# Sant-Pêr-Kiberen

Sant-Pêr-Kiberen :
| Roc'h Toull Porzh Gwenn. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Pierre-Quiberon |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Kiberen |
| Kod kumun | 56234 |
| Kod post | 56510 |
| Maer Amzer gefridi | Stéphanie Doyen 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | an Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr)Lec'hienn ofisiel an ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 145 ann. (2020) |
| Stankter | 284 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 31′ 06″ Norzh 3° 07′ 56″ Kornôg / 47.518418, -3.132133 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 10 m bihanañ 0 m — brasañ 26 m |
| Gorread | 7,54 km² |
| Sant-Pêr-Kiberen ||
| kemmañ |
Sant-Pêr-Kiberen a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Douaroniezh

* Pevarzek kêriadenn zo : Pentevr, Porzhivi, Kerhostin, Runaron, Ar Roc'h, Keraod, Kergroix, Kermazhev, Kerdavid, Keridenvel, Kerbourgneg, Kervihan, Kerboulevin hag Ar Rohu (gant Rohu Bihan ha Rohu Bras).
* En tu bae ez eus dek traezhenn : Pentevr (Bae), Kerhostin, Lizeau, Poull Perneau, Porzh Orañjez, Kermazhev, Kerbourgneg, Beg Rohu, Rohu Bihan,Rohu Bras.
* En tu ar mor ez eus teir zraezhenn : Pentevr (Meurvor), Kastell Ruz hag Ar Foso. War an Aod Gouez ez eus peder zraezhenn : Porzh-Gwenn, Porzh Bara, Porzh Ru ha Porzh Pichon. Koulskoude ez eo difennet groñs kouronkañ war ar traezh-mañ.

### Pentevr

* Ur gêriadenn e norzh Sant-Pêr-Kiberen eo Pentevr. En norzh emañ koad Kiberen, er sav-heol, bae Kiberen, er c'huzh-heol ar mor hag er su, emañ kêriadenn Kerhostin.

## Dezougen

* An hent-houarn e Sant-Pêr Kiberen, e-tal kreñv-lec'h Pentevr.
* Un tren o tremen e-bioù d'ar c'hreñv-lec'h.
* An Hent-houarn Kiberen An Alre a dreuz ar gumun.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun d'an 13 a viz Even 1856 diwar ul lodenn eus kumun Kiberen.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Prizonidi alaman dirak ar c'hreñvlec'h.
* Implijet e voe Kreñvlec'h Pentevr da gamp-prizonidi alaman gant al lu gall e 1917.
* Mervel a reas 52 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 2,46 % eus he foblañs e 1911.
* Fuzuilhet e voe ur milour breizhat bet ganet er gumun gant al lu gall d'ar 7 a viz Gwenholon 1916.

#### Eil brezel-bed

* Plakenn ar Rezistanted lazhet.
* Prizoniet e voe tud eus ar Rezistañs e Kreñvlec'h Pentevr gant al lu alaman e 1944. D'ar 16 a viz Mae 1945 e voe kavet 52 gorf eus tud ar Rezistañs ennañ. Boureviet, mañsonet ha lazhet e oant bet d'an 13 a viz Gouere 1944 gant al lu alaman, unan anezhe a oa eus ar gumun. Pevar anezhe a zo chomet dianav. Korfoù all a voe kavet diwezhatoc'h.
* Fuzuilhet e voe ur gwaz eus ar gumun e Landordu e Berne, d'ar 6 a viz Gouhere 1944 abalamour d'e berzh er Rezistañs; barnet e oa bet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman Ar Faoued.
* Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* E Sankenn an Oriant edo ar gumun.
* Dieubet e voe ar gumun d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned.
Brezelioù didrevadenniñ
* Mervel a reas tri milour e Brezel Indez-Sina.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumantoù ar re varv.

### Peulvanoù

* Peulvanoù Kerbourgneg.

### Kreñvlec'h Pentevr

* Savet e voe Kreñvlec'h Pentevr en XVIII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| amzer gefridi | Anv | strollad |
| 2020-2026 | Stéphanie Doyen | |
| 2014-2020 | Laurence Le Duvéhat | |
| 2008-2014 | Geneviève Marchand | (Strollad Sokialour Gall) |
| 2001-2008 | Geneviève Marchand | (Strollad Sokialour Gall) |
| 1980-2001 | Jean-Michel Kervadec | |

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Justin Louis Lohro (1892-7 a viz Gwenholon 1916), soudard breizhat, barnet da varv evit bout dilezet e bost ha dizertet a-dal d'an enebour, bet fuzuilhet gant al Lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ e departamant Oise (Bro-C'hall). Kavet e voe e vez e 2010 hepken.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ti-kêr Sant-Pêr-Kiberen
* (br) Sant-Pêr-Kiberen war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr)memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan -Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 322-329
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 21 ha 22
* ↑ (fr)memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 587
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 622
* ↑ (fr)memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"