OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erna Solberg

Erna Solberg (ganet d’ar 24 a viz C'hwevrer 1961 e Bergen) zo ur bolitikourez eus Norvegia, eus ar strollad mirour Høyre.
E 1989 e voe anvet da gannadez, evit ar wech kentañ, er Storting, parlamant Norvegia. E 2004 e voe anvet e penn ar strollad Høyre. E dilennadeg kannaded an 9 a viz Gwengolo 2013 e voe gounezet sezioù gant he strollad (o tremen eus 30 da 48 sez) hag emglev a reas gant ur strollad all eus an tu dehou, ar Fremskrittspartiet, evit sevel ur gouarnamant. Evel-se ez eas Erna Solberg da gentañ ministr, e-lec’h ar sokial-demokrat Jens Stoltenberg. E penn ar gouarnamant e voe adalek ar 16 a viz Here 2013 betek ar 14 a viz Here 2021. E miz Gwengolo 2021, e dilennadeg kannaded ar Storting, ez eas ar maout gant an tu-enep, ha savet e voe ur gouarnamant nevez dindan renerezh Jonas Gahr Støre, eus Strollad al Labourerien.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ermua

Ermua zo ur gumun eus reter Bizkaia en Euskal Herria, war lez ar stêr Ego, adstêr d'ar stêr Deba.
# Ernest

Ernest zo un anv-badez brezhonek hag a gaver e meur a yezh all.

## Gerdarzh

Dont a ra diwar an anv germanek Ernst.

## Adstummoù

* Ernestine, e galleg, evit ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Ernst, en alamaneg ha svedeg
* Ernesto, e spagnoleg

## Tud
### Belgia

* Ernest Solvay, kimiour ha greantour

### Breizh

* Ernest ar Barzhig (1917-1977), mestr-skol ha skrivagner brezhonek
* Ernest Guérin (1887-1952), livour
* Ernest Petit (1888-1971), jeneral, rezistant, politikour
* Ernest Renan (1823-1892), skrivagner gallek

### Bro-Saoz

* Ernest Rutherford, fizikour

### Stadoù-Unanet

* Ernest Borgnine, aktour
* Ernest Hemingway, kazetenner ha skrivagner
# Ernest Borgnine

Ernest Borgnine (Ermes Effron Borgnino diouzh e anv gwir), bet ganet d'ar 24 a viz Genver, 1917 e Hamden (Connecticut) hag aet da Anaon e Los Angeles (Kalifornia) d'an 8 a viz Gouere, 2012, a oa un aktour stadunanat.
# Ernes

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Ernes |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ernes e Kanton Morteaux-Coulibœuf hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Rivières |
| Kanton | Morteaux-Coulibœuf |
| Kod INSEE | 14245 |
| Kod post | 14270 |
| Maer | Yves Lucas (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,9 km² |
| Led | 49° 01' 03" Norzh |
| Hed | 00° 07' 20" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 50 m |
| Uhelder bihanañ | 35 m |
| Uhelder brasañ | 84 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 298 (2008) |
| Stankter | 33 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ernes a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Pair.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1989 | → bremañ | Yves Lucas | digostezenn | Liorzhour |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
# Ernest Bai Koroma

Ernest Bai Koroma (ganet d'an 2 a viz Here 1952) zo ur politikour ha pevare prezidant Sierra Leone. Ezel eo eus an APC (All People's Congress) abaoe 1970. Korbellet e voe e dilennadegoù 2002 gounezet gant Ahmad Tejan Kabbah. Dilennet eo bet da brezidant Sierra Leone d'ar 17 a viz Gwengolo 2007.
g • ka • kePrezidanted Sierra Leone :
* Christopher Okoro Cole · Siaka Stevens · Joseph Saidu Momoh · Yahya Kanu · Valentine Strasser · Julius Maada Bio · Ahmad Tejan Kabbah · Johnny Paul Koroma · Ahmad Tejan Kabbah · Ernest Bai Koroma
# Colonia

Colonia zo un anv-lec'h spagnolek, hag a dalv kement ha trevadenn, hag a gaver en Uruguay dreist-holl.

## Gerdarzh

Dont a ra eus ar ger latin colonia.

## Lec'hanvioù
### Mikronezia

* Colonia, kêr e Mikronezia, kêr-benn stad Yap.

### Uruguay

* Departamant Colonia, Departamant e mervent Uruguay.
* Colonia del Sacramento, kêr-benn Departamant Colonia,
* Colonia 18 de Julio, kêr e Departamant Salto,
* Colonia Concordia, kêr e Departamant Soriano
* Colonia Cosmopolita, kêr e departamant de Colonia
* Colonia Itapebí, kêr e departamant Salto
* Colonia Valdense, kêr e departamant Colonia

## Loened

* Colonia, ur genad golvaneged er c'herentiad Tyrannidae.

## Pennadoù kar

* Kolonia, kêr-benn Mikronezia.
* La Colonia
# Colonia (departamant)

Colonia zo unan eus departamantoù Uruguay, e mervent ar vro, tost da gember ar stêrioù Paraná hag Uruguay, ha Colonia del Sacramento eo ar gêr-benn anezhañ.

## Departamantoù amezek

* en hanternoz: Soriano,
* er biz: Flores,
* er reter: San José,
* er c'hreisteiz hag er c'hornôg: kêr-benn Arc'hantina, Buenos Aires, en tu all d'ar Río de la Plata.
# Colonna

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Colonna zo anv un tiegezh italian eus Lazio, brudet er Grennamazer hag en Azginivelezh italian.

## Tud

* Prospero Colonna, anv meur a zen
* Vittoria Colonna, anv meur a zen
* Gwelout ivez an anv-tiegezh Colonna d'Istria

### IX$^{vet}$ kantved

* Ugo Colonna, haroz kors

### XV$^{vet}$ kantved

* Oddone Colonna (1368-1431), pab

### XVI$^{vet}$ kantved

* Francesco Colonna (1433 pe 1434-1527), manac'h ha skrivagner
* Prospero Colonna (condottiero) (1452-1523), condottiero italian
* Fabrizio Colonna (1460-1520), dug Paliano, jeneral, ha tad ar varzhez
* Pompeo Colonna (1479-1532), kardinal, besroue Naplez
* Vittoria Colonna (barzhez) (1490-1547), barzhez italian
* Marcantonio Colonna (1535-1584)
* Leonhard Colonna von Fels (1565-1620), brezelour tchek

### XVII$^{vet}$ -XVIII$^{vet}$ kantved

* Kaspar Colonna (1594-1666), ofiser alaman
* Giovanni Paolo Colonna (1637-1695), sonaozour
* Girolamo Mengozzi pe Mingozzi, lesanvet il Colonna (Ferrara, 1686 – Venezia, 1774) livour italian.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Alexandre Colonna Walewski (1810-1868), politikour gall, mab bastard da Napoleone Buonaparte

### XX$^{vet}$ kantved

* Dominique Colonna (ganet en 1928), melldroader korsat
* Jean-Hugues Colonna (ganet en 1934), politikour gall, tad da Yvan Colonna
* Jean-Jérôme Colonna (1939-2006), ribler korsat
* Yvan Colonna (1960-2022), emsaver korsat

## Lec'hioù

* Colonna, kumun eus Italia, e Lazio
* Cap Colonna, beg-douar en Italia
* Palez Colonna, palez e Roma
* Colonna, rione e Roma

## Oberenn

* Madonna Colonna, taolenn gant Raffaello Sanzio.
# Colorado

    Evit implijoù all, gwelet Colorado (disheñvelout).
Colorado (distagadur IPA: [ˌkɑːləˈɹɑːdoʊ]), a zo ur Stad eus kornaoueg ar Stadoù-Unanet, ha Denver he c'hêr-benn.

## An anv

Dont a ra an anv eus hini ar Stêr Colorado, a dreuz ar stad.

## Kêrioù Colorado

| 1 | Denver | 619,968 |
| 2 | Colorado Springs | 416,427 |
| 3 | Aurora | 325,078 |
| 4 | Fort Collins | 143,986 |
| 5 | Lakewood | 142,980 |
| 6 | Boulder | 100,160 |
| 7 | Glenwood Springs | 9,053 |
| 8 | Aspen | 6,658 |
* Garden of the Gods
* menezioù tost da Aspen
* Chapel on the Rock

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Colonia colonus

Colonia colonus :
| Colonia colonus, luc'hskeudennet e Manduri (Stadoù Brazil, São Paulo, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Colonia |
| Anv skiantel ||
| Colonia J.E.Gray, 1828 ||
| Anv skiantel ||
| Colonia colonus (Vieillot, 1818) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Colonia colonus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Muscicapa colonus (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Colonia an hini eo.

## Boued

N'ouzer ket kalz tra war an danvez nemet e vev diwar c'hwiled hag himenoptered peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika, en un takad hag a ya eus gevred Honduras da viz Arc'hantina :
* Colonia colonus colonus, e kreiz ha reter Brazil, reter Paraguay ha biz Arc'hantina,
* C. c. fuscicapillus, eus kreiz Kolombia da hanternoz Ecuador ha biz Perou,
* C. c. leuconota, e gevred Honduras da gornôg Kolombia ha kornôg Ecuador,
* C. c. niveiceps, e gevred Ecuador, Perou ha hanternoz Bolivia,
* C. c. poecilonota, e gevred Venezuela ha Gwianaoù.

## Liammoù diavaez

* (en) Colonia colonus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Colonia colonus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Colonia colonus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Colonia colonus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Colorado (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Colorado zo unan eus Stadoù Unanet Amerika.
Gallout a ra bezañ traoù all ivez :

## Lec'hioù

* Colorado (Paraná), ur gêr eus stad Paraná, e Brazil
* Colorado (Rio Grande do Sul), ur gêr eus stad Rio Grande do Sul, e Brazil
* Dezerzh Colorado e Kalifornia
* Ar Stêr Colorado, e kornôg ar Stadoù Unanet hag e Mec'hiko
* Ar Stêr Colorado (Texas), ur stêr eus Texas
* Meur a stêr anvet Río Colorado e Suamerika

## Traoù all

* Ar Partido Colorado (Paraguay), ur strollad politikel e Paraguay
* Partido Colorado (Uruguay), ur strollad politikel en Uruguay
* USS Colorado, anv meur a lestr savet er Stadoù Unanet
* Skol-Veur Colorado e Boulder, ur skol-veur diazezeet e Boulder e stad Colorado

## Gwelet ivez

* Río Colorado
# Colonna (Italia)

Colonna zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Colonnella

Colonnella zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
# Colonno

Colonno zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Diazezoù ar sevel gwerzioù

Diazezoù ar sevel gwerzioù zo ul levr savet gant Frañsez Kervella hag embannet gant Al Liamm e 1965.
El lodenn "penaos stummañ ha penaos trollañ ar gwerzennoù" (pajenn 35) e ra anv eus mouezhiadennoù:
* eizh mouezhiadenn (pajenn 39)
* ar werzenn nav mouezhiadenn (pajenn 41)
* ar werzenn dek mouezhiadenn (pajenn 42)
* ar c'hehed unnek mouezhiadenn (pajenn 44)
* daouzek mouezhiadenn' (pajenn 45)
** Er rann-se e skriv: Un implij ledan-tre a zo bet graet eus ar c'hehed-se er c'hantved diwezhañ, da heul boaz gall an alexandrin moarvat. Ne ra ket an oberour gant ar brezhonekadur aleksandrin a vo kavet 47 vloaz goude, e 2012, e Geriadur Ménard.
* ar gwerzennoù trizek mouezhiadenn' (pajenn 46)
* ar werzenn pevarzek mouezhiadenn' (pajenn 47)
* gwerzennoù pemzek mouezhiadenn ha c'hwezek mouezhiad (pajenn 48)
Ster ar ger mouezhiadenn el levr n'eo ket hini Geriadur Al Liamm e 2014.
# Dibab

Dibab - Décidez la Bretagne zo ur gevredigezh hag a aoz mouezhiadegoù diwar-benn adunvaniñ Breizh. Abaoe ma voe krouet e miz Gwengolo 2014 ez eus bet dalc'het pep a votadeg e ugent kumun, aozet gant an annezidi o-unan.

## E 2014
### Miz Du

* Sant-Widel (44)

## E 2015

| Miz C'hwevrer Langoed (35) Saoudan (44) | Miz Mezheven Ar C'hloastr-Plourin (29) Arwerneg-Vihan (44) Kavaneg (35) Kommanna (29) Nozieg (44) Plounevez-Moedeg (29) Rianteg (29) Ruzieg (44) | Miz Here Chapel-Karozh (56) Lokmelar (29) Malestred (56) Sant-Ervlan (44) Sant-Riwal (29) Trefieg (44) | Miz Du Plougonveur (22) Skrigneg (29) Soulvac'h (44) |

## E 2016
### Miz Meurzh

* Sant-Sebastian-an-Enk (44)

## Gwelet ivez

* Breizh 5/5
# Dibatag

Dibatag :
| Un dibatag, tresadenn gant Smit (1894). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Ammodorcas |
| Anv skiantel ||
| Ammodorcas clarkei (Thomas, 1891) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dibatag (liester : dibataged) a zo ur spesad antilopenned, Ammodorcas clarkei an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Ammodorcas.
Dougen a ra anv an dengarour aostralian Thomas William Henric Clarke (1860-1945).

## Annez

Brosezat eo ar spesad en Etiopia hag e Somalia.

## Liamm diavaez

* (en) Ammodorcas clarkei war al lec'hienn www.ultimateungulate.com.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg
# Dibennerez

Un dibennerez zo ur mekanik da zibennañ tud. E galleg eo anvet diwar-lerc'h Joseph Ignace Guillotin, ur medisin gall hag a oa a-enep kastiz ar marv : dre ma komprene ne vije ket paouezet da gondaoniñ tud d'ar marv e fellas dezhañ ijinañ un doare deneloc'h ha ne rae ket d'an dud gouzañv kemend-all, rak gwadek hag euzhus e veze a-wechoù an dibennañ gant ar vouc'hal pa ne veze ket graet en un taol.
Met ur medisin all an hini a ijinas ar mekanik, Antoine Louis e anv. En desped da Joseph Guillotin, e voe anvet guillotine e galleg.
# Dibennoù an anv-verb

Meur a zoare zo d'an dibenn anv-verb e brezhoneg.

## -añ

    kanañ

## -iñ

    dihuniñ

## -a

    pesketa, sistra

## -at

    labourat

## -aat

    lakaat, yaouankaat, koshaat

## -al

    dañsal, chaseal

## -ek

    redek

## -el

    lemel, leuskel, lezel, sevel, tevel, ha derc'hel, gervel

## -en

    dougen, eren, danzen

## -er

    embreger

## -et

    kousket

## -ezh

    laerezh, marc'hegezh

## -in

    c'hoarzhin

## -it

    gounit, dellit

## -out

    gallout, fiziout, lavarout, tapout
# Diazez c'hwezekred

O vezañ ma oa niveroù daouredel o vont da vezañ hiroc'h hirañ e oa bet red ijinañ un diazez nevez : an diazez c'hwezekredel.
Evel e c'heller meizañ diouzh e anv, eo diazezet ar c'hwezekred war un diazez 16 ; setu perak e oa bet divizet goude an dek niveroù kentañ ouzhpennañ al lizherennoù kentañ : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F.
| 0$_{hex}$ | = | 0$_{dec}$ | = | 0$_{oct}$ | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1$_{hex}$ | = | 1$_{dec}$ | = | 1$_{oct}$ | 0 | 0 | 0 | 1 |
| 2$_{hex}$ | = | 2$_{dec}$ | = | 2$_{oct}$ | 0 | 0 | 1 | 0 |
| 3$_{hex}$ | = | 3$_{dec}$ | = | 3$_{oct}$ | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 4$_{hex}$ | = | 4$_{dec}$ | = | 4$_{oct}$ | 0 | 1 | 0 | 0 |
| 5$_{hex}$ | = | 5$_{dec}$ | = | 5$_{oct}$ | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 6$_{hex}$ | = | 6$_{dec}$ | = | 6$_{oct}$ | 0 | 1 | 1 | 0 |
| 7$_{hex}$ | = | 7$_{dec}$ | = | 7$_{oct}$ | 0 | 1 | 1 | 1 |
| 8$_{hex}$ | = | 8$_{dec}$ | = | 10$_{oct}$ | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 9$_{hex}$ | = | 9$_{dec}$ | = | 11$_{oct}$ | 1 | 0 | 0 | 1 |
| A$_{hex}$ | = | 10$_{dec}$ | = | 12$_{oct}$ | 1 | 0 | 1 | 0 |
| B$_{hex}$ | = | 11$_{dec}$ | = | 13$_{oct}$ | 1 | 0 | 1 | 1 |
| C$_{hex}$ | = | 12$_{dec}$ | = | 14$_{oct}$ | 1 | 1 | 0 | 0 |
| D$_{hex}$ | = | 13$_{dec}$ | = | 15$_{oct}$ | 1 | 1 | 0 | 1 |
| E$_{hex}$ | = | 14$_{dec}$ | = | 16$_{oct}$ | 1 | 1 | 1 | 0 |
| F$_{hex}$ | = | 15$_{dec}$ | = | 17$_{oct}$ | 1 | 1 | 1 | 1 |
Da skouer :
An niver 27 (e diazez 10) = 1*16^1 + 11*16^0 = 1*16^1 + B*16^0 = 1B e diazez 16
An niver FB3 (e diazez 16) = F*16^2 + B*16^1 + 3*16^0 = 3840 + 176 + 3 = 4019
Da amdreiñ un eizhbit e niver c'hwezekredel e vez rannet anezhañ e 2 strollad a bep 4 bit :
0010 1010 = 2A
1101 0101 = D5
# Diazezadur glad sevenadurel Prusia

Diazezadur glad sevenadurel Prusia (alamaneg : Stiftung Preußischer Kulturbesitz) a zo unan eus diazezadurioù sevenadurel brasañ ar bed. Diazezet eo e Berlin. Krouet eo bet gant ul lezenn bet votet e BRD d'ar 25 a viz Gouere 1957. Lakaet e voe da bal an diazezadur prenañ ha gwareziñ hêrezh sevenadurel Prusia.
Abaoe m'eo bet unvanet Alamagn en-dro e kenlabour gant diazezadurioù a oa anezho e DDR. Arc'hantet eo gant stad Alamagn hag al Länder. Bep bloaz e vez roet ar priz Felix Mendelssohn-Bartholdy gant an Diazezadur. Roet e voe d'an hini a c'hounez ur genstrivadeg sonerezh aozet e skolioù-sonerezh Alamagn. Ur benveg-seniñ disheñvel a vez dibabet bep bloaz.

## Ensavadurioù meret gant an Diazezadur (un dibab)

* Staatliche Museen zu Berlin
* Staatsbibliothek zu Berlin
* Preußisches Geheimes Staatsarchiv
* Ibero-Amerikanisches Institut
* Staatliches Institut für Musikforschung
* Institut für Museumsforschung
* Bildarchiv Preußischer Kulturbesitz

## Prezidanted an Diazezadur

* 1967–1977: Hans-Georg Wormit
* 1977–1998: Werner Knopp
* 1999–2008: Klaus-Dieter Lehmann
* abaoe miz Meurzh 2008: Hermann Parzinger

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel an Diazezadur
# Dibennañ

Dibennañ un den zo kement ha distagañ e benn diouzh e gorf. Kement-se a veze graet gwechall gant ur c'hleze pe ur vouc'hal evel kastiz en Europa, ha gant ur mekanik, an dibennerez, e Bro-C'hall eus 1791 betek 1977.

## Istor
### Henamzer

* Holofern
* Yann ar Badezour
* Paol Tars

### Alamagn

Dibennañ tud a veze graet gant an nazied, evel
* Sophie Scholl hag he breur Hans Scholl ;

### Breizh

* Markiz Pontkalleg (1679-1720)
* Hélène Jegado‎

### Bro-C'hall

E-leizh a dud a voe dibennet e-kerzh an Dispac'h gall, en o zouez:
* Loeiz XVI hag e wreg
* Maximilien Robespierre
* Jorj Kadoudal (chouan)

### Bro-Saoz

* Thomas More
* Anne Boleyn, ha Katherine Howard , div wreg da Herri VIII
* Jane Grey (1537-1554), rouanez Bro-Saoz
* Mari Stuart (1542–1587), rouanez Bro-Skos

### Broioù all

* Johan van Oldenbarnevel (1547-1619)
* Barbara Sanseverino (1550-1612)

### Brezelioù

Graet eo bet ivez er brezelioù :
* en Aljeria, gant Abd-el-Kader ha gant ar jeneral gall Thomas-Robert Bugeaud
* e Maroko, e Brezel ar Rif, gant soudarded spagnol.

## Daech

Boaz e oa brezelourien Daech da zibennañ tud:
* https://web.archive.org/web/20150702235110/http://tempsreel.nouvelobs.com/en-direct/a-chaud/4517-syrie-accusees-sorcellerie-femmes-decapitees-islamique.html

## Livadurioù

* Judit ha Holofern (arz)
* Yann ar Badezour dibennet. Kloastr kouent menez Odilienberg, Elzas.
* Albrecht Altdorfer
* Sant Paol dibennet, gant Enrique Simonet, 1887.

## Pennadoù kar

* Judit (Botticelli)

## Liammoù diavaez

* (fr) La Feuille de chou, 25/08/2014
* (fr) L'Assiette au beurre
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dibenn-pred

Er sevenadur kornôgel a vremañ eo an dibenn-pred ar meuz dous a vez debret evit klozañ ar pred, merenn ha koan peurvuiañ. Gallout a ra bezañ ur frouezhenn pe ur saladenn frouezh, un tamm gwastell, ur gouign, ur grampouezhenn, flanez, boued-laezh (ur yaourt, dienn...), un dienn-skorn, pe sorbed. A-wechoù e vez evet ur banne tomm asambles gantañ, pe goude, kafe ha te dreist-holl, pe ur banne died alkoolek evel gwin sukret ha likor.

## Skeudennaoueg

* Skouerioù dibennoù-pred tro-dro ar bed
* Apple pie saoz
* Alumenn norvegat, dienn-skorn, gwastell ha mereng
* Baklava, ur wastell gant siros pe vel
* Ur flanezenn
* Bananez flammet hag ur voul dienn-skorn vanilhez
* Cheesecake
* Cannoli, pasterezh eus Sikilia.
* Skañvadell chokolad.
* Barrenn kraoñ-koko eus Sina.
* Dienn suilhet.
* "Flanez ar bastezerien", flanez gant toaz.
* Ur dartezennig suraval.
* Mämmi, un dibenn-pred finlandat debret da Bask.
* Gwastilli a bep seurt.
* Gwastell rom.
* Tiramisu
* Poudiñg bananez graet en ti.

## Mezhur

Muioc'h a sukr ha druzoni a vez alies en dibennoù-pred eget er meuzioù all, ha neuze muioc'h a dalvoudegezh energetek dre gram. An dra-se n'eo ket gwir evit ar frouezh avat, anat.

## Levrlennadur

* (en) Dodge, Abigail J. (2002). Dessert. Simon & Schuster Source. ISBN 0-7432-2643-7.
* (en) Mesnier, Roland (2004). Dessert University. Simon & Schuster. ISBN 0-7432-2317-9.
* (fr) de Montmollin, Françoise (2015). Un repas historique : Moyen Âge. Ouest France. ISBN 978-2-7373-6744-1.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en) Alioù ar vouedourez stadunanat Corinne Goff (23 a viz Here 2012). 5 Easy To Make, Good for You Desserts. FitDay.
# Elst

Elst (kalmoukeg: Элст; ruseg: Elista Элиста́) eo kêr-benn Republik Kalmoukia, ur republik emren e Kevread Rusia. 103 749 a dud a oa o vevañ enni e 2010.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elsene

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Elsene (flndrezeg ; galleg : Ixelles) zo ur gumun en Arondisamant Brusel-KêrbennArondisamant Brusel Kêr-benn e Belgia.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 6,41 km²
* Poblañs (2022) : 87 052 a dud
* Stankter : 13 581 den/km²

## Monumantoù ha traoù heverk

* Abati La Cambre (skeudennet)

## Tud

* Léon de Witte, letanant-jeneral belgiat, bet ganet en Elsene e 1857.
# Eluned

Un anv-badez kembraek eo Eluned.

## Lennegezh

* Luned, pe Eluned Ddedwydd er mojennoù kozh

## Tud

* Eluned Morgan (Y Wladfa) (1870-1938), kembraeger er Wladfa, en Arc'hantina;
* Eluned Morgan (politikour) (1967- ), politikour
* Eluned Phillips (1914-2009), barzh
# Else Hansen

Cathrine Marie Mahs (Else) Hansen (1720 – 4 a viz Gwengolo 1784), anavezet ivez evel Madam Hansen, a oa serc'h da Frederik V, roue Danmark ha Norge.
N'eus nemeti he devoe un darempred hir, etre 1746 ha 1752, gant ar roue a gave gwelloc'h, peurvuiañ, kaout afer ouzh gisti.
Genel a reas he zri bugel diwezhañ e maner Ulriksholm, ti ar major Ulrik Frederik von Heinen, breur-kaer da Adam Gottlob Moltke, hag anavezet e oa he zroiadoù di pa veze poent. En ofisiel e oant bugale d'ur c'habiten a vor dianav, anvet Frederick Hansen.
Noplaet e voe Else Hansen, ar pezh na c'hoarvezas da serc'h all ebet, hag anvet de Hansen neuze. Da get ez eas ar skourr avat gant marv he mab. Levezon ebet n'he doe war ar politikerezh.
Goude 1752 e oa brudet da vout intañvez ar c'habiten Frederik Hansen, ha mont a reas da chom e ti Ulrik Frederik von Heinen.
Pa varvas ar roue Frederik e 1766 e prenas domani Klarskov on Funen, ma vevas betek he marv. E 1774 e werzhas Klarskov met chom a reas eno da vevañ. He bugale ne voent ket anavezet en ofisiel met war o zro e reas al lez, ha dimezet e voe ar merc'hed da dud a lignez uhel pe da varc'hadourien veur. Betek he bugale-vihan a voe roet arc'hant dezho gant an tiegezh roueel.

### He bugale

* Frederikke Margarethe de Hansen, kontez Destinon (1747–1802)
* Frederikke Catherine de Hansen, kontez Lützau (1748–1822)
* Anna Marie de Hansen, Itron Fehmann, ha goude Itron van Meulengacht (1749–1812)
* Sophie Charlotte de Hansen, Kontez Origny (1750–1779)
* Ulrik Frederik de Hansen (1751–1752)

## Liammoù diavaez

* Ac'hadur (en)
# Else Krüger

Else Krüger, ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1915 ha marvet d'ar 24 a viz Genver 2005 a oa sekretourez Martin Bormann, unan eus ar sekretourezed vrudetañ a labouras evit ar strollad nazi e-pad an Eil Brezel-bed.
Sekretourez Martin Bormann e voe, ha chom a reas er Führerbunker e-pad emgann Berlin.
Asambles gant Eva Braun, Gerda Christian, Traudl Junge ha Constanze Manziarly e oa pa lavars Hitler dezho e oa dav dezho mont betek ar Berghof. Hitrler a roas ur gapsulenn sianur da bep hini anezho. Er bunker e oa ivez pa brometaas Eva Braun da Hitler e chomfe gantañ betek ma varvfent.
Krüger a guitaas Berlin d'ar 1añ a viz Mae 1945 asambles gant ur strollad tud kaset gant ar Brigadeführer Wilhelm Mohnke. Mont a rejont da guzhat en un dan, ha dizoloet e voent en deiz war-lerc'h. Goulennataet e voe gant ar Saozon ha dimeziñ a reas gant Leslie James (1915-1995) d'an 23 a viz Kerzu 1947 e Wallasey, er Cheshire. Gantañ eo e oa bet goulennataet. Dindan an anv Else James e vevas azalek ar mare-se.

## Notennoù ha daveennoù

Daveoù
* ↑ Antony Beevor ; Berlin: The Downfall 1945 ; Penguin Books ; 2002 ; (ISBN 0-670-88695-5)
# Elsie Masson

Elsie Masson (Elsie Wright), ganet e 1878 e Dukark ha marvet e 1953, a oa un droourez c'hallek.
D'ar 26 a viz Eost 1902 e timezas da Émile Masson, skrivagner gallek ha kelenner e Pondi.

## Troidigezhioù

* Tom, enfant de la mer gant Charles Kingsley, Saumur, École Emancipée, 1925.
* Le cupidon de "Campion college" gant Francis Finn, Pariz, P. Lethielleux, 1927.

## Liamm diavaez

* (fr) Geneanet (gant ul luc'hskeudenn anezhi)
# Eltziego

Eltziego (stumm ofisiel spagnolek: Elciego, a gomprener evel an hini dall) zo ur gumun e kreisteiz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.