# Ferdinand Marian

Ferdinand Marian (Ferdinand Haschkowetz e anv gwirion), ganet d'ar 14 a viz Eost 1902 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Eost 1946, a oa un aktour c'hoariva ha filmoù genidik eus Aostria. Gwall vrudet eo evit bezañ bet c'hoariet ar benndudenn Joseph Süß Oppenheimer er film alaman Jud Süß.
Ganet en ur familh aktourien music-hall, an tad a oa soner (bass) hag ar vamm kanerez. Dieuget gant ar studioù tec'hout a ra eus e diegezh, ha paouez a ra war ar memes-tro gant e studioù ijinerezh. Gwell e oa dezhañ mont gant hent an arzoù, labourat a raio er c'hoariva en Aotria ha goude-se en Alamagn.

## Jud Süß

Buhez vicherel Marian a zo bet distrujet dre ma voe penndudenn er film nazi Jud Süß ("Ar yuzev Suss"), ur film enep-yuzev sevenet gant Veit Harlan. Ar film-se embannet e 1940 a oa bet savet dindan selloù strizh ministr ar propaganda en Trede Reich Joseph Goebbels, gwelet eo hiziv-an-deiz c'hoazh evel unan eus doareoù dispriziusañ ha feulsañ a zo bet da daolenniñ ar yuzevien en ur film. Meur a aktour brudet mat a oa chomet hep kemer ar roll-se, Marian, en eskemm ur sammad arc'hant uhel ha bountet gant Goebbels, a savas a-du.

## Buhez personel

Buhez personel Ferdinand Marian a zo enep a-grenn gant e rolloù evit sinema propaganda an Trede Reich. Er filmoù-se e seblant bezañ enep-yuzev penn-kil-ha troad padal en e vuhez personel ne oa ket. Bet en doa bet ur verc'h gant e gentañ gwreg, Irene Saager hag a oa ur c'hoarierez piano yuzev. E eil gwreg Maria Byk, a vezo dimezet gantañ adal ar bloavezh 1929 betek e varv e 1946, a oa bet dimezet gant Julius Gellner. Hemañ a oa ur produer filmoù a orin yuzev hag a vezo kuzhet gant Marian hag e wreg en o zi e-pad an Eil Brezel-bed.
Doare an oberenn kemmesket gant donezonoù aktour Ferdinand Marian a sikouras kalz propaganda an Trede Reich da geñver an enep-yuzevegezh. Marian a c'hoarias un dudenn hervez selloù an Trede Reich a-fed ar re yuzev: hollzanvezel, dizonest ha direol, fin hag hudur.

## Marv

Troet gant ar boeson Ferdinand Marian a zo marvet en ur gwallzavoud karr-tan e Dürneck (hiziv ul lodenn eus Freising) e Bavaria. Hervez e vefe bet o vleniañ mezv war hent Munich gant ur garr-tan bet prestet dezhañ. Pal e veaj a vefe bet da dapout paperioù dinaziañ. Ar re-se ur wech aotreet gant an ofisour Amerikan ar filmoù Eric Pleskow o defe bet roet an tu da Varian da adlabourat evit ar sinema. Evit lod all e oa ur gwallzarvoud doare emlazh.

## Filmoù

* 1933: Der Tunnel (Kurt Bernhardt)
* 1936: Ein Hochzeitstraum (Erich Engel)
* 1937: Die Stimme des Herzens (Karl Heinz Martin)
* 1937: Madame Bovary (Gerhard Lamprecht)
* 1937: La Habanera (Detlef Sierck)
* 1938: Nordlicht (Herbert B. Fredersdorf)
* 1939: Der Vierte kommt nicht (Max W. Kimmich)
* 1939: Morgen werde ich verhaftet (Karl-Heinz Stroux)
* 1940: Aus erster Ehe (Paul Verhoeven)
* 1940: Der fuchs von Glenarvon (Max W. Kimmich)
* 1940: Jud Süß (Veit Harlan)
* 1941: Ohm Krüger (Hans Steinhoff)
* 1942: Ein Zug fährt ab (Johannes Meyer)
* 1943: Romanze in Moll (Helmut Käutner)
* 1943: Münchhausen (Josef von Báky)
* 1943: Reise in die Vergangenheit (Hans H. Zerlett)
* 1943: Tonelli (Viktor Tourjansky)
* 1943: In flagranti (Hans Schweikart)
* 1944: Freunde (E. W. Emo)
* 1945: Die Nacht der 12 (Hans Schweikart)
* 1945: Dreimal Komödie (Viktor Tourjansky)
* 1945: Das Gesetz der Liebe (Hans Schweikart)