OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Falanks (kumuniezh)

Ar falanks, er sokiologiezh utopek savet gant ar prederour gall Charles Fourier, zo ur gumuniezh tud hag a vod o nerzh hag o ampartiz da genlabourat evit mad an holl.
Hervez an utopiezh-se e vo 1 620 den er falank, paotred ha merc'hed kement ha kement, 810 a bep seurt, bodet en ul lec'h, da labourat ha da vevañ, anvet falanksti.
Dont a ra ar ger falanks (« phalange » gant Fourier) diwar hini an arme c'hresian, en Henamzer.
Adkemeret e vo ar ger ivez, diwezhatoc'h, gant ar faskourien spagnol ha [José Antonio Primo de Rivera]], pa savint o Falanks Spagnol, gwall bell diouzh mennozhioù Fourier.

## Levrlennadur

* Le Nouveau monde industriel et sociétaire ou invention du procédé d'industrie attrayante et naturelle, distribuée en séries passionnées, Paris, Bossange père, 1829.
# Falanouk

Falanouk :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Eupleridae |
| Iskerentiad : | Euplerinae |
| Genad : | Eupleres |
| Anv skiantel ||
| Eupleres goudotii Doyère, 1835 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar falanouk (Eupleres goudotii) a zo ur c'higdebrer eus kerentiad an Eupleridae hag a vev e Madagaskar hepken.
Gant e gendirvi, ar fanaloka hag ar fosa, eo an ezel nemetañ eus an iskerentiad Euplerinae. N'eus gwagrenn fraezhel ebet gantañ ha ne c'hell ket kuzhat e skilfoù. Divellkeineged ha buzhug a zebr dreist-holl ha dibar eo e zent abalamour d'ar reol-boued-se: kompez eo e zent-lagad hag e rakkildent.
Bevañ a ra en e-unan er c'hoadegoù glaviek eus kreiz ha gwalarn ar vro. Un aneval-noz eo. Diouzh an deiz e kousk e-barzh toulloù pe douarennoù bihan. Muzuliañ a ra war-dro 50 cm gant ul lost 24 cm ha tennañ a ra d'ur vibinell. Gell eo e vlevenn.
En arvar emañ ar falanouk en abeg da zistruj e lec'h-annez ha d'e breizhataerien.
Ar spesad nemetañ eo er genad Eupleres.

## Isspesadoù

Bez' ez eus daou isspesad:
* Eupleres goudotii goudotii a vev e reter ar vro
* Eupleres goudotii major a vev e kornôg ar vro

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Ar falanouk war lioncrusher.com
* Ar falanouk war Animal Diversity Web
# Falc'hun-logotaer

Falc'hun-logotaer :
| Ur falc'hun-logotaer Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Falconiformes |
| Kerentiad : | Falconidae |
| Genad : | Falco |
| Anv skiantel ||
| Falco tinnunculus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Falc'hun logotaer a zo un evn-preizh, Falco tinnunculus an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Ul labous preizh boutin a-walc'h en Europa, Azia hag Afrika eo ar falc'hun-logotaer. Muzuliañ a ra etre 34 ha 38 cm gant un hed-eskell a 70-80 cm. Ar par a bouez war-dro 155 g hag ar barez war-dro 190 g. Laboused-deiz int ha kavout a reont gwelloc'h pradennoù ha maezioù digor evit logota.

## Boued

Debrin a reont : Amprevaned, krignerien, laboused (a-wechoù), raned ha glazarded.

## Annez

Ne savont neizh ebet : neizhiañ a reont e-barzh neizhioù kozh brini pe laboused all.

## Skeudennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Falaris

Falaris a oa tirant Akragas (Ἀκράγας), e Sikilia (~570 – ~554), hiziv Agrigento, ha dindanañ e teuas kêr da vout pinvidik.
Un den kriz e oa, hag ijinet en doa, hervez ar vojenn, un tarv arem ma lakae e enebourien da rostañ. Lavaret e veze e tebre bugale ivez.
Hervez Valerius Maximus e voe meinataet gant ar bobl.
Falaris a oa bet karget da ober war-dro sevel an templ da Zeus Atabirino en akropolis, pa gavas e dro da gemer ar galloud. Pinvidikaat ha kinklañ kêr a reas : degas dour-red, sevel monumantoù, ha kreñvaat ar mogerioù.
Diskaret e voe gant un emsavadeg kaset gant Telemachus, hendad da Theron (tirant war-dro -488 – -472), ha poazhet en e darv arem.

## Notennoù

* ↑ Werner Jaeger, Paideia, La formation de l'homme grec, Gallimard, coll. Tel, 1988, p. 271 (ISBN 978-2-07-071231-1)
* ↑ Valerius Maximus, Actions et paroles mémorables, III, 3, 2.
# Falc'hun-gwez

Falc'hun gwez :
| Ur Falc'hun gwez. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Falconiformes |
| Kerentiad : | Falconidae |
| Genad : | Falco |
| Anv skiantel ||
| Falco subbuteo Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Falc'hun gwez zo un evn-preizh, Falco subbuteo an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ:
* Falco subbuteo subbuteo, en ekorannved palearktikel,
* Falco subbuteo streichi, eus su ha reter Sina da Myanmar ha hanternoz Indez-Sina.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Falco subbuteo war al lec'hienn Avibase.
# Falanks (disheñvelout)

Ar Falanks a oa anv gresianek an arme, pe un aozadur arme, e Gres an Henamzer, hag ivez anv meur a dra abaoe.

## Istor

* Falanks an Henamzer,
* Falanks Charles Fourrier
* Falanks Spagn, pe ar Falange Española, emsav politikel
* Falanks Liban.

## Pennadoù kar

* Falange
* Falanksti
# Gafateg

Ur yezh semitek eus isskourr yezhoù etiopek ar su eo ar gafateg (gafat) komzet gwechall er su d’an Nil Glas en Etiopia. Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù etiopek
* Yezhoù semitek
# Gaeta

Gaeta :
| Anv italianek | Gaeta |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Lazio |
| Proviñs | Proviñs Latina |
| Kod ISTAT | 059009 |
| Kod post | 04024 |
| Maer Amzer gefridi | Cosmo Mitrano abaoe 2012 |
| Lec'hienn web | http://www.gaeta.it |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 20 545 ann. (1añ Genver 2018) |
| Stankter | 704 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 41° 13′ 00″ Norzh 13° 34′ 00″ Reter / 41.216667, 13.566667 |
| Uhelder | 2 m |
| Gorread | 29,2 km² |
| Lec'hiadur ||
| Gaeta ||
| kemmañ |
Gaeta zo ur gumun italian eus kreisteiz Lazio, e proviñs Latina, war aod pleg-mor Gaeta, hag ar Mor Tirrenia. 90 km zo ac'hano da Napoli, er gevred dezhi, ha 130 km da Roma, a zo er gwalarn.
Betek 1927 e oa e Campania, e proviñs Terra di Lavoro, hag en amzer Henroma e oa e Latium adiectum. 20 545 a dud zo enni.

## Istor

* Seziz Gaeta
# Gaetano Donizetti

Domenico Gaetano Maria Donizetti, bet ganet d'an 29 a viz Du 1797 e Bergamo hag aet d'an Anaon d'an 8 a viz Ebrel 1848 er memes kêr, a oa ur sonaozour italian. Brudet eo e bezhioù-c'hoarigan dreist-holl.

## Un nebeud oberennoù

E-pad 30 vloaz en deus savet Gaetano Donizetti war dro 71 pezh-c'hoarigan, 13 sinfonienn, 18 pevarad, 3 pempad, 28 kanadeg, 115 pezh relijiel ha kalz tonioù all.

### C'hoarigan

* 1830 : Anna Bolena
* 1832 : L'Elisir d'Amore
* 1835 : Lucia di Lammermoor
* 1840 : La Fille du régiment
* 1843 : Don Pasquale
# Gaer-lwyd

Gaer-lwyd (skrivet Gaerllwyd e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. E-barzh parrez Drenewydd Gelli-farch emañ. Emañ ar gêriadenn er gevred da v-Brynbuga hag en hanternoz da Gas-gwent.
# Gaerwen

Gaerwen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfihangel Ysgeifiog, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 207,4 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Gaggi

Gaggi (Caggi e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Gaggiano

Gaggiano a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gaetano Thiene

Gaetano Thiene (Vicenza, 1480 - Napoli, 1547) a oa ur beleg italian hag a savas Urzh an Deatined .
# Estrée

Kumunioù Frañs :
| Anv | Estrée |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Mer et Terres d'Opale |
| Kanton | Étaples |
| Kod INSEE | 62312 |
| Kod post | 62170 |
| Maer | Daniel Jumez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,47 km² |
| Led | 50° 30' 00" Norzh |
| Hed | 01° 47' 26" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 6 m |
| Uhelder brasañ | 116 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 302 (2007) |
| Stankter | 67 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estrée a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Estrée-Blanche

Kumunioù Frañs :
| Anv | Estrée-Blanche |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Artois-Flandres |
| Kanton | Norrent-Fontes |
| Kod INSEE | 62313 |
| Kod post | 62145 |
| Maer | Bernard Delétré |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,32 km² |
| Led | 50° 35' 38" Norzh |
| Hed | 02° 19' 19" Reter |
| Uhelder kreiz | 43 m |
| Uhelder bihanañ | 37 m |
| Uhelder brasañ | 99 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 919 (2007) |
| Stankter | 172 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estrée-Blanche a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Créminil
E-giz e lod ag ar c’humunioù tro-dro ez eus krochedoù ouzh korzenn an iliz katolik.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Estreux

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Estreux |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Estreux en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Valenciennes Métropole |
| Kanton | Valenciennes-Reter |
| Kod INSEE | 59215 |
| Kod-post | 59990 |
| Maer | Maurice Hennebert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,3 km² |
| Led | 50° 21' 06" Norzh |
| Hed | 03° 35' 42" Reter |
| Uhelder kreiz | 67 m |
| Uhelder bihanañ | 48 m |
| Uhelder brasañ | 89 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 918 (2007) |
| Stankter | 52 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estreux a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Estrun

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Estrun |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Estrun en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Sensescaut |
| Kanton | Cambrai-Reter |
| Kod INSEE | 59219 |
| Kod-post | 59295 |
| Maer | Jean-Luc Fasciaux |
| Amzer-gefridi | 2010-2014 |
| Gorread | 2,82 km² |
| Led | 50° 14' 55" Norzh |
| Hed | 03° 17' 42" Reter |
| Uhelder kreiz | 52 m |
| Uhelder bihanañ | 34 m |
| Uhelder brasañ | 72 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 498 (2007) |
| Stankter | 176 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estrun a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922 .

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 1983 | Meurzh 2008 | Jean-Marie Mettier | Tu-dehou, distrollad |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Jean Luc Fasciaux | Tu-kleiz, distrollad |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Estrilda rufibarba

Estrilda rufibarba :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Genad : | Estrilda |
| Anv skiantel ||
| Estrilda rufibarba (Cabanis, 1851) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Estrilda rufibarba a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Estrildidae.
Anvet e voe H.[abropyga] rufibarba (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e mervent ledenez Arabia.

## Liammoù diavaez

* Estrilda rufibarba war al lec'hienn BirdLife International.
* Estrilda rufibarba war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Estrilda rufibarba war al lec'hienn Avibase.
# Estrée-Cauchy

Kumunioù Frañs :
| Anv | Estrée-Cauchy |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Houdain |
| Kod INSEE | 62314 |
| Kod post | 62690 |
| Maer | Colette Buirette |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,89 km² |
| Led | 50° 23' 55" Norzh |
| Hed | 02° 36' 37" Reter |
| Uhelder kreiz | 159 m |
| Uhelder bihanañ | 118 m |
| Uhelder brasañ | 171 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 380 (2007) |
| Stankter | 97 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estrée-Cauchy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Estrée-Wamin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Estrée-Wamin |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Deux Sources |
| Kanton | Avesnes-le-Comte |
| Kod INSEE | 62316 |
| Kod post | 62810 |
| Maer | Yves-Marie Petit |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,2 km² |
| Led | 50° 16' 22" Norzh |
| Hed | 02° 24' 14" Reter |
| Uhelder kreiz | 92 m |
| Uhelder bihanañ | 82 m |
| Uhelder brasañ | 147 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 156 (2007) |
| Stankter | 30 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Estrée-Wamin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Gerola Alta

Gerola Alta zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Germignaga

Germignaga zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Germán Valdés

Germán Genaro Cipriano Valdés Castillo pe Germán Valdés (19 a viz Gwengolo 1915 – 29 a viz Mezheven 1973), lesanvet Tin Tan, a oa un aktour ha kaner eus Mec'hiko. Breur e oa d'an aktourien Ramón Valdés ha Manuel Valdés.
Pedet e voe gant Ringo Starr da ziskouez e benn war golo ar bladenn Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.

## Liamm diavaez

* O kanañ ar ganaouenn ¿Quién será?
* O tañsal, gant Benny Moré o kanañ :
* O treveziñ The Beatles, ha https://www.musica.com/letras.asp?letra=1950697.
* O tañsal boogie woogie :
# Gernika-Lumo

Gernika-Lumo zo ur gumun e Bizkaia, en Euskal Herria.

## Istor

Ur vombezadeg a voe war gêr d'ar 26 a viz Ebrel 1937, e-kerzh brezel Spagn. Gant kirri-nij al Luftwaffe, aerlu Alamagn hag un nebeud reoù eus aerlu Italia faskour, a oa o vrezeliñ e tu ar jeneral spagnol [[Francisco Franco], e voe bombezet Gernika e-pad 4 eurvezh ha distrujet kement savadur a oa betek 10 kilometr tro-dro.

## Gwezenn Gernika

Gwezenn Gernika a zo un dervenn, arouez frankizoù ar Vasked.

## Bombezadeg

* Bombezadeg Gernika e 1937.

## Pennad kar

* Guernica, un daolenn vrudet savet gant Pablo Picasso, savet war-lerc'h an darvoud.
# Gernikako Arbola

Gernikako Arbola (Gwezenn Gernika e brezhoneg) zo ur ganaouenn eus an XIX$^{vet}$ kantved, savet gant Juan Maria Iparragirre, diwar-benn dervenn Gernika ha frankiz Euskal Herria (ar Vro-Vask). Ur c'han broadel eo evit Euskariz, e-kichen Eusko Abendaren Ereserkia, kan ofisiel Kumuniezh Emren Euskadi, sonet hennezh peurvuiañ kentoc'h eget kanet.

## Pozioù

| Euskareg | Brezhoneg |
| Gernikako arbola Da bedeinkatua Euskaldunen artean Guztiz maitatua: Eman ta zabal zazu Munduan frutua, Adoratzen zaitugu Arbola santua. Mila urte inguru da Esaten dutela Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola: Zaude bada zutikan Orain da denbora, Eroritzen bazera Erraz galdu gera. Ez zara eroriko Arbola maitea, Baldin portatzen bada Bizkaiko juntua: Laurok hartuko dugu Zurekin partea Bakean bizi dedin Euskaldun jentea. Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko Jarri gaitezen denok Laster belauniko: Eta bihotzetikan Eskatu ez gero Arbola biziko da Orain eta gero. Arbola botatzea Dutela pentsatu Euskal Herri guztian Denak badakigu: Ea bada jentea Denbora orain dugu, Erori gabedanik Iruki biagu. Beti egongo zara Udaberrikoa, Lore aintzinetako Mantxa gabekoa: Erruki zaitez bada Bihotz gurekoa, Denbora galdu gabe Emanik frutua. Arbolak erantzun du kontuz bizitzeko eta bihotzetikan Jaunari eskatzeko. Gerrarik nahi ez degu pakea betiko gure lege zuzenak hemen maitatzeko. Erregutu diogun Jaungoiko Jaunari pakea emateko orain eta beti. Bai eta indarra ere zerorren lurrari eta bendizioa Euskal Herriari. | Gwezenn Gernika zo benniget e-touez Euskariz, karet dreist pep tra. Ro ha skign da frouezh d'ar bed-holl. Da garout a reomp, gwezenn sakr. War-dro mil bloaz zo, hervez a gonter, e voe plantet gant Doue gwezenn Gernika: chom war-sav bremañ ha da viken, mar kouezhez omp kollet. Ne gouezhi ket, gwezenn karet, Ma talc’h bodadenn Bizkaia Ar peder ac’hanomp A savo a-du ganit En doare ma vevo Euskariz e peoc’h Evit ma vevo da viken, daoulinomp holl da c’houlenn digant an Aotrou, goulennomp a-greiz-kalon ma vevo ar wezenn bremañ ha da viken. Gouzout a reomp holl o deus bet c’hoant da ziskar ar wezenn er Vro Vask. Poent eo, tudoù, dalc’homp anezhi en he sav hep ma kouezhfe Chom a ri bev atav evel an nevez-amzer, bleunienn gozh didarch. Az pez truez ouzhimp, da garout a reomp, ro da frouezh deomp hep koll amzer. Respont a reas an dervenn deomp e rankomp bezañ prest, hag a-greiz hor c’halon pediñ Doue. Ne fell ket deomp kaout brezel, met peoc’h da viken, evit bevañ sioul e gwasked hag e karantez hol lezennoù kozh ha reizh. Goulennomp digant Doue Ma roio deomp Peoc’h bremañ ha da viken. Ma roio nerzh d’e zouar Ha ma vennigo Euskal Herria |

## Liamm diavaez

* Gernikako Arbola, veritable hymne basque, Jean Haritschelhar, Lapurdum, 2000
* klevet ar ganaouenn – Wiki Kantuz
# Germania Inferior

Germania Inferior ("Germania Izel") pe Germania Secunda ("Eil Germania") a oa ur broviñs eus Impalaeriezh Roma, er c'hornôg d'ar stêr Roen.
En em astenn a rae war douaroù a zo bremañ en Izelvroioù, e Belgia hag e gwalarn Alamagn. Krouet e voe ar broviñs er bloavezh 89. A-raok e oa ur vro a oa d'an arme roman : Exercitus Germaniae Inferioris a veze graet eus an arme a oa diazezet eno. Stag e oa e-keñver melestradurezh ouzh proviñs Galia. Pennlec'h Germania Inferior e oa Colonia Claudia Ara Agrippinensium (deuet da vezañ Kolun pe Köln hiziv).
E-kichen Germania Inferior e oa proviñs Germania Superior. An div broviñs-se a oa bet savet da stankañ an hent ouzh tagadennoù ar pobloù german na oant ket bet aloubet gant armeoù Roma hag a oa o chom pelloc'h er reter hag en hanternoz, e Magna Germania.
Savet e oa bet er bloaz 84 gant Domitianus.
# Germán

Germán (distaget [xerˈman]) zo un anv-badez spagnolek

## Yezhoù all

* Germain, e galleg

## Tud

* Germán Busch, Prezidant Bolivia etre 1937 ha 1939
* Germán Urzúa Valenzuela, istorour chileat
* Germán Valdés, kaner mec'hikan, anavezet evel Tin Tan.

## Pennadoù kar

* Germán González, anv meur a zen
* Germán Gómez
* Germán Martínez
* Germán Ramirez
# Gerocarne

Gerocarne zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Germania Superior

Germania Superior ("Germania Uhel"), pe Germania Prima ("Germania gentañ") a oa ur broviñs eus Impalaeriezh Roma, er c'hornôg d'ar stêr Roen.
En em astenn a rae war douaroù a zo bremañ e Suis, reter Frañs ha mervent Alamagn. En hanternoz d’ar broviñs-mañ e oa Germania Inferior, er c’hornôg Gallia Belgica ha Gallia Lugdunensis, er mervent Gallia Narbonensis hag er gevred Raetia. Er reter d’ar broviñs e oa Germania, an douaroù poblet gant Germaned chomet dieub diouzh ar yev roman.
Savet e oa bet er bloaz 84 gant Domitianus.
Pennlec’h ar broviñs a oa e Mogontiacum, deuet da vezañ Mainz, en Alamagn.
# Jérôme Palud

Jérôme Palud (ganet e 1977) zo enseller en Deskadurezh Stad, goude bezañ bet skolaer. Troet en deus e brezhoneg un toullad levrioù embannet gant TES.

## Oberenn

* Kompren testennoù a bep seurt, TES, 2013

## Troidigezhioù

* Ellen Blance, Ann Cook ha Quentin Blake,
** Jakez Vras - 1 - Jakez Vras er gêr vras, TES, 2017
** Jakez Vras - 2 - Jakez Vras o klask un ti, TES, 2017
** Jakez Vras - 3 - Jakez Vras o kempenn e di, TES, 2017
** Jakez Vras - 4 - Jakez Vras o klask ur c'hamarad, TES, 2017
** Jakez Vras - 5 - Jakez Vras hag ar ramzez, TES, 2017
** Jakez Vras - 6 - Jakez Vras hag an disglavier burzhudus, TES, 2017
** Jakez Vras - 7 - Jakez Vras er mirdi, TES, 2017
** Jakez Vras - 8 - Jakez Vras er c'harr-boutin, TES, 2017
** Jakez Vras - 9 - Jakez Vras a ya d'ar skol, TES, 2017
** Jakez Vras - 10 - Jakez Vras er skol, TES, 2017
** Jakez Vras - 11 - Fest an deiz-ha-bloaz, TES, 2017
** Jakez Vras - 12 - Jakez Vras er zoo, TES, 2017
* Michel Piquemal ha Thomas Baas, Piccolofilo - Din-me eo !, TES, 2019
* Michael Rosen ha Helen Oxenbury, War-lerc'h an arzh bras, TES, 2016
# Jérôme d'Ambrosio

Jerome d'Ambrosio (bet ganet d'ar 27 a viz Kerzu 1987) a zo ur blenier kirri belgiat a rede e Formulenn 1 e 2011. Trede blenier Lotus-Renault eo bremañ
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Jón Gnarr

Jón Gnarr Kristinsson (ganet Jón Gunnar Kristinsson d'an 2 a viz Genver 1967, cheñch a reas anv e 2005) a zo un aktor hag ur politikour islandat, bet maer Reykjavik etre Mezheven 2010 ha Mae 2014. Labourat a ra en ajañs brudañ EnnEmm. Bet eo ezel ezel eus an daouad Tvíhöfði, a veze klevet er skingomz. Pa oa krennard e oa punk, ha sonet en deus gitar boud er strollad punk Nefrennsli. Skrivet ha c'hoariet en deus e meur a rann eus Fóstbræður. Daou film savet gantañ a zo brudet : Íslenski draumurinn (Un huñvre islandat, 2000) ha Maður eins og ég (Un den eveldon, 2002). E abadenn Ég var einu sinni nörd a zo diwar-benn e vuhez. E 2004 e skrivas, e produas hag e c'hoarias er film 20 munutenn-pad An den a-dreñv. C'hoari a ra perzh Georg Bjarnfreðarson er stirad skinwel Næturvaktin, Dagvaktin hz Fangavaktin, hag er film Bjarnfreðarson. Kenskrivañ senario ar stirad a ra ivez.
E dibenn 2009 e savas ar Strollad gwellañ, ur strollad politikel e bal ober goap ouzh strolladoù politikel Island. Trec'h e voe ar strollad Besti flokkurinn e dilennadeg ti-kêr Reykjavik e 2010, pa dapas 6 dileuriad war 15.

## Daveoù

* ↑ «Stay away from politics»: Comedian-turned-Reykjavik mayor steps down, Europe online magazine, 31.05.2014
* ↑ Nefrennsli - myspace
# Jérôme Lebouc

Jérôme Lebouc a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1979 e Gwitreg. Kreizer eo e FC Marmande. Dibabet eo bet ur wech gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù

* 2001-2002 : AS Vitré
* 2002-2003 : GSI Pontivy
* 2003 :FC Marmande
* 2003-2004 : Pau FC
* 2004-2005 : Valenciennes FC
* 2005-2006 : Croix-de-Savoie
* 2006-2009 : Gwened OK
* 2009-2013 : Stade Lavallois
* 2013-2016 : FC Marmande

## Skipailh Breizh

| Bloavezh | Eneber | Mun |
| 2008 | Republik Kongo | 90 |
# Jétho

Jétho (Jethou e saozneg ha Jéthou e galleg) a zo un enezennig e Mor Breizh er c'hreisteiz da Haerme. Un enezenn brevez an hini eo ha ne c'heller ket he gweladenniñ hep aotre ar perc'henn. Abaoe 1991 eo feurmet an enez gant Sir Peter Ogden.
Bagadoù bras poc'haned zo war an enezennigoù a-vaez da Jétho.