OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ram

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ram zo un anv-lec'h, hag anv meur a dra.

## Lec'hanv

* Ram (Sir Gaerfyrddin), e Kembre.
* Ram, e Serbia.
* Ram, stêr e Kanada.

## Traoù all

Random-access memory, memor bev an urzhiataer.
# Ram (Sir Gaerfyrddin)

Ram zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
# Ram Nath Kovind

Ram Nath Kovind, ganet d'ar 1añ a viz Here 1945, zo ur politikour indian ha prezidant e vro abaoe 2017. Bet e oa bet ivez gouarnour Bihar etre 2015 ha 2017, bet e oa bet ivez ezel eus parlamant India, ar Rajya Sabha, etre 1994 ha 2006.
Bet e oa e penn ar strollad Bharatiya Janata Party (BJP). Kovind a oa bet lakaet war-raok evel danvez prezidant gant ar c'hengevread politikel NDA (National Democratic Alliance) ha trec'h e voe e dilennadegoù prezidant 2017. An eil Dalit e voe da vezañ dilennet d'ar post-se. En e bost emañ abaoe ar 25 a viz Gouhere 2017.
A-raok e vuhez politikel e oa bet alvokad e-pad 16 vloaz. Labouret en devoa en Dillī uchcha nyāyālaya (Lez-varn uhel Delhi) hag e lez-varn uhel India betek 1993.
# Ramadan

Ramadan (arabeg : رمضان Ramadhan, distaget ivez Ramzan e meur a lec'h) eo anv navet miz ar bloavezh en deiziadur muzulman (Hijri), savet er bloaz 638.
Evit ar Vuzulmaned ez eo ar miz sakrañ a zo er bloaz. E-pad an navet miz eo e vije bet diskuliet ar C’horan d’ar profed Mohammed.
E koun an dra-se e vez yunet gant ar Vuzulmaned e-pad ar Ramadan. E-pad miz eta e rankont chom hep debriñ nag evañ ha hep kaout darempredoù rev etre sav-heol ha kuzh-heol. Unan eus pemp gourc’hemenn diazez an Islam eo yun (صَوْم saoum$^i$) ar Ramadan. Hag un dra ret eo yunañ e-pad ar miz-se evit an holl Vuzulmaned, nemet ne c’hallfent ket evit abegoù yec'hed.
# Ralph Habib

Ralph Habib, bet ganet Raphaël Habib e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 29 a viz Mezheven 1912 hag aet da Anaon e Pariz VII d'an 19 a viz Mezheven 1969, a oa ur filmaozer gall a orin libanat.

## Liamm diavaez

* Ralph Habib war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez al lec'hiennoù Les GENS du CINEMA hag uniFrance films .
# Prémesques

Prémesques :
| Iliz katolik Saint Laurent, 1928. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Armentières |
| Kod kumun | 59470 |
| Kod post | 59840 |
| Maer Amzer gefridi | Yvan Hutchinson (dehoù diseurt) 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Lec'hienn web | www.mairie-premesques.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 092 ann. (2020) |
| Stankter | 413 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 42 m |
| Gorread | 5,07 km² |
| kemmañ |
Prémesques a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall. Tost-tost d'an harzoù gant Belgia emañ.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: distrujet razh e voe ar gumun. Roet e voe dezhi ar Groaz-Brezel 1914-1918.
* Savet e voe un iliz nevez e 1928 e lec’h an hini bet savet e 1804.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Pré-Saint-Didier

Pré-Saint-Didier zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Prêmio Jabuti

Ar Prêmio Jabuti eo ar priz lennegel pouezusañ e Brazil a baoe ma voe krouet e 1959.
Entre al loreidi emañ Moacyr Scliar, Rachel de Queiroz, Carlos Heitor Cony, Chico Buarque, Gilberto Dimenstein, Carlos Drummond de Andrade, Flávio Moreira da Costa, Lygia Fagundes Telles ha re all.
Bruno Tolentino an hini a zo bet loreet ar muiañ, gant tri friz er rummad "barzhoniañ, gant al levrioù-mañ: "As horas de Katharina", "O mundo como Idéia" hag "A imitação do amanhecer".

## Liammoù diavaez

* Listenn loreidi ar Prêmio Jabuti, er wikipedia portugalek.
* Prêmio Jabuti
* Câmara Brasileira do Livro - istor ar Prêmio Jabuti
* Câmara Brasileira do Livro - CBL
* Panorama Editorial - Revista da CBL
# Prêtreville

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Prêtreville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Prêtreville en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Lisieux Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-3 |
| Kod INSEE | 14522 |
| Kod post | 14140 |
| Maer | Brigitte Hamelin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,23 km² |
| Led | 49° 04' 33" Norzh |
| Hed | 00° 15' 03" Reter |
| Uhelder kreiz | 70 m |
| Uhelder bihanañ | 62 m |
| Uhelder brasañ | 162 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 433 (2009) |
| Stankter | 39 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Prêtreville a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, 1944: tri den nann-soudard a varvas e Prêtreville abalamour d'ur vombezadeg .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Maner Querville, XVI$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Pêr, XIII$^{vet}$ kantved.
* Tibedi Santez Anna.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1995 | Meurzh 2014 | Brigitte Hamelin | digostezenn | Desaverez vezegel-sokial |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Préaux-Bocage

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Préaux-Bocage |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Préaux-Bocage e Kanton Évrecy hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Évrecy-Orne-Odon |
| Kanton | Évrecy |
| Kod INSEE | 14519 |
| Kod post | 14210 |
| Maer | Christophe Braud (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,32 km² |
| Led | 49° 03' 25" Norzh |
| Hed | 00° 31' 13" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 90 m |
| Uhelder bihanañ | 73 m |
| Uhelder brasañ | 173 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 124 (2008) |
| Stankter | 29 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Préaux-Bocage a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas dek den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Préaux, nav anezhe d'an 12 a viz Even hag unan e miz Gouere.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Sever.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Even 1995 | Meurzh 2001 | Daniel Dumont | | |
| Meurzh 2001 | | Christophe Braud | digostezenn | Kelennour |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Préjano

Préjano zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Préseau

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Préseau |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Préseau en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Valenciennes Métropole |
| Kanton | Valenciennes-Reter |
| Kod INSEE | 59471 |
| Kod-post | 59990 |
| Maer | Jean-Marc Richard |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,34 km² |
| Led | 50° 18' 41" Norzh |
| Hed | 03° 34' 30" Reter |
| Uhelder kreiz | 85 m |
| Uhelder bihanañ | 49 m |
| Uhelder brasañ | 99 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 870 (2007) |
| Stankter | 293 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Préseau a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Préaux-Saint-Sébastien

Préaux-Saint-Sébastien :
| Bro | Auge |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Livarot |
| Kod kumun | 14518 |
| Kod post | 14290 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Louis Lucas 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de l'Orbiquet |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 165 m — brasañ 215 m |
| Gorread | 3,72 km² |
| kemmañ |
Préaux-Saint-Sébastien a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Sebastian.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2014 | Kerzu 2015 | Jean-Louis Lucas | digostezenn | Saver loened |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Jean-Paul Lecointe | | |
| 1989 | Meurzh 2008 | Bernard Paynel | digostezenn | Kouer |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 28 Kerzu 2015
* ↑ Clochers de France
* ↑ ouest-france.fr
# Prüm

Prüm zo ur gêr eus Alamagn, e gwalarn land Rheinland-Pfalz. Emañ er menezioù Eifel, war lez ar stêr Prüm a zo un adstêr d'ar stêr Sauer (Sûre).
Dre Feur-emglev Prüm e voe rannet Frankia ar C'hreiz, domani Lotar Iañ, etre tri mab an impalaer, en 855. Mont a reas Lotar da vanac'h goude se ha mervel a reas e manati Prüm.

## Tud brudet

* Regino Prüm (842-915), manac'h ha kronikour.
* Moarvat e voe Pepin an Tort, mab da Garl-Veur, o vevañ e Prüm, en ur manati, etre 793 hag 813, bloavezh e varv.
# Pedro Diniz

Pedro Paulo Diniz (bet ganet d'an 22 a viz Mae 1970 e São Paulo) a oa ur blenier redadegoù kirri a Vrazil en deus redet e Formulenn 1 etre 1995 ha 2000, ur gevezadeg en deus tizhet dreist-holl dre arc'hante familh, met gant e dalant ivez.
# Pedro III

Pedro III zo anv daou roue :
* Pedro III Aragon (1239–1285), mab da Jaime Iañ ar C'honkistador;
* Pedro III Portugal (1717-1786), roue Portugal etre 1777 ha 1786.

## Pennadoù kar

* Pedro II
* Pedro IV
* Pedro
* Pêr III
# Pedro II Brazil

Pedro II (Rio de Janeiro 1825-1891 Pariz ) (pe Pedro de Alcântara João Carlos Leopoldo Salvador Bibiano Francisco Xavier de Paula Leocádio Miguel Gabriel Rafael Gonzaga), a voe impalaer Brazil e-pad 58 vloaz, entre 1831 ha 1889. Eil ha diwezhañ impalaer ar vro eo.
Diskaret e voe gant an arme, ha mervel a reas en harlu. Hiziv e vez gwelet evel un haroz broadel.

## E vuhez

Mab e oa da Pedro Iañ Brazil ha d'e bried Maria Leopoldine Aostria (1797-1826).

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas da d-Teresa Cristina an Div Sikilia (1822 – 1889).

## E vugale

| Anv | Ganet | Marvet | Notennoù |
| Afonso Pedro, Priñs Impalaerel | 23 a viz C'hwevrer 1845 | 11 a viz Even 1847 | Priñs Impalaerel Brazil adalek deiz e c'hanedigezh betek hini e varv da zaou vloaz. |
| Isabel, Priñsez Impalaerel | 29 a viz Gouhere 1846 | 14 a viz Du 1921 | Dimezet da Gaston Orleañs, Kont Eu, ha bugale dezho. Rejantez e voe pa veze he zad e-maez ar vro. |
| Leopoldina | 13 a viz Gouhere 1847 | 7 a viz C'hwevrer 1871 | Dimezet da Luís Augusto de Saxe-Coburgo-Gota, ha bugale dezho. |
| Pedro Afonso, Príncipe Imperial | 19 a viz Gouhere 1848 | 9 a viz Genver 1850 | Priñs Impalaerel Brazil adalek deiz e c'hanedigezh betek hini e varv da zaou vloaz. |

### Lec'hanvadurezh

* Kêr Petrópolis, e Stad Rio de Janeiro.
* Kêr Pedro II, e Piauí.
# Pedro II Portugal

Pedro II (1646-1706), roue Portugal, a oa mab d'ar roue João IV.

## Dimezioù ha bugale

* Digant Marie Françoise Élisabeth de Savoie (1646-1683), priñsez c'hall, n'en doe nemet ur verc'h:
** 1 - Isabel Luísa Josefa de Bragança (1669-1690)
* Digant Marie Sophie von der Pfalz en doe seizh bugel. Dimezet e voent e Lisboa d'an 11 a viz Eost 1687.
** 2 - João de Bragança
** 3 - João V (1689-1750), Roue Portugal
** 4 - Francisco, Dug Beja ha Condestável de Portugal
** 5 - António de Bragança (1695-1747)
** 6 - Teresa de Bragança (1696-1704)
** 7 - Manuel de Bragança (1697-1766)
** 8 - Francisca Josefa de Bragança (1699-1736)
Pedro II en doe tri bugel e-maez a briedelezh:
* Digant Maria da Cruz Mascarenhas:
** 1 - Luísa de Bragança (1679-1732)
* Digant Anne Marie Armande Pastré de Verger, ur C'hallez:
** 2 - Miguel de Bragança (1699-1724)
* Digant Francisca Clara da Silva:
** 3 - José de Bragança (1703-1756), arc'heskob Braga.
# Pedro Castillo

José Pedro Castillo Terrones (Chota, Departamant Ayacucho, 19 a viz Here 1969) zo ur skolaer, sindikalour ha politikour perouat, hag abaoe miz Gouere 2021 ez eo prezidant Perou.
# Pedro Garfias

Pedro Garfias :
| Anv ofisiel | Pedro Garfias Zurita |
| Obererezh | barzhonegoù |
| Ganedigezh | 20 a viz Mae 1901 e Salamanca, Spagn |
| Marv | 9 a viz Eost 1967 e Monterrey, Mec'hiko |
| Yezh skrivañ | spagnoleg |
| Enorioù | Premio Nacional de Poesía e 1938 |
| kemmañ |
Pedro Garfias Zurita (Salamanca, 20 a viz Mae 1901-Monterrey, Mec'hiko, 9 a viz Eost 1967) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhoniezh.

## Barzhonegoù

* Primavera en Eaton Hastings. Poema bucólico con intermedios de llanto, México, Tezontle, 1939.
* Poesías de la guerra española, México, Minerva, 1941 (Prólogo de Juan Rejano).
* Elegía a la presa de Dnieprostoi, México, Diálogo, 1943.
* De soledad y otros pesares, Monterrey, Universidad de Nuevo León, 1948.
* Viejos y nuevos poemas, México, Ediciones Internacionales, 1951 (Prólogo de Juan Rejano).
* Río de aguas amargas, Jalisco, México, 1953.
* Veintidós poemas, Guadalajara (Jalisco), Colegio Internacional, 1969.
* Vida y obra. Poesía inédita. Autógrafos. Homenaje, Málaga, Litoral, 1982.
* Poesía completa, Córdoba, Ayuntamiento, 1989 (Edición de Francisco Moreno Gómez).
* Obra poética completa, Ecija, Gráf. Sol, 1993 (Edic. de José María Barrera).
* Poesías Completas, M., Alpuerto, 1997 (Edic. de Francisco Moreno Gómez).

## Levrlennadur

* Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976, pajenn 455
# Pedro II

Pedro II zo anv meur a zen :
* Pedro II Aragon, roue Aragon ha kont Barcelona (1196-1213),
* Pedro II Barcelona (1240-1285), anavezet ivez evel Pedro III Aragon,
* Pedro II Valencia, a oa Pedro IV Aragón (1319-1387)
* Pedro II Kastilha (1334-1369)
* Pedro II Portugal (1648-1706)
* Pedro II Brazil (1825-1891), impalaer Brazil entre 1831 ha 1889.

## Pennadoù kar

* Pedro Iañ
* Pedro III
* Pedro
# Pedro III Portugal

Pedro III (1717-1786), mab d'ar roue João V, a voe roue Portugal etre 1777 ha 1786.
Dimezet e oa da Maria Iañ Portugal

## E vugale

* José, Dug Bragança ha priñs Brazil (1761-1788), dimezet d'e voereb, c'hoar d'e vamm, an infantez Maria Francisca Benedita de Bragança.
* João de Bragança, ganet marv e Palez Nossa Senhora da Ajuda, e Lisboa, d'an 20 a viz Here 1762.
* João Francisco de Paula Domingos António Carlos Cipriano de Bragança ganet e Lisboa d'ar 16 a viz Gwengolo ha marvet e Lisboa d'an 10 a viz Here 1763.
* João Maria José Francisco Xavier de Paula Luis António Domingos Rafael de Bragança (1767-1826) a reno evel João VI.
* Mariana Vitória Josefa Francisca Xavier de Paula Antonieta Joana Domingas Gabriela de Bragança ganet e Palez Queluz d'ar 15 a viz kerzu 1768, marvet e San Lorenzo de El Escorial d'an 2 a viz Du 1788, goude bet daou vab hag ur verc'h. Dimezet da Gabriel António Francisco Xavier João Nepomuceno José Serafim Pascoal Salvador de Bourbon e Saxe, Infant Spagn, ganet e Portici d'an 12 a viz Mae 1752 ha marvet en Escorial d'an 23 a viz Du 1788, pevare mab Carlos III , roue Spagn, hag e bried Maria Amália von Sachsen.
* Maria Clementina Francisca Xavier de Paula Ana Josefa Antónia Domingas Feliciana Joana Michaela Julia de Bragança, ganet e Queluz d'an 9 a viz Mezheven 1774 ha marvet e Lisboa d'ar 27 a viz Mezheven 1776.
* Maria Isabel de Bragança, ganet e Queluz d'an 12 a viz Kerzu 1776 ha marvet e Lisboa d'ar 14 a viz Genver 1777.
# Pedro III Aragon

Pedro III, pe Pere el Gran en katalaneg, Pero el Grande en aragoneg, Pètru en sikilianeg (Valencia, 1239 – Vilafranca del Penedès, 11 a viz Du 1285), a oa roue Aragon, ha roue Sikilia evel Pietro Iañ, a-gevret gant e bried Costanza II.
# Pedro II Aragon

    Ur bajenn disheñvelout Pedro II zo ivez.
Pedro II Aragon, pe Pêr II Aragon (1178-1213), a oa roue Aragon, kont Barcelona (1196-1213), hag aotrou kêr Montpellier (1204-1213). Mab e oa da Alfonso II Aragon ha da Sancha Kastilha.
Mervel a reas en Emgann Muret

## Dimeziñ ha bugale

E 1204 e timezas da Maria de Montpelhièr. Daou vugel o doe:
* Sança d'Aragó (1205-1206), marvet da ur bloaz
* Jaume Iañ Aragon (1208-1276), roue Aragon ha kont Barcelona
Daou vastard en doe ivez, Pedro ha Constanza.
* Pere del Rei (?-1254), beleg e Lleida
* Constança d'Aragó (?-v1250), baronez Aitona, dimezet e 1220 gant Guillem Ramon II Montcada, senechal Katalonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Razh-roc'h boutin

Razh-roc'h boutin :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Petromuridae |
| Genad : | Petromus |
| Anv skiantel ||
| Petromus typicus Smith, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar razh-roc'h boutin (Petromus typicus) a zo ur bronneg krigner hag a vev e mervent Afrika (Angola, Namibia ha Suafrika). Ar spesad nemetañ eo er genad Petromus hag er c'herentiad Petromuridae.
# Razh du

Razh du :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Muridae |
| Genad : | Rattus |
| Anv skiantel ||
| Rattus rattus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar razh du (Rattus rattus) a zo ur c'hrigner a-orin eus Azia hag a vev bremañ er bed a-bezh koulz lavaret. Degouezhet e vefe en Europa en I$^{añ}$ kantved ha strewet eo bet dre ar bed a-bezh abaoe da heul beajoù an Europeaned.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Razh meur Madagaskar

Razh meur Madagaskar :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Nesomyidae |
| Genad : | Hypogeomys |
| Anv skiantel ||
| Hypogeomys antimena Grandidier, 1869 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Razh meur Madagaskar (Hypogeomys antimena) a zo ur c'hrigner brosezat e Madagaskar. Ar spesad nemetañ eo er genad Hypogeomys.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Razh moueek

Razh moueek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Lophiomyinae |
| Genad : | Lophiomys |
| Anv skiantel ||
| Lophiomys imhausi Milne-Edwards, 1867 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar razh moueek (Lophiomys imhausi) a zo ur c'hrigner hag a vev e reter Afrika (Soudan, Soudan ar Su, Eritrea, Etiopia, Djibouti, Somalia, Kenya, Ouganda, Tanzania). Hiniennoù karrekaet zo bet dizoloet en Israel. Bevañ a ra en tachennoù koadek, e toulloù er reier, e kefioù gwez kleuz pe er strouezheg e-kichen dourredennoù.

## Doareoù pennañ

Ur razh bras a-walc'h eo, gant ur c'horf 20-40 cm a hirder hag ul lost blevek 15 cm. Marellek eo e vlevenn : gris, gell ha du gant roudennoù ha brizhelloù gwenn. Ur moue a red a-hed e gein.

## Emzalc'h

Pa vez nec'het pe direnket ar razh moueek e c'hell sevel e vlev a-bik (tennañ a ra neuze d'un hoc'h-dreinek) hag ezteurel c'hwezh fall, evel ar skoñsed. Ouzhpenn se e c'hell hejañ e gorf gant fiñvadennoù trumm, skrignal e zent ha krozal.
Pignat a ra aezet er gwez hag oberiant eo diouzh an noz.

## Boued

Ur geotdebrer eo ar razh moueek. En em vagañ a ra diwar frouezh, delioù ha gwrizioù. P'emañ o tebriñ ec'h a war e goazez ha tapout krog er boued gant e bavioù.

## Rummatadur

Ar spesad nemetañ eo er genad Lophiomys hag en iskerentiad Lophiomyinae. Ar razh moueek a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.

## Liamm diavaez

Ar razh moueek e lec'hienn ADW, e saozneg
# Razh godellek Lorentz

Razh godellek Lorentz :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| Genad : | Neophascogale |
| Anv skiantel ||
| Neophascogale lorentzii Jentink, 1911 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Razh godellek Lorentz (Neophascogale lorentzii) zo ur bronneg godellek a vev e Ginea Nevez. Ar spesad nemetañ eo er genad Neophascogale.
# Razh godellek brizh

Razh godellek brizh :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| Genad : | Parantechinus |
| Anv skiantel ||
| Parantechinus apicalis J. E. Gray, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar razh godellek brizh (Parantechinus apicalis) a zo ur bronneg godellek hag a vev en Aostralia. Ar spesad nemetañ eo er genad Parantechinus.
# Razh rous

Razh rous :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Muridae |
| Genad : | Rattus |
| Anv skiantel ||
| Rattus norvegicus Berkenhout, 1769 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar razh rous (Rattus norvegicus) zo ur c'hrigner a-orin eus hanternoz Sina hag a vev bremañ er bed a-bezh.
# Razh Polinezia

Razh Polinezia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Muridae |
| Genad : | Rattus |
| Anv skiantel ||
| Rattus exulans Peale, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Razh Polinezia (Rattus exulans) zo ur c'hrigner a-orin eus gevred Azia hag a vev bremañ en darn vrasañ eus inizi ar meurvor Habask.
# Raúl

Raúl zo un anv-badez spagnolek, hag a glot gant Raoul e brezhoneg.

## Yezhoù all

* Ralf, en alamaneg ha saozneg
* Raoul, e brezhoneg ha galleg

## Tud all

* Raúl Castro, Prezidant Cuba ha breur Fidel Castro.
* Raúl González Blanco, melldroader spagnol, anavezet en e vicher evel Raúl.
Hag ivez:
* José Raúl Capablanca (1888-1942), echedour kuban.
# Rod (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rod a c'hall bezañ meur a dra :
* ur rod, un draezenn ront, a dalvez d'ar c'hirri da vont war-raok. Diwar ar ger-se ez eus deuet re all da envel traoù kelc'hiek o stumm :
** rod-stur, da sturiañ kirri pe bigi
** bandenn-rod, a c'holo ar rod
** rod-avel, lusket gant nerzh an avel
** rod elvennek, da buñsañ dour
** rod (terriñ), ur benveg boureviañ gwechall
* Rod, un doue gant ar Slaved kozh

## Anvioù

Un anv-tiegezh eo ivez :
* Édouard Rod, skrivagner gallek eus Suis
* Didier-Claude Rod, politikour gall
* Johnny Rod, soner gitar-boud stadunanat
Un anv-bihan eo ivez, diwar berraat an anvioù Rodney pe Roderick alies
* Rod Stewart, kaner ha soner eus Breizh-Veur
* Rod Blagojevich, politikour stadunanat

## Lennegezh

* Enez ar Rod, ur romant brezhonek skiant-faltazi gant Zavier Langleiz
* Rod an Amzer, un heuliad romantoù fantasy gant Robert Jordan
# Roddino

Roddino (Rodin e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Roddi

Roddi (Ròd e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.