OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Apollo 13

Apollo 13 a oa ar seizhvet kefridi eus ar Programm Apollo hag an trede karget da ziskenn war al Loar. Loc'het e oa ar fuzeenn d'an 11 a viz Ebrel 1970 da 13:13 CST, met ne c'hallas ket ar gefridi bezañ kaset da benn-vat. Tarzhañ a reas ur veol oksigen er modul servij d'an 13 a viz Ebrel ha n'ae ket ar modul-ren en-dro ken. A-drugarez da sikour ar modul-loar e c'hallas an egorlestrad distreiñ war an Douar d'ar 17 a viz Ebrel.

## An egorlestrad

* James A. Lovell, Jr., komandant bourzh
* Jack Swigert, sturier ar modul-ren (anv-kod Odyssey)
* Fred W. Haise, Jr., sturier ar modul-loar (anv-kod Aquarius)

## Pennadoù kar

* Apollo 13 (film)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Krenndanevell eus ar gefridi, lec'hienn an NASA
# Apollodoros

Apollodoros a zo un anv henc'hresianeg, Ἀπολλόδωρος, a dalvez kement ha « prof (δῶρον) digant Apollon» .
Diwezhatoc'h e vo roet anvioù evel Teodoros , Teodora ha Dorotea, « prof digant Doue», diwar Mazhev, en hebreeg .

## Tud

Meur a zen brudet zo bet anvet evel-se:
* Apollodoros Aten, ganet e 180 kent JK a oa yezhadurour, istorour ha dastumer mojennoù ;
* Pseudo-Apollodoros, oberour ar Biblioteka (dastumad danevelloù mojennel) a oa bet lakaet war gont Apollodoros Aten ;
* Apollodoros al livour, livour en Aten e diwezh ar Vvet kantved kent JK, a zegasas gwellaennoù bras en doare da dresañ ;
* Apollodoros Ac'harnai, en deus bevet er IVre kantved kent JK, banker Pasion e oa hag anv zo anezhañ e kalz eus prezegennoù Demosthenes.
* Apollodoros Artemita, un istorour
* Apollodoros Karystos ur skrivagner komediennoù mod nevez en Hellaz kozh, etre 300 kent JK ha 260 kent JK ;
* Apollodoros Gela, ur skrivagner komediennoù mod nevez en Hellaz kozh ;
* Apollodoros Pergamum, unan eus pennañ kelennerien helavarouriezh ar Iañ kantved kent JK ;
* Apollodoros Damas, un tisavour en deus bevet en Impalaeriezh Roman e diwezh ar Iañ kantved hag e deroù an IIl kantved ;
* Apollodoros an Epikurad, oberour Buhez Epikur, kollet eo e oberenn.
* Apollodoros Faleron, an daneveller en diviz sokratek deskrivet gant Platon e-barzh ar Banvez.
* Apollodoros Amfipolis, jeneral makedonian,
* Apollodoros ar Sikiliad, kompagnun Kleopatra
* Apollodoros , ur reder brudet
# Apollodoros (reder)

    Evit an dud all anvet Apollodoros sellit ouzh Apollodoros
Apollodorus (~ Iañ kantved) a oa ur reder makedonian droukchañsus en doa gounezet ar redadeg er C'hoarioù olimpek hag a voe lazhet gant ar c'hurunoù p'edo o vont d'ar gêr. Un epigram a voe savet diwar e benn gant Antipater Thessalonica.
Bep bloaz, e koun dezhañ, e vez redet Δρόμος Απολλοδώρου Hent Apollodoros, e kêrioù Aiani ha Veria en Hellaz .

## Levrlennadur

* Greek Anthology 7.390
* http://www.ipet.gr/veroia/
* Archaeological Museum of Aiane
# Apollo 14

Apollo 14 e oa an eizhvet kefridi eus ar Programm Apollo hag an trede da ziskenn war al Loar. Loc'het e oa ar fuzeenn d'an 31 a viz Genver 1971 ha distreiñ a reas ar glozenn d'an 9 a viz C'hwevrer 1971. Ar gefridi gentañ eo gant ur pal skiantel (dastum maen loar resis en ul lec'h resis) pa oa ur pal teknikel gant ar re a-raok (gouzout diskenn war al loar). Pal ar gefridi e oa ober ar pezh na oa ket bet gallet kas da benn gant Apollo 13, da heul ar gwallzarvoud a c'hoarvezas e-kerzh penn kentañ ar gefridi-se.

## An egorlestrad

* Alan Shepard, komandant bourzh
* Stuart Roosa, sturier ar modul-ren (anv-kod Kitty Hawk)
* Edgar Mitchell, sturier ar modul-loar (anv-kod Antares)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Krenndanevell eus ar gefridi, lec'hienn an NASA
# Apollo del Belvedere

Apollo del Belvedere, anvet ivez Apollo Pitico, eo anv italianek an delwenn roman, e marmor, savet d'an doue Apollon, en II$^{vet}$ kantved, ha brudet da vezañ unan eus kaerañ oberennoù an Henamzer.

## Brud

Daoust ha brudet e oa an oberenn en henamzer n'ouzer ket. Hervez Johann Joachim Winckelmann e ranke bezañ pa oa en em gavet an oberenn e kenkiz an impalaer roman Neron, en devo dispignet bernioù arc'hant da ginklañ e balez.$^,$

## Notennoù

* ↑ Orrells, Daniel. Classical Culture and Modern Masculinity. Oxford University Press, 2011, pp. 20-22
* ↑ Winckelmann, Johann Joachim. Essays on the philosophy and history of art. Continuum International Publishing Group, 2005, p. 312
# Apollo 12

Ar gefridi Apollo 12 a oa unan eus kefridioù ar Programm Apollo. An eil a gasas tud war c'horre al Loar. Padout a reas eus ar 14 a viz Du 1969 betek ar 24 eus ar memes miz. Pradañ a reas an LM e Mor an Tourmantoù.

## An egorlestrad

* Charles “Pete” Conrad, Jr., komandant bourzh
* Richard F. Gordon, Jr., sturier ar modul-ren (anv-kod Yankee Clipper)
* Alan L. Bean, sturier ar modul-loar (anv-kod Intrepid)

## Pennadoù kar

* Programm Apollo

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Apollo 13 (film)

Apollo 13 a zo ur film amerikan graet e 1995 gant Ron Howard a gont ar gefridi egor Apollo 13.

## Sinopsiz

Ar gefridi Apollo 13 a ya kuit gant ur skipaj gant Jim Lovell (astraer arnodetañ an NASA), Fred Haise ha Jack Swigert. Trizekvet kefridi ar programm Apollo eo, hag an trede gefridi a yelo war al Loar, mont kuit a ra d'an 11 a viz Ebrel 1970 e 13h13. Holl a zo mat betek ur gwallzarvoud d'an 13 a viz Ebrel 1970 pa lâr Jim Lovell kreizenn an NASA e Houston a oa bet un tarzherezh a zistruje ur virlenn oksigen. Freuzet e vo ar gefridi hag holl a vo bet graet evit adkas an tri den war an Douar, hep tredan, hep bleinerezh, hep kaout ar gwir c'hwitañ.

## Fichenn dektnikel

* Titl : Apollo 13
* Sevener : Ron Howard
* Scenario : William Broyles Jr. hag Al Reinert
* Produer : Brian Grazer
* Sonerezh : James Horner
* Skeudenniñ : Dean Cundey
* Frammañ : Daniel P. Hanley ha Mike Hill
* Kevredadoù produiñ : Universal Pictures, Imagine Entertainment
* Budjed : $62 000 000
* Bro : Stadoù-Unanet
* Yezh : Saozneg
* Pad : 160 munutenn
* Deiziad mont er-maez :
** Stadoù-Unanet : 8 a viz Even 1995
** Bro-C'hall : 8 a viz Du 1995

## Aktourien

* Tom Hanks : Jim Lovell
* Kevin Bacon : Jack Swigert
* Bill Paxton : Fred Haise
* Gary Sinise : Ken Mattingly
* Ed Harris : Gene Kranz
* Kathleen Quinlan : Marilyn Lovell
* Mary Kate Schellhardt : Barbara Lovell
* Emily Ann Lloyd : Susan Lovell
* Miko Hughes : Jeffrey Lovell
* Max Elliott Slade : Jay Lovell
* Tracy Reiner : Mary Haise
* David Andrews> : Pete Conrad
* Joe Spano : rener an NASA
* Xander Berkeley : Henry Hurt
* Clint Howard : EECOM White
* Loren Dean : EECOM John
* Todd Louiso : FAO White

## Liamm diavez

* (en) Apollo 13 war an Internet Movie Database
# Ahmet Altan

Ahmet Altan a zo ur skrivagner ha kazetenner turk ganet e Ankara e 1950.
E-touez e oberennoù emañ Kılıç yarası gibi (Evel ur gouli kleze) pe Sudaki iz (Roud war an dour).
Labouret en deus evit meur a gelaouenn pe gazetenn evel Hürriyet, Güneş, Milliyet.

## Oberennoù

* Romantoù
** Dört Mevsim Sonbahar (1982)
** Sudaki İz (1985)
** Yanlızlığın Özel Tarihi (1991)
** Tehlikeli Masallar (1996)
** Kılıç Yarası Gibi (1998)
** İsyan Günlerinde Aşk (2001)
** Aldatmak (2002)
** En Uzun Gece (2005)
* Esaeoù
** Gece Yarısı Şarkıları
** İçimizde Bir Yer
** Karanlıkta Sabah Kuşları
** Kristal Denizaltı
** Ve Kırar Göğsüne Bastırırken
# Ahmet Zogu

Ahmet Zogu, ganet Ahmet Muhtar Bej Zogolli (8 a viz Here 1895 - 9 a viz Ebrel 1961), a oa ur politikour eus Albania, bet ministr kentañ (1922-1924), prezidant ar republik (1925-1928) hag erfin roue en anv Zog I$^{añ}$ (1928-1939).
Ganet e voe e Burrel, en impalaeriezh otoman, bremañ e-kreiz Albania, en ur familh pinvidik ha galloudus. Kaset e voe da Istanbul d'ober e studioù a-raok distreiñ d'e vro goude marv e dad ha mont da c'houarnour proviñs Mat, e rannvro Dibër. Goude ar Brezel-bed kentañ e voe gouarnour Shkodër, ministr an diabarzh ha pennkomandant arme Albania.
# Ahmed Ben Bella

Ahmed Ben Bella (arabeg : احمد بن بلة‎) a zo bet ganet d'an 25 a viz Kerzu 1916 e Maghnia en Aljeria ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 2012 en Aljer, e-barzh un tiegezh kenwerzhourien. Ahmed Ben Bella a zo a orin eus Maroko dre e dud hag a oa peizanted eus rannvro Marrakech. Hervez an istorour Omar Carlier, tud Ben Bella a oa Berbered eus familh an Ouled Sidi Rahal.
Ur brogarour aljerian eo bet, unan eus pennoù an Dispac'h Aljeria, politikour ha den a stad.
Kadoriad ar Republik Aljerian adalek 1962 betek miz Mezheven 1965, pa 'z eo bet diskaret gant Boumedienne.
Ahmed Ben Bella a zo ganet d'ar 25 viz Kerzu 1916 e Marnia e-kichen Tlemsen e bro Oran. Marvet eo d'an 11 a viz Ebrel 2012 en Aljer. Ur brezelour eus koulz an dieubidigezh eo bet,ur politikour ha penn stad Aljeria. Bez' e oa Ben Bella unan eus an nav «penn-bras istorel» ar (CRUA) Comité Révolutionnaire d'Unité et d'Action hag ivez eus an FLN, Front de Libération Nationale.
Harzet e voe e-kerzh brezel Aljeria met kemer a reas perzh e dieubidigezh ar vro e penn an FLN ha dont a reas da vezañ kentañ prezidant republik Aljeria demokratel e 1963. Skarzhet e voe diouzh e bost a brezidant republik da heul an taol-stad a c'hoarvezas d'an 19 a viz Mezheven 1965.

## Ahmed Ben Bella prezidant

Merket gant lazhadegoù Setif eus an 8 a viz Mae 1945 mont a ra (PPA) Parti Du Peuple Algérien hag d'an (MTLD) Mouvement pour le Triomphe des Libertés Démocratique eus Messali Hadj.Dilennet eo kuzulier eus e ker e 1947.Ezel eus an OS,rennet gant Hocine Ait Ahmed hag Rabah Bitat,kemer a ra perzh da tagadenn ti-post Oran et 1949 evit kaout arc'hant.E Mae 1950 arestet eo e Alger,barnet kablus eo kondaonet da 7 vloaz toull-bac'h.
# Ahmed Qourei

Ganet e oa bet Ahmed Ali Muhammad Qourei (pe Qureia; أحمد علي محمد قريع, anvet ivez Abou Alaa أبو علاء diouzh e anv brezel) e 1937 e Abu Dis. Dre ziv wech eo bet kentañ ministr Palestina; da gentañ dindan prezidantelezh Yasir Arafat etre Here 2003 hag an 11 Du 2004 evit kempouezañ roll Mahmoud Abbas ha, da c'houde, gant hemañ diwezhañ etre ar 15 Genver 2005 hag an 19 C'hwevrer 2006. E karg eo bet ivez eus ar surentez e diabarzh Aotrouniezh Vroadel Palestina

## Buhez hag oberiantiz politikel

Ganet eo bet e Abu Dis (e-kichen Jeruzalem) d'ar 26 Meurzh 1937 en ur familh un tamm en hec'h aez. E 1968 ez a er Fatah, anezhañ brasañ luskad politikel ha milourel a ya d'ober Aozadur Dieubiñ Palestina (ADP). Bankour eus e vicher, kemer a ra penn skourr ar postadurioù estren an ADP ma vo rener anezhañ e-pad ar bloavezhioù 1970 ha pennrener skourr armerzhel ar strollad. Dre e labour e teuio an ADP da vezañ unan eus implijerien vrasañ Liban. Skarzhet an ADP eus Liban, mont a ra da Dunis da-heul Yasir Arafat e 1982. Dilennet eo e Kengor Kreiz ar Fatah e miz Eost 1989 Kemer a ra perzh en abadennoù kevraouiñ Emglevioù Oslo evel ezel eus ar C'hengor Kreiz. Meur a garg zo bet fiziet ennañ e kabinedoù kentañ Aotrouniezh Palestina en o zouez hini Ministr an Armerzh hag ar C'henwerzh hag hini Ministr an Industriezh. E karg e vo ivez eus ur steuñv diorren evit an tiriadoù palestinat sujet da Bank ar bed e 1993. Gantañ eo bet krouet e 1993 ivez Kuzul Armerzhel Palestina evit an diorren hag an adsavaduriñ (KAPDA) a-benn rastellat skoaziadoù etrebroadel. Nebeut goude eo dilennet e Kuzul Kannaded Palestina.

## Kentañ Ministr

E-kerzh e respet kentañ e kemer lec'h Mahmoud Abbas bet roet e zilez gantañ e-pad prezidantelezh Yasir Arafat.
E-kerzh prezidantelezh Mahmoud Abbas en deus bet savet Qourei ur c'habined nevez d'ar 24 C'hwevrer 2005, goude cheñchamantoù niverus bet goulennoù groñs gant renerien ar Fatah.
An deiz war-lerc'h dilennadeg Kannaded ar 26 Genver 2006 e tisklêr : "Ret eo doujañ da choaz ar bobl. D'ar strollad bet ar muianiver gantañ da stummañ ur gouarnamant nevez"; reiñ a ra e zilez eus e bost ha kemenn a ra trec'h al luskad islamek Hamas er votadeg.
Erlec'hiet eo bet gant Ismail Haniya eus an Hamas.
# Ahmed Sékou Touré

Ahmed Sékou Touré (9 a viz Genver 1922 - 26 a viz Meurzh 1984) a oa ur politikour eus Ginea, bet prezidant kentañ ar vro adalek 1958 betek 1984.
Mab-bihan e oa da Samory Touré hag a stourmas a-enep an trevadennerezh gall en Afrika ar C'hornôg e fin an XIXvet kantved. E 1956 e oa Sékou Touré maer Conakry ha kannad Ginea e bodadenn vroadel Bro-C'hall. Diwar e atiz e voe chouet ouzh de Gaulle gant an engroez pa deuas hemañ da Gonakry. En ur referendom aozet e 1958 e nac'has pobl Ginea an unaniezh-kevelerezh gant Bro-C'hall ha dibabet an dizalc'hiezh a voe ofisiel d'an 2 a viz Here 1958, gant Sékou Touré e penn ar Stad nevez. Debret e voe ar C'hallaoued gant ar c'hwervoni hag e-pad meur a vloaz e klaskjont plantañ reuz er vro he doa kredet talañ oute (rivinañ ekonomiezh Ginea dre pourchas bilhedoù faos, stummañ eneberien bolitikel...).
Sékou Touré a lakaas e plas ur politikerezh marksour (dilezet e 1978) ha roet e voe Priz Lenin ar Peoc'h dezhañ e 1961. E fin ar bloavezhioù 1960 e voe harzet ha bac'het an darn vrasañ eus e eneberien. War-gresk ec'h eas e baranoia ha war-dro 50 000 den a vije bet lazhet e kampoù-bac'h, evel hini Boiro, dindan e ren.
Mervel a reas e Cleveland (Ohio) e-pad un oberatadenn.
g • ka • kePrezidanted Ginea :
* Ahmed Sékou Touré · Louis Lansana Beavogui · Lansana Conté · Moussa Dadis Camara · Sékouba Konaté · Alpha Condé
# Ahmet II

Ahmet II, ganet d'ar 25 a viz C'hwevrer 1643, a voe sultan an impalaeriezh otoman.
Mab e oa da Ibrahim I ha da Hatice Muazzez Sultan.
Ren a reas eus 1691 betek 1695.
Dindan e ren e voe kollet brezel Salankamen, ma varvas ar vizir bras Fazıl Mustafa Pacha, a-enep Aostria.
Mervel a reas Ahmet II d'ar 6 a viz C'hwevrer 1695 en Edirne. War e lerc'h e renas e niz : Mustafa.
| En e raok: Süleyman II | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1691 – 1695 | War e lerc'h: Mustafa II |
# Ahmet III

Ahmet III, ganet d'an 30 a viz Kerzu 1673, a voe sultan an impalaeriezh otoman.
Mab e oa da Mehmet IV ha da Emetullah Rabia Gülnuş Sultan ha breur Mustafa II.
Kregiñ a reas da ren d'an 22 a viz Eost 1703, pa voe skarzhet e vreur diouzh an tron.

## Ren
### Brezel Prout

Disklêriet e voe ar brezel etre Rusia hag an impalaeriezh otoman e 1711.
Renet e oa 100.000 soudard al lu otoman gant ar vizir bras Baltacı Mehmet Pacha. Gant sikour lu Krimea e c'hronnjont ar Rused e Valakia, war bord ar stêr Prout, ha trec'hiñ anezho.
D'an 21 a viz Gouere 1711 e voe sinet ar peoc'h gant feur-emglev Prout. Gant ar feur-emglev-se e tistroe kreñvlec'h Azak d'an Otomaned ha laosket Karl XII, roue Sveden en harlu en impalaeriezh otoman abaoe 1709, da zistreiñ d'e vro.
Da heul an trec'h-se e voe ivez adtapet Mora digant Venezia d'an 22 a viz Eost 1715.

### Feur-emglev Pasaroftcha

Diwar aloubidigezh Mora e krogas ar brezel etre Aostria hag an Otomaned en-dro.
Ar wech-mañ eo an Otomaned a voe trec'het ha da heul feur-emglev Pasaroftcha (1 a viz Gouere 1718) e kolljont Belgrad hag ul lodenn eus Serbia ouzh Aostria hag aodoù Albania, Bosnia ha Dalmatia ouzh Venezia.

### Marevezh an tulipez

Graet e vez marevezh an tulipez eus an 12 vloaz, etre 1718 ha 1730, ma vleunias ar sevenadur, al lennegezh hag an arzoù en impalaerezh.
E-pad ar prantad peoc'h-se e voe digoret ar voullerezh kentañ gant Ibrahim Müteferrika ha kannadourien a voe kaset da Europa evit ar wech kentañ.

## Emsavadeg Patrona Halil

Daoust d'ar prantad a beoc'h e tiwanas un emsavadeg, renet gant Patrona Halil ha Yenitcheried heuget gant ar pompus ha koustus e oa deuet lez an Otomaned da vezañ.
D'an 1 a viz Here 1730 e voe skarzhet Ahmet III diouzh an tron ha lakaet e niz Mahmut da ren.
Mervel a reas Ahmet d'an 1 a viz Gouere 1736.
| En e raok: Mustafa II | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1703 – 1730 | War e lerc'h: Mahmut I |
# Ahmedabad

Ahmedabad (goudjarateg: અમદાવાદ; hindeg: अहमदाबाद) a zo ur gêr veur e stad Gujarat en India. Poblet eo gant 5 571 000 a dud (e 2011).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ahmet Iañ

Ahmet I, ganet d'an 18 a viz Ebrel 1590, a voe pevarzekvet sultan an impalaeriezh otoman.
Mab e oa da Mehmet III ha da Handan Sultan. Ren a reas eus 1603 betek 1617.

## Ren

Eil mab Mehmet III e oa Ahmet met e vreur henañ, Mahmut, a voe lazhet diwar urzh o zad.
Cheñch a reas ar boaz a oa betek-hen da lazhañ breudeur ar sultan nevez hag ul lezenn a savas evit ma vefe hiviziken ezel koshañ ar familh a yafe war an tron goude marv ar sultan bet.
E 1603 e rene c'hoazh ar brezel etre an impalaeriezh otoman hag Aostria. Goude un nebeud emgannoù evit kemer pe adkemer kreñvlec'hioù e voe sinet ar peoc'h etre an div impalaeriezh gant feur-emglev Zitvatorok d'an 11 a viz Du 1606.
Beylik Mibien Ramazan hag a oa dindan dalc'h an Otomaned abaoe 1510 a voe diframmet ent-ofisiel e 1609.
E 1612 e voe sinet ar peoc'h gant Iran gant feur-emglev Nasuh Pacha met torret e voe e 1615 hag ar brezel a renas adarre etre an div vro betek 1618.
Dindan ren Ahmet I e voe savet ar voskeenn Sultanahmet pe moskeenn c'hlas.
Mervel a reas gant an tifuz d'an 22 a viz Du 1617. Mustafa I, e vreur, a bignas neuze war an tron.
| En e raok: Mehmet III | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1603 – 1617 | War e lerc'h: Mustafa I |
# Ahmet Kutsi Tecer

Ahmet Kutsi Tecer (4 Gwengolo 1901 e Jeruzalem – 23 Gouere 1967 en Istanbul) a oa ur skrivagner hag ur politikour turk.
Studioù prederouriezh a reas en Istanbul ha stagañ gant ar vicher kelenner prederouriezh. Goude e labouras e Ministrerezh an Deskadurezh hag eus 1942 da 1946 e voe kannad e Parlamant Turkia. E 1950 e teuas da vezañ kuzulier evit an UNESCO, met distreiñ a reas d'e vicher kelenner goude, betek ar mare ma'z eas e retred e 1966.
Kregiñ a reas da skrivañ barzhonegoù er bloavezhioù 1920, hag embann anezho e kelaouennoù a bep seurt ; e 1932 e embannas ur strobad anezho dindan an titl "Şiirler". Gwerzennoù seizhtroadek e oant, en doare hengounel, hag anv a oa enno eus brogarantez, evel en e bezhioù-c'hoari ivez, embannet gantañ adalek ar bloavezhioù 1940 hag e-lec'h ma kave abeg er strivoù da lakaat Turkia da gemm e giz broioù ar gornaoueg. Labouret en doa ivez war dachenn al lennegezh pobl hag ar c'hontadennoù.
# Armada de Chile

An Armada de Chile eo arme-vor Republik Chile. 25 000 den a zo enni, hag en o zouez 5000 soudard war-droad.

## Gwelet ivez

* Armeoù Republik Chile

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) Lec'hienn ofisiel
# Armagh

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Armagh zo anv saoznek :
* kêr Ard Mhacha e Hanternoz Iwerzhon
* kontelezh Ard Mhacha, zo unan eus c'hwec'h kontelezh Hanternoz Iwerzhon
* meur a gêr en Aostralia, e Kanada hag e Stadoù Unanet Amerika
# Armand Emmanuel du Plessis, dug Richelieu

Armand Emmanuel du Plessis, kont Chinon, dug Fronsac ha diwezhatoc'h dug Richelieu, bet ganet e Pariz d'ar 25 a viz Gwengolo 1766 hag aet d'an Anaon er memes kêr d'ar 17 a viz Mae 1822, a oa ur politikour gall hag a voe Prezidant Kuzul ar Vinistred etre an 20 a viz C'hwevrer 1820 hag ar 14 a viz Kerzu 1821.

## Pennadoù kar

Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall)
# Armand Coupel

Armand Coupel (30 Ebrel 1883 - 7 Mezheven 1966) zo bet dekvet eskob Sant-Brieg ha Landreger goude Emglev 1801, hag an drivet goude an Diforc'h etre ar Stad hag an Iliz. Eil eskob an Aotrou Serrand e oa bet adalek an 29 Kerzu 1945, hag eskob etre an 20 a viz Meurzh 1949 hag an 19 a viz Genver 1961.
Sikouret en devoa Dom Alexis Presse da adsevel abati Itron-Varia Boken. Kemer a reas perzh en distro d'an abati d'ar 27 Eost 1953 eus relegoù sent Breizh miret e sakristi Saint-Jacques du Haut-Pas e Pariz.
E 1960, pa voe embannet Eil sened-meur ar Vatikan, e c'houlennas an Aotrou Coupel gant ar pab Yann XXIII e vefe laket un eskob yaouankoc'h en e blas.
Mont e reas war e leve e 1961 e Lanseeg, e ti kenkiz ar Galon Sakr, e lec'h e yeas da Anaon d'ar 7 Mezheven 1966. Sebeliet eo bet e bered Kumuniezh Krehen.
# Armand Fallières

Armand Fallières (1841–1931) a oa ur politikour gall, hag eizhvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
# Armand Jean du Plessis de Richelieu

Armand Jean du Plessis de Richelieu (Pariz, 9 a viz Gwengolo 1585 – Pariz, 4 a viz Kerzu 1642), kardinal-dug Richelieu ha Fronçac, a oa ur prelad hag un den-a-stad gall, par-a-Frañs ha ministr pennañ Loeiz XIII.
# Arm nukleel

Un arm nukleel a zo un arm nann-henvoazel ma'z implijer energiezh fision nukleel nukleüsoù atomek pounner (uraniom pe plutoniom, pa reer gant bombezennoù A), ha hini re skañv (hidrogen, pa reer gant bombezennoù B) pe dre veskañ an daou fenomen. Lavaret e vez ez eo nann henvoazel an armoù nukleel peogwir ez eo gwall zisheñvel o efedoù distrujañ (kresk ar wrez, skinoù) diouzh re an danvezioù-tarzh boutin. Gant TNT e reer evit muzuliañ nerzh energiezh an armoù nukleel.
Div wech eo bet implijet an armoù nukleel gant arme SUA e-pad an Eil Brezel-bed, da vombezenniñ Hiroshima ha Nagasaki, e Japan. Hervez ar mammennoù e lavarer e voe lazhet etre 110 000 ha 250 000 den gant ar bombezennoù-se.
Hervez enklaskerien SIPRI e oa etre 20 000 ha 50 000 arm nukleel prest da vezañ implijet er bed a-bezh e miz Genver 2011.

## Gwelet ivez

* Bombezadennoù atomek Hiroshima ha Nagasaki
* Tsar Bomba
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Armand

Armand zo un anv-badez gallek a orin germanek.

## Orin

Diwar an anv alamanek Hermann.

## Yezhoù all

* Armant hag Armañs e brezhoneg.
* Armando en italianeg ha spagnoleg.

## Tud
### Breizh

* Armand Tuffin ar Roueri (1751-1793), brogarour breizhat, haroz Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet lesanvet « ar C'horonal Armand » gant an Amerikaned,
* Armand Keravel, stourmer evit ar brezhoneg.

### Bro-C'hall

* Armand Jean du Plessis de Richelieu, kardinal ha politikour
* Armand-Désiré de Vignerot du Plessis-Richelieu, duc d'Aiguillon (1761 – 1800), politikour
* Armand Salacrou, skrivagner
* Armand Colin, embanner

## Lec'hioù

* Vieil-Armand, anv gallek ar menez Hartmannswillerkopf
* Saint-Armand, kumun e Kebek

## Lennegezh

* Armand, suner gwad e romantoù The Vampire Chronicles, gant Anne Rice.
# Aechmophorus

Aechmophorus :
| A. clarkii hag A. occidentalis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Ciconiiformes |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Aechmophorus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aechmophorus a zo ur genad e rummatadur an evned. Bez' ez eo unan eus ar 6 genad plomered a ya d'ober ar c'herentiad Podicipedidae. Bevañ a ra ar plomered-se e Norzhamerika.

## Spesadoù

Daou spesad plomered a zo er genad-mañ:
* plomer Clark (Aechmophorus clarkii)
* plomer ar c'hornôg (Aechmophorus occidentalis)
Ur spesad karrekaet a zo bet kavet:
* (Aechmophorus elasson)
# Aedui

An Aedui (pe Haedui) pe Aedued, (Αἰδούοι en henc’hresianeg) a oa ur bobl eus Gallia Lugdunensis, a oa o vevañ etre ar stêrioù Arar (Saône) ha Liger. En-dro dezho e oa ar Bituriges hag ar Sequani. Bibracte e oa o c’hêr-benn, e-kichen Autun.
A-raok mare Julius Caesar o doa graet emglev gant ar Romaned. Sevel a rejont a-du gant kevre ar pobloù galian a-enep Caesar koulskoude. Met goude faezhidigezh armeoù Verkingetoriks en Emgann Alesia, e voe graet emglev en-dro etre an Aedui hag ar Romaned. Diwezhatoc’h e voe dismantret o c’hêr-benn Bibracte ha lakaat en he lec’h ur gêr hanter-roman hanter-c’halian, Augustodunum (Autun), anvet diwar-lerc'h anv an impalaer Augustus.

## Tud

Un nebeud anvioù tud hag a oa Aedued zo anavezet gant oberenn Caesar ha traoùachoù kavet e Bibracte :
* Dumnorix
* Diviciacos
* Suros
* Julius Sacrovir

## Notennoù

* ↑ Julius Caesar, De Bello Gallico, levrenn VII, pennad 5, ha De Bello Gallico, levrenn I, pennad 12
* ↑ Caesar, De Bello Gallico, levrenn VII, pennad 42