merc'h.
Dimezet e voe da Karl, mab Dilenner Pfalz, e 1671. Ne blije ket e wreg d'ar priñs. N'o doe bugel ebet.