OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Troas

Troas (henc'hresianeg : Τρῳάς Trōiás, Τρωϊάς Trōiás, Τρωάδα, Troáda) a oa ur vro e gwalarn Anatolia an Henamzer. Klotañ a ra gant Ledenez Biga (turkeg : Biga Yarımadası) e proviñs Çanakkale e Turkia hiziv.
Bevennet e oa gant an Dardanelloù er gwalarn, Mor Egea er c'hornôg, hag ar venezieg m'emañ Menez Ida Troia er reter. Div stêr vras zo : ar Scamander (Karamenderes) hag ar Simois, a gember nepell diouzh dismantroù kêr Troia.
# Troazh

An troazh (pe staot, en un doare dibalamour) eo an dourenn a servij da ezteurel an danvezennoù noazus diouzh ar c'horf. Krouet eo an troazh el lounezhi, kaset d'ar c'hwezigell dre ar sanioù-troazh ha skarzhet dre ar c'han-troazh.
Hervez a lavarer e c'haller lenn stad yec'hed un den e liv e droazh:

## Staot

Ur ger dizereat eo staot, hag implijet e vez e troiennoù disprizus.
* staot-marmouz, a vez laret eus kafe sklaer ha fall

## Lavaroù

* Inter fæces et urinam nascimur: Etre kaoc'h ha troazh e vezomp ganet (Sant Eosten)
* E-lec’h ma staot ur c’hi E staot daou pe dri.
* F-troazh, anv graet dre c'hoap eus ar skinwel F3

## Pennadoù kar

* benvegad troazhañ
* staotat
* staotlec'h
# Troad vialis

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad vialis (saoz. vialis case) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma tremen un dra pe un den bennak a-hed ur c'horeenn pe un hent, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "gant", "dre" pe "oc'h implijout" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad vialis gant gant ar yezhoù eskimoek-aleutek, da skouer en inuktitut:
    "iqaluk" ("pesk")
    "qalukkun" ("dre ar pesk"/"oc'h ober gant ar pesk")

## Troadoù tost o ster

| Troad | Ster | Skouer | Yezhoù |
| Perlativel | mont a-dreuz pe a-hed | a-dreuz/dre/a-hed an ti | evenkieg | toc'hareg A & B | warlpirieg | yankunytjatjaraeg |
| Prolativel | mont/tremen a-hed ur c'horeenn pe dre un hent | dre an ti | erzyeg | estonieg | finneg | tlingiteg |
| Prosekutivel | mont a-dreuz pe a-hed | a-hed ar straed | groenlandeg |
| Vialis | dre/gant | oc'h implijout an ti/dre an ti/gant an ti | inuktitut |

## Gwelit ivez:

* Troad prolativel
* Troad prosekutivel
* Troad instrumentel
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troadegiezh Morlu Ukraina

Korfad troadegiezh Morlu Ukraina (ukraineg: Корпус морської піхоти України), brudet ivez evel ar Marines ukrainian (ukraineg: Морська піхота України, romanekadur: Morska pikhota Ukrainy), zo un nerzh kas mor ha skourr eus an nerzhioù lu eus Ukraina abaoe 2023. Ar palioù fiziet en aozadur a zo kas da benn oberiadurioù-kas dre vor, kemer perzh e tagadennoù pe difenn arvorioù. Krouet e 1993 ha betek 2023 e oa ul lodenn eus nerzhioù difenn arvorel Morlu Ukraina. Implijet eo evel harp dour-ha-douar, nij ha douar-ha-douar dre an aer, a-wechoù e-unan met ivez e-liamm gant nerzhioù hag unvezioù an tirlu evit aloubiñ arvorioù, inizi, porzhioù, bazennoù morlu, tachennoù kirri-nij nepell diouzh ar mor ha tagañ kement pal enebour nepell diouzh an arvorioù. Gellout a ra bezañ implijet evel nerzh surentez ha difenn bazennoù morlu, arvorioù strategel, inizi pell ha lec'hioù difenn arvorel. Gellout a ra ivez bezañ un nerzh surentez en tachennoù aloubet.

## Istor

Hendad Troadegiezh Morlu Ukraina a zo unvezioù troadegiezh Flodad Morlu ar Mor Du, ul lodenn eus Morlu Impalaeriezh Rusia.
# Troatad

Ur troatad (ha n'eo ket un troadad) a zo un unanenn hed a wechall, hag a dalveze hervez al lec'hioù etre 250 mm ha 335 mm. An troatad roman a oa kement ha 296 mm well-wazh, ha hini Henegipt 302,4 mm.
E broioù saoznek zo e vez implijet c'hoazh hiziv hag anvet eo "foot" e saozneg, hag abaoe 1960 eo 0,3048 m e hirder resis.
Daouzek meutad a ya d'ober un troatad.
* 6 tt 182.88 cm
* 7 tt 213.36 cm
* 8 tt 243.84 cm
* 9 tt 274.32 cm

## Pennadoù kar

* troad
* meutad
* rahouenn
# Walther von der Vogelweide

Walther von der Vogelweide (war-dro 1170 - 1230) eo ar barzh alamanek brudetañ er Grennamzer.

## Oberennoù

Sed anv un toullad anezhe:
* Herzeliebez vrouwelin
* Ir sult sprechen willekomen
* Ottenton
* Under der linden
* Unmutston
* Palästinalied
* Der Azeton - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Bognerton - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Erste Phillipston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Keiser als Spileman - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Kaiser Friedrichs und Engelbertston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Koenig Friedrichston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Koenig Heinrichston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Leich - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Leopoldston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Meisnerton - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Ottenton - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Reichston um 1200 - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Unmutston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Wiener Hofton - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Der Zweite Phillipston - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Fruehe Lieder bis 1198 - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Ich sach mit mînen ougen - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Ich saz ûf einem Steine - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Ir sult sprechen willekomen - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Lieder bis 1203 - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Lieder bis 1205 - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Lieder bis 1220 - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Lieder der neuen Minne - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Maedchenlieder - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
* Spaete Lieder - eLibrary Austria (elib austria etxt in German)
# Wamba (roue)

Wamba a oa roue ar Vizigoted (672-680) e Spagn er VII$^{vet}$ kantved war-lerc'h Recesvinto.

## Istor

D'ar 1añ a viz Gwengolo eus ar bloaz 672 e oa bodet uhelidi vizigot e kêriadenn Gertici, pe Gérticos, e-lec'h ma oa marvet ar roue Recesvinto, hag eno e voe roet ar gurunenn da Wamba. Diwar neuze e vije bet roet anv ar roue nevez d'ar gêriadenn a zo hiriv Wamba, e proviñs Valladolid.
Goulenn a reas Wamba bout kurunennet en Toledo, evit ma ne vije ket arvar war e c'halloud. Eno e voe roueet d'an 20 a viz Gwengolo gant an eskob Quirico en iliz San Pedro y San Pablo.
War e lerc'h e renas Ervigio.
# Wambaix

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Wambaix |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Wambaix en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Carnières |
| Kod INSEE | 59635 |
| Kod-post | 59400 |
| Maer | Bruno Cardon |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,17 km² |
| Led | 50° 07' 47" Norzh |
| Hed | 03° 18' 21" Reter |
| Uhelder kreiz | 102 m |
| Uhelder bihanañ | 75 m |
| Uhelder brasañ | 123 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 302 (2007) |
| Stankter | 50 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Wambaix a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr ha monumant ar re varv

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: ur c'harr-nij DH5 eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet a gouezhas e Wambaix goude un emgann ouzh un nijerez alaman Jasta 12 d'an 18 a viz Gwengolo 1917. Douaret e voe an nijour saoz e bered alaman Wambaix ha kaset e voe e vez da Honnechy British Cemetery war-lerc'h
. Ur c'harr-nij Fokker D VII eus an aerlu alaman a voe kaset d'ar strad e Wambaix gant un nijerez SUAat Sopwith Camel eus an 148vet Aero d'an 3 a viz Here 1918. Ne voe ket lazhet an nijour alaman. Goude emgannoù start ouzh an Alamaned e voe kemeret Wambaix gant 2vet Batailhon eus ar Coldstream Guards (tirlu ar Rouantelezh-Unanet) d'an 9 a viz Here 1918.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Wambaix Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 5 |
| Hollad | 5 |
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ, unan anezhe e miz Eost 1914, ar re all e miz Here 1918.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Jean-Marie Tordoit | | - |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ British genealogy
* ↑ The aerodrome
* ↑ Coldstream Guards
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Waltraud

Waltraud zo un anv-badez alamanek.
# Wamba (Valladolid)

Wamba zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.

## Istor

D'ar 1 añ a viz Gwengolo eus bloaz 672 e oa bodet uhelidi vizigot e kêriadenn Gertici, pe Gérticos, e-lec'h ma oa marvet ar roue Recesvinto, hag eno e voe roet ar gurunenn da Wamba. Diwar neuze e vije bet roet anv ar roue nevez d'ar gêriadenn.
# Wambercourt

Kumunioù Frañs :
| Anv | Wambercourt |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Hesdinois |
| Kanton | Hesdin |
| Kod INSEE | 62871 |
| Kod post | 62140 |
| Maer | Jean-Paul Beaujois |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,06 km² |
| Led | 50° 24' 46" Norzh |
| Hed | 02° 01' 28" Reter |
| Uhelder kreiz | 39 m |
| Uhelder bihanañ | 35 m |
| Uhelder brasañ | 118 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 216 (2007) |
| Stankter | 35 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Wambercourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Douaroniezh

* War lez ar Planquette emañ Wambercourt.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Wambouleg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù kirantiek ar c'hornôg eo ar wambouleg (tchouraseg,chourase, tsaurasya pe ombule) komzet gant ur 5 000 a dud (1991) e Nepal.
Div rannyezh a zo:
* Bonoueg (bonu)
* Ouboueg (ubu)

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Walton (Powys)

Walton zo ur gêriadenn eus Kembre, e reter Powys. E kumuniezh Pencraig emañ.
N'eus stumm kembraek ebet da anv ar gêriadenn hag a zeu eus an hensaozneg : Wealas-tun, da lavaret eo "kêr ar Vrezhoned" pe "kêr ar Gembreiz" eo stumm koshañ an anv. Emañ Walton etre Maesyfed ha Llanandras, un tammig er c'hornôg da harzoù Bro-Saoz.
# Wamba

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Wamba zo anv meur a dra.
# Sant-Yowan-an-Enez

Sant-Yowan-an-Enez :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Saent-Jóan |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Jouan-de-l'Isle |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Kaon |
| Kod kumun | 22305 |
| Kod post | 22350 |
| Maer Amzer gefridi | Gilles Coupu 2021-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)Lec'hienn an ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 482 ann. (2020) |
| Stankter | 60 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 16′ 06″ Norzh 2° 09′ 28″ Kornôg / 48.2683, -2.1578 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 105 m bihanañ 52 m — brasañ 131 m |
| Gorread | 8,09 km² |
| Sant-Yowan-an-Enez ||
| kemmañ |
Sant-Youan-an-Enez, pe Sant-Youan-war-Renz zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez ar Renk emañ Sant-Yowan.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 28 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,20 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe daou soudard eus ar gumun e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914: unan e Charleroi, soudard e oa er 25vet Rujumant Troadegiezh, an hini all e Jemeppe-sur-Sambre, soudard e oa er 48vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.
* Ar velin.
* Ar c'halvar hag ar c'hoc'hu.
* Melin ar C'hoadoù.
* Ar c'halvar.
* Ar c'hoc'hu.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn an ti-kêr

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Geriadur Hemon-Huon, 1978, 1993, pajenn 710.
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Yoasin

Sant-Yoasin :
| Un ti giz ar Briver war enez Fédrun. ||
| Anv gallaouek | Saent-Joacein |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Joachim |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | Pontkastell-Keren (pennlec'h) |
| Kod kumun | 44168 |
| Kod post | 44720 |
| Maer Amzer gefridi | Raphaël Salaün 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Bro velestradurel | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Lec'hienn Web | www.saint-joachim.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 109 ann. (2020) |
| Stankter | 48 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 59″ Norzh 2° 11′ 58″ Kornôg / 47.3830555556, -2.19944444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 6 m bihanañ 0 m — brasañ 9 m |
| Gorread | 86,22 km² |
| Sant-Yoasin ||
| kemmañ |
Sant-Yoasin (Saint-Joachim e galleg) a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Pontkastell-Keren, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Gerdarzh

* Diwar un adstumm d'an anv Joakim.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Sant-Yoasin e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Mouster-al-Loc'h hag e Bann Gwenrann. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Savenneg. Lakaet e voe e Kanton Pontkastell-Keren e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 156 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,73% eus he foblañs e 1911.

#### Trevadennoù
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun hervez plakennoù ar re varv en iliz katolik.

#### Film

* E Sant-Yoasin e oa bet troet ar film La Brière gant ar filmaozour gall Léon Poirier adalek miz Meurzh betek miz Mezheven 1924.

## Brezhoneg

* E-kerzh ar bloavezhioù 1930 e votas kuzul-kêr Sant-Yoasin ur gouestl evit kelenn ar brezhoneg er skolioù, diwar atiz al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Mirdi ar wreg nevez.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered Sant-Yoasin :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Marc Justy | Strollad Komunour Gall |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2020 | Marie-Anne Halgand | Strollad Sokialour Gall |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Yoasin
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb

## Liammoù diavaez

* Mirdi ar wreg nevez
# Sant-Yann-ar-Gwilen

Sant-Yann-ar-Gwilen :
| Ar maerdi hag an iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Saent-Jan-sur-Vilaèyn |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Jean-sur-Vilaine |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Kastell-Geron |
| Kod kumun | 35283 |
| Kod post | 35220 |
| Maer Amzer gefridi | Marc Fauvel 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | https://www.stjean-vilaine.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 368 ann. (2020) |
| Stankter | 127 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 07′ 01″ Norzh 1° 21′ 39″ Kornôg / 48.116944, -1.360833 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 70 m bihanañ 42 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 10,73 km² |
| Sant-Yann-ar-Gwilen ||
| kemmañ |
Sant-Yann-ar-Gwilen (Saint-Jean-sur-Vilaine e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* War-lez ar Gwilen emañ Sant-Yann.

## Anv

* Jean-Yves Le Moing (1990) ː Sancti Johannis super Vicenoniam, 1211 ː

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 26 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,90 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Virton e Belgia: unan a oa er 124vet Rujumant Troadegiezh, egile er 130 Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz
* Talbenn,
* Nev.
* Keur hag aoter-vras.
* Kador-prezeg.
* Moonumant ar re varv hag "Intron Varia a Druez".
* Aoter ha stern-aoter ar Rozera.
* Delwenn Sant Yann-Vadezour .
* Delwenn Sant Loeiz.
* Iliz katolik "Sant Yann-Vadezour ".
* Chapel ar vered, 1756.
* Kastell La Hamonaye.
* Maner ar Chaoser hag e chapel "Sant Loeiz".
* Ti an Touribelled.
* Feunteun "Sant Laorañs".
* Derwenn Dieu-le-Fit, rummet "gwezenn dibar".
* Ar c’halvar er vourc’h.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù ha gwerenn livet, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Beaucé Aotrounez la Fontenelle | En argant e erez en sabel, pigoset hag iziliet en gul, e sourinan en aour |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Dihellaoueg Mérimée|IA00130755
* ↑ (fr)Dihellaoueg Mérimée |IA00131010
* ↑ (fr)$^,$(fr)
* ↑ (fr)
* ↑ http://www.stjean-vilaine.fr/patrimoine1.html
* ↑ (fr)
* ↑ (fr)"Patrimoine4"
* ↑ (fr)"Patrimoine5"
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Yunieg

Sant-Yunieg a oa ur gumun e Bro-Sant-Brieg hag e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Kumun nevez

* 1973: staget e voe kumunioù Sant-Yunieg ha Leskoed-Lanyugon (e Bro-Sant-Maloù) ouzh Lanyugon evit ober ur gumun hepken.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet eo bet Doloù gant Lanyugon evit ober Lanyugon-Kumun-Nevez d'ar 1añ a viz Genver 2016.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Yunieg.
* Chapel Sant Sebastian.
* Monumant ar re varv.
# Sant-Yuvad

Sant-Yuvad :
| An ti-kêr ha an ti-skol. ||
| Anv gallaouek | Saent-Juvat |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Juvat |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Evrann |
| Kod kumun | 22308 |
| Kod post | 22630 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Ramard 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)www.saint-juvat.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 648 ann. (2020) |
| Stankter | 37 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 21′ 15″ Norzh 2° 02′ 33″ Kornôg / 48.354166667, -2.0425 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 45 m bihanañ 13 m — brasañ 71 m |
| Gorread | 17,41 km² |
| Sant-Yuvad ||
| kemmañ |
Sant-Yuvad a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Evrann e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez ar Renk emañ Sant-Yuvad.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Gallée e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 41 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,41 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe daou soudard eus ar gumun e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914: unan e Tamines, soudard e oa er 2vet Rujumant Troadegiezh, an hini all en Arsimont, soudard e oa er 71vet Rujumant Troadegiezh.
* Ur soudard bet ganet er gumun a voe fuzuilhet gant al lu gall d'ar 7 a viz Gwengolo 1916, e Verderonne (Bro-C'hall).

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Kroaz ar Vered.
* Iliz katolik Sant Yuvad, XIV$^{vet}$ kantved.
* Kroaz ar Vered, XVII$^{vet}$ kantved pe XVIII$^{vet}$ kantved.
* Ar groaz-justis.
* Ar chapel.
* Ar groaz-justis, XIV$^{vet}$ kantved.
* Chapel Intron-Varia.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno

* François Mathurin Chevestrier, soudard en droadegiezh trevadennel, fuzuilhet d'ar 7 a viz Gwengolo 1916 e-pad ar Brezel-bed kentañ gant al Lu gall e Verderonne (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajenn 12
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pennad en ABP
# Taphrolesbia griseiventris

Taphrolesbia griseiventris :
| Taphrolesbia griseiventris, tresadenn (1895) gant Keulemans. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Taphrolesbia |
| Anv skiantel ||
| Taphrolesbia Simon, 1918 ||
| Anv skiantel ||
| Taphrolesbia griseiventris (Taczanowski, 1883) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Taphrolesbia griseiventris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Taphrolesbia an hini eo.
Anvet e voe Cynanthus griseiventris (kentanv) da gentañ-penn (e 1883) gant an evnoniour poloniat Władysław Taczanowski (1819-1890).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez

| ██ Taphrolesbia griseiventris. | Brosezat eo ar spesad e gwalarn Perou. Kavet eo bet Taphrolesbia griseiventris en un takad strizh rannet e pemp tiriad disheñvel hogen tost an eil d'egile, en aradennad venezioù Andoù e Perou. An abeg da gement-se ez eo ar spesad en arvar, a-douez abegoù arall. War tor ar mezenioù e vev al laboused, war tachennoù meinek ha serzh goloet gant un nebeud struzh lec'hiet etre 2 750 ha 3 170 metr a-us live ar mor. Liammoù diavaez (en) Taphrolesbia griseiventris e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN). Notennoù ha daveennoù ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent. ↑ (en) Taphrolesbia griseiventris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive. ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Taphrolesbia griseiventris. ↑ (en) Taphrolesbia griseiventris el lec'hienn BirdLife International. Commons Muioc'h a restroù diwar-benn Taphrolesbia griseiventris a vo kavet e Wikimedia Commons. War Wikispecies e vo kavet ditouroù ouzhpenn diwar-benn: Taphrolesbia griseiventris |
# Taoseg

Ur yezh papouek eus isskourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an taoseg (tause pe darha) komzet gant tro-dro da 350 den (1993) e Papoua ar C'hornaoueg.
Teir rannyezh a zo:
* Taoseg (tause)
* Weirateg (weirate)
* Deirateg (deirate)

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù bae Geelvink