OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hoc'h-gouez korr

Hoc'h-gouez korr :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Porcula |
| Anv skiantel ||
| Porcula salvania Hodgson, 1847 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-gouez korr (Porcula salvania pe Sus salvanius) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged hag a vev en India ha Bhoutan.
Ar spesad nemetañ eo er genad Porcula.
# Hoc'heged

Hoc'heged :
| Babyrousa celebensis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'heged eo ar bronneged a ya d'ober ar c'herentiad Suidae. Ennañ emañ ar moc'h hag al loened kar dezho.

## Genadoù

5 pe 6 genad hoc'heged zo :
* Babyrousa
* Hylochoerus
* Phacochoerus
* Porcula (n'emañ ket en holl rummatadurioù)
* Potamochoerus
* Sus

## Evezhiadenn

Graet e vez hoc'hed eus un nebeud loened n'emaint ket er c'herentiad Suidae, evel an hoc'h-dreinek pe an hoc'h-douar da skouer.
# Hocine Ait Ahmed

Hocine Ait Ahmed, alias Said Fahri, a oa ur brogarour aljerian ganet d'an 20 a viz Eost 1926 en Ain El Hammam e Kabilia (Aljeria), marvet d'an 23 a viz Kerzu 2015 e Lausanne e Suis. Unan eus pennoù an Dispac'h Aljerian eo bet, hag ur politikour, karget a servijoù diavaez an FLN e Kaero (Egipt). E penn an FLN e oa. Klask a oa war e lerc'h gant arme Bro-C'hall e-pad Emgann Aljer. Kemeret en deus perzh e meur a strollad evel an FLN-Front de Libération National, ar GPRA-Gouarnamant da C'hortoz Republik Aljeria, an FFS-Front des Forces Socialistes, da 16 bloaz, pa oa lisead c'hoazh e kemeras perzh e barzh ur strollad, ar PPA-Parti du Peuple Algérien, an hini yaouankañ eus ar strollad e oa, e 1948. Kondaonet e voe d'ar marv e 1964, met tec'hout a reas kuit e 1966. Goude bezañ tec'het kuit ez eas da Vro-Suis hag e teuas da vezañ medisin, e 1988 e tistroas da Aljeria ; met e tec'has kuit adarre goude lazhadeg ar prezidant, Mohamed Boudiaf, e 1992. E 1999 e tistroas da Aljeria c'hoazh, a-benn en em ginnig en dilennadegoù evit bezañ prezidant. Met goude ur c'houlzad e-barzh ar vro a-bezh, en em dennas eus en deiz a-raok an dilennadegoù. Skrivet en deus ul levr anvet «Memor un emganner» diwar-benn e vuhez, Emgann Alje, an FLN, an FFS hag all... Skrivet en deus ivez « Afer Mecili » diwar-benn drouklazhadenn e vignon Ali Mecili evit kuzhat arc'hantañ ar strolladoù politikel gall gant gouarnamant Aljeria.

## Oberennoù skrivet

* (fr) La Guerre et l'Après-guerre (arnodadenn), Embannadurioù Bouchene, 1964, adembannet e 2004 (ISBN 291294693X);
* (fr) L'Afro-Fascisme (arnodadenn), 1964, ademnannet gant Embannadurioù L'Harmattan e 2000 (ISBN 285802144-9);
* (fr) Mémoires d'un combattant, L'esprit d'indépendance, 1942-1952 (envorennoù), Embannadurioù Messinger, Pariz, 1983 (ISBN 2865830349);
* (fr) L'affaire Mécili (buhezskrid), Embannadurioù La Découverte, Pariz, 1989, adembannet e 2007 (ISBN 2707151343).
# Hoc'h-gouez barvek

Hoc'h-gouez barvek :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Sus |
| Anv skiantel ||
| Sus barbatus Müller, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-gouez barvek (Sus barbatus) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged hag a vev en Indonezia, Malaysia, Brunei ha Filipinez.
# Hoc'h meur ar c'hoadeier

Hoc'h meur ar c'hoadeier :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Hylochoerus |
| Anv skiantel ||
| Hylochoerus meinertzhageni Thomas, 1904 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h meur ar c'hoadeier, pe Hiloker, (Hylochoerus meinertzhageni) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged. Ar spesad nemetañ eo er genad Hylochoerus.
Bevañ a ra e kornôg ha kreiz Afrika.
# Kachmireg

Ur yezh dardek eo ar c'hachmireg (کٲشُر ; RLVK: kạ̄šur) komzet gant 7,147,587$^,$ a dud e Kachmir dreist-holl, rannet etre India Pakistan ha Sina.
Skrivet e veze gwechall gant un doare-skrivañ ispisial anvet ar skritur charadek (sharada) met hiziv e vez implijet kantoc'h al lizherenneg arabek. Muioc'h-mui avat emañ o tont da vezañ ur yezh dre gomz hepmuiken.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India
* Yezhoù dardek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* ↑ http://censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf
* ↑ https://www.dawn.com/news/1410447
# Kachoubeg

Ar c'hachoubeg (kaszëbsczi jãzëk er yezh end-eeun) zo unan eus yezhoù slavek ar c'hornôg. Komzet e vez gant 50 000 - 150 000 a dud e rannvro Pomerania e Polonia ha gant divroidi e Kanada. Abaoe 2005 ez eo anavezet ent-ofisiel gant ar stad polonat, met daoust da se e chom ar c'hachoubeg ur yezh en arvar da vont da get.

## Skeudennoù

* Takad ar c'hachoubeg (Kachoubia)
* Panell divyezhek (polonek-kachoubek) e Puck, Polonia
* Banniel Kachoubia

## Liammoù diavaez

* Kaszëbsczé studia-Studioù kachoubek (e kachoubeg, poloneg hag alamaneg)
* Polish Kashubian language contacts (en)
* Les dialects kachoubes - Revue des études slaves 64-3 (fr)
# Kac'hethi

Kac'hethi (jorjieg : კახეთი) zo ur rannvro e reter Jorjia. Thelavi eo he c'hêrbenn.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Jorjia :
| Republikoù emren | Abc'hazia · Adjaria |
| Rannvroioù | Chida Kharthli · Gouria · Imerethi · Kac'hethi · Khvemo Kharthli · Mtsc'hetha-Mthianethi · Ratcha-Letchc'houmi ha Khvemo Svanethi · Samegrelo-Zemo Svanethi · Samtsc'he-Djavac'hethi |
| Kêrbenn | Tbilisi |
# Kachmir

Kachmir zo ur vro veneziek lec'hiet en hanternoz Indez. 10 milion a dud a zo o chom enni.
Gwechall, betek kreiz an XIX$^{vet}$ kantved, ne dalveze ar ger Kachmir nemet evit un draoñienn, Traoñienn Kachmir. Goude eo bet roet an anv Kachmir d'ur vro vrasoc'h da vare ar raj breizhveuriat (Impalaerezh an Indez) . D'ar mare-se e oa Jammu-ha-Kachmir ur stad priñsel da lâret eo un unpenniezh waz d'ar gurunenn vreizhveuriat.
Abaoe ar Brezel kentañ etre India ha Pakistan e 1947 eo rannet ar vro etre an teir stad India, Pakistan ha Republik Pobl Sina. Evel ma weler war ar gartenn emañ Jammu ha Kachmir en India, Azad Kashmir ha Gilgit–Baltistan e Pakistan, ha Aksai Chin ha traoñnienn Shaksgam e Sina. An daou diriad sinaat a voe roet da Sina gant Pakistan.
Kenderc'hel a ra India da c'houlenn a vefe roet dezhi Kachmir a-bezh, da lâret eo Aksai Chin, traoñnienn Shaksgam, Gilgit-Baltistan hag Azad Kachmir ouzhpenn an tiriadoù a zo dija dindan he beli. Pakistan a c'houlenn Jammu ha Kachmir. Tennderoù politikel ha milourel a vez ingal entre India ha Pakistan. Torret eo bet statud emrenerezh Jammur-ha-Kachmir gant India e miz Eost 2019.
Luskadoù dizalc'hour a zo ivez.

## Poblañs

10 milion a dud a zo war ur gorread a 218 000 km2.
| Dindan beli | Rannvro | Poblañs | % Islam | % Hindouegezh | % Boudaegezh | % All |
| India | Traoñienn Kachmir | ~4 milion | 95 % | 4 % | – | – |
| | Jammu | ~3 milion | 30 % | 66 % | – | 4 % |
| | Ladakh | ~0,25 milion | 46 % | – | 50 % | 3 % |
| Pakistan | Azad Kashmir | ~2,6 milion | 100 % | – | – | – |
| | Gilgit-Baltistan | ~1 milion | 99 % | – | – | – |
| Sina | Aksai Chin | – | – | – | – | – |
| Statistikoù gant ar BBC. |||||||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kac'h-moudenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur c'hac'h-moudenn a zo
# Kachibeg

Ur yezh banoek komzet e Perou eo ar c'hachibeg, a-hed ar sterioù Aguaytía, San Alejandro, ha Súngaro. Daoust ma c'hell un darn vras eus ar meuriad komz spagnolek e vez implijet ar yezh gant tout an izili eus ar gummuniezh.

## Daveoù

* Ethnologue
* Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
* Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages (pp. 13-67). Austin: University of Texas Press. ISBN 0-2927-0414-3.
# Kac'hat

Kac'hat, pe difankañ, a zo kement ha skarzhañ eus ar c'horf an danvez a chom goude treizhañ ar boued, hag a vez graet gant an dud ha kalz loened dre o fraezh.
Un ober pemdeziek eo, hag un tabou ivez e kalz a sevenadurioù.
Meur a zoare d'ober, meur a lec'h disheñvel zo hervez ar broioù. Tud zo a ya en o c'hoazez e salioù anvet privezioù, er gêr pe e tier all, ha tud all a ra er-maez. Gwechall e Breizh e veze graet alies a-drek ar c'hleuzioù, en amzer ma oa kleuzioù e pep lec'h.

## Krennlavaroù

* An hini a gac'h a zo yac'h.
* Gant ar c'hoant-dimeziñ e reer tro ar bed Gant ar c'hoant-kac'hat ne reer ket.

## Pennadoù kar

* kaoc'h
* caganer
* troazhañ
# Kachrout

* 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
* Strolladoù sokial-sevenadurel
* Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
* Istor ar Yuzevien
* Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
* Istor ar Yuzevien dre vro
* Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
* Kredennoù yuzevek
* Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
* Lidoù
* Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
* Yezhoù yuzev
* Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
* Strolladoù politikel er yuzevegezh
* Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
* Heskinerezh ar Yuzevien
* Enepyuzevegezh • Shoah
Ar c'hachrout (hebraeg : כַּשְרוּת), pe kachrout an daol hag ar meuzioù (כשרות המטבח והמאכלים, kashrout hamitba'h vèhamaakhalim) eo an anv a vez graet eus ar reolennoù a denn d'an emvagañ er relijion yuzev, hag unan eus an diazezoù anezhi.
# Kachmereg

Ur yezh nilez-saharek eus is-skourr ar yezhoù mabanek eo ar c'hachmereg (kashmere).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù mabanek
# Kraperig-koad

Kraperig-koad :
| Ur c'hraperig-koad. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia familiaris Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig-koad a zo un evn krimper, Certhia familiaris an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

* Vioù Certhia familiaris macrodactyla

## Annez

En Eurazia e vev a labous.

## Daveennoù

* ↑ Certhia familiaris war al lec'hienn Avibase.
# Kraperig Hodgson

Kraperig Hodgson :
| Ur c'hraperig Hodgson. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia hodgsoni Brooks, 1871 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig Hodgson a zo un evn krimper, Certhia hodgsoni an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Certhia hodgsoni hodgsoni, e kornôg Himalaya (reter da Himachal Pradesh),
* Certhia hodgsoni khamensis, e kreisteiz Sina (ktz. Gansu) da gtz. Tibet, Yunnan, biz Myanmar ha Bhoutan,
* Certhia hodgsoni mandellii, e Himalaya (eus Himachal Pradesh da gornôg-pellañ Arunachal Pradesh).

## Liammoù diavaez

* (en) Fichenn Birdlife

## Daveennoù

* ↑ Certhia hodgsoni war al lec'hienn Avibase.
# Kraperig Nepal

Kraperig Nepal :
| Ur c'hraperig Nepal. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia nipalensis Blyth, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig Nepal a zo un evn krimper, Certhia nipalensis an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e menezioù eus kornôg Nepal da viz Myanmar, gevred Tibet ha mervent Sina.

## Liammoù diavaez

* (en) Certhia nipalensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Certhia nipalensis war al lec'hienn Avibase.
# Kraoñ

Kraoñ zo frouezh hag a gresk war ar gwez-kraoñ. Koadek eo o c'hroc'hen, plusk glas a vez warne.

## Frouezh all

A bep seurt kraoñ zo:
* kraoñ-dimezell, a zo alamandez
* kraoñ-kelvez
* kraoñ-douar
* kraoñ-fav
* kraoñ gallek
* kraoñ-kajou
* kraoñ-kokoz
* kraoñ-liv
* kraoñ-marmouz
* kraoñ-mouch
* kraoñ-mor, a zo kregin
* kraoñ-muskadez
* kraoñ-pekan

## Kraoñ ha n'int ket frouezh

* kraoñ-bevin, tammoù kig-bevin
* kraoñ-mor, a zo kregin

## An anv er yezh

* kac'her-kraoñ, kunujenn
* pokerig-kraoñ, un evn
* tarzher-kraoñ, benveg
* torrer-kraoñ brizhellek, un evn
# Kraperig Sikkim

Kraperig Sikkim :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia discolor Blyth, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig Sikkim a zo ur spesad golvaneged krimper, Certhia discolor an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus menezioù Himalaya e Nepal da greisteiz Tibet ha gwalarn India.

## Liammoù diavaez

* Certhia discolor war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Certhia discolor war al lec'hienn Avibase.
# Kraperig Himalaya

Kraperig Himalaya :
| C. himalayana, luc'hskeudennet e stad Uttarakhand (India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia himalayana Vigors, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig Himalaya a zo ur spesad golvaneged, Certhia himalayana an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Certhia himalayana himalayana, eus reter Afghanistan da greiz menezioù Himalaya,
* C. h. ripponi, e mervent Myanmar,
* C. h. taeniura, e menezioù Azia ar C'hreiz,
* C. h. yunnanensis, eus reter Tibet ha hanternoz Myanmar da greiz Sina.

## Liammoù diavaez

* (en) Certhia himalayana war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Certhia himalayana war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Certhia himalayana.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kraperig Manipour

Kraperig Manipour :
| C. manipurensis, luc'hskeudennet e Chiang Mai (Thailand). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia manipurensis Hume, 1881 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperig Manipour a zo ur spesad golvaneged krimper, Certhia manipurensis an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Certhia manipurensis laotiana, e hanternoz-kreiz Laos,
* C. m. meridionalis, e kreisteiz-kreiz Viêt Nam,
* C. m. manipurensis, e biz India ha kornôg Myanmar,
* C. m. shanensis, eus hanternoz Myanmar ha mervent Sina da gornôg ha hanternoz Thailand ha gwalarn Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* (en) Certhia manipurensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Certhia manipurensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Certhia manipurensis.
# Kraperig Sichuan

Kraperig Sichuan :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Genad : | Certhia |
| Anv skiantel ||
| Certhia tianquanensis Li, 1995 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kraperig Sichuan (Certhia tianquanensis) a zo un evn krimper eus kerentiad ar Certhiidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous er menezioù proviñs Sichuan.

## Daveennoù

* ↑ Certhia tianquanensis war al lec'hienn Avibase.
# Kraperig

Kraperiged :
| Ur c'hraboterig luc'hskeudennet en Alamagn. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Certhiidae |
| Anv skiantel ||
| Certhia Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hraperiged eo an evned krimper a ya d'ober ar genad Certhia, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Nav spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* ar c'hraperig gell (Certhia americana)
** C. a. alascensis, albescens, alticola, americana, extima, leucosticta, montana, nigrescens, occidentalis, pernigra, phillipsi, stewarti ha zelotes,
* ar c'hraboterig (Certhia brachydactyla)
** C. b. brachydactyla, dorotheae, mauritanica, megarhynchos ha rossocaucasica,
* ar c'hraperig Sikkim (Certhia discolor),
* ar c'hraperig-koad (Certhia familiaris)
** C. f. bianchii, brittanica, caucasica, corsa, daurica, familiaris, japonica, macrodactyla, persica ha tianschanica,
* ar c'hraperig Himalaya (Certhia himalayana)
** C. h. himalayana, ripponi, taeniura ha yunnanensis,
* ar c'hraperig Hodgson (Certhia hodgsoni)
** C. h. hodgsoni, khamensis ha mandellii,
* ar c'hraperig Manipour (Certhia manipurensis)
** C. m. laotiana, manipurensis, meridionalis ha shanensis,
* ar c'hraperig Nepal (Certhia nipalensis),
* ar c'hraperig Sichuan (Certhia tianquanensis).
Nav isspesad ha tregont (39) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 658a.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Certhiidae/Certhia (lennet e-barzh d'an 8 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kwakwaleg

Ur yezh wakachek eo an c'hwakwaleg (kwak'wala pe kwakiutl) komzet gant tro-dro da 295 den en holl er norzh Enez Vancouver ha Kolombia Breizh-Veur e Kanada (250 den diwar 3 300 den en holl e 1977) hag ivez er Stadoù-Unanet.
Tost eo d'ar haisleg ha d'ar heiltsoukeg.
# Kwameg

Ur yezh nilezsaharek eus skourr yezhoù komouzek eo ar c'hwameg (kwama) komzet gant tro-dro da 15.000 den en Etiopia.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù komouzek
# Kwangaeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù noukoumek eo ar c'hwangaeg (Gawanga) komzet gant tro-dro da 10 000 den (2001) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù sepikek ar c'hreiz
# Kwanyamaeg

Ur yezh vantouek komzet e Namibia hag Angola eo ar c'hwanyamaeg

## Daveoù

* Crane, Thera; Lindgren-Streicher, Karl; Wingo, Andy (2004). Hai ti! A Beginner's Guide to Oshikwanyama.
* (2005) in Gordon, Raymond, G., Jr.: Ethnologue: Languages of the World,, Fifteenth edition, Dallas, Tex. : SIL International.
* Zimmerman, W.; Hasheela, P. (1998). Oshikwanyama Grammar. Windhoek : Gamsberg Macmillan.
# Kwamieg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tangalek rik eo ar c'hwamieg (kwa(a)mi, kwam(anchi), kwom pe komawa) komzet gant tro-dro da 10 000 den e Bauchi e Nigeria (1990).

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kwaieg

Ur yezh monek-kmerek eo ar c'hwaieg (kuy pe soui), isrenket e-touez ar yezhoù katouek. Komzet e vez gant tro-dro da 300.000 den e gevred Tailand, gant 64.000 den e norzh Laos ha gant 15.500 den all e su Kambodia.

## Liammoù diavaez

* Ethnologue

## Gwelet ivez

* Yezhoù aostrez-aziatek
* Yezhoù monek-kmerek
* Katoueg
# Kwame Nkrumah

Kwame Nkrumah (21 a viz Gwenholon 1909 e Nkroful, Ghana - 27 a viz Ebrel 1972 e Bukarest, Roumania) a oa brogarour, politikour ha prezidant kentañ Ghana.
Goude e studioù kaset e Breizh-Veur hag e SUA e tistroas d'e vro e 1947 ma voe pennsekretour an United Gold Coast Convention, ur strollad dizalc'hour. Goude manifestadegoù e meur a gêr eus Ghana e 1948 e voe kaset d'an toull-bac'h gant ar Saozon e-pad ur miz. Goude-se e foetas bro ha gounit tud d'e vennozhioù hag e 1949 e savas ur strollad politikel, ar Convention People's Party. Bac'het e voe adarre e 1950. E 1951 e tivizas ar Saozon dilezel Ghana hag aozañ un dilennadeg. Nkrumah a voe dilennet, daoust dezhañ bezañ en toull c'hoazh d'ar mare-se. Dieubet e voe un nebeud devezhioù goude. E miz Meurzh 1952 e voe dilennet da vinistr kentañ.
Disklêriet e voe dizalc'hiezh Ghana d'ar 6 a viz Meurzh 1957. Tri bloaz goude e voe embannet ur Vonreizh nevez a lakae Ghana da vezañ ur republik. Nkrumah a c'hounezas an dilennadeg aozet e miz Ebrel 1960 ha mont da brezidant kentañ ar Stad nevez d'ar 1añ a viz Gouere.
E miz C'hwevrer 1966 e voe distroadet en un taol-Stad pa oa o veajiñ e Sina ha Norzh Viet Nam. Ne zistroas morse d'e vro ha chom a reas e Ginea. E miz Eost 1971 ec'h eas d'an ospital da Roumania hag eno e varvas d'ar 27 a viz Ebrel 1972.
g • ka • kePrezidanted Ghana :
* Kwame Nkrumah · Joseph Arthur Ankrah · Akwasi Afrifa · Nii Amaa Ollennu · Edward Akufo-Addo · Ignatius Kutu Acheampong · Fred Akuffo · Jerry Rawlings · Hilla Limann · Jerry Rawlings · John Kufuor · John Atta Mills · John Dramani Mahama
# Kwangeg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù tchadek ar reter A.3 eo ar c'hwangeg (kwang, kuang, louang pe kwong) komzet gant tro-dro da 16.805 den e mervent Tchad (1993)
Eizh rannyezh a zo, tost-tre an eil d'eben:
* Kwangeg (kwang)
* Monoueg (mob(o)u)
* Ngameg ((n)gam pe modgel)
* Tchagineg (tchagin pe tchakin)
* Aloaeg (aloa)
* Kawalkeg (kawalké)
* Gayaeg (gaya)
* Mindereg (mindéra)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kwanza

Ar c'hwanza (kod bank : AOA) eo unanenn voneiz Angola, kognet goude dizalc'hiezh ar vro e plas an escudo.
Abaoe 1977 ez eus bet kognet 4 rumm kwanzaioù :
* Kwanza, rannet e 100 lwei, eus 1977 da 1990
* Kwanza nevez, eus 1990 da 1995
* Kwanza adreizhet, eus 1995 da 1999
* Kwanza, rannet e 100 centimos, eus 1999 d'an deiz a hiziv
# Kwahoueg

Ur yezh kwaek eus skourr ar yezhoù akanek eo ar c'hwahoueg (kwahu).

## Gwelet ivez

* Yezhoù akanek
* Yezhoù kwaek
# Kadoueg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù hanek eo ar c'hadoueg (kadou pe gazhuo) komzet gant tro-dro da 9.000-11.200 den en holl e Laos (5.000 den e 1981) hag e Sina (4.000-6.200 den e 1994).
Ur yezh gant eizh zonenn an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-burmek
* Yezhoù burmek
* Yezhoù loloek ar su
* Yezhoù akaek
# Kadurked

Ar Gadurked, pe Cadurci e latin, a oa ar bobl kelt diazezet war lez ar stêr Lot e Galia. Diwar o anv eo deuet an anvioù Quercy ha Cahors, Divona Cadurcorum. Anaout a reer un darnig eus o istor hag anvioù o amezeien.

## Istor

Perzh a gemerjont en emsavadeg Verkingetorix e 52 kent JK .

## Amezeien

* En hanternoz al Lemovices o deus roet o anv da Limoges ha d'ar vro Limousin.
* Er mervent an Nitiobroges, a reas o c'hêr-benn en Agen.
* Er c'hornôg ar Petrocorii (da gompren ar pevar stroll), a roas o anv da gêr Périgueux ha da vro Périgord.
* Er reter ar Ruteni (ar veleganed), a lezas o roud en anv kêr Rodez hag e bro Roergue, hag a oa amezeien d'an Arverned, galloudusoc'h.
* Ar Ruteni avat a oa ivez er c'hreisteiz, ma vezent anvet Albiga, anv chomet en hini kêr Albi.

## Pennad kar

* pobloù Galia
# Kaduse

E mojennoù Henc'hres eo ar c'haduse unan eus ar c'hargoù a vez douget gant Hermes. Savet eo diwar ur walenn e koad lore pe olivez gant div naer en he zro a bign davet an divaskell staliet war he fenn.