OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lisbourg

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lisbourg |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lisbourg e Kanton Heuchin hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays d'Heuchin |
| Kanton | Heuchin |
| Kod INSEE | 62519 |
| Kod post | 62134 |
| Maer | Jean-Marie Guilbert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 17,77 km² |
| Led | 50° 30' 27" Norzh |
| Hed | 02° 13' 04" Reter |
| Uhelder kreiz | 116 m |
| Uhelder bihanañ | 103 m |
| Uhelder brasañ | 184 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 563 (2007) |
| Stankter | 31 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lisbourg a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lise Diwan Karaez

Lise Diwan Karaez eo al lise kentañ krouet gant Diwan. E Karaez-Plougêr emañ, e-kichen maner Kerampuilh. Digoret e voe lise kentañ Diwan e miz Gwengolo 1994 er Releg-Kerhuon (Kerc'horr), evel ur seurt stagadenn eus Skolaj Diwan ar Releg (Skolaj Diwan Roparz Hemon en amzer-se). Kaset e oa bet da Garaez e miz Gwengolo 1999.

## Istor

Dibabet e voe al lec'h-se e 1998 gant Kuzul-Merañ Diwan diwar teir ginnagadenn (Brest ha Kemper a oa bet kinniget ivez). En un ti ar retretidi kozh, e-kichen aste Kerampuilh, e voe staliet. Labourioù reneveziñ a voe da vezañ konduet hag arc'hantaet gant Rannvro Breizh. Koulskoude e voe ret sevel ur "Bod herberc'hiañ Kerampuilh" evit resev yalc'hadoù zo ha merañ ar c'houskvaoù hag ar gegin. Implijet e vez al lec'hioù evit obererezhioù sevenadurel, pa vez serret ar c'hlasoù.
Brudet e krog al lise-mañ da vezañ dre ma vez disoc'hoù mat-kaer en arnodennoù ar vachelouriezh c'hall, ar feur trec'hiñ a vez bepred etre 90 % ha 100 % a loreidi (e 2006: 96 % -- 100 % er rummad L—94% e 2003, 93% e 2004, 96% e 2005, 99% en 2007, 90% e 2008 tremen 98% e 2009.)
Hiziv an deiz ez eo meret gant ur genrenerezh : Loeiz Donal, Lomig Bosser-An Dren ha Paol Mingant.
E 2004 ez eus bet krouet ur gevredigezh skolidi gozh anvet Diwanet, morgousket abaoe 2009.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ « Résultats du baccalauréat 2006 » des lycées du Finistère ; « Résultats au bac » du lycée diwan (Carhaix-Plouguer) ; résultats au baccalauréat du lycée privé de Carhaix-Plouguer en 2006 ; le taux de réussite au bac en 2006 de L'Express ;
* ↑ L'Internaute
* ↑ Le Télégramme, 14 juillet 2009
# Liscia

Liscia zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Lise (anv-badez)

Lise zo un anv-badez gallek hag alamanek.

## Orin

* En alamaneg eo berradur Elisabeth pe hini Luise.
* E galleg eo berradur Élise (deuet diwar Élisabeth). .

## Tud

* Lise Bacon, politikourez kanadian
* Lise Bissonnette,
* Lise Delamare
* Lise Gregory,
* Lise Meitner, fizikourez aostrian ha svedat
* Lise Myhre, treserez norvegiat
* Lise Payette,
* Lise Thériault, politikourez kanadian
* Lise Thibault, politikourez kanadian

## Anv-tiegezh

Kavout a reer an anv-badez evel anv-tiegezh.
* Claude Lise, politikour ha senedour gall

## Oberennoù

* Lise he disheolier , livadur gant Auguste Renoir

## Pennadoù kar

* Lisa
* Lise
* Luise
* Lyse
* Élise
* Elisabeth
* Elesbed
* Annelise
* Marilise
# Lisciano Niccone

Lisciano Niccone zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
# Laz-kanañ

Ul laz-kanañ a zo ur strollad tud o kanañ a-gevret ha graet gant kement a dud ma c'heller bodañ. Peder mouezh pennañ a vez alies en ul laz-kanañ : mouezh sopran, mouezh alti, mouezh tenor ha mouezh boud. Pa vez ar pevar rumm asambles e vez anv eus ul laz-kanañ SATB.

## Lazoù-kanañ dre ar rummoù pennañ

* Laz-kanañ bugale
* Laz-kanañ maouezed
* Laz-kanañ kemmesk
* Laz-kanañ gwazed

## Lazoù-kanañ brudet

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lazarus von Schwendi

Lazarus von Schwendi (hungareg : Schwendi Lázár ; Mittelbiberach, 1522 – Ehrenkirchen, 28 a viz Mae 1583) a oa un diplomat aostrian e servij Karl V an Impalaeriezh Santel.
D'an 10 a viz Eost 1557 e kemeras perzh en emgann Saint-Quentin, hag e Gouere 1558, en emgann Gravelines ma voe trec'h Felipe II war Bro-C'hall a-raok he rediañ da sinañ Feur-emglev Cateau-Cambrésis (1559).
# Lazhadeg Ambiky

Lazhadeg Ambiky a c'hoarvezas e Madagaskar en 1897 e-pad un droiad-vrezel kaset gant ar C'hallaoued.
Goude al lazhadeg e voe un emsavadeg kaset gant Ingereza, breur da Toera, hag a badas betek 1902.
E 1900 e voe disklêriet al lazhadeg e Kambr ar Gannaded e Pariz gant Paul Vigné d'Octon, ha lavaret e oa bet sevenet war urzh ar c'homandant Augustin Gérard. Hervezañ e oa bet etre 5000 ha 2500 den lazhet. Hervez danevell Gérard e oa bet lazhet 97 Sakalava hag ur 150 a dud gloazet;

### Lennadurezh

* Paul Vigné d'Octon, La Gloire du Sabre. Flammarion, 1900.
* Bernard Schlemmer, Le Manabe : histoire d'une colonisation, 1983
* Jean Grave, La colonisation, ha Paul Vigné d'Octon, Le Massacre d’Ambiky, Éditions du Sextant, 2019, 60 pp.

## Gwelet ivez

* Istor Madagaskar
# Layla El

Layla El zo un dañserez ha gourenerez saoz.
# Lazeg

Ur yezh kartvelek eus skourr ar yezhoù zanek eo al lazeg (lazeg: lazuri; ლაზური) komzet gant tro-dro da 220.000 den evel yezh kentañ e Turkia ha gant 30.000 den all e Jorjia.
N'en deus al lazeg statud ofisiel ebet nag e Jorjia nag e Turkia ha n'eus yezh unvan ebet. Implijet e vez dre gomz dreist-holl hag evit ober dre skrid e vez graet pe gant ar jorjieg pe gant an turkeg hervez al lec'h.
O vont war digresk emañ an niver a dud a ra gant al lazeg dre vras hag en arvar da vont da get emañ.
Pemp rannyezh pennañ zo:
* Hopaeg (komzet e Hopa)
* Vitseg-arkabeg (komzet e Arhavi ha Fındıklı)
* Tchc'haleg (komzet e Düzköy)
* Atineg (komzet e Pazar)
* Ardeshenian (komzet e Ardeşen)

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek

## Liammoù diavaez

* Laz Enstitüsü - Lazuri Enstitu
* Geriadur lazeg-turkeg
* Lazish history, culture, language, music
* Lazuri.com
# Leena Yadav

Leena Yadav, bet ganet d'ar 6 a viz Genver 1971 e Madhya Pradesh, a zo ur filmaozerez, sevenourez, frammerez, senarioourez ha produerez indian.

## Un nebeud filmoù

* 2005: Shabd, gant an aktourien Aishwarya Rai ha Sanjay Dutt
* 2010: Teen Patti, gant Amitabh Bachchan, Ben Kingsley ha Madhavan
* 2015: Parched, gant Tannishtha Chatterjee, Radhika Apte, Surveen Chawla ha Lehar Khan
# Leers (Bro-C'hall)

Leers :
| Ar straed pennañ hag an tour-iliz. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Lannoy |
| Kod kumun | 59339 |
| Kod post | 59115 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Claude Van Belle 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Lec'hienn web | www.ville-leers.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 548 ann. (2020) |
| Stankter | 1 768 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 16 m — brasañ 37 m |
| Gorread | 5,4 km² |
| kemmañ |
Leers a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Milin-avel Leers

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Dek bez eus an daou vrezel-bed.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Leeuwarden

Leeuwarden (Ljouwert e frizeg ar c'hornôg, Liwwadden e frizeg-kêr) eo kêr-benn proviñs Friz, en hanternoz an Izelvroioù. D’ar 1añ a viz Mezheven 2005 e oa 91 375 a dud o chom enni, en ur gorread 84,10 km².

## Liammoù diavaez

* www.leeuwarden.nl (e nederlandeg pe e frizeg)
* www.livingleeuwarden.nl (e nederlandeg pe e frizeg)

## Notennoù

* ↑ (nl) De Haan, Peter (2011) : Lang Leve Liwwadden.
# Leeward Islands

Leeward Islands zo anv saoznek meur a enezeg. Enebet eo an anv ouzh hini ar Windward Islands.

## Yezhoù all

* Ilhas de Sotavento, e portugaleg,
* Îles Sous-le-Vent, e galleg,
* Isole Sottovento, en italianeg.

### En Antilhez

* Leeward Islands, hanternosañ inizi an Antilhez Bihanañ;
* British Leeward Islands, anv un drevadenn vreizhveuriat

### Rannvedoù all

* Leeward Islands (Society Islands), kornokañ inizi ar Society Islands, e Polinezia c'hall;
* Sotavento Islands (kenster eo "Sotavento" ha "Leeward"), kreisteisañ enezeg inizi Cabo Verde ;
* Northwestern Hawaiian Islands, anvet ivez "Leeward Islands"

## Pennad kar

* Leeward Antilles, kreisteisañ inizi an Antilhez Bihanañ.
# Leeds

Ur gêr eus Bro-Saoz eo Leeds. Betek 1986 e oa Kornôg Yorkshire. Abaoe freuzet ar gontelezh eo un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan.

## Istor

Ur gêr eus Bro-Saoz (Yorshire) hag a zo deut war lec'h kreñvlec'h roman CAMBODUNUM.

### Anv

Cambodunum Rivet & Smith.
* IA 468$_6$ (Iter II) : CAMBODUNO / CAMPODUNO
* Ravenna 107$_7$ : PAMPOCALIA
Talvoudegezh : ur c'hreñlec'h (Dun-) e-barzh pleg ur stêr (Cambo-).
Leeds
Eilert Ekwall :
* Loidis c 730 Beda, c 890 OEBede; Ledes DB, 1190 P; Leedes c 1185 YCh 1746f.; Liedes 1181-9 BM, Leddes 1100-8 Fr).
* Talvoudegezh : Loidis, evit Beda, a zo anv ur rannvro, strishaet d'he gêrbenn... Sur-awalc'h diwar *plod-, liammet gant gresianeg plotos 'flowing' (redek, berañ), OE flod, Goth flodus 'river' ... a verb evit 'flow' kavet e Gk ploo, OE flowan, etc. Leeds a vefe 'ar rannvro war ar stêr Aire'.

## Levrioù talvoudus

* Eilert EKWALL : The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names.Clarendon Press. Oxford. 4è édition; réédition 1980.
* ALF RIVET & Colin SMITH : The Place-Names of Roman Britain.

## Kêrioù gevellet gant Leeds

Kêr Leeds he deus emglevioù gant meur a gêr :
| Brno, Republik Tchek$^,$ Colombo, Sri Lanka Dortmund, Alamagn$^,$ Durban, Suafrika | Hangzhou, Sina Lille, Bro-C'hall Louisville, Stadoù-Unanet Siegen, Alamagn |
Ar gêr he deus ivez "darempredoù tost" gant ar c'hêrioù da heul:
* Braşov, Roumania
* Saint Mary Parish, Jamaika
* Stockholm, Bro-Sued

## Daveoù

* ↑ Leeds – Brno partnership. Leeds.gov.uk. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Brno – Partnerská města (Czech). © 2006–2009 City of Brno. Kavet : 2009-07-17.
* 1 2 International relations. Leeds.gov.uk. Diellet er skrid orin d’an 2011-09-26. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Leeds – Dortmund partnership. Leeds.gov.uk. Diellet er skrid orin d’an 2011-09-27. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ List of Twin Towns in the Ruhr Destrict. © 2009 Twins2010.com. Kavet : 2009-10-28.
* ↑ Leeds – Durban partnership. Leeds.gov.uk. Diellet er skrid orin d’an 2009-08-10. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Leeds – Hangzhou partnership. Leeds.gov.uk. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Leeds – Lille partnership. Leeds.gov.uk. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Leeds – Louisville partnership. Leeds.gov.uk. Kavet : 2008-10-14.
* ↑ Leeds – Siegen partnership. Leeds.gov.uk. Diellet er skrid orin d’an 2011-09-27. Kavet : 2008-10-14.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Distrig Leeds
# Leek (Izelvroioù)

Leek (distagañ :) a zo ur gumun hag ur gêriadenn e proviñs Groningen en Izelvroioù. Tost ouzh harzoù proviñs Drenthe ha re proviñs Friesland emañ. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober ar gumun : Enumatil, Leek, Lettelbert, Midwolde, Oostwold, Tolbert ha Zevenhuizen.

## Istor

Aozet e voe ar gêriadenn tro-dro d'ul lec'h kreñvaet bets avet da vare Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz a-enep da Spagn. Dont a ra hec'h anv eus hini ar wazh "Leke". Bep bloaz d avare ar Pentekost e vez aozet ur foar (Pinkstermarkt), ma teu stank an dud. E-kichen Leek ez eus ul lenn dizouret anvet "Het Leekstermeer" (pe Zulthemeer), ma kaver peadra d'ne em ziduiñ. E gwirionez emañ al lenn war dachenn ur gêr ha hini ur broviñs all.

## Da welout

Lec'h brudetañ ar gumun eo "Nienoord", bet savet e 1508. Tan-gwall a voe, a savet e voe en-dro e 1887.
| Nienoord a-raok ma vefe distrujet e 1850 | Nienoord |
E Nienoord emañ Mirdi broadel ar c'hirri, ma weler kirri eus an XVIII$^{vet}$ betek re an XX$^{vet}$ kantved. E Tolbert hag e Midwolde ez eus ilizoù bet savet en XII$^{vet}$ kantved. Roman ha gotek eo o doare. En iliz Midwolda ez eus ur bez bet savet gant Rombout Verhulst. Rombout Verhulst a ginklas ivez bez Michiel de Ruyter e Nieuwe Kerk en Amsterdam.
| Iliz Midwolde | IlizTolbert | Monumant da Carel Hieronymus van In, ha Knyphuizen |

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Leek ez eus 17 dileuriad :
* PvdA : 6 dileuriad
* CDA : 4 dileuriad
* VVD : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 2 zileuriad
* GroenLinks : 2 zileuriad
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Leers

Leers zo anv meur a lec'h.

## Belgia

* Leers-et-Fosteau, kumun gwechall, bremañ e Thuin
* Leers-Nord, kumun gwechall, bremañ en Estaimpuis

## Bro-C'hall

* Leers (Bro-C'hall), kumun en departamant Nord
# Leet speak

Al Leet speak (e leet speak : 1337 5|*34|<), eus ar saozneg "elite speak" ("yezh ar re wellañ"), a zo ur skritur oc'h implij an arouezennoù alphanumerel ASCII en un doare digomprenus evit an dud n'int ket boaziet (a-wechoù anvet noob (pe n00b) ganto) evit kaout un doare eskemm spesius. Ar priñsip a zo implij arouezennoù a seblant tost d'al lizherennoù boaz, da skouer, 5 e plas S, 7 e plas T hag evit an tu pellañ |_| e plas U pe |< e plas K, hep klask doujañ d'ar reizhskrivañ pe d'ar pennlizherennoù.
Ar yezh-mañ a vez implijet dreist holl gant ar Geeked, an hackers pe ar c'hoarierien.

## Orin

Al lizherenneg 1337 a zo ganet e fin ar bloavezhioù 1980 war ar BBS underground, gant ur meskaj a gerioù teknikel e pellgomzerezh hag e stlenneg.
Implijet eo bet er penn-kentañ gant an dud ampart (elite) evit mirout d'ar re all (lamer) da vont er fichennaouegoù kizidik diwar-benn ar morlaerezh pellgomz (phreaking) ha urzhiataerel (hacking, crack...)
Ouzhpenn da se ez zo diaesoc'h, e-pad ur gaozeadenn eus sujedoù kizidik, reperiñ ar gerioù : "Morlaer" a zeu da vezañ "|\/|0r143r" da skouer...
N'eus reolennoù reizhskrivañ resis ebet.
# Leeds United F.C.

Leeds United Football Club a zo ur c'hlub mell-droad saoz krouet e 4 a viz Here 1919. Renet eo ar c'hlub gant Andrea Radrizzani ha gourdonet gant Marcelo Bielsa. C'hoari a raio ar c'hlub e Premier League (an eil rummad) e 2020-21.

## Roll loreidi

* Kevezadegoù e Bro-Saoz
Premier League, 3 wech kampion: 1968-1969; 1973-1974; 1991-1992 Football League First Division, 2 wech kampion: 1923-1924; 1963-1964; 1989-1990 FA Cup 1 wech: 1972 League Cup 1 wech: 1968 Charity Shield, 2 wech: 1969; 1992
* Kevezadegoù etrevroadel
Kib UEFA. 2 wech: 1968; 1971

## Liammoù

* Lec'hienn ofisiel
# Iwuy

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Iwuy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Iwuy en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Cambrai-Reter |
| Kod INSEE | 59322 |
| Kod-post | 59141 |
| Maer | Daniel Poteau |
| Amzer-gefridi | 2010-2014 |
| Gorread | 12,75 km² |
| Led | 50° 14' 00" Norzh |
| Hed | 03° 19' 23" Reter |
| Uhelder kreiz | 52 m |
| Uhelder bihanañ | 35 m |
| Uhelder brasañ | 81 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 156 (2007) |
| Stankter | 247 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Iwuy |
Iwuy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: kemeret e voe Iwuy gant nerzhioù milourel ar C'hommonwealth e miz Here 1918.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Vaast, bet savet en XVIII$^{vet}$ kantved ha brasaet en XIX$^{vet}$ kantved.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Iwuy Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Kanada | 8 |
| Rouantelezh-Unanet | 130 |
| Hollad | 138 |
Savet e voe un astenn da bered ar gumun gant al lu alaman e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude an arsav-brezel eus an 11 a viz Du 1918 e voe tennet ar bezioù alaman hag 21 bez milourel gall. Ar 51vet Rannlu (Highland - Skosat) a grouas un dachenn e miz Here 1918 hag ouzhpennet e voe 11 bez eus ar Rouantelezh-Unanet tennet eus al lodenn alaman goude an arsav-brezel.

## Armerzh

* An ti-bresañ ha maltañ Mascaut, bet krouet e 1876, serret e 1935.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| | Meurzh 1989 | Louis Cadet | |
| Meurzh 1989 | Even 1995 | Pierre Dagniaux | |
| Even 1995 | Meurzh 2008 | Georges Gransart | Strollad Komunour Gall |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Daniel Poteau | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gwerinoniezh

* Ar ramzed Alfred El'Carrioteux, Joseph El'Rempailleux hag Eugénie.

## Dave ha notennoù

* 1 2 WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Iyoeg

Ur yezh papouek eus skourr ar Yezhoù Treuzginea-nevezek eo an iyoeg (iyo, Rocky Peak, laro pe yinibu) komzet gant tro-dro da 6.900 den (2003) e proviñs Madang e Papoua-Ginea Nevez.
Tost-tre eo d'an iterieg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Izaag

Izaag, pe Is'hak hervez troidigezh An Tour-Tan (יצחק /isHāq/ en hebreeg, c'hoarzhin a raio ; إسحاق /isHāq/ en arabeg) a oa mab da Avraham ha Sara e levr ar C'heneliezh ar Bibl. Hantervreur eo da Ishmael, ha tad da Yaakov hag Esav. Meneget eo er C'horan ivez.

## Aberzh

Edo e dad o vont da aberzhiñ Izaag ha pa zeuas un ael da herzel e vrec'h.

## Gwelet ivez

* Aberzhidigezh Izaag (arz)
* Isaac

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ixos

Ixos :
| Ixos mcclellandii, luc'hskeudennet e Thailand. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pycnonotidae |
| Anv skiantel ||
| Ixos Temminck, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ixos a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad bulbuled a ya d'ober ar genad :
* Ixos malaccensis,
* Ixos mcclellandii
** I. m. canescens, griseiventer, holtii, loquax, mcclellandii, peracensis, similis, tickelli ha ventralis,
* Ixos nicobariensis,
* Ixos virescens
** I. v. sumatranus ha virescens.
Unnek (11) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pycnonotidae/Ixos (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Mezheven 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ixtaccíhuatl

Ixtaccíhuatl (e nahouatleg ixtac « gwenn » ha cíhuatl « merc'h ») zo ur menez-tan eus Mec'hiko gant 5 230 m uhelder.
Ar c'hentañ wech ma oa bet pignet ar menez a voe er bloavezh 1889. goude enklaskoù arkeologel ez eus bet kavet prouennoù e oa bet dija an Azteked ha sevenadurezhioù all o pignat ar menez. Ar menez bihanañ eo eus Mec'hiko o kaout erc'h ha skornegi dibad.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Izaba

Izaba (Isaba hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun en hanternoz Nafarroa en Euskal Herria, e Traonienn Erronkari‎, stok ouzh bro-C'hall hag Aragón.
# Izabel Anjev

Izabel Anjev zo anv teir friñsez :
* Izabel Anjev (1101-1154), merc'h da Foulk V ;
* Izabel Iañ Jeruzalem (1172-1205), rouanez Jeruzalem ;
* Izabel Anjev (1261-1303), rouanez Hungaria.

## Pennadoù kar

* Izabel
* Anjev
# Izabel Aragon

Isabel de Aragón (e kastilhaneg), pe Izabel Aragon (e brezhoneg) zo un anv a vez graet eus meur a rouanez pe briñsez.

## Yezhoù all

* Isabel d'Aragón, en aragoneg
* Isabella d'Aragona, en italianeg.
* Isabel de Aragón, e kastilhaneg

## Tud

* Izabel Aragon (rouanez Bro-C'hall) (1247-1271), merc'h da Jaime Iañ Aragon, rouanez Bro-C'hall dre he dimeziñ d'ar roue gall Fulup III (Bro-C'hall);
* Izabel Aragon pe Santez Izabel Portugal (1271-1336), pried da roue Portugal Dinis Iañ.
* Izabel Aragon hag Anjev (1305-1330), rouanez ar Romaned, pried da Federig Habsburg.
* Isabel de Aragón y Fortiá (1380–1424), merc'h da Pedro IV el Ceremonioso ha da Sibila de Fortiá.
* Isabel de Aragón y Castilla , pe Isabel de Trastámara y Trastámara (Dueñas, 1470 — Zaragoza, 1498), merc'h henañ ar Rouaned Katolik, infantez Kastilha hag Aragon, rouanez Portugal;
* Isabel de Aragón y Sforza, pe Isabella d'Aragona (1470-1524), priñsez italian, dugez Milano ha Bari (1470-1524).

## Pennadoù kar

* Izabel
* Aragon
# Ixobrychus

Ixobrychus :
| Ixobrychus minutus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Anv skiantel ||
| Ixobrychus Billberg, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ixobrychus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ bongorzed, krouet e 1828 gant ar skiantour svedat Gustaf Johan Billberg (1772-1844).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad (bev c'hoazh) a ya d'ober ar genad :
* Ixobrychus cinnamomeus (bongorz-kanell),
* Ixobrychus dubius,
* Ixobrychus eurhythmus (bongorz Schrenck),
* Ixobrychus exilis (bongorz bihan Amerika)
** I. e. bogotensis, erythromelas, exilis, limoncochae, peruvianus ha pullus,
* Ixobrychus involucris (bongorz roudennek),
* Ixobrychus minutus (bongorz bihan)
** I. m. minutus, payesii ha podiceps,
* (†) Ixobrychus novaezelandiae (bongorz bihan Zeland-Nevez), aet da get,
* Ixobrychus sinensis (bongorz Sina),
* Ixobrychus sturmii (bongorz Sturm).
Nav (9) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ardeidae/Ixobrychus (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Genver 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Izabel

Izabel zo un anv-badez brezhonek, kar d'an anv Elesbed. Anaout a reer ivez ar stumm Jabel.

## E yezhoù all

* Isabel e spagnoleg
* Isabelle, e galleg
* Isabella, en italianeg
* Izabela, e poloneg.
* Izabella, e hungareg.

## Breizh

* Izabel Stuart, dugez

## Bro-C'hall

* Izabel Anjev
* Izabel Bro-C'hall

## Portugal

* Izabel Portugal, anv meur a briñsez ha rouanez

## Spagn

* Izabel Aragon
* Izabel Kastilha

## Lennegezh

* e Gwerziou Breiz-Izel , ar werz Izabel ar Yann
* Jabel, e-barzh E-tal ar poull, pezh-c'hoari gant Yann-Vari Perrot.
* Izabel, moereb Bilzig er romant heñvelanvet.
# Lazhadeg Oradour-sur-Glane

Lazhadeg Oradour-sur-Glane (galleg : Massacre d’Oradour-sur-Glane) a vez graet eus distruj kêriadenn Oradour-sur-Glane, en Haute-Vienne, d'an 10 a viz Even 1944 hag eus lazhadeg ar boblañs a-bezh (643 den lazhet) gant soudarded ar 1añ batailhon eus ar 4e rejimant Panzergrenadier Der Führer eus ar Panzerdivision Das Reich eus ar Waffen-SS. Al lazhadeg-se eo an hini washañ a oa bet sevenet gant al luioù alaman e Bro-C'hall, dammheñvel ouzh reoù Marzabotto en Italia, pe Distomo e Gres d'an 10 a viz Even 1944 ivez. Evit an istorourien ez eo al lazhadegoù-se skouerius eus doareoù skrijus ar Gruppen führer Heinz Lammerding, en devoa lakaet e pleustr war Talbenn ar Reter.
Chomet eo an darvoud-se don e memor an dud ; tabutoù bras a oa bet ivez gant an heuliadoù lezvarnel, pa voe distaolet torfedourien Elzasat an unvez en abeg ma oa « Malgré-nous » anezho. Abaoe 1999 ez eo dalc'het bev eñvorennoù an darvoud gant Kreizenn vemor Oradour-sur-Glane, lec'hiet nepell diouzh ar gêriadenn distrujet ha dalc'het e memes stumm abaoe 1944.

## Kenarroud

Oradour, ur gêriadennig, zo un ugent kilometr bennak diouzh kêr Limoges. D'ar Sadorn, annezidi niverus eus Limoges a zeue d'ober prenadennoù er marc'had. Evit dont di ez implijent an tramway adal Limoges, un eurvezh hent zo. E 1936 e oa annezet ar gumun gant 1 574 den, 330 anezho er gêriadenn rik.
Deskrivet e vez ar gêriadenn evel-henn : « Qu'est-ce donc que cet Oradour qui baigne paisiblement dans sa campagne verdoyante ? Simplement un village de moyenne importance. Il est modeste et vit sans bruit, sans éclat. »
* Al lazhadeg displeget pazenn-ha-pazenn
* Plakenn e koun ul lod eus ar c'houzañvidi
* Centre de la mémoire d'Oradour-sur-Glane

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ GINESTET Alain ha VINCLAIR Thomas, Une 643ème victime, oubliée du massacre d'Oradour-sur-Glane, désormais officiellement répertoriée, France Bleu Limousin, 2/10/2020.
* ↑ Franck Delage, Oradour – Ville martyre, Mellottée, Meurzh 1945, (ASIN : B003WPFZCS)
a vo kavet e Wikimedia Commons.