# Malgeneg

Malgeneg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Malguénac |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Gourin |
| Kod kumun | 56125 |
| Kod post | 56300 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Guégan 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Pondi Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | (fr)malguenac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 840 ann. (2020) |
| Stankter | 48 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 04′ 53″ Norzh 3° 03′ 39″ Kornôg / 48.0813888889, -3.06083333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 207 m bihanañ 73 m — brasañ 222 m |
| Gorread | 38,45 km² |
| Malgeneg ||
| kemmañ |
Malgeneg [margəˈnek] a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.

## Douaroniezh

* War richerioù Bonnechère, Frétu, ha Santez-Trifin, emañ Malgeneg

### Kumunioù amezek

| Seglian | Klegereg | Klegereg |
| Gwern | | Pondivi |
| Gwern | Gwern | Ar Sorn |

## Dezougen

* War al linenn hent-houarn Pondi Mêlann edo Malgeneg.

## Anv

* Marteville & Varin ː Maigeechac'h
* Erwan Vallerie ː Malgenac, 1194, 1221 ; Melgennac, 1228 ; Maelgannac, 1274 ; Melguennec, 1301 ; elguennac', Melguenac, 1301 ; Meoulguenac, 1314 ; Meoulguennec, 1314 ; Melguegnac, 1315 ; Melganac, Melguenac, Melguennac, Malguennac, 1315 ; Malganac, Melguenac, 1373 ; Malguenac, 1387 ; Melguengnac, 1482 ; Melguenac, 1516.

### Gerdarzh

* Herve Abalain ː un anv den gant mael "penn", "priñs" + cann "gwenn", "skedus".

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

Emsavadeg ar Bonedoù ruz
* Un digoll a 1 500 lur a voe paeet gant ar barrez d'an Aotrou de la Pierre ha da tud all eus Pondivi goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad an emsavadeg.
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Malgeneg, Lescodan e anv, goude an emsavadeg.

### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Malgeneg e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Klegereg; e Bann Pondi e oa; gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe miret ha brasaet kanton Klegereg gant ar memes anv, ha chom a reas Malgeneg ennañ; lakaet e voe Malgeneg en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800$^,$.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun Ar Sorn d'ar 1añ a viz Meurzh 1869 diwar lodennoù eus kumunioù Bizhui, Gwern, Malgeneg, Pondi ha Stival$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 89 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,08 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Tapet e voe eizh rezistant er gumun gant archerien Pondi. C'hwec'h anezhe a voe fuzuilhet e Gwened, an daou all a varvas er c'hampoù-bac'h nazi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Lia Sant-Nizon.
* Peulvan Sant-Steven.
* Priodi, ha goude maner Moustouer Lann, XV$^{vet}$ kantved, bet distrujet e-kerzh XVIII$^{vet}$ kantved, gant e c'houldri hag e di-oranjez. Deut da vezañ kastell Moustouer Lann, echuet er bloaz 1781.
* Kastell Lesturgant (XV$^{vet}$, XVI$^{vet}$); adaozet e 1885; kouldri eus 1697; dismantroù un vilin avel eus 1736.
* Iliz sent Pêr ha Paol, bet adaozet e XIX$^{vet}$ kantved,
* Chapel Itron-Varia Moustouer
* Chapel Sant-Steven Stumultan (XV$^{vet}$, XVI$^{vet}$); feunteun eus 1881.
* Chapel Sant-Padarn (fin XV$^{vet}$-deroù XVI$^{vet}$); tour bet adsavet e 1927
* Chapel Sant Pedig (lodennoù eus XVI$^{vet}$ kantved)
* Chapel Sant Gweltaz (XV$^{vet}$-XVIII$^{vet}$)
* Dismantroù chapel Sant-Nikolaz.
* Feunteun devosionoù Sant-Nikolaz, bet adaozet e 1862.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Iliz Malgeneg; talbenn en aer vat.
* Iliz Malgeneg; an tour.
* Iliz Malgeneg talbenn en aer enep.
* Kalvar ar vered.
* Feunteun Sant-Nikolaz.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

* Mammenn : EBSSA.

## Tud

* Joakim Gwilhom (1797-1857), skrivagner brezhonek

## Ardamezeg ar familhoù

* du Roscoët Aotrounez Lesturgant En argant e deir rozenn en gul skoret en geot

## El lennegezh

* Eugène Thibault (1871-1929) : Penaos emañ bet savet tour-iliz Malgeneg, Dihunamb niv. 72, Genver 1911 – Adembannet en dastumad Torkad, Al Lanv, 2019, pp.281-3 (ISBN 978-2-916745-31-2)

## Liammoù diavaez

* (br) Malgeneg war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (fr)Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* (fr)Daniel Delattre : Le Morbihan. Les 261 communes. 2004
* (fr)A. Marteville & P. Varin, warlec'hien Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne. Molliex. Rennes. 1843. Editions Régionales de l'Ouest. Mayenne. 1993
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Jean Le Dû, Nouvel Atlas Linguistique de la Basse-Bretagne, Centre de Recherche Bretonne et Celtique, 2001
* ↑ (fr)Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 159 ha 160
* ↑ (fr)Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 214
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Malgeneg - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14
* ↑ (fr)Cassini-EHESS
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Sant Podig, hervez Marteville & Varin, 1843; Sant Pedig, hervez Daniel Delattre, 2004
* ↑ (fr)Memorial Genweb