# Arthur Bernède

Arthur Bernède a oa ur romantour-pobl, senarioour, dramaour ha levrigour breizhat, bet ganet e Redon d'ar 5 a viz Genver 1871 ha marvet e Pariz d'an 20 a viz Meurzh 1937.
Strujus hag awenet-mat e ijin dre ma oa bet savet 243 oberenn gantañ pe dindan anvioù-pluenn Jean de la Périgne ha Roland d'Albret, barzhonegoù, c'hoariganoù, danevelloù, kontadennoù, romantoù ha pezhioù-c'hoari en o zouez. Krouet e oa bet gantañ tudennoù meur evel Belphégor (kentañ levrenn e 1927), Judex (1917) ha Mandrin deuet da vezañ kalz brudetoc'h eget o ijiner a-barzh fin ar gont. Betek taolioù-kaer Vidocq, penn ar Surentez (damofisiel adalek 1811), o devoa awenet ar romantour. Darn eus e romantoù a oa bet embannet dre bennadoù gant kazetennoù-pobl evel Le Matin, Le Petit Parisien ha Paris-Soir.
Skrivet en devoa senarioioù evit ar sinema ivez, evel hini Jean Chouan (Luitz-Morat) e 1925.
Aet e oa da Anaon e Pariz d'an 20 a viz Meurzh 1937, paket ma oa bet gant un taol-kalon goude dibunañ ur brezegenn dirak Kevredigezh al Lennegezh. Douaret e oa bet e bered L'Haÿ-les-Roses.

## Arthur Bernède enoret e Redon

Enoret eo bet Arthur Bernède gant kêr Redon : e anv zo bet roet d'ur straed. Abaoe ar bloavezh 2015 e vez aozet festoù-lid e Redon en enor d'an dudenn Belphégor. E 2017 ez eus bet savet ur c'hoari achap evit kizidikat tud Redon war Belfegor hag oberenn Arzhur Bernède.

## Oberennoù
### C'hoarigan

| Phryné, opera Camille Saint-Saëns Marie Fouré, opera André Fijan (1897), kentaenn e Péronne Sapho, opera Jules Massenet (1897), levrig savet a-gevret gant Henri Cain, gant ar ganerez Emma Calvé er roll pennañ Ninon gant Lenclos, opera Edmonde Missa (1895), levrig savet a-gevret gant A. Leneka, kentaenn en Opéra-Comique Les Petites Vestales, opera-bouf Justin Clérice (1900) La Légende du Point d'Argentan, pezh lourennek Félix Fourdrain (1907) | La Glaneuse, barzhoneg lourennek Félix Fourdrain (1908), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens L'Aube rouge, drama lourennek Camille Erlanger (1911), levrig savet a-gevret gant [[[Paul gant Choudens]], kentaenn e Théâtre des Arts Rouen Vercingétorix, c'hoarigan Félix Fourdrain (1912), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens Madame Roland, c'hoarigan Félix Fourdrain (1913), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens Les Contes gant Perrault, marzharvest lourennek Félix Fourdrain (1914), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens, gant Yvonne Printemps er pennroll |

### Pezhioù-c'hoari hag unangomzoù

| Le Lycéen (1891) Le Petit Alsacien Revanche ! Le Bijou gant Stéphana (1892), pezh vaudeville L'Amour à crédit La Duchesse gant Berry (1900) Les Idées gant Monsieur Coton (1901) La Pipe (1901) La Lune gant Miel (1902), a-gevret gant Daniel Riche | Les Tonsurés (1905), pezh enepkloer La Soutane (1905), pezh enepkloer Sous l'Épaulette (1906), pezh hag a erbed muioc'h a zemokratelezh en arme ha muioc'h a justis er gevredigezh Aux Bat'd'Af (1906), mélodrama enebarmeour, skrivet a-gevret gant Aristide Bruant L'Illustration théâtrale (1906) La Loupiote (1909) Cœur gant Française (1912) Un jeune officier pauvre, trifezh (1921) |

### Romantoù poblel

| Mésange, romant (1892) La Favorite, romant (1902-1903) Le Chevalier aux genêts d'or, romant (1903) Les Chevaliers gant la mort, romant (1903-1905) L'Amant gant la Duchesse, romant istorel (1906) Les Chouans, romant istorel (1906) Les Amours d'un petit soldat, romant karantez (1910) Cœur gant Française, romant spierezh (1912) L'Espionne gant Guillaume, romant spierezh (1914) Judex, romant polis (1917) L'Aiglonne, romant istorel (1922) L'Enfant du Palais (1923) Belphégor, romant polis (1927) Le Miracle des cœurs ou Tes yeux bleus, romant (1927) Poker d'As, romant spierezh (1928) Marie-Claire amoureuse ou Le Triomphateur, romant (1928) Le Capitaine Anthéor, romant karantez (1930) Le Marchand d'hommes, romant istorel (1932) Vampiria, romant polis (1932) L'Espionne d'Hitler, romant spierezh (1934) Le Maître du feu, romant istorel (1935) En Marge des vivants, romant (1937) Le Crime d'un magistrat (1937) L'Affaire Bessarabo, romant polis diwar prosez Madame Bessarabo L'Affaire Bougrat, romant polis L'Affaire Brierre, le massacre des Innocents, romant polis L'Affaire Fualdès, romant polis L'Affaire Gouffé, romant polis L'Affaire Lafarge, le mystère du Glandier, romant polis L'Alsacienne, romant polis Les Amants du passé, romant karantez | L'Amour à crédit, romant L'Amour vengeur, romant karantez Les Amours d'une ouvrière, romant karantez Anastay, un officier assassin, romant polis Un ancêtre gant Landru, Pel, l'horloger empoisonneur, romant polis L'Ange et le démon, romant polis L'Ange du trottoir, romant L'Assassin des cœurs, romant polis L'Assassinat du Courrier gant Lyon, romant polis L'Assassin du Marquis gant Morès, romant polis L'Archevêque assassiné, romant polis Aventures gant Max Forter, romant Les Bas-Fonds gant Chicago, romant polis Les Bas-Fonds gant Marseille, romant polis La Bataille pour l'amour, romant karantez Les Beaux romans gant l'Histoire, stirad La Belle Courtisane, romant karantez La Belle Marion, romant karantez Bonnier, Garnier & Cie, romant polis Bourreau des femmes, romant polis Le Calvaire gant Casse-Cœur, romant polis Le Calvaire du Lieutenant Ferbach, romant Captive, romant La Chanson des cœurs, romant spierezh Chantecoq, stirad spierezh Le Chanteur gant Montmartre, romant La Chasse aux monstres, romant Le Château du milliardaire, romant Cocorico, romant spierezh Cœur cassé, romant Un cœur déchiré, romant polis Les Compagnons du soleil, romant troioù-kaer | Condamnée à mort, romant polis Connais-tu l'amour ?, romant polis Un crime d'amour, romant Le Crime d'un aviateur, romant polis Le Curé aux abeilles, romant polis La Dame gant Paris, romant Du dancing au trottoir, romant karantez La Dernière Incarnation gant Judex, romant polis Les Derniers Chouans, romant Les Deux Parigotes, romant, a-gevret gant Ph. Vayre La Devineresse, romant karantez Le Divorce gant Joséphine, romant istorel Le Docteur Laget, le drame du poison, romant polis Le Don Juan des grands bars, romant polis Le Drame des chauffeurs, romant polis Le Drame gant la rue gant la Pépinière, romant polis L'Enfant du Curé, romant kevredigezhel L'Enfant des Filles, romant kevredigezhel L'Épouse qui tue, romant polis Esclave d'une courtisane, romant Les Étapes du bonheur, romant polis, a-gevret gant Aristide Bruant Le Fantôme du Père Lachaise, romant polis Féerique aventure, romant La Femme Weber, l'ogresse gant la Goutte d'Or, romant polis La Fiancée gant Lothringer, romant spierezh La Fille du Diable, romant polis Fille-mère' romant kevredigezhel Le Fils gant l'Aigle, romant istorel Flétrie et vengée, romant karantez Fleur d'ajonc, romant karantez Fleur du pavé, romant Galerie criminelle, stirad polis Le Grand Amour d'une favorite, romant karantez | Le Grand Amour d'un petit gars, romant Un grand seigneur assassin, l'affaire Choiseul-Praslin, romant polis Guyot l'étrangleur, romant polis L'Homme au masque gant fer, romant troioù-kaer Un Homme gant proie, romant L'Homme aux sortilèges, romant L'Homme aux trois masques, romant kevredigezhel L'Homme qui sourit, romant L'Homme qui tue, romant Impéria, romant polis Les Incarnations gant Judex, romant polis L'Incendiaire, romant polis Interdit gant séjour, romant polis a-gevret gant P. Gilles L'Introuvable Assassin, l'affaire Cadiou, romant polis Jean Bart, dieu des mars, romant troioù-kaer Jean Chouan – I : La Bataille des cœurs ; II: La Citoyenne Maryse Fleurus (1926), romant troioù-kaer Lacenaire ou le Napoléon des bandits, romant polis Landru, romant polis La Loi du Talion, romant Louise et Gabrielle, romant karantez La Loupiote, romant spierezh, a-gevret gant Aristide Bruant Madame tête gant Boche, romant spierezh, a-gevret gant Aristide Bruant Mado la blonde, roman La Maison hantée, romant polis Mandrin, romant troioù-kaer La Marchande gant bonheur, romant polis Marquise et Gigolette ou Les Drames gant l'amour ou Les Drames gant la vie, romant Martyres gant l'amour... vengez-vous, romant polis Les Martyres gant Paris, stirad karantez Mata-Hari, romant spierezh Les Mémoires d'une Masseuse, romant Méphisto, romant Mestorino, romant polis Miousic détective, romant polis La Môme Coco, romant karantez La Môme Printemps, romant karantez, a-gevret gant Aristide Bruant | Le Mystère du train bleu, romant polis Les Mystères gant la Bastille, romant Les Mystères du bonnet rouge, romant polis Les Nouveaux Exploits gant Chantecoq, stirad polis eizh titl ennañ Les Nouveaux Exploits gant Judex, romant polis Les Nouveaux Gangsters gant Paris, romant polis La Nouvelle Mission gant Judex, romant polis L'Ogre amoureux, romant polis On les a !, romant spierezh Nos grands mufles, romant Le Père gant la Loupiote, roman, a-gevret gant Aristide Bruant Le Petit Clown, romant polis Poker d'As, romant La Pommerais, un médecin empoisonneur, romant polis Pour l'amour et la liberté, romant Pour la couronne gant France, romant Pour les jeunes, romant Prado ou le tueur gant filles, romant polis Pranzini, l'assassin gant la rue Montaigne, romant polis Princesses du trottoir, romant kevredigezhel La Prisonnière du château gant Nantes, roman Les Quatre Sergents gant La Rochelle, roman historique La Redingote grise, roman Reine, femme et mère, roman Le Roman d'une chanteuse, roman Le Roman d'un jeune officier pauvre, romant karantez Rose fleurie, roman Les Sacrifiées, roman Sauvée par l'amour, roman Le Secret du légionnaire, roman Les Secrets gant Bolo révélés, romant polis | Serrez vos rangs, roman a-gevret gant Aristide Bruant Seule gant son cœur, roman Seznec a-t-il assassiné?, romant polis Le Sorcier gant la Reine, roman La Soutane, roman Surcouf, roi des corsaires, romant troioù-kaer Le Tambour d'Arcole, roman Le Temps des miracles, roman Ma Tendre musette, romant karantez Tête gant Boche, roman a-gevret gant Aristide Bruant Les Tonsurés, roman Les Travailleuses, romant kevredigezhel Les Trois Ombres, romant Les Trois légionnaires, roman a-gevret gant Aristide Bruant Le Tueur gant femmes, romant polis Pour l'amour d'une belle, romant karantez Suis-je un assassin ?, romant Va... petit mousse, romant Le Vampire gant Düsseldorf, romant polis Vidocq, romant troioù-kaer La Vierge du Moulin Rouge, romant La Ville aux illusions, romant Zapata, romant troioù-kaer |

### Oberennoù lennegel azasaet evit ar sinema

| Skritell L'Aiglonne gant O. Andreini e 1921 | Fleur de Paris skignet gant Louis Aubert (1906), gant Mistinguett Fille-Mère skignet gant Louis Aubert (1906) Judex (1916) gant Louis Feuillade La Nouvelle Mission de Judex (1918) gant Louis Feuillade L'Aiglonne (1921) gant Émile Keppens ha René Navarre Vidocq (1923) gant Jean Kemm Mandrin (1923) gant Henri Fescourt Ferragus, diwar romant Honoré gant Balzac Surcouf (1925) Les Misérables (1925) gant Henri Fescourt Jean Chouan (1925) gant Luitz-Morat Poker d'As (1927) gant Henri Desfontaines Belphégor (1927) gant Henri Desfontaines Les Cinq Sous de Lavarède (1927) gant Maurice Champreux L'Argent (1928) gant Marcel L'Herbier Mandrin (1947) savet gant René Jayet Méphisto (1931) gant Jean Gabin en e roll komzet kentañ Mandrin, bandit gentilhomme gant Jean-Paul Le Chanois (1962) Judex (1963 - savet gant Georges Franju) |

## Notennoù

* ↑ https://www.ouest-france.fr/bretagne/redon-35600/il-y-90-ans-un-redonnais-creait-belphegor-5466084
* ↑ (fr) Arthur Bernède : Seznec a-t-il assassiné ?, Librairie du Livre national, 1931 —Lenn en-linenn