OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bald Mountain

Bald Mountain zo un anv roet da veur a venez e saoznek, ouzhpenn 5,600 e SUA.

## Gerdarzh

Menez moal (bald a zo moal) eo ar ster. Troidigezh an anv Golgota eo. Sklaer eo al liamm gant menez Jeruzalem, en Testamant Nevez.

## Yezhoù all

* Mont Chauve, e galleg, anv ur menez eus Kebek

## Menezioù

Setu darn eus ar menezioù-se:
* Bald Mountain (California), e California
* Bald Mountain (Idaho)
* Bald Mountain (Oregon),
* Bald Mountain (Troy, New York)
* Bald Mountain (Pennsylvania)
* Bald Mountain (Utah), er Uinta Mountains
* Bald Mountain Recreation Area, e-tal Lake Orion e
* Bald Mountain, ur gern er White Rock (Taconic Mountains) e New York, Vermont, ha Massachusetts
* Bald Mountains
* Central Nevada Bald Mountain
* Grass Valley Bald Mountain, ur gern e-kichen Little Grass Valley, California
# Baldissero Canavese

Baldissero Canavese (Bausser e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Baldichieri d'Asti

Baldichieri d'Asti a zo ur gumun eus Italia e proviñs Asti, hag e rannvro Piemonte.
# Baldissero d'Alba

Baldissero d'Alba zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Augsburg

Augsburg zo ur gêr e Bavaria, e mervent Alamagn, war ribl ar stêr Lech.
Savet e oa bet kêr gant ar Romaned, er bloavezh -15, dindan an anv Augusta Vindelicorum, en enor d'an impalaer Augustus. An iliz-veur zo eus an X$^{vet}$ kantved. Ur gêr zieub e oa en Impalaeriezh Santel Roman.

## Tud brudet

* Hans Holbein an Henañ, livour
* Hans Holbein ar Yaouankañ, livour
* Bertolt Brecht, skrivagner
# Augst

Augst a zo ur gumun eus Suis, e kanton Basel-Landschaft, e distrig Liestal.

## Douaroniezh

E-kichen kember ar Roen hag an Ergolz emañ Augst.

## Anv
### Hen-impalaeriezh roman

* Colonia Raurica (CIL, X, 6087)
* Colonia P(aterna) P(ia Appolin)aris (Augusta E)merita (Raur)ica (AR 2000, 1030)
* Colonia Rauriaca (Hist. Nat. IV. 106)
* Rauricum Oppidum (Hist. Nat. IV, 79)
* Augousta Rhaurikon (Ptolemaios, II, 9, 9)
* Augusta Rauracum (It. Ant. 253, 7)
* Rauracis (ibid. 251, 7)
* A(ugusta) R(aurica), bonn milia-pasuuum war ribl ar Rhin, etre Mumpf ha Stein (CIL XIII 9077 = XVII, 596)

### Impalaeriezh roman izel

* Rauracum (Amm. Marcell. XIV, 10, 6)
* Rauraci (id. XV, 11, 11; XVI, 11, 2; XVIII, 2, 16)
* Castrum Rauracense (Not. Gall. IX, 9)
* Augusta (Gregor a Ravenna, 4, 26)

### Gerdarzh

* Rauraci ː anv ar bobl, staliet ivez e Basilia / Basel
* Augusta ː lesanv an impalaer

## Ardamezioù

* En gul, e penn leon en argant loc'hant ouzh beg, teodet ha kurunet en aour

## Istor

* Augst e oa pennlec'h ur geoded, e proviñs Belgica da gentañ, Germania Superior da c'houde.
* Mirdi roman
* Teatr roman
# August Albrecht Sabac el Cher

August Albrecht Sabac el Cher, ganet e 1836 e Kurdufan (Ejipt d'an ampoent, Soudan bremañ) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gwengolo 1885 e Berlin, a oa ur servijour ha soner el lu alaman. Brudet eo dre ma oa un Afrodeutsche, un Afro-Alaman.
Ganet e oa e Kurdufan en Egipt. Emzivad, roet e oa bet evel prof d'ar priñs prusian Friedrich Heinrich Albrecht. Ur c'hoarier violoñs donezonet e oa.
E 1867 e oa dimezet August Sabac el Cher gant ur vaouez eus Berlin Anna Maria Jung, merc'h ur gwerzher gwiad. Ur mab o doa bet hag a voe soner milourel eveltañ anvet Gustav Sabac el Cher.
# August Ames

August Ames, ganet Mercedes Grabowski d'an 23 a viz Eost 1994 ha marvet d'ar 5 a viz Kerzu 2017 a oa un aktourez pornografek kanadian. C'hoariet he devoa e un 290 film bennak. Dimezet e oa gant ar sevener filmoù porno Kevin Moore.
D'ar 5 a viz Kerzu 2017, Ames a oa bet adkavet krouget en he zi e Camarillo (Kalifornia) d'an oad a 23 bloaz. War e seblant ez eo he emlazhet goude bezañ gouzañvet an harellerezh war ar rouedadoù sokial dreist-holl Twitter. Nac'het he devoa kaout darempredoù reizhel gant un aktour heñvelreizh dre ma oa aon ganti e vefe klañv. Soubet he oa bet gant tagadennoù lies a-benn neuze.

## Filmoù

* 2013 : Ring My Bells
* 2014 : August Ames and Friends
* 2014 : Crack Fuckers 5
* 2015 : August Ames Gets an Interracial Creampie
* 2015 : Bree Daniels Experience
* 2016 : Don't Tell Daddy
* 2016 : Lesbian Nurses
* 2017 : Women Seeking Women 141
* 2017 : Women Seeking Women 144
# August

August zo un anv-badez alamanek, diwar an anv latin Augustus.

## Adstummoù

* Augusta, evit ar merc'hed.
* Auguste, evit ar merc'hed.

### Anvioù kevrennek

* August Wilhelm
* Ernst August
* Friedrich August
* Johann August
* Karl August

## Yezhoù all

* Aogust e brezhoneg.
* Auguste e galleg.
* Augustus e saozneg.

### Anvioù-badez plac'hed deveret

* Agustina, e spagnoleg
* Augustine, e galleg

## Tud
### Rouaned ha priñsed

* Friedrich August Iañ, pe August II, pe August der Starke, pe Aogust II (1670 –1733), roue Pologn
* August Wilhelm von Preußen, anv meur a zen .
* August (Pfalz-Sulzbach) (1582–1632), Pfalzgraf ha dug Pfalz-Sulzbach
* August (Sachsen-Gotha-Altenburg), dug (1722–1822)
* August (Sachsen-Merseburg-Zörbig) (1655–1715), dug Sachsen-Merseburg-Zörbig
* August (Sachsen-Weißenfels) (1614–1680), dug Sachsen-Weißenfels-Querfurt
* August (Sachsen-Lauenburg) (1577–1656), dug
* August (Schleswig-Holstein-Sonderburg-Norburg-Plön) (1635–1699), dug
* August Christian (Anhalt-Köthen) (1769–1812), Fürst von Anhalt-Köthen
* August David zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663–1735), kont

### Tud all

* August Ferdinant Möbius (1790-1868), matematikour ha damkanour steredoniel alaman
* August Bebel (1840–1913), politikour alaman
* August Strindberg (1849-1912), skrivagner svedek
* August Horch (1868-1951), ijinour alaman
* August Derleth (1909-1971), skrivagner stadunanat
# Bleu d'Auvergne

Bleu d'Auvergne (Blau d'Auvèrnhe en okitaneg), pe Keuz glas Arvern, zo ur fourmaj glas hag a vez aozet e Bro-Arvern hag en un toulladig departamantoù all tro-war-dro. Graet e vez gant laezh buoc'h. Anavezet eo abaoe kreiz an XIX$^{vet}$ kantved en doare ma vez graet bremañ (met da goshoc'h e sav moarvat), ha gwarezet gant un AOK abaoe 1972.

## Tachennad ar c'heuz

Aozet e vez Bleu d'Auvergne:
* en departamantoù deuet war-lerc'h Bro-Arvern istorel, da lavaret eo:
** Cantal (departamant) (en departamant en e bezh),
** Puy-de-Dôme (departamant) (en departamant en e bezh),
** Haute-Loire (ul lodennig: Arondisamant Brioude)
* hag ivez en lodennoù 'zo eus an departamantoù all-mañ:
** Aveyron (2 ganton)
** Corrèze (12 kanton)
** Lot (12 kanton, klok pe diglok)
** Lozère (9 c'hanton)

## Pennadoù kar

* Bleu des causses
* Bleu de gex
* Roquefort

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kelaouenn ofisiel Unaniezh Europa (pdf)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Blender

Blender a zo ur meziant digoust ma c'haller ober 3D gantañ.

## Istor

Blender a zo ur meziant bet embannet d'an 2 a viz Genver 1998 gant Ron R. a laboure en embregerezh NaN. Dre ma oa berr an arc’hant da arc'hantañ ar meziant e voe klasket 100 000 euro evit ma vije digoust ar meziant. Un nebeud amzer goude e kavas Ton Roosendaal an arc’hant hag e teu neuze ar meziant da vezañ digoust.

## Ar pezh a c'haller ober

* Bliverezh dre ar framm(eskern) met ivez shape key, vertex weighting, korf soupl, korf dibleg, destrizh, vertex weighting, merañ ar c'henstok, darvanerezh ar berus, sistem ar rannenn.
* Tu zo ivez ober war-dro ar modelekadur evel ar sistem lieskornek, isrannadur ar c'horreenn.
Krommenn Bezier, gorre NURBS, meteballs ha skultadur niverel.
* Ar goulaouerezh uhelet gant an ambiant occlusion hag ar radiozite
* Gallout a reer lakaat meur a gefluskerevit ar rentañ evel Yafray ,Indigo, Povray, Kerkythea pe c’hoazh Mental Ray
* Tu zo ober kenaozadur video gant ar son.
* Gant ar nod ez eus tu degas meur a efedoù disheñvel envel lakaat an dipisted.
* Bez' ez eus ivez ar sistem UV kreñv a-walc’h
* Tu zo ivez d'ober c’hoarioù e 3D gant ar scripts python

## Blender hiziv

Ar meziant en deus meur disheñvelderioù e kenver ar emeziantoù 3D all,ober a ra war dro 11 Mo ( muioc’h eget 1 Go evit 3dsmax pe Maya),e ketal a zo ispisial a drugarez d’ar sistem
OpenGL ar pezh a ro d’ar re o krogiñ gant ar meziant, diasterioù rak ez eus kalzig a heptreug.
O trement dre an Open Source,eo bet degaset kalzig an danvez d’ar meziant, rak eo gwelleet alies gant an dud hag gant chikour an implijerien da skouer pa vez graet ur filmig officiel gant an embregerezh ar pez o deu bet da gwellat pe da krouiñ evit ober ar film-se a zo degaset er handelv nevez e lec’h an holl tud a c’hello implij.

## Blender hag ar sinema

Ar meziant a zo bet implijet e barzh meur an danvez evel e-barzh Spiderman-2. Vendredi ou un autre jour a zo bet ar c’hentañ o implij ar meziant evit an effet speciau eiluet un nebeudig an amzer gant ar film Le Masque de la Mort Rouge.
    - Anthony Zierhut, Los Angeles.

#### Le projet Orange (Elephants Dream)

E 2005 eo bet kroget ur filmregad berr anvet Elephants Dream graet penn da benn gant ar meziant 3D ar 24 meurzh 2006 eo bet echuet ar ar film hag graet eobet un dvd gant ar film e HD hag gant an holl tarzhio a zo bet implijet. Ar film a zo bet lakaet digoust evel just war internet

#### Plumíferos

Plumíferos a zo ur film a nan digoust, ar meziant a zo bet implijet ivez penn da-benn.

#### raktres Pêche (Big Buck Bunny)

Big Buck Bunny; Kroget eo bet ur filmig nevez abaoe ar 1 a viz here 2007, tu zo hiziv da bellgargañ anezhañ war ar lec’hien officiel BigBuckBunny Diwar benn ar film se eo bet kroget d’ober ur c’hoari abaoe ar 1 a viz c’hwevrer 2008 digoust eo evel just.

#### ar raktres Apricot

a zo ur c'hoari graet gant Big Buck Bunny gant ar memes istor hag ar memes loen.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Estimations des lignes de code de Blender.
* Le Masque de la Mort Rouge Digital Graphics
# Blerwaz

Blerwaz :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Bleruaz |
| Anv gallek (ofisiel) | Bléruais |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Menezalban |
| Kod kumun | 35026 |
| Kod post | 35750 |
| Maer Amzer gefridi | Maryse Lecomte 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Sant-Meven Menezalban |
| Bro velestradurel | Bro Breselien |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 101 ann. (2020) |
| Stankter | 30 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 06′ 43″ Norzh 2° 07′ 24″ Kornôg / 48.1119444, -2.12333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 89 m bihanañ 45 m — brasañ 97 m |
| Gorread | 3,33 km² |
| Blerwaz ||
| kemmañ |
Blerwaz (Bléruais e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Nogues e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas dek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An diabarzh.
* Ar feunteun.
* Iliz katolik Sant Arzhel, 1675-1676.
* Feunteun Sant Arzhel.
* (fr)Monumant ar re varv, er vered.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2017

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.16
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
# Blesk

Blesk (tchekeg : al luc'hedenn) a zo ur pemdezieg ment un tabloid dezhañ krouet e 1992 hag a vez embannet er Republik Tchek. Perc'hennet eo gant Ringier. E 2011 e veze gwerzhet 350 000 skouerenn bemdez, ha lennet e veze gant 1 370 000 a dud.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gazetenn
# Blessy

Kumunioù Frañs :
| Anv | Blessy |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Artois-Flandres |
| Kanton | Norrent-Fontes |
| Kod INSEE | 62141 |
| Kod post | 62120 |
| Maer | Yves Dehaeze |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,39 km² |
| Led | 50° 36' 56" Norzh |
| Hed | 02° 19' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 29 m |
| Uhelder bihanañ | 21 m |
| Uhelder brasañ | 98 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 801 (2007) |
| Stankter | 148 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Blessy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Blera

Blera zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Blessagno

Blessagno zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Bleuenn Roc'hoù

Bleuenn Roc'hoù zo ur skrivagnerez vrezhonek.

## Oberenn

* Ar gwispidigoù digor kalon, Ar Granenn, 2020.
# Bleud

Ar bleud zo ed malet da boazhat goude, d'ober bara, krampouezh, kouignoù.
# Blesa

Blesa zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 78 (2023).
# Banawaeg

Ur yezh arawanek eus isskourr ar yezhoù yamamadiek eo ar banawaeg (banawá, kitiya, banavá, banauá, jafí) komzet gant kant den en ur gêriadenn en Amazonas e Brazil (2002).

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Banchette

Banchette zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Bancycapel

Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Bancyfelin, 2 lev bennak er c'hornôg da Gaerfyrddin.
# Banc-y-Darren

Banc-y-Darren zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trefeurig, e Kembre, e kontelezh Ceredigion. Er reter da Aberystwyth emañ, 117,7 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Banc yr Eidion Du

Banc yr Eidion Du (Bank an ejen du) a oa ur bank lec'hel savet gant David Jones e Llanymddyfri, Sir Gaerfyrddin, er bloaz 1799.
Prenet e voe gant ar bank Lloyds e 1909.
# Bancourt

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bancourt |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Bapaume |
| Kanton | Bapaume |
| Kod INSEE | 62079 |
| Kod post | 62450 |
| Maer | Gérard Pouillaude |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,54 km² |
| Led | 50° ..' .." Norzh |
| Hed | 02° ..' .." Reter |
| Uhelder kreiz | 114 m |
| Uhelder bihanañ | 104 m |
| Uhelder brasañ | 132 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 79 (2007) |
| Stankter | 17 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bancourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Rémi.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Clochers de France
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bancha

Bancha a reer eus un te japanat krenn he ferzh. Aliet e vez d'e c'hlec'hiañ gant un dour war-dro 95° e demperatur.

## Daveoù

Guide de l'Amateur de Thé, Jean Montseren, Solar, Paris 1999, ISBN 2263028471
# Banaroeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù grasek eo ar banaroeg (banaro) komzet gant tro-dro da 2 484 den (1991) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù ramouek
# Banc-y-môr

Banc-y-môr zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trawsgoed, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 111,6 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Banc y Ddafad Ddu

Banc y Ddafad Ddu ("Bank an Dañvad Du") a oa anv poblek ur bank kembreat berrbad, Banc Aberystwyth a Thregaron Evans, Jones, Davies a'u cwmni.
E 1810 e voe savet ar bank, na badas nemet betek 1815.
Dont a rae an anv poblek eus skeudenn an dañvad du war ar bilhedoù : 10 shilling, £1, £2 ha betek £10.
Kemm a rae niver ha ment an deñved hervez talvoudegezh ar bilhed : un oan du a oa war ar bilhed chweugain (dek shilling, a zo swllt e kembraeg) da skouer, un dañvad war hini £1, daou zañvad war ar bilhed £2.

## Levrlennadur

* (en) Jones, Reg Chambers. Arian: the story of money and banking in Wales. Abertawe : Christopher Davies Publishers, 1978 (ISBN 978-0-7154-0447-8)
# Brezhonegva

Ar brezhonegva pe ar vro vrezhonek a vez lavaret eus al lodenn eus Breizh ma vez komzet brezhoneg.

## Harzoù ar brezhonegva

Klasket o deus an istorourien termeniñ an harz etre ar brezhoneg komzet a-gozh hag ar yezhoù romanek (gallaoueg ha galleg) komzet e Reter ar brezhonegva. Koulskoude e oa aesoc'h ober enklaskoù war ar vrezhonegerien pa vezent o vevañ en atantoù tolpet e kêriadennoù. Cheñchamantoù bras a zo bet pa 'z eus bet aet meur a vrezhoneger a-vihanik da chom e kêrioù pe e tiez-retred. Ouzhpenn-se emañ an darn vuiañ eus ar re a zesk ar brezhoneg hiziv o chom er c'hêrioù .

## An harz treset en "Histoire de Bretaigne" (1588)

E eil embannadenn an "Histoire de Bretagne" (1588) savet gant Beltram Argantred e weler kartenn Vreizh gant ul linenn merket enni eus Binig da Escoublac (parrez mamm Ar Baol). Mont a ra al linenn e-kreiz Kastellaodren ha skeiñ a ra etre Korle e Kornôg ha Kintin e Reter, etre Noal-Pondi ha Roc'han, etre Serent ha Malastreg ha e ya a-dreuz d'ar Gwilun en ur lezel ur riblenn etre Azereg hag an aod ha Gwenrann hag an aod ivez. Tost a-walc'h eus harz etre eskopti Gwened hag hini Naoned emañ al linenn ha setu perak e skrivas Gregor Rostren (1732) e veze "komzet ar brezhoneg e eskopti Gwened nemet e pevarzeg pe pempzeg parrez". E keñver ar pezh a vo lakaet war wel en XXvet kantved, n'eus ket ket kalz a cheñchamantoù en Norzh ha kilet he deus al linenn war harzoù departamant ar Mor-Bihan hag al Liger-Atlantel.

## An harz termenet diwar enklask Coquebert de Monbret (1806)

E 1806 e tiskouez an enklask renet gant E. Coquebert de Montbret ne vez ket mui ar brezhoneg komzet e parrezioù Su ar Roc'h-Bernez nemet er Brier hag e riblenn al Liger eus ar Groazig betek ar Baol. Embannet eo bet an enklask e "Essai de travail sur la géographie de la langue française" (Pariz : 1831).

## Liammoù diavaez

* Gwalarn 144-145, Genver-C'hwevrer 1942, Pelec'h emañ e gwirionez bevenn ar brezoneg ?, Fañch Denoual
# Brezhonekadur

Ur brezhonekadur, disoc'h an ober brezhonekaat, a zo reiñ doare ar brezhoneg d'un anv.
Komz a reer en hevelep doare eus gallekadur, saoznekadur.
# Brezoneg 'n eur gana

Brezoneg ‘n eur gana zo ul levrad kanaouennoù dastumet gant Loeiz Roparz hag embannet gant Emgleo Breiz – Ar Skol Vrezoneg e 1991, war un dro gant ur c'hasedig ma klever Loeiz Roparz o kanañ.

## Ar c'hanaouennoù

Daouzek kanaouenn zo el levr :
* Sonioù da zañsal an tamm-kreiz
** En ti bihan, ‘lein ar menez, a vez kanet gant ar Vreudeur Morvan
** Kan ar c’hejer
** Son ar c’hwenn
** Pa oan o sevel lein ar roz
** Biskoazh ‘m oa c’hoarzhet kemend-all
* 'Tont d’ar gêr eus a Rostren
* Al laouenanig
* Ev chistr ‘ta, Laou, anavezet ivez evel Son ar chistr
* Kabiten Sant Malo
* Bannieloù Lambaol, piler-lann
* Da zañsal gavotenn:
** Ar c’hozh paotr yaouank kozh
** Gwerz Metig, savet gant Yann-Vari ar Skourr (1811-1870), kanet gant tud e-leizh.
# Brezzo di Bedero

Brezzo di Bedero zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116

Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116 zo un anv-badez a vez distaget /ˈalˌbin/, evel an anv Albin, hag a oa bet roet e Sveden d'ur bugel e 1996.
Evit mont a-enep al lezenn svedat diwar-benn an anvioù e oa bet dibabet gant tud ar bugel reiñ anv ebet d'o bugel.
Met en Halmstad, e kreisteiz Sveden, e oant bet kondaonet da baeañ un dell-gastiz a 5 000 kurunenn (525 € pe war-dro) dre ma n'o doa ket gallet reiñ un anv dereat d'o bugel a-benn e 5 bloaz.
Evel respont e voe roet an anv-se, 43 lizherenn ennañ, war zigarez en doa ur ster patafizikel. Ne blijas ket d'al lez-varn, a greskas an dell-gastiz. Embann a reas Skol ar 'Patafizik e oa ur gaou ruz.
Neuze e klaskas an dud-se envel o bugel « A ». Ne blijas ket d'al lez-varn kennebeut, rak berzet eo an anvioù ul lizherenn hepken enne.

## Daveoù

* ↑ The Top 10 Dumbest Personal Names ever, lec'hienn 2spare.com
* ↑ No laughs for Swedes' name game, kemennadenn Reuters, 30 Mae 1996 (lenn un eilenn)
# Brezna

Brezna zo un anv-lec'h serbek.

## Serbia

* Brezna, kêriadenn e Gornji Milanovac, e distrig Moravica ;
* Brezna, kêriadenn e Kraljevo, distrig Raška ;
* Brezna, kêriadenn e Priboj, e distrig Zlatibor ;
* Brezna, kêriadenn e Kosovo e Prizren/Prizren, e Distrig Prizren.
# Breña Baja

Breña Baja zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
# Breña

Breña zo un anv-lec'h spagnolek.
Spagn

## div gumun e proviñs Santa Cruz de Tenerife

* Breña Alta
* Breña Baja

## ur feunteun

Perou
Arc'hantina
# Breña Alta

Breña Alta zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
# Baikal IZh-27

An IZh-27 zo ur fuzuilh-chase daou ganol flour da wintañ dreistlakaet pe kichen-ha-kichen produet abaoe 1973 e Ij gant an embregerezh rusian Izhevsky Mekhanicheskiy Zavod (e rusianeg Ижевский Механический Завод, Uzin Mekanikerezh Ijevsk) dindan ar merk Baikal. Gwerzhet e veze e Stadoù-Unanet Amerika gant Remington dindan an anv SPR-310 pe Spartan 310 etre 2006 ha 2009. Brudet eo da vezañ ur fuzuilh simpl ha marc'had-mat.

## Daveennoù

* ↑ (fr) McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, pp.280-281
* ↑ (en) Pajenn an SPR 310 war lec'hienn gozh Remington (dielloù)