OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Stelgidopteryx

Stelgidopteryx :
| Stelgidopteryx serripennis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Hirundinidae |
| Anv skiantel ||
| Stelgidopteryx Baird, 1858 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Stelgidopteryx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
* Stelgidopteryx ruficollis
** S. r. aequalis, decolor, ruficollis hag uropygialis,
* Stelgidopteryx serripennis
** S. s. burleighi, fulvipennis, psammochroa, ridgwayi, serripennis ha stuarti.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Hirundinidae/Stelgidopteryx (lennet e-barzh d'an 23 a viz Gouere 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Stella

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Stella zo ur ger latin deuet da vout anv-badez italianek hag ivez anv-tiegezh.

## Gerdarzh

Eus stella, a zo steredenn e latin.

## Yezhoù all

* Estelle, e galleg
* Sterenn, e brezhoneg

## Tud
### Anv-badez

* Stella Adler (1901– 1992), aktourez stadunanat
* Stella do Patrocínio (Rio de Janeiro, 1941 – Rio de Janeiro, 1992) barzhez vrazilian.
* Stella Carnacina, aktourez italian
* Stella Mwangi, kanerez kenyan-norgeat

### Anv-tiegezh

* Martina Stella, akrourez italian
* Yves Stella, emsaver kors, savet gantañ an FLNC

## Lennegezh

* Astrophel and Stella, (a-wechoù skrivet Astrophil and Stella), dastumad barzhonegoù saoznek gant Philip Sidney war-dro 1580, ar c'hentañ dastumad sonedennoù saoznek, awenet gant ar gontez Penelope Rich
* Stella (Goethe), reuzc'hoari gant Goethe
* Stella Kowalski, maouez er pezh-c'hoari saoznek A Streetcar Named Desire gant Tennessee Williams

## Lec'hioù
### Italia

* Stella - kumun e proviñs Savona
* Stella - karter e Napoli
* Stella - stêr e Friuli-Venezia Giulia
* Stella - froud e Toskana
* Monte Stella, anv meur a lec'h

### Stadoù-Unanet

* Stella - e Missouri
* Stella - e Nebraska
* Stella - e Wisconsin

### Suafrika

* Stella

## Prizioù

* Ar Prizioù Stella (Stella Awards), e SUA

## Pennadoù kar

* Monte Stella, anv meur a venez italian
* Stella Maris
# Stella (Italia)

Stella zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Stegosauria

Bodañ a ra danurzhiad ar Stegosauria dinosaored geotdebrer a oa o vevañ adalek kreiz ar Juraseg betek fin ar C'hretase. E 2008 o doa anavezet ar skiantourien ouzhpenn 166 karrekaenn bloaziet eus etre 175,6 ha 65,5 milion a vloavezhioù. Ur c'horf postek o doa gant ur penn bihan-kenañ ha div steudad plakennoù askornek a oa ouzh o c'hein, a bep tu d'al livenn-gein. Broudoù hir lemm a oa gante ivez ouzh penn o lost hag e talvezent dezho d'en em zifenn moarvat.

## Rummatadur klasel
### Isurzhiad Stegosauria

* Gigantspinosaurus
* Kerentiad Huayangosauridae
** Huayangosaurus (Sichuan, Sina)
** ? Regnosaurus (Sussex, Rouantelezh-Unanet)
* Kerentiad Stegosauridae
** Paranthodon - (Afrika ar Su)
** Monkonosaurus - (Tibet, Sina)
** Chungkingosaurus - (Chongqing, Sina)
** Chialingosaurus - (Sichuan, Sina)
** Wuerhosaurus - (Xinjiang, kornôg Sina)
** Hesperosaurus - (Wyoming, Stadoù-Unanet )
** Dacentrurus - (Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall ha Bro-Spagn)
** Iskerentiad Stegosaurinae
*** Tuojiangosaurus - (Sichuan, Sina)
*** Kentrosaurus - (Tanzania)
*** Lexovisaurus (=Loricatosaurus) - (Rouantelezh-Unanet ha Bro-C'hall)
*** Stegosaurus - (Wyoming, Stadoù-Unanet)
* incertae sedis
** ? Craterosaurus - (Bedfordshire, Bro-Saoz)
** Jiangjunosaurus - (Xinjiang, Sina)

## Liammoù diavaez

* (en) Tree of Life Web Project : Stegosauria'
* (en) The Paleobiology database : Stegosauria Marsh 1877

## Notennoù

* ↑ TPDB, 2008
* ↑ Maidment, Susannah C.R., Norman, David B.; Barrett, Paul M.; and Upchurch, Paul (in press). "Systematics and phylogeny of Stegosauria (Dinosauria: Ornithischia)". Journal of Systematic Palaeontology. DOI:doi:10.1017/S1477201908002459
# Steinbach

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Steinbach zo un anv-lec'h alamanek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hioù
### Alamagn

* Steinbach, e Rheinland-Pfalz
* Steinbach, e Baden-Württemberg, hiriv e Baden-Baden.
* Steinbach, e distrig Eichsfeld en Thüringen.
* Steinbach, e distrig Hochtaunuskreis en Hessen.

### Belgia

* ar Steinbach, stêr e Hautes Fagnes, adstêr d'ar Vesdre
* Steinbach, kêriadenn e Gouvy, e Proviñs Luksembourg
* Steinbach, kêriadenn e Waimes, e Proviñs Liège

### Kanada

* Steinbach, kêr e Manitoba

### Bro-C'hall

* Steinbach, en Elzas, e Haut-Rhin
* Steinbach, e Sarreguemines e Moselle,
* Steinbach, gwechall kumun e Moselle, hiriv e Val-de-Guéblange
* Steinbach, e Vergaville.
# Stegers

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek ha flandrezek kornôgel | Stegers |
| Anv ofisiel | Estaires |
| Skoed | |
| Lec'hiadur | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Flandre Lys |
| Kanton | Meregem |
| Kod INSEE | 59212 |
| Kod post | 59940 |
| Maer | Josette Fruchart |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,82 km² |
| Led | 50° 50' 22" Norzh |
| Hed | 02° 21' 23" Reter |
| Uhelder kreiz | 16 m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 19 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 966 (2007) |
| Stankter | 425 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.ville-estaires.fr |
Stegers en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Estaires, a zo ur gumun hag ur gêrig eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
* An ti-kêr

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* distrujet razh e voe ar gêr e-pad ar brezel;
* roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920

## Bezioù ar C'hommonwealth
### Bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Indez | 1 |
| Aostralia | 5 |
| Alamagn | 5 |
| Kanada | 5 |
| Rouantelezh-Unanet | 228 |
| Zeland-Nevez | 1 |
| Hollad | 245 |

### Astenn bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Indez | 8 |
| Aostralia | 55 |
| Bro-C'hall | 2 |
| Alamagn | 6 |
| Kanada | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | 437 |
| Zeland-Nevez | 55 |
| Hollad | 673 |

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Steglitz

Steglitz a zo ur c'harter eus Berlin. Ul lodenn eus arondisamant Steglitz-Zehlendorf eo. Betek adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro, enni ar c'harterioù da heul : Lankwitz, Lichterfelde ha Steglitz. Da vare rann Berlin e oa diouzh tu ar c'hornôg. Kendeuzet eo bet gant pastell-vro Zehlendorf a-benn sevel un arondisamant.
# Steglitz-Zehlendorf

Steglitz-Zehlendorf a zo 6$^{vet}$ arondisamant (Bezirk) Berlin. Savet eo bet 2001 pa'z eus bet kendeuzet div bastell-vro : Steglitz ha Zehlendorf.
* Poblañs : 293 955 (30/11/2009)
* Gorread : 103 km²
* Stankter ar boblañs : 2 868 annezad/km².

## Ar c'harterioù

Abaoe adreizhadenn 2001, eo rannet Steglitz-Zehlendorf e 7 karter (Ortsteil):
* 0601 Steglitz
* 0602 Lichterfelde
* 0603 Lankwitz
* 0604 Zehlendorf
* 0605 Dahlem
* 0606 Nikolassee
* 0607 Wannsee

## Gevellerezh

* Alamagn : Bad Godesberg, Bonn, 1962
* Alamagn : Hann. Münden, Germany 1962
* Alamagn : Bremerhaven, Germany, 1965
* Israel : Kiryat Bialik, 1966
* Alamagn : Nentershausen, 1966
* Alamagn : Hagen, 1967
* Danmark : Brøndby, 1968
* Italia : Cassino, 1969
* Frañs : XIIvet arondisamant Pariz, 1970
* Israel : Sderot, 1975
* Sveden : Ronneby, 1976
* Alamagn : Königs Wusterhausen, 1988
* Hungaria : Szilvásvárad, Heves, 1989
* Ukraina : Kharkiv-Ordzhonikidzevsky, 1990
* Polonia : Kazimierz Dolny, 1993
* Gres : Sochos, 1993

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel an arondisamant
* Lec'hienn ofisiel Berlin
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Stegosaor

Stegosaor :
| Ur stegosaor ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Sauropsida |
| Usurzhad : | Dinosauria |
| Urzhad : | Ornithischia |
| Isurzhad : | Thyreophora |
| Kerentiad : | Stegosauridae |
| Genad : | Stegosaurus |
| Spesadoù ||
| S. armatus (type) S. stenops S. longispinus ||
| Pelec'h e veze kavet ||
| Amerika an Hanternoz ||
| Prantad ||
| Juraseg uhel, ~156-140 milion ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
# Stekene

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Stekene zo ur gumun e Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 45,26 km²
* Poblañs (2022) : 19 030 a dud
* Stankter : 420 den/km²
# Rio Paranaíba (Minas Gerais)

Rio Paranaíba zo ur município braziliat e stad Minas Gerais.
# Rio Stellone

Ar Stellone, pe Rio Stellone (Stlon e piemonteg) zo un adstêr d'ar Rio Banna war e lez kleiz.
Tremen a ra dre proviñs Cuneo ha dre Meurgêr Torino. E anv zo roet da gêriadenn Villastellone, 15 km er mervent da Torino.
# Rio Tinto

Rio Tinto (e portugaleg), pe Río Tinto (e spagnoleg), zo anv meur a stêr ha meur a dra all.

## Stêrioù

* río Tinto , e Spagn e proviñs Huelva,
* Río Tinto (Honduras)

## Kumunioù ha kêrioù

* Rio Tinto, parrez eus kumun Gondomar, e Portugal
* Rio Tinto, ur gumun e stad Paraíba e Brazil

## Armerzh

* The Rio Tinto Company, kompagnunezh mengleuzioù;
* Rio Tinto Group, stroll etrebroadel a vengleuzierezh savet diwar ar gompagnunezh;
* Rio Tinto Stadium, stadion e Sandy, Utah, SUA.
# Rio Tinto (Gondomar)

Rio Tinto zo ur gêr hag ur barrez eus kumun Gondomar, e distrig Porto. Div barrez zo aet d'ober anezhi : Rio Tinto hec'h -unan (50 713 a dud e 2011) ha Baguim do Monte (14 102 a dud e 2011).
# Rio Verde

Rio Verde zo un anv-lec'h portugalek. Río Verde e spagnoleg.

## Douaroniezh
### Brazil
#### Stêrioù

C'hwec'h stêr zo en anv-se:
* Rio Verde (rio de Goiás)
* Rio Verde (Mato Grosso do Sul)
* Rio Verde (Paraná)
* Rio Verde (Pernambuco)
* Rio Verde (São Paulo)
* Rio Verde (Minas Gerais)

#### Kumunioù

Pemp kumun:
* Rio Verde (Goiás)
* Rio Verde de Mato Grosso, e Mato Grosso do Sul
* Lucas do Rio Verde, e Mato Grosso
* Carmo do Rio Verde, e Goiás
* Conceição do Rio Verde, e Minas Gerais

### Chile

* Río Verde

### Mec'hiko

Div stêr:
* Río Verde (Sinaloa)
* Río Verde (Oaxaca)

### Stadoù-Unanet

* Rio Verde (Arizona)

## Pennad kar

* Green River
# Rio Pelotas

Ar stêr Pelotas, pe Rio Pelotas e portugaleg, zo ur stêr etre stadoù Santa Catarina ha Rio Grande do Sul e Brazil. Ul lodenn eus ar stêr a ya d'ober an disparti etre an div stad-se .
Eieniñ a ra er Parque Nacional de São Joaquim er Serra Geral, e kumun Bom Jardim da Serra, e Santa Catarina, tost da eienoù ar río Laranjeiras hag ar río Lava Tudo, en ul lec'h a 1.000 m uhelder.
Neuze e red war-du ar c'hreisteiz, ober an disparti etre kumunioù Bom Jardim da Serra ha São Joaquim. Pa zegouezh en harzoù etre stadoù Santa Catarina ha Rio Grande do Sul e sko war-zu ar c'hornôg.
Teurel a ra e zour er stêr Canoas d'ober ar stêr Uruguay a red betek ar Río de la Plata hag alese d'ar Meurvor Atlantel.

## Adstêrioù

* El lez dehoù (Rio Grande do Sul): los ríos do Louco, da Divisa, Cerquinha, Agua Branca, Bandeirinhas, Forquilha, Socorro, São João Velho, Suçuarana, do Padre, dos Gregórios y Bernardo José.
* El lez Kleiz (Santa Catarina) : Lava Tudo, Pelotinhas ha Capivaras.
# Rio Saliceto

Rio Saliceto zo ur gumun italian e proviñs Reggio Emilia.
# Rio Rancho (New Mexico)

Rio Rancho zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad New Mexico, unan eus stadoù SUA. Bez' e oa 88 901 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Rio Rancho en ur mod ofisiel e 1961.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rio Voltas

Ar Rio Voltas zo ur stêr eus Enez Príncipe, en enezeg São Tomé ha Príncipe, hag a ya da aberiñ er Praia das Burras.
# Somebody Someone

Somebody Someone a zo ur ganaouenn eus ar strollad metal Korn. Trede ha diwezhañ single ar bladenn Issues e voe ivez.
Ar single a reas an nebeutañ a verzh e voe ha ne dizhas ket Top 20 ar rolloù kanaouennoù brudetañ Mainstream Rock ha Modern Rock, daoust dezhañ da vezañ bet skignet meur a wezh en abadennn Total Request Live war ar chadenn MTV. Ur c'hlip renet gant Martin Weisz a voe filmet evit ar ganaouenn-mañ. Anavezet-mat eo ar ganaouenn-mañ abalamour m'eo bet sonet war al leurenn alies. Deuet eo da vezañ unan eus ar c'hanaouennoù a vez sonet bepred war al leurenn gant ar strollad Korn, abaoe ar bloavezh 2000.

## Liammoù diavaez

* Pozioù ar ganaouenn
# Somerset

Somerset :
| Skoed-ardamez Somerset Ardamez Somerset | |
| Kêr-benn | Taunton |
| Gorread | 4,171 km² |
| Poblañs | 912,900 |
| Stankted ar boblañs | 219 annezad/km² |
| Distrigoù ||
| Su Somerset Taunton Deane Kornôg Somerset Sedgemoor Mendip ||
Somerset (Gwlad yr Haf e kembraeg, Bro an Hañv) zo ur gontelezh e kornog Bro-Saoz, war aod kreisteiz Mor Hafren (anv kembraek ar mor a zo er c'huzh-heol da aber ar stêr Hafren), pe Kanol Bristol (Bristol Channel e saozneg). Dirak kreisteiz Kembre ha Morgannwg emañ.

## Rannadur diabarzh

Rannet eo ar gontelezh amaezhel e 5 distrig :
* Su Somerset
* Taunton Deane
* Kornôg Somerset
* Sedgemoor
* Mendip

## Kontelezh lidel ha kontelezh amezhel

Abaoe ar 1añ Ebrel 1996 ez eo Bath ha Biz Somerset (6) ha Norzh Somerset (7) Amaezherezhioù unvan, dispartiet ma 'z int diouzh ar gontelezh velestradurel, daoust dezho chom er gontelezh lidel

## Kembraeg, kerneveureg, ha brezhoneg

Gwlad yr Haf (Bro an Hañv) a vez graet anezhi e kembraeg, diwar ar ger saoznek "summer" a gomprener e-barzh Somerset: er XV$^{vet}$ kantved e vije bet savet an anv-se. Gwlas an Hav eo an anv kerneveurek.
Bro an hañv a ra lod anezhi e brezhoneg, pa gomzont eus beajoù ar sent vrezhon gozh da skouer.

## Douaroniezh

En-dro dezhi emañ kontelezhioù Gloucestershire, Wiltshire, Dorset, ha Devon. Eus an aod anezhi, e c'haller damwelout aod kreisteiz Kembre.

## Kêrioù

E-touez ar c'hêrioù e c'haller menegiñ Wellington, anv kavell tiegezh ar jeneral a roas lamm da Napoleon e Waterloo. Taunton eo kêr-benn ar gontelezh. Un darn eus kêr vras Bristol ivez a zo e Somerset.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Somerset
# Somma Lombardo

Somma Lombardo zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Sommacampagna

Sommacampagna zo ur gumun eus Veneto e Proviñs Verona.
# Sombrero

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar sombrero eo anv spagnolek un tog e erien ledan graet e gloan, feltr, lêr pe blouz, anvet diwar sobra, an disheol ; un tog da gaout disheol eo ar sombrero eta.
Er broioù all eo dreist-holl anv ar sombrero mec'hikan, erienet ledan, kentoc'h eget ar jipijapa, anvet ivez tog Panama, goude ma'z int sombreros o-daou e spagnoleg.

## Dañs

Un dañs mec'hikan a zo anvet Jarabe Tapatío, pe "dañs ar sombrero", a vez dañset en enor da sombrero ar vro.
# Sombrin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Sombrin |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Deux Sources |
| Kanton | Avesnes-le-Comte |
| Kod INSEE | 62798 |
| Kod post | 62810 |
| Maer | Henri Cuvillier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,61 km² |
| Led | 50° 14' 26" Norzh |
| Hed | 02° 30' 06" Reter |
| Uhelder kreiz | 159 m |
| Uhelder bihanañ | 135 m |
| Uhelder brasañ | 172 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 240 (2007) |
| Stankter | 36 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Sombrin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Some of These Days

Some of These Days zo ur ganaouenn saoznek, savet gant Shelton Brooks, embannet e 1910, ha brudet gant ar ganerez Sophie Tucker. Kanet eo bet gant kalz a ganerien ha kanerezed : Cab Calloway, Ella Fitzgerald, Brenda Lee.

## Liammoù diavaez

* Kanet gant Sophie Tucker d'an 2 a viz Gwengolo 1927
# Somma Vesuviana

Somma Vesuviana zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
# Sommaing

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Sommaing |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Sommaing en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays Solesmois |
| Kanton | Solesmes |
| Kod INSEE | 59575 |
| Kod-post | 59213 |
| Maer | Marc Carpentier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,6 km² |
| Led | 50° 15' 58" Norzh |
| Hed | 03° 29' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 18 m |
| Uhelder bihanañ | 50 m |
| Uhelder brasañ | 95 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 335 (2007) |
| Stankter | 93 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Sommaing |
Sommaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: distrujoù bras er gêriadenn e miz Here 1918 pa voe kemeret gant lu ar Rouantelezh-Unanet .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Quentin

### Bered ar C'hommonwealth: Canonne Farm British Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 64 |
| Hollad | 64 |
Ur vered eus ar Brezel bed kentañ. Digoret e voe e dibenn miz Here 1918 hag implijet betek miz Du 1918$^,$.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Marc Carpentier | | ]] |

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Écaillon emañ Sommaing.

## Dave ha notennoù

* 1 2 Communauté de communes du Pays Solesmois
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ In memories
* ↑ Sommaing
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Tianjin

Ur gêr e Sina an hanternoz eo Tianjin (Sinaeg: 天津; Pinyin: Tiānjīn; Pinyin: Tientsin en he stumm romanizaet) hag unan eus ar peder c'heoded e RPS a zo par d'ur rannvro er frammadur melestradurel sinat. Stok ouzh kumun Beijing eo, e-kreiz rannvro Hebei. Ouzhpenn pemzek milion a dud a oa e 2015. An pevarvet kêr Sina dre he ment eo goude Shanghai, Beijing ha Guangzhou.
War ribl ar stêr Hai emañ hag he forzh a zo war vord pleg-mor Bohai er Mor Melen. Emañ 111 km e gevred Beijing.

## Istor

Al lec'h m'emañ Tianjin hiziv a voe krouet gant goueledennoù ar stêrioù a en em daole e pleg-mor Bohai, ar Stêr Velen en-o-touez.
Kleuziadeg Kanol Bras Sina gant ar Suied a lakkas Tianjin d'ur greizenn-genwerzh vras. Betek 1404 e oa anvet "Zhigu" (直沽), pe "Porzh Reizh". Er bloaz-se e adanvas an impalaer Yongle anezhi "Tianjin", ar pezh a dalvez "Roudouz an Neñv" peogwir e oa aet an impalaer a-dreuz ur roudouz en-he-c'hichen p'edo o vrezeliñ ouzh e niz. Ur c'hreñlec'h a savas, Tianjin Wei e anv (h: 天津衛 / e: 天津卫).
D'un prefeti e voe lusket Tianjin e 1725.
E 1856 e abourzhe soudarded sinat an Arrow, ul lestr perc'hennet gant ur sinat met o tougen ar banniel saoz. War vezañ ur morlaer ha war ober floderezh opiom e tiskredent e gabiten. 12 a dud a vac'hjont. E distro-gwall e kasas ar saozon hag ar c'halloued bigi-kanoliañ bleniet gant an amiral Michael Seymour da gemer kreñvlec'hioù an Taku e mae 1858. E fin an darn gentañ an eil brezel an opium e tigoras ar feur-skrid Tianjin Tianjin d'ar c'henwerzh etrevroadel. Peurwiriekaet e voent gant impalaer Sina e 1860.
Etre 1895 ha 1900 e savas bro-Saoz, Frañs, Japan, Alamagn, Rusia, Aostria ha Belgia lec'hioù er vered e-barzh Tianjin. An dalc'h estrañjour a voe abeg un nebeud trubuilhoù evel Tabut Iliz Tianjin(天津教案)er viz Even 1870. Iliz Wanghailou (H: 望海樓教堂 / E: 望海楼教堂) a voe tamallet da vezañ bet kaoz eus skrapadeg ha marv bugale sinat. D'ar 21 miz Even e aozas mistri-kêr Tianjin ur vanifestadeg a droas d'un taol-dispac'h. Un emgann a voe etre izili an iliz hag ar vanifestourien. An iliz ha ti ar c'hoñsul gall a voe peurdevet. Klemm a ra ar gouarnamant gall ouzh ar Qinged hag d'hemañ e voe ret paeañ un digoll.
Er viz Even 1870 e teuas a-benn ar voxerien da gontrolliñ un darn vras eus ar gêr. D'ar 26 miz Even e harpjont luioù ar broioù europeat o vont war-du Beijing e-kichen Langfang hag o rediañ da vont en dro da Dianjin a rejont. Sezizet e voent al lec'hioù er vered e-pad meur a viz.
D'ur geoded e voe lakaet Tianjin e 1927.

## Douaroniezh

War aod kôrnog pleg-mor Bohai emañ Tianjin.
Pevar amzer en deus ar gêr. Ar goañvoù a vez yen, avelek ha sec'h kenañ, delanvadet gant antisiklonenn Siberia, pa vez gleb ha tomm an hañvoù abalamour d'ar monson. An neveramzerioù a vez sec'h hag avelek, a-wechoù gant korventennoù-traezh o tont eus dezerzh Gobi.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn titouroù evit an ezvroidi
* (zh) Lec'hienn ar gouarnamant
* (en) Steuñv ar gêr
# Tiangong-1

Tiangong-1 (sinaeg: 天宫一号; pinyin: Tiāngōng yīhào; "Palez ar baradoz 1" pe "Palez neñvel 1") a oa kentañ taol-arnod Sina da gas un egorlestr en-dro d'an douar. Troet en deus tro-dro d'an Douar etre miz Gwengolo 2011 betek miz Ebrel 2018. Implijet eo bet kement evel arnodva met ivez evit arnodenniñ ar fiñvoù en egorlistri e-pad an daou vloaz ma'z eo bet implijet.
# Tiaris

Tiaris :
| Tiaris bicolor, luc'hskeudennet e Caracas (kêr-benn Venezuela). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Tiaris Swainson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tiaris a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Tiaris bicolor
** T. b. bicolor, grandior, huilae, johnstonei, marchii, omissus, sharpei ha tortugensis,
* Tiaris canorus,
* Tiaris fuliginosus,
* Tiaris obscurus
** T. o. haplochroma, obscurus, pacificus ha pauper,
* Tiaris olivaceus
** T. o. bryanti, intermedius, olivaceus, pusillus ha ravidus.
Seitek (17) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Tiaris (lennet e-barzh d'an 22 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tiberius

Anv meur a zen e oa Tiberius en Henroma.

## Gerdarzh

Eus anv ar stêr Tiber, gant al lostger -ius ; kement ha "perc'hennet gant an Tibr" e talv « Tiberius ».

## Romaned anvet Tiberius

* Tiberius Julius Caesar Nero, mab da Drusus ha da Livilla
* Tiberius Claudius Nero, eus ar Gens Claudius e Henroma
* Tiberius Caesar Augustus, an eil impalaer roman war-lerc'h Augustus
* Tiberius Gracchus Major, jeneral ha politiker roman en Eil Kantved kent JK
* Tiberius Gracchus, ur politiker a bouez, mab da Diberius Gracchus Major
* Flavius Tiberius Constantinius Augustus, impalaer bizantinat marvet e 582
* Tiberius III, impalaer bizantinat
* Sant Tiberius

## Tud all anvet Tiberius

* Tiberius Hemsterhuis, lizheregour izelvroat
* Tiberius (pe θefarie) Velianas, meneget er Pyrgi Tablets

### Tud a faltazi anvet Tiberius

* Lucius Tiberius, impalaer roman a faltazi e-barzh Historia Regum Britanniae gant Jafrez Menoe
* James Tiberius Kirk, kabiten egorlistri e Star Trek

### Lec'hanvadurezh

* Tiberias, ur gêr gwechall e Palestina, diwar anv Tiberius Caesar Augustus, an eil impalaer roman

### Traoù anvet Tiberius

* Tiberius Bede, anv daou zornskrid eus an VIII$^{vet}$ kantved en Historia ecclesiastica gentis Anglorum gant Bede, anvet British Library, MS Cotton Tiberius C. II ent-ofisiel

## Notennoù

* ↑ (en) Michelle P. Brown, Carol Farr : An Anglo-Saxon Kingdom in Europe, Continuum International Publihing, 2001, pp. 281–291 (ISBN 0-8264-7765-8)
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.