OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Dunkerque-2

Kanton Dunkerque-2 :
| Lec'hiadur kanton Dunkerque-2 e departamant Norzh ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Dukark |
| Kod kanton | 5917 |
| Pennlec'h | Dunkerque |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Martine Arlabosse Paul Christophe 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 50 262 ann. (2017) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 4+lodenn Dunkerque |
| kemmañ |
Kanton Dunkerque-2 (kanton Dukark-2 en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Goude ar c'hendeuzadur etre De Moeren ha Gijvelde d'ar 1añ a viz Genver 2016, ez a 4 c'humun hag ul lodenn kumun Dunkerque d'ober ar c'hanton:
* Bray-Dunes,
* Dukark (lodenn),
* Leffrinckoucke,
* De Moeren,
* Zuydcoote

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-167 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Nord
# Helle Thorning-Schmidt

Helle Thorning-Schmidt (distaget [ˈhɛlə ˈtoɐ̯neŋ ˈsmed] e daneg), ganet e Rødovre d’ar 14 a viz Kerzu 1966, zo bet e penn ar strollad danat Socialdemokraterne pe Socialdemokratiet (strollad sokial-demokrat) eus 2005 da 2015. Kentañ ministr Danmark eo bet eus miz Here 2011 betek miz Mezheven 2015.
Studioù skiantoù politikel he deus graet e Skol-Veur Kopenhagen hag e Skolaj Europa e Brugge. Goude-se he deus labouret evit ar strollad sokial-demokrat e Parlamant Europa e Brusel. Etre 1997 ha 1999 e oa o labourat evit ar sindikad danat Landsorganisationen i Danmark (LO). Etre 1999 ha 2004 e oa dilennet e Parlamant Europa, en anv ar strollad sokial-demokrat. Dilennet e oa bet da Barlamant Danmark, ar Folketing, e miz Ebrel 2005. Adalek ar bloavezh 2005 ivez eo bet e penn ar strollad Socialdemokraterne. Deuet e oa da vezañ kentañ ministr d’an 3 a viz Here 2011, goude trec’h he strollad e dilennadeg ar 15 a viz Gwengolo 2011. E Mezheven 2015 e oa bet kemeret he lerc'h gant Lars Løkke Rasmussen.

### Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel Helle Thorning-Schmidt (da)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
| En he raok: Lars Løkke Rasmussen | Kentañ ministr Danmark 3 a viz Here 2011 – 28 a viz Mezheven 2015 | War he lerc'h: Lars Løkke Rasmussen |
# Hellersdorf

Hellersdorf a zo ur c'harter eus Berlin ; ul lodenn eus arondisamant Marzahn-Hellersdorf eo. Betek adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro, enni ar c'harterioù da-heul : Hellersdorf, Kaulsdorf ha Mahlsdorf. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar reter.
Kendeuzet eo bet gant pastell-vro Marzahn a-benn aozañ an arondisamant a-vremañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Helloween

Helloween a zo ur strollad heavy metal savet e1984 e Hamburg (Alamagn ar c'hornog) gant izili a zeue eus ar strolladoù Iron Fist, Gentry ha Second Hell. Er strollad e oa da gentañ-penn ar gitarour Kai Hansen, ar gitarour-boud Markus Grosskopf, ar gitarour Michael Weikath, hag an tabouliner Ingo Schwichtenberg. Pa oa aet Hansen kuit eus Helloween e 1989 e tegemerjont Michael Kiske evel penn-kanour. Schwichtenberg ha Kiske o devoa kuitaet ar strollad e 1993 ha c'hoarvezet e oa meur a cheñchamant betek ma ne chome nemet Grosskopf ha Weikath evel izili eus ar strollad orin. Hiziv ez eus 4 eus ar pemp ezel eus mare an albom "Keeper of the Seven Keys" (nemed Schwichtenberg), gant tri ezel ouzhpenn, ar c'haner Andi Deris (en devoa erlec'hiet Kiske e 1994), ar gitarour Sascha Gerstner hag an tabouliner Daniel Löble.
Abaoe an deroù, Helloween en deus embannet 16 albom, tri albom live, tri EP, ha 29 single, ha garedonet e oant bet 20 gwech (14 priz aour, 6 platinium) ha gwerzhet o deus dek milion a bladennoù er bed a-bezh$^,$ Helloween zo gwelet evel "tadoù power metal", hag unan eus ar "big four" (pevar bras) e-touez ar strolladoù metal alaman gant Grave Digger, Rage ha Running Wild$^,$$^,$$^,$.

## Pladennrolladur

* Walls of Jericho (1985)
* Keeper of the Seven Keys: Part I (1987)
* Keeper of the Seven Keys: Part II (1988)
* Pink Bubbles Go Ape (1991)
* Chameleon (1993)
* Master of the Rings (1994)
* The Time of the Oath (1996)
* Better Than Raw (1998)
* The Dark Ride (2000)
* Rabbit Don't Come Easy (2003)
* Keeper of the Seven Keys: The Legacy (2005)
* Gambling with the Devil (2007)
* 7 Sinners (2010)
* Straight Out of Hell (2013)
* My God-Given Right (2015)
* Helloween (2021)

## Levrlennadur

* Hellbook (2015)
* Seven Keys United Memorial - Complete Collection of Helloween (2021)
* Helloween: The Full History (2021)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù

* ↑ HELLOWEEN - Nuclear Blast. www.nuclearblast.de. Kavet : 2021-06-30.
* ↑ Helloween: Band History. Diellet er skrid orin d’an 30 May 2015. Kavet : 29 May 2015.
* ↑ The BNR Metal Pages - Helloween. bnrmetal.com. Kavet : 10 May 2021.
* ↑ Helloween | Biography & History (en). AllMusic. Kavet : 2021-06-30.
* ↑ Helloween Family Tree (en-US). The Metal. Kavet : 2021-06-30.
* ↑ July 20. Top 50 Metal Bands of All Time (en). Loudwire. Kavet : 2021-06-30.
* ↑ Helloween: Mais informações sobre o seu primeiro livro biográfico.
* ↑ Helloween: Banda lançará novo livro no Japão.
# Hellraiser

Hellraiser zo ur film spont ha moliac'h saoz embannet e 1987. Skrivet ha renet eo bet gant Clive Barker, ha produet gant Christopher Figg. Diazezet eo ar film war al levr The Hellbound Heart gant Barker. Gant ar film-se eo ar wech kentañ ma weler Barker o seveniñ filmoù. An istor a gont dasorc'h Frank (Sean Chapman), a oa deuet a-benn da zigeriñ un nor etrezek ur bed all lec'h ma oa bet jahinet gant euzhviled anvet Cenobites. Bloavezhioù war-lerc'h, breur Frank anvet Larry (Andrew Robinson) a ya da vevañ gant e wreg nevez Julia (Clare Higgins) e ti e vamm aet da Anaon. Ur gwallzarvoud a laka gwad Larry da gouezhañ war al leur, ar pezh a zihun Frank ha da gregiñ e zasorc'h. Evit dont a-benn da zistreiñ da vat, ezhomm en deus kalz muioc'h a wad ha Julia a glask sikour anezhañ. Kirsty Cotton (Ashley Laurence), merc'h Larry, a gav boest miltamm Frank, ar pezh a laka ar Cenobites da zont en hor bed. E penn ar vandenn euzhviled emañ "Pinhead" (Doug Bradley).
Hellraiser zo bet filmet e fin ar bloavezh 1986. Barker en doa c'hoant da gaout ar strollad sonerezh elektronek Coil da sevel sonerezh ar film. A-benn ar fin dre bouez ar broduerien e voe adsavet ar sonerezh gant Christopher Young. Temoù gant Coil a voe kemmet nebeut gant Young ha dalc'het er film. Hellraiser zo bet skignet evit ar wech kentañ er sinema Prince Charles d'an 10 a viz Gwengolo 1987.
Abaoe e embann ez eo rannet mat ar burutelladennoù met dre-vras eo bet degemeret mat: Melody Maker a ra eus ar film ar "greatest horror film made in Britain", met evit Roger Ebert ez eo ur "bankruptcy of imagination". 9 film da heul zo bet savet betek-henn, ha seizh anezho gant Bradley oc'h adkemer e roll evel Pinhead.
# Hellened

An Hellened eo anv ar bobl annezet en Hellaz, Gres an amzerioù kozh.
Dont a ra an anv-se, evel hini Hellaz, eus anv ar roue Hellen, tad mojennel an Hellened .
# Hesperiphona

Hesperiphona :
| Hesperiphona vespertina. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Anv skiantel ||
| Hesperiphona Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hesperiphona a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Hesperiphona abeillei
** H. a. abeillei, cobanensis, pallida ha saturata,
* ar beg-tev tal melen (Hesperiphona vespertina)
** H. v. brooksi, montana ha vespertina.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Norzh ha Kreizamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Fringillidae/Hesperiphona (lennet e-barzh d'an 23 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hester Maria Elphinstone

Hester Maria Elphinstone a oa ul lennegez ha beskontez saoz.
# Hesonerezh kensonennel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen hesonerezh kensonennel (saoz.: consonant harmony) war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus un doare heñveladur a-bell ma vez levezonet gantañ kensonennoù hervez patromoù resis en ur yezh bennak e degouezhioù yezhadurel resis.
Meur a doare hesonerezh kensonennel ez eus, en o zouez e ar bep aliesañ e kaver hesonerezh dre c'hwibanusaat ma vez isrannet an holl c'hwibanennoù e daou rummad: kensonennoù a-raok (sonennoù s-heñvel) hag a-dreñv (sonennoù ʃ-heñvel) hag implijet e vez pep rummad gant gerioù enne kensonennoù resis.
Kavet e vez patromoù hesonelezh kensonennel a-seurt-se e navac'hoeg, rwandaeg (kinyarwanda) da skouer.
E apacheeg ar c'hornôg da skouer e implijer ar rakger si- nemet pa grog kelf ar verb gant ur kensonenn dre fic'hal drekkevig ma vez implijet en e lec'h ar rakger shi-:
* siyį̄į̄ ("ur samm a zo en ul lec'h bennak")
* sinéʼ ("tri pe muioc'h a draoù hepleg a zo en ul lec'h bennak")
* siłāā ("un dra hepleg moan a zo en ul lec'h bennak")
* siʼą̄ą̄ ("un dra solut ront a zo en ul lec'h bennak")
* sitsooz ("un dra hepleg plaen a zo en ul lec'h bennak")
* siziid ("un dra dourennek a zo en ul lec'h bennak")
* shijaa ("tri pe muioc'h a traoù solut reut nann-bev a zo en ul lec'h bennak")
E yezhoù aostronezeg 'zo e kaver hesonelezh kensonennel etre ar c'hensonennoù linkus ma implijet [r] pe [l] hervez ma kaver [r] pe [l] er wrizienn hag e gwaranieg e kaver hesonelezh dre fri ma vez implijet kensonennoù dre fri pe get hervez ma vez distaget dre fri ar gesnonenn bennañ er wrizienn.

## Gwelit ivez:

* Heñveladur (yezhoniezh)
* Metafoniezh
* Hesonerezh vogalennek
# Hesse

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hesse zo un anv-tud alamanek.

## Tud

* Adolf Friedrich Hesse (1809–1863), sonaozour
* Ernst von Hesse-Wartegg (1851–1918), beajour ha skrivagner aostrian
* Eva Hesse (1936–70), livourez
* Eva Hesse (author) (1925), skrivagnerez alaman
* Hermann Hesse (1877–1962), skrivagner, Priz Nobel
* Hermann Albert Hesse (1877–1957), doueoniour alaman
* Karen Hesse (1952), skrivagnerez stadunanat
* Konrad Hesse (1919–2005), gwiraourez alaman
* Mary Hesse (1924), prederourez stadunanat
* Otto Hesse (1811–74), matematikour alaman, brudet gant an Hessian matrix
* Richard Hesse (1868–1944), loenoniour alaman
* Walther Hesse (1846–1911), bevoniour alaman

## Lec'hioù
### Alamagn

* Hesse eo anv gallek ha saoznek ar vro anvet Hessen en alamaneg.

### Bro-C'hall

* Hesse , anv gallek ur gumun c'hall eus Moselle, Hessen en alamaneg

### Kanada

* Hesse District, Upper Canada

## Pennadoù kar

* Hessen
* Hess
# Hesmond

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hesmond |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Canche et d'Authie |
| Kanton | Campagne-lès-Hesdin |
| Kod INSEE | 62449 |
| Kod post | 62990 |
| Maer | Pascal Deray |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,27 km² |
| Led | 50° 27' 19" Norzh |
| Hed | 01° 56' 50" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 27 m |
| Uhelder brasañ | 127 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 174 (2007) |
| Stankter | 21 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hesmond a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hessen

    Evit implijoù all, gwelet Hessen (disheñvelout).
Hessen zo unan eus stadoù Alamagn hiziv, e mervent ar vro. Wiesbaden eo ar gêr-benn. Frankfurt am Main eo ar gêr vrasañ.

## Anv ar vro

Dont a rafe an anv eus ar bobl Chatt, diazezet eno. E-kichen an anv Hessen en alamaneg e kaver ivez Hessia, hogen rouez kenañ. Hesse eo e galleg hag e saozneg. Hessian eo an anv-gwan e saozneg, a c'haller kemer ivez e brezhoneg, ma ne reer ket gant hessat.

### Kêrioù pennañ

Roll kêrioù Hessen gant o foblañs d'an 30/06/2010 :
| Frankfurt am Main : 676 290 Wiesbaden : 276 955 Kassel : 194 423 Darmstadt : 143 222 Offenbach am Main : 119 488 Hanau : 88 346 Marburg : 80 050 | Gießen : 76 391 Fulda : 64 087 Rüsselsheim : 59 902 Bad Homburg vor der Höhe : 51 980 Wetzlar : 51 499 Oberursel (Taunus) : 43 524 Rodgau : 43 176 | Dreieich : 40 417 Bensheim : 39 635 Hofheim am Taunus : 38 261 Maintal : 37 850 Neu-Isenburg : 35 869 Langen : 35 465 Mörfelden-Walldorf : 34 062 | Limburg an der Lahn : 33 535 Dietzenbach : 33 281 Viernheim : 32 643 Bad Vilbel : 31 695 Lampertheim : 31 229 Bad Nauheim : 31 129 Bad Hersfeld : 29 943 |
# Hesperidezed

An Hesperidezed (henc'hresianeg : Ἐσπερίδες Hesperídes) a oa teir (pe pemp, pep seizh, hervez an hengoun) gwreg yaouank, nimfezed kaer ha dibreder, a oa o chom e penn pellañ an douar, e-lec'h ma'z a an Heol da guzh, hervez mojennoù Hellaz kozh.
Tud zo o deus klasket lec'hiañ o liorzh e Libia, pe e Maroko, e-kichen Tanger, pe en un enezenn er-maez da Spagn.

## Piv e oant

Merc'hed e oant d'an Titan Atlas ha da Hesperis, pe da Nyks, pe da Forkys ha Keto, hervez ar mojennoù.
O anvioù a oa
* Aigle
* Erytheia
* Hesperethousa
met kemm a reont hervez doareoù ar vojenn.
Mann ne raent nemet diwall avaloù aour o liorzh, gant skoazell an aerouant Ladon. Brudet e oa an avaloù-aour se peogwir e oant bet roet da Hera, da zeiz hec'h eured, gant he mamm Gaia. Herakles a deuas d'o laerezh, gant skoazell Atlas, ha kement-se a voe unan eus e droioù-kaer.

## Levrlennadur

* Apollodoros, Bibliotheke (II, 5, 11).
* Apollonios Rodos, Argonaotika (IV).
* Diodoros Sikilia, Bibliotheke historike, (IV, 27).
* Pausanias ar Beajour, Deskrivadur Hellaz (IX, 35).

### Pennadoù kar

* Avaloù-aour liorzh an Hesperidezed

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hessen (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hessen zo un anv-lec'h alamanek, hag un anv-tud.

## Lec'hanvadurezh
### Alamagn

* Hessen, ul land alaman abaoe 1946
a-raok-se
* Landgraviezh Hessen (1264–1567):
** Hessen-Darmstadt (1567–1945):
*** Landgraviezh Hessen-Darmstadt (1567–1806)
**** Landgraviezh Hessen-Butzbach (1609–43)
**** Landgraviezh Hessen-Homburg (1622–1866)
***** Landgraviezh Hessen-Homburg-Bingenheim
**** Landgraviezh Hessen-Braubach (1625–51)
**** Landgraviezh Hessen-Itter (1661–76)
*** Dugelezh-veur Hessen (1806–1918)
*** Volksstaat Hessen (1918–45)
** Hessen-Kassel (1567–1945)
*** Landgraviezh Hessen-Kassel (1567–1806)
**** Landgraviezh Hessen-Rotenburg (1627–1834)
**** Landgraviezh Hessen-Eschwege (1627–1755)
**** Landgraviezh Hessen-Philippsthal
***** Landgraviezh Hessen-Philippsthal-Barchfeld
*** Electorate of Hessen-Kassel (1803–66)
*** Proviñs Hessen-Nassau (pe Hessen-Kassel) (1868–1945)
** Landgraviezh Hessen-Rheinfels (1567–83)
** Landgraviezh Hessen-Marburg (1485–1500 ha 1567–1604/50)

### Bro-C'hall

* Hessen, anv alamanek ar gumun c'hall Hesse (Moselle), e Moselle.

## Pennadoù kar

* Hess
* Hesse, stumm implijet e galleg ha saozneg evit bro Hessen
# Karanos (mab da Fulup II)

Karanos( Κάρανος), pe Caranus hervez al latin, a oa ur priñs bihan eus Makedonia et IVvet kantved kent JK. Mab e oa da Fulup II Makedonia ha d'e seizhvet pried Kleopatra, da lavarout eo e oa hantervreur da Alesant Veur. Ur c'hoar en devoa ivez, Europa, ganet un toullad deizioù a-raok marv ar roue.
Hervez Justinus e voe lazhet Karanos war urzh Alesant Veur e -336 ; hervez Paosanias ar Beajour eo Olympias, pedervet pried ar roue ha mamm Alesant, an hini a voe kiriek da varv Kleopatra ha Karanos.
# Karanteg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Karanteg a zo anv
* ur sant brezhon, gwelout Karanteg (sant)
* ur gêr eus Bro-Leon, gwelout Karanteg (kumun)
# Karanos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Karanos (Κάρανος / Káranos), pe Caranus hevez an doare latinekaet, zo anv:
* Karanos Makedonia, diazezer mojennel Rouantelezh Makedonia;
* Karanos (mab da Fulup II);
* Karanos (hetair), unan eus jeneraled Alesant Veur.
# Karanos (hetair)

Karanos (Κάρανος; marvet e -329), a oa un ofiser eus falanks Makedonia, eus ur c'horfarme anvet hetaired (ἑταῖροι /hetairoi) ha kaset gant Alesant Veur a-enep Satibarzanes p'endoe, eil tro dezhañ, bountet Aria (rannvro) (en Afganistan hiriv) d'en em sevel. Trec'h e voe an hetaired, ha lazhet Satibarzanes e goañvezh ar bloaz -330.
En -329 e voe kaset Karanos, war un dro gant Andromac'hos ha Menedemus, dindan al Likian Pharnuches, da enebiñ ouzh Spitamenes, satrap Sogdiana a oa en em savet. Pa dostajont ouzh arme ar satrap, a oa o lakaat seziz war gêr Marakanda, e troas egile da vont d'an emgann, ha trec'h e voe warne gant skoazell Skited war varc'h, ma voe ret dezhe mont da glask repu en tu all d'ar stêr Polytimetus, da guzhat e-touez ar gwez. Klask a reas Karanos treuziñ gant e varc'hegerien, hag e soudarded war droad a glaskas mont war e lerc'h en dizurzh, ma voent lazhet gant an enebourien.
# Karanteg (sant)

Karanteg, a lider e ouel d'ar 16 a viz Mae, a oa ur manac'h eus Kembre a oa bet desket gant sant Padrig.
Roudoù anezhañ a gaver
* en Iwerzhon, dindan an anv Cairnach pe Ceirnach,
* e Kembre, ma vije bet savet Llangrannog gantañ,
* e Kernev-Veur, ma savas ur manati e Lanngorrow (Crantock, hervez ar stumm "saoznek"), ha ma'z eo anavezet ivez dindan an anv Carannog;
* hag e Breizh e kumunioù Karanteg ha Tregaranteg.

## Liammoù

* Early British Kingdoms: St Carannog
* Llangrannog (e galleg)

## Levrioù

* E saozneg:
** Saint Carantoc (1928) , gant Charles G. Henderson
** The Saints of Cornwall, Part 4, Gilbert H. Noble, The Holywell Press, (1965)
** Saints, Seaways and Settlements in The Celtic Lands, E. G. Bowen, Cardiff University of Wales Press, (1969)
# Karantez

Ar garantez eo ar joa, al levenez, ar santimant tener, pe griz, pe direizh a-wechoù, a vager ouzh ur boud pe un dra. E gwirionez e ro ur skalfad bras a drivliadoù, don ha grizias atav. C'hoari a ra ur roll dreist-par e psikologiezh an dud. Ar relijionoù en deus embannet petra a oa ar garantez hervezo ivez.

## Kalon

Ar galon eo organ ar garantez el lennegezh, hervez ar gredenn gozh.

## Koubladoù e karantez brudet e bed al lennegezh

* Tristan hag Izold
* Heloiza hag Abélard
* Romeo ha Julieta
* Paul ha Virginie

## Skeudennoù

* Plac'hig gant he c'hi
* Ar galon eo skeudennadur ar garantez peurliesañ
* Ar pok, eztaol ar garantez alies
* Porched Prederouriezh
# Karamell ar su

Karamell ar su :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Procellariiformes |
| Kerentiad : | Procellariidae |
| Genad : | Fulmarus |
| Anv skiantel ||
| Fulmarus glacialoides Smith, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Karamell ar su (Fulmarus glacialoides) a zo un evn-mor.
# Karangeg

Ur yezh nilez-saharek eus isskourr ar yezhoù mabanek eo ar c'harangeg (karanga) komzet gant tro-dro da 10 000 a dud e Tchad, e reter ar vro.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù mabanek
# Kevala

Kevala zo bras niver e sterioù tost en ekonomiezh, arc'hant ha kontouriezh.
En arc'hant ha kontouriezh e tiskouez pezh zo savet evit kregiñ pe delc'her un afer.
En ekonomiezh klasel e tiskouez unan eus an teir elfenn broduiñ.
# Kevan daveel

Ur c'hevan daveel zo un niver kevan (eleze hep parzh rannel) ha muiel ($+$) pe leiel ($-$). Teskad $\mathbb {Z}$ ar c'hevanion daveel zo kediad kevanion naturel 0, 1, 2, ... (anvet kevanion daveel muiel) hag o enebadoù 0, -1, -2, -3, ... (anvet kevanion daveel leiel).
Abeg pennañ digoradur an niveroù leiel zo gallusted diskoulmañ holl ataladoù ar furm :
    a + x = b, ma vez x an dianavenn hag a ha b arventennoù.
E teskad ar c'hevanion naturel, lod eus an ataladoù-mañ hepken o deus un diskoulm.
    5 + x = 8 mar ha hepken mar x = 3
    9 + x = 4 n'en deus diskoulm ebet e teskad ar c'hevanion naturel. Un diskoulm zo gantañ e teskad ar c'hevanion daveel, an diskoulm-mañ o vout -5.
# Kevelc'heriad

Ur c’hevelc'heriad pe ur barafrazenn zo ul lunienn stil zo kement hag adsevel ur frazenn en ur ezteuler ar memes ster hollek gant gerioù disheñvel dre gomz pe dre skrid. Alies a-walc’h e vez aesoc’h kompren ar ster, met gant muioc’h a c'herioù eztaolet. E-touez al luniennoù stil emañ.

## Istor

Henc'hresianed ha Henromaned o doa lakaet studiañ al lunienn stil-se en o skolioù helavarouriezh ken e voe erbedet gant Quintilianus pleustrañ war an dra-se evit gwellaat e varregezhioù prezegenniñ. Kendalc’het e voe gant an hengoun er Grennamzer. Kevelc’heriañ a c’hell bezañ ivez goubreizañ testenn un oberenn orin en ur derriñ gwirioù aozer ar skrivagner kentañ.

## Seurtou ar c’hevelc’heriañ

Pemp seurt kevelc’heriadoù a c’helller kavout :
* Erlec’hiañ gerioù gant heñvelsterioù
* Kemmañ aozadur ar frazennoù
* Eilpennañ urzh an ditouroù
* Sevel frazennoù hir e-lech ma'z eus frazennoù berr hag ar c’hontrefed
* Treuzfurmiñ un eztaoladur difetis en ur doare fetisoc'h
An treuzfurmadurioù a c’hell tennañ da gemmañ an neuziadurezh, da lavared eo ez eo kemmet neuz pe doare ar verboù (« Edo o vont" e-lech « Mont a rae ») pe erlec’hiañ ur meizad gant unan nes (« buan » ha « dillo »). A hend-all eo posubl eilpennañ uzh ar gerioù e frazennoù zo en ur vont eus an tu-gra d’an tu gouzañv (« Klask a reas ar c’hazh al logodenn »/« Klasket e voe al logodenn gant ar c’hazh »). A-wezhoù e vez kemmet donoc’h elfennoù an diviz hep ma vefe diskaret ar ster hollek, met ma ya an oberour pe ar prezeger betek gwanaat ar ster pe diverkañ fedoù ne c’heller ket lavarout ez eo un diviz kevelc’heriañ.

## Kevelc’heriadoù evit boueta an deskoni emgefre

Diazezet e vez darn eus patromoù an deskoni emgefre war an embregañ da zec’han kevelc’heriadoù o ferzhioù dibar, pe diwar heñvelegezhioù steradurel, pe diwar liesseurted an elfennoù a-fed ar c’hevreadur, pe diwar kevelc’heriadoù skouer. E-touez an tachennoù talvezout e kaver deskoni ar yezhoù pa vez degaset d’an deskerien pleustriñ war kevelc’heriadoù simploc’h hag argemmoù perzhiek asambles ken e tapont muioc’h a c’herioù hag a zoareoù-lavar. A hend-all e c’hellfe ar skolioù-meur sevel profiloù yezhel ar studierien diwar o hentadoù kent ha dizoloiñ ez eo bet skrivet o zezennoù hep goubreizhañ. Diouzh an elfennerezhioù e vije posubl jediñ pouez an truchoù gant kalz a resisted.

## Elfenniñ ar c’hevelc’heriad

Peurvuiañ e tegas ar c’hevelc’heriad ur seurt displegadenn ha muioc’h a sklerijenn eget al lavar pe ar skrid orin. Da skouer e c’heller kas ar bomm « ruz e oa an arhent » d’ur frazenn displeget, « Ne oa ket aotreet d’an tren tremen pa oa an arhent o tispakañ ar gouloù ruz ».

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dictionnaire français-breton, M. Ménard, eil embannadur, 2020, An Alarc'h, p. 965
* ↑ Geriadur meur enlinenn F. Favereau
# Kevelerezh ar plant

Krouet eo bet naoutur kevelerezh ar plant gant Alexander von Humboldt hag Aimé Bonpland e 1805. Implijet e vez e fitosokiologiezh, ur rann eus al louzawouriezh a studi an darempredoù etre ar plant en egor hag en amzer.