OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dindan ar seizh avel

Dindan ar seizh avel zo ul levr brezhonek evit ar grennarded skrivet gant Fañch Rebours hag embannet gant Ti-embann ar skolioù (TES) e 2021. Skeudennaouet eo gant Agnès Guillot.

### Diverradenn
#### Istor kentañ

Aogust a oa un den bihan, ur paotrig, gant tri breur hag ur c'hi. Aet e oa da Enez ar Skorn da vorueta, met e vag he doa graet peñse peogwir he doa skoet en ur vag all...

#### Eil istor

Klaoda a oa merc'h d'ur c'habiten. Fellout a rae da hennezh kaout ur mab. Aet e oa Klaoda hag he mamm war vor gant an tad evit ma vefe graet ur breur bihan da Glaoda, evit ur veaj tro-dro d'ar bed. Kejet he doa Klaoda gant Gwenole, ur mous a laboure war ar vag...

## Tudennoù
### Istor kentañ

* Erwan, ur breur da Aogust
* Izili an akipaj
* Fridu, ar c'hi
* Kabiten ar vag Marivonig
* Aogust
* Ar medisin
* Kabiten ar C'homet.

### Eil istor

* Klaoda
* Alar
* Ar c'habiten (tad Klaoda)
* Ar vamm
* Ar pennmestr
* Ar vartoloded
* Gwenole

## Ar skrivagner

Ur skrivagner brezhonek ha gallek eo Fañch Rebours. O chom e Sant-Loup emañ, e Bro-Oueloù. Skolaer eo. Labourat a ra er skol Mona Ozouf e Plouha. Dre e familh e anavez istorioù pesketaerien Enez ar Skorn, hag awenet eo bet e istorioù gant darvoudoù gwirion.

## An endro istorel

Tremen a ra an istorioù e fin an XIX$^{vet}$ kantved hag e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved. Gwechall e veze Bretoned o vont da vorueta e-kichen Enez ar Skorn, ha lod anezhe a varve er mor. Bezioù martoloded vreton a gaver en Enez ar Skorn hiziv-an-deiz, Pempoulliz dreist-holl. Graet e veze c'hoazh gant bagoù-dre-lien peogwir e kouste ker ar glaou evit ar bagoù-dre-dan.

## Skeudennoù

Skeudennoù zo el levr, skeudennoù bigi da skouer, evit diskouez ar pesketaerezh e-kichen Enez ar Skorn, hag evit deskrivañ ar bigi. Kartennoù zo ivez evit diskouez ar beajoù. Brastresoù zo ivez evit an displegadennoù teknikel, ha testennoù war an endro istorel. Poelladennoù zo ivez, peogwir eo graet al levr evit bezañ implijet er skolioù.

## Levrlennadur

* Fañch Rebours : Dindan ar seizh avel, TES, 2021(ISBN 978-2-240-05357-2)
# Dinefwr

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Dinefwr zo un anv-lec'h kembraek.
* Kastell Dinefwr, ma oa lez priñsed Deheubarth er Grennamzer
* Gwasg Dinefwr, un ti-moullañ ha ti-embann, e Llandybïe
# Dinas Dinlle

Dinas Dinlle zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e gwalarn kontelezh Gwynedd. Emañ war ribl Bae Caernarfon, er mervent da gêr Caernarfon. E 2011 e veze komzet kembraeg gant 77,9% eus an annezidi. Brudet eo traezh brav an aod, anvet Morfa Dinlle, ha dont a ra tud a-leizh di e-pad an hañv.

## Kreñvlec'h

Dont a ra anv ar gêriadenn eus hini ur c'hreñvlec'h eus Oadvezh an Houarn, a zo e-kichen. Daou gleuz bras a zo en-dro d'ar "bryngaer"-se hag en em gav bremañ tre war bord ar mor. Traezoù zo bet kavet ennañ eus an Eil kantved hag an III$^e$ kantved hag a ziskouez ez eus bet tud o chom ennañ betek ar mare ma oa Romaned en Enez Vreizh.
Brudet eo ar c'hreñvlec'h-se abalamour ma kaver dirazañ, er mor, un enezennig anvet Caer Arianrhod, ma oa annezet an doueez Arianrhod a reer anv anezhi e-barzh Math, mab Mathonwy, unan eus skourroù ar Mabinogi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dineol

Dineol :
| An ti-kêr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Dinéault |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Kastellin (betek 2015) Kraozon (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29044 |
| Kod post | 29150 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Bittel 2014–2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | www.inet-bretagne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 864 ann. (2020) |
| Stankter | 41 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 13″ Norzh 4° 09′ 50″ Kornôg / 48.220278, -4.163889 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 326 m |
| Gorread | 45,96 km² |
| Dineol ||
| kemmañ |
Dineol zo ur gumun e Bro-Gerne e kanton Kraozon, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Douaroniezh

* Menez C'homm.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Dineol, Penclé e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

### Dispac'h Gall

* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Falc'her e anv, ha gant Riou, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 119 gwaz eus ar gumun, eleze 5,58% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud marvet eno

* 1976 : Yann-Kel Kernalegenn, stourmer breton

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel an ti-kêr
* (br) Dineol war lec'hienn Geobreizh
* Ti an douristed

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Jean Le Dû, Nouvel Atlas Linguistique de la Basse-Bretagne, Centre de Recherche Bretonne et Celtique, 2001
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg).
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 43
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Dinas (Sir Gaerfyrddin)

Dinas zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Emañ en hanternoz da Sanclêr, e gwalarn ar gontelezh.
# Dinas Mawddwy

Dinas Mawddwy zo ur gêriadenn eus Gwynedd, e Kembre, nepell diouzh ar menez Aran Fawddwy, diouzh ar stêr Dyfi, ha diouzh kêriadenn Llanuwchllyn.

## Gerdarzh

Dont a ra an anv eus ar gerioù dinas, kreñvlec'h kozh, ha Mawddwy, ur c'hombod kozh.
# Dinbych

Dinbych (Denbigh e saozneg, distaget [ˈdɛnbi]) zo ur gêr gozh e Sir Ddinbych, e Kembre. Kastell bihan eo ster an anv-lec'h ("din" = kreñvlec'h, kastell) ha kavout a reer meneg eus Dinbych evit ar wech kentañ en ur skrid eus 1211, dindan ar stumm "Dunbeig". Arabat kemmeskañ Dinbych, e hanternoz Kembre, gant Dinbych-y-Pysgod e mervent Kembre.

## Istor

Ur c'hastell, Kastell Dinbych, a gaver war lez kêr. Er c'hreisteiz d'ar c'hastell-se e oa an hini kentañ, savet war douar Llywelyn ap Iorwerth, a brofas anezhañ d'e verc'h Gwenllian ; abalamour da se e voe graet anezhañ e-pad pell "Llys Gwenllian" (« Lez Gwenllian ») ha "Hen Ddinbych". Ur voudenn-gastell e oa$^,$. E 1283 e voe roet urzh gant Edouarzh Iañ da sevel ur c'hastell nevez, an hini a weler e rivinoù bremañ.

## Eisteddfod Genedlaethol

Teir gwech eo bet aozet an Eisteddfod Vroadel e Dinbych : e 1882, 1939 ha 2001.

## Tud brudet

* Thomas Gee, embanner, saver an ti-embann Gwasg Gee
* Henry Morton Stanley, ergerzher
* Kate Roberts, skrivagnerez : tremen a reas an dibenn eus he buhez e Dinbych o labourat evit Gwasg Gee. Mervel a reas eno e 1985.
* Ieuan Wyn Jones, politikour, ganet e kêr e 1949

## Notennoù

* ↑ Dictionary of Place-names gan Hywel Wyn Owen a Richard MorganGwasg Gomer, 2008
* ↑ https://web.archive.org/web/20110710123617/http://homepage.mac.com/philipdavis/Welshsites/283.html

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Dinbych e lec'hienn BBC Cymru
# Diner

An diner a oa ur pezh moneiz kozh a-raok an Dispac'h gall.

## Orin

Dont a ra an anv eus ar ger latin denarius, anv ur pezh moneiz en amzer an Impalaeriezh roman. Ur pezh arc'hant e oa, 3 pe 4 gramm hervez ar mareadoù.

## E Bro-C'hall

Goude diskar an Impalaeriezh roman eo chomet ar ger e galleg betek an Dispac'h gall, ha troet e "diner" e brezhoneg. Lur > gwenneg > diner e oa ar reizhiad.

## Broioù all

Eus an denarius eo deuet an dinar, a anavezer en Europa e Serbia abaoe 1920 hag e broioù all evel Aljeria ha Tunizia.
# Erwan Quintin

Erwan Quintin a c'hall bezañ:
* anv ur c'hoarier mell-droad breizhat : gwelout Erwan Quintin
* anv ur soner violoñs breizhat: gwelout Erwan Quintin.
# Erwan Jozef a Gergelenn a Drevareg

Erwan Jozef a Gergelenn a Drevareg (Yves Joseph de Kerguelen de Trémarec e galleg), bet ganet d'an 3 a viz C'hwevrer 1734 e maner Tremareg e Landudal hag aet d'an Anaon d'an 3 a viz Meurzh 1797 e Pariz, a oa ur moraer breizhat hag en devoa roet e anv d'an Inizi Kergelenn.

## Buhez
### Orinoù ha Familh

E dad, Gwilherm-Vari a Garpont a Drevareg, oa e penn ur wezenn warded-aod lec'hiet er Pouldu. Dimeziñ a reas d'e vamm Constance-Rose Morice a Veaubois e 1727. Pevar bugel oant ganet; Erwan-Jozef zo an hini kentañ, heuliet gant Catherine ha daou c'hoar all. Mervel a reas e mamm e 1746, hag e dad e 1750.

### Derroù er Morlu

Degemeret e voe e skol Gwarded Merdeadurezh ar Roue e Brest e 1750. Kregiñ a reas a Brezel Seizh Vloaz e 1756 etre bro-Frañs ha bro-Saoz. Kergelenn zo anvet da asagn war an Emeraude, ur fourgadenn a 24 fezh-kanol.
Kemer a reas penn ur gompagnunezh korfoù frank e Dukark e 1757.

### An eil beaj en hantervoul su e 1773-1774
## Oberennoù
## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Erwan Quintin (melldroader)

Erwan Quintin a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1984 en Alre. C'hoari a ra evel difenner e Arles-Avignon (Ligue 2) ha dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù

* 2001-2003. Gwened OK
* 2003-2005. FCG Bordeaux
* 2005-2006. Entente Sannois Saint-Gratien
* 2006-2007. Nîmes Olympique
* 2007-2012. Gwened OK
* 2012-2015. AC Arles-Avignon
* 2015. LB Châteauroux
* 2015-2017 Stade Lavallois
* 2017- Gwened OK

## Skipailh Breizh

| Bloavezh | Eneber | Mun |
| 2008 | Republik Kongo | 90 |
| 2013 | Mali | 45 |
# Erwan Keravec

Erwan Keravec, bet ganet e 1974, a zo muzisian. Seniñ a ra ar binioù-bras.

## Pladennoù

* Urban Pipes, Buda Musique, 2007
* Urban Pipes II, Buda Musique, 2011
* Nu Piping,Buda Musique, 2013

## Levrlennadur

* Ar Men, Meurzh-Ebrel 2014, p 8

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Erwan Keravec
# Erwan Roparz

Erwan Roparz :
| Erwan Roparz e 1998 ||
| Ganet | 30 a viz Gouere 1950 Kemper |
| Marvet | 8 a viz Genver 2015 Kemper |
| Micher | soner, penn-soner |
| kemmañ |
Erwan Roparz, bet ganet d'an 30 a viz Gouere 1950 e Kemper hag aet d'an Anaon er memes kêr d'an 8 a viz Genver 2015, a oa ur soner ha saver tonioù breizhat, soner binioù-bras, tin whistle (a Iwerzhon), treujenn-gaol ha talabarder.
Penn-soner Bagad Kemper e voe e-pad 25 bloaz.
Erwan Ropars a oa mab da vMarie-Thérèse Hénaff ha da Loeiz Roparz, ha breur da Jeffig Roparz.

## Teulfilm

* Erwan, hêrezh ar bazhvalan (« un héritage vivant »), Youenn Chapalain ha Thelo Mell, 2016, 52 mn, France 3 Bretagne
# Erwan Hamon

Erwan Hamon a zo talabarder, fleüter ha kaner ivez. Breur eo da vMathieu Hamon, kaner gallek, ha brezhonek a-wechoù.
Deskard eo bet Erwan Hamon da gChristophe Caron, bet talabarder brudet ha kelenner war ar sonerezh.

## Strolladoù

* Adalek 1991 Erwan Hamon ha Janick Martin
* Adalek 2001 Hamon Martin Quintet
* Adalek 2003 Mandala
* Adalek 2007 Skeduz
* Adalek 2007 Trio Hamon Robert Schreder
* Adalek 2008 Jeu à la Nantaise
* Adalek 2008 La Dame Blanche
* 1988-1990 A Bouez Penn (gitar, akordeoñs, biolin, treujenn-gaol/bombard/fleüt)
* 1990-1992 Skolig Louarn (kan/gitar, akordeoñs, treujenn-gaol/bombard/fleüt)
* 1992-1994 Kamm-Digamm (kan, akordeoñs, biolin, bombard/fleüt)
* 1994-2000 Hamon–Hervieux (bombard, ograoù)
* 2001-2008 Katé-Mé
Adalek 1996, a-wechoù:
* Arnaud Royer
* Hamon Bréger
* Hamon Leroy
* Hamon Paranthoën
* Hamon-Frin
* Vincendeau Felder Quintet

## Un nebeud pladennoù

* Dañs ar Vuhez, abadenn War 'l Leur, Coop Breizh, 2002

### Hamon Hervieux

* Si vous dormez (bombard hag ograoù), gant Wenceslas Hervieux, Coop Breizh, 2013

### Hamon Martin

* La Violette, Pixie & Déclic, 1998
* Sous le tilleul, An Naer/Harmonia Mundi, 2009

### Hamon Martin Quartet

* Allune, Coop Breizh, 2001

### Hamon Martin Quintet

* L'habit de plume, Coop Breizh, 2004
* Les métamorphoses, Coop Breizh, 2007
* Du silence et du temps, Coop Breizh, 2010

### Katé-Mé

* Live, Coop Breizh, 2008
* CD/DVD ur sonadeg ha dastumad, Harmonia Mundi, 2009
* La république des papillons, Coop Breizh, 2006
* Entrance, Coop Breizh, 2003

### Jeu à la Nantaise

* Jeu à la Nantaise, Coop Breizh, 2014

### Kemeret perzh e

* 1991: Les rats et les souris, Rimandelle
* 1996: Saint Laurent sur Oust, Pixie, Déclic, Sony
* 1997: Wezh’oa bopred, Veillées en Bretagne, Dastum
* 1999: Digor An Nor, Coop Breizh

## Un nebeud arvestoù

* 2000: "Dañs ar vuhez", abadenn War 'l Leur
* 2002: Pour réjouir la compagnie, en-dro da vBrou-Hamon-Quimbert 3 zaner ha 8 soner, da geñver Festival Les Tombées de la Nuit e Roazhon
* 2003: De ci, de là, kejadenn Dastum 44 ha beuzourien, 2 ganer ha 6 soner, beilhadeg vras e Kervegon
* 2003: Mandala Sextet, Festival Kan al Loar e Landerne
* 2005: Sylvain Barou Project, Festival Yaouank e Roazhon
* 2007: Hamon Martin Métamorphoses Project (sonadeg), gant Jacky Molard, Jacques Pellen ha Jean-Marie Nivaigne
* 2010: Erwan Hamon et les Musiciens du Nil (bombard ha mizmar)
* 2011: Veillon Hamon Barou (teir fleüt + Genty/Pellen)
* 2011-2012: Blue and Black Zebra, 20 bloaz ar c’houblad sonerien Hamon Martin

## Liammoù diavaez

* Duo Hamon Martin
* Hamon Martin Quintet
* Katé-mé La Rue des Lilas, 2016
# Erwan Quintin (soner)

Erwan Quintin a zo bioliner ar strollad Kafe Koefet.

## Pladennoù

* Kafe Koefet: "Trouz ba' n Davarn", Autoprod, 2010
* Nouvelles vagues celtiques, Coop Breizh, 2008

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kafe Koefet
* myspace Kafe Koefet
# Eartha Kitt

Eartha Mae Kitt, lesanvet « Miss Kitt », zo ur ganerez hag un aktorez stadunanat ganet d'ar 17 a viz Genver 1927 e North (South Carolina), ha marvet d'ar 25 a viz Kerzu 2008 e Weston (Connecticut).
Kanet he deus jazz e meur a yezh. C'hoariet he deus Catwoman e filmoù skinwel.
# East Bridgford

East Bridgford zo ur gêriadenn eus Bro-Saoz, e Nottinghamshire. Emañ er reter da gêr Nottingham, etre ar stêr Trent hag an hent roman Fosse Way.

## Istor

Eno e voe un annezadenn roman anvet Margidunum.

## Anv

A. Margidunum
* Itinerarium Antonini 477$_6$ (Iter VI) ː MARGIDUNO / MARGEDUNO
* Itinerarium Antonini 479$_1$ (Iter VIII) ː MARGIDUNO
Talvoudegezh ː pe *marga = marg, maerl, pe *mrogi = bevenn + *dun = kreñvlec'h, da lavarout pe ur c'hreñvlec'h savet gant marg, maerl, pe ur c'hreñvlec'h e-kichen ur vevenn (amañ ar stêr Trent)
B. East Bridgford
* Brugeford, DB; Est-brigeford, 1291 Tax.
Talvoudegezh ː Pont ar Roudour

## Daveoù

* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982. p. 413-414
* ↑ Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-names. Clarendon Press. Oxford. First edition 1936; Fourth edition 1960, Reprint 1980.
# East India Company

An East India Company (EIC), anvet ivez Honourable East India Company (HEIC) pe British East India Company ha lesanvet John Company, a oa un embregerezh kenwerzh eus Bro-Saoz ha goude-se eus ar Rouantelezh-Unanet. Savet e oa bet evit ober kenwerzh gant an "East Indies" (Indez ar Reter, gevred Azia a-vremañ). E gwirionez an darn vrasañ eus an eskemmoù marc'hadourezh a veze graet gant iskevandir Indez ha gant Sina an dierniezh Qing.
Hervez karta diazezañ an embregerezh e oa hini ar "Gouarnour ha kompagnunezh ar varc'hadourien eus Londrez oc'h ober kenwerzh gant Indez ar Reter". An embregerezh en he barr a oa o labourat evit an hanter eus ar marc'hadourezhioù eskemmet dre ar bed. Marc'hadourezhioù a bep seurt a oa evel kotoñs, seiz, liv indigo, holen, salpestr, te hag opiom. An embregerezh a oa mestr war penn-kentañ an impalaeriezh trevadennel breizhveuriat en India.
Gant ma oa bet roet lañs ha mestroniet an trevadenniñ en India gant ar British East India Company, kevezerezh a voe savet etre an embregerezh hag ar Stad Saoz. En desped d'an arc'hantaouiñ a-berzh ar gouarnamant saoz, e oa lies ar c'hudennoù arc'hant gant ar gompagnounezh. Divodet e voe e 1874 dre abeg an East India Stock Dividend Redemption Act tremenet ar bloavezh a-raok. Gouarnamant India a oa deuet a-benn da reiñ lamm d'an embregerezh. Skourrioù ar gouarnamant saoz en India a oa deuet a-benn da adpakañ kefridioù an embregerezh ha da gendeuziñ e armeoù en e re goude un hir a stourm.

## Bannieloù

* Doareoù istorel
* Downman (1685)
* Lens (1700)
* National Geographic (1917)
* Rees (1820)
* Laurie (1842)
* Doare vodern
* 1600–1707
* 1707–1801
* 1801–1874
# Eas a' Chùil Àlainn

Eas a' Chùil Àlainn (pe Eas a' Chual Aluinn hervez ar stumm ofisiel damsaoznekaet) zo ul lamm-dour en arvor gwalarn Bro-Skos, e parrez Asaint. Uhelañ lamm-dour Bro-Skos ha Breizh-Veur eo gant 200 metr uhelder.
Gallout a reer tizhout al lamm-dour dre ur wenodenn a-dreuz an daouarc'heg, adalek porzhig An Caolas Cumhang. Pa vez brav an amzer e c'haller ivez mont war ur vag adalek An Caolas Cumhang betek Loch Beag, ma weler al lamm-dour.

## Notennoù

* ↑ 'Walk of the week: Eas A' Chual Aluinn, Sutherland' , Scotland on Sunday, 18 May 2008

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Skeudenn eus Eas a' Chùil Àlainn
# East Riding of Yorkshire

East Riding of Yorkshire :
| Banniel East Riding of Yorkshire | |
| Kêr-benn | Beverley |
| Gorread | 2,479 km² |
| Poblañs | 593,700 |
| Stankted ar boblañs | 139 annezad/km² |
| Distrigoù ||
Ur gontelezh eus Bro-Saoz eo Riding Reter Yorkshire. Dont a reas da vezañ kontelezh emren diwar zisrann Yorkshire e 1889. Goude bezañ bet ul lodenn eus kontelezh kent Humberside etre 1974 ha 1996 e voe adsavet evel kontelezh lidel ha melestradurezh unvan.
Disrannet eo diouzh ar gontelezh amezhel (1) Kingston upon Hull (2).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Riding Reter Yorkshire
# Earraid

Eilean Earraid (Erraid e saozneg) zo un enezennig er c'huzh-heol da Enez Muile, en Inizi Gall, ha stag outi pa vez izelvor, hag e-kichen Ì Chaluim Chille (Iona e saozneg).

## Liamm

* Lec'hienn: http://www.erraid.com/
# Earth Abides

Earth Abides ("An Douar a chom") zo ur romant saoznek gant ar skrivagner stadunanat George R. Stewart e 1949, ma kont an oberour diskar ar sevenadur gant ur c'hleñved marvus. Lec'hiet eo an istor e Kalifornia ar bloavezhioù 1940, ha kontet gant ur studier, Isherwood Williams, a zistro e kêr eus ar menezioù ma kav eo marvet an darn vuiañ eus an dud.

## Anv al levr

Dont a ra an anv eus ar frazenn Men go and come, but earth abides ("An dud a ya hag a zeu, met an douar a chom"), e levr an Eklesiastes.

## An istor

Ish, a oa e-unan er menezioù, er Sierra Nevada, zo chomet bev goude distrujet ar boblañs er Stadoù Unanet, hag er bed moarvat, gant ur c'hleñved-bed. Tra ma kouezh ar sevenadur en e boull e klask adsevel ar gevredigezh.

### Lodenn gentañ

Emañ Ish o labourat war un dezenn skol-veur hag o studiañ douarouriezh e-unan penn en ur c'hornad eus ar Sierra Nevada. A-greiz krapat reier eo bet flemmet gant un naer-ouroulerez. Klañv-fall e teu da vezañ, gant ur c'hleñved a c'hallfe bezañ kar d'ar ruzell. Repu a gav en ul logell, ha dont a ra war-c'horre tamm ha tamm. Neuze e tosta ouzh an dud hag ar sevenadur en-dro met kavout a ra eo bet distrujet, gant marv bernioù tud diwar ar memes kleñved eveltañ. Mont a ra d'ar gêr, da Verkeley, met n'eus ket chomet kalz a dud vev ... Unan ha ne ra ken nemet lonkañ, ur c'houblad troet foll, ur grennardez a dec'h dirazañ evel pa vije un euzhden...
Kavout a ra ur c'hi hag a chomo gantañ ur pennad mat. Treuziñ a ra SUA betek New York, ha distreiñ ac'hano. War e hent e kav dornadoù tud met gwelout a ra n'hallo ket ar sevenadurezh chom en he sav. Distro da Galifornia, kavout a ra ur vaouez, bugale o deus. Tud all a deu ganto. Tamm ha tamm e varv an tredan, n'eus ket a eoul-maen ken. Klask a ra Ish ober skol d'e vugale : lenn ha skrivañ, jedoniezh, douaroniezh met n'eo ket troet ar yaouank.
Kalz bugale zo, hag en o zouez ar mab yaouankañ anvet Joey, a denn kalz da Ish.

### Eil lodenn

Daou vloaz warn-ugent goude, kresket ar gumuniezh. Azasaet eo ar re yaouank ouzh ar bed nevez naturel, muioc'h eget ar re gozh. Dont a ra ar re yaouank da grouiñ brizhkredennoù. Un deiz, pa c'houlenn Ish e vorzhol e wel eo spontet ar vugale gantañ ha ne gredont ket stekiñ outañ : deuet eo da vezañ un doue, arouez an amzerioù kozh.

## Berzh

28 adembannadur zo bet e SUA abaoe 1949. E galleg eo bet embannet e 1951 gant Hachette (anvet Le Pont sur l'abîme), e 1980 (anvet La Terre demeure, en dastumad Ailleurs et Demain, gant Robert Laffont) hag e 2018 gant Fage Éditions e Lyon. Manet eo divrud avat, dre ma n'eo ket anavezet ar skrivagner.

## Liammoù diavaez

* http://www.juanasensio.com/archive/2018/01/19/la-terre-demeure-de-george-r-stewart.html
# East Harlem

    Gant Spanish Harlem e tegouezher amañ. Ur pennad Spanish Harlem (kanaouenn) zo ivez.
East Harlem, lesanvet ivez "Spanish Harlem", pe "El Barrio", zo ur rann eus karter Harlem, e New York, en Enez Manhattan, a-stok ouzh an Upper East Side, Central Park hag an East River. Lesanvet e oa bet Spanish Harlem abalamour d'an niver bras a dud o chom eno hag a oa spagnolegerien deuet eus Puerto Rico; bremañ e kaver muioc'h mui a dud deuet eus ar Republik Dominikan, hag ivez eus El Salvador pe Mec'hiko. Betek 1930 e oa anavezet evel "Italian Harlem". Abaoe 2000 avat e kresk niver an dud a orin sinaat.
# East Anglia

Evit ar rouantelezh kozh anvet East Anglia, sellit ouzh ar pennad Rouantelezh East Anglia.
East Anglia (a vefe Anglia ar Reter pe Reter Anglia e brezhoneg) zo ur rannvro e Bro-Saoz. Dont a ra an anv eus hini unan eus ar rouantelezhioù angl-ha-saoz, Rouantelezh East Anglia, anvet e-unan diwar pobl an Angled, deuet er V$^{vet}$ kantved eus douar-bras Europa da reter Enez Vreizh.
E-pad pell eo bet diresis a-walc’h bevennoù ar rannvro-se. Hiziv ez eo ur rannvro implijet evit ar stadegoù hag a zo enni Norfolk, Suffolk, Essex, Hertfordshire, Bedfordshire, Cambridgeshire ha kêr Peterborough.
Kalz a zouaroù izel zo er rannvro, ha douaroù gleborek en o zouez (fenland e saozneg ar vro) , kenkoulz ha torgennoù izel e Suffolk ha Norfolk. E-touez ar c’hêrioù brasañ e c’haller menegiñ Norwich, an hini bouezusañ, Peterborough, Cambridge, kêrig Ely, a zo sez un eskopti, Ipswich, Colchester ha Huntingdon. Kalz a bouez zo c’hoazh gant al labour-douar er rannvro.

## Notennoù

* ↑ Nomenclature of Territorial Units for Statistics and the statistical regions of Europe, Statistical Office of the European Communities, 26/02/2010

## Gwelet ivez

* Rouantelezh East Anglia
# Bydgoszcz

Bydgoszcz (distaget [ˈbɨdgɔʃʧ] e poloneg, Bromberg en alamaneg) zo ur gêr vras eus Polonia, e kember ar stêrioù Brda ha Wisła (Vistula). Kêr-benn rannvro Kujawsko-Pomorskie eo, asambles gant Toruń.
Gant 358 337 a annezidi (2014), hag ouzhpenn 400 000 den o chom en tolpad-kêrioù, ez eo an eizhvet kêr vrasañ e Polonia.

## Istor

Roet e voe gwirioù ur gêr da v-Bydgoszcz e 1346, gant Kazimir III, roue Polonia. Er XIV$^{vet}$ kantved e oa ur greizenn a bouez evit kenwerzh an ed hag an holen. E 1772 e voe staget ouzh Rouantelezh Prusia evit ar wech kentañ, evel un tamm mat eus kornôg Polonia. Etre 1815 ha 1871 e voe e Dugelezh Veur Poznań. Staget e voe ouzh an Impalaeriezh Alaman e 1871, dindan an anv Bromberg. Goude ar Brezel Bed Kentañ hag emsavadeg 1918-1919 e teuas da Bolonia en-dro.
Ur skol-veur zo e Bydgoszcz, Skol-veur Kazimierz Wielki, meur a skol uhel all, ur mirdi, ur c'hoarigandi, un aerborzh, hag ur c’hroashent a bouez eo evit hentoù-houarn Polonia.

## Kêrioù gevellet

* Tcherkassy (Ukraina)
* Hartford (USA)
* Kragujevac (Serbia)
* Krementchouk (Ukraina)
* Mannheim (Alamagn)
* Ningbo (Sina)
* Pavlodar (Kazakhstan)
* Patras (Gres)
* Perth (Bro-Skos)
* ,Abertawe (Kembre)
* Reggio nell'Emilia (Italia)
* Tempe (USA)
* Toloza (Okitania, Bro-C’hall)

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel Bydgoszcz
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Báguena

Báguena zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 270 (2023).