OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 723

Diwar-benn bloavezh 723 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Diskar a ra Sant-Bonifas Dervenn Thor e-kichen Fritzlar

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 723

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 723
# 725

Diwar-benn bloavezh 725 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 725

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 725
# 727

Diwar-benn bloavezh 727 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 727

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 727
# 731

Diwar-benn bloavezh 731 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 731

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 731
# Alessandro Manzoni

Alessandro Manzoni :
| Poltred Alessandro Manzoni gant Francesco Hayez ||
| Anv ofisiel | Alessandro Francesco Tommaso Manzoni |
| Obererezh | Barzh, romanter |
| Ganedigezh | d'ar 7 a viz Meurzh 1785 e Milano, Italia |
| Marv | d'an 22 a viz Mae 1873 e Milano, Italia |
| Luskad lennegel | Romantelezh |
| Rumm lennegel | Lourennegezh, trajedienn, romant, arnodskrid |
| Oberennoù pennañ ||
| Danvez-priedoù (1825-27) ||
| Lec'hienn ofisiel | www.alessandromanzoni.it |
| kemmañ |
Alessandro Manzoni a zo bet ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1785 e Milano (Italia) ha marvet d'an 22 a viz Mae 1873 e Milano (Italia). E romant I promessi sposi, a zo lakaet da vezañ unan eus pennoberennoù al lennegezh italianek.

## Oberennoù
### E brezhoneg

Troet e voe I promessi sposi e brezhoneg (Danvez-Priedoù) gant Pêr Bourdellez hag embannet gant Mouladurioù Hor Yezh e 1986.
# Alessandro Barbero

Alessandro Barbero, ganet e 1959 e Torino, zo ur skrivagner hag un istorour italian. Enoret eo bet gant priz ar Premio Strega e 1996 evit e levr Bella vita e guerre altrui di Mr Pyle, gentiluomo.

### Pennadoù kazetenniñ

Evit un listenn glok eus ar pennadoù, gwelet en Reti Medievali.
* 1992 - Vassalli, nobili e cavalieri fra città e campagna. Un processo nella diocesi di Ivrea all'inizio del Duecento en Studi Medievali, XXXIII
* 1994 - La venalità degli uffici nello stato sabaudo. L'esempio del vicariato di Torino (1360-1536) en Studi Veneziani, XXVIII
* 1999 - Liberti, raccomandati, vassalli. Le clientele nell'età di Carlo Magno en Storica, XIV
* 2005 - Marie-Antoinette en Le magazine des Livres, Nnn 338 eus an 30 a viz Eost 2005, pajennoù 82-83
# Alessandro Farnese (1545-1592)

Alessandro Farnese (Roma, 1545-1592 Abati Saint-Vaast en Arras), a oa trede dug Parma ha Piacenza, pevare dug Castro, ha gouarnour an Izelvroioù spagnol, hag unan eus condottieri ar XVI$^{vet}$ kantved.
Mab e oa da Ottavio Farnese (1524-1586), niz d'ar pab Paol III (1534-1549), ha da Marc'harid Aostria (1522-1586), bastardez d'an impalaer Karl V (1500-1558).

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas da Maria Portugal e 1565 e Belgia .

## E vugale

Tri bugel o doe Alessandro ha Maria:
* Margherita (1567-1643), pried kentañ Vincenzo Iañ Gonzaga, kaset kuit;
* Ranuccio (1569-1622), dug Parma war-lerc'h e dad, dimezet da Margherita Aldobrandini;
* Odoardo (1573-1626), kardinal.
# Alessandro Gonzaga

Alessandro Gonzaga zo anv meur a zen eus an tiegezh Gonzaga.
* Alessandro Gonzaga (1427-1466), mab da Gianfrancesco Iañ Gonzaga, markiz Mantova
* Luigi Alessandro Gonzaga (1494 - 1549), mab da Rodolfo Gonzaga
* Alessandro Iañ Gonzaga (Alessandro da Novellara) (1496 - 1530), mab da Giampietro Gonzaga, kont Novellara
* Alessandro Gonzaga (1497 - 1527), mab da Giovanni Gonzaga, markiz Vescovato
* Alessandro Gonzaga (1520 - 1580), mab bastard da Federico II Gonzaga, Vvet markiz ha Iañ dug Mantova
* Alessandro Gonzaga (1799 - 1850?), danvez-priñs Castiglione.
# Alessandro Gonzaga (1427-1466)

Alessandro Gonzaga (Mantova, 1427–1466) a oa un den eus Tiegezh Gonzaga Mantova.

## E vuhez

Mab e oa da Gianfrancesco Iañ Gonzaga, kentañ markiz Mantova, ha da Paola Malatesta, a oa merc'h da Carlo Iañ Malatesta aotrou Rimini.
Breur e oa da Ludovico III Gonzaga, markiz Mantova war-lerc'h o zad.
Dimeziñ a reas da Ippolita Sforza, merc'h da Federico Sforza, kont Santa Fiora.
E 1446 e timezas da Agnese da Montefeltro, merc'h da Guidantonio, kont Urbino, ha da Caterina Colonna, c'hoar d'ar c'hardinal Prospero Colonna, un niz d'ar pab Martinus V, met bugel ebet n'o doe.
Pa intañvas e 1456 ez eas da birc'hirinañ d'an Douar Santel, hag e 1457 ez eas da lean gant Urzh Sant'Ambrogio ad Nemus e Milano, ha goude da gouent san Nicolò e Mantova, ma varvas e 1466.
# Alessandro Farnese (1635-1689)

Alessandro Farnese (1635-1689) a oa ur brezelour italian, eus an Tiegezh Farnese, e servij roue Spagn.
Mab e oa da Odoardo Iañ Farnese, dug Parma ha Piacenza, ha d'e bried Margherita de' Medici. Gant e vreur henañ Ranuccio II Farnese, evel kustum, ez eas an dugelezh goude marv o zad e 1646. Jeneral en arme war varc'h Republik Venezia e voe e-pad daou vloaz, etre 1656 ha 1658, a-raok mont gant Spagn adal 1664.
E 1665, en emgann Montes Claros, da vare aloubadeg Portugal, e oa dindan markiz Caracena, e penn ur c'horf-arme war varc'h.
Anvet e voe da vesroue e Navarra, ha goude e Catalogna. Ha goude brezel Holland (1672–1678), da c'houarnour Izelvroioù ar C'hreisteiz, etre 1678 ha 1682.
E 1687 e voe kuzulier-stad e Spagn. Mervel a reas e Madrid e deroù 1689.

## Dimeziñ ha bugale

Gant e bried-kleiz Maria de Lao y Carillo, en doe pevar bastard:
* Alessandro Odoardo (Badajoz, 1663-Cacéres, 1666), marvet da dri bloaz;
* Alessandro Maria (Badajoz, 1664-Parma, 1726), koronal en arme spagnol, marvet er vac'h;
* Margherita (Badajoz, 1665-Parma, 1718), leanez e leandi San Paolo e Parma;
* Isabella (Badajoz, 1666-Parma, 1741), leanez e leandi San Paolo e Parma.
# Alessandro Farnese (kardinal)

Alessandro Farnese, lesanvet il Giovane (ar Yaouankañ), ganet e 1520 ha marvet e 1589, a oa ur c'hardinal eus an Tiegezh Farnese. E dad-kozh Alessandro Farnese, lesanvet il Vecchio, a oa kardinal ivez, hag anvet da bab dindan an evel Paol III.
Ganet e oa e kastell Valentano. Mab e oa da Pier Luigi Farnese ha da Gerolama Orsini, eus Pitigliano. Kenkent e voe divizet ober ur beleg anezhañ. Studiañ a reas Alessandro e Parma da gentañ, hag e Bologna goude, war un dro gant e vreur Ottavio.
Brudet e voe e garantezioù.
Ur vastardez en doe, Clelia Farnese.
# Alessandro Salvio

Alessandro Salvio a zo bet ganet tro 1570 ha marvet tro 1640.
Mestrc'hoarier echedoù italian eo.
Sellet e ve outañ evel kampion bedel (diofisiel) tro 1600. Ur skol echedoù a voe krouet gantañ e Napoli.

## Oberennoù skrivet

* Alessandro Salvio, Trattato dell'Inventione et Arte Liberale del Gioco Degli Scacci, Napoli, 1604
* Alessandro Salvio, Il Puttino, 1634 (diwar-benn Giovanni Leonardo di Bona)

## Gwelout ivez

* Zugzwang

## Notennoù

* ↑ (it) Salvio, Alessandro (1604). 'Trattato dell'inventione et arte liberale del gioco di scacchi'.
# Alessandro Allori

Alessandro Allori , lesanvet Bronzino, a oa ul livour eus Firenze (ganet eno d'an 31 a viz Mae 1535 - ha marvet eno ivez d'an 22 a viz Gwengolo 1607).
Deskiñ a reas ar vicher gant Angelo Allori, kentañ hini a voe anvet Bronzino, ha goude gant Michelangelo Buonarotti. Tad Cristofano Allori e oa. Godhvos al livouriezh gant Melozzo da Forlì.
Oberour un "Aberzh Abraham" e vije, a weler en Mirdi an Ofisoù e Firenze, hag an Avoultrerez , en iliz ar Spered Santel e Firenze ivez. Studiañ a reas ar gorfadurezh ha feal e oa e stumm da dresañ.

## Liamm diabarzh

* Oberennoù Alessandro Allori e Mirdi an Ofisoù e Firenze
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alessandro Farnese

Alessandro Farnese zo bet anv meur a zen eus an Tiegezh Farnese
* Alessandro Farnese (1468-1549), kardinal deuet da vout ar pab Paol III,
* Alessandro Farnese (1520-1589), kardinal ha tad Clelia Farnese,
* Alessandro Farnese (1545-1592), dug Parma,
* Alessando Farnese (1635-1689), gouarnour Izelvroioù ar C'hreisteiz etre 1678 ha 1682.

## Pennad kar

* Alessandro
# Ac'haied

Ur bobl indezeuropat eus Henc'hres e oa an Ac'haied (Ἀχαιοί Ac'haioí en henc'hresianeg).

## Istor

Deuet e oant eus ribloù ar Mor Du d'ober o annez da C'hres, war-dro an eil milved kent Jezuz-Krist. Kas a rejont ar Belaged kuit eus an toleadoù gwellañ a-raok bezañ kaset pelloc'h d'o zro gant an Dorianed ma voent rediet da gavout repu er Peloponnesos, dreist-holl en Ac'haia a zo bet anvet diwar o lerc'h. En o amzer e tiwanas kêrioù Argos, Mikene, Tirins, Pilos. Moraerion e oant, hag ober a raent kenwerzh gant Kiprenez, Egipt hag Enez Kreta. Goveliañ a raent an arem, doñvaat a raent ar c'hezeg. Anaout a raent ar skritur ha skrivañ a raent ur yezh henc'hresian war tablezennoù pri gant ur skritur a reer ar skritur linennek B anezhañ.

## An anv

Ac'haied eo an anv a vez graet ar muiañ (598 gwech) eus tud Hellaz en Ilias hag en Odysseia Homeros. A-hend-all e vez lavaret Danaed (Δαναοί Danaoi , kavet 138 gwech en Ilias) hag Argived (Ἀργεῖοι Argeioi, 29 gwech en Ilias).

## Meurganoù

En Ilias hag en Odysseia e vez kaoz eus an Ac'haied, evel pa vije bet graet an anv-se eus an holl Henc'hresianed. Anv zo eus Agamemnon, roue an Ac'haied, hag eus e lez e Mikene. Mont a reas ar roue da gerc'hat Elena, pried e vreur Menelaos, da gêr Droia (e gwalarn Turkia hiziv), goude ma oa bet skrapet gant an Droianed. Ha setu penaos e krogas brezel Troia, hervez ar barzh Homeros.
Koulskoude, n'eus bet kavet roud eus ar brezel-se nemet er vojenn a seblant bezañ bet savet gant ar barzh dall. Ma'z eus bet ur seurt brezel e vefe war-dro 1230 kt JK| hervez kavadennoù ar arkeologourien (sellet ouzh Heinrich Schliemann).
* Ac'haied oc'h en em gannañ ouzh Amazoned e Brezel Troia Mirdi Pio-Clementino, Keoded ar Vatikan

## Kêrioù

Sevel a rejont kêrioù mogeriet gant mein ramzel, 5 m tevder dezho, ken e krede an Henc'hresianed e oant bet degaset gant ar Gikloped, ma reer "mogerioù kikloped" eus ar seurt mogerioù. Div zor a chom e Mikene, Dor al Leonezed an hini anavezetañ.

## Enebourien

E dibenn an XII$^{vet}$ kantved kent Jezuz-Krist e voe aloubet un darn eus tiriad an Ac'haied gant an Dorianed. Distrujet e voe kêrioù Mikene, Argos ha Tirins.

## Ac'haia

Ac'haia eo anv bro an Ac'heaned.
# Ac'hvac'heg

Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù andiek eo an ac'hvac'heg (akhvakh) komzet gant 5.000 den e Dagestan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Ac-Cent-Tchu-Ate the Positive

Ac-Cent-Tchu-Ate the Positive zo ur ganaouenn saoznek eus SUA, savet an ton anezhi gant ar sonaozer Harold Arlen (1905-1986) hag ar c'homzoù gant ar pozier Johnny Mercer (1909-1976). Embannet e voe e 1944 ha priziet gant ur Grammy Hall of Fame Award.
Tennañ a ra ar ganaouenn d'ur brezegenn, ma lavarer e c'haller bezañ eürus ma vezer gwellwelus$^,$.
D'ar 4 a viz Here 1944 e voe enrollet gant Mercer ha The Pied Pipers gant strollad sonerien Paul Weston. Gant Capitol Records e voe embannet. D'ar 4 a viz Genver 1945 e voe tizhet renkadur Billboard magazine ganti, ma chomas e-pad 13 sizhunvezh ha ma pignas betek an eil renk.
Meur a ganer en deus he c'hanet :
* Bing Crosby ha The Andrews Sisters, d'an 8 a viz Kerzu 1944, embann gant Decca Records. D'ar 25 a viz Genver 1945 e tizhas renkadur Billboard magazine, ma chomas e-pad 9 sizhunvezh ha ma tizhas an eil renk
* Kay Kyser ha Dolly Mitchell hag un triad kanerien, d'an 21 a viz Kerzu 1944, embann gant Columbia
* Artie Shaw, embann gant RCA Victor Records. D'ar 25 a viz Genver 1945 e tizhas renkadur Billboard magazine, ma chomas e-pad 5 sizhunvezh, ha ma pignas betek ar 5vet renkposition
* Johnny Green, d'ar 6 a viz Ebrel 1945, embann gant Parlophone Records
* Perry Como, d'an 19 a viz C'hwevrer 1958 hag e miz Gouere 1980 en-dro
* Aretha Franklin, en he fladenn The Electrifying Aretha Franklin (Columbia Records), 1962
* Sam Cooke en he fladenn Encore
* Spitfire Band, evel sonerezh an abadenn skinwel Faithville.
* Paul McCartney, en e bladenn Kisses on the bottom

## Er sevenadur pobl

He c'hlevout a reer er film Here Come the Waves (1944), kanet gant Bing Crosby ha Betty Hutton, kaset gant Mark Sandrich.
Kanet eo bet ivez gant Dr. John, evit ar film The Mighty Ducks (1992).
He c'hlevout a reer er film polis L.A. Confidential (1999), e rann diwezhañ ar stirad amerikan Quantum Leap hag er film Midnight in the Garden of Good and Evil sevenet gant Clint Eastwood.
Sonerezh pennañ ar stirad Homefront eo ivez.

## Notennoù

* ↑ John Gilliland : Pop Chronicles the 40's: The Lively Story of Pop Music in the 40's,isbn= 978-1-55935-147-8 |oclc= 31611854, Tape 1, side B.
* ↑ '40s Sounds Return to Radio, 9-10-1972, Oakland Tribune, PDF
* 1 2 3 Joel Whitburn : Top Pop Records 1940–1955, Record Research, 1973
* ↑ (en) Imdb
* ↑ Music of Homefront, Homefrontondvd.com
# Ac'harnai

Ac'harnai (Ἀχαρναί e henc'hresianeg, liester diwar Αχαρνές) e oa brasañ demos Attika, en Hellaz en Henamzer, e-harz menez Parnes, en hanternoz da Aten.
Meneget eo Ac'harnai gant Pindaros. Strujus eo an douar, edeier, gwin hag olivez a veze gounezet.
N'ouzer koulz lavarout netra eus penaos e oa Ac'harnai gozh, a oa e kumun Menidi a hiziv, er gwalarn da Aten. E miz C'hwevrer 2007 ez eus bet labourioù a voe dizoloet gante un darn eus ur c'hoariva kozh.
# Al Bayda

Al Bayda (البيضاء, Al Baiḍāʾ en arabeg) zo ur gêr eus Libia e gwalarn ar vro, war aod Mor Kreizdouar. Pevare kêr Libia eo, goude Tripoli, Benghazi ha Misrata. 250 000 a dud a zo o chom enni.
# Al Bundy

Al Bundy :
| Al Bundy gant e wreg Peggy Bundy ||
| Deiziad ganedigezh | 7 a viz Du 1948 |
| Orin | Stadoù-Unanet Amerika |
| Reizh | Par |
| Familh | Peggy Bundy Bud Bundy Kelly Bundy |
| Micher | Gwerzher botoù |
| Padelezh | Lodenn 1 tamm 1 - Lodenn 11 tamm 24 |
| Lodennoù | 11 |
| Tammoù | 259 |
| Heulienn | Married… with Children |
| Aktour | Ed O'Neill |
| kemmañ |
Alphonse Hercules "Al" Bundy (ganet d'ar 7 a viz Du 1948) zo un dudenn ijinet e bed ar stirad skinwel Married… with Children. C'hoariet ez eo gant Ed O'Neill.
Bet eo Al Bundy tudenn bennañ ar stirad skinwel Married… with Children ("Dimezet.. gant bugale"). Dimezet eo gant Peggy Bundy ha daou a vugale o deus bet, Kelly Bundy ha Bud Bundy.

## Tro-spered Al Bundy

Melkonius da vat ez eo gant e yaouankiz drastet dre e zimeziñ, pa oa mezv du dall, gant Peggy e wreg. E yaouankiz hag a oa o vont war hent ar vrud hag an arc'hant a voe riñset pa zimezas. Siwazh dezhañ, goude an dimeziñ ez eo echu gant e holl hunvreoù ha ne chom dezhañ nemet ur vuhez a dristidigezh : bac'het en ul labour euzhus dezhañ – gwerzher botoù, gant bugale a zisplij dezhañ darn an amzer, ur wreg lezirek ha dispignerezh vras.
Poan vras a zo gantañ da rastellañ un nebeud gwenneien dre e labour, ha pa zeu a-benn e vez dispignet pep tra gant e familh.

## Buhez Al Bundy

Buhez an dudenn a zo ur meskaj fent ha skrij. Bac'het ez eo Al Bundy gant ur sell melkonius war e yaouankiz, fin ar skol-veur, e zimeziñ gant Pegg Bundy ha torr ur garr a zrastas e hent war-zu dont da vezañ ur c'hoarier mell-droad Amerikan a vicher.
Bet eo bet o studiañ e skol-veur Polk High, lec'h ma c'hoarias mell-droad Amerikan gant an niverenn 33. Bet eo bet o verkañ 4 touchdown e-pad ur c'hrogad ar pezh a zo ral hag a ro dezhañ peadra da baboriñ.
Hiziv-an-deiz ez eo gwerzher botoù er stal "Boteier Garry: ouzhpennadurioù evit maouezed a-vremañ", ar stal a vez kavet en ur gourmarc'had, an New Market Mall.
Ar film a blij ar muiañ dezhañ a zo Hondo ur western gant John Wayne, ar stirad skinwel a blij ar muiañ dezhañ a zo Psycho Dad (Brezhoneg: Tadig sot da stagañ) ur stirad a vezo paouezhet e embann dre ar feulster enni hag an doare da zispriziañ ar maouezed.
Gwisket e vez atav gant memes doare dilhad: ur re vragoù griz, ur roched c'hlas, ur jiletenn griz sklaer.
Ar gelaouenn a vez alies o lenn a zo unan Hudur Big Guns (Brezhoneg: Brennig ramzel).
Oto Al Bundy a zo un oto kozh noe ha damm-zistrujet, un Dodge gant 1 milion a gilometradoù.
N'eus ket parr dezhañ da geñver ar gouiziegezh war ar sportoù.
Amerikan da vat ez eo, broadelour, hiviziken o tifenn Amerika hag o tagañ an holl bolitikourien, kas en deus d'ar C'hallaoued.
Krouer ar strollad NO MA'AM ez eo:
* Yezh orin: National Organization of Men Against Amazonian Masterhood
* Brezhoneg: Aozadur Broadel ar Piri enep Aotrouniezh an Amazonezed

## Liammoù diavaez

Al Bundy
# Al Capone

Alphonse Gabriel Capone, ganet d'ar 17 a viz Genver 1899 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Genver 1947, lesanvet "Scarface", a oa ur gangster ha den a aferioù stadunanat. Brudet mat e voe e-pad ar Prohibition era evel kengrouer ha penn ar Chicago Outfit. E-pad 7 vloaz e voe e-penn torfedourien Chicago betek ma voe harzet ha kondaonet dre an abeg m'en doa kuzhet arc'hant ouzh an tailhoù d'an oad a 33 bloaz. Klañv bras e voe en toull-bac'h ha mervel a res dieub d'ar 25 a viz Genver 1947, goude un taol-kalon.
# Al Jarreau

Al Jarreau, pe Alwyn Lopez Jarreau e anv en ti-kêr, bet ganet d'an 12 a viz Meurzh 1940 e Milwaukee (Wisconsin, SUA) hag aet d'an Anaon d'an 12 a viz C'hwevrer 2017 e Los Angeles (Kalifornia), a oa ur c'haner jazz, soul, funk ha pop stadunanat.
# Al Lae

Al Lae zo un anv-tiegezh brezhonek.

## Tud

* Glaoda Mari al Lae (1745-1791), alvokad, barner, skrivagner brezhonek
* Yann-Vari al Lae (1749-1802), person tregeriat hag istorour
* Fañch al Lae (1859-1937)
* Jakeza al Lae, kelennerez ha kanerez gwerzioù
* Patrick Le Lay pe Patrick al Lae, den a skinwel
# Al-Yazira al-Jadra

Al-Yazira al-Jadra (arabeg : الجزيرة الخضراء al-ŷazīratu l-ḫaḍrāʔ "an Enez C'hlas") a oa ur gêr en al-Ándalus, e-kichen al lec'h m'emañ kêr Algeciras hiriv. E 711 e voe diazezet kêr Al-Yazira, ha distrujet e 1379. Diwar neuze ne chomas nemet dismantroù, nebeudik a dud o chom enne, betek 1704. Eus an annezidi e veze graet al-yazirí ("tud an Enez") pe al-jadrawí ("tud an Hini C'hlas"), anvioù a veze graet anezhe gant arzourien ar mare.
# Al Gore

Albert Arnold Gore, Jr., anavezetoc'h gant an anv Al Gore, a zo ur politikour hag un den a afer amerikan ganet d'an 31 a viz Meurzh 1948 e Washington D.C. (Washington (stad), Stadoù Unanet). Eus 1977 da 1985 eo bet en United States House of Representatives, senedour an Tennessee eo bet eus 1985 da 1993 hag eus 1993 da 2001 eo bet besprezidant Bill Clinton.
Danvez prezidant e oa evit ar strollad demokrated e 2000. Zoken ma oa ar muiañ niver a vouezhioù gant Al Gore hag ivez goude ar c'hlemmoù dirak al lez-veur da geñver ar c'hontañ e Florida, en deus gounezet George W. Bush, hag en doa ar muiñ niver a voterien meur.
E 2007 ez eo kenloread, gant an IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change, GIEC e galleg), evit Priz Nobel ar Peoc'h evit "leurs efforts afin de mettre en place et diffuser une meilleure compréhension du changement climatique causé par l'homme, et de jeter les bases des mesures nécessaires pour contrecarrer un tel changement".

## Daveoù

* ↑ for their efforts to build up and disseminate greater knowledge about man-made climate change, and to lay the foundations for the measures that are needed to counteract such change (Lec'hienn Priz Nobel ar peoc'h)
# Al Lanv

Al Lanv zo ur gelaouenn vrezhonek diazezet e Kemper, renet gant Padrig an Habask.

## Embannadurioù all

Ouzhpenn d'ar gelaouenn e vez embannet levrioù gant Al Lanv.
* Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn, 214 pajenn, Gouhere 2019 (ISBN 978-2-916745-33-6)

## Liammoù diavaez

* Al Lanv war Kuzul ar Brezhoneg
* rezore.blogspirit: manylion cyhoeddi
# 792

Diwar-benn bloavezh 792 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 792

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 792
# 793

Diwar-benn bloavezh 793 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 793

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 793
# 787

Diwar-benn bloavezh 787 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 787

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 787
# 789

Diwar-benn bloavezh 789 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Rouantelezh frank

* nevez-amzer : treuzet eo ar ster Elbe gant ar roue Karl Veur hag un arme frank-sakson evit mont da tiriad an Abotrited ha sujañ ar Veleted. Tizhet eo ar Mor baltek ganto.
* aloubet eo Istria gant Pepin Italia war ribl Mor Adria, daoust da gourzhbonnadurioù an Impalaeriezh Bizantion. Sevel a ra ur marz eno.
* en e gapitular Admonitio generalis e adreizh Karl Veur ar skolioù hag ar melestradurezh er rouantelezh frank.
* diazezañ a ra Karl Veur kêr Herford (en Alamagn a-vremañ) evit evezhiañ ur roudour strizh e stêr Werre.
* 1añ Du : kensakridigezh Iliz-veur Bremen (Alamagn a-vremañ).
* 25 a viz Kerzu : tremen a ra Karl Veur gouel Nedeleg e Worms (Alamagn a-vremañ).

#### Breizh-Veur

* argadennoù kentañ ar Vikinged e Breizh-Veur (Wessex), hervez ar gronikenn angl-ha-saoz.
* dimezhiñ a ra ar roue Beorhtric Wessex gant ar briñsez Eadburh, merc'h d'ar roue Offa Mercia, hag asantiñ a ra aotrouniezh Mercia.
* dont a ra Konstantin Iañ da vezañ roue ar Bikted.

#### Ledenez iberek

* deroù ren Bermudo Iañ, roue an Asturiez goude marv Mauregato e Pravia.
* en em sevel a ra Matruh al-Arabi, mab da Sulayman, enep emir Cordoba e Barcelona. Tapout a ra Saragossa ha Huesca araok bezañ kaset d'ar marv diwar urzh an emir Hicham.

### Azia
#### Reter-nesañ

* 9 C'hwevrer: kren-douar e Kergustentin.

#### Reter-pellañ
### Afrika

* 5 C'hwevrer, e Volubilis : deroù ren Idris Iañ, embanet imam e Maroko. Deroù rouantelezh Maroko.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 789

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 789
# 788

Diwar-benn bloavezh 788 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 788

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 788
# 795

Diwar-benn bloavezh 795 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 795

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 795
# 79

Diwar-benn bloaz 79 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -79, gwelet ar bajenn : | -79 |
| Evit an niver 79, gwelet ar bajenn : | 79 (niver) |
832 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0079 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien : Vespasian, adalek an 20 Kerzu 69; aet da Anaon ar 24 Mezheven 79. Titus (Titus Flavius Vaspasianus), adalek an 23 Mezheven 79 (>03.09.81)
* Koñsuled : Imp. Vespasianus IX & Titus Caesar VII.
* Breizh (-Veur) : Julius Agricola, gouanour al lodenn roman. Tervet bloavez brezel : erruet eo Agricola war ar Stêr-Tanaüs (Tyne ?)
* 24 Eost 79 : Distrujet eo kêrioù Pompei, Herculanum ha Stabies gant diskonkadenn ar menez-tan Vesuvio.

### Azia
## Relijionoù

* Eskob Roma : Sant Kleve (Anacletus) (78 / 88 ?)

## Marvioù 79

* Vespasian, aet da Anaon ar 24 Mezheven 79
# 790

Diwar-benn bloavezh 790 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Goude un emsav a-enep Impalerez Iren eo embannet Konstantinos VI da impalaer nemetañ Impalaeriezh Bizantion
* Da bro-Saoz e tistro Alcuin

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 790

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 790
# 791

Diwar-benn bloavezh 791 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* An Avared a aloub Europa adarre met faezhet ez int gant Karl-Veur
* Alfonso II a ya da roue Rouantelezh Asturia

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 791

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 791
# 794

Diwar-benn bloavezh 794 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 794

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 794