OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Menton

Menton :
| Ul lodenn eus ar gêr gozh. ||
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Provença-Aups-Còsta d'Azur |
| Departamant | Aups Maritims |
| Arondisamant | Nisa |
| Kanton | Menton (pennlec'h) |
| Kod kumun | 06083 |
| Kod post | 06500 |
| Maer Amzer gefridi | Sandra Paire (etreadegat, 2021) |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Riviera française |
| Lec'hienn web | ville-nice.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 30 679 ann. (2020) |
| Stankter | 1 805 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 16 m bihanañ 0 m — brasañ 774 m |
| Gorread | 17 km² |
| kemmañ |
Menton zo ur gumun c'hall en departamant Alpes-Maritimes, war aod ar Mor Kreizdouar, etre kumun Roquebrune-Cap-Martin hag an harzoù etre Bro-C'hall hag Italia. 28 848 a annezidi a oa e 2009.

## Istor

En amzer dremenet e oa bet e Republik Genova, e Priñselezh Monaco hag e Rouantelezh Sardigna, a-raok bezañ staget ouzh Bro-C'hall evel ar peurrest eus Kontelezh Nisa.

### XX$^{vet}$ kantved
## Tud
### Tud marvet eno

* 1939 : William Butler Yeats, barzh ha c'hoarivaour iwerzhonat
* 1991 : Remont Jestin, skrivagner hag arzour breizhat

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Mentoniezh
## Termenadur

Ar ventoniezh (diwar ment) pe geometriezh (gresianeg γεωμετρία geometra), eo skourr koshañ ar matematik gant an aritmetik. Pal ar ventoniezh elfennel eo studi ar c'heñverioù etre krommennoù, poentoù, eeunennoù, gorreennoù, ha soludoù en egor gwirion teirmentek.

## Ar ventoniezh en holl

| Geometrieth deskriptivel Mentoniezh afin Mentoniezh algebrek Mentoniezh analizek Mentoniezh anallgmatik | Mentoniezh aritmetikel Mentoniezh dieuklidel : elipsek, hiperbolek Mentoniezh diferañsiel Mentoniezh elfennel Mentoniezh euklidel | Mentoniezh metrek : euklidian, eliptik, hiperbolek Mentoniezh plaen Mentoniezh projektivel |

## Levrlennadur

* (en) Sutton, Andrew. Ruler & Compass ("Reolenn ha kelc'hier"). Glastonbury : Wooden Books, 2009 (ISBN 978-1-904263-66-1)

## Liammoù diavaez

* (en) 'Forum Geometricorum'. Kavet : 10 Meu 24.
* (en) 'Jim Loy's Mathematics Page/Geometry'. Kavet : 10 Meu 24.
# Mentoniezh aljebrek

Ar ventoniezh aljebrek zo un domani a 'r jedoniezh, etre ar ventoniezh hag an aljebr (an aljebr kantammsavat evit bout resisoc'h). Ent-eeun, studi ar seurtad aljebrek, an teskadoù poentoù despizet gant ataladoù polinomek a zo anezhi. Ent-hollekoc'h e tenn d'ar goulunioù.
Ar skourr-mañ a 'r jedoniezh n'en deus ket kalz da welout gant an aljebr mentoniel, hag a denn da arver ar c'halvezerezhioù amprouet eus ar ventoniezh elfennel a-benn diskoulmañ kudennoù a aljebr evel diskoulmadenn un atalad eil derez pe un atalad trimac'hek ha disoc'hoù a niveroniezh evel gwerzhad un niver tric'hornek.
# Menterwolde

Menterwolde (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Groningen en Izelvroioù. Krouet eo bet e 1990 pa voe kendeuzet Meeden, Muntendam hag Oosterbroek.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Menterwolde ez eus 15 dileuriad :
* PvdA : 6 dileuriad
* VVD : 2 zileuriad
* Groep Weijer/Meijer : 2 zileuriad (bet izili eus SP)
* GroenLinks : 2 zileuriad
* Kritisch Menterwolde : 1 dileuriad
* CDA : 1 dileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Le Père Mongilet

Le Père Mongilet zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1885.

## Istor

Da gentañ e voe embannet Le Père Mongilet e Gil Blas ar 24 a viz C'hwevrer 1885, sinet Maufrigneuse evel e holl zanevelloù er pemdezieg-se, hag adembannet en dastumad Toine e 1886.

## Notennoù

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Le Quesnoy-en-Artois

Kumunioù Frañs :
| Anv | Le Quesnoy-en-Artois |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Hesdinois |
| Kanton | Le Parcq |
| Kod INSEE | 62677 |
| Kod post | 62140 |
| Maer | Philippe Mazure |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,92 km² |
| Led | 50° 20' 06" Norzh |
| Hed | 02° 02' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 124 m |
| Uhelder bihanañ | 59 m |
| Uhelder brasañ | 135 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 354 (2007) |
| Stankter | 44 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Le Quesnoy-en-Artois a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Le Quesnoy

Kumunioù Frañs :
| Anv | Le Quesnoy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Le Quesnoy en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Quercitain |
| Kanton | Pennlec'h kantonioù Le Quesnoy-Kornôg ha Le Quesnoy-Reter |
| Kod INSEE | 59481 |
| Kod-post | 59530 |
| Maer | Paul Raoult |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 14,23 km² |
| Led | 50° 14' 59" Norzh |
| Hed | 03° 38' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 125 m |
| Uhelder bihanañ | 82 m |
| Uhelder brasañ | 138 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 061 (2007) |
| Stankter | 355 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Le Quesnoy |
Le Quesnoy a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Porzh Fauroeulx

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Le Père Milon

Le Père Milon zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1883.

## Istor

Kentañ ma voe embannet Le Père Milon a oa e Le Gaulois an 22 a viz Mae 1883. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.

## An danevell

Un danevell brezel eo. Ar Milon kozh a ro bod da soudarded prusian en e atant.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Le Radeau de La Méduse

Le Radeau de La Méduse zo un eoullivadur eus 1818–19 diwar zorn an arzour romantel gall Théodore Géricault (1791–1824). Echuet e oa bet al livadur pa oa-eñ 27 vloaz, ha deuet eo an daolenn da vezañ un oberenn-skouer eus ar romantelezh c'hall. Ar mentoù zo 491 cm × 716 cm (16' 1" × 23' 6"). Taolenniñ a ra un darvoud dres goude ma voe aet d'ar strad ar fourgadenn La Méduse, a oa bet o stekiñ ouzh un draezhenn dirak aod Maouritania a-vremañ d'an 2 a viz Gouhere 1816.
D'ar 5 a viz Gouhere 1816, un hollad 147 den (d'an nebeutañ) a oa aet war vor war ur radell savet buan-ha-buan. An holl anezho a varvas e-doug 13 devezh, war-bouez 15 hag a voe saveteet goude bezañ stourmet a-enep an naonegezh, ar mank a zour ha dre bezañ bet tuddebrerien. An darvoud a oa deuet da vezañ ur gwallskouer spontus eus divarregezh ar vonarkiezh c'hall nevez adsavet dre ar bed. Ar c'habiten Hugues Duroy de Chaumareys a oa bet lakaet e penn ar vag padal n'en devoa ket bageet abaoe 25 bloaz.
Géricault en doa choazet labourat war an darvoud-se evit reiñ lañs d'e vicher gant ul labour bras ha ne oa ket bet koumanantet. An darvoud a oa bet choazet gantañ dre ma oa bet brudet mat. An darvoud en devoa desachet anezhañ, a-raok kregiñ gant an daolenn en devoa kaset da benn enklaskoù lies ha pizh war an darvoud ha savet nouspet taolioù-arnod ha tresadennoù prientiñ. Aterset en devoa daou zen a oa chomet bev hag aet e oa betek sevel ur vaketenn resis eus ar radell. Aet e oa da weladenniñ ospitalioù ha marvskaoñioù evit gwelet, gant e zaoulagad dezhañ, liv ha danvez kig ar re o vervel pe marvet. Evel m'en devoa rakwelet, al livadur a lakaas da sevel ur barrad trouz spontus pa voe lakaet war ziskouez er Salon de peinture et de sculpture e 1819. En un tu e oa bet desachet mat an dud gant an oberenn, met en un tu all e oa bet heuget ha kounnaret an arvesterien. Deuet e oa Géricault a-benn da dapout brud er bed a-bezh. Hiziv-an-deiz c'hoazh e vez lakaet an daolenn da dalvezout evel oberenn-skouer eus penn kentañ al luskad romantel c'hall a-fed livadurioù.
# Le Père Amable (Maupassant)

Le Père Amable zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1886.

## Istor

Embannet er pemdezieg Gil Blas a dammoù, adalek an 30 a viz Ebrel 1886 betek ar 4 a viz Mae 1886. Adembannet e La Petite Roque e 1886.

## An danevell

Césaire Houlbrèque, mab d'ar bouzar kozh Amable Houlbrèque, a fell dezhañ dimeziñ, en desped d'e dad, da Céleste Lévesque, he deus bet ur bugel gant Victor Lecoq, ur mevel a zo bet taolet er-maez...

## Notennoù

* ↑ Maupassant, Contes et Nouvelles, tome II, notice de Louis Forestier (p. 1553-1555), éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1979 (ISBN 978-2-07-010805-3)

## Lenn

* Le Père Amable e Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Le Père Judas

Le Père Judas zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1883.

## Istor

* Kentañ ma voe embannet a voe er pemdezieg Le Gaulois e 1883.
* Adembannet e voe en dastumad Misti e 1912.

## An danevell

Joseph a gont istor ar Boudedeo, a oa o chom e-kichen ar stank, e ti ur baourez.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Le Pélégrin

Le Pélégrin zo ur bladenn gant Tri Yann e 2001.

## Titloù

Seitek pezh zo en albom : unan e saozneg, teir e brezhoneg, ar peurrest e galleg pe hep komzoù.
* I Rim Bo Ro
* Je m'en vas
* Le Chasseur de temps
* Keenan's Pub
* Les Filles d'Irlande
* La Geste de Sarajevo
* Korantenig
* Fransozig
* Maiawela
* Buvons vin de Clisson
* Gwerz Porsal
* L'ULM Merveilleux
* De nivôse en frimaire
* À matine à la télé
* Kas abahr en Okitania
* Dansons la listériole
* L'Arrivée à Compostelle
# Lenkaeg

Ur yezh direnk komzet e El Salvador hag e Honduras eo al lenkaeg. Implijet e oa war harzhioù etre an div vro e departamantoù La Paz La Paz, Intibucá, Lempira, Comayagua, Santa Bárbara, Valle ha Francisco Morozan. Gant ar re gozh e vez graet gantañ hepken hiziv hag aet da get eo en Honduras, war a seblant. E 1970 ne chome nemet damgomzerien er vro-mañ hervez ar yezhonour Lyle Campbel hag ar gummuniezh nemeti ma oa gouestl da gavout un nebeud tud barrek d'ober gant ar yezh a oa Chilanga, en El Salvador

## Daveoù

** Campbell, Lyle. 1976. "The Last Lenca". International Journal of American Linguistics 42(1): 73-78.
* ————. 1997. American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America. Oxford: Oxford University Press.
* Campbell, Lyle, Anne Chapman, and Karen Dakin. 1978. "Honduran Lenca". International Journal of American Linguistics 44(4): 330-332.
* Constenla Umaña, A. (1981). Comparative Chibchan Phonology. (Ph.D. dissertation, Department of Linguistics, University of Pennsylvania, Philadelphia).
* Constenla Umaña, Adolfo. (1991). Las lenguas del Área Intermedia: Introducción a su estudio areal. Editorial de la Universidad de Costa Rica, San José.
* Constenla Umaña, Adolfo. (1995). Sobre el estudio diacrónico de las lenguas chibchenses y su contribución al conocimiento del pasado de sus hablantes. Boletín del Museo del Oro 38-39: 13-56.
* Greenberg, Joseph. 1987. Language In The Americas. Stanford: Stanford University Press.
* Hemp, Eric. 1976. "On Earlier Lenca Vowels". International Journal of American Linguistics 42(1): 78-79.
* Lehman, Walter. 1920. Zentral-Amerika. see pp. 700-719 (Salvadoran Lenca) and pp. 668-692 (Honduran Lenca).

## Gwelet ivez

Yezhoù Honduras
Yezhoù El Salvador
Yezhoù direnk
# Lenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lenn a c'hell bezañ meur a dra:
   * Ul lenn, ul ledennad dour, peurliesañ dour dous, e-kreiz an douaroù.
   * Al lenn, an ober graet an lagad (pe ur mekanik) evit anavezout ar pezh a zo skrivet war dra pe dra.
   * Ul lenn, pe pallenn, pezh dilhad gwele a lakaer war c'horre ar gweleoù evit o goleiñ.
# Lenka

Lenka Kripac, lesanvet Lenka zo ganet d'an 19 a viz Meurzh 1978, e Sydney e Sukembre Nevez en Aostralia. Hi zo oberourez, kompozerez ha kanerez. Ur ganerez pop ha rock dizalc'h eo-hi. Gouzout a oar seniñ piano ha trompilh.

## Pladennoù

2008: Lenka
* The show
* Bring me down
* Skipalong
* Don't Let Me Fall
* Anything I'm Not
* Knock Knock
* Dangerous And Sweet
* Trouble Is A Friend
* Live Like You're Dying
* Like A Song
* We Will Not Grow Old
2011:Two
* Two
* Heart Skips a Beat
* Roll with The Punches
* Sad Song
* Everything at Once
* Blinded by Love
* Here to Stay
* You Will be Mine
* Shock me Into Love
* Everything's Okay
* The End of The World
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* VYou
* Lenka e lec'hienn Flavorpill!
* Atersadenn
* Lenka e SPIN
* James Gulliver Hancock (kenlabourer)
# Lenn-vor an Oriant

Emañ lenn-vor an Oriant en aber ar Skorf hag ar Blavezh.
# Lenn (dour)

Ul lenn a zo ul ledennad dour gant douar tro-dro dezhi. An darn vuiañ eus al lennoù a zo leuniet gant dour dous. Kavet e vez an darn vuiañ anezho en emisferenn an Norzh, el ledredoù bras d'an aliesañ. Meur a lenn vras a vez anvet mor pe mor diabarzh ha meur a vor bihan a vez graet lenn anezho. Koulskoude e kaver ledennadoù konkavel kazi hep dour enno hag a reer lennoù anezho. Da skouer : al Lenn Eyre en Aostralia e-lec'h ma ne vez ket a dour peurliesañ nemet pa gouezh glav puilh ur wech an amzer. Ul lenn a c'hell bezañ naturel, met a-wechoù e vezont krouet dre stankañ un dourredenn pe meur a hini. Savet e vezont evit produiñ tredan (energiezh dourdredanel), evit pourchas dour d'ar c'hêrioù, evit an diduamant (neuial ha sportoù dour), hag all. En tu-hont da 60% eus lennoù ar bed a vez kavet e Bro-Ganada, met graet e vez Bro ar Mil lenn eus Finland, ha pelloc'h c'hoazh ar Stad amerikan Minnesota a vez graet Bro an Dek mil lenn anezhi. Abeg ar c'hementad bras a lennoù e Kanada a vez displeget dre ur sistem dizouradur diaezhennet. Lennoù Meur Norzhamerika a zo bet krouet gant skornegoù divent Oadvezh ar Skorn.
* Lenn Nahuel Huapi, Arc'hantina
* Lenn Clearwater, Ontario, Kanada
* Lenn Massapequa, New York, SUA

## Sellet ivez

Roll lennoù pennañ ar bed
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lenn Alaotra

Lenn Alaotra eo brasañ lenn Madagaskar, 900 km² he gorread.
Enni e kaver spesadoù evned en arvar, evel houad Meller (Anas melleri). Daou spesad all na vezont ket kavet el lenn ken : morilhon Madagaskar (Aythya innotata) hag a chom un nebeud hiniennoù anezhañ e norzh an enez, ha plomer Alaotra (Tachybaptus rufolavatus), disklêriet aet da get e 2010.
# Lenn Atitlán

Lenn Atitlán zo ul lenn volkanek e mervent Guatemala, 108 km er c'hornôg da gêr Ciudad de Guatemala. Leuniañ a ra ur pezh pikol caldeira deuet war wel da goulz un dislonkadenn hag a c'hoarvezas 84 000 bloaz zo. Bez' ez eo an donañ lenn a zo eKreizamerika, gant 350 m donder. Er su dezhi ez eus tri menez-tan : Menez-tan San Pedro, Tolimán hag Atitlán, 3 537 m uhelder dezhañ. Santiago Atitlán eo ar brasañ kumun war lez al lenn ha Panajachel an hini a zegemer ar muiañ a douristed. Un avel anvet Xocomil a sav a-wechoù war greiz an deiz, ma vez dañjerus bageal war al lenn.
Hervez an ergerzhour alaman Alexander von Humboldt eo Lenn Atitlán « ar bravañ lenn a zo er bed ».

## Skeudennoù

* Lenn Atitlán ha kêr San Pedro de la Laguna
* Menez-tan Atitlán, San Pedro, Toliman & Lago Atitlán
* Lenn Atitlán adal an oabl
* Ur gwel all

## Notennoù

* ↑ Morgan Szybist, Richard (2004). The Lake Atitlan Reference Guide: The Definitive Eco-Cultural Guidebook on Lake Atitlan. Adventures in Education, Inc.
# Lenn Albert

Unan eus lennoù bras Afrika eo Lenn Albert pe Albert Nyanza, hag a zo bet anvet, amzer zo bet, Lenn Mobutu Sese Seko.

## An anv

Dont a ra an anv Lenn Albert eus anv ar priñs a oa pried ar rouanez Victoria, Albert von Sachsen-Coburg-Gotha. Roet e oa bet an anv gant an ergerzher saoz Samuel Baker e 1864.

## Douaroniezh

5 300 km² zo dezhi, ar 7vet brasañ lenn afrikan eo. Darn eus al lenn zo en Ouganda hag un darn all e Republik Demokratel Kongo 160 km hed zo, ha 30 km led. N'eo ket gwall zon : 51 m el lec'h donañ.
Treuzet eo gant an Nil Gwenn.

## Pennad kar

* Nyanza
# Llwyfenydd

Llwyfenydd zo ul lec'h en Hen Ogledd, n'ouzer ket pelec'h ervat, nemet krediñ a reer e oa e rouantelezh Rheged en amzer Urien Rheged hag e vab Owain, er VI$^{vet}$ kantved.
Soñjal a reer e c'hallfe bezañ Leeming, e-kichen Catraeth (Catterick) hag ivez Carlisle. Ur stêr Lyvennet zo etre Catterick ha Carlisle.
Pemp meneg zo da Lwyfenydd e Levr Taliesin er meulganoù skrivet gant Taliesin da Urien ha d'e vab. Hervezo eo ul lec'h pinvidik, brav bevañ ennañ, ma ren Owain fab Urien, evel ur "bennaeth ysblennydd Lliwelydd".
Lod a gred e c'hallfe bezañ lec'hiet Argoed Llwyfain, ma voe un emgann bras, e Llwyfenydd.
Redek a ra al Lyvennet Beck dre Crosby Ravensworth, e kontelezh kozh Westmorland. Dont a ra an anv eus llwyfen un anv a vez roet da stêrioù peurvuiañ. Hervez Hogg eo honnezh e oa Llwyfenydd e skridoù Taliesin. Nepell emañ kêr Ewe's Close, ken kozh hag ar marevezh henroman, a greder.

## Notennoù

* ↑ Hogg. A. H. A. (1946) 'Llwyfenydd', Antiquity, (80), tt. 210–11

## Levrlennadur

* Ifor Williams (gol.), Canu Taliesin (Caerdydd, 1960; 1977).
# Llwyn-croes

Llwyn-croes zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin.

## Gerdarzh

Diwar llwyn ha croes (kroaz).