OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Rincón de la Victoria

Rincón de la Victoria zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga, en arvor ar c'h-Costa del Sol.
# Rinkin-balum

Rinkin-balum :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Orectolobiformes |
| Kerentiad : | Rhincodontidae |
| Genad : | Rhincodon |
| Anv skiantel ||
| Rhincodon typus Smith, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rinkin-balum (Rhincodon typus) a zo ur pesk migornek. Ar spesad nemetañ eo er genad Rhincodon.
Ar pesk brasañ eo er bed en deiz a hiziv.
# Rinkin-tigr

Rinkin-tigr :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Carcharhiniformes |
| Kerentiad : | Carcharhinidae |
| Genad : | Galeocerdo |
| Anv skiantel ||
| Galeocerdo cuvier Péron & Lesueur, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rinkin-tigr (Galeocerdo cuvier) a zo ur pesk migornek preizhataer. Ar spesad nemetañ eo er genad Galeocerdo.
# Ringo Starr

Sir Richard Starkey, anavezetoc'h dindan e anv-senenn Ringo Starr, zo un taboulinour, kaner-sonaozer hag aktour saoz bet ganet d'ar 7 a viz Gouere 1940 e Liverpool.
Ezel koshañ ar Beatles eo o zaboulinour etre 1962 betek o tisrannañ e 1970. Gwelet eo gant meur a soner, en o zouez an tri Beatle all, ha gant ar publik evel unan eus gwellañ taboulinourien istor ar rock. Barrek-kenañ eo o telc'her an tempo hag ijinet en deus ur mod dibar ra ruilhañ ar batiri, ar pezh en deus servijet ur sonerezh kempleshoc'h-kempleshañ, goude ma oa bet isistimet e zoare da seniñ e-pad pell dre ma vanke teknik d'ar sell kentañ.
Klañvidik eo bet a-hed e vugaleaj, ar pezh en deus levezonet un deskadurezh leun a vankoù. E 1957, pa oa tapet Liverpool gant ar sonerezh skiffle e son evel taboulinour en e strollad kentañ, a-raok mont gant Rory Storm and The Hurricanes e 1959. Ganto e teu da gemer al lesanv a zo bet dezhañ da c'houde hag e kemer skiant-prenet. E1962 eo pedet gant ar Beatles, diwar ali George Martin (1926-2016) da erlerc'hiañ Pete Best ha komañs ganto un avañtur a gaso ar strollad d'unan eus berzhioù sonerezh ha kenwerzh pennañ ar sonerezh-pop en XX$^{vet}$ kantved.
Er strollad ez eus bet roet dezhañ da genañ kanaouennoù adaptet ouzh e vouezh, da skouer Yellow Submarine ha With a Little Help from My Friends. Ouzhpenn d'ar batiri e son a-wezhioù binvioù all. Komañs a ra da aozañ kanaouennoù dezhañ ivez, daou anezho embannet en albomoù ar Beatles, Don’t Pass Me By hag Octopus’s Garden. E fazioù-yezh, lesanvet "ringoradurioù" gant John Lennon, zo bet orin titloù kanaouennoù all : A Hard Day’s Night peotramant Tomorrow Never Knows. Hegarat, plijet a ra da izili ar strollad evit e fent hag e spered-jentil. Aktour e teu da vezañ e-barzh e filmoù ar strollad, da skouer e Help! m'eo aktour pennañ.
Goude disrannañ ar Beatles e 1970 e komañs ur prantad-solo gant meur a albom. Lakaat a ra e dro vignon da gemer perzh en e albom Ringo, ha bep an amzer e roont kanaouennoù dezhañ. Goude ur prantad goullo er bloavezhioù 1980, ha kudennoù alkool e tistro e 1989 gant e strollad « All-Starr Band ». Troiadoù a ra gant ar strollad-mañ hag embann a ra albomoù. Dimezet eo bet da gentañ gant Maureen Cox, ganti en deus bet tri bugel, an taboulinour Zak Starkey e 1965, Jason e 1967 ha Lee e 1970. Dimeziñ a ra da c'houde gant ur James Bond Girl, Barbara Bach e 1981, graet anaoudegezh ganti o treiñ ar film Caveman.
Embannet en deus e miz Gwengolo 2021 ur ganaouenn nevez anvet Let's Change the World.

### Pennadoù kar

* The Beatles
* All-Starr Band
# Rincón de Soto

Rincón de Soto zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Chad Lindberg

Chad Tyler Lindberg, ganet d'ar 1añ a viz Du 1976, zo un aktour stadunanat. Brudet eo bet gant e rolloù er filmoù The Fast and the Furious hag October Sky. Brudet eo bet ivez evel aktour skinwel er stiradoù Sons of Anarchy ha Supernatural.

## Buhez

Lindberg a zo bet ganet e Mount Vernon, Washington, mab Luwana ha Pete Lindberg eo.

## Liammoù diavaez

* IMDB
# Chad Mitchell Trio

An Chad Mitchell Trio – ha diwezhatoc'h The Mitchell Trio – a oa ul lazig-kanañ stadunanat a dri c'haner (gwazed) e New York er bloavezhioù 1960. Kanaouennoù kozh a ganent ha traoù savet ganto. Brudet e oant da ganañ sonioù fentus ha flemmus diwar-benn darvoudoù ar mare, ar brezel yen, brezel Vietnam, didro, hep klask bezañ soutil.
# Chabat

Ar Chabat pe Shabbat (hebraeg : שבת - chom a-sav, yideg שבת pe, ral, (shabbes)) eo an devezh diskuizh a vez d'ar seizhvet devezh eus ar sizhun gant ar yuzevien (da lavaret eo d'ar Sadorn) ha ma ranker paouez da labourat etre ar Gwener noz hag ar Sadorn noz.
Un dra a bouez eo er yuzevegezh ha, doare pe zoare, e vez doujet gant ur bern yuzevien. Gwelet eo evel ur prantad er-maez eus ar vuhez pemdeziek, graet evit kreizennañ war e familh. Ur bern aotreoù hag arabadoù zo stag ouzh an devezh-se. Un devezh-vak eo en Israel.
# Chabistr

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar chabistr a c'hell bezañ :
* Un ensavadur kristen, sell ouzh chabistr (relijion)
* Lodenn ul levr pe ul lezenn.
# Chadenn vloc'hoù

Un hedad bloc’hoù (saozneg : blockchain) zo un deknologiezh niverel evit berniañ ha treuzkas stlennadoù hep ma vefe dindan ren nep pennadurezh. Ur marilh dasparzhet eo, eleze un diaz stlennadoù a zo en e bezh e dalc'h pep implijer(ez), hag a enroll muioc’h-muiañ a stlennadoù bet kaset gant an implijerien-se kent o gwiriekaat hag o strollañ a-vloc'hadoù a-goulzadoù : hedadoù stlennadoù zo savet en doare-se neuze, a zo hiroc'h-hirañ gant an amzer. Rineget e vez ar stlennadoù evit mirout na vefent preizhet eus an diavaez.
E pep bloc’h ez eus ur stumm rineget eus ar bloc'h kent (hash, ganet gant un algoritm arbennik) — alese an anv "hedad" — heuliet gant merk ganedigezh ar bloc'h (timestamp) hag ar stlennadoù da virout ha treuzkas.
Dre ma 'z eo rineget ar bloc'hoù ha lakaet a-hedadoù ne c'heller ket kemmañ unan hep kemmañ an holl re a zo d'e heul, dres evel en ul levr kontoù ; gant ar moneiz rineget Bitcoin ez eo bet lakaet teknologiezh an hedadoù bloc'hoù da dalvezout.

## Kenaoz

Peurvuiañ e lakaer un hedad bloc’hoù da vezañ meret gant ur rouedad urzhiataerioù dre liammoù P2P ken e vez aozet ur marilh dasparzhet foran, ennañ klomoù (nodes) ma vez kadarnaet pep bloc’h en ur zoujañ d’ar c’homenad (protocol) perzhiek, renet gant un algoritm a zo bet aprouet gant pep merer klom.

### Forc'hoù

Forc'hoù a c'hall c'hoarvezout e tri degouezh : an hedad em rann etre daou hedad all ; kemm a ra ar c'homenad ; daou vloc'h pe vuioc'h o deus an hevelep uhelder en hedad.
Dre ar forc'hoù ez eus bloc'hoù emzevat, a c’hell bezañ orin hedadoù bloc’hoù all ; pa gaver ez eo diarvar an hedadoù nevez-se dre o framm ec'h eont da harpañ sevel reizhiadoù dasparzhet dre skourroù ma vez damasantet d'ar fazioùigoù o deus krouet ar bloc'hoù emzivat.

## Istor

Krouet e voe teknologiezh an hedadoù bloc’hoù kentañ e 2008 gant un den pe gant ur strolladig tud dianav emanvet "Satoshi Nakamoto", pa oant o klask sevel ur marilh dasparzhet foran evit ur moneiz niverel, ar bitcoin. Diwar labourioù Stuart Haber, W. Scott Stornetta ha Dave Bayer ez eo bet savet an dra-se.
Dre hedadoù bloc'hoù e c'heller herzel ouzh enskrivañ div wezh un eskemm moneiz hep kaout ur greizenn kontrolliñ, ur bank, pe ur servijer kreiz. Diwar ar framm-se ez eo bet ijinet servijoù all estreget ar moneizioù niverel, evel dasparzhañ videoioù enlinenn, da skouer.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ P2P : peer to peer, da lavaret eo ur rouedad urzhiataerioù a zo war an dro implijerien ha servijerien.
# Chaco

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Chaco zo un anv-lec'h ketchwaek a dalvez chase, eus Kreisteizamerika, a gaver e-barzh meur a anv:
* Gran Chaco, ur rannvro rannet etre meur a stad;
** Chaco Boreal, ur rann eus ar Gran Chaco en hanternoz d'ar stêr Pilcomayo;
** Chaco Central, ur rann eus ar Gran Chaco etre ar stêrioù Bermejo ha Pilcomayo;
** Chaco Austral, ur rann eus ar Gran Chaco er c'hreisteiz d'ar stêr Bermejo;
* ar Chaco (proviñs), unan eus proviñsoù Arc'hantina;
** Territorio Nacional del Chaco, anv kozh ar broviñs etre 1884 ha 1951 ;
** Territorio Nacional del Gran Chaco, anv ofisiel koshoc'h c'hoazh a veze roet d'an douaroù-se en Arc'hantina etre 1872 ha 1884, hag a zo deuet da vout proviñsoù Chaco ha Formosa hiziv ;
** ar Parque Nacional Chaco, ur park broadel ha gwarezva naturel
* Chaco, ur rannvro e Paraguay;
* Provincia del Gran Chaco, ur broviñs e departamant Tarija, en Bolivia;
* ar bobl chaco, ur bobl e Paraguay

## En Norzhamerika

Anavet eo an anv e stad Mec'hiko Nevez, e SUA, ma komzer
* eus ar sevenadur chaco , ur sevenadur Anasazi.
* eus Chaco Canyon pe Cañón del Chaco, un draonienn vras kavell ar sevenadur-se
* eus Chaco Culture National Historical Park

## Hag ivez

* ar chaco pe nunchaku, un arm e-barzh kobudo Japan.

## Pennadoù kar

* Brezel ar Chaco,
# Chadenn

Ur chadenn zo un heuliad melloù, e metal peurliesañ, lakaet an eil en egile.
Ar chadennoù a dalvez alies da stagañ traoù, met solutoc'h int eget ar c'herdin. Un implij all a reer anezho ivez : evit treuzkas al lusk er mekanikoù treuzkas.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chablais

Ar Chablais a oa ur rann eus kontelezh Savoia, deuet da vout proviñs eus dugelezh Savoia, ha Thonon-les-Bains he c'hêr-benn.
Hiriv eo rannet ar rannvro istorel-mañ etre teir lodenn ha div stad:
* ar Chablais savoyard, e Haute-Savoie
* ar Chablais valaisan, e Kanton Valais
* ar Chablais vaudois, e Kanton Vaud
En Gall emañ an departamant Haute-Savoie hag e Suis kantonioù Valais ha Vaud.
# Chaco (pobl)

Ar bobl chaco a oa ur bobl henvroat e Paraguay a reas savadurioù mein renket hervez red an heol hag al loar. Ne skrivent ket, dre-se e ranke an anaoudegezh, a oa ezhomm da sevel o zie, tremen a c'henoù da c'henoù e-pad ur 25 remziad da vihanañ.
# Chaco (proviñs)

Chaco zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. Resistencia eo ar gêr-benn anezhi. Eus 1950 betek 1955 e oa bet anvet Presidente Perón.

## Spagnoliz=

Kentañ Spagnol a redas dre ar Chaco e voe Aleixo Garcia, hag a oa o klask mengleuzioù Potosí. Re all a voe war e lerc'h : en 1528 Sebastián Gaboto, Juan de Ayolas Domingo Martínez de Irala, Álvar Núñez Cabeza de Vaca, en o zouez, a hedas lezioù ar stêrioù Paraná ha Paraguay betek genoù ar stêr Bermejo,
Kentañ lec'h annezet e Chaco da vat gant tud eus Europa e voe gant Alonso de Vera y Aragón d'ar 14 a viz Ebrel 1585, hag anvet e voe Concepción de Nuestra Señora, war lez ar Río Bermejo.
Neuze e krogas an avielañ, gant ar beleg sant Francisco Solano. En 1585 e tegouezhas ar jezuisted : Alonzo de Barzana ha Francisco de Angulo.
En 1590 e tegouezhas ar jezuisted Pedro de Añazco ha Juan Font (1557-1618),

## Proviñsoù amezek

* er c'huzh-heol, Salta ha Santiago del Estero
* Formosa en hanternoz ha reter,
* Corrientes ha Paraguay er gevred
* ha Santa Fe er c'hreisteiz
* Proviñsoù Arc'hantina
An 23 froviñs :
Buenos Aires •
Catamarca •
Chaco •
Chubut •
Córdoba •
Corrientes •
Entre Ríos •
Formosa •
Jujuy •
La Pampa •
La Rioja •
Mendoza •
Misiones •
Neuquén •
Río Negro •
Salta •
San Juan •
San Luis •
Santa Cruz •
Santa Fe •
Santiago del Estero •
Tierra de Fuego •
Tucumán
Evit an distrito federal, klask Kêr Buenos Aires :
# Dùn Chailleann

Dùn Chailleann (gouezeleg; Dunkeld e saozneg) a zo ur gêr vihan eus Peairt agus Ceann Rois, e Bro-Skos. Er bloaz 2004 e oa 1 170 a dud o chom eno.

## An anv

Talvezout a ra an anv kement ha "din (lec'h kreñv) ar g-Caledonii", ur boblad kozh a soñjer e oa o fennlec'h amañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dùn Dèagh

Dùn Dèagh, Dundee e saozneg eo ar pedervet brasañ kêr eus Bro-Skos. Emañ-hi ur 100 km bennak en hanternoz da zDinedin war aod Mor an Hanternoz, en aber ar stêr Tatha.

## Tud

* James Barrie (1860-1937), tad Peter Pan
# Dùn Breatann

Dùn Breatann, pe Dùn Breatainn (distaget:; Dumbarton e saozneg), a zo ur gêr eus Bro-Skos ha pennlec'h "takad-kuzul" Dùn Bhreatainn an Iar. Talvezout a ra an anv kement ha "din" (= kreñv) ar Vrezhoned. War vord al Linne Chluaidh emañ, er c'hornaoueg da C'hlasc'ho, e kreiz-kornaoueg ar vro. 20 527 a dud a oa o chom eno e 2001.

## Pennadoù kar

* Alt Clut

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Ainmean-Àite na h-Alba (AÀA) ~ Gaelic Place-Names of Scotland
# Dïaes

An Dïaes so ur santimant displijus, pa ema bet gwelet pe gouezed un den oc'h ober un dra ha n'eo ked akseptabl socialamant.
Tost eo deus mezh, nemed e hall un den kaoud mezh iwe gant un dra anavezet gantañ é hunan. Setu e vez komset deus an dïaes pa vez un dra nann-akseptabl ewid ar group, kentoc'h eged fall herwez ar moral.
Pa vez dïaes un den, alïes, e ta ruz, e en-em ziskouez nervus, besteodus, trabasset...
# Dôl-y-bont

Dôl-y-bont zo ur gêriadenn vihan e hanternoz Ceredigion, nepell diouzh Aberystwyth. Emañ etre Llandre er c'hreisteiz hag Y Borth, en arvor, en hanternoz.
Eno e voe ganet ar barzh kembraek Dewi Morgan (Dewi Teifi e anv-pluenn).
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Dùn Phrìs

Dùn Phrìs (gouezeleg; Dumfries e saozneg) eo pennlec'h takad-kuzul Dùn Phrìs is Gall-Ghaidhealaibh e Bro-Skos.
# Día de la Raza

An Día de la Raza, "Deiz ar Ouenn", a vez lidet er broioù spagnolek d'an 12 a viz Here da gounaat kavadenn Amerika gant ar moraer Cristóbal Colón e 1492.

## Istor

Faustino Rodríguez-San Pedro, bet ministr spagnol, ha neuze Prezidant an Unión Ibero-Americana a soñjas e 1913 aozañ ul lid da unaniñ Spagn ha Latinamerika ; an 12 a viz Here hag an anv Fiesta de la Raza a voe dibabet gantañ. D'an 12 a viz Here 1914 e voe dalc'het al lid kentañ. E 1915 e voe kemmet an anv e Día de la Raza.

## E Spagn

N'eus nemet e Spagne e lider an Día de la Hispanidad, diwar ur ger a vije bet savet e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved.
En 1918 koulskoude e oa bet lidet evel Día de la Raza gant ar roue Alfonso XIII.

## Anvioù all

* Día de la Fiesta Nacional
* Día Nacional de España
* Fiesta de la Hispanidad e Spagn
* Día de la Madre Patria
* Día del Descubrimiento
* Día de Colón (evel Columbus Day, e SUA)

## Notennoù

* ↑ (es) Fiesta de la Raza
* ↑ (es) Ezama Gil, Ángeles : La Infanta Eulalia de Borbón: Vivir y Contar la Vida, 2009, Prensdas Universitarias de Zaragoza, (ISBN 978-8-4927-7408-1)
# Dôl-gau

Dôl-gau zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tirymynach, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 123 km eus Kerdiz.
==Notennoù
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Autilla del Pino

Autilla del Pino zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
# Autonoe (loarenn)

Autonoe :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt ha Jan Kleyna |
| Dizoloet d'ar | 10 kerzu 2001 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 24 046 000km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,3168 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 760,95 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 152,416° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~4 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~9,0×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0015 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Autonoe (henc'hresianeg Αυτονόη) pe Yaou XXVIII a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol Veur Hawaii e voe dizoloet e 2001. Unan eo eus strollad Ananke, ur strollad loarennoù hag a gelc'htro etre 19.3 milion a gilometradoù ha 22.7 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 150°.
Tennañ a ra e anv eus Autonoe, c'hoar Semele.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Autres temps

Autres temps zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1882.

## Istor

* Kentañ ma voe embannet a voe d'ar 14 a viz Mezheven 1882 er pemdezieg Gil Blas.
* Ne voe ket adembannet a-raok adembannadur klok an danevelloù, aozet gant Louis Forestier e 1974, el levr Contes et nouvelles, tome 1, evit ar Bibliothèque de la Pléiade.

## An danevell

Prosez gant ur vaouez hanter-kant vloaz vil ha divalav a-enep un tad hag e vab eizh vloaz warn-ugent.

## Notennoù

* ↑ Guy de Maupassant - Contes et nouvelles, tome 1 : 1875 - Mars 1884 - La Pléiade, Gallimard , 13/05/1974 (ISBN 978-2-07-010805-3)
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Autrigones

[[Restr:Autrigones.jpg|thumb|upright 1.6|{{Legend|#fff61d|Bro an Autrigones]]
An Autrigones a oa ur bobl rakroman o chom e hanternoz ledenez Iberia, etre ar stêrioù Asón ha Nerbioi. Meneget eo o anv gant Titus Livius, er bloaz 76 kent JK , en tolead a zo deuet da vezañ Bizkaia hag Araba, en Euskal Herria, hag e hanternoz Proviñs Burgos. En-dro dezho e oa ar g- Cantabri er c'hornôg, ar g-Caristii er reter, ar v-Berones er gevred, hag an d-Turmodigi er c'hreisteiz.
N'ouzer ket ha Kelted e oant, daoust ma kaver anvioù keltek en tolead, evel Uxama Barca ha re all gant al lostger -briga, da neuze e vefent bet euskarekaet evel o amezeien Caristii ha Varduli
* Yezhoù rakroman Spagn
* C1: Galaiked / C2b: Brakared / C3: Kantabred / C4: Astured
* C5: Vacceos / C6: Turmoged / C7: Autrigones-Caristii / C8: Varduled
* C9: Beroned / C10: Pelendoned / C11: Beled / C12: Lusoned
* C13: Tited / C14: Olkaded / C15: Arevakeds / C16: Carpetanos
* C17: Vetones / C18-C19: Célticos / C20: Conios
* L1: Lusitanos
* I1: Ceretanos / I2: Ilergetes / I3: Lacetanos / I4: Indigetes
* I5: Layetanos / I6: Ilercavones / I7: Sedetanos / I8: Edetanos
* I9: Contestanos / I10: Oretanos / I11: Bastetanos / I12: Turdetanos
* G21: Galianed
* G1: Gresianed
* P1: Fenikianed/Kartadiz
* B1: Berbered

## Notennoù

* ↑ (es) "Indoeuropeización" – Gran Enciclopedia Aragonesa OnLine.
* ↑ (en) Ethnic maps of Iberia