OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# De Nuremberg à Nuremberg

De Nuremberg à Nuremberg a zo un teulfilm gall sevenet gant Frédéric Rossif diwar-benn an nazied hag an Eil Brezel-bed, hag ar skrid anezhañ savet ha lennet gant Philippe Meyer. Savet eo ar film-mañ diwar dielloù orin eus ar brezel.
En titl ez eus kaoz eus bodadegoù ramzel an nazied, adalek 1933 e Nürnberg, e penn kentañ ren Hitler, hag eus prosez Nürnberg (1945-1946) goude diskar an IIIde Reich.
E div lodenn eo rannet an teulfilm. An hini gentañ (gant an titl, Le Triomphe de la Volonté (1933-1942)) a zo war penn kentañ ren Hitler ha war trec'hoù an Ahel er brezel. An eil lodenn (gant an titl, La Défaite et le Jugement (1942-1945)) a zo war trec'h ar gevredidi ha war prosez Nürnberg goude-se.

## Liamm diavaez

* Filmvarnouriezh gant an Tad Claude Touraille (e galleg)
* Diazezoù
* Enepyuzevegezh • Gouennelouriezh • Naziegezh • Lezennoù Nürnberg • Eutanaziezh T-4 • Kamp-bac'h nazi • Roll kampoù-bac’h an nazied • Tric'horn (kampoù bac'h) • Gouennlazh
* Yuzevien
* Shoah
* Pogromoù : Nozvezh ar strink
* Ghettoioù an nazied : Ghetto Varsovia • Ghetto Łódź • Ghetto Krakovia • Theresienstadt
* Einsatzgruppen : Babi Yar • Rumbula • Lazhadeg Ponary • Lazhadeg Odessa
* Diskoulm diwezhañ : Kendiviz Wannsee • Aktion Reinhard • Ziklon B
* Kampoù-diouennañ : Auschwitz-Birkenau • Bełżec • Bergen-Belsen • Buchenwald • Chełmno • Dachau • Kreñvlec'h Breendonk • Oranienburg • Sachsenhausen • Sobibór • Treblinka
* Rezistañs : Emsav Ghetto Varsovia
* Romed
* Porajmos
* Slaved
* Generalplan Ost
* Heñvelrevaded ha Lesbianed
* Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied
* Torfedourien bennañ
* Trede Reich : Adolf Hitler • Reinhard Heydrich • Adolf Eichmann • Heinrich Himmler • Rudolf Höss • SS • Gestapo
* Prosez Nürnberg
# De Soto

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
De Soto, DeSoto, Desoto, pe de Soto zo un anv-lec'h deuet diwar an anv-tiegezh spagnolek.

## Lec'hanvadurezh
### Stadoù-Unanet

* De Soto, Georgia
* De Soto, Illinois
* De Soto, Iowa
* De Soto, Kansas
* De Soto, Mississippi
* De Soto, Missouri
* De Soto, Nebraska
* De Soto, Wisconsin
* DeSoto, Indiana
* DeSoto, Texas

### Koadeier, lammoù-dour

* De Soto National Forest en Mississippi
* DeSoto Falls (Alabama)
* DeSoto Falls (Georgia)
* DeSoto National Wildlife Refuge, en Nebraska hag Iowa
* Fort De Soto Park en St. Petersburg, Florida

## Tud

* Álvaro de Soto, diplomat perouat
* Benito de Soto, morlaer en XIXvet kantved
* Domingo de Soto, doueoniour spagnol er XVIvet kantved
* Francisco de Soto, sonaozour our spagnol er XVIvet kantved
* Hernando de Soto, konkistador
* Hernando de Soto Polar, armerzhour perouat
* Jesús Huerta de Soto, armerzhour
* Luis Barahona de Soto, Spanbarzh spagnol
* Pedro de Soto, doueoniour spagnol er XVIvet kantved
* Serafín María de Soto, jeneral spagnol

## Pennad kar

* Soto
# De Pinte

a vo kavet e Wikimedia Commons.
De Pinte (anvet La Pinte e galleg) zo ur gumun e Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 17,78 km²
* Poblañs (2022) : 11 046 a dud
* Stankter : 621 den/km²
# Cora

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cora zo anv meur a dra.

## Lec'hioù

* Cora (Wyoming)

## Tud

* Cora, pe Kore (Hellaz), un anv all d'an doueez Persefone, en Hellaz kozh
* Cora, berrstumm an anv-gallek Coralie
** Cora Vaucaire, kanerez c'hall
* Sexy Cora, anv-micher Carolin Ebert, aktourez alaman e filmoù pornografek (1987-2011).

## Traoù all

* Cora (stalioù) e Bro-C'hall

## Pennad kar

* Kora
# Cora Pearl

Cora Pearl a oa anv-micher Emma Elizabeth Crouch, ganet e Londrez en 1835 ha marvet e Pariz e 1886, a oa ur gourtizanez en amzer an Eil impalaeriezh c'hall, hag a hoalas ar priñs Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte, ha dug Morny, an eil kenderv, hag egile lezvreur, d'an impalaer Napoleon III.
Skrivet he deus eñvorennoù, anvet Mémoires de Cora Pearl.
# Coracina

Coracina :
| C. novaehollandiae, luc'hskeudennet e Takad gwarezet Peter Murrell (Huntingfield, Tasmania, Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Campephagidae |
| Anv skiantel ||
| Coracina Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracina a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Dont a ra e anv eus ar ger gresianek "κορακῖνος" a dalv kement ha bran vihan.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* Coracina atriceps
** C. a. atriceps ha magnirostris,
* Coracina bicolor,
* Coracina boyeri
** C. b. boyeri ha subalaris,
* Coracina caeruleogrisea,
* Coracina caledonica
** C. c. caledonica, lifuensis, seiuncta ha thilenii,
* Coracina dobsoni,
* Coracina fortis,
* Coracina ingens,
* Coracina javensis,
* Coracina larvata
** C. l. larvata, melanocephala ha normani,
* Coracina leucopygia,
* Coracina lineata
** C. l. axillaris, gracilis, lineata, maforensis, makirae, malaitae, nigrifrons, ombriosa, pusilla ha sublineata,
* Coracina longicauda,
* Coracina macei
** C. m. andamana, larutensis, larvivora, layardi, macei, nipalensis, rexpineti ha siamensis,
* Coracina maxima,
* Coracina novaehollandiae
** C. n. melanops, novaehollandiae ha subpallida,
* Coracina papuensis
** C. p. angustifrons, apsleyi, artamoides, elegans, eyerdami, hypoleuca, louisiadensis, oriomo, papuensis, perpallida, robusta, sclaterii ha timorlaoensis,
* Coracina personata
** C. p. alfrediana, floris, personata, pollens, sumbensis hag unimoda,
* Coracina schistacea,
* Coracina striata
** C. s. babiensis, boholensis, bungurensis, cebuensis (†), difficilis, enganensis, guillemardi, kannegieteri, kochii, mindorensis, panayensis, simalurensis, striata, sumatrensis ha vordermani,
* Coracina temminckii
** C. t. rileyi, temminckii ha tonkeana,
* Coracina welchmani
** C. w. amadonis, bougainvillei, kulambangrae ha welchmani.

## Rummatadur

E 2010 e voe embannet er Journal of Biogeography disoc'h al labourioù kaset da benn gant ur skipailh skiantourien : dre-se e tivizas an International Ornithologists' Union (IOC) diblasañ c'hwec'h spesad hag a oa er genad kent — fimbriata, melanoptera, melaschistos, newtoni, polioptera ha typica — d'ar genad Lalage.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Campephagidae/Coracina (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Gouere 2018).
* ↑ (en) Biogeographical history of cuckoo-shrikes (Aves: Passeriformes): transoceanic colonization of Africa from Australo-Papua
* ↑ Knud A. Jønsson, Rauri C. K. Bowie, Johan A. A. Nylander, Les Christidis, Janette A. Norman & Fjeldså.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cora Droma Rúisc

Cora Droma Rúisc (Carrick-on-Shannon e saozneg) zo ur gêr en Iwerzhon, e kontelezh Liatroim. Kêr-benn ar gontelezh eo. Emañ war lez stêr hirañ Iwerzhon, An tSionainn (Shannon), e gwalarn Republik Iwerzhon, war-dro 150 km diouzh Dulenn. Ur porzh pouezus eo evit ar bigi a vez o vont hag o tont a-hed An tSionainn ha brudet eo ivez evel kreizenn besketa.
# Coracias caudatus

Coracias caudatus :
| Coracias caudatus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Genad : | Coracias |
| Anv skiantel ||
| Coracias caudatus Linnaeus, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracias caudatus a zo un evn amprevanetaer liesliv.
Evn broadel Botswana ha Kenya an hini eo.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — Coracias caudatus caudatus ha Coracias caudatus lorti — en Afrika, koulz en Afrika issahara hag e kreisteiz ledenez Arabia.

## Liamm diavaez

* Coracias caudatus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Coracias

Coracias :
| Coracias caudatus, luc'hskeudennet e Botswana (Afrika ar Su). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Anv skiantel ||
| Coracias Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracias a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koraged, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad a ya d'ober ar genad :
* Coracias abyssinicus (korag Abisinia),
* Coracias benghalensis (korag India)
** C. b. affinis, benghalensis hag indicus,
* Coracias caudatus
** C. c. caudatus ha lorti,
* Coracias cyanogaster,
* Coracias garrulus (korag-Europa)
** C. g. garrulus ha semenowi,
* Coracias naevia
** C. n. mosambicus ha naevia,
* Coracias spatulatus,
* Coracias temminckii (korag Temminck).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Coraciidae/Coracias (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Coracias spatulatus

Coracias spatulatus :
| Coracias spatulatus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Genad : | Coracias |
| Anv skiantel ||
| Coracias spatulatus (Trimen, 1880) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracias spatulatus (pe Coracias spatulata) a zo ur spesad evned amprevanetaer e-touez kerentiad ar c'hCoraciidae.

## Boued

Kavout a ra al labous e voued — merien ha merien-gwenn — war al leur.

## Annez hag isspesadoù

Bevañ a ra an daou isspesad anezhañ — Coracias spatulatus spatulatus ha Coracias spatulatus weigalli — en Afrika : eus mervent trovanel Angola da viz Tanzania ha da greisteiz Mozambik.

## Liamm diavaez

* Coracias spatulatus war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Coracias cyanogaster

Coracias cyanogaster :
| Coracias cyanogaster. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Genad : | Coracias |
| Anv skiantel ||
| Coracias cyanogaster Cuvier, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracias cyanogaster a zo ur spesad evned amprevanetaer e-touez kerentiad ar c'hCoraciidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous er geotegi eus aodoù Ginea ha Senegal betek Soudan ar Su.

## Liamm diavaez

* Coracias cyanogaster war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Coracias naevia

Coracias naevia :
| Coracias naevia. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Genad : | Coracias |
| Anv skiantel ||
| Coracias naevia Daudin, 1800 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coracias naevia a zo un evn amprevanetaer liesliv.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — Coracias naevius mosambicus ha Coracias naevius naevius — en Afrika.

## Liamm diavaez

* Coracias naevia war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dañsadeg Dukez Richmond

Dañsadeg Dugez Richmond a c'hoarvezas e Brusel d'ar 15 a viz Mezheven 1815, e derc'hent Emgann Quatre Bras, e ti Charlotte, Dugez Richmond. He fried, Charles Lennox, pevare Dug Richmond, a oa e penn ur rannarme e Brusel, karget da ziwall kêr diouzh arme Napoleone Buonaparte. Elizabeth Longford a skrivas e oa "brudetañ dañsadeg an Istor" ; "un afer dispar e voe", ha "war-bouez tri jeneral, en em ziskouezas eno kement ofiser uhel a oa en arme Wellington", emezi.

## Levezon sevenadurel

Awenet e voe meur a skrivagner pe arzour gant an dañsadeg-se en XIX$^{vet}$ kantved. Meneget e voe gant Walter Scott e Paul's Letters to his Kinsfolk. Deskrivet e voe gant William Makepeace Thackeray e Vanity Fair ha gant Lord Byron e Childe Harold's Pilgrimage. Byron a daolas gouloù war sked an dañsadeg hag euzh an emgann, hag a roas brud d'ar c'himiadoù enkrezet :
   Ah! then and there was hurrying to and fro, And gathering tears, and tremblings of distress, And cheeks all pale, which but an hour ago Blushed at the praise of their own loveliness; And there were sudden partings, such as press The life from out young hearts, and choking sighs Which ne’er might be repeated; who could guess If ever more should meet those mutual eyes, Since upon night so sweet such awful morn could rise! — Lord Byron, Childe Harold's Pilgrimage
Thackeray a implijas an dañsadeg e Vanity Fair ma voe awenet, gant e bajennadoù, meur a film, evel hini 1935 gant RKO ha Becky Sharp (harozez e romant), kentañ film Technicolor</ref>(en) The American WideScreen Museum</ref>$^,$ ken e c'haller lavarout eo dañsadeg Dugez Richmond eo an darvoud istorel kentañ a weler en ur film liv. Arzourien a voe awenet ivez, evel John Everett Millais, a livas The Black Brunswicker e 1860, Henry Nelson O'Neil a reas Before Waterloo e 1868, ha Robert Hillingford a livas The Duchess of Richmond's Ball.
Ur rann e voe an dañsadeg eus trede arvest ur reuzc'hoari anvet In the Days of the Duke skrivet gant Charles Haddon Chambers ha J. Comyns Carr.

## Notennoù

* ↑ (en) p.16 Scott, Walter : Paul's Letters to his Kinsfolk, R. Cadell, 1841
* ↑ (en) Martin B. Hart. Technicolor: Early Live Action Films: All singing, All dancing, All Color!
* ↑ (en) What? Color in the Movies Again?
* ↑ The Duchess of Richmond's Ball, livadur gant Robert Alexander Hillingford e Goodwood House, sez duged Richmond
# De Bello Gallico

Commentarii de Bello Gallico, pe De Bello Gallico, pe Brezel Galia, zo ul levr istor a zo anezhañ seizh levrenn diwar zorn Julius Caesar. Savet eo diwar notennoù skrivet gantañ a-hed ar brezel ha dastumet war-dro 52-51 kent JK. Kontañ a ra ar jeneral diktatour an oberoù-brezel kaset da benn gantañ, diwar an danevelloù savet gantañ, ha darnig gant e ofiserien uhelañ, da gas da Sened Roma (a daole evezh ouzh oberoù ar brokonsuled evel Caesar) e-kerzh brezel Galia a c'hoarvezas eus 58 da 52 kent JK, ur brezel renet ha gounezet gantañ. Un eizhvet levr a voe savet diwezhatoc'h gant Aulus Hirtius diwar-benn an emgannoù diwezhañ e 51 kent Jk ha saviad Galia en 50 kent JK.
N'eus arvar ebet diwar-benn an oberenn, met ar goshañ skouerenn anavezet anezhi a zeu eus marevezh ar garolingidi, un 800 vloaz goude an darvoudoù; gant se eo unan eus koshañ skridoù an Henamzer klasel, war-bouez skridoù an Testamant Nevez.

## Danvez al levr
### Levrenn I (bloavezh 58)

    Deskrivadur ar pobladoù galian ; divroadeg an Helveted ha brezelioù enep dezho ; brezelioù enep Germaned Ariovistus.

### Levrenn II (57)

    Brezeliadenn enep ar Velged.

### Levrenn III (56)

    Brezeliadenn enep pobloù Arvorig ; brezeliadenn Publius Crassus e Gallia Aquitania.

### Levrenn IV (55)

    Brezeliadenn enep Germaned ; kentañ treuzadeg ar Roen en Istor ; kentañ tro-vrezel en Enez Vreizh.

### Levrenn V (54)

    Eil tro-vrezel en Enez Vreizh ; emsavadeg an Eburones hag an Dreveri.

### Levrenn VI (53)

    Eil treuzadeg ar Roen ; peoc'hidigezh Norzh ha Kreiz Galia.

### Levrenn VII (52)

    Emsavadeg an holl bobloù galian ; seziz Avaricum ; Emgann Gergovia ; Emgann Alesia.

### Levrenn VIII (51 ha 50)

    Peoc'hidigezh Galia ; peurechuet an aloubadeg en oppidom Uxellodunum ; stad Galia er bloaz 50.

## Levrlennadur

* (la) Commentarii de bello Gallico
* (fr) La Guerre des Gaules
* (de) Gelzer, Matthias & . Caesar, der Politiker und Staatsmann. Stuttgart : Franz Steiner Verlag, 2008 (ISBN 978-3-515-09112-1)
* (fr) Zehnacker, Hubert ha Fredouille, Jean-Claude. Littérature latine. Paris : Presses universitaires de France, 2013 (ISBN 978-2-13-060890-5)
* (fr) Canfora, Luciano. Jules César, le dictateur démocrate. Paris : Flammarion, 2020 (ISBN 978-2-08-020524-7)

## Gwelet ivez

* Brezel Galia

## Notennoù

* ↑ E Vayrac (Lot).
# De Gorge

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek ha flandrezek kornôgel | De Gorge |
| Anv ofisiel | La Gorgue |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Flandre Lys |
| Kanton | Meregem |
| Kod INSEE | 59268 |
| Kod post | 59253 |
| Maer | Philippe Mahieu |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,83 km² |
| Led | 50° 38' 16" Norzh |
| Hed | 02° 43' 03" Reter |
| Uhelder kreiz | 16 m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 19 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 215 (1999) |
| Stankter | 347 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.lagorgue.fr |
De Gorge en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, anv ofisiel:La Gorgue, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
* Ar stêr Lawe, ar skluz hag an houidi

## Istor
### Ragistor

* Maen benet (kailhastr) war vord ar stêrioù Leie ha Lawe.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Douaroniezh

* Kemberiñ a ra ar stêrioù Leie ha Lawe e De Gorge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Pêr
* An iliz katolik, 1895
* Befrez an ti-kêr
* Ar c’hledour-seniñ
* Tachennig arkeologel eus an abati sistersian kozh Notre-Dame de Beaupré-sur-la-Lys
* Mirdi prevez bihan a-zivout an abati hag istor De Gorge
* Skluz kozh war ar stêr Lawe

## Bezioù-brezel ar C'hommonwealth
### Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Alamagn | 3 |
| Indez | 5 |
| Rouantelezh-Unanet | 139 |
| Hollad | 147 |
Implijet e voe bered ar gumun e-pad ar Brezel bed kentañ adalek miz Here 1914 betek miz Kerzu 1917 hag e mizioù Gwenholon hag Here 1918 .

### Bered ar C'hommonwealth:Pont du Hem Military Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 39 |
| Alamagn | 114 |
| Indez | 25 |
| Kanada | 24 |
| Rouantelezh-Unanet | 1 583 |
| Zeland-Nevez | 40 |
| Hollad | 1 819 |
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo.

### Bered ar C'hommonwealth:Laventie Military Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 5 |
| Alamagn | 3 |
| Indez | 71 |
| Rouantelezh-Unanet | 468 |
| Hollad | 546 |
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ EBSSA
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Dañvad

Dañvad :
| Ovis aries ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Caprinae |
| Genad : | Ovis |
| Anv skiantel ||
| Ovis aries Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ur bronneg daskirier doñv eus ar c'herentiad Bovidae, anv spesad Ovis aries eo an dañvad (liester : deñved). M'eo dañvad anv boutin ar spesad eo maout anv ar par, dañvadez anv ar barez hag oan anv an hini bihan. Maget e vez an deñved evit o c'hreoñv a zo graet gant gloan, evit o c'hig hag evit laezh an dañvadezed implijet evit fardañ meur a seurt fourmaj.

## Orin ar ger

Eus ur ger predenek martezeüs *damatos e teu dañvad. Savet e oa bet war ur wrizienn indezeuropek a dalvez « doñvaat » hag a gaver ivez er c'hembraeg dafad, er c'herneveureg davas.
* Un tropellad deñved e Patagonia
* Ur penn-dañvad er Westhoek

## Gwelet ivez

* maout
* oan
# Dañvad lanneier Breizh

Deñved lanneier Breizh a vez graet eus an deñved a veze kavet e Breizh-Izel, dreist-holl, hag un tammig e Breizh-Uhel (betek Loudieg, Ploermael, Redon ha Savenneg). Deñved bihan du int, disheñvel-tre diouzh deñved kornôg Bro-C'hall, ha tost da re Kembre ha Bro-Skos. Kavet e veze stankik pa oa ledan c'hoazh al lanneier hag ar brugeier er vro.

## Diskrivadur

Bihan-tre eo an dañvad-mañ, gant un nebeud diforc'hioù ment hervez ar c'horn-bro. Hiziv an deiz ne chom nemet re Eusa ha re paludoù ar Brugeier e Bro-Gwerrann. Anavezet eo hini Eusa evel bihanañ dañvad ar bed, met e gwirionez e veze kavet deñved ken bihan war an douar-bras ivez.
Du, gell ha louet (gant an oad) e oa an deñved e kornôg Breizh. E Breizh-Izel e veze kavet ur meskaj etre re Breizh ha re kornôg Bro-C'hall, hag int mesket da vat gant gouennoù o tont eus lec'h all abaoe pell. Dougen a ra ar par kerniel, bras-kenañ e lec'hioù 'zo (evel en Eusa), pe bihanoc'h e lec'hioù all (evel e Gwerrann). A-wechoù ez eus parezed gant kerniel bihan ivez, rouez eo bremañ met boutin e oa betek an XVIII$^{vet}$ kantved.

## Anvioù hengounel

Graet e veze "Dañvad al lann", "Dañvad ar brug", "Dañvad an tevennoù", "Dañvad Du Breizh"... anezhañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# De Excidio Britanniæ

De excidio Britanniae (A-zivout Diskar Breizh ) a zo ur sarmon skrivet gant ar manac'h brezhon Gweltaz (war-dro 500 – 570) ma tamall ennañ o oberoù da dud uhel e amzer. Ennañ e kaver un istor berr eus Enez Vreizh goude disparti ar Romaned e 410.

## Teir darn an oberenn

Teir darn zo en oberenn.
* En hini gentañ e tispleg ar perag eus e oberenn ha danevellañ a ra istor Breizh adalek an aloudabeg roman betek e amzer. Meuleudi a gan d'ar Roman Ambrosius Aurelianus a gasas ar Vrezhoned d'an emgann.
* En eil e tamall o buhez hag o oberoù d'ar rouaned a rene en Enez d'ar mare-se : Constantine eus Dumnonia, Aurelius Caninus, Vortiporius eus an Demetae, Cuneglasus eus ul lec'h a anvas Ker an Arzh (marteze - Dinarth e Llandrillo-yn-Rhôs e-kichen Llandudno), ha Maelgwn, marteze Maelgwn Gwynedd(480 ? - † 547 ?). An holl anezho zo meneget evel tud c'harv, divarrek ha pec'herien.
* En trede darn ez a en-dro gant e glemmoù, ar wech-mañ a-enep ar veleien. Ne veneg anv ebet avat.
E livadur eus Breizh evel ur vro gwasket gant an aloudabegoù, ar breinadur hag ar brezel diabarzh, a voe degemeret gant an istourien e-pad un amzer hir peogwir e klote brav gant ar pezh a greded diwar-benn diskar an impalaeriezh roman ha peogwir e tisplege perak e komzed ur yezh saoznek e Bro-Saoz hiziv kentoc'h eget ur yezh romanek evel en darn vrasañ eus ar broioù deuet diwar-lerc'h an impalaeriezh roman en Europa ar c'hornôg.
An istourourien a-vremañ a vez evezhiekoc'h avat. Pal Gweltaz na oa ket ober ul levr istor met flatrañ emzalc'h an noblañs vrezhon. Gwirheñvel eo en deus lezet a-gostez kalz traoù ha ne gave ket talvoudus, ha daoust ma chom un oberenn eus ar re hollbouezus evit kompren darvoudoù deroù ar VI$^{vet}$ kantved e tleer he c'hemer gant evezh.
En De excidio Britanniae e lar Gweltaz ez eo ganet e bloaz Emgann Badon, lakaet gant an Annales Cambriae e 570. Annaloù Tigernach a laka e varv e 569, avat.

## Levezon

* Ar manac'h saoz Beda (672/673 – 26 a viz Mae 735) a implijas De excidio Britanniae da skrivañ e Historia ecclesiastica.
* E fin ar marevezh hensaoznek e reas Alcuin gant oberenn Gweltaz evel ur patrom da livañ aloudabeg ar Vikinged.

## Goulenn

Anv zo eus Vortigern el levr, hini ebet eus ar roue Arzhur. Kement-se a laka lod da lavarout ne oa ket eus Arzhur.

## Daveoù

* Saint Gildas. De Excidio Britanniae. Décadence de la Bretagne. Skrid gallek gant Christiane M. J. Kerboul-Vilhon. 1996. Editions du Pontic. 44 880 Sautron.
* Gildas le Sage. Vies et oeuvres. Skrid gallek gant Christiane M. J. Kerboul-Vilhon. 1997 Editions du Pontic. 44 880 Sautron. Rakskrid a bouez gant Gwenael Le Duc, kelenner e Skol-Veur Breizh-Uhel diwar-benn an oberour.
* Buhez Gweltaz, gant Caradoc Llancarfan, e saozneg.
* Les Royaumes brittoniques au Très Haut Moyen-Age, Christian Y. M. Kerboul. 1997 Editions du Pontic - Coop Breizh.

## Liammoù diavaez

* (en)De Excidio Britanniae troet gant John Allen Giles.
* (la)De excidio Britonum 1-37 e latin, displegoù e saozneg