OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Frossasco

Frossasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Grand Est

Grand Est :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Pennlec'h (prefeti) | Strossburi |
| Prezidant(ez) ar c'huzul-rannvro Amzer gefridi | Franck Leroy 2023- |
| Prefed(ez) | Jean-Luc Marx |
| Kod INSEE | 44 |
| Lec'hienn web | https://www.grandest.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 562 651 ann. (2020) |
| Stankter | 97 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 48° 35′ 56″ Norzh 7° 45′ 36″ Reter / 48.5989, 7.7599 |
| Gorread | 57 441 km² |
| Adrannoù ||
| Departamantoù | Ardennes, Aube, Marne, Haute-Marne, Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle, Roen-Izel, Roen-Uhel, Vosges |
| Niver arondisamantoù | 38 |
| Niver kantonioù | 200 |
| Niver etrekumuniezhioù | |
| Niver kumunioù | 5 121 |
| kemmañ |
Grand Est (Reter-Meur e brezhoneg) zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e reter ar vro.
Kemeret he deus lec'h teir rannvro all a oa diagent — Elzas, Champagne-Ardenne ha Loren — d'ar 1añ a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015$^,$ "Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine" a oa e anv da c'hortoz evit ar rannvro nevez, savet diwar strollañ anvioù ar rannvroioù a oa diagent, en urzh al lizherenneg. Un anv a vo dibabet da vat gant ar c'huzul-rannvro nevez, a-benn ar 1añ a viz Gouere 2016, hag a ranko bezañ degemeret gant ar C'huzul Stad a-raok ar 1añ a viz Here 2016..
Strasbourg zo bet lakaet da gêr-benn velestradurel d'ar rannvro nevez.

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ KerOfis
* 1 2 Loi n° 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions, aux élections régionales et départementales et modifiant le calendrier électoral
* ↑ La carte à 13 régions définitivement adoptée. Le Monde (17 December 2014). Kavet : 06 Genver 2016.
g • ka • keRannvroioù Frañs :
Akitania-Nevez • Auvergne-Rhône-Alpes • Bourgogne-Franche-Comté • Breizh • Broioù al Liger • Centre-Val de Loire • Enez-Frañs • Grand Est • Hauts-de-France • Korsika • Normandi • Okitania • Provence-Alpes-Côte d'Azur :
# Grand Island (Nebraska)

Grand Island zo ur gêr lec'hiet e kreiz-gevred stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 48 520 a annezidi e 2010. Krouet e oa bet anv Grand Island en ur mod ofisiel e 1857.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Grand Rapids (Michigan)

Grand Rapids zo ur gêr lec'hiet e kornôg stad Michigan e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 188 040 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Grand Rapids en ur mod ofisiel e 1826.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Japan | Omihachiman |
| Polonia | Bielsko-Biala |
| Italia | Perugia |
| Mec'hiko | Zapopan |
| Ghana | Ga |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Grand Teton

Ar Grand Teton a zo ur menez lec'hiet e Park Broadel Grand Teton e gwalarn ar Wyoming er Stadoù Unanet. Gant an uhelder a 4197 metrad, menez uhelañ ar park broadel eo, met ivez hini an Teton Range. Eil menez uhelañ ar Wyoming eo.

## Orin an anv

Roet e vefe bet dezhañ an anv-se (a dalvez kement ha "bronnoù bras", anat) gant Kanadianed gall izili eus un dizoloadenn evit Kompagnuniezh ar Gwalarn. A-hend-all, Teton a zo eil anv ar meuriad siou Lakota.

## Istor

Un tabut a zo diwar-benn anvioù an europiz kentañ hag o deus krapet war ar menez. Nathaniel P. Langford ha James Stevenson o deus lavaret bezaañ bet pignet war ar menez d'an 29 a viz Gouere 1872. Padal klotaat a ra an deskrivadur o deus roet eus ar penn-uhelañ gant ar menez anvez The Enclosure, un is-penn eus ar menez. Anvet e vez e-mod-se en abeg d'ur voger koad bet savet gant an den (moarvat gant Amerindianed) en e uhelañ.
Pa bignas William O. Owen war ar menez reizh, e 1898 (gant sikour de Franklin Spalding, Frank Peterson ha John Shive), ne gavjont tamm roud ebet e vefe deuet tud betek enno araozo. Hiziv an deiz e vez lavaret ez eo bet pignet ar wech kentañ war The Enclosure gant amerindianed hag e vefe bet Owen an hini gentañ da vezañ pignet war ar Grand Teton.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mattes, Merrill J. (1962). ""Le Trois Tetons": The Golden Age of Discovery, 1810-1824", Colter's Hell and Jackson's Hole. Yellowstone Library and Museum Association.
* ↑ (en)A Place Called Jackson Hole, Park of the Matterhorns, John Daugherty du Grand Teton Natural History Association

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Park Broadel Grand Teton
* Gwelet war-eeun (dre ur Webcam) ar Grand Teton eus tu an Idaho
# Grand Gedeh

Grand Gedeh zo ur gontelezh eus Liberia.

## Daveenn

* ↑ Disoc'hoù niveradeg 2008
g • ka • ke Kontelezhioù Liberia :
| Kontelezhioù | Bomi · Bong · Gbarpolu · Grand Bassa · Grand Cape Mount · Grand Gedeh · Grand Kru · Lofa · Margibi · Maryland · Montserrado · Nimba · River Cess · River Gee · Sinoe |
# Grand Prix Drivers Association

Grand Prix Drivers Association, e brezhoneg Kevredigezh ar Vlenierien Prizioù Bras (GPDA pe KVPB) a zo sindikad ar vlenierien Formulenn 1. Krouet eo bet e 1961 evit gwellaat savete ar redadegoù kirri, ha a-bouez ruz eo bet er bloavezhioù 1960 ha 1970. Stirling Moss a zo bet he Frezidant kentañ met al labour pouezusañ zo bet graet gant Jackie Stewart dek vloaz war-lerc'h. Boycotet eo bet Prizioù Bras Belgia e 1969 hag hini Alamagn e 1970 ha goude 1976 dre he levezon. Disrannet eo bet avat e 1982 en abeg da gudennoù politikel ar Formulenn 1. Adstummet eo bet e 1994, goude marv Ayrton Senna ha Roland Ratzenberger gant Niki Lauda ha Gerhard Berger.
# Grand L. Bush

Grand L. Bush, ganet Grand Lee Bush e Los Angeles (Kalifornia) d'ar 24 a viz Kerzu 1955, a zo un aktour stadunanat.

## Liammoù diavaez

* Grand L. Bush e-barzh an Internet Movie Database.
# Grand Kru

Grand Kru zo ur gontelezh eus Liberia.

## Daveenn

* ↑ Disoc'hoù niveradeg 2008
g • ka • ke Kontelezhioù Liberia :
| Kontelezhioù | Bomi · Bong · Gbarpolu · Grand Bassa · Grand Cape Mount · Grand Gedeh · Grand Kru · Lofa · Margibi · Maryland · Montserrado · Nimba · River Cess · River Gee · Sinoe |
# Grand Orient de France

Ar Grand Orient de France (skrivet GODF, GO, G∴O∴D∴F∴ a-wechoù) eo skourr pouezusañ ar frañmasonerezh e Bro-C'hall. Lavaret e vez eo frankizkar, dre ma n'eus redi ebet diwar-benn kredenn pe gredenn relijiel enni, hag e talc'h da Vro-C'hall republikan, e-skoaz ar frañmasonerezh saoz hag a c'houlenn digant e izili krediñ en un doue ha chom hep kemer perzh er politikerezh.

## Levrlennadur

* Jean-Baptiste Bidegain, Le Grand-Orient de France. Sa Doctrine et ses Actes, Paris,‎ 1905, p. 115
# Gyula Illyés

    En hungareg e reer gant Illyés Gyula met dalc'het e vezo da stumm kornôgel urzhiadur an anvioù tud amañ.
Gyula Illyés (ganet d'an 2 a viz Du 1902, aet da anaon d'ar 15 a viz Ebrel 1983) a oa ur barzh hungariat hag ur skrivagner. Bet eo bet unan eus ar re en em lesanve o-unan "népi" ("O tont deus ar bobl"), skrivagnerien anezho mennet da ziskouez dre kredennoù politikel sokial ha sokiologouriel kreñv diaester ar vuhez en o broioù orin.

## Gyula Illyés hag Himnusz

E-kerzh mare kreñvañ an hollveliegezh komunour war bro Hungaria (1949-1956), Sekretour ar Strollad nemetañ ha komunour Mátyás Rákosi a savas ar goulenn gant ar barzh Gyula Illyés hag ar sonaozour Zoltán Kodály, daou arzour brudet-mat d'ar mare-se, da seveniñ ur c'han broadel nevez evit Republik Poblek Hungaria e-plas an hini orin Himnusz.
Ar c'han broadel nevez a ranke bezañ hep liamm gant ar relijion gatolik hag unan broadel komunour. Nac'het e voe gant an daou zen.

## Barzhoniezh

* Nehéz föld (1928)
* Sarjúrendek (1931)
* Három öreg (1932)
* Hősökről beszélek (1933)
* Ifjúság (1934)
* Szálló egek alatt (1935)
* Rend a romokban (1937)
* Külön világban (1939)
* Egy év (1945)
* Szembenézve (1947)
* Két kéz (1950)
* Kézfogások (1956)
* Új versek (1961)
* Dőlt vitorla (1965)
* Fekete-fehér (1968)
* Minden lehet (1973)
* Különös testamentum (1977)
* Közügy (1981)
* Táviratok (1982)
* A Semmi közelit (1983)

## Skridoù plaen

* Oroszország (1934)
* Petőfi (1936)
* Puszták népe (1936)
* Magyarok (1938)
* Ki a magyar? (1939)
* Lélek és kenyér (1939)
* Csizma az asztalon (1941)
* Kora tavasz (1941)
* Mint a darvak (1942)
* Hunok Párisban (1946)
* Franciaországi változatok (1947)
* Hetvenhét magyar népmese (1953)
* Balaton (1962)
* Ebéd a kastélyban (1962)
* Petőfi Sándor (1963)
* Ingyen lakoma (1964)
* Szives kalauz (1966)
* Kháron ladikján (1969)
* Hajszálgyökerek (1971)
* Beatrice apródjai (1979)
* Naplójegyzetek, 1-8 (1987–1995)

## C'hoariva

* A tü foka (1944)
* Lélekbúvár (1948)
* Ozorai példa (1952)
* Fáklyaláng (1953)
* Dózsa György (1956)
* Kegyenc (1963)
* Különc (1963)
* Tiszták (1971)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ , Lec'hienn hungarek ofisiel ar skrivagnerien hungariat.
# Gästrikland

Gästrikland zo ur broviñs eus Sveden (landskap e svedeg), e reter ar vro. Örnsköldsvik eo ar gêr vrasañ.

## Pennad kar

* Proviñsoù Sveden
# György Szepesi

György Szepesi, ganet Friedländer, d'ar 5 a viz C'hwevrer 1922 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Gouhere 2018, a oa un animatour radio, kazetenner ha displeger sport hungarat. E 2006, Szepesi a oa bet enoret gant rekord ar badelezh evel kinniger sport.

## Marv

Marvet eo Szepesi d'ar 25 a viz Gouhere 2018 e Budapest d'an oad a 96 vloaz.
# Győr

Győr (distaget [ˈɟøːr] en hungareg ; Raab en alamaneg, Ráb e slovakeg) zo ur gêr vras e gwalarn Hungaria ha kêr-benn kontelezh Győr-Moson-Sopron, hanter-hent etre Budapest ha Vienna. Bez' eo ar c'hwec'hvet kêr vrasañ eus Hungaria, gant 129 568 a annezidi e 2016.
Dre gêr Győr e tremen ar stêr Mosoni-Duna (a zo ul lodenn eus an Danav) hag ar stêrioù Rábca ha Rába, a zo adstêrioù d'an Danav.

## Kêrioù gevellet

* Braşov (Roumania)
* Colmar (Bro-C'hall)
* Erfurt (Alamagn)
* Kuopio (Finland)
* Nazaret-Illit (Israel)
* Sindelfingen (Alamagn)
* Vuhano (Sina)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Győr (hu) (en) (de) (sk) (ru)
# Gáe Bulg

Ar Gáe Bulg (pe Gáe Bulga, Gáe Bolg, Gáe Bolga, hag a dalv "goaf asket" pe "goaf-tan-kurun"), a oa anv goaf Cú Chulainn e Kelc'hiad ar Skourr Ruz, e gwengelouriezh Iwerzhon. Roet e voe dezhañ gant Scáthach, e vestrez war arzoù an emgannañ. Hag an doare da zornata ar goaf a zo anavezet gantañ e-unan.
Ag un askorn eus Curruid, euzhvil ar mor, eo bet savet ar goaf. An euzhvil a varvas pa oa o stourm ouzh un euzhvil arall, Coinchenn. Lavaret e veze e oa ur goaf galloudus ha lazhus e testennoù zo, tra ma veze arveret evit ober lidoù ispisial hepken, hervez Levr Laighean :
Ar Gáe Bulg a zleje bout taolet adalek ur stêr gant harp ar bizied-treid. Ar goaf a c'halle treuziñ korf ur gour en un taol, evel ur speg, a-raok dispakañ e dregont spern. Goude-se e veze dav troc'hañ ar c'hig evit e dennañ a gorf an den.

## Gwelet ivez

* Gungnir, Goaf Odin e gwengelouriezh lec'hlennat
* Goaf an doue Lugh

## Daveoù

* ↑ O'Curry, Eugene (1873). Lectures and appendix (in en). Williams and Norgate.
* ↑ The Táin, trans. Thomas Kinsella
# Gádor

Gádor a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Gävle

Gävle (distaget ['jɛvlə]) zo ur gêr eus Sveden, war an aod, en norzh da Stockholm. Ur gêr gozh eo, kêr-benn Gästrikland ha kontelezh Gävleborg. E 2010 e oa poblet gant 71 033 a dud.

## Kêrioù gevellet

Liammoù he deus Gävle gant ar c'hêrioù-mañ :
* Jūrmala (Latvia)
* Galva (Illinois) (SUA)
* Næstved (Danmark)
* Rauma (Finland)
* Gjøvik (Norvegia)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kumun Gävle (sv)
# György Ligeti

György Sándor Ligeti (hungareg: Ligeti György Sándor, IPA [ˈligɛti ˈɟørɟ ˈʃaːndor], ganet d'an 28 a viz Mae 1923 – marvet d'an 12 a viz Mezheven 2006) a oa ur sonaozour sonerezh klasel a-vremañ. Ganet e oa en ur familh hungarat-yuzev eus Transilvania (Roumania), a-raok dont da vevañ e-pad ur pennad berr en Hungaria kent dont da vezañ ur c'heodedad eus Aostria.

## Sonerezh Ligeti er sinema

Tennet en deus e vad ar sevenour Stanley Kubrick eus sonerezh Ligeti en e filmoù. Pezhioù sonerezh evel Atmospheres, Requiem, ha Lux Æterna a vez kavet e-barzh 2001, A Space Odyssey (“an unvaen du”), Lontano e-barzh The Shining ha Musica Ricercata e-barzh Eyes Wide Shut.
# Gàidhealtachd

Gàidhealtachd, pe A' Ghàidhealtachd gant ar ger-mell, pe gouezelegva, a reer eus al lodennoù eus Bro-Skos (Uheldirioù hag inizi ar c’hornôg) a zo pe a oa kreñvlec’hioù ar gouezeleg. Tost eo ar ger-se d’ar ger Gaeltacht a vez implijet en Iwerzhon, evit ober anv eus an toleadoù iwerzhonek.
Ur vro sevenadurel eo ar Gàidhealtachd, kentoc’h eget ur vro istorel pe douaroniel. Daoust ma’z eus bet kollet tachenn gant ar gouezeleg en Uheldirioù Bro-Skos, a-hed an istor, e weler c’hoazh ar merk splann eus ar yezh-se en anvioù-lec’h ul lodenn vat eus ar vro. En amzer dremenet e veze komzet gouezeleg dre un darn vras eus Bro-Skos, nemet rannvroioù ar su pellañ hag inizi an norzh (Orc'h, Shetland). Kalz anvioù-lec’h « saoznek » a zeu eus ar gouezeleg : Dundee (Dùn Dèagh), Inverness (Inbhir Nis), Argyll (Earra-Ghàidheal), Galloway (Gall-Ghaidhealaibh)... Dre ma veze komzet scots e lez rouaned Bro-Skos, e Dinedin, e tigreskas ment ar Gàidhealtachd, da lavaret eo tachenn ar gouezeleg.
E gouzeleg e reer alies gant ar ger Galldachd (Gall-va, Bro-C’hall, gant ar ger Gall o talvezout da envel unan estren, unan n’eo ket Gael, n’eo ket Gouezel) evit Izeldirioù Bro-Skos. Evit un abeg heñvel e reer gant an droienn Inizi Gall (Innse Gall, « inizi an estrenien ») evit inizi ar c'hornôg, abalamour ma voent poblet gant Lec'hlenniz.
# Gállego

Ar Gállego zo ur stêr eus Pireneoù Aragon, adstêr d'an Ebro.
# Jelly Roll Morton

Ferdinand Joseph Lamothe, lesanvet Jelly Roll Morton, zo ur soner piano stadunanat ganet e 1890 en Orleañs Nevez ha marvet e 1941 e Los Angeles.
# Jelsi

Jelsi zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Jelvestr

Un anv-badez brezhonek eo Jelvestr, anavezetoc'h avat evel troidigezh an anv-badez gallek Sylvestre eget evel anv-badez roet da baotredigoù Breizh.
Dont a ra eus al latin silva, a dalv kement ha koadeg, gwezeg.

## Tud
### Sent ha pibien

Anaout a reer, en anv-se:
* seizh sant Jelvestr
* pevar fab (tri fab hag un eneppab, e gwirionez): ar pab Jelvestr Iañ a zo bet lakaet da sant eo a vez lidet d'an 31 a viz Kerzu

### Tud

* Jelvestr Gwerc'h, eskob Roazhon
* Jelvestr Seveno, skrivagner brezhonek

## Hengoun

Kustum e oa ar familhoù da reiñ an anv-se d'ur paotrig ganet da zeiz diwezhañ ar bloaz, deiz Sant Jelvestr. Ur skouer a gement-se a gaver gant ar skrivagner brezhoneg Jelvestr Seveno.

## Ur ganaouenn

Anavezet eo ar ganaouenn Silvestrig, anvet diwar ar stumm gallek brezhonekaet.

## Er yezhoù all

* E saozneg e kaver an anv Sylvester (pe Silvester) evel anv-badez kenkoulz evel anv-tiegezh pe anv-lec'h.
* E galleg ivez e kaver an anv Sylvestre evel anv-badez kenkoulz evel anv-tiegezh (Silvestre peurvuiañ) pe anv-lec'h.

## Stummoù kar

E galleg e anavezer an anvioù
* Sylvain, evel en anv Sylvain Botrel, soner ha komediañcher e Strollad Kallag
* Sylvie, pe Silvia, evel en anv Sylvie Vigourouz, komediañcherez e Strollad Penn-ar-Bed,
* Sylvia, anavezet e meur a yezh all.
En italianeg e anavezer an anvioù Silvestro roet d'ar baotred, ha Silvestra roet d'ar merc'hed.
# Jelvestr II

Jelvestr II Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | etre 945 ha 950, Arvern |
| Dilennet da bab | 2 a viz Ebrel 999 |
| Dibenn e baboni | 12 a viz Mae 1003 Roma |
| En e raok | Gregor V |
| War e lerc'h | Yann XVII |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Jelvestr II (latin: Silvester II), Gerbèrt d'Orlhac eus e anv tiegezh (Gerbert d'Aurillac e galleg), bet ganet etre 945 ha 950 en Auvergne ha marvet d'an 12 a viz Mae 1003 e Roma, a oa ur prederour ha matematikour stummet e Skol-veur Fes e Maroko. D'an 2 a viz Ebrel 999 e voe dilennet da bab an Iliz katolik roman. Ar C'hallaoued a laka anezhañ alies da gentañ pab gall en istor, met ne oa ket Arvern e Bro-C'hall d'an ampoent.
Lakaat a reas ober gant sifroù arabek er bed kornôk.
# Jelvestr III

Jelvestr III Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | tro ar bloavezh 1000 e Roma |
| Dilennet da bab | 20 a viz Genver 1045 |
| Dibenn e baboni | 10 a viz Meurzh 1045 |
| En e raok | Benead IX |
| War e lerc'h | Benead IX |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Jelvestr III (e latin: Silvester III), Giovanni de' Crescenzi Ottaviani e anv-tiegezh, ganet tro ar bloavezh 1000 e Roma ha marvet e 1046, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 20 a viz Genver 1045. Dilennet e voe e-pad an tri miz ma oa bet argaset ar pab Benead IX eus Roma. Biskoazh avat ne voe kadarnaet ha tamallet e voe outañ bezañ prenet e zilennerien. Sellet e veze outañ evel un enep-pab; torret diwar e garg e sened-iliz Sutri ha distreiñ a reas d'e eskobiezh evit doare.
# Jella Lepman

Jella Lepman (15 a viz Mae 1891 e Stuttgart - 4 a viz Here 1970 e Zürich) a oa ur skrivagnerez, kazetennerez ha troourez alaman, ha krouerez Internationale Jugendbibliothek München.

## He buhez

Lepman a gasas he yaouankiz en he familh yuzev e Stuttgart. E 1936 ez kuitaas Alamagn gant he daou vugel hag ez eas d'ar Rouantelezh-Unanet ma labouras evit BBC hag ABSIE (American Broadcasting Station in Europe).
E 1945 e tistroas da Alamagn hag e voe lakaet da guzulierez rann "adkelenn" ar maouezed hag ar maouezed yaouank bet krouet gant an Amerikaned el lodenn eus Alamagn aloubet gant arme SUA. Edo o chom e Bad Homburg ha goude-se e München. E 1946 ec'h aozas Internationale Jugendbuchausstellung (diskouezadeg etrebroadel levrioù evit ar yaouankiz), hag a voe ar c'hentañ diskouezadeg etrebroadel aozet en Alamagn goude an Eil Brezel-bed. D'ar 14 a viz Gwengolo 1949 e tigoras an Internationale Jugendbibliothek.

## Oberennoù

* Der verschlafene Sonntag (1927)
* Wer ist Lux? Eine Detektivgeschichte für die Jugend (1950)
* Die schönsten Gutenachtgeschichten (1957–1968)
* Das Geheimnis vom Kuckuckshof. Eine Detektivgeschichte aus dem Schwarzwald (1958)
* Die Kinderbuchbrücke (1964)
* Kinder sehen unsere Welt. Texte und Zeichnungen aus 35 Ländern (1970)

## Diwar he fenn

* Walter Scherf: Lepman, Jella. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 14, Duncker & Humblot, Berlin 1985

## Liamm diavaez

* Testennoù gant ha diwar Jella Lepman e lec'hienn DNB
# Jelvestr Gwerc'h

Jelvestr Gwerc'h, anavezetoc'h evel Sylvestre de la Guerche, ganet e 1030 e Gwerc'h-Breizh, ha marvet en 1096, a oa aotrou Gwerc'h-Breizh, hag eskob Roazhon eus 1078 betek e varv.
Un harp e oa d'an dug Konan II. War-dro 1060 e teuas da vout eil aotrou Gwerc'h, ha goude eskob Roazhon e 1075. Kreskiñ a reas e berc'henniezh diwar madoù an eskopti, e parrez Radenez.
Mignon e oa da Robert d'Arbrissel hag en em sikour a rejont an eil egile.
# Jelvestr Iañ

Jelvestr Iañ Pab an Iliz katolik roman :
| Jelvestr Iañ o lazhañ un aerouant hag o lakaat an dud lazhet gant al loen da sevel a varv da vev. ||
| Ganedigezh | Sant'Angelo a Scala, Avellino |
| Dilennet da bab | 31 a viz Genver 314 |
| Dibenn e baboni | 31 a viz Kerzu 335 |
| En e raok | Miltiades |
| War e lerc'h | Mark |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Jelvestr Iañ, pe Silvestr Iañ, pe Sant Silvestr e Buhez ar Sent$^{Pehini?}$, pe Sant Jelvestr, a voe pab eus 314 betek 335.
Lakaet eo bet da sant, evel kalz a bibien eus mareoù kentañ an Iliz Katolik.

## Lid

Hennezh eo a vez lidet d'an 31 a viz Kerzu.

## Pennadoù kar

* an anv-badez Jelvestr
# Jelinenn ruz

Jelinenn ruz :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Pleuronectiformes |
| Kerentiad : | Pleuronectidae |
| Genad : | Microstomus |
| Anv skiantel ||
| Microstomus kitt Walbaum, 1792 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jelinenn ruz (Microstomus kitt) a zo ur pesk mor plat.
# Jelvestr Seveno

Jelvestr Seveno (1864-1925) a oa ur skrivagner a lakaas meur a levr relijion e brezhoneg Gwened (31 levr meneget e Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien).

## E vuhez

Ganet e oa e Mourieg, da zeiz diwezhañ ar bloaz 1864, setu a belec'h e teu e anv-badez, ha mervel a reas e Gwened d'an deiz diwezhañ a viz Genver 1925.
E kloerdi Santez-Anna-Wened e reas e studi kent monet da gloerdi ar Misionoù.
Skrivet en deus pennadoù evit ar gelaouenn Dihunamb.

## Oberennoù

E-mesk e oberennoù emañ :
* Histoér er perhinded a Santez Anna, Guéned. Mollereh Lafolye. 1907.
* Histoér en Iliz, é ber girieu, Ti-moul. Normand, Henbont, 1912, in-8, 107 p.
* Buhé en eutru Viannei, Person Ars. Normand. Hennebont. 1912.
* Histoér er Vretoned, Imprimerie Normand, An Henbont. 1913.
* Er guir devosion é kevér er Huerhiéz Vari revé en Eutru Grignon de Montfort, Imprimerie Normand. Henbont. 1915.
* Treiñ a reas En Nor ag er Vuhé Devot, embannet e Gwened e 1917, diwar an Introduction à la vie dévote gant Sant Frañsez a Sal, a oa bet troet dija gant Charlez ar Brizh hag embannet e 1709, anvet neuze, Introduction dar Vuez Devot.
* Buhé Sant Uisant Ferrié, patrom eskopti Guened, Mollereh er vreder Lafolye. Gwened. 1919.
* Er burhudeu ag er purgatoér, Vannes. Imprimerie Lafolye Frères & Cie. 1922.

## Notennoù

* ↑ Dihunamb ! 1925, p 219
* ↑ Dihunamb ! 1925, p 219
# Goiás (Goiás)

Goiás zo ur gêr e stad Goiás e Brazil
* Goiás kozh - Tier eus marevezh an drevadenn
* Antiga Casa da Câmara e Cadeia, atual MuBan
* Chafariz de Cauda
* Casa de Cora Coralina
* Casa do Bispo
* Igreja de Nossa Senhora d'Abadia
* Igreja de Nossa Senhora do Carmo
* Palácio do Conde dos Arcos
* Quartel do XX
# Goiânia

Goiânia eo kêr-benn stad Goiás, e Brazil. D'ar 1añ a viz Gouere 2021 e oa 1 555 626 a dud enni o chom.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (pt) Lec'hienn ofisiel kêr
# Gokeg

Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo an gokeg (gok) komzet e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilotek ar c'hornôg
# Gola

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gola zo anv meur a lec'h.

## Lec'hioù

* Gola Dzierżoniowska, e Pologn
* Gola, Nepal
* Gola (Koprivnica-Križevci), e Kroatia
* Gola Island, anv saoznek Gabhla, enezenn e Donegal en Iwerzhon
* Ar Stêr Gola, en India
# Goito

Goito zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
# Goizueta

Goizueta zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Goiás (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Goiás zo un anv roet da veur a lec'h e Brazil:
* Goiás, ur stad
* Goiás, ur gêr e stad Goiás
* Goiás, ur gêr e stad Maranhão.
* Goiás, ar bobl henvroat a veve e-kreiz Brazil, hervez ar vojenn.