OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tars

Kêrioù Turkia :
| Tars ||
| Proviñs | Mersin |
| Rannvro | Kreizdouar |
| Kod post | 33XXX |
| Maer | Burhanettin Kocamaz |
| Vali (prefed) | Hüseyin Aksoy (2006) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 36°55' Norzh |
| Led | 34°51' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | 228.000 (2007) |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Tarsus |
| Lec'hiadur Tarsus e proviñs Mersin ||
Tars (Tarsus e latin hag e turkeg, Tarsos e gresianeg) zo ur gêr e Turki, war ar stêr Tarsus.

## Istor

Hittit e oa kêr, evel an darn vrasañ eus kêrioù Cilicia. Goude e voe asirian, pers, gresian (Antiochia ad Cydnum), roman, bizantat, arab, armenian, ha turk hiriv.
Gwechall e oa ur porzh-mor a bouez. Hiziv emañ ur 15 km diouzh an aod, en douaroù.
Unan eus lec'hioù meur ar stoikegezh e oa da vare Hellaz an Henamzer. Goude e voe kêrbenn proviñs roman Cilicia. Eno e oa ganet Paol Tars, yuzev ha keodedour roman, er Iañ kantved goude JK, hag a deuas da vout kristen ha sant. Unan eus an ilizoù kristen kentañ a voe savet enni.
# Tarsia (Calabria)

Tarsia a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Tartano

Tartano zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Tarragona

Tarragona eo kêr-benn proviñs Tarragona e Spagn.
# Tartar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gant ar ger tartar e vez graet anv eus meur a dra:

## Mojenn

* an Tartar, pe Tartaros, ul lec'h dindan an douar hervez mojennoù Hellaz kozh.

## Pobl

* Ar bobl tartar, pe tatar, anvet ivez Tartared pe Tatared, a zo Turked eus Azia, gant ur skourr anezho en Europa, e Krimea.

## Lec'hioù
### Azerbaidjan

* Tartar, anv ur rannvro .

### Sina

* ar gêr dartar eo an anv a vez graet eus kreiz-kêr Pekin, diwar anv ar bobl.

### Suis

* Tartar (Suis), kumun gozh e Kanton Graubünden.

## Boued

* ar steak tartar, zo ur meuz graet gant kig bevin kriz,
* al lipig tartar zo ul lipig aozet diwar lipig mayonnaise.
* Tartare zo ivez anv ur seurt keuz a gaver er stalioù.

## Pennad kar

* Tartaria
# Tartaros

An Tartaros (henc'hresianeg : Τάρταρος / Tártaros ; latinekaet e Tartarus) a oa lec'h donañ ha teñvalañ an Ifernioù e relijion Henc'hres. D'an Tartaros e veze kaset an Anaon fallakrañ.
Er mojennoù koshañ e oa Tartaros unan eus an doueed kentañ, ganet eus ar C'haos. Tad e oa da Dyfon hag Ec'hidna, hag ivez da Hekate.

## Gwelout ivez

* Ifernioù
* C'haron
* Pradoù ar Milad
# Tarrafal de São Nicolau

Tarrafal de São Nicolau zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn São Nicolau.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# Tarroz Bandiagara

Tarroz Bandiagara zo un tarroz e kornad-bro an Dogoned, e Mali.
Tapout a ra an tarroz krag betek war-dro 500 m a-us kompezennoù traezhek izelañ ar su. War-dro 150 kilometr hed eo. A-raok an Dogoned e oa Tellemiz ha Toloiiz o chom en tarroz. Chom a ra savadurioù niverus eus mare Tellemiz.
Tornaod Bandiagara a oa bet enskrivet war roll glad bedel an UNESCO e 1989.
Tornaodoù Bandiagara zo un aradennad krag 200 km a ya a su da viz hag en em astenn betek torosad Grandamia. E penn an tarroz emañ ar pikern Hombori Tondo, ar gribenn uhelañ e Mali ha dezhañ 1,115 metr uhelder. Unan eus lec’hioù meurdezusañ Kornôg Afrika eo, gant e berzhioù henoniel, tudoniel ha douaroniel.
Bevañ a rae Tellemiz war uhelderioù an tarroz er ragistor a-raok bezañ bet skarzhet gant an Dogoned. Degadoù a gêriadennoù a oa bet savet ganto a-hed an tornaod, evel hini Kani Bonzon. E-kichen ar gêriadenn-se e c’hoarvezas an Dogoned er XIV$^{vet}$ kantved hag ac’halehont en em astennas ar genel-se war pladenn, tarroz hag e kompezennoù Seno-Gondo.
Heñcherien eus ar vro a c’hall ambroug strolladoù touristed ha beajiñ ganto a-hed an tarroz evit mont da welet kêriadennoù an Dogoned. Un heuliad roudoù a hed an tornaodoù hag e pep kêriadenn ez eus tiez-degemer ma c’haller kaout boued ha kavout bod. Gant ar c’hêriadennoù degemer e vez dastumet arc’hant digant an tiez-degemer ha paeet e vez tailhoù war an touristerezh dezho.
# Tarsiger

Tarsiger :
| Tarsiger rufilatus, ur par luchskeudennet e Himachal Pradesh (India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Anv skiantel ||
| Tarsiger Hodgson, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tarsiger a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
* Tarsiger chrysaeus
** T. c. chrysaeus ha T. c. whistleri,
* an eostig divgazel ruz (Tarsiger cyanurus),
* Tarsiger hyperythrus,
* Tarsiger indicus
** T. i. formosanus, T. i. indicus ha T. i. yunnanensis,
* Tarsiger johnstoniae,
* Tarsiger rufilatus.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Muscicapidae/Tarsiger (lennet e-barzh d'ar 17 a viz Genver 2016).
# Tarso Marques

Tarso Anibal Santanna Marques (bet ganet d'an 19 a viz Genver 1976 e Curitiba) a oa ur blenier redadegoù kirri eus Brazil en deus redet e Formulenn 1 etre 1996 ha 1997 hag adarre e 2001. N'en deus redet nemet gant Minardi, met biskoazh n'en deus graet ur bloavezh a-bezh.
# Vitantonio Liuzzi

Vitantonio "Tonio" Liuzzi (bet ganet d'ar 6 a viz Eost 1980 e Locorotondo) a zo ur blenier redadegoù kirri italian en deus redet e Formulenn 1 etre 2005 ha 2007 gant Red Bull ha Toro Rosso, hag etre 2009 ha 2011 gant Force India hag HRT.
# Viti Levu

Viti Levu (Viti vras, e brezhoneg; distagañ [ˈβitʃi ˈleβu]) eo ar vrasañ eus an Inizi Viti, pe Fidji, a ya d'ober Republik Fiji. Enni emañ an darn vrasañ eus tud ar vro (75%) o chom, hag enni emañ ar gêr-benn, Suva.
10 388 km² zo dindani, kement ha stadoù Liban pe Connecticut (e SUA), 146 km a reter da gornôg, 106 km a hanternoz da greisteiz. Trede brasañ enez ar meurvor Habask eo, war-lerc'h Hawaii ha Grande Terre e Kaledonia-Nevez.
# Vitacura

Vitacura zo ur gêr eus Chile, e proviñs Santiago. 28 km² eo he gorread. Tost da 81 499 a dud a oa enni e 2002.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) Lec'hienn ofisiel
# Vitaly Petrov

Vitaly Alexandrovich Petrov pe Вита́лий Алекса́ндрович Петро́в (bet ganet d'an 8 a viz Gwengolo 1984 e Vyborg, Rusia) a zo ur blenier kirri a groge gant ar Formulenn 1 gant Renault. Redek a ra bremañ gant Caterham.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## E red vicher
### Disoc'hoù e Formulenn 1

| Bloavezh | Skipailh | Kastell-karr | Keflusker | Bandennoù-rod | Niverenn a PB | Trec'hioù | Plas pol | Troioù gwellañ | Podiomoù | Dilezeloù | Poentoù | Renkadur |
| 2010 | Renault F1 Team | R30 | Renault V8 | Bridgestone | 19 | 0 | 0 | 1 | 0 | 6 | 27 | 13vet |
| 2011 | Lotus Renault GP | R31 | Renault V8 | Pirelli | 19 | 0 | 0 | 0 | 1 | 4 | 37 | 10vet |
| 2012 | Caterham F1 Team | CT01 | Renault V8 | Pirelli | | | | | | | | |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Vitellozzo Vitelli

Vitellozzo Vitelli, ganet en 1458 e Città di Castello, e proviñs Peruggia en Ombria - marvet en 1502 e Senigaglia, er Marche a oa un den a ouenn uhel hag unan eus ar gwellañ condottieri en Italia ar XVvet kantved, da vare an Azginivelezh italian.
Mab e oa da Niccolò Vitelli, breur da Paolo, Giulio, Giovanni ha Camillo, soudarded eveltañ. Breureg e oa da Oliverotto da Fermo, ha deuñv da Paolo Orsini. Kont Montone, aotrou Città di Castello, Monterchi hag Anghiari e oa.
Aozañ a reas un doare soudarded nevez war droad, gant goafoù hir ha sabrinier ha krouiñ ur bagad brezelourien armet gant akebutoù. Brezeliñ a reas evit Firenze a-enep Pisa hag en 1496 ez eas gant Gallaoued Charlez VIII, gant ar re Orsini evit diframmañ rouantelezh Naplez digant Aragoniz, a oa skoazellet gant ar pab Alesant VI,
Brezeliñ a reas gant Cesare Borgia, disfiz a voe etrezo, ha lazhet e voe gantañ dre dreitouriezh.
Vitellozzo Vitelli hag Oliverotto da Fermo a voe krouget d'an 31 a viz Kerzu 1502 gant pennmuntrer Cesare Borgia, Michelotto Corella.

## Skoazeller an arzourien

Sikouret e voe Vitellozzo Vitelli gant Leonardo da Vinci en e vrezelioù (1502). Skoazell a roas d'an arzourien e Città di Castello evel Raffaello, Luca Signorelli ha Giorgio Vasari.

## Levr

Anv zo anezhañ en ul levr gant Niccolò Machiavelli, Descrizione del modo tenuto dal Duca Valentino nello ammazzare Vitellozzo Vitelli, Oliverotto da Fermo, il Signor Pagolo e il duca di Gravina Orsini.

## Pennad kar

* Vitelli, an Tiegezh Vitelli

### Liammoù diavaez

* (it) Diwar-benn Vitellozzo Vitelli
* (fr)Skrid Macchiavelli hervez un droidigezh c'hallek eus an XIXvet kantved
* Emboltred Luca Signorelli gant Vitellozzo Vitelli (etre 1500 ha 1503)

## Notennoù

* ↑ Moi et les Borgia mémoires horrifiques et burlesques de Michelotto Corella, tueur attitré de César Borgia, gant Jean Canolle, Robert Laffont 1978, Paris
# Viterbo

Viterbo zo ur gêr e Lazio, en Italia, ha kêr-benn proviñs Viterbo anezhi. 60 000 a dud zo enni.
Ur penn-arondisamant e oa da vare an Département de Rome
# Vita sancti Cadoci

Vita sancti Cadoci, pe Buhez Kadog, zo ur buhezskrid savet e latin e deroù an XIIvet kantved gant ar manac'h Lifris da sant Kadog, ur sant brezhon, mab da Santez Gwladus‎.
Savet e voe ar skrid en abati Llancarfan a oa bet savet gant Kadog er VIvet kantved.

## Notennoù

* ↑ Lifris, 'Vita sancti Cadoci', Vitae sanctorum Britanniae et genealogiae, embannet ha troet gant A. M. Wade-Evans (1944), 24–141
# Vitalianus

Vitalianus Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Segni, Impalaeriezh Bizañs |
| Dilennet da bab | 30 a viz Gouhere 657 |
| Dibenn e baboni | 27 a viz Genver 672 |
| En e raok | Ujan Iañ |
| War e lerc'h | Adeodatus II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Vitalianus (e latin: Vitalianus), ganet e Segni en Impalaeriezh Bizañs ha marvet d'ar 27 a viz Genver 672, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 30 a viz Gouhere 657.
# Vitellius

Vitellius, pe Aulus Vitellius Germanicus Imperator Augustus (15 - 69) a oa un impalaer roman a renas eus Ebrel da Gerzu 69, bloavezh ar pevar impalaer. Lazhet e voe gant un engroez ha taolet er stêr Tiber.
Dimezet e oa gant Petronia, c'hoar da b-Publius Petronius, a addimezas da c'h-Gnaeus Cornelius Dolabella goude e varv.
An Impalaerien roman :
| Tierniezh ... |||
| En e raok : Marcus Salvius Otho (69) | Vitellius (69) | War e lerc'h : Vespasianus 69-79 |
| Heuliad Henroma |||
# Torrelaguna

Torrelaguna zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Torrelara

Torrelara zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Torrelles de Llobregat

Torrelles de Llobregat zo ur gumun e proviñs Barcelona e Katalonia.
# Torrelapaja

Torrelapaja zo ur gumun eus Proviñs Zaragoza en Aragon .
# Torremaggiore

Torremaggiore zo ur gumun e Puglia, e proviñs Foggia.
# Torrelobatón

Torrelobatón zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Torrelodones

Torrelodones zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Torrelameu

Torrelameu zo ur gumun eus Katalonia, e Spagn, e proviñs Lleida.
# Torrelavega

Torrelavega zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Torrelles de Foix

Torrelles de Foix zo ur gumun e proviñs Barcelona e Katalonia.
# Tchamoroueg

Ur yezh malayek-polinezek eo an tchamoroueg (tchamoroueg: chamoru, saozneg chamorro) komzet gant tro-dro da 60.000 den e Guam hag en holl Inizi Mariana.
Levezonet don eo bet an tchamoroueg gant ar spagnoleg ha betek 50% eus ar c'heriaoueg a deu eus ar yezh-se.
Skrivet e vez gant al lizherenneg latin hag un nebeud lizherennoù ouzhpenn (Å, Ñ, Ng) hag al lizherenn y a vez distaget 'dj

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek

## Liammoù diavaez

* tchamoroueg-saozneg-tchamoroueg
* Geriadur ha yezhadur tchamoroueg
* ↑ Rafael Rodríguez-Ponga, Del español al chamorro: Lenguas en contacto en el Pacífico. Madrid, Ediciones Gondo, 2009, www.edicionesgondo.com
# Tchambrieg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù pondoek eo an tchambrieg (cambri) komzet gant tro-dro da 1 700 den (1991) Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù norek-pondoek
# Tchamalaleg

Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù andiek eo ar tchamalaleg komzet gant 4 000 den e Dagestan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Tchamlingeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù kirantiek ar reter eo an tchamlingeg (camling pe chamlinge rai) komzet e Nepal gant nebeutoc'h evit 10.000 den (1995).

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Tchangeg (tibetek)

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù konyakek eo an tchangeg (chang, mojung, machongrr, mochumi pe changyanguh) komzet gant tro-dro da 1.000-2.000 den (1997) en Assam hag e Nagaland en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù konyakek-bodoek-garoek
# Tchaneeg

Ur yezhoù arawakek eo ar tchaneeg (chané) komzet gwechall en Arc'hantina ha Bolivia.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get a-raok ma vije bet tu da zastum kalz a ditouroù diwar he fenn.
# Tchang Kai-chek

    Tchang eo an anv-familh.
Tchang Kai-chek, pe Chiang Kai-chek, pe Chang Kai-chek (e sinaeg : 蔣介石, sinaeg eeunaet : 蒋介石, e pinyin : Jiǎng Jièshí) (ganet d'an 31 a viz Here 1887; marvet d'ar 5 a viz Ebrel 1975) a oa ur soudard hag ur politikour sinaat hag a voe unan eus renerien ar strollad Kuomintang goude marv Sun Yat-sen e 1925.
Tchang a oa un ezel pouezus eus ar C'huomintang (KMT), ar Strollad broadelour sinaat. Bez e oa ivez un harp a-grenn da Sun Yat-sen. Tchang a oa deuet a-benn da vezañ penn Akademiezh vilourel Kuomintang ha de gemer plas Sun evel e penn ar ChMT goude Taol Kanton e 1926. Ur wech lazhadeget tu kleiz ar strollad, Tchang a gemere penn an argadenn en norzh ar vro a oa bet dalaeet gant Sun abaoe pell amzer. Dre an argadenn-se e voe aloubet dre an nerzh pe marc'hataet an douaroù perc'hennet gant darn Mistri-brezel Sina.
# Tchanglaeg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar Yezhoù tchanglaek eo an tchanglaeg (tshangla, sangla, menba pe monpa) komzet e Boutan (138 000 den e 1993), e Sina (7 000 den e 1967) hag en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek
* Yezhoù bodek
# Waldo Williams

Waldo Williams (30 a viz Gwengolo 1904 – 20 a viz Mae 1971) a oa ur skrivagner kembraek, unan eus barzhed pennañ Kembre en XX$^{vet}$ kantved, brudet e vennozhioù peoc'hgarour, krenour, broadelour ha sokialour.

## Buhez

Ganet e voe e Hwlffordd, e Sir Benfro, e 1904. Kembraeger e oa e dad met saoznegerez e vamm. Saozneg da gentañ a voe desket gant ar paotrig, em lakaas da gembraegañ pa zilojas e dud da vont da Vynachlog-ddu, e hanternoz Sir Benfro, al lec’h ma oa bet anvet e dad da rener-skol ha ma oa ar c’hembraeg yezh an darn vrasañ eus an dud.
Studioù saozneg a reas Waldo Williams e skol-veur Aberystwyth. Kelenner e voe goude se, e meur a lec’h, e Kembre hag e Bro-Saoz. E-pad an Eil Brezel-bed e nac’has servijout en arme. Da vare Brezel Korea (1950-1953) e nac’has paeañ e dailhoù da ziskouez e oa a-enep ar brezel-se. Abalamour da se e voe toullbac'het div wech e deroù ar bloavezhioù 1960.
E 1959 ec'h eas war ar renk en anv Plaid Cymru e dilennadeg kannad Sir Benfro ha tapout a reas 4,32% eus ar mouezhioù.
Mervel a reas en ospital Hwlffordd e 1971 ha beziet e voe e Llandysilio.

## Skridoù

Merket eo e varzhoniezh gant e vennozhioù peoc'hgarour ha dengarour. Skrivañ a rae hervez reolennoù ar varzhoniezh kembraek hengounel, anvet cynghanedd (“kenganez”), met gwelet a reer ivez en e skridoù levezon barzhed saoznek evel William Wordsworth ha Walt Whitman. Ur barzh tost d’ar bobl e oa, ha kanañ a rae buhez ar bobl-se en e werzennoù. Met levezonet-don eo e skridoù ivez gant e vennozhioù kristen.
Embann a reas barzhonegoù ha pennadoù e-barzh kelaouennoù kembraek eus e amzer, evel Y Ford Gron ("An Daol Grenn") hag Y Traethodydd ("An arnodkriver"), met ne voe embannet nemet un dastumad eus e varzhonegoù e-pad e vuhez, Dail pren.

### Oberennoù

* 1936 : Cerddi'r plant ("Barzhonegoù ar vugale"), dastumad barzhonegoù gant Waldo Williams hag E. Llwyd Williams ; adembannet e 2019 (ISBN 978-1-78562-291-5).
* 1956 : Dail Pren ("Delioù koad"), adembannet e 2010 (ISBN 978-1-84851-293-1).
* 1961 : Old Farm House ("Atant kozh"), troidigezh gantañ eus al levr Hen Dy Ffarm gant D. J. Williams, adembannet e 2001 (ISBN 978-1-84323-032-8)
* 1992 : Cerddi Waldo Williams 1922-1970 ("Barzhonegoù Waldo Williams"), un dibab eus e varzhonegoù, embannet gant J. E. Caerwyn Williams, adembannet e 2014 (ISBN 978-1-84851-815-5)
* 2001 : Waldo Williams: rhyddiaith ("W. W. : komz-plaen"), dastumad eus e skridoù e komz-plaen, embannet gant Damian Walford Davies [[ISBN|978-0-7083-1731-0}}

### Studiadennoù diwar e benn

* Waldo Williams en dastumad Cyfres y Meistri ("Steud ar Vistri", 1981) embannet gant Robert Rhys, Gwasg Christopher Davies.
* Waldo Williams en dastumad Llên y Llenor ("Lennegezh ar Skrivagner", 1985) gant Ned Thomas.
* Waldo Williams en dastumad Bro a Bywyd ("Bri ha Buhez", 1996) embannet gant James Nicholas, embannadurioù Barddas.
# Walhain

Walhain :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Walhain en Arondisamant Nivelles hag e Proviñs Brabant Wallonia | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Brabant Wallonia |
| Arondisamant | Nivelles |
| ins | 25124 |
| Kumunioù - Kod post | 1457 1457 1457 1457 |
| Kumunioù strollet | Walhain-Saint-Paul Nil-Saint-Vincent Nil-Saint-Martin Tourinnes-Saint-Lambert |
| Kod pellgomz | 010 |
| Maer | Robert Vandenbosch |
| Gorread | 37,94 km² |
| Hed | 04° 41' .." Reter |
| Led | 50° 37' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 038 (01.01.2007) |
| Stankter | 159 a./km² |
| Lec'hienn | www.walhain.be |
Walhain (e walloneg : Walin) a zo ur gumun eus Belgia.

## Douaroniezh

* Ar c'hastell.

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Waldick Soriano

Eurípedes Waldick Soriano (1933, Caetité, e stad Bahia – 2008, Rio de Janeiro), a oa ur c'haner-sonaozer brega, e Brazil.
E 2007 e oa bet graet ur film, Sempre no Meu Coração (Bepred em c'halon), gant Patrícia Pillar diwar e benn.

## Liamm diavaez

* Film Waldick Soriano Ao Vivo (59' 45)
# Walheim (Elzas)

Walheim zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
# Walid Chikhaoui

Walid Chikhaoui a zo bet ganet e 1978.
Meurc'hoarier echedoù tunizian.
Mestr FIDE eo.
2 284 edo e renk Elo e miz Here 2007.
2 341 eo bet e wellañ renk Elo.
C'hoari a reas e skipail broadel Tunizia en Olimpiadoù echedoù e Bled (Slovenia) e 2002 hag en 36vet Olimpiadoù e 2004.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
# Walheim

Walheim zo anv meur a lec'h er broioù alamanek.

## Alamagn

* Walheim (Baden-Württemberg),
* Walheim (Aachen), karter en Aachen

## Elzas

* Walheim (Elzas)
# Walieg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù waliek eo ar walieg (walio) komzet gant tro-dro da 227 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù Leonard Schultze
# Waldkappel

Waldkappel a zo ur gêr e stad Hessen, en Alamagn. Poblet eo gant 4 231 a dud (e 2022).

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Waldkappel gant ar c'hêrioù-mañ :
* Karaez-Plougêr (Breizh)
* Rijnwoude (Izelvroioù)

## Gwelout ivez

* Roll kumunioù Alamagn gevellet gant kumunioù eus Breizh
# Waleed Al-Husseini

Waleed Al-Husseini pe Walid Husayn al-Husayni (en arabeg : وليد حساين الحسيني ), ganet d'ar 25 a viz Mezheven 1989 e Qalqilya, zo ur skrivagner palestinat dizoue.
Brudet e oa deuet da vezañ e 2010 pa oa bet harzet ha toullbac'het abalamour d'ar pennadoù en doa skrivet diwar-benn an islam.
Emañ bremañ o vevañ e Bro-C'hall, en harlu. Er vro-se en deus savet ur strollad anvet "Conseil des ex-musulmans de France", diwar skouer strolladoù heñvel e Bro-Saoz pe er Stadoù Unanet, savet gant tud o deus dilezet an islam.
Skrivet en deus meur a levr, embannet e galleg, koulz ha pennadoù e-barzh ar c'hazetennoù Le Monde pe Libération.

## Levrioù

* Blasphémateur ! : les prisons d'Allah, 2015, Grasset (troet e saozneg ivez)
* Une trahison française : Les collaborationnistes de l'islam radical devoilés ("A French Treason: The Collaborators of Radical Islam Unveiled"), 2017, Éditions Ring

## Liammoù diavaez

* waleed alhusseini
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ « Le Coran est un texte à repenser », 19.01.2015.
* ↑ Waleed Al-Husseini, Quel avenir pour la laïcité dans les pays arabes ?, Libération, 28 septembre 2015, lenn enlinenn.
# Tobias Smollett

Tobias George Smollett, badezet d'an 19 a viz Meurzh 1721 en An Reantan (Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar) ha marvet da 50 vloaz d'ar 17 a viz Gwengolo 1771 e Livorno, a oa ur surjian, un dramaour hag ur romantour skosat.
# Tobit

Tobit a zo tudenn bennañ Levr Tobit, unan eus Levrioù eilkanonel ar Bibl.
Setu istor Tobit hervez troerien An Tour-Tan : "Un den fur ha deol eo Tobit, o vevañ en harlu, e Nineue, kêrbenn bro an Asurianed, gant e wreg Anna hag e vab Tobia.... Daoust da se ez eo kouezhet warnañ un drougeur, p'en deus kollet ar gweled hag en arbenn da se e vez graet goap anezhañ gant e amezeion ha zoken gant e wreg. Met Tobit a chom feal d'an Aotroù, a zo oc'h amprouiñ anezhañ, hag ar bedenn a zeu diwar e vuzelloù a zo leun a fiziañs hag a uvelded. Selaouet eo e bedenn, ha divizet eo gant Doue diskouez e vadelezh d'e servijer : dileuriañ a ra ur c'hannad, Azarias, evit ambroug Tobia, mab Tobit, betek Rages, e bro Media, e-lec'h m'en devoa an tad fiziet gwechall un nebeud arc'hant. Bleniet gant e geneil, e ra Tobia, e-kerzh e veaj, un ehan en Ekbatan, e ti Ragouel, un den eus e gerentiezh. Hemañ en deus ur verc'h, Sara, a zo gwallskoet gant ur spered fall ha dismegañset en abeg da se gant hec'h amezeion. War atiz Azarias e c'houlenn Tobia he dorn digant he zad, ha setu graet an dimeziñ, dinammet ar wreg yaouank, degaset an arc'hant eus Rages ha lidet devezhioù an eured. Ha pa vezo distro an dud da Nineue, ec'h adkavo Tobit ar gweled, a drugarez d'ur pesk tapet gant e vab e-kerzh e veaj, ha dreist-holl a drugarez da Azarias, a zizoloio neuze e anv gwirion, Rafael, "unan eus ar seizh ael en em zalc'h dirak klod an Aotroù(12,15). Setu graet e gefridi, hag a-raok kimiadiñ e ped an holl da vennigañ an Aotroù. Ha setu Tobit o veuliñ Doue gant ur c'ha a drugarez, o pediñ e genvroiz da zistreiñ d'an Aotroù, hag o tiougan an distro eus an harlu, adsavidigezh ha klod Yerousalem, e-lec'h m'en em zastumo an holl vroadoù da vennigañ ha da servijiñ Doue ar c'hantvedoù.".
Tu zo da geñveriañ ar gontadenn-mañ gant hini Job a zo, hi, un drajedienn met a gomz ivez eus fealded ha deoliezh uvel.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, levrenn 5, 1986, p 47
* ↑ Dictionnaire culturel de la Bible, Cerf/Nathan, 1990, p 249
# Tobía

Tobía zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Tocantins

Tocantins a c'hall bezañ
* ar stêr Tocantins e Brazil, a dremen dre peder stad (Goiás, Tocantins, Maranhão ha Pará ), gwelout Tocantins (stêr)
* stad Tocantins e Brazil .
Kavout a reer an anv ivez
* en anv ur gumun eus stad Minas Gerais
* Tocantins (Minas Gerais)
# Tocantins (stêr)

An Tocantins a zo ur stêr, 2 600 km hed dezhi, e Brazil.
# Tocantins (stad)

Tocantins (distagadur portugalek: [tokɐ̃ˈtʃĩs]) zo unan eus stadoù Brazil, e kreiz-reter ar vro. Krouet eo bet e 1988 diwar-goust norzh Goiás. Er rannvro Norte emañ.
Kroget e voe da sevel ar gêr-benn nevez, Palmas, en 1989, goude ma vije bet gallet lakaat da gêr-benn meur a gêr gozh all, savet abaoe mare an trevadennerezh portugalat.

## Douaroniezh

Tocantins zo anezhi ur stad eus an takad etre, etre ar goadeg c'hlavennek hag ar savanenn. Trovanel eo an hin.

## Gwelet ivez

* Listenn kumunioù Tocantins

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (pt) Lec'hienn gouarnamant Tocantins