OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Betws

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a gêriadenn e Kembre zo anvet Betws (ti-pediñ, e brezhoneg).

## Kembre

* Y Betws, etre Sir Gaerfyrddin ha sir Abertawe
* Betws, Pen-y-bont ar Ogwr, e Pen-y-bont ar Ogwr
* Betws Bledrws, e Ceredigion
* Betws Cedewain, e Powys
* Betws Garmon, pene Gwynedd
* Betws Gwerful Goch, en Edeirnion, Sir Ddinbych
* Betws Ifan, e kreisteiz Ceredigion
* Betws Leucu, Ceredigion
* Betws Newydd, e Sir Fynwy
* Betws-y-Coed, e Dyffryn Conwy, Sir Conwy
* Betws-yn-Rhos, e Sir Conwy

## Bro-Saoz

* Betws-y-Crwyn, e Swydd Amwythig

## Pennadoù kar

* The Belle of Bettws-y-Coed, film e 1912
* Betws Hirfaen, romant istorel gant J.G. Williams
# Betws Gwerful Goch

Betws Gwerful Goch zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 341 a dud, ha 204 anezho (59.8%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Betws Garmon

Betws Garmon zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre.
E 2011 e oa 249 a dud o chom e kumuniezh Llanbryn-mair ha 131 anezho a oa kembraegerien (54,8%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Betws Cedewain

Betws Cedewain (skrivet Bettws Cedewain e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kontelezh Powys. Emañ en hanternoz da gêr Y Drenewydd.
Betek 1914 e oa an darn vrasañ eus an douaroù hag an tiez-feurm e dalc'h maner Gregynog.
Gouestlet eo an iliz da sant Beuno. Eus ar XVI$^{vet}$ kantved eo an tour hag eus an XIX$^{vet}$ kantved an braz eus ar savadur. Dont a ra anv ar gêriadenn eus kantrev Cedewain.
Eus Betws Cedewain e oa ar barzh Lewys Dwnn (war-dro 1568 - 1616).
E 2011 e oa 445 a dud o chom e Betws Cedewain ha 84 a oa kembraegerien (19,3%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12..
# Bettrechies

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bettrechies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bettrechies en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bavaisis |
| Kanton | Bavay |
| Kod INSEE | 59070 |
| Kod-post | 595077 |
| Maer | Michel Tahon |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,36 km² |
| Led | 50° 19' 31" Norzh |
| Hed | 03° 44' 41" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 67 m |
| Uhelder brasañ | 129 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 241 (2007) |
| Stankter | 72 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bettrechies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil Brezel-bed:
** Dieubet eo bet ar gumun gant lu SUA e miz Gwengolo 1944.

## Douaroniezh

* War an harzoù gant Belgia emañ Bettrechies.
# Betws-y-Coed

Betws-y-Coed zo ur gêrig e Kembre war lez ar stêrioù Conwy ha Llugwy, e sir Conwy, hag e Parc Cenedlaethol Eryri.

## Gerdarzh

Savet eo gant ar gerioù betws (chapel, deuet eus ar saozneg kozh "bet-house", ha coed (koad), hag e-kreiz ar c'hoadoù emañ.

## Skeudennoù

* An ti-hent-houarn
* Divyezhegezh

## An iliz kozh

Eglwys Fihangel Sant, pe Llanfihangel, a vez lavaret eus an iliz, brudet da vezañ eus ar goshañ er vro. Savet eo bet etre an ti-hent-houarn hag ar stêr, Afon Conwy, e reter ar gêriadenn. Koshañ rannoù an iliz a vremañ a zo eus ar XIVvet kantved, e eus deroù ar XVvet kantved. A-hervez e vije bet savet en anv ur sant kembreat da gentañ, ha goude en anv Sant Vikael, en amzer an Normaned. Evit maen-badez an iliz a zo eus an XIIvet.
    HIC JACET GRVFYD AP DAVYD GOCH : AGNVS DEI MISERE MEI
    (Amañ e c'hourvez Gruffudd ap Dafydd Goch: Ra vo trugarezus Oan Doue ouzhin )
# Betws-yn-Rhos

Betw-yn-Rhos, pe Betws yn Rhos, zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Conwy, e Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 1020 a dud, ha 473 anezho (46,4%) a oa kembraegerien..
Emañ Betws-yn-Rhos er c'hreisteiz da gêrioù Abergele ha Bae Colwyn, a zo en arvor.

## Tud brudet

* Thomas Gwynn Jones (1871-1949), skrivagner ha skolveuriad, a voe ganet eno.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Betws Bledrws

Ur gêriadenn eus Kembre eo Betws Bledrws e Kontelezh Ceredigion, en hanternoz da Llanbedr Pont Steffan.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Charvensod

Charvensod zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Charzais

Charzais a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Fontaine da gentañ hag e Kanton Fontenay-le-Comte e 1801 pa voe diskaret Kanton fontaine. E Bann Fontenay-le-Comte e oa. Lakaet e voe kumun Charzais en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pemzek gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,38% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Stagidigezh

* Staget e voe kumun Charzais ouzh kumun Fontenay-le-Comte e 1966.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennad kar

* Fontenay-le-Comte.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Charreadeg Take Ichi

Take Ichi sendan (竹一船団 Charreadeg "Bambou Niv. Unan") a oa bet ur charreadeg japanat e-pad an Eil Brezel-bed. Ar charreadeg a oa loc'het diouzh Shanghai d'ar 17 a viz Ebrel 1944, gant div zivizion troadegiezh evit kreñvaat difennerezh Filipinez ha kornôg Ginea Nevez. An United States Navy (USN) en devoa kaset listri-spluj ha taget ar charreadeg etre ar 26 a viz Ebrel hag ar 6 a viz Mae 1944. Kaset e oa bet pevar lestr dezougen d'ar strad ha lazhet e-tro 4000 soudard japanat. Abalamour ma oa ken bras ar c'holloù, ar charreadeg a oa bet kaset da Halmahera a-benn ar fin. Eno e oa bet dilestret ar soudarded chomet bev hag o dafar.
Kolloù ar charreadeg Take Ichi a oa bet pouezus a-fed strategiezh. Ar c'hwitadenn da gas div zivizion betek al lec'hioù difenn oa lakaas Pennoù uhel lu Impalaeriezh Japan da zivizout kemm linenn difennerezh Japan eus 970 km en a-dreñv. Galloud stourm an divizionoù a oa bet gwanaet kalz gant ar c'holloù ramzel. Stourm a rejont memestra a-enep nerzhioù an United States Army, met hep bezañ un harp gwall vras da zifennerezh Impalaeriezh Japan.
# Charpai

Charpai, Charpaya pe Charpoy (Hindi : चारपाई, Urdu, Saraiki, Pandjabeg, Pachtoueg چارپائی; char "forn" + paya "troadet") zo ur gwele plezhet implijet en India .

## Notennoù

* ↑ Susan Corinne Jamart (1978). Charpai: Indian Cot Filling, a Visual and Technical Documentation. University of California, Berkeley.
# Charwaeg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù biouek-madarek A.8 eo ar charwaeg (sharwa, tchevi pe shwerwin) komzet gant tro-dro da 65 000 den en holl e norzh Kameroun.

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Chase Vaeleg

Chase Vaeleg zo un heuliad romantoù bet skrivet e brezhoneg gant Ewen Jacq, dindan e anv bluenn Umran Asovar, hag embannet gant Keit Vimp Bev. Teir levrenn az a d'ober an heuliad-mañ, Abzael, bet embannet e 2012, Emryn, e 2013 ha Wilhelm e 2014. Prezantet evel un testeni e kont an tri levr chase ha stourm tri Herzhi, da lavaret eo chaseourien boudoù-hud en ur bed faltazi, ouzh ur suner-gwad iskis e emzalc'h anvet Vaeleg, war un nebeud dekvedoù bennak.
Kinniget eo bet an div levrenn gentañ e-barzh ar rummad Priz ar Yaouankiz hag aet eo ar maout gantañ e 2013.
# Charolles

Charolles :
| Stêr Arconce e Charolles. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Bourgogne-Franche-Comté |
| Departamant | Saône-et-Loire |
| Arondisamant | Charolles (pennlec'h) |
| Kanton | Charolles (pennlec'h) |
| Kod kumun | 71106 |
| Kod post | 71120 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre Berthier 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Charolais |
| Lec'hienn web | http://www.ville-charolles.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 849 ann. (2020) |
| Stankter | 143 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 272 m — brasañ 355 m |
| Gorread | 19,98 km² |
| kemmañ |
Charolles zo ur gumun en departamant Saône-et-Loire hag er rannvro Bourgogne-Franche-Comté, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Charolles eo.
Er bloavezh 2020 e oa 2 849 a annezidi hag a reer Charollais anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tour Charlez an Her.
* An ti-kêr.
* Ar ramparzhioù.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Charritte

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Charritte zo
* un anv-lec'h gallek eus Euskal Herria, en Iparralde,
* un anv-tiegezh, deuet diwar an anv-lec'h.

## Lec'hioù

* e Nafarroa Beherea:
** Charritte, anv gallek Sarrikota, kumun gwechall, hiziv e-barzh Arrueta-Sarrikota,
* e Zuberoa:
** Charritte-de-Bas, a zo Sarrikotapea en euskareg, kumun e Kanton Maule-Lextarre;
** Charritte-de-Haut, a zo Sarrikotagaine en euskareg, kumun betek 1831, pa voe staget ouzh Lakarri hag Arhane d'ober kumun Lakarri-Arhane-Sarrikotagaine (Lacarry-Arhan-Charritte-de-Haut e galleg).

## Tud

Tud eus an tiegezh Casamajor, aotrouien Charritte :
* Jean-Pierre de Casamajor de Charritte (1648-1723), gouarnour gall an inizi Martinik ha Saint-Domingue (trevadenn)
* e vab-bihan Charles de Charritte (1733-1815), besamiral gall.
# Chas (steredeg)

Ar Chas (Canes Venatici, berraet e CVn) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Steredennoù heverkañ

* Cor Caroli / α CVn
* Asterion / β CVn

## Traoù oabl

* Galaksienn an Droenn
* Galaksienn an Tro-heol
* NGC 4258

## Gwelet ivez

* Korf-egor
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chartrez

Chartrez :
| Iliz-veur Itron-Varia Chartrez. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Chartres |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Kreiz-Traoñ al Liger |
| Departamant | Eure-et-Loir (prefeti) |
| Arondisamant | Chartrez (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h tri c'hanton |
| Kod kumun | 28085 |
| Kod post | 28000 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Gorges (LR) 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh tolpad-kêrioù Chartrez meurgêr |
| Lec'hienn web | https://www.chartres.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 38 443 ann. (2020) |
| Stankter | 2 281 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 121 m — brasañ 161 m |
| Gorread | 16,85 km² |
| kemmañ |
Chartrez (e brezhoneg), Chartres e galleg (distagadur LFE: [ʃaʁtʁ]), a zo ur gêr eus Bro-C'hall ha pennlec'h departamant an Eure-et-Loir. Emañ e kreiz kompezenn ar Beauce m'eo he c'hêr bennañ. Brudet eo hec'h iliz-veur, Itron-Varia Chartrez, enskrivet war roll Glad bedel an Unesco. D

## Anv

* Autricon (Ptolemaios, II, 8, 10)
* Autro(ico) ː (CIL, VIII, 1876)
* Mitricum (sic ǃ) (Taolenn Peuntingaria)
* Carnuntum (Notitia Galliarum)
* Urbs Carnotina (Gregor a Dours, HF, 54)
* Carnotum (Kronikenn Fredegarius, IV, 54)
* Carnotas (sened-iliz 511; pezhioù moneiz)

## Istor

* Kêr-benn ar Garnuted, ur bobl c'halian, e oa a-raok aloubadenn Kezar ha sez lidoù an drouized evit an holl C'halianed.
* Distaget eo bet bro gCenabum (Orleans = civitas Aurelianorum) diganti evit an divezatoc'h e deroù ar IVt kantved.
* Hervez Notitia Dignitatum e oa e Chartrez ur Praefectus laetorum Teutonicianorum (Prefed barbared a-ouenn an dTeutoned e gopr an impalaeriezh)
* Adventinus / Adventus eo anv an eskop kentañ anvet e Chartrez (sened-iliz Orleans 511)
* Kemeret ha pulluc'het e oe gant Rollon e 858.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Itron-Varia Chartrez, an iliz-veur

## Tud liammet gant Chartrez

* Pierre-Jules Hetzel (1814-1886), embanner Jules Verne
* Alain de Boissieu (1914-2006), jeneral, mab-kaer da Charles De Gaulle
* Yves Bonnet (1935), prefed, rener an DST, kannad ar Manche
* Jacqueline de Romilly (1913-2010), ezelez eus Akademiezh Bro-C'hall
* Arlette Chabot (1951), kazetennerez
* Mireille Dumas (1953), animatourez skinwel
* Yves Cannac (1935), kargiad uhel
* Nicolas Escudé (1976), c'hoarier tennis
* Julien Escudé (1979), melldroader

## Gevelliñ

* Bethleem Palestina, abaoe an 10 a viz Gwengolo 1994
* Karnod Breizh
* Chichester Bro-Saoz abaoe an 28 a viz C'hwevrer 1959
* Cuzco Perou abaoe an 21 a viz Here 1989
* Ravenna Italia abaoe ar 15 a viz Gwengolo 1957
* Sakurai Japan abaoe an 22 a viz Ebrel 1989
* Speyer Alamagn abaoe ar 25 a viz Mae 1959
* Évora Portugal abaoe 2003

## Levroniezh

* Delaplace Christine & Picard Jean-Charles ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunuensis Senonia). De Boccard. Paris. 1992.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* www.chartres-tourisme.com Ti an douristed

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ R. Hemon, Nouveau dictionnaire breton-français, p. 124.
# Ernesta Legnani Bisi

Ernesta Bisi (1788-1859) a oa ul livourez hag engraverez italian.
He div verc'h, Antonietta (1813–1866) ha Fulvia Bisi (1818–1911) a voe livourezed ivez.
# Ernesto Inarkiev

Ernesto Inarkiev (e ruseg:Эрнесто Инаркиев) a zo bet ganet d'ar 9 a viz Kerzu 1985 en Osh, (Kirgizstan) (Unaniezh Soviedel).
Roet 'voe an anv-bihan Ernesto dezhañ e koun Ernesto Che Guevara.
Meurc'hoarier echedoù rusian.
Mestr Meur eo.
2681 edo e renk Elo e miz Here 2007.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Ernesto Mascheroni

Ernesto Mascheroni (lesanvet El Tío, An Eontr e brezhoneg), bet ganet d'an 21 a viz Du 1907 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gouere 1984 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (difenner kleiz e bost dezhañ war an dachenn).
Sed amañ da-heul ar c'hleuboù m'en devoa c'hoariet enne :
* 1930 : Olimpia Montevideo,
* 1930-1933 : Peñarol Montevideo, aet da gampion e 1932,
* 1934 : Independiente (Avellaneda, Buenos Aires (proviñs)),
* 1934-1936 : Ambrosiana (Milano, Rouantelezh Italia),
* 1936-1940 : Peñarol, aet da gampion e 1937 ha 1938.
Daouzek gwech en devoa douget krez La Celeste (1930-1934 ha 1935-1939) hep merkañ pal ebet. Daou grogad en devoa kemeret perzh enne e 1935 ivez, gant skipailh broadel Rouantelezh Italia d'ar mare ma oa c'hoarier en Ambrosiana.

## Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh Ernesto Mascheroni en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. C'hoariet en devoa tri eus pevar c'hrogad ar genstrivadeg ha perzh e oa eus ar skipailh – Enrique Ballestrero, Ernesto Mascheroni‎, José Nasazzi, José Leandro Andrade, Lorenzo Fernández, Álvaro Gestido, Pablo Dorado, Héctor Scarone, Héctor Castro, José Pedro Cea, Victoriano Santos Iriarte – a c'hounezas (4-2) ar gourfenn ouzh hini Arc'hantina en Estadio Centenario (Montevideo) d'an 30 a viz Gouere 1930.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Ernestine Auguste Sophie von Sachsen-Weimar-Eisenach

Ernestine Auguste Sophie von Sachsen-Weimar-Eisenach (Weimar, 4 Genver 1740 – Hildburghausen, 10 Mezheven 1786) a oa dugez Sachsen-Hildburghausen.
Dimezet e oa da Ernst Friedrich III von Sachsen-Hildburghausen.

## Bugale

* Ernestine Friederike Sophie (1760–1776)
** a zimezas e 1776 da Franz Friedrich Anton, dug Sachsen-Coburg (1750–1806)
* Christine Sophie Karoline (1761–1790)
** dimezet e 1778 da Eugen von Sachsen-Hildburghausen (1730–1795)
* Friedrich (1763–1834), dug Sachsen-Hildburghausen, hag e 1826 dug Sachsen-Altenburg
** dimezet e 1785 da Charlotte von Mecklenburg-Strelitz (1769–1818).
# Ernst-Robert Grawitz

Ernst-Robert Grawitz (8 a viz Even 1899 e Charlottenburg - 24 a viz Ebrel 1945 e Potsdam-Babelsbeg) a oa ur fizikour alaman hag un SS-Reichsarzt (mezeg ar Reich) da vare an Eil Brezel-bed.

## Buhez

Prizoniad e voe goude ar Brezel-bed kentañ, ha dibeuet e voe 1919. Neuze e stagas gant studioù mezegiezh e skol-veur Humboldt e Berlin. Betek 1929 e labouras evel skorer pennañ en ospital Berlin-Westend, ha goude-se en em stalias evel mezeg war e gont. Etre 1933 ha 1936 e labouras en-dro en ospital Berlin-Westend.

## Politikerezh

E 1919 e voe ezel eus Einwohnerwehr Berlin (da lavaret eo : milis ar verliniz) hag e 1920 e kemeras perzh e putsch Kapp. Goude-se e voe ezel eus ar Freikorps "Olympia“ hag e savas a-du gant Hitler. E miz Du 1931 e voe degemeret e SS, hag e 1932 e teuas da vezañ ezel eus NSDAP. E 1935 e voe lakaet e penn servij yec'hed SS gant Heinrich Himmler ha goude-se e teuas da vezañ Reichsarzt. Evel Reichsphysician SS und Polizei e roas Grawitz kuzulioù da Heinrich Himmler a-zivout implijout ar c'hambreier gaz. Taolioù-arnod a reas ivez war brizonidi ar c'hampoù-bac'h. E penn ar Groaz Ruz alaman e oa ivez. E wreg, Ilse hec'h anv, a oa merc'h an SS-Obergruppenführer ha jeneral Waffen-SS Siegfried Taubert. Da vare dibenn an Eil Brezel-bed e oa fizikour Hitler er Führerbunker e Berlin. Pa glevas e oa pennoù-bras nazi o tec'hout kuit e c'houlennas gant Hitler an aotre da dec'hout ivez, met Hitler a nac'has.

## Marv

P'edo soudarded an Arme Ruz o tostaat ouzh ar Führerbunker e tivizas Grawitz en em lazhañ. E-pad ma oa o tebriñ koan gant e wreg hag o daou vugel e lakaas div c'hrenadenn da darzhañ. An emlazh-se a weler er film Der Untergang (2004).
# Ernestine van Ligne

Ernestine Yolande van Ligne ( 1594- 1668 e Ronse) a oa merc'h d'ar brinsed Lamoraal Iañ van Ligne ha Maria von Melun.
# Ernesto

Ernesto zo un anv-badez spagnolek, deuet diwar an anv germanek Ernst.
* Ernesto Lecuona (1895-1963), pianoour ha sonaozour kuban
* Ernesto Mascheroni (1907-1984), melldroader uruguayat
* Ernesto Guevara (1928-1967), politikour kuban,
* Ernesto Schiefelbein (1934) armerzhour chileat,
* Ernesto Lluch, (1937- 2000) politikour katalan, lazhet gant ETA
* Ernesto Sáenz de Buruaga (1956), kazetenner spagnol
* Ernesto Inarkiev, echedour rus

## Pennad kar

* Ernest
# Ernst August

Ernst August zo bet anv meur a briñs alaman :
* Ernst August von Hannover (1629-1698), Priñs-dilenner (1629–1698)
* Ernst August Iañ (Sachsen-Weimar-Eisenach), Dug (1688–1748)
* Ernst August II (Sachsen-Weimar-Eisenach), Dug (1756–1758)
* Ernst August Iañ von Hannover, Roue (1771–1851)
* Ernst August (Braunschweig), Dug (1913–1918)

## Pennadoù kar

* Ernst August von Hannover
* Ernst
* August
# Erythropitta macklotii

Erythropitta macklotii :
| Erythropitta macklotii, tresadenn gant Huet & Prêtre (1838). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Genad : | Erythropitta |
| Anv skiantel ||
| Erythropitta macklotii (Temminck, 1834) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Erythropitta macklotii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Anvet e voe Pitta Macklotii (kentanv) da gentañ-penn (e 1834) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) da zougen bri d'an evnoniour ha naturour alaman Heinrich Christian Macklot (1799-1832).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Erythropitta macklotii digglesi, e Kab York (biz Aostralia),
* E. m. finschii, en Enezeg D'Entrecasteaux,
* E. m. habenichti, e hanternoz Ginea Nevez,
* E. m. loriae, e gevred Ginea Nevez,
* E. m. macklotii, (Temminck, 1834), e kornôg ha kreisteiz Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

* (en) Erythropitta macklotii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Erythropitta macklotii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Erythropitta macklotii.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Erythropitta novaehibernicae

Erythropitta novaehibernicae :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Genad : | Erythropitta |
| Anv skiantel ||
| Erythropitta novaehibernicae (Ramsay, 1878) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Erythropitta novaehibernicae a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Anvet e voe Pitta novaehibernicae (kentanv) da gentañ-penn (e 1878) gant an evnoniour aostralian Edward Pierson Ramsay (1842-1916).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad ez eo brosezat ar pevar isspesad anezhañ en Enezeg Bismarck :
* Erythropitta novaehibernicae extima, e Lavongai,
* E. n. gazellae, e Preden-Nevez,
* E. n. novaehibernicae, (Ramsay, 1878), en Iwerzhon-Nevez,
* E. n. splendida, e Tabar Group (er reter da Iwerzhon-Nevez).

## Liammoù diavaez

* (en) Erythropitta novaehibernicae war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Erythropitta novaehibernicae war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Erythropitta novaehibernicae.
a vo kavet e Wikimedia Commons.