OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sord

Sord Cholmcille, pe Sord hepmuiken (Swords e saozneg), zo ur gêr e reter Iwerzhon, e-kichen Dulenn. E kontelezh Fine Gall emañ, tre e-kichen aerborzh Dulenn. Ar gêr vrasañ eo e kontelezh Fine Gall abaoe ma oa bet krouet ar gontelezh-se e 1994, diwar rannañ kontelezh Dulenn.
Kontañ a reer e voe savet ar gêr gant Sant Colmcille war-dro 560. Kresket buan eo poblañs kêr er bloavezhioù diwezhañ ; e 2011 e oa 42 738 a annezidi. Dont a ra touristed di da welet ar c'hastell, savet war-dro 1200, ha feunteun sakr Colmcille, e-kichen an iliz.
E Sord e voe graet obidoù Brian Boru war-lerc'h Emgann Cluain Tarbh (Clontarf), hag er gêr-se ivez e voe savet Gruffudd ap Cynan, a zeuas da vezañ roue Gwynedd adalek 1081.

## Notennoù

* ↑ logainm
# Sorbo San Basile

Sorbo San Basile zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. Un 1200 a dud zo enni o chom.
# Sorbo Serpico

Sorbo Serpico zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Sordillos

Sordillos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 21 (2023).
# Sordio

Sordio zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Simon a Vontroulez

Simon a Vontroulez, pe Simon a Vontroulez pe ar marc'hadour mercer evel m'emañ an anv en e hed, zo ul levr brezhonek, embannet e 1834, troet gant Aleksandr Louis Mari Ledan, levrdier e Montroulez, diwar al levr gallek Simon de Nantua gant Laurent-Pierre de Jussieu en 1818.

## Liamm diavaez

* Al levr e Googleboks :
* Sellet er Wikimammenn : Simon a Vontroulez.
# Simone Griffeth

Simone Griffeth, ganet d'ar 4 a viz Ebrel 1950, anvet a-wechoù gant he anv dimeziñ Simone Griffeth-McDonald, zo un aktourez stadunanat. Studiet he deus an arzoù en University of South Carolina e-pad tri bloaz. Pa oa el lise, Simone Griffeth a oa aktourez en un abadenn sizhuniek evit ar vugale war ar chadenn Columbia television. Gwelet e oa bet ivez en ur bruderezh skinwel pa oa hi 15 vloaz.

## Un nebeud filmoù

| Bloavezh | Titl | Roll | Notenn(où) |
| 1971 | Swamp Girl | Janeen | |
| 1973 | Sixteen | Naomi Irtley | |
| 1975 | Death Race 2000 | Annie Smith | skrivet he anv a orin a-us hini Sylvester Stallone |
| 1979 | Hawaii Five-O | Gerry Colby | Lodenn: "A Very Personal Matter" |
| 1980 | Fighting Back: The Rocky Bleier Story | Marcy | Film skinwel |
| 1980 | Delusion | Pamela Barton | Anvet ivez The House Where Death Lives |
| 1985 | Hot Target | Christine Webber | |
| 2014 | Untouched | Eleanor Thomas | |
| 2017 | In Search of Liberty | Charlene Murray | |

## Liammoù diavaez

* Simone Griffeth war an IMDb
# Simon Yates (marc'hhouarner)

Simon Philip Yates, ganet d'ar 7 a viz Eost 1992, zo ur marc'hhouarner saoz. Ezel eo eus ar skipailh Mitchelton–Scott. Breur gevell Adam Yates eo, hag a vez o redek er memes skipailh.
# Simona Borioni

Simona Borioni, ganet e Roma d'ar 7 a viz Genver 1971, zo un aktourez skinwel ha sinema italian.

## Filmlennadur
### Filmoù

* Graffiante desiderio (1993)
* Finalmente soli (1997)
* Senso '45 (2002)
* Le ultime 56 ore (2010)
* La bella società (2010)
* Una notte da paura (2011)
* Una cella in due (2011)
* Il ragioniere della mafia (2013)
* Il camionista (2016)
* Mare di grano (2018)
* Aspettando la Bardot (2018)

### Skinwel

* Distretto di Polizia (2002)
* Vivere (2002-2003)
* Don Matteo (2004)
* A voce alta (2006)
* Questa è la mia terra (2006)
* Due imbroglioni e... mezzo! (2007-2009)
* Dottor Clown (2008)
* Mogli a pezzi (2008)
* Il mistero del lago (2009)
* Rex (2009)
* SMS - Squadra molto speciale (2010)
* Un amore e una vendetta - Stirad skinwel (2011)
* Le tre rose di Eva 2 - Stirad skinwel (2013)
* Un caso di coscienza 5 - Stirad skinwel (2013)
* I segreti di Borgo Larici, regia di Alessandro Capone - Stirad skinwel (2014)
* Solo per amore, renet gant Raffaele Mertes ha Daniele Falleri (2015)

## Liammoù diavaez

* (en) Simona Borioni war IMDb
# Simone

Simone a zo :
* un anv-badez gallek, stumm an anv Simon roet d'ar merc'hed ha bet diouzh ar c'hiz er bloavezhioù 1920-1930
* un anv-badez italianek roet d'ar baotred

## Gerdarzh

Gwelout Simon.

## Stummoù all

Merc'hed: Simona, Simonne, Seimone

## Yezhoù all

* Simona, en italianeg.
** Simonetta, stumm bihanaat.

## Tud
### Aod an Olifant

* Simone Gbagbo (bet ganet e 1949), politikourez

### Brazil

* Simone Bittencourt de Oliveira, kanerez

### Breizh

* Simone de Bollardière, stourmerez evit ar peoc'h,
* Simone Le Moigne (1911-2001) livourez
* Simone Morand (1914-2001), keginerez, dastumerez kanaouennoù ha skrivagnerez

### Bro-C'hall

* Simone de Beauvoir (1908-1986), prederourez ha skrivagnerez
* Simone Garnier (bet ganet e 1931), animatourez skinwel
* Simone Hérault, mouezh (lesanvet « Simone ») SNCF en tiez-gar
* Simone Mayer (1920-2006), medisinez hag enklaskerez
* Simone Signoret (1921-1985), aktourez
* Simone Simon (1910-2005), aktourez
* Simone Valère (1921-2010), aktourez
* Simone Veil (1927-2017), politikourez
* Simone Weil (1909-1943), prederourez
* Madame Simone (1877-1985), komedianez ha lennegourez

### Italia

* Simone Tomassini, kaner, anavezet evel Simone hepmuiken

### Izelvroioù

* Simone Simons (bet ganet e 1985), kanerez

## Anv-familh

Un anv-familh eo ivez:
* Nina Simone (1933-2003), kanerez stadunanat

## Pennadoù kar

* Simon
# Simone Le Moigne

Simone Le Moigne, bet ganet e Magor (Groñvel) d'an 3 a viz Even 1911 hag aet d'an Anaon e Sant-Ervlan d'an 10 a viz Ebrel 2001 (douaret eo bet e bered an Orvasserie er memes kêr), a oa ul livourez vreizhat eus al luskad simpl.

## Un nebeud oberennoù

* 1973 : "Traoñienn ar Goued (La vallée du Gouët)
* 1986 : "An eured a-wechall" (Les noces d'antan)
* 1988 : "Kampostal" (Campostal)

## Arroudennoù

Bretagne si je vous peins avec tant de joie
C’est que je vous aime comme autrefois
Malgré les changements que vous avez subis
Vos collines rient encore vers là-haut aujourd’hui
(tennet eus ur barzhoneg)

## Levrlennadur

* Jeux et Bonheurs de mon enfance - C'hoari ha levenez pa oan-me bugel , Simone Le Moigne, ti-embann ABC, 1992
* Simone Le Moigne entrée en peinture. La Mémoire Naïve. Saint-Herblain, miz Genver 1993, N°30
* Questions sur l'art naïf à travers les itinéraires de deux peintres régionaux : Simone Le Moigne et Maurice Loirand, 2 levr, Stéphanie Haumon, Université de Nantes, 2002

## Lien externe

* (fr) Lec'hienn diwar-benn Simone Le Moigne
# Simona

Simona zo un anv-badez italianek, roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh

Dont a ra eus an anv-badez Simone, roet d'ar baotred.

## Adstummoù

* Simonetta

## Tud

* Simona Atzori, livourez italian
* Simona Babčáková, aktourez tchek
* Simona Cavallari, aktourez italian
* Simona Izzo, doppiatrice, aktourez italian
* Simona La Mantia, atletourez italian
* Simona Monyová (1967-2011), romantourez tchek
* Simona Ventura, aktourez italian
* Simona Vinci, skrivagnerez italian
# Simone Bittencourt de Oliveira

Simone Bittencourt de Oliveira anavezet ivez evel Simone, zo kanerez-sonaozerez vrazilian, ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1949 e kêr Salvador da Bahia, e karter Castro Neves, e stad Bahia.
Kanañ a ra e portugaleg hag e spagnoleg, evel ar c'haner brazilian all Roberto Carlos. Un 30 pladenn he deus graet.
Merc'h eo da Otto Gentil de Oliveira ha Letícia Bittencourt de Oliveira. Ganet e oa goude eizh miz douget. Seizhvet bugel un tiegezh a nav bugel e oa. He zad Otto a felle dezhañ hec'h envel Natalina, met he mamm Letícia hec'h anvas Simone.
Pa oa krennardez e oa c'hoarierez mell-baner a vicher, ha mont a reas da kêr São Paulo da chom ha da c'hoari er skipailh broadel.
Simone a gan kanaouennoù Ivan Lins.

## Albomoù gwerzhet

* Simone (1972): 5 000
* Quatro Paredes (1974): 50 000
* Gota d'Água (1975): 50 000
* Face a Face (1977): 140 000
* Cigarra (1978): 140 000
* Pedaços (1979): 250 000
* Ao Vivo (1980): 300 000
* Simone (1980): 300 000
* Amar (1981): 400 000
* Corpo e Alma (1982): 700 000
* Delírios e Delícias (1983): 300 000
* Desejos (1984): 300 000
* Cristal (1985): 500 000
* Amor e Paixão (1986): 800 000
* Sedução (1988): 250 000
* Simone (1989): 250 000
* Raio de Luz (1991): 100 000
* Simone Bittencourt de Oliveira (1995): 300 000
* 25 de Dezembro (1995): 1,2 millones
* Café com Leite (1996): 600 000
* 25 de diciembre (1996): 2 millones
* Brasil, o show (1997): 100 000
* Loca (1998): 100 000
* Fica comigo esta noite (2000): 100 000
* Seda pura (2001): 68 000
* Feminino (2002): 53 000
* Baiana da gema (2004): 50 000
* Ao vivo (2005): 100 000
* Ao vivo (2006) (DVD): 25 000
En holl: 7,2 milion a bladennoù

## He fladennoù
### EMI

* 1973 - Simone
* 1973 - Brasil Export
* 1973 - Expo Som 73 - ao vivo
* 1974 - Festa Brasil
* 1974 - Quatro Paredes
* 1975 - Gotas D'Água
* 1977 - Face a Face
* 1978 - Cigarra
* 1979 - Pedaços
* 1980 - Simone Ao Vivo no Canecão
* 1980 - Simone (Atrevida)

### Sony BMG / CBS

* 1981 - Amar
* 1982 - Corpo e Alma
* 1983 - Delírios e Delícias
* 1984 - Desejos
* 1985 - Cristal
* 1986 - Amor e Paixão
* 1987 - Vício
* 1988 - Sedução
* 1989 - Simone (Tudo por Amor)
* 1991 - Raio de Luz
* 1991 - Simone - Procuro Olvidarte (e spagnoleg)
* 1993 - Sou Eu
* 1993 - La Distancia (e spagnoleg)
* 1995 - Simone Bittencourt de Oliveira
* 1995 - Dos Enamoradas (e spagnoleg)

### Universal / Polygram

* 1995 - 25 de Dezembro
* 1996 - Café com Leite
* 1996 - 25 de diciembre (e spagnoleg)
* 1997 - Brasil, O Show - sonadeg
* 1998 - Loca (Espanhol)
* 2000 - Fica Comigo Esta Noite
* 2001 - Seda Pura
* 2002 - Feminino - sonadeg

### EMI

* 2004 - Baiana da Gema
* 2005 - Simone ao Vivo

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
* All Music.com
# Simone Bussers

Simone Bussers a zo ur vestrc'hoarierez echedoù belgiat.
Dimeziñ a reas gant ur breur d'ar mestrc'hoarier Alberic O'Kelly de Galway.
Kampionez echedoù (maouezi) eus Belgia e voe e 1949 (6 poent/6), 1951 (5,5/6) ha 1952 (2/2).
# Steep Holm

Steep Holm (pe Ynys Ronech hervez ar c'hembraeg) zo un enezenn e Mor Havren, e Bro-Saoz, hogen tost ouzh Ynys Echni, a zo e Kembre, e Bro Morgannwg, hag un hanterlev bennak eus Llarnog. Stag ouzh kontelezh Somerset eo enez Steep Holm.
# Steenokkerzeel

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Steenokkerzeel a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 23,63 km²
* Poblañs (2022) : 12 497 a dud
* Stankter : 529 den/km²
# Steenvoorde

Steenvoorde a zo ur gumun a Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Stedelijk Museum

Stedelijk Museum Amsterdam a zo ur mirdi gouestlet d'an arzoù modern zo e Museumplein, en Amsterdam (Izelvroioù). Krouet eo bet e 1895. E-touez an oberennoù a c'haller gwelout ennañ ez eus ur sal livet gant Karel Appel hag un dastumad bras eus oberennoù Kazimir Malevich. Ennañ e kaver ivez oberennoù Barnett Newman, re Sol LeWitt, re arzourien luskad CoBrA, re Piet Mondrian pe c'hoazh re Theo van Doesburg. Abaoe 1980 ez eus ivez ur sal gouestlet d'an arz video, enni oberennoù Barnett Newman, re Nam June Paik pe c'hoazh re Bill Viola.

## Renerien

* Jan Eduard van Someren Brand (1895–1906)
* Cornelis Baard (1906–1936)
* David Roëll (1936–1945)
* Willem Sandberg (1945–1963)
* Edy de Wilde (1963–1985)
* Wim Beeren (1985–1993)
* Rudi Fuchs (1993–2003)
* Hans van Beers (2003–2005)
* Gijs van Tuyl (2005–bremañ)

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Stedelijk Museum
# Steenbeke

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek | Steenbeke |
| Anv ofisiel | Steenbecque |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Voie romaine |
| Kanton | Hazebroek-Su |
| Kod INSEE | 59578 |
| Kod post | 59189 |
| Maer | Carole Delaire |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,96 km² |
| Led | 50° 40' 32" Norzh |
| Hed | 02° 28' 55" Reter |
| Uhelder kreiz | 18 m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 65 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 703 (2007) |
| Stankter | 142 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Steenbeke en izelvroeg, anv ofisiel: Steenbecque, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs, er Westhoek hag e departamant Norzh.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Stefan

Stefan$^,$$^,$ zo un anv-badez alamanek, brezhonek, polonek, hag eus yezhoù all c'hoazh.
Un anv-tiegezh douget en Alamagn hag Aostria eo ivez.

## Stummoù all

* Stevan zo ur stumm all roet e brezhoneg$^,$, serbeg, montenegreg ha makedoneg.
* Steven zo e brezhoneg ivez (hag e saozneg).

## Yezhoù all

* Στέφανος (Stefanos) e gresianeg
* Stefanus e latin
* Stefano en italianeg
* Stephan en alamaneg ha saozneg (un anv-tiegezh brezhonek eo ivez)
* Stephen en saozneg
* Ixtebe en euskareg
* Esteban e spagnoleg hag euskareg
* Esteve e katalaneg, Estève en okitaneg
* Étienne e galleg

## Anv-badez
### Stefan

* Stefan Gwivarc'h (g. e 1970), melldroader
* Stefan Carpentier, skrivagner brezhonek
* Stefan ar Strad pe Stevan Kerhoret, beleg ha skrivagner brezhoneg
* Stefan Zweig, skrivagner alamanek
* Stefán Karl Stefánsson (1975-2018), aktour ha kaner islandat

### Stevan

* ar Roue Stevan, klasker bara ha diouganer
* Stevan Jovetić (g. e 1989), melldroader montenegrat

## Anv-tiegezh

* Josef Stefan (1835-1893), fizikour, matemarikour ha barzh slovenek eus Karintia.

## Lec'hioù

Meur a lec'h zo anvet Sant-Stefan.

## Gwelout ivez

* Stephan, anv-badez alamanek hag anv-tiegezh brezhonek
* Stefen ha Steffen zo anvioù-tiegezh all

## Notennoù

* ↑ Gwennole ar Menn, Grand choix de prénoms bretons, Coop Breizh, 1985, p.69
* ↑ Emil Ernod, Geriadurik brezonek-gallek, p. 576, Prudhomme, Sant-Brieg, 1927.
* ↑ Tad Turiaw Goueler Kelt, 1991, p. 73
* ↑ Emil Ernod, Geriadurik brezonek-gallek, op. cit., p. 576 (eil stumm roet, war-lerc'h "Stefan")
* ↑ Le Roi Stevan
# Stede Broec

Stede Broec (distagañ :) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, e rannvro West-Friesland, en Izelvroioù. Dont a ra an anv Stede Broec eus "stede" (a dalvez kêr) ha "broec" (a dalvez gwern). 16,42 km² eo gorread Stede Broec ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 21 313 annezad enni. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober Stede Broec : Bovenkarspel, Broekerhaven, Grootebroek, Horn, Lutjebroek.

## Istor

Grootebroek ha Bovenkarspel a voe lakaet da gêr e 1364, gant an anv Broek. Ouzhpennet e voe Lutjebroek e 1402, ha Hoogkarspel e 1403. Andijk a voe ar pempvet kêr a voe keundeuzet e 1786, a-raok bezañ dispartiet e 1825.
E rannvro West-Friesland emañ Stede Broec, da lavaret eo en takad gronnet gant Westfriese Omringdijk, ur fardell bet savet da wareziñ an dud diouzh lanv ar Zuiderzee.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Stede Broec ez eus 19 dileuriad (7 a viz Meurzh 2006):
* CDA - 4 dileuriad
* PvdA - 4 dileuriad
* Open en Duidelijk Stede Broec - 4 dileuriad
* Gemeentebelangen - 3 dileuriad
* Onafhankelijke Partij - 2 zileuriad
* GroenLinks - 1 dileuriad
* VVD - 1 dileuriad

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Stede Broec
# Stef (embregerezh)

STEF, bet STEF-TFE, zo un embregerezh dezougen yen, arbennikaet war dezougen ha pourvezerezh ar produioù gounezvouederezh ha risklus a-fed temperadur (fresk, skornet).
STEF zo un embregerezh treuzvroadel gant 18 000 implijad en 8 bro europat ha gant ur sifr aferioù a 3 255 M€ e 2018. Kavout a reer an embregerezh en ti-eskemm gant ar c'hoad STF. Sez an embregerezh zo e Pariz.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Sri Jayawardenapura Kotte

Sri Jayawardenapura Kotte eo kêr-benn velestradurel Sri Lanka. Emañ sko ouzh Colombo a zo kêr vrasañ ar vro.
# Squillace

Squillace zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. War-dro 3600 a dud zo o chom enni.

## Monumant

* Ar c'hastell
# Sranan Tongo

Ar sranan tongo (eus ar saozneg surinamean tongue), pe sranang tongo, zo ur yezh kreolek komzet evel yezh-vamm gant 130 000 a dud eus Surinam. (anvet e vez ivez takki takki, met ar ger-se, ouzhpenn bezañ dismegañsus, zo implijet c'hoazh evit kreolegoù all, disheñval, komzet e Gwiana c'hall).
Ar gerioù sranang tongo evit gouzout ha krouadur zo sabi ha pikin. Se a laka tud zo da soñjal, goude teorienn ungenetek ganedigezh ar yezhoù pidgin, e teufe ar sranang eus al lingua franca. An deorienn-se a vez kavet abeg enni gant an darn vrasañ eus ar yezhoniourien a labour war an dachenn-se).
Implijet eo gant tud hag a gomz a-hend-all Saozneg, nederlandeg, javaneg hag hindustani, setu e c'hoari da eil yezh evit an darn vras eus an dud e Surinam.
Ar sranang tongo zo ur meskaj etre an nederlandeg, ar saozneg, ar portugaleg, hag a bep seurt yezhoù all eus Kreiz ha Kornôg Afrika. Stummet eo e-giz ur yezh kreolek : n'eus ket nag infleksion na deklinasion, ha dister eo he geriaoueg (un nebeud miliadoù a c'herioù); aes a-walc'h eo da zeskiñ. Bez' ez eus kalz a dud ivez hag a laka ar sranang tongo da vezañ ur c'hreoleg diwar ar saozneg hepken (nemet ar Wikipedia Alamanek a wel anezhi evel ur c'hreoleg savet diwar ar portugaleg kentoc'h).

## Skouer

* Mi nen René Hart en mi gebore tapu 18 november 1945 ini a kondre Sranan
    (Rene Hart eo ma anv hag on bet ganet d'an 18 a viz Du 1945 e Surinam)

## Liammoù diavaez

* (en) Pajenn ar sranan tongo war lec'hienn ar SIL
# Sremska Mitrovica

Sremska Mitrovica (serbeg : Сремска Митровица, distaget) zo ur gêr eus rannvro Voivodina, e Serbia.

## Douaroniezh

War lez ar stêr Sava emañ Sremska Mitrovica

## Anv

* Sirmium ː an anv a dalv kement ha « red an dour», pe « an douar gleb », abalamour d'ar stêr Sava (e latin : Savum); an anv zo aet da Sirmich en alamaneg, ha da Sremska e serbeg.
* Mitrovica ː diouzh anv sant Demetrios eus Thessaloniki. Anvet da gentañ Dimitrovica (" Démétrios" e serbeg-kroateg), an anv zo bet berraet e Mitrovica. (vica = vicus).

## Istor

Ur gêr roman a bouez e oa Sirmium e proviñs Pannonia. Pa voe savet an Detrarkiezh gant Diocletianus, er IV$^e$ kantved, e teuas da vezañ unan eus kêrioù-penn an Impalaeriezh roman. Dek impalaer a voe ganet e Sirmium pe e-kichen.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Sremska Mitrovica a-vremañ

* Pont Sremska Mitrovica
* Kreiz kêr Sremska Mitrovica
* Monumant d'an Drinded santel
* Kreiz kêr Sremska Mitrovica

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Trajanus Decius, impalaer (201-251)
* Herennius Etruscus, impalaer (227-251)
* Hostilianus, impalaer (?-251)
* Claudius II ar Gotek, impalaer (214-270)
* Marcus Aurelius Claudius Quintillus, impalaer (214-269)
* Aurelianus, impalaer (207-275)
* Probus, impalaer (232-282)
* Maximianus Herculius (c. 250-310)
* Constantius (317-361)
* Gratianus (impalaer, 359-383)

### Tud marvet eno

* Claudius II (impalaer)
* Marcus Aurelius (impalaer)

## Levrlennadur

* M.-N. Bouillet : Dictionnaire universel d'Histoire et de Géographie. Embannadurioù L. Hachette et Cie. Paris 1863
* François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains 24 av J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
# Squinzano

Squinzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Srath Nabhair

Srath Nabhair (hervez ar gouezeleg), pe Strathnaver (hervez ar saozneg), zo ur stêr eus Bro-Skos, e kontelezh Sutherland. En em deurel a ra er mor e-kichen Am Blàran Odhar (Bettyhill).

## Anv

* E Klaudios Ptolemaios II, 3, 1 ː Ναβάρου ποταμού έκβολαι ( = NABARII FLUVII OSTIA) / Ναβαίου ( = NABAEI) / Ναυαίου (NAUAEI). Ster an anv ː diaes gouzout, etre *nabh- / *nubes = koumoul, ha *nabhanù = mammenn.

## Daveoù

* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.

## Liamm diavaez

* Srathnaver, an introduction and guide gant Jim A. Johnston (en)
# Sruighlea

Sruighlea (e gouezeleg, distaget), Stirling (e saozneg, distaget), a zo ur gêr eus Bro-Skos, war lez ar Forth, ha pennlec'h ar c'huzulva anvet heñvel. Brudet eo he c'hastell. E 2008, e oa 38 700 a dud o chom e kêr, ha gant kêrioù kenstok, Bannockburn ha kêr vihan Bridge of Allan, ouzhpenn 45 750 a dud.

## Kêrioù gevellet

* Vyborg, Rusia
* Villeneuve d'Ascq, Flandrez, Bro-C'hall
* Dunedin, Florida, Stadoù-Unanet
* Óbuda, Hungaria
* Summerside, Enez ar Priñs Edward, Kanada
* Kecioren, Turkia

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn kêr

## Daveoù

* ↑ Stirling to become first UK city in more than 10 years to link with Turkey. BBC News (8 a viz Ebrel 2013). Kavet : 12 a viz Mae 2013.
# Spered Kelt

Spered Kelt a zo ur gevredigezh arzourien breizhat.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gevredigezh (br) (fr) (en)
# Speothos

Speothos :
| Speothos venaticus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Speothos |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Speothos a zo ur genad e rummatadur ar bronneged. Ne chom nemet ur spesad bev ennañ hiziv an deiz, hini ki ar bodoù.

## Spesadoù

* Speothos pacivorus, aet da get
* ki ar bodoù (Speothos venaticus)
# Spered ar re varv o veilhañ

Spered ar re varv o veilhañ (Manao Tupapau) zo un eoullivadur war lien, graet gant al livour gall Paul Gauguin e 1892.
Emañ war ziskouez en 'Albright-Knox Art Gallery e Buffalo, Stadoù-Unanet.
Ar vaouez a weler eo Teha'amana, serc'h al livour, en he gourvez en he noazh war he gwele, war liñselioù arwenn hag ur pareo glas gant bleunioù melen. War he c'hof emañ, un dra ral en taolennoù a vez techet da ziskouez noazhded ar merc'hed muioc'hik.
En diadreñv e weler un iskis a zen gwisket e du : an tupapau an hini eo. War gostez emañ, hag oc'h antreal e-barzh ar gambr, war ar seblant. E foñs an daolenn ez eus tarchoù ruzc'hlas : traoù kevrinus a zo e steuñv, marse...

## Liammoù diavaez

* Albright-Knox Art Gallery – Lec'hienn ofisiel
# Spencer Perceval

Spencer Perceval (1 a viz Du 1762 - 11 a viz Mae 1812) eo ar c'hentañ ministr nemetañ eus ar Rouantelezh Unanet a voe muntret e-pad e respet. Lazhet e oa bet a dennoù pistolenn, dirak Ti ar C'humunioù, gant un den sot – John Bellingham e anv – hag en doa kollet arc'hant en aferioù en doa graet e Rusia hag a damalle da benn ar gouarnamant bezañ kiriek d'an dra-se.
# Sper

Ar sper eo al liñvenn arwenn taolet gant loened zo, ha kalc'h ar baotred (pe ar wazed), enni an had a c'hall speriañ ma kavont o zro, da lavarout eo ma c'hallont tizhout ur viell e korf ur vaouez da grouiñ ur zigot, a c'hano ur bugel diwarnañ.

## Orin ar sper

En divgell e vez aozet ar sper gant ar bared.

## Strinkañ sper

* elfennoù
* neuz, blaz

## Yezh
### Gerioù deveret

* speriañ a zo lakaat had er vi, pe er viell,
** speriadur a zo pa vez graet mat ar speriañ;
** disper eo an hini n'en deus ket sper;
*** disperiañ zo lemel e c'halloud da speriañ digant un den;
*** disperius eo an hini na c'hall ket speriañ;
* speriek
* sperius eo an den pe al loen a zo gouest da speriañ;
** speriusted a zo perzh un den sperius
* ur sperloenigan, pe spergellig, zo ur gellig a ya da speriañ ur viell.

### Gerioù kar dre o ster

* had
* laezh bouc'h, laezh tarv (dizereat)
* millig (luc'haj, diwar ar saozneg)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Spered ar Vro (kelaouenn)

Spered ar Vro a oa ur gelaouenn lennegel vrezhonek krouet gant Tangi Malmanche hag embannet e 1903.
Ne voe embannet nemet peder niverenn, eus miz Eost da viz Du 1903. Gant Tangi Malmanche e-unan e voe savet ar braz eus ar pennadoù. Displeget eo pal ar gelaouenn e pennad-digeriñ an niverenn gentañ, anvet Bezomp « ni hon-unan ». Ne ouzer ket perak ne zeuas ar gelaouenn er-maez nemet peder gwech ; marteze, evel ma lenner e Geriadur ar skrivagnerien gant L. Raoul, abalamour ma voe « digalonekaet ha feuket (Malmanche) gant digasted e genvroiz »

## Liamm diavaez

* Niverenn 1 Spered ar Vro, idbe-bzh.org

## Notennoù

* ↑ L. Raoul, Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien, Al Liamm, p. 294
# Éditions Calligrammes

Calligrammes zo un ti-embann, bet krouet gant Bernard Guillemot en Kemper.
Lod eus an testennoù embannet a zo barzhoniezh gant Xavier Grall, Yves Élléouët, Roger Judrin, Georges Perros pe c'hoazh Alexis Gloaguen.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn an ti-embann
# Éditions Goater

An Éditions Goater zo un ti-embann gallek e Roazhon, savet gant Jean-Marie Goater. Embannet en deus un dornad levrioù brezhonek ivez.

## Embannadurioù
### E brezhoneg

* Anne-Gaëlle Morizur & Florence Dollé, troet e brezhoneg gant Dorian Clerbois : Tintin zo barvek he divgazel, 2020 (ISBN 979-1-09746-552-0)

## Liamm diavaez

* (fr) Éditions Goater