OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hertogenwald

Hertogenwald (da lavaret eo Koad an dug) zo ur goadeg e reter Belgia, e proviñs Liège. Koadeg vrasañ Belgia eo gant 12 300 hektar.
En em astenn a ra ar goadeg war douaroù kumunioù Eupen ha Raeren (Kumuniezh alamanek Belgia), Baelen, Limbourg ha Jalhay (Kumuniezh c'hallek Belgia).
En XIII$^{vet}$ kantved e oa e dalc'h duged Limburg ha goude se e tremenas etre daouarn duged Brabant. Er Grennamzer en em astenne ar goadeg betek Aachen, er reter. E 1795 e teuas da vezañ ur goadeg-stad e Bro-C'hall ; e 1815 e voe rannet etre an Izelvroioù ha Prusia. Adalek 1920 e voe penn-da-benn e Belgia. E 1830 e oa bet rannet ar goadeg e div lodenn, an eil er gornaoueg a oa e Belgia, hag eben er reter a oa e Prusia. Betek hiziv e talvez ar rannadur-se, pa'z eus div velestradurezh disheñvel eus Belgia o plediñ gant pep lodenn, dispartiet gant ar stêrig Hill. Miret eo lodenn ar gornaoueg d'ober un dachenn chaseal evit roue Belgiz.
Dre ma veze dreist-implijet ar c'hoad d'ober glaou-koad ha ma veze kalz deñved o peuriñ eno e oa erru krin ar c'hornad en XVIII$^{vet}$ kantved. Da neuze e voe divizet gant gouarnamant an Izelvroioù aostrian, e Brusel, plantañ gwez-spruñs el lannegi adalek 1775. En XIX$^{vet}$ kantved e voe plantet kalz anezho ivez el lodenn brusian eus an tolead. Hiziv an deiz ez eus er goadeg 2/3 a wez rousinek hag 1/3 a wez deliaouek. Gant ar programm Natura 2000 e tlefe lodenn ar gwez deliaouek kreskiñ en amzer da zont.

## Notennoù

* ↑ Natura 2000

## Liamm diavaez

* Chasses de la couronne - Hertogenwald (de) (fr) (nl)
# Herve (kêr)

Herve :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur e Proviñs Liège | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Liège |
| Arondisamant | Verviers |
| ins | 63035 |
| Kumunioù-Kod post | 4650 4651 4653 4650 4654 4650 4650 4652 |
| Kumunioù strollet | Herve Battice Bolland Chaineux Charneux Grand-Rechain Julémont Xhendelesse |
| Kod pellgomz | 087 |
| Maer | André Smets (cdH) |
| Gorread | 56,84 km² |
| Hed | 05° 47' .." Reter |
| Led | 50° 38' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 16 772 (01.07.2006) |
| Stankter | 295 a./km² |
| Lec'hienn | www.herve.be |
Herve a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.

## Istor

* Brezel bed kentañ: fuzuilhet e voe 38 nannsoudard ha distrujet 300 ti d’an 8 a viz Eost 1914 gant al Lu alaman.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Herve Bihan

Herve Bihan (ganet d'ar 14 a viz Gouere 1956 e Landreger (Aodoù-an-Hanternoz d'an ampoent) a voe yezhoniour ha keltiegour hag a c'helennas brezhoneg hag iwerzhoneg e Skol-Veur Breizh-Uhel hag aet war e leve e 2021. Rener ar gelaouenn Hor Yezh eo. Skrivagner eo ivez, bet tapet gantañ Priz Langleiz e 2010 gant e zastumad danevelloù Traoù kouer, embannet gant Al Liamm.

## Remziad micherel

Un arbennigour war ar c'hrennvrezhoneg eo ha diouzh en doe embannet meur a bennad war al lec'hanvadurezh vrezhonek, an hini skolveuriad war an dachenn-se. Studiet ha kelennet en doe an iwerzhoneg ivez.

## Embannadennoù
### unskridoù

* 2004 : Colloquial Breton, the complete course for beginners, Ian Press
* 2005 : Yezh ar vugale, kenskrivet gant Soaz an Tieg, An Alarc'h
* 2009 : Le breton pour les nuls, First Editions
* 2016 : Le breton, guide de conversation pour les nuls, kenskrivet gant Gwendal Denis ha Martial Ménard
* Traoù kouer (Priz Langleiz)

### pennadoù

* Hervé Le Bihan, Histoire graphique de la langue bretonne : la question de la norme, Lengas, 86 | 2019. Braslennet d'an 18 a viz C'hwevrer 2024.

## Troidigezh

* 2013 : « Le dialogue entre Arthur roi des Bretons et Guynglaff », troet e galleg diwar An Dialog etre Arzur Roe d’an Bretounet ha Guynglaff, Travaux d'Investigation et de Recherche.

## Liammoù diavaez

* (fr) Fichenn Herve Le Bihan war lec'hienn Skol-Veur Breizh-Uhel. Kavet : 21 Mezheven 2019.
# Hertevineg

Ur yezh semitek eus is-skourr yezhoù aramaek ar reter eo ar hertevineg (hértevin, ) komzet gant tro-dro da 1.000 den d'ar muiañ e Turkia (Azia) (1999).
Ginidik e oa ar yezh-mañ eus Proviñs Siirt met aet eo kuit an darn varasñ eus an dud di o vont betek ar c'hornôg.
Teir rannyezh ez eus:
* Artoneg (arton pe hertevineg rik)
* Oumrayeg (umraya)
* Jineteg (jinet)
Implijet e vez al lizherennek siriek evit ober gant ar yezh-mañ dre skrid.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aramaek
# Hertz (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hertz, ouzhpenn bezañ un unanenn fizik, zo un anv-tiegezh alamanek.

## Tud
### XVIIvet kantved

* Naftali Hertz (fl. 1648), pe Rabbi Naftali Hertz Ben Ya’acov Elchanon

### XIXvet kantved

* Henrik Hertz (1797–1870), skrivagner danat
* Wilhelm Hertz (1835–1902), skrivagner alaman
* Heinrich Rudolf Hertz (1857–1894), fizikour alaman, tad an "hertz".

### XXvet kantved

* Rudolf Hertz (1897-1965), keltiegour alaman
* Alfred Hertz (1872–1942), soner alaman
* Gustav Ludwig Hertz (1887–1975), fizikour alaman
# Herve (anv-badez)

Herve zo un anv-badez brezhonek, deuet diwar anv Sant Herve, unan eus sent vrezhon ar VI$^{vet}$ kantved.

## Orin

* Dont a rafe eus Haiarn Bev ("houarn bev").
* Gallout a rafe bezañ kemmesk a-wechoù, en anv gallek, gant un anv a orin germanek, a oa Charivius e latin. Ar stumm latin all Herveus a c'hallfe bezañ an hini brezhonek gwir.

## E yezhoù all

* Hervé, e galleg
* Komprenet e vez Harvey gant ar saoznegerien. N'eo ket sur e vije an anv brezhonek a zo da gompren atav e-barzh Harvey pe Hervey.

## Tud
### Brazil

* Hervé Cordovil, soner

### Breizh

* Herve, beskont Leon, en XII$^{vet}$ kantved,
* Herve Abalan, skrivagner leonat,
* Hervé Budes de Guébriant, ijinour gounezoniour ha politikour
* Hervé Jaouen, romantour gallek,
* Herve Kere, skolaer
* Herve Kerrain, troour brezhonek, kensaver Roudour,
* Herve Latimier, skrivagner er gelaouenn Al Liamm
* Hervé Pellois (1951), politikour
* Herve Riel, moraer
* Herve Seubil gKernaudour, barzh ha yezhoniour

#### Evel anv-tiegezh

* Edmond Hervé, bet maer Roazhon, senedour.
* Gustave Hervé (Brest 1871 - Paris 1944) politikour gall, sokialour da gentañ, faskour goude
* Mark Hervé, politiker breizhat, mab da Edmond Hervé
* Laurent Hervé (1976), marc'hhouarner

### Bro-C'hall

* Herve, pe Charivius hervez ar stumm latin, kont Maine war-dro ar bloavezhioù 720
* Hervé IV de Donzy, kont Nevers en XIII$^{vet}$ kantved
* Hervé de Nédéllec
* Hervé Bazin, skrivagner gall eus Anjev
* Hervé de Charette, politikour gall eus Anjev
* Hervé Le Bras (1943), poblañsour
* Hervé Morin, politikour gall, prezidant rannvro Normandi.

#### Anv-tiegezh

* Pascal Hervé (1964), marc'hhouarner gall.

### Kembre

* Herve le Breton (marvet e 1131), eskob Bangor, a vije bet genidik a Vreizh .

## Pennadoù kar

* Sant-Herve
* Hervey
# Hertfordshire

Hertfordshire :
| Banniel Hertfordshire | |
| Ranvro | Reter Bro-Saoz |
| Gorread | 1,643 km² |
| Poblañs | 1,078,400 |
| Stankted ar boblañs | 656 annezad/km² |
| Distrigoù ||
| Three Rivers Watford Hertsmere Welwyn Hatfield Broxbourne Reter Hertfordshire Stevenage Norzh Hertfordshire St Albans Dacorum ||
Hertfordshire (distaget /ˈhɑːtfədʃɪə/ pe /ˈhɑːfərdʃə/) zo ur gontelezh eus Bro-Saoz, e reter ar vro. Hertford eo ar benngêr anezhi.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Hertfordshire
# Hertz

    Evit implijoù all, gwelet Hertz (disheñvelout).
An hertz (arouez : Hz) eo an unanenn deveret eus ar Reizhiad unanennoù etrebroadel (SI) evit muzuliañ an talmoù, da lavarout eo an niver a luskelladoù dre eilenn. Kevatal eo an hertz gant 1 talm dre eilenn (s$^{−1}$, 1/s).
Diwar anv ar fizikour alaman Heinrich Rudolf Hertz (1857–1894) en deus kaset labourioù skiantel a-bouez war dachenn an elektromagnetegezh ez eo bet anvet an unanenn.

## Skouerioù

* 50 Hz eo talm red pebeilat rouedad an tredan 230V en Afrika, en Azia hag en Europa, da lavarout eo e vez tuginet bleinegezh (+ pe -) ar bonnoù 50 gwezh bep eilenn. Un talm a 50 Hz a dalv ez eus 100 kemm dre eilenn, pep bonn a vez muiel (+) 50 gwezh ha leiel (-) 50 gwezh bep eilenn.
* Muzuliet e vez uhelder ar sonioù gant an niver a zaskrenoù dre eilenn (e-touez traoù all). An notenn sonerezh La4 dave a dalm da 440 Hz ; ar frekañs-se eo a vez roet gant ar bondon, ar c'hentonerioù elektronek ha gant ton ur pellgomzer.
* Gouest eo divskouarn un den yac'h da glevout sonioù en ur skalfad ker boud ha 20 Hz ha ker skiltr ha 20 kHz (20 000 Hz).
* Skignet e vez ar gwagennoù skingomz dre e gouluz talm war ur vandenn etre 80 MHz ha 108 MHz (80 x 10$^6$ – 108 x 10$^6$ Hz).
* E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980, kewerier un urzhiataer hiniennel a dalme etre 1 MHz hag 8 MHz. Hiziv an deiz (2021), un urzhiataer hezoug boutin a dalm da 2 GHz (2 x 10$^{12}$ Hz), da lavarout ur c'helchiad diazez 0,5 ns.
* Etre 400 THz (400 x 10$^{12}$Hz) ha 484 THz (480 x 10$^{12}$Hz eo talm ar gouloù ruz zo ).

## Lieskementoù ha ranngementoù en SI

* Etrebroadel eo an anvioù ivez.
Lieskementoù :
| Kementad | Anv | Arouez |
| x 10$^1$ | decahertz | daHz |
| x 10$^2$ | hectohertz | hHz |
| x 10$^3$ | kilohertz | kHz |
| x 10$^6$ | megahertz | MHz |
| x 10$^9$ | gigahertz | GHz |
| x 10$^{12}$ | terahertz | THz |
| x 10$^{15}$ | petahertz | PHz |
| x 10$^{18}$ | exahertz | EHz |
| x 10$^{21}$ | zettahertz | ZHz |
| x 10$^{24}$ | yottahertz | YHz |
Ranngementoù :
| Kementad | Anv | Arouez |
| x 10$^{−1}$ | decihertz | dHz |
| x 10$^{−2}$ | centihertz | cHz |
| x 10$^{−3}$ | millihertz | mHz |
| x 10$^{−6}$ | microhertz | µHz |
| x 10$^{−9}$ | nanohertz | nHz |
| x 10$^{−12}$ | picohertz | pHz |
| x 10$^{−15}$ | femtohertz | fHz |
| x 10$^{−18}$ | attohertz | aHz |
| x 10$^{−21}$ | zeptohertz | zHz |
| x 10$^{−24}$ | yoctohertz | yHz |

## Notennoù

* ↑ (fr) Le Système international d'unités (SI), pajenn 24
* ↑ (en) FM Frequency Modulation ; (fr) MF Modulation de Fréquence.
# Herve

Herve zo unan eus sent vrezhon ar VI$^{vet}$ kantved.

## E vuhez

Mab e vije bet da Houarvian, ur barzh eus Enez Vreizh dimezet da Riwanon, eus Arvorig. Ganet dall e oa bet, e Gwitevede, war-dro 525. Abred e varvas e dad ha mont a reas e vamm pell dioutañ. En em gavout a reas ar paotrig gant e eontr, sant Urfol, e Plouvien. Goude e studioù e vevas Herve en ur peniti e Treouergad, e-pad ur pennad, gant ur bleiz doñvaet gantañ. Buan avat e voe diskibled ouzh e heul. Sevel a reas ur manati e-kichen Plouider, en ul lec'h a voe anvet diwezhatoc'h Lanhouarne, diwar e anv (Houarnev = Herve). Mervel a reas en e vanati e 568 pe 575. Kaset e voe e relegoù da Vrest, e 878, gant aon rak tagadennoù ar Vikinged, ha goude se da Naoned. Kollet e voent da vare an Dispac'h gall.
Bras eo e vrud e Breizh. Patron ar varzhed hag ar sonerien eo sant Herve, rak barzh e oa evel e dad. Gantañ e vije bet savet Kantik ar baradoz.
Pedet e vez a-enep kleñvedoù an daoulagad hag a-enep ar bleizi. Enoret e vez e parrez Sant-Herve, e-kichen Uzel, hag ivez e Lanhouarne, e Bro-Leon. Lidet e vez e ouel d’ar 17 a viz Mezheven.

## Levrlennadur

* St-Hervé. Vie et culte, gant Bernard Tanguy, Job an Irien, Saik Falc'hun, Trelevenez, emb. Minihi Levenez, 1990, 144 p. (ISBN 2-908230-02-X)

## Pennadoù kar

* Herve (anv-badez)

## Liammoù diavaez

* Herve ar mezeg-loened, gant G. Millour
* Saint Herve, Catholic forum, e saozneg
* Herve of Brittany, British orthodox, e saozneg

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Hervez ar richenn e vije bet debret azen sant Herve gant ur bleiz, pa oa o stlejañ un arar. War urzh ar sant e teuas ar bleiz da gemer plas an azen, da sikour Herve da echuiñ arat an douar.
* ↑ (fr) Kantik ar baradoz / Jezuz, pegen braz ‘ve, Kan Iliz
* ↑ (br) Eflamm Caouissin, 17 a viz Mezheven : SANT HERVE, ABAD, Ar Gedour, 17 a viz Mezheven 2023
# Herve (kont Maine)

Herve, pe Charivius, a oa un dug frank, dux Cenomannicus, da lavarout eo dug pe kont ar Mañs, en VIIIvet kantved. Mab d'ar c'hont Roger, kentañ kont ar Mañs. An eil eus konted ar Mañs eo eta. E 723 e taolas e grabanoù war madoù eskob ar Mañs, eskopti ha manatioù, pa varvas an eskob Herlemund, ha lakaat a eure e vab dizesk Gauciolenus da eskob. N'ouzer ket pedavare e varvas, met chom a reas e vab e penn an eskopti betek 771.

## Levrlennadur

* Smith, Julia M. H. Province and Empire: Brittany and the Carolingians. Cambridge University Press: 1992.
# Psittinus cyanurus

Psittinus cyanurus :
| Psittinus cyanurus, luc'hskeudennet e Kuala Lumpur Bird Park (Malaysia). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Genad : | Psittinus |
| Anv skiantel ||
| Psittinus Blyth, 1842 ||
| Anv skiantel ||
| Psittinus cyanurus (Forster, 1795) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psittinus cyanurus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae. Ar spesad nemetañ er genad Psittinus an hini eo.
Anvet e voe Psittacus cyanurus (kentanv) da gentañ-penn (e 1795) gant an naturour alaman Johann Reinhold Forster (1729-1798).

## Annez

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Borneo, Malezia ha Sumatera :
* Psittinus cyanurus abbotti, en inizi Simeulue ha Siumat (er-maez da walarn Sumatera),
* P. c. cyanurus, (Forster, 1795), eus kreisteiz Myanmar ha kreisteiz Thailand da Sumatera ha Borneo,
* P. c. pontius, en inizi Mentawai (er-maez da walarn Sumatera).

## Liammoù diavaez

* (en) Psittinus cyanurus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Psittinus cyanurus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittinus cyanurus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Psophia crepitans

Psophia crepitans :
| Psophia crepitans Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Psophiidae |
| Genad : | Psophia |
| Anv skiantel ||
| Psophia crepitans Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psophia crepitans a zo ur spesad e-touz ar c'hwec'h a ya d'ober kerentiad ar Psophiidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous e koadeier Amazonia (Brazil, Guyana, Gwiana c'hall, Kolombia, biz Perou, Surinam ha Venezuela).

## Daveoù

* BirdLife International (2004). Psophia crepitans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Kavet war 11 May 2006.
* Birds of Venezuela by Hilty, ISBN 0-7136-6418-5
# Psophiidae

Psophiidae :
| Psophia leucoptera. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Psophiidae |
| Genad : | Psophia |
| Anv skiantel ||
| Psophia Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psophiidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned hag a vez renket en urzhiad Gruiformes. Psophia eo ar genad nemetañ ennañ.

## Spesadoù

3 spesad a zo er c'herentiad-mañ:
* Psophia crepitans
* Psophia leucoptera
* Psophia viridis
# Psyc'he

Psyc'he, pe Psike (latin : Psyche ; henc'hresianeg : Ψυχή Psykhế) zo anv un doueez a zo personeladur an ene.

## Orin

Kentañ meneg eus Psyc'he a gaver er romant Asinus aureus (an azen alaouret), skrivet gant Lucius Apuleius Madaurensis (pe Platonicus) en II$^{vet}$ kantved, pe, resisoc'h, en ur gontadenn a zo e-kreiz ar romant.

## Kontadenn Apuleius

Emañ kontadenn Kupidon ha Psyc'he war-dro kreiz romant Apuleius ha kement hag ur bempvedenn anezhañ a ya ganti. Kontet eo ar romant gant un den, anvet Lucius. Troet eo en azen dre un taol hud aet a-dreuz. Goude un toullad avanturioù e tro da zen en-dro goude debriñ roz. Damheñvel eo istor Psyc'he : ranellded, kastiz, amprouennoù.
Psyc'he, ur goantenn a briñsez, zo ken koant ma sav gwarizi en doueez Afrodite. Div c'hoar goant he deus, met koantoc'h eget an doueez n'int ket.

## Arz

* Psyché surprend l'Amour endormi, gant Louis Jean François Lagrenée, 1769
* Psyché ranimée par le baiser de l'Amour, anavezet ivez evel Ar Pok, delwenn Antonio Canova, e Mirdi al Louvre, Pariz.

## Notennoù

* ↑ Maodez Glanndour, Kregin-mor, 1987, p. 222, meneget e Dictionnaire classique français-breton, Levrenn VIII, 1992, pennad Psychée
* ↑ Harrison, "Cupid and Psyche," Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome, p. 338.
* ↑ Entry on "Apuleius," in The Classical Tradition (Harvard University Press, 2010), pp. 56–57.
# Pskov

Pskov (ruseg : Псков) a zo ur gêr e Rusia. Poblet eo gant 207 000 a dud (e 2014).
# Psyché

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Psyché (Psiche pe Psic'he e brezhoneg) zo anv meur a oberenn c'hallek.

## Orin

Diwar anv Psiche, e mojennoù kozh Hellaz.

## Arz

* Psyché, anavezet ivez evel Ar Pok, gant Canova.
* Psyché, eoullivadur gant Berthe Morisot.
* L'enlèvement de Psyché, gant William Adolphe Bouguereau e 1895.

## Sonerezh

* Psyché (1671), trajedienn-koroll gant Molière, Pierre Corneille ha Philippe Quinault, ton gant Lully.
* Psyché (1678), c'hoarigan gant Lully, levrig gant Thomas Corneille.
* Psyché (1857), fentc'hoarigan gant Ambroise Thomas, levrig gant Michel Carré ha Jules Barbier.
* Psyché (1886–88), barzhoneg simfoniel gant César Franck.
* Psyché (1914), barzhoneg simfonie gant Louis Vierne.
* Psyché (1954), koroll gant Maurice Thiriet.
# Psittacus timneh

Psittacus timneh :
| Psittacus timneh. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Genad : | Psittacus |
| Anv skiantel ||
| Psittacus timneh Fraser, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psittacus timneh a zo ur spesad perokeded eus ar c'herentiad Psittacidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Psittacus timneh princeps, Alexander, 1909, en Enez Príncipe,
* P. t. timneh, Fraser, 1844, eus kreisteiz Ginea da Sierra Leone, Liberia, Mali ha kornôg Aod an Olifant.

## Liammoù diavaez

* (en) Psittacus timneh war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Psittacus timneh war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacus timneh (lennet e-barzh d'ar 25 a viz C'hwevrer 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Psittiparus

Psittiparus :
| Psittiparus gularis, luc'hskeudennet en Arunachal Pradesh (India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sylviidae |
| Anv skiantel ||
| Psittiparus Hellmayr, 1903 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psittiparus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1903 gant an evnoniour aostrian Carl Eduard Hellmayr (1878-1944).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Psittiparus bakeri
** P. b. bakeri ha magnirostris,
* Psittiparus gularis
** P. g. fokiensis, gularis, hainanus, laotianus, rasus ha transfluvialis,
* Psittiparus margaritae,
* Psittiparus ruficeps.
O c'havout a reer en Azia, eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sylviidae/Psittiparus (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Ebrel 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Jean-Michel Charlier

Jean-Michel Charlier a zo ur senarier bannoù-treset eus Belgia, ganet e Liège d'an 30 a viz Here 1924 ha marvet e Pariz d'an 10 a viz Gouhere 1989. Unan eus brudetañ senarierien ar "Skol BT gall-ha-belgian" eo, ha moarvat an hini brudetañ evit an istorioù gwirvoudel, gant istorioù luziet ha kaset war-raok eus ar c'hentañ, stag alies ouzh keleier o mare. Labouret en deus dreist-holl evit ar c'helaouennoù Spirou ha Pilote.

## Rummadoù pennañ

A-douez e labour e c'haller menegiñ dreist-holl:
* Blueberry, treset gant Jean Giraud. Ur western.
* Buck Danny, treset gant Victor Hubinon. Istorioù karrnijerien eus an US Navy.
* Tanguy et Laverdure, treset gant Albert Uderzo, Jijé, ha reoù all c'hoazh, karrnijerien eus an aerlu gall.
* La Patrouille des Castors, treset gant MiTacq. Istorioù skouted.
* Jacques Le Gall, treset gant MiTacq, istorioù ur c'hrennard.
* Barbe-Rouge, treset gant Victor Hubinon. Istorioù pirated.
* Marc Dacier, treset gant Eddy Paape. Istorioù ur reporter.

## Liammoù diavaez

* (fr)
# Jean-Michel Mahe

Jean-Michel Mahe zo skrivagner ha troer brezhoneg. E Bro-Naoned, er Briwer emañ o chom.

## Oberennoù
### Troidigezhioù

* Koulm ar marv, gant Peter Tremayne, Aber, 2010.
* Absolvenn dre vuntr, gant Peter Tremayne, An Alarc'h, 2012.
* Kegid d'ar gousperoù, gant Peter Tremayne, Aber, 2014
* Marv an arc'heskob, gant Peter Tremayne, An Alarc'h, 2016.
* Marc'heger ar Marv, gant Peter Tremayne, An Alarc'h, 2019.
# Jean-Paul

Jean-Paul zo un anv-badez gallek, unan eus an anvioù kevrennek savet diwar an anv-badez Jean.

## Orin

Savet eo diwar an anvioù gallek Jean, anv unan eus an Ebestel, ha Paul, anv ur sant all meneget en Oberoù an Ebestel.

## Yezhoù all

* Yann-Baol e brezhoneg
* John Paul e saozneg
* Joan Pau, e katalaneg
* Gianpaolo en italianeg

## Tud
### Breizh

* Jean-Paul Ollivier, kazetenner arbennik war ar marc'hhouarnerezh
* Jean-Paul Moisan, mezeg hag embreger

### Bro-C'hall

* Jean-Paul Marat (1743-1793), dispac'hour
* Jean-Paul Sartre (1905-1980), prederour, romantour ha difretour politikel
* Jean-Paul Belmondo, aktour
* Jean-Paul Gaultier, stilour

## Pennadoù kar

* Jean Paul, skrivagner alaman
* Jean
* Paul
# Jean-Paul Alègre

Jean-Paul Alègre a zo ur skrivagner dramaour gall ganet e 1951.
Abaoe meur a goulzad, hag hervez stadegoù ar Fédération nationale des compagnies de théâtre et d’animation, unan eus ar skrivagnerien vev ar c'hoarietañ e Bro-C'hall.
Troet eo bet e skridoù en un ugent yezh bennak (saozneg, japaneg, ruseg, arabeg, gresianeg, spagnoleg, brezhoneg...) ha kavet e vezont e tregont bro. Prezidant ar "Centre des Bords de Marne au Perreux" eo.

## Embannadur

E holl bezhioù-c'hoari zo embannet en ti-embann "Éditions de l'Avant-Scène" hag e ti "Lansman Éditeur". "La Ballade des planches" zo unan eus e destennoù. Un dastum a meur a bezhioù berr hag a vez oc'h en em c'houlennata war bed ar c'hoariva. Kejet 'vez gant komedianed o prientiñ an traoù diwezhañ a-raok un abadenn, re all hag a vez o pleustriñ gant ul leurenner strizh-tre, ha re all c'hoazh hag a vesk ar wirionez gant burzhud ar c'hoariva … Unangomzoù a zo ivez : ar "complainte du tube de fond de teint", kan paotr al luc'hvanner… embannet eo bet an destenn-mañ e 1996 ha c'hoariet eo bet meur a-wech abaoe… Troet ha c'hoariet ez eus bet lod eus ar pezhioù bihan-se e brezhoneg gant Strollad Kallag evit an arvest anvet "Tro d'ar jeu".

## Prizioù

Resevet en deus ar "Prix de Lyon des Auteurs de Théâtre" evit Lettres croisées, e 2003, ha roet eo bet dezhañ ar "Prix Emile Augier" gant an Académie française, evit Agnès Belladone, e 2004, ur priz hag a drugareka evit un oberenn drama.
Un toullad eus e destennoù a zo adimplijet el levrioù skol ha graet ez eus bet meur a studiadenn Skol-Veur diwar e benn.
Jean-Paul Alègre a zo oberiant ivez e buhez ar c'hoariva, dre ma 'z eo Prezidant ar Centre des bords de Marne, leurenn kendivizet, kemplezh sevenadurel vras eus Reter Pariz. Dilennet eo bet da brezidant an EAT (Ecrivains Associés du Théâtre) e miz Even 2006 hag addilennet e miz Even 2009. Dilennet eo bet ivez, d'ar 17 a vie Even 2010, merour c'hoariva ar SACD (Société des Auteurs et Compositeurs Dramatiques).
Jean-Paul Alègre a zo "chevalier dans l'ordre des Arts et Lettres". Ministr ar sevenadur, Renaud Donnedieu de Vabres eo en deus roet dezhañ arouezioù ar priz-mañ.