OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ouistreham

Ouistreham :
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Ouistreham (pennlec'h) |
| Kod kumun | 14488 |
| Kod post | 14150 |
| Maer Amzer gefridi | Romain Bail 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Caen la mer |
| Lec'hienn web | Ouistreham |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 438 ann. (2020) |
| Stankter | 949 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 12 m bihanañ 0 m — brasañ 32 m |
| Gorread | 9,95 km² |
| kemmañ |
Ouistreham a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Ouistreham eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, 1944-1945: mervel a reas 64 den nann-soudard en Ouistreham abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Ouistreham Riva Bella Communal Cemetery
| Bro | Niver a soudarded |
| Kanada | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | 4 |
| Hollad | 5 |
Marvet int e-pad an Eil brezel-bed. Daou nijour, unan eus ar Royal Canadian Air Force (207th Squadron) hag unan eus ar Royal Air Force (131 st Squadron), marvet en diskar-amzer 1942, a zo douaret e bered ar gumun. Tri soudard "komando" bet lazhet d'ar 6 a viz Even 1944 e-doug an Dilestradeg a zo douaret enni ivez.
* Iliz katolik Sant Samzun.
* Chapel Santez Tereza ar Mabig Jezuz.

## Douaroniezh

* War aod Mor Breizh emañ Ouistreham.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ In Memories
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Ouilly-du-Houley

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Ouilly-du-Houley |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ouilly-du-Houley en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Moyaux Porte du Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14484 |
| Kod post | 14590 |
| Maer | Bernard Champion |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,92 km² |
| Led | 49° 10' 06" Norzh |
| Hed | 00° 19' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 85 m |
| Uhelder bihanañ | 72 m |
| Uhelder brasañ | 165 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 200 (2009) |
| Stankter | 22 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ouilly-du-Houley a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1825 e voe staget Ouilly-la-Ribaude (anvet Saint-Martin-d'Ouilly pe Martin-d'Ouilly a-raok 1801, 191 annezad e 1821) ouzh Saint-Léger-du-Houley (anvet Saint-Léger-d'Ouilly a-raok 1801, 191 annezad e 1821), roet e voe anv Ouilly-du-Houley d'ar gumun nevez ha.

### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, 1944: c'hwezek den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel en Ouilly e mizioù Even, Gouere hag Eost e-pad Emgann Normandi, dek anezhe a voe lazhet gant ar bombezadegoù, unan gant gant ur vindrailhadeg, unan all, ur c'henlabourer, a voe lazhet gant ar Rezistañs.

## Douaroniezh

* Ar stêr Paquine a dreuz ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Le Houley, XVI$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Varzhin, XV$^{vet}$ kantved

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Bernard Champion | digostezenn | Ijinour |
| Even 1995 | Meurzh 2008 | Jacques Plessis | digostezenn | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Fichenn Ouilly-du-Houley, Cassini-Ehess
* ↑ Fichenn Ouilly-la-Ribaude, Cassini-Ehess
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Republik Soviedel Naissaar

Republik Soviedel Naissaar (anv hir: Republik Soviedel Soudarded ha Saverion Kreñvlec'h Naissaar) a oa ur Stad dispac'hel hag a rene war enezenn Naissaar (svedeg: Nargö; alamaneg: Nargen) en Estonia etre 1917 ha 1918 da-heul Dispac'h Miz Here betek ma oa bet aloubet gant an Alamaned pa dec'has kuit ar gouarnamant soviedel diouzh an enezenn d'ar 26 a viz C'hwevrer 1918.
Savet e oa bet ar Republik pa oa bet lakaet an enezenn dindan beli 80-90 martolod eus Morlu Rusia e miz Kerzu 1917 hag a zisklêrias ur Republik Soviedel emren eno.

## Gwelit ivez

* RSS Estonia
* Republik Estonia
* Kumun Labourerion Estonia

## Liammoù diavaez

* Stepan Maksimovich Petrichenko
* "Naissaar, Former Soviet Navy Base"
* Kartenn Naissaar
# Republik Soviedel Besarabia

Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Soviedel Besarabia (ruseg: Бессарабская Советская Социалистическая Республика) bet disklêriet evel ur rann emren eus RSKS Rusia d'an 11 a viz Mae 1919 ha nullet e miz Gwengolo 1919.
Odesa e oa kêrbenn gentañ ar Republik, met adlec'hiet e oa bet betek Tiraspol d'an 2 a viz Eost 1919 dindan gwask armeoù Polonia ha Frañs.
Aloubet e oa bet an takad-se gant Polonia betek an 29 a viz Kerzu 1920.

## Gwelet ivez

* Besarabia
# Republik Soviedel Elzas-Loren

Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Soviedel Elzas bet krouet e framm Dispac'h Alamagn da geñver diwezh ar C'hentañ Brezel-bed e Proviñs Elzas, bet enbarzhiet evel ur rann eus Alamagn abaoe 1871.
Savet e oa bet ar Republik gant martoloded ar Morlu Impalaerel eus Elzas ha Loren hag o doa kemeret perzh en emsavadeg e Kiel. Degouezhout a rejont en Elsaz d'an 9 a viz Du 1918, un devezh goude ma oa bet disklêriet Stad Dieub Bavaria, ha degemeret e voent gant miliadoù a dud e Plasenn Kléber, plasenn vrasañ ar gêr. An deiz war-lerc'h e voe savet gante Kuzul ar Soudarded hag al Labourerion ha dont a reas ar gêr da vezañ dindan o beli. Gwelet e veze bannieloù ruz e pep lec'h, betek ouzh an iliz-veur.
En em astenn a rae al luskad dispac'h dre Elzas ha Loren ha savet e voe Soviedoù damheñvel all e Hagenau, Milhüse (Mulhouse), Schlettstadt (Sélestat), Kolmar, Metz ha kêrioù all. Leusket e voe da vont ar brizonidi politikel ha disklêriet e oa ar gwir da embann kelaouennoù en un doare frank.
Lañset e oa bet un harz-labour o c'houlenn goproù gwelloc'h ha uhelaet e voe ar goproù dre dekred gant ar Sovied daoust ha ma save a-enep perc'henned al labouradegoù.
Rak aon ma'c'h afe an traoù war washaat e pedas Jacques Peirotes, e penn ar Strollad Sokialour e Strasbourg, ouzh Jeneraled Frañs degas bagadoù soudarded evit lakaat urzh eno ha d'an 22 a viz Du 1918 e tegouzhjont ha laket e oa bet al lec'h dindan beli Frañs. Nullet e oa bet raktal an holl divizoù bet kemeret gant Sovied Strasbourg, torret gante an harzhoù-labour dre heg ha bac'het pennoù ar Republik Soviedel.

## Gwelit ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Dispac'h Alamagn
* Republik Soviedel
* Elzas
# Republik Soviedel Mughan

Ur Republik Volchevik berrbad e oa Republik Soviedel Mughan bet krouet e gevred Azerbaidjan a-vremañ e miz Meurzh 1919 hag aet da get un tri miz war-lerc'h.
Savet e oa bet e Bakou evit derc'hel penn ouzh Republik Demokratel Azerbaidjan.

## Gwelet ivez

* Republik Demokratel Azerbaidjan
* RSS Azerbaidjan
* Republik Soviedel
# Republik Sokialour Soviedel Lituania-ha-Bielorusia

Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Sokialour Soviedel Lithuania-ha-Bielorusia (lituaneg: Lietuvos-Baltarusijos Tarybinė Socialistinė Respublika; byelaruseg: Літоўска-Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка; ruseg: Литовско-Белорусская ССР) bet krouet e 1919 war un takad ennañ bremañ Byelarus ha reter Lituania. Padout a reas ar Republik ur seizh miz bennaket a-raok ma oa bet staget lodenn korñôg an takad ouzh Polonia.
Tec'hel a reas an Alamaned ac'halesont e miz Kerzu 1918 ha d'ar 21 a viz Genver 1919 e oa disklêriet RSS Bielorusia, staget war-lerc'h ouzh was declared, which in combination with the RSS Lituanian ha diwar unvaniezh an div republik-se e oa bet savet Republik Sokialour Soviedel Lituania-ha-Bielorusia (diverraet Litbel) d'ar 27 a viz C'hweverer 1919.
E penn ar Republik e oa Kazimir Tsic'hhovskiy ha Vintsas Mitskyavitchous-Kapsoukas.
Er penn-kentañ e oa bet lec'hiet kêrbenn ar Republik e Vilna (pe Vilnius). E miz Ebrel e oa bet dilec'hiet betek Minsk pa oa bet trec'h Arme Polonia war ar gêr-se e penn-kentañ ar brezel etre an Unaniezh Soviedel ha Polonia, ka kaste e oa bet a-benn ar fin da Smolensk e miz Ebrel 1919.
Nullet e oa bet RSS Lituania-ha-Bielorusia d'ar 25 a viz Eost 1919 ur wezh ma oa bet trec'h war an holl takad-se armeoù Polonia, an Entente, Lituania hag Alamagn.
E 1920 e oa bet staget ur rann eus Byelarus ouzh Polonia keit ha m'ac'h eas ul lodenn all da sevel Republik Sokialour Soviedel Bielorusia.
# Mererid

Mererid a zo un anv-badez kembraek roet d'ar merc'hed.

## Tud

* Gwenno Pipette, pe Gwenno Mererid Saunders, kanerez
* Mererid Hopwood, barzhez

## Gwelet ivez

* Margaret
* Cantre'r Gwaelod
# Mererid Hopwood

Mererid Hopwood zo ur varzhez kembraek, ganet e Kerdiz e 1964. He zud a orin eus Llangynnwr e Sir Gaerfyrddin a oa aet da chom da Sir Benfro.
Hi eo ar vaouez kentañ he deus bet gounezet ar Gador en Eisteddfod e 2001, en Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 2001.
Studioù war an alamaneg hag ar spagnoleg he deus graet, div yezh hag he deus kelennet. Kelennerez alamanek eo bet e Skol-Veur Abertawe, ha kelenerez spagnolek e Sir Gaerfyrddin.
Kinnig a ra abadennoù skinwel diwar-benn al lennegezh evit S4C.
E miz Eost 2009, pa oa marvet Dic Jones, e oa bet anv anezhi e-touez ar re a c'halle bout anvet da Arc'hdrouiz an Eisteddfod, kentañ tro d'ur vaouez bezañ war ar renk. A-benn ar fin en em dennas ha T. James Jones a voe anvet.
E 2012 he deus bet medalenn ar Gwobr Glyndŵr.

## Oberennoù
### Levrioù bugale

* Byd Llawn Hud (Ceri Wyn, Tudur Dylan, Mererid Hopwood, Sonia Edwards, Elinor Wyn Reynolds), Gouhere 2004, (Gwasg Gomer)
* Caneuon y Coridorau (Tudur Dylan, Gwion Hallam, Mererid Hopwood, Caryl Parry Jones, Mei Mac, Ceri Wyn), Mezheven 2005, (Gwasg Carreg Gwalch)
* Plentyn, Gouhere 2005, (Gwasg y Dref Wen)
* O'r Môr i Ben y Mynydd, Gouhere 2006, (Gwasg Gomer)
* Y Tandem Hud, Du 2006, (Gwasg Gwynedd)
* Ar Bwys..., Meurzh 2007, (Gwasg Gomer)

### Lennegezh

* Contemporary German Writers Series: Sarah Kirsch (dindan renerezh Mererid Hopwood, David Basker ha Rhys W. Williams.), Gwengolo 1997, (Gwasg Prifysgol Cymru). Diwar-benn ar varzhez alamanek.
* Singing in Chains: Listening to Welsh Verse, Mezheven 2005, (Gwasg Gomer)
* Hon: Ynys y Galon - Delweddau o Ynys Gwales yng Ngwaith Iwan Bala (Iwan Bala, Sioned Davies, Sian Melangell Dafydd, Jon Gower, Mererid Hopwood, Iwan Llwyd, Bethan Mair, John Meirion Morris, Twm Morys), Gouhere 2007, (Gwasg Gomer)
* Seren Lowri (2005)

## Liammoù diavaez

* (en) He buhez
* (cy) Pennad gant ar BBC
# Mereto di Tomba

Mereto di Tomba zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Mereng

Mereng (/'me:ræŋ/), meuring$^,$$^,$, pe meringue (/məˈræŋ/), an anv gallek, zo lipouzerezh graet gant gwennoù vioù foetet ha mesket gant sukr. A bep seurt merengoù zo, met dre vras e weler tri seurt anezhe, goude ma ne vezont ket atav gwall zisheñvel : ar re suis, ar re italian, ar re c'hall.
Ur verengenn a reer eus ur c'houign sec'h graet gant mereng ha poazhet er forn izel-izel he gwrez.

## Orin ar ger

Kentañ meneg eus ar ger « meringue » a oa en 1692 en ul levr keginañ gallek, gant François Massialot. Hervez Alain Rey (Dictionnaire historique de la langue française, 1992) e vije meur a vartezeadenn diwar-benn an orin:
* eus ar ger polonek murzynka, «morianez», a vije bet roet d'ur « mereng chokolad »,
* eus ar ger alamanek Meringel, met Meringel eo a zeu eus Meringue,
* eus ar ger latin meringa, adstumm da merenda, « pred an abardaez», a vije tremenet dre an nederlandeg, nemet distaolet e tleje bezañ ar vartezeadenn-se dre ma n'eus roud ebet « meringue » e pikardeg,
* kinniget eo bet ivez anv Meiringen, ur gêriadenn e Suis, war lez an Aar nepell diouzh lenn Brienz, ma vije bet Gasparini, kouignaouer suis, o labourat en XVIIIvet kantved.
Met n'eus netra sur.

## Ober

Ar mereng a vez graet oc'h implij perzhioù ar gwenn-vi hag ar sukr :
* ar mereng suis a vez graet o lakaat ar gwennoù-vioù da c'hoiñ gant ar sukr en dourgib,
* ar mereng italian a vez graet gant sukr poazh, an hini diaesañ d'ober eo,
* ar mereng gall a vez graet o lakaat 100 gramad sukr ouzhpenn dre bep gwenn-vi.
Goude-se e vez lakaet er forn (80 °C) evit kaout mereng gwenn. Ma vez tomm-gor ar forn (ouzhpenn 100 °C) e teu ar sukr da vout gwenn-louet, pe damrous.

## Notennoù

* ↑ R. Le Gléau, Dictionnaire classique français-breton - Tome VII, Al Liamm, 1990, p. 2275
* ↑ Chantal ha Yann-Baol an Noalleg, Geriadur ar Geginouriezh, Preder, 2011, p. 91
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, p. 856
# Merengue

Ar merengue zo ur sonerezh eus an Antilhez hag a vez sonet gant an tambora, ar güiro, hag an akordeoñs.

## Sonerien

* Johnny Ventura,
* Wilfrido Vargas y "Los Beduinos",
# Merewalh

Merewalh a oa ur roue pe un is-roue eus ar Magonsæte, un is-rouantelezh sujet da Vercia lec'hiet en Heredfordshire ha Shropshire. Renet en-defe e fin ar VII$^{vet}$ kantved. Hervez ar Kronik angl-ha-saoz e vefe bet mab Penda Mercia. Marvet e vefe etre 670 ha 685 hag erlerc'hiet e voe gant e vab Merchelm
# Merenn-vihan

Merenn-vihan pe adverenn pe merenn-enderv zo ur pred bihan a vez debret d'an enderv, tro-dro peder eur peurvuiañ, etre merenn ha koan. Kemeret e vez gant ar vugale dreist-holl. Tammoù bara, ledet amann, pe koñfitur, kaotigell, pe mel warne, pe gant un tamm chokolad, a vez debret ganto, pe traoù dous all evel kouignoù, un tamm gwastell, gwispidennoù, krampouezhennoù, viennerezh (ur gornegenn, ur varaenn-chokolad, ur varaenn-rezin, ur vriochenn...), ur frouezhenn bennak, yod frouezh. Evet e vez dour pe laezh pe un evaj dous evel chug-frouezh, siros, soda pe chokolad tomm pe yen. An dud gour a c'hall evañ ur banne kafe pe te.
Adlein zo ur pred bihan all a c'hall bezañ debret d'ar beure gant ar vugale, etre lein ha merenn, e porzh o skol da skouer.
Ar grennarded, ar merc'hed dougerez pe o vronnañ o babig, hag an dud hag a laka kalz kas d'o c'horf (ar sportourien, micherioù zo...) a zebr merenn-vihan ivez.

## Darvoudoù ispisial

Merenn-vihan a c'hall bezañ aozet evit lidañ deiz-ha-bloaz ur bugel. Pedet e vez e vignoned ha debret e vez merenn-vihan holl asambles. C'hwezhañ a ra ar bugel goulaouennoù ar wastell deiz-ha-bloaz ha roet e vez profoù dezhañ.
Adverennoù lennegel a c'hall bezañ ivez, evit an dud gour. Bodet e vez tud evit kaozeal eus ul levr en ur zebriñ ur c'hortozenn, kouignoù hag ur banne died tomm peurliesañ.

## E broioù all

E kalz broioù e vez heuliet an hengoun-se. E Bro-Saoz e vez evet ur banne te ha debret gwispid tro 5 eur, afternoon tea a vez graet eus an dra-se. Er broioù kreizdouarat hag Amerika ar Su e vez debret merienda (graet gant kouignoù, sandwichoù bihan, evajoù tomm pe yen..), hag e Polonia vez debret podwieczorek.
# Merfyn

Merfyn zo un anv-badez kembraek, skrivet Mervyn e saozneg a-wechoù ha Mervin alies.

## Rouaned ha priñsed

* Merfyn Frych, roue Gwynedd en IXvet kantved.
* Merfyn ap Rhodri, roue Powys,
** Llywelyn ap Merfyn, e vab
* Rhodri Mawr ap Merfyn, pe Rhodri Mawr,

## Tud all

* Mervyn LeRoy.
* Mervyn Davies, rugbier ha haroz broadel.

## Pennad kar

* Mervin
# Mereyeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù biouek-madarek A.5 eo ar mereyeg (mere(y) pe mere) komzet gant tro-dro da 10.000 den e norzh Kameroun (1982).
Ur rannyezh ez eus:

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Pruna

Pruna zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Prunella himalayana

Prunella himalayana :
| Prunella himalayana. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Prunellidae |
| Genad : | Prunella |
| Anv skiantel ||
| Prunella himalayana (Blyth, 1842) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Prunella himalayana a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Prunellidae.
Anvet e voe Accentor Himalayanus (kentanv) da gentañ-penn (e 1842) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus menezioù Azia ar C'hreiz da Afghanistan, kreisteiz Tibet ha gwalarn India.

## Liammoù diavaez

* Prunella himalayana war al lec'hienn BirdLife International.
* Prunella himalayana war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kinniget en devoa Divi gKervella Gwrac'hig Himalaya (b., ls. Gwrac'higed Himalaya) er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 18 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : Gwrac'hig Himalaya | Accenteur de l'Himalaya | Prunella himalayana (étudié).
* ↑ Prunella himalayana war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Prupià

Prupià zo ur gumun eus Korsika, e departamant Korsika-ar-Su. Emañ e kornaoueg ar vro, war an aod.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn an ti-kêr
# Provo (Utah)

Provo zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Utah e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 112 488 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Provo en ur mod ofisiel e 1849.

## Kêrioù gevellet

* Meissen Alamagn
* Nanning {{Republik Pobl Sina]]

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Provvidenti

' Provvidenti zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Pruniers-en-Sologne

Pruniers-en-Sologne :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41185 |
| Kod post | 41200 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | http://pruniersensologne.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 304 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Pruniers-en-Sologne a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

43,84 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 2 418 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe dilennet Claude Thérèze da vaer.

## Liammoù diavaez

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Provostiezh Diedenhofen

Provostiezh Diedenhofen (Thionville e galleg) a oa ur brovostiezh en Izelvroioù spagnol.
Staget e voe ouzh Bro-C'hall e 1659 dre feur-emglev ar Pireneoù.

## Douaroniezh

Er XVIIvet kantved e oa en-dro dezhi:
* en hanternoz : aotrouniezhioù Soleuvre, Mont Saint-Jean ha Roussy,
* er c'hornog dugelezh Bar,
* er reter dugelezh Loren,
* er c'hreisteiz bro Metz, beliezh Metz adal 1634.
# Prunetto

Prunetto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Reflets d'acide

Reflets d'acide a zo ur saga MP3 krouet gant JBX (e anv gwirion n'eo ket anavezhet). Kavet 'vez anezhi nemet war internet. Reflets d'acide a zo luadenn ur c'hoari-roll anvet "reflets d'aciers". Bez ez eus 16 ranndannevel evit ar poent hag ar c'hwezhegvet ranndannevel a zo c'hoazh gortozet.

## Istor

E-barzh un tavarn anvet "tavarn ar beajour", Wrandrall a tut ur bandennad beajourien evit kas da benn ur c'hest anvet "ar c'hest hep anv". Ret e vo dezho mont a-benn da c'hoad an akouiñ, treuziñ las ar kleur dammtomm, run ar mil marvenn, menez mukus, evit ergezhiñ an toull "aaaaaaaaaaaaaaaaahhhhhhhhhhhhhhhhhhhh!!!!!!!!!"

## An Tudennoù

Bez ez eus c'hwec'h haroz er saga MP3-mañ :
Wrandrall : un anter-diaoul eo, met klask a ra ne vefe den ebet o gouzhout e anian gwir : an dud na gar ket tout ar pezh a zo liammet d'an diaouled. Liv e groc'henn z'o arem. Live 1 eo.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Regalbuto

Regalbuto zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
# Regalianus

Regalianus (marvet war-dro 260/261), a oa ur falsimpalaer roman e 260, ha marteze 261, e-pad Enkadenn an Trede Kantved, ur marevezh a zistabilded en Impalaeriezh roman. Anvet e voe da impalaer gant ar soudarded staliet war lez ar stêr Danav, a c'houzañve argadennoù ar pobloù barbar, gant ar spi e vije gouest da ziogelaat an harzoù.

## Pennad kar

* Tregont Mac'homer
# Refrontolo

Refrontolo zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Regezer

Ar regezer zo ur benveg poazhañ, implijet en diavaez an aliesañ. Poazhet e vez ar boued gant ur c'hrilh lakaet a-us regez koad pe c'hlaou koad lakaet er regezer. A bep seurt boued a c'haller poazhañ : pesked, legumaj, ha kig dreist-holl. Grilhet e vez ar peurliesañ, an doare buanañ d'e boazhañ, met pellaet e c'hall bezañ eus ar vammenn dommder evit e vogediñ pe e rostañ.
Graet e vez gant ar regezer pa vez tud kouviet er gêr pe d'ur fest bennak, pe pa vezer o kampiñ. Gallout a reer bezañ ar regezer en ul liorzh, en ur park, en natur, en dachenn-gampiñ, hag all.
D'e enaouiñ a c'haller ober gant paper pe ur produ entaner liñvel, e brikennigoù, e gel pe e toaz.

## Boued regezet an aliesañ

* Beriadoù : tammoù kig pe besked ha/pe legumaj piket gant ur berig,
* Silzigoù a bep seurt : chipolata, mergez, chorizo...
* Kig a bep seurt : kig bevin (kostezennoù, etrekostennoù, stekoù, ledspilhennoù, rumsteckoù), kostezennoù ha morzhed oan, kostezennoù moc'h, kig yar...
* Pesked parfet o c'hig, da skouer sardin, brezhell...
* Kresteneged zo : grilh-mor, legestr, chevr...
* Gwadegennoù,
* Legumaj pe traoù a denn dezho : patatez, berjinez, tomatez, skilbebr, kebell-touseg...
* Keuz zo : camembert, munster...
* Marshmallow
Spisoù, hiliennoù hag eoulioù a bep seurt a c'hall bezañ lakaet ouzhpenn.

## Ar regezer er bed

Ar regezer zo ur benveg ordin en un niver bras a vroioù er bed, da skouer :
* e Roumania e vez debret mititei grilhet war ar gratar,
* en Iran ha broioù bet en Unvaniezh Soviedel e tebrer beradigoù kig anvet chachlik,
* e Suafrika eo boas an dud d'en em vodañ dro-tro d'ar braai evit grilhañ kig ha silzig dreist-holl,
* en Amerika a-bezh, anvet ar barbecue (pe BBQ) e saozneg, hag e kastilhaneg ar churrasco, an asado...
* en Azia : Indonezia, Sina, ar broioù arab...
* en Aostralia eo ur "sport broadel".
* Regezer fardet gant mein hag ur c'hrilh.
* Regezer dre aezhenn.
* Regezer grilh boas.
* Regezer e maen.
* Regezer unarver.

## Gwelet ivez

* Ber
* Mechoui
* Kebab
# Reggae

Reggae a reer eus doare sonerezh brudetañ Jamaika. Hiziv an deiz eo brudet er bed a-bezh : ouzhpenn bezañ ul luskad sonerezh ez eo ur sevenadur dibar. Peurliesañ e vez liammet ar reggae ouzh al luskad Rastafari, hag a zo ivez a orin eus Jamaika. Hiziv an deiz ez eo deuet da vezañ ur sonerezh hollvedel, evel m'en doa c'hoantaet Bob Marley.

## Orin ar reggae

E dibenn ar bloavezhioù 1960 eo bet krouet ar reggae diwar meur a seurt sonerezh all : emdroadur ar ska hag ar rocksteady, hag ivez sonerezh an inizi Karib (mento ha calypso). Ennañ ez kaver ivez levezon ar Rhythm and blues, ar jazz hag ar soul music (d'ar mare-se e oa diouzh ar c'hiz sonerezh SUA e Jamaika). Hag ivez levezon sonereh Afrika, hini al luskad rasta hag ar c'hanaouennoù nyabinghi, ma'z implijer taboulinoù 'vez implijet ivez e lidoù Burru.

## Emdroadur ar reggae

Kerkent ha krouet e Jamaika e kemmas ar reggae : Giz ar Rocksteady, a oa anezhañ a-raok ar reggae, a echuas e 1968
* 1968 - 1970 : early reggae : lusk prim, diwar levezon ar sonerezh mento, perzh bras gant ar gitar boud
* 1970 - 1976 : one-drop : lusk kreiz, dastalm gorrekoc'h ar sklattaboulin war an 3de pred
* 1977 - 1980 : rockers pe stepper gant 4 fred lusket gant an taboulinoù, ha nerzh gant lusk ar sklattaboulin
* 1981 : early dancehall pe rub-a-dub : lusk gorrek, perzh bras gant ar gitar boud hag an taboulinoù (toumpiell er pred kentañ ha sklattaboulin en 3de hini)
* 1985 : early digital : dastalm prim, savet penn-da-benn gant binvioù elektronek
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Reflexionou profitabl var ar finvezou diveza

« Reflexionou profitabl var ar finvezou diveza eus an den evit instruction ar bopl » — « Preparationou dar maro, composet e gallec gant an tad Crasset,... ha troet e brezonec... gant dom Charlez ar Brizh » (1660?-1737) zo ul levr brezhonek a relijion, embannet e 1722 e Kastell-Paol e ti Lesieur. Meur a wech e voe adembennat : e 1746, 1754, 1771 (e ti Perier, e Kemper), 1830, 1848 ha 1860.

## Skrid

* E google books: * Reflexionou profitabl var ar finvezou diveza ma c'haller lenn : ... toudememes ar vadelez divin n'e deveus quet tennet an den eus an neant ... .

## Notennoù

* ↑ Listennad embannadurioù
* ↑ An oberenn
# Refrancore

Refrancore zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.