OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Isère (departamant)

Isère :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Rhône-Alpes |
| Pennlec'h (prefeti) | Grenoble |
| Isprefetioù | La Tour-du-Pin Vienne |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Jean-Pierre Barbier (UMP) |
| Prefed | Lionel Beffre |
| Kod EBSSA | 38 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-38 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR714 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 277 513 ann. (2020) |
| Stankter | 172 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° 19′ 59″ Norzh 5° 30′ 00″ Reter / 45.333, 5.5 |
| Gorread | 7 431 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 10 |
| Kantonioù | 29 |
| Etrekumuniezhioù | 19 |
| Kumunioù | 521 |
| kemmañ |
An Isère (Isera en arpitaneg; Isèra en okitaneg) zo un departamant krouet e 1790, e gevred Bro-C'hall, en Alpoù, ha roet dezhañ anv ar stêr Isère a dremen drezañ. Grenoble eo ar penn-kêr anezhañ, hag an 38 an niverenn roet dezhañ. Diwar un tamm eus Daofinez eo savet. Al lodenn suañ (war-dro 14% eus an hollad) a zo en Okitania, ar peurrest a zo en Arpitania.

## Arondisamantoù an Isère

* Grenoble
* La Tour-du-Pin
* Vienne

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Isurium Brigantium

Isurium Brigantium a oa ur c'hreñvlec'h roman e proviñs Britannia, el lec'h m'emañ bremañ kêriadenn Aldborough e North Yorkshire, e Bro-Saoz. Kêr-benn ar Vriganted eo bet ivez.

## Anv

Isurium Brigantum
* Ptol. II.3.10 : Isurium
* I.A 465$_3$ (Iter I) : Isurium
* I.A 468$_3$ (Iter II) : Isuriam
* I.A 476$_1$ (Iter V) : Iusubrigantum
* Ravenna 108$_{38}$ : Coguveusuron
Dianav eo talvoudegezh an anv-se. Marteze eo liammet gant anv ar stêr Ure (Yorkshire), pe marteze eo kar d'an anv Isara (stêrioù a gaver e Bavaria, e Bro-C'hall)

## Daveoù

* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.
# Isère (stêr)

An Isère (e galleg; Isera en arpitaneg, Isèra en okitaneg), zo ur stêr eus Savoia ha Daofinez. 298,1 km eo he hed ha diskenn a ra eus an Alpoù ha redek dre un departamant anvet Isère ivez. Adstêr eo d'ar Ron nepell diouzh Valence.

## Skeudennoù

* Pont dreist an Isère e Montmélian
* An Isère goude treuziñ Grenoble
* An Isère e Rumans
* An Isère gwet eus La Daille, e-kichen Val-d'Isère
* Paysage de l'Isère (1836) livet gant Antoine Guindrand

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# It's a Lovely Day Today

"It's a Lovely Day Today" zo ur ganaouenn saoznek savet gant Irving Berlin hag embannet e 1950 evit ar gomedienn war gan Call Me Madam, a voe graet ur film anezhi diwezhatoc'h.
Brudet eo doareoù Perry Como ha Doris Day, pe re Ethel Merman, Ella Fitzgerald hag Astrud Gilberto.
Ur sonenrolladur a voe graet gant Perry Como ha The Fontaine Sisters gant Mitchell Ayres hag e laz-seniñ en New York d'ar 26 a viz Gouhere, 1950. Embannet e voe gant RCA Victor Records, dindan an niverenn 20-3945 (en SUA), ha gant EMI en anv His Master's Voice dindan an niverenn B 10221.

## Notennoù

* ↑ RCA Victor Records in the 20-3500 to 20-3999 series
# Itala (Italia)

Itala (Itala e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Im Westen nichts Neues

Im Westen nichts Neues (Netra nevez er gornaoueg) a zo un oberenn lennegel alamanek gant ar skrivagner Erich Maria Remarque hag a voe embannet, da gentañ-penn, er Vossische Zeitung adalek miz Du 1928 evel romant-kazetenn. E 1929 e voe embannet al levr.
# Imer

Imer zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Imbrian Izel

* Eon Hadeeg
* Kripteg
* Strollad Diazoù
* Nektareg
* Imbrian Izel
Ar maread imbrian izel eus istor douarouriel al Loar en em astenn eus 3 850 milion a vloavezhioù 'zo betek 3 800 milion a vloavezhioù 'zo, e fin ar vombezadeg vras. E deroù ar maread-hont e c'hoarvezas ar stokad bras a gleuzias Mor ar Glavioù pe Mare Imbrium a denn e anv anezhañ. Ar morioù bras arall eus an tu hewel eus al Loar a voe furmet d'ar maread-hont, ivez, ha leuniet e voent gant bazalt er maread war-lerc'h : an Imbrian Uhel.
# Imereti

Imereti (jorjieg : იმერეთი) zo ur rannvro e kreiz Jorjia. Kutaisi eo he c'hêr-benn.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Jorjia :
| Republikoù emren | Abc'hazia · Adjaria |
| Rannvroioù | Chida Kharthli · Gouria · Imerethi · Kac'hethi · Khvemo Kharthli · Mtsc'hetha-Mthianethi · Ratcha-Letchc'houmi ha Khvemo Svanethi · Samegrelo-Zemo Svanethi · Samtsc'he-Djavac'hethi |
| Kêrbenn | Tbilisi |
# Ilya Repin

Ilya Efimovitch Repin (5 a viz Eost 1844 - 29 a viz Gwengolo 1930) a oa ul livour rus brudet.
# Ilyushin Il-76

An Ilyushin Il-76 (rusianeg: Илью́шин Ил-76; lesanv evit an AFNA: Candid) zo un nijerez strategel lies-roll savet da gentañ en URSS gant an embregerezh Ilyushin. Da gentañ e oa bet soñjet evel ur c'harr-nij dezougen trevour ha kenwerzhel e 1967, da gemer plas an Antonov An-12. Savet e oa bet gant ar soñj dezougen dafarioù ponner etrezek tachennoù diaes da dizhout dre an hent. Doareoù milourel an Il-76 a zo implijet dre Europa, Azia hag Afrika. Ul lod eus ar c'hirri-nij brezel-se a zo implijet evit adkargañ an eoul-maen pe evel lec'h-penn milourel.
An Il-76 a zo bet lakaet er servij evel nijerez dezougen kenwerzhel oc'h implij ur pont a-dreñv. Tres ar c'harr-nij a oa unan evit aesaat an dezougen mekanikoù ponner diaes da zegas dre doareoù all. Implijet eo bet ivez evel un nijerez dezougen e-pad darvoudoù grevus evit dezougen buan tud, boued... Dre ma'z eo aes da implij adalek leurioù diaozet, ez eo deuet da vezañ ur c'harr-nij implijet mat er broioù paourañ. Doareoù arbennikaet a zo bet savet evit ar stourm enep tan-gwall pe ar gourdoniñ zero-G da skouer.
# Imbersago

Imbersago zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Imbolc

Gant ar Gelted kozh e veze lidet Imbolc (Emwalc'h) d'ar 1añ pe d'an 2 a viz C'hwevrer en enor d'an doueez Brigid, hag a oa arouez ar frouezhusted e dibenn ar goañv. Deiz kentañ an nevez-amzer e oa.
# Imbrian Uhel

An Imbrian Uhel a zo ur maread eus istor douarouriel al Loar hag en em astennas eus 3 800 milion a vloavezhioù 'zo betek 3 200 milion a vloavezhioù 'zo. E-pad ar maread-se e teuzas un darn eus ar vantell dindan an diazoù loarel ha leuniet a voe ar re-mañ gant bazalt. Krediñ a reer e oa bet gwanaet ar grestenenn gant stokadoù, ar pezh a ro tro d'ar magma da bignat war ar gorre.
An darn vrasañ eus ar standilhonoù derenet gant ar c'hefridioù Apollo o doa en em furmet e-pad ar maread-se. Kenglotañ a ra an Imbrian Uhel gant lodenn gentañ an Arc'heeg.
# Malá Strana

Malá Strana (distagañ :, a dalvez : an tu bihan) a zo unan eus karterioù kreiz-kêr Praha hag unan eus ar re zedennusañ, asambles gant Hradčany (er c'hornôg) ha Staré Město er reter.
Lec'hiet eo Malá Strana etre ar stêr Vltava ha torgennoù Kastell Praha ha re Petřín. Lavaret e vez tu bihan da ziforc'hañ ar c'harter diouzh ar Gêr Gozh (Staré Město) hag a zo brasoc'h evitañ. Liammet eo an daou garter gant pont Charlez. Er Grennamzer e veze annezet ar c'harter gant Alamaned dreist-holl. Al lod brasañ anezho a oa kenwerzherien, artizaned pe kannaded noblañs an Impalaeriezh santel roman german. Er c'hontrol ez eo Tcheked a veze kavet er Gêr Gozh.

## Perlezenn an arz barok

Lavaret e vez ez eo ar c'harter perlezenn an arz barok. Anat eo levezon an arz italian ennañ. E Malá Strana e kaver meur a balez. Tost ouzh kastell Praha emañ, setu perak e veze techet an noblañs da vont dober annez eno. Tachennoù a voe dieubet ivez goude tan-gwall 1541. Ennañ e c'haller gwelout neuze meur a balez doare an Azginivelezh pe barok. Unan eus pennoberennoù ar c'harter eo iliz Sant-Nikolaz Malá Strana.
Al lod brasañ eus ar palezioù-se a zo bet lakaet da gannatioù hiziv an deiz :
* palez Kounic, savadur rococo, 1773-1775 (Serbia)
* palez Turba, savadur rococo (Japan)
* palez Buquoy, savet e 1738, (Frañs)
* palez priol meur urzh Malta (Malta)
* palez Lobkowicz (Alamagn)
* palez Furstenberg (Polonia)
* palez Thun, savadur barok, XVIII$^{vet}$ kantved, (Rouantelezh-Unanet)
* palez Thun-Hohenstein, savet etre 1721 ha 1726, (Italia)
E palezioù all e kaver ensavadurioù tchek : sněmovna, palez Wallenstein m'emañ ar sened ennañ, palez Nostic (bet kannati an Izelvroioù), ma kaver Ministrerezh ar Sevenadur, palez Pálffy ma kaver ar skol-sonerezh, ha palez Michna m'emañ Sokol, rann sportoù skol-veur Charlez Praha ha mirdi an deskadurezh korf hag ar sportoù.
* Ardamez ar c'harter ouzh an tour-ged
* Kloc'hdi Iliz Sant-Nikolaz Malá Strana ha tour-ged Malá Strana
* Plasenn Malá Strana ha tramway Praha
* Diri da vont betek ar C'hastell
* Levraoueg kouentStrahov e Malá Strana
* Tour gotek ha penn-kentañ pont Charlez e Malá Strana
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Malé (disheñvelout)

* Malé, kêr-benn Maldivez,
* Malé (Italia), kumun italian e Trentino-Alto Adige,
* Malé (Republik Kreizafrikan), kumun greiz-afrikan e prefedelezh Ombella-M'Poko,
* Malé (Komorez), kumun war enez Ngazidja.
# Mamberamo

Ur stêr vras e Ginea Nevez, lec'hiet er broviñs indoneziat Papua, eo ar Mamberano. Furmet eo dre unvaniezh he div adstêr bennañ - an Tariku hag an Taritatu. Redek a ra war-du an norzh hag en em deurel a ra er Meurvor Habask en un delta bras.
War he ribl ez eus kalz pobloù o chom ha n'hon eus darempred ebet ganto. Er bloavezhioù 1990 en doa divizet ar gouarnamant indoneziat sevel ur vardell vras he defe beuzet un darn vras eus an diaz. Dilezet e voe goude an enkadenn armerzhel eus 1998 - 1999, avat.
# Mamblas

Mamblas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Malé (Italia)

Malé zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Mam Tor

Mam Tor (Mamm Tor pe Mamm Torgenn, e brezhoneg) zo un dorgenn er Peak District, e-kichen Castleton, e Derbyshire, e Bro-Saoz. 517 m uhelder zo dezhi. Dismantroù ur voger eus oadvezh an arem zo warni.

## Skeudennoù

* Castleton adal Mam Tor gant labouradeg Hope en diadreñv
* An Hope Valley
* An Hope Valley
* An Hope Valley ha Castleton
* Diwar lein Mam Tor
* Adal Mam Tor war-du Edale
* Eus Lose Hill betek Mam Tor
* Lein Mam Tor
* Arouez an National Trust .

## Pennadoù kar

Torgennoù all en ardremez:
* Higger Tor
* Shining Tor

## Liammoù diavaez

* https://web.archive.org/web/20090302112627/http://peakdistrict.nationaltrust.org.uk/mam-tor
# Malwaleg

Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo an malwaleg (malual) komzet e Soudan ar Su.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilotek ar c'hornôg
# Malé

Malé eo kêr-benn ha kêr vrasañ Republik Maldivez, e Meurvor Indez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mamadou Bagayoko

Mamadou Bagayoko a zo ur c'hoarier mell-droad a-vicher, tager eo e skipailh mell-droad Naoned.
Ganet d'an 21 a viz Mae 1979 e Pariz ( Frañs), c'hoariet en deus al lodenn vrasañ eus e vuhez en Strasbourg. 1,90m evit 79kg eo hiziv an deiz. Stummet e Sens (CFA2), degouezout a ra e Strasbourg e 1999 betek 2003. Treuzkaset eo neuze en AC Ajaccio lec'h ma planto 8 pal e 34 krogad. Dre m'en doa graet ur bloavezh mat e oa deuet da anaout gant staff FK Naoned. Siwazh dezhañ, goude ur bloavezh 'lerc'h m'en doa plantet 7 pal, ne voe ket miret gant Serge Le Dizet ha prestet e voe en Nice en hañvez 2005. E 2006 e c'hoario e klub mell-droad Al-Wahda. Distreiñ a ra da Naoned evit ar bloavezh 2007/2008.

## Red-micherel
### Skipailh bro Mali

* Kentañ dibab e Skipailh Mali ar 14 a viz Here 2001 (Skipailh Mali 2 - 1 Maroko)
* 15 gwech dibabet, 3 pal e Skipailh Mali (ar 1añ Gouhere 2006)
* 'hoariet e Coupe d'Afrique des Nations 2002 (6 krogad)

### Kluboù

| Bloavezh | Klub | Bro | Kampionad | Kampionad | Kampionad | Kampionad | Kampionad |
| Bloavezh | Klub | Bro | Rummad | Krogad | Pal | Kartennoù | Kartennoù |
| Bloavezh | Klub | Bro | Rummad | Krogad | Pal | Patrom:Kartenn velen | Patrom:Kartenn ruz |
| 1997 - 1998 | Patrom:USL Dunkerque | Frañs | CFA | - | - | ? | ? |
| 1998 - 1998 (Gwengolo) | Patrom:USL Dunkerque | Frañs | CFA | 2 | - | ? | ? |
| 1998 (Gwengolo) - 1999 (Genver) | Patrom:FC Sens | Frañs | CFA 2 | 34 | 29 | ? | ? |
| 1999 (Genver)- 2000 | RC Strasbourg | Frañs | Rummad 1 | 11 | 0 | 1 | 1 |
| 2000 - 2001 | RC Strasbourg | Frañs | Rummad 1 | 15 | 0 | 3 | 0 |
| 2001 - 2002 | RC Strasbourg | Frañs | Rummad 2 | 21 | 2 | 2 | 0 |
| 2002 - 2003 | RC Strasbourg | Frañs | Rummad 1 | 17 | 2 | 0 | 0 |
| 2003 - 2004 | AC Ajaccio | Frañs | Rummad 1 | 34 | 8 | ? | ? |
| 2004 - 2005 | FK Naoned | Frañs | Rummad 1 | 30 | 7 | ? | ? |
| 2005 - 2006 | OGC Nice (Prestet gant an FK Naoned) | Frañs | Rummad 1 | 32 | 5 | ? | ? |
| 2006 - 2007 | Patrom:Al Wahda Abu Dhabi (Prestet gant an FK Naoned) | Patrom:UAE | Rummad 1 | 22 | 7 | ? | ? |
| 2007 - 2008 | FK Naoned | Frañs | Rummad 2 | 8 | 6 | 3 | * |
Mammenn: France Football

## Roll loreidi

* Kib Bro-C'hall (1) :
** Gounezet : 2001
* Kib ar C'hevre :
** Gourfennad : 2006

## Statistikoù

* 139 krogad (22 pal) e L1
* 27 krogad (8 pal) e L2
* 36 krogad (11 pal) e CFA
* 22 krogad (7 pal) e D1
Paouezet an 23 a viz Eost 2007
# Mamareg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skour ar yezhoù senoufoek eo ar mamareg (minyanka, mianka pe tupiire) komzet gant tro-dro da 700.000 den e gevred Mali e-lec'h m'emañ unan eus ar yezhoù broadel.
Tost-tre eo ar mamareg d'ar soupyireg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Mandoureg

Ur yezh atlantel eus skourr ar Yezhoù bagek eo ar mandoureg (baga maduri) komzet e Ginea.

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Mandrillus

Mandrillus :
| Ur mandril ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Mandrillus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mandrillus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad marmouzed: ar mandril hag an dril.
# Manduessedum

Manduessedum pe Manduesedum a oa ur c'hreñvlec'h roman, hag ur gêrig roman da-c'houde, e proviñs Britannia. Bremañ eo deuet da vezañ Mancetter, ur gêriadenn e kontelezh Warwickshire.

## Anv

Meneget eo an anv en Itinerarium Antonini. 470$_3$ (Iter II) ː Manduesedo / Manduessedo
Dont a rafe an anv-se eus ar gerioù *mandu (= marc'h bihan, pone) hag *essedo (=karr-emgann)

## Arkeologouriezh

* Watling Street hirie

## Daveoù

* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.
# Mandog

Mandog :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Cypriniformes |
| Kerentiad : | Cyprinidae |
| Genad : | Rutilus |
| Anv skiantel ||
| Rutilus rutilus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mandog (Rutilus rutilus pe Leuciscus rutilus) zo ur pesk dour dous.
# Mandril

Mandril :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Mandrillus |
| Anv skiantel ||
| Mandrillus sphinx Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mandril (Mandrillus sphinx) a zo ur marmouz hag a vev en Afrika.

## Doareoù pennañ

Etre 60 ha 80 cm eo korf ar mandril, gant ul lost berr (nebeutoc'h eget 10 cm). E bouez zo etre 10 ha 40 kg.
Heverk eo ar par gant e erienoù askornek glas war e zremm. Fas ar barez n'eo ket ken livet. Disheñvel eo ar barez a-fet ment ivez kar n'eo nemet un drederenn eus ar par. Servijout a ra livioù flamm e zremm hag e benn a-dreñv (mouk-sklaer) d'ar par evit diskouez e statud dirak ar parezed.

## Emzalc'h

Bevañ a ra a-strolladoù e koadegi gleb. Pep bagad a vev war un dachenn 50 km² bevennet gant merkoù-c'hwesha ha difennet ouzh ar strolladoù all. Ur par pennañ zo er strollad ha gouennañ a ra gant an holl barezed koulz lavaret.
An aliesañ e chom war an douar, nemet diouzh an noz ma pign gant ar gwez. Kerzhet ha redek a ra war e barlochoù.
En em vagañ a ra diwar frouezh, greun, vioù ha loened bihan.
Bep 18 miz e vez ganet unan bihan gant ar barez. Dougen a ra anezhañ stag ouzh he c'hof da gentañ ha, pa vez bras a-walc'h, war he c'hein.

## Gwarez

Dre ma vez chaseet ar mandril evit e gig ha distrujet e diriad emañ en arvar hiziv an deiz.
# Mandragon

Ar vandragon zo ur spesad plant a gaver war holl aodoù ar Mor Kreizdouar ; Mandragora officinarum a gresk en Italia an Norzh hag e Slovenia, Mandragora autumnalis er peurrest eus an annezva.
Ar ger « mandragoun » a gaver e Geriadur Gregor, eus al latin mandragoras diwar an henc'hresianeg μανδραγόρας mandragoras.
Brudet eo ar vandragon dre vojennoù ma reer anv eus he galloudezhioù dreistordinal. En abeg da stumm denheñvel ar gwrizioù eo bet liammet ouzh kredennoù ha lidoù hud.
* Ar blantenn
* Ar frouezh
* Ar gwrizioù
# Manduria

Manduria zo ur gumun italian e proviñs Taranto, e rannvro Puglia.
# Mandog ruz

Mandog ruz :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Cypriniformes |
| Kerentiad : | Cyprinidae |
| Genad : | Scardinius |
| Anv skiantel ||
| Scardinius erythrophthalmus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mandog ruz (Scardinius erythrophthalmus) zo ur pesk dour dous.
# Mandubracius
## An istor hervez ar skrivagnerien latin

Mandubracius a oa mab d'ur roue eus meuriad an d-Trinovantes, anvet Imanuentius gant Julius Caesar e De Bello Gallico, a oa bet kaset kuit diwar e dron ha lazhet gant Cassivellaunus, nebeut amzer kent eil ergerzhadenn Caesar e Preden e 54 kent J.-K.. Tec'het a reas Mandubracius da C'halia da repuiñ e-kichen Caesar.
Cassivellaunus a renas an difenn a-enep ar Romaned, met disklêriet e voe lec'h e greñvlec'h d'ar Romaned gant an d-Trinovantes. Caesar a lakaas seziz warnañ. En em zaskoriñ a reas Cassivellaunus en diwezh. Lezel a reas an tron gant Mandubracius, ha touiñ a reas chom hep brezeliñ outañ.

## Hengoun ar Grennamzer

Kavout a reer anv Mandubracius en-dro dindan bluenn Jafrez Menoe en e Historia Regum Britanniae (1136) dindan an anv Androgeus, mab henañ ar roue mojenn Lud. Gallout a reer heuliañ fazioù an adskriverien o deus cheñchet e anv abaoe seizh levr an Istor a-enep ar Baganed, savet gant Orosius. Homañ zo un danevell istor kristen eus ar Vvet kantved a oa bras he levezon e Breizh-Veur er Grennamzer. Skrivet eo e anv "Mandubragius" pe "Andragorius" e dornskridoù disheñvel. Beda, a heul Orosius tost ger-ha-ger evit a sell e zanevell eus ergerzhadennoù Caesar, a ra "Andragius" anezhañ (un anv implijet gant Jafrez evit unan eus kentañ rouaned Enez-Vreizh). Marteze eo bet levezonet Jafrez gant ar vitologiezh c'hresian hag anv ar priñs Androgeos e mojenn Theseüs.
E krenngembraeg, e dornskridoù zo eus Historia Jafrez Menoe, hag e Triadennoù Kembre ez eo anavet evel Afarwy. Anv a ra an Triadennoù anezhañ evel unan eus an "Tri den dizenoret eus Enez-Vreizh" abalamour m'en doa pedet Caesar da aloubiñ ar vro.

## Notennoù

* ↑ Julius Caesar, De Bello Gallico 5:20, 5:22
* ↑ Orosius, Historiarum adversum paganos (Istor a-enep ar Baganed) 6.9
* ↑ Beda, Historia Ecclesiastica gentis Anglorum 1.2
* ↑ Acton Griscom, The Historiae Regum Britanniae of Geoffrey of Monmouth (1929)
* ↑ Triadennoù eus Levr ruz Hergest
# Kernoanig

Kernoanig :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Leingelaé |
| Anv gallek (ofisiel) | Laignelet |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Felger-2 |
| Kod kumun | 35138 |
| Kod post | 35133 |
| Maer Amzer gefridi | André Philipot 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | http://www.laignelet.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 190 ann. (2020) |
| Stankter | 80 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ 18″ Norzh 1° 08′ 55″ Kornôg / 48.3716666667, -1.14861111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 180 m bihanañ 104 m — brasañ 231 m |
| Gorread | 14,83 km² |
| Kernoanig ||
| kemmañ |
Kernoanig (Laignelet ent-ofisiel) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.
* Bali ar Maine war-dro 1900.
* Bali ar Maine e 2003.

## Ardamezioù

* En glazur e gab dentek en aour.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kent añ

* Mervel a reas 73 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,66% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; daou anezhe a yeas diwar wel d’an 22 a viz Eost 1914 e Virton e Belgia: unan a oa soudard er 124vet Rejimant Troadegiezh, egile er 130vet Rujumant Troadegiezh

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seitek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, pemp anezhe a oa en FTP.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Ur soudard eus ar 73vet Rujumant Troadegiezh ar Morlu a varvas en Ait Akerma e departamant Tizi Ouzou d’ar 25 a viz Gouhere 1958.

## Armerzh

* Al labouradeg.
* Ar wererezh e La Bellovière, bet krouet war-dro 1646; serret e voe er bloavezhioù 1930.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* An timpan.
* Iliz katolik Sant Varzhin, bet savet e 1888 diwar tresoù an arkitektour Louis Hérault.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Gevelliñ

* Kedichem (Izelvroioù) abaoe 1999

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)(fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kernitron-al-Lann

Kernitron-al-Lann :
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Blaen |
| Kod kumun | 44111 |
| Kod post | 44130 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Paul Naud 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù an Erzh hag ar Gevr |
| Lec'hienn Web | www.notredamedeslandes.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 285 ann. (2020) |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 54″ Norzh 1° 42′ 32″ Kornôg / 47.3816666667, -1.70888888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 29 m bihanañ 27 m — brasañ 82 m |
| Gorread | 37,4 km² |
| Kernitron-al-Lann ||
| kemmañ |
Kernitron-al-Lann a zo ur gumun a Vreizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Ur raktres aerborzh etrebroadel a zo war dachenn ar barrez abaoe dekvloazhioù hag a zegas enebiezh.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved
#### Krouet ar gumun

* Krouet e voe kumun Kernitron-al-Lann e 1871 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Faouell hag ul lodenn eus tiriad kumun Hierig; lakaet e voe e Kanton Blaen.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 88 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,80% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun.
* D'ar 25 a viz Eost 1944 e kouezhas ur c'harr-nij Junkers Ju 52 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e Kernitron-al-Lann.

#### Trevadennoù
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d'an 28 a viz Ebrel 1958 hervez monumant ar re varv.

## Brezhoneg

* Roet zo bet lañs e miz Even 2019 d'ur raktres Skol Diwan.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Iliz katolik Intron-Varia.

## Emdroadurarboblañsabaoe1962

Niveraannezidi

## Pennadoù kar

* Faouell,
* Hierig.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb

## Liammoù diavaez

* Db ar raktres aerborzh : http://etatsetempiresdelalune.blogspot.fr/2016/01/un-document-evenement-sur-notre-dame.html