OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Misterioù ar Grennamzer

Ar misterioù a oa pezhioù-c'hoari a veze diskouezet en Europa ar Grennamzer, en ilizoù pe dirake, adalek an X$^{vet}$ betek ar XVI$^{vet}$ kantved, ha kaoz enne eus darvoudoù tennet eus ar Bibl pe eus mojennoù diwar-benn buhezioù ar sent.
E-penn kentañ ar XIV$^{vet}$ kantved e veze anavezet stumm c'hoari ar misterioù tennet eus ar relijion gristen en Europa :
* Mister laouen (ar C'heneliezh)
* Mister poanius (ar Basion)
* Mister gloarius (an Dasorc'hidigezh)
En iliz e veze an abadennoù en deroù. Peogwir e oa bet chalet lod e veze c'hoariet neuze war blasenn an iliz, hag en diwezh e parkeier tro-dro pe er straed.
E 1398 e veze tro da welet ur strollad c'hoarierien anvet "Kenvreudeur ar Basion" — abalamour ma veze aozet ganto ar Basion dreist-holl — o tiskouez o labour en ul lec'h toet pe goloet e Sant-Maur e-kichen Pariz. Difennet e oa bet dezho c'hoari abalamour da brepozioù hudur savet ganto. Koulskoude e oant bet aotreet gant ar roue Charlez VI da gemer plas war live degemer ospital an Drinded e straed Saint-Denis e 1402. Pirc'hirined ha beajourien a gave lojeiz eno pa oa bet serret dorioù kêr Bariz. Pouezus eo ar bloaziad-se peogwir e oa ar wech kentañ d'ur strollad da vezañ staliet en ul lec'h resis: rakstumm ar pezh a voe ar c'hoariva e Bro-C'hall diwezhatoc'h..
Leurenniñ ur mister a veze hervez al "leurenn" a veze prestet dezho. Ma veze c'hoariet en ur straed e tisplegent e doare ul lidambroug war ur garigell, da lavaret eo e valee an arvesterien keit ha ma ne veze ket echu sellet ouzh an istor. Ur wech staliet ha lec'hiet ar strolladoù ne veze kavet nemet ur c'hinkladur hepken. War ur chafod e veze savet hag e veze implijet ul lodenn anezhañ evit pep taolenn.

## Notennoù

* ↑ Graham A. Runnalls. La confrérie de la Passion et les mystères. In : Romania, niv. 485-486, 2004, pp. 135-201. Kavet : 16 Here 22.
# Missy (Calvados)

Missy :
| An iliz. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Aunay-sur-Odon |
| Kod kumun | 14432 |
| Kod post | 14210 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Vengeons 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Villers-Bocage Intercom |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 497 ann. (2014) |
| Stankter | 98 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 47 m — brasañ 120 m |
| Gorread | 5,06 km² |
| kemmañ |
Missy a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant Noyers-Bocage d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Noyers-Missy.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1944 : lazhet e voe daou zen nann soudard e Missy e miz Eost gant ur vinenn.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Yann Vadezour.
* Ur c'hastell, bet distrujet gant ar brezel.
* Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Missy Churchyard
| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Trooper e oa er Reconnaissance Corps R.A.C. 59th Regiment. Mervel a reas d'an 30 a viz Gouere 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Meurzh 2008 | Kerzu 2015 | Christian Vengeons |
| ? | Meurzh 2008 | Jean Lhommet |
| ? | ? | Élisabeth de Bonnières de Wierre |
| ? | ? | Louis Marie |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 11 Kerzu 2015
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ In Memories
# Mister Ed

Mister Ed a zo ur stirad skinwel amerikan produet gant Filmways. 6 koulzad ha 143 rann a gaver ennañ. Krouet eo bet gant Walter R. Brooks. Skignet e voe da gentañ gant meur a skigner (en doare anvet "syndication" er Stadoù-Unanet) eus ar 5 a viz Genver 1961 betek an 2 a viz Gouere 1961. Skignet e voe goude war CBS eus ar 1añ a viz Here 1961 betek ar 6 a viz C'hwevrer 1966.
Skignet eo bet e Frañs adalek an 28 a viz Meurzh 1965 war gentañ chadenn an ORTF.
Tudenn bennañ ar stirad a zo ur marc'h palomino barrek da gomz hag a laka e berc'henn, an ti savour Wilbur Post, e saviadoù diaes dre e gomzoù goapaus alies.
Awenet eo bet ar stirad gant istorioù berr evit ar vugale savet gant Walter R. Brooks hag embannet evit ar wech kentañ e niverenn an 18 a viz Gwengolo 1937 Liberty Magazine (The Talking Horse).

## Tudennoù pennañ

* Allan Lane a ra mouezh Mister Ed
* Alan Young a zo Wilbur Post, perc'henn Ed
* Connie Hines a zo Carol, gwreg Wilbur Post Post
* Bamboo Harvester a zo Mister Ed (ne voe merket nemet "Himself" war roll an aktourien gant Filmways productions, hervez o boazioù pa oa loened er filmoù)
# Misti

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Misti zo anv meur a dra hag a zen.
* Misti (Perou), ur menez-tan e Perou ;
* Misti, un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant ;
* Misti, un dastumad danevelloù gant Guy de Maupassant e 1912;
* Misti, anv arzour Ferdinand Mifliez (1865-1922).
# Mist Survival

Mist Survival zo ur c'hoari video dreistbevañ gant zombied sevenet gant ar studio c'hoarioù video dieub Rati Wattanakornprasit. Ur c'hleñved deuet dre ul latar en deus troet darn eus an denelezh e zombied. An haroz, ar c'hoarier, a zo unan eus ar re nemeto ha n'eo ket bet troet. Ret eo dezhañ dreistbevañ er bed nevez ha feuls-se o tiwall rak ar zombied ha bandennoù torfedourien kement hag al latar hag a zistro. Un nebeud tud a c'hell sikour anezhañ ; betek-henn ez int tud lakaet da sklaved gant torfedourien.
Awenet eo bet ar c'hoari gant un istor gant Stephen King anvet The Mist.

## Liammoù diavaez

* Facebook Mist Survival
* Wiki ar c'hoari Mist Survival
* Pajenn Steam ar c'hoari Mist Survival
* Twitter ar c'hoari
* Mist Survival war Twitch.tv
# Misterbianco

Misterbianco zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Martinus Fabri

Martinus Fabri a oa ur sonaozour eus an Izelvroioù, pe Flandrez. Bevet en deus war-dro fin ar Grennamzer ha penn kentañ an Azginivelezh. An darn vrasañ eus e oberennoù a zo bet krouet war-dro 1400, ne ouezer netra eus e vuhez.
Peder gwerz a zo bet adkavet; div werz a zo bet skrivet e galleg, e doare an ars subtilior, luziet-tre int, gant testennoù nemetkenel el lodenn gentañ (al lodenn all a vefe gant sonerezh hepken). An div werz all o deus un destenn gant peder mouezh. An div werz gant un destenn a zo bet skrivet en izelvroeg p'emañ an div all e galleg.
# Martirano

Martirano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Martino Martini (jezuist)

Martino Martini (e sinaeg 卫匡国, pinyin: Wei Kuangguo, meneget ivez evel "Martin" pe "Martinius"; Trento, 20 Gwengolo 1614 – Hangzhou, 6 Even 1661) a oa ur jezuist italian, istorour, douaroniour ha kartennour, a labouras e Sina. Sevel a reas ur yezhadur eus ar sinaeg.

## Oberennoù
### Embannadurioù orin

* Brevis relatio de numero et qualitate Christianorum apud Sinas (Roma, 1654): .
* De bello tartarico (Amsterdam, 1654) : istor kouezhadenn an dierniezh Ming .
* Novus atlas sinensis (Amsterdam, 1655) : 17 kartenn eus proviñsoù Sina. Deskrivadur klokañ Sina anavezet en e amzer. Warno eo diazezet brud an oberour.
* Sinicae historiae dicas prima (Munich, 1658) : Istor Sina betek deroù an oadvezh kristen (lodenn gentañ un oberenn diechu).
* Grammatica Linguae Sinensis: 1652-1653. Kentaén yezhadur ar sinaeg.
* (en sinaeg) De amicitia (Hangzhou, 1661) : Antologiezh skridoù diwar-benn ar vignoniezh gant oberourien gresian ha latin .
* Quelques traités (en chinois) prouvant par la raison l’existence de Dieu et l’immortalité de l’âme.

### Opera omnia en italianeg

* Opera Omnia, vol. I, Lettere e documenti, a cura di Giuliano Bertuccioli, Trento, Università degli Studi di Trento, 1998
* Opera Omnia, vol. II, Opere minori, a cura di Giuliano Bertuccioli, Trento, Università degli Studi di Trento, 1998
* Opera Omnia, vol. III, Novus Atlas Sinensis [1655], con note di Giuliano Bertuccioli, Trento, Unitn, 2002, con un volume di complemento intitolato Tavole (le diciassette carte geografiche dell’Atlas riprodotte in folio).
* Opera Omnia, vol. IV, Sinicae Historiae Decas Prima, a cura di Federico Masini e Luisa M. Paternicò, Trento, 2010.
* Opera Omnia, vol. V, De Bello Tartarico Historia e altri scritti, a cura di Federico Masini, Luisa M. Paternicò e Davor Antonucci, Trento, 2013.

## Notennoù

* ↑ En linenn : tome 1 et tome 2.
* ↑ Paternicò, Luisa M. (2013). When the Europeans Began to Study Chinese, Leuven Chinese Studies XXIV, Leuven: Ferdinand Verbiest Institute, KU Leuven.
# Martinpuich

Kumunioù Frañs :
| Anv | Martinpuich |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Bapaume |
| Kanton | Bapaume |
| Kod INSEE | 62515 |
| Kod post | 62450 |
| Maer | Jean-François Dercourt |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,96 km² |
| Led | 50° 03' 02" Norzh |
| Hed | 02° 45' 56" Reter |
| Uhelder kreiz | 141 m |
| Uhelder bihanañ | 110 m |
| Uhelder brasañ | 155 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 200 (2007) |
| Stankter | 33 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Martinpuich a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: kêriadenn Martinpuich a voe distrujet razh e-pad Emgann ar Somme e 1916; roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Martinsicuro

Martinsicuro zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
# Martirio

Martirio (merzherinti, e spagnoleg) eo anv-micher María Isabel Quiñones Gutiérrez, ur ganerez spagnol, ganet e 1954, e Huelva, en Andalouzia.
Kanañ a ra flamenco koulz ha jazz. Brudet eo da ganañ gant lunedoù-heol war he fri dalc'hmat.
# Martino Martini

Martino Martini zo anv meur a zen.

## Tud

* Martino Martini (jezuist) (1614 - 1661), jezuist italian
* Martino Martini (politikour) (1897 - 1958), politikour italian

## Pennadoù kar

* Martino
* Martini
# Martinus Teurgn

Martinus (Sanctus Martinus Turonensis) a oa anv orin latin trede eskob Teurgn, a vez graet Martin anezhañ e galleg (hag e saozneg ha meur a yezh all), ha Marzhin pe Martin, e brezhoneg.
Ur sant brudet eo, ha roet en deus e anv da veur a lec'h.

## Lec'hioù
### Breizh

* Sant-Martin-war-ar-Maez, e Leon
* Sant-Varzhin, anv div gumun

### Bro-C'hall

* Saint-Martin, anv meur a lec'h

## Pennadoù kar

* Martin
* Marinus

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Buez ar Zent Perrot, ar Moal, 1912, p.782
# Martirano Lombardo

Martirano Lombardo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Munster

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Munster zo un anv-lec'h.

### Alamagn

* Munster (Örtze), e Niedersachsen

### Elzas

* Munster, anv gallek Münster im Elsass, en departamant Haut-Rhin
** Canton de Munster, Kanton Münster im Elsass
* Luttenbach-près-Munster, anv gallek Luttenbach bei Münster, en departamant Haut-Rhin
* Muhlbach-sur-Munster, anv gallek Mühlbach im Elsass, en departamant Haut-Rhin

### Iwerzhon

* Munster, anv saoznek Cúige Mumhan

### Loren

* Munster anv gallek Münster en departamant Moselle

## Keuz

* ar munster, zo keuz eus Elzas, diwar anv Münster im Elsass.
# Muntjak Fea

Muntjak Fea :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus feae Thomas & Doria, 1889 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Fea (Muntiacus feae) a zo ur bronneg hag a vev e Myanmar ha Thailand.
# Muntjak India

Muntjak India :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus muntjak Zimmermann, 1780 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak India (Muntiacus muntjak) a zo ur bronneg hag a vev e gevred Azia.
# Muntjak Gongshan

Muntjak Gongshan :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus gongshanensis Ma, Wang & Shi, 1990 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Gongshan (Muntiacus gongshanensis) a zo ur bronneg hag a vev e Myanmar ha Sina.
# Muntjak Reeves

Muntjak Reeves :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus reevesi Ogilby, 1839 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Reeves (Muntiacus reevesi) a zo ur bronneg hag a vev e Taiwan ha Sina.
# Muntjak Putao

Muntjak Putao :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus putaoensis Amato, Egan & Rabinowitz, 1999 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Putao (Muntiacus putaoensis) a zo ur bronneg hag a vev e Myanmar, India ha marteze Sina.
# Muntjak

Muntjaked :
| Muntiacus muntjak ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar muntjaked eo ar bronneged daskirier a ya d'ober ar genad Muntiacus.

## Spesadoù

* muntjak melen Borneo, Muntiacus atherodes
* muntjak du, Muntiacus crinifrons
* muntjak Fea, Muntiacus feae
* muntjak Gongshan, Muntiacus gongshanensis
* muntjak Sumatra, Muntiacus montanus
* muntjak India, Muntiacus muntjak
* muntjak Putao, Muntiacus putaoensis
* muntjak Reeves, Muntiacus reevesi
* muntjak Roosevelt, Muntiacus rooseveltorum
* muntjak Truong Son, Muntiacus truongsonensis
* muntjak meur, Muntiacus vuquangensis
# Muntjak Roosevelt

Muntjak Roosevelt :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus rooseveltorum Osgood, 1932 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Roosevelt (Muntiacus rooseveltorum) a zo ur bronneg hag a vev e gevred Azia.
# Muntjak Sumatra

Muntjak Sumatra :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Muntiacus |
| Anv skiantel ||
| Muntiacus montanus Robinson & Kloss, 1918 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Muntjak Sumatra (Muntiacus montanus) a zo ur bronneg hag a vev e Sumatra. N'eo ket sklaer tamm ebet e statud nag e rummatadur pa ne vez ket gwelet alies.
# Oslo

Oslo (distaget e norvegeg, hervez ar rannyezh, ['uslu] pe ['uʃlu]) a zo kêr-benn Norvegia. Lec’hiet eo e goueled fjord Oslo. Kêr vrasañ Norvegia eo, gant ouzhpenn 500 000 annezad. Ur gontelezh (fylke) eo ivez, kelc’hiet gant kontelezh Akershus.
En Oslo emañ parlamant Norvegia (Stortinget), palez ar roue, ar ministrerezhioù, Eskemmdi Norvegia, hag all.

## Douaroniezh

Emañ Oslo e goueled ur fjord. A-hend-all eo kelc’hiet kêr gant menezioù. War tiriad ar gumun ez eus 343 a lennoù. Ar menez Kirkeberget (629 m) eo lec’h uhelañ ar gêr.
* Oslo gwelet eus Holmenkollen

## Istor

Hervez ar sagaoù skandinavek e vefe bet savet Oslo en-dro d’ar bloavezh 1048 gant ar roue Harald III. Dianav eo orin an anv ‘’Oslo’’.
Dont a reas da vezañ kêr-benn ar vro dindan ren Håkon V (1299-1319) a voe ar roue kentañ oc’h ober e annez eno hag a lakaas sevel kastell Akershus. E 1387 e tremenas rouantelezh Norvegia dindan dalc’h Danmark ha dont a reas Oslo da vezañ ur gêr a eil renk, pa oa ar roue o chom e Kopenhagen. Ne voe digoret ur skol-veur eno, da skouer, nemet e 1811.
Distrujet e voe Oslo gant an tan e 1624 hag adsavet e voe goude, en tu all d’ar fjord, e-kichen kastell Akershus, gant ar roue Christian IV Danmark, a roas e anv d’ar gêr : Christiania pe Kristiania.
* Kastell Akershus
E 1814 e voe dizunvanet rouantelezhioù Norvegia ha Danmark, ha dont a reas Kristiania da vezañ ur gwir gêr-benn. Kalon ar c’henwerzh hag ar sevenadur e Norvegia e oa ha meur a savadur bras a voe savet eno e-pad an XIX$^{vet}$ kantved, evel Palez ar Roue (1848), ar Parlament pe Stortinget (1866), ar skol-veur (1811), ar C’hoariva Broadel…. Dre ar bed a-bezh e oa brudet arzourien Christiania evel Henrik Ibsen, Edvard Munch, Knut Hamsun pe Sigrid Undset (Priz Nobel al lennegezh) : un oadvezh aour e voe ar mare-se evit Christiania war an dachenn sevenadurel.
Adkavout a reas kêr hec’h anv kozh, Oslo, e 1925.
E 1952 e voe aozet ar C’hoarioù olimpek goañv en Oslo, ar pezh a roas brud d’ar gêr. E miz Mae 1995 ez eo eno e voe sinet Emglev Oslo etre Israeliz ha Palestiniz.

## Gevellerezh

Emglevioù kenlabour zo bet sinet gant ar c'hêrioù ha rannvroioù da heul :
* Göteborg, Sveden
* Schleswig-Holstein, Alamagn
* Shanghai, Sina
* Sant Petersbourg, Rusia
* Vilnius, Lituania
* Varsovia, Polonia
Ur c'hustum kozh gant Oslo zo kas ur wezenn Nedeleg bep bloaz da gêrioù Washington, D.C., Londrez, Rotterdam, Antwerpen ha Reykjavík.. Oslo a gas abaoe 1947 da Londrez ur spruñs, 20-25 metr e uhelder, a c'hall bezañ 50 da 100 bloaz. Se da lak war-wel e anavez mat dalc'h war sav Breizh-Veur outañ e-pad an Eil Brezel-bed.

## Tud brudet

* André Bjerke, skrivagner (1918-1985)
* Jostein Gaarder, skrivagner
* Jens Stoltenberg, politikour
* Kåre Willoch, politikour

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kumun Oslo: Lec'hienn ofisiel

## Daveoù

* 1 2 Partners - Oslo kommune
* ↑ Aftenposten : Oslo tree is London-bound (en)
# Osmaeliog

Osmaeliog a oa ur rouantelezh vrezhon lec'hiet e Enez Cybi e Kembre. Krouet e oa bet e deroù ar pempvet kantved gant Osfael ap Cunedda en darn nemeti eus Enez Von dalc'het gant Kembreiz. Un isrouantelezh eus Gwynedd e oa. Goude adaloubidigezh an enez gant Meilir Meilirion e voe anvet ar rouantelezh Ysfeilion

## Levrlennadur

* William Rees ː An Historical Atlas of Wales, from Early to Modern Times. Faber & Faber. 3. Queen Square. London. 1951 - 1972

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Dindan stumm Osmaeliaun eo roet an anv gant W. Rees. (p. 15 & plate 17) ː "Osmael gives his name to Osmaeliaun, a district in Anglesey"
# Oskar Freysinger

Oskar Freysinger, ganet d'an 12 a viz Mezheven 1960 e Sierre, a zo ur politikour suis, ezel eus an UDC (Unvaniezh demokratel ar c'hreiz).

## E vuhez

Tirolad eo e dad, Suisez e vamm, eus kanton Valais . Studial a reas Oskar Freysinger e skol alamanek Sion. E-keit ma oa e skol reizh e kejas gant Arthur Fibicher ha Jean-Marc Richard a roas c'hoant al lennegezh dezhañ. Kemeret e voe er skol veur, e klasou lennegezh alamanek, lennegezh c'hallek ha prederouriezh alaman. Pakañ a reas un diplom mestr jiminas (DMG) e 1985. kentelioù italianeg a heulias ivez ha paket voe gantañ ur certificate of Proficiency in English.
Kelenner alamaneg eo el Lise-skolaj ar Planta abaoe 1987. Etre 1998 ha 2002 e voe kadoriad strollad ar gelennerien alamaneg e kanton Valais (GPAVR). Etre 1997 ha 2001 e voe kuzulmier komunel e Savièse evit ar parti démocrate-chrétien a-raok kensevel an UDC (unanviezh demokratel ar c'hreiz). Prezidant ar strollad-mañ voe etre 1999 ha 2002. Dilennet e voe da zileuriad e [Kuzul Meur Kanton Valez]] etre 2001 ha 2003 ha goude kuzulier broadel abaoe miz Here 2003.

## Stadoù

Unan eus ar barlamantourien ( ha penndegemennour) a orin lusk poblek a-enep saverezh tourioù-moskeenn eo. Perc'hennet eo bet al lusk-mañ dre votation d'an 29 a viz Du 2009 gant 57.5%.

## Oberennoù

Skrivet vez gant Oskar Freysinger e galleg hag en alamaneg.
Embann a reas e miz Du 2004 Brüchige Welten (en alamaneg), un teskad danevelloù, paraboloù ha flemmganoù. E miz Gwengolo 2005 e voe tro Outre-pensées (e galleg). En miz Mae 2006 e voe skrivet gantañ e romant kentañ Schachspirale (en alamaneg). E 2007, goude ur c'heñverata gant ar rappour Stress e pad un abadenn Forum war Radio suisse romande e savas Oskar freysinger un destenn rap Le rap à Stress a-benn reskont d'ar rappour.
D'an 13 a viz here 2009 e voe bet kinniget e levr diwezhañ Le nez dans le soleil. Un doare unangomz a zeskouez ul labourer-douar hag e vab-bihan a zeskouez tommañ ar Valeziz evit o bro. Pennskridet eo al levr gant ar breutaer suisat Marc Bonnant.

### Enor

Ur priz barzhoniezh digant ar festival barzhoniezh Rilke de sierre a zo bet paket gañtañ e 2009.

### Embannadennoù

* Brüchige Welten, Rotten Verlag, 2004.
* Outre-pensées, éditions de la Matze, 2005
* Schachspirale, éditions de la Matze, 2006
* Le nez dans le soleil, 2009
* « L'évasion de C.B. », faltazi flemmganus war an 12 a viz kerzu 2008.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn personel
# Osman Gazi

Osman Gazi, pe Osman Iañ, (e turkeg otomanek عثمان بن أرطغرل, Osman mab Ertuğrul), a voe saver ha sultan kentañ an impalaeriezh otoman. Ganet e voe e 1258 e Söğüt ha marvet e 1326 e Bursa.
Mab e oa da Ertuğrul Gazi ha Hayme Hatun.

## Ren

Goude marv e dad en em gavas Osman Gazi e penn ar meuriad Kayı (e turkeg Kayı Boyu) hag e krogas da gas argadoù a-enep d'an impalaeriezh Vizantat.
E 1299 e teuas e veylik da vezañ dizalc'h diouzh ar Seldjouked ha krouet evel-se an impalaeriezh Otoman a bado ouzhpenn 600 vloaz.
| En e raok: Den ebet | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1299 – 1326 | War e lerc'h: Orhan Gazi |
# Osman III

Osman III, ganet d'an 2 a viz Genver 1699, a voe sultan an impalaeriezh otoman.
Mab e oa da vMustafa II ha breur da vMahmut I.
Ren a reas eus 1754 betek 1757.
E-pad e ren e voe rediet an nann-muzulmiz (kristened ha yuzevien) da wiskañ dilhad heverk.
Skarzhañ a reas holl sonerien ar palez dre m'en doa kasoni ouzh ar muzik.
Mervel a reas d'an 30 a viz Here 1757. Mustafa III a renas war e lerc'h.
| En e raok: Mahmut I | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1754 – 1757 | War e lerc'h: Mustafa III |
# Osked

An Osked (Osci pe Opsci e latin a oa ur bobl eus Italia gozh, e su al ledenez, a gomze oskeg, hag a oa kar d'ar Samned. O anv Opsci a ra dave d'an doueez Ops.
# Oslac Sussex

Oslac Sussex a voe roue Sussex asambles gant Ealdwulf ha Ælfwald ha gant Oswald hag Osmund ivez moarvat.
Test ur garta sinet gant Ealdwulf war-dro 765 e voe. Goude aloudibigezh Sussex gant Offa e voe test d'ur garta arall e 772 met Oslac dux a sinas ar wech-se, ar-pezh a zamveneg en-do kollet e ditl roueel.
Cissa · Æðelwealh · Eadwulf · Ecgwald · Berhthun · Andhun · Noðhelm · Watt · Bryni · ?Osric · Æðelstan · Æðelberht · Osmund · Oswald · Oslac · Ealdwulf · Ælfwald ·