OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 30 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1814: soudarded broioù ar C’hwec’hvet kengevreadur, enebet ouzh Napoleon, a erru e Pariz.
* 1856: gant Emglev Pariz ez eus lakaet fin da Vrezel Krimea.
* 1867: gant ar Stadoù Unanet eo prenet Alaska digant Rusia evit 7,2 milion a zolarioù.
* 1912: Emglev Fas, sinet etre roue Maroko ha Frañs, a ra ur vro-warezet eus Maroko.

## Ganedigezhioù

* 1135 : Maimonides, rabin ha prederour eus Andalouzia.
* 1326 : Ivan II (Rusia), lesanvet Ar C'huñv, Priñs meur Moskov.
* 1746 : Francisco Goya, livour hag engraver spagnat.
* 1754 : Jean-François Pilâtre de Rozier, nijer gall.
* 1811 : Robert Wilhelm Bunsen, kimiour alaman.
* 1844 : Paul Verlaine, barzh gallek.
* 1853 : Vincent van Gogh, livour izelvroat.
* 1880 : Seán O'Casey, dramaour iwerzhonat.
* 1895 : Jean Giono, skrivagner ha skriver senario gall.
* 1900 : Santos Urdinarán, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1936 : Lucien Rault, kampion breizhat ar redek a-dreuz maezioù.
* 1945 : Eric Clapton, gitarour saoz.

## Marvioù

* 1707 : Sébastien Le Prestre de Vauban, anavezet dindan an anv Vauban, jeneral gall ha savour kreñvlec’hioù.
* 1935 : Charlez Kotonneg, medisin, adsaver ar gouren breizhek.
* 1950 : Léon Blum, politikour ha den-Stad gall bet prezidant ar c'huzul.
* 1985 : Xabier Galdeano, kazetennour, luc'hskeudennaouer ha brogarour euskarat.
* 2006 : John McGahern, skrivagner iwerzhonat.
* 2018 : Christophe Salengro, aktour ha leurenner gall.
* 2020 : Louise Ebrel, kanerez vrezhonek; Bill Withers.
* 2022 : Roger Laouenan, kazetenner ha skrivagner breizhat.

## Lidoù

* Deiziadur henroman : III ante calendas Apriles / Salus Publica; Concordia; Pax = III$^{vet}$ deiz kent In Ebrel; Gouel gwarez ar bobl, an doueez Concordia, ar Peoc'h
* Devezh an Douar evit Arabed Israel.
# 1756

Diwar-benn bloavezh 1756 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* Penn-kentañ ar Brezel Seizh Vloaz etre Bro-C'hall ha Breizh-Veur, en Europa, Amerika hag an Indez dreist-holl.

### Europa
#### Danmark

* 12 a viz Gouere : kenemglev mor etre Danmark ha Sveden.

#### Korsika

* 1añ a viz Du : kas a ra Bro-C'hall ur bagad brezel da Gorsika, markiz Casries en e benn.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* 17 a viz Meurzh: Gouel Sant Padrig zo lidet e kêr New York evit ar wech kentañ.

#### Suamerika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1756

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1756

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1756
# 1757

Diwar-benn bloavezh 1757 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Alamagn

* 7 a viz Gwengolo: Emgann ar Moys (Brezel Seizh Vloaz).
* 5 a viz Kerzu: trec'h eo lu Rouantelezh Prusia war hini Arc'hdugelezh Aostria da geñver Emgann Leuthen.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1757

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1757

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1757
# 1760

Diwar-benn bloavezh 1760 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* 20 a viz Meurzh: "Tantad Meur" Boston a zistruj 349 savadur.

#### Suamerika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1760

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1760

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1760
# 1755

Diwar-benn bloavezh 1755 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Breizh :
* Korsika : embann a ra Pasquale Paoli ez eo Korsika ur vro dizalc'h diouzh Republik Genova, hag ur vonreizh zo degemeret gant kannaded ar vro bodet e Corti.
* Bro-Saoz : A Dictionary of the English Language embannet gant Samuel Johnson goude nav bloavezh labour.
* Lisbon, 1 Du : kren-douar heuliet gant un tsunami hag a zistruj ar gêr.

### Amerika
#### Norzhamerika

* Divizout a ra ar Saozon skarzhañ an Akadianed eus reter Kanada (ar pezh zo deuet da vezañ Skos Nevez, Brunswick-Nevez hag Enez ar Priñs Edouarzh). Strewet e vezont e trevadennoù saoz all e Norzhamerika : Massachusetts, Connecticut, New York, Pennsylvania, Maryland, Virginia, Norzhkarolina, Sukarolina ha Georgia. Lod zo kaset da Europa, da Vro-Saoz pe da Vreizh.

#### Suamerika
### A bep seurt/diasur

* 25 Genver : krouet eo Skol-veur Moskou war atiz Mic'hail Lomonosov hag Ivan Chouvalov (gwir, prederouriezh, mezegiezh).

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1755

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1755

## Gwelet ivez

* Roll ar pennoù stad e 1755
# 1758

Diwar-benn bloavezh 1758 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 5 a viz Even: dilestradeg saoz e Kankaven (Brezel Seizh Vloaz).
* 11 a viz Gwenholon: trec'het ar Saozon da-geñver emgann Sant-Kast-ar-Gwildoù.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1758

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1758

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1758
# 1754

Diwar-benn bloavezh 1754 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1754

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1754

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1754
# 1759

Diwar-benn bloavezh 1759 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 20 a viz Gwenholon: emgann war vor er C'hardinaled e-tal ar Groazig (Liger-Atlantel).

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1759

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1759

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1759
# 176

929 Ab Urbe Condita = 176 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Marcus Aurelius (Marcus Ælius Aurelius Verus), (07.03.161 / 17.03.180)
* Koñsuled : Titus Pomponius Proculus Vitrasius Pollio II & Marcus Flavius Aper II.
* 27 miz Du : Marcus Aurelius ha Kommod a zo trec'h war ar Jermaned e Pannonia.
* 23 miz Kerzu : lid-trec'h Marcus Aurelius war ar Jermaned.
* Ur golonenn a zo savet e Roma en enor Marcus Aurelius

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Eleutherius (174 - 189)

## Levrioù talvoudus

* Mario Meunier : Marc-Aurèle. Pensées pour moi-même, suivies du Manuel d'Epictète. Farnier-Flammarion. GF 16. 1964
* Georges Depeyrot : Les légions face aux Barbares. La colonne de Marc Aurèle. Editions Errance. Paris. 2011

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Werner Hilgemann & Hermann Kinder : Atlas historique. De l'apparition de l'homme sur la terre à l'ère atomique. Deutscher Taschenbuch Verlag. Munich, 1964, 1966. Stock, 1968 ; Librairie Académique Perrin, 1987, 1992
# 1761

Diwar-benn bloavezh 1761 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1761

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1761

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1761
# 1762

Diwar-benn bloavezh 1762 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Aet Katelin II da benn Rusia.
* 3 a viz Du: sinadur Feur-emglev Fontainebleau etre Bro-C'hall ha Spagn.

#### Breizh

* Mezheven : tan-gwall bras e Kemper,

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1762

## Marvioù

* Jean Calas, kenwerzhour protestant o chom e Toloza, bet lakaet da varv d'an [[10 a viz Meurzh.
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1762

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1762
# 5 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 456 : aloubet eo Iberia gant ar Wizigoted, renet gant o roue Teodorig II, harpet gant un armead Burgonded ha Franked.
* 816 : kurunennet eo an impalaer Loeiz an Deol gant ar pab Stefan IV e Reims.
* 1550 : krouidigezh kêr Concepción e Chile.
* 1908 : Bulgaria a zeu da vezañ dizalc'h diouzh an Impalaeriezh otoman.
* 1910 : diskaret eo roue Portugal gant un dispac'h ha sevel a reer ur republik er vro-se.
* 1968 : kerzhadeg evit ar gwirioù keodedel e Hanternoz Iwerzhon, moustret garv e Doire.
* 1988 : trec'h eo an no en ur referendom da c'houzout ha fellout a ra da dud Chile e chomfe Augusto Pinochet e penn ar vro.
* 2020 : deroù Dispac'h Kirgizstan e 2020.

## Ganedigezhioù

* 1520 : Alessandro Farnese, kardinal italian.
* 1640 : Markizez Montespan, pried kleiz Loeiz XIV.
* 1713 : Denis Diderot, skrivagner ha prederour gall.
* 1827 : Arthur Le Moyne de La Borderie, istorour Breizh ha diellour.
* 1864 : Louis Lumière, kimiour, ijiner ar sinema gall.
* 1887 : René Cassin, barner gall, tapet ar Priz Nobel evit ar Peoc'h gantañ.
* 1895 : Antonio Sacconi, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 1899 : Georges Bidault, politiker gall, bet prezidant Kuzul ar vinistred.
* 1905 : Pêr Peron, skeudennour ha livour brestat.
* 1911 : Brian Ó Nualláin (Flann O'Brien ha Myles na gCopaleen e anvioù-pluenn), skrivagner iwerzhonat.
* 1917 : Magda Szabó, skrivagnerez hungarat.
* 1925 : Youenn Gwernig, barzh, kaner ha skrivagner brezhonek.
* 1936 : Václav Havel, skrivagner ha politiker tchek, prezidant kentañ ar Republik Tchek.
* 1939 : Marie Laforêt, aktourez (c'hoariva, skinwel ha sinema) ha kanerez c'hall.
* 1941 : Eduardo Duhalde, hanterkantvet prezidant republik Arc'hantina.
* 1951 : Bob Geldof, kaner iwerzhonat.
* 1975 : Kate Winslet, aktorez saoz.

## Marvioù

* 1056 : Herri III an Impalaeriezh Santel.
* 1214 : Alfonso VIII Kastilha, roue Kastilha.
* 1285 : Fulup III, roue Bro-C'hall.
* 1398 : Blanche Navarra, rouanez Bro-C'hall.
* 1805 : François Cacault, politikour gall, krouer domani ar Waremm-Lemot e Klison.
* 1805 : Charles Cornwallis, jeneral saoz.
* 1837 : Hortense de Beauharnais, rouanez Holland, mamm Napoleon III.
* 1871 : Aleksandr Afanasyev, dastumer kontadennoù rusianek.
* 1880 : Jacques Offenbach, sonaozer alaman.
* 1918 : Roland Garros, nijer gall lazhet er brezel.
* 1934 : Jean Vigo, filmaozer, produour ha saver senario gall.
* 1957 : José Leandro Andrade, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 2010 : Bernard Clavel, skrivagner gall.
* 2011 : Steve Jobs, Stadunanad, saver Apple.
* 2012 : Claude Pinoteau, skriver senario ha filmaozer gall.
* 2015 : Henning Mankell, skrivagner svedat.

## Lidoù

* Iliz katolik roman:
** Sant an deiz : Sant Faizh;
** Sant Apoliner, abostol e bro Valença er su da Lyon (VIvet kantved);
** Maoris Duaod, abad kisterkiat Langoned (Kerne-Morbihan), diazezer abati Karnoed (1115-1191).
# 5 Kerzu

← Kerzu → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1757 : trec'h eo lu Rouantelezh Prusia war hini Arc'hdugelezh Aostria da geñver Emgann Leuthen.
* 1832 : dilennet eo Andrew Jackson en-dro da brezidant ar Stadoù Unanet.
* 1945 : loc'hañ a ra an Nij 19 (pemp karr-nij-tarzher TBF Avenger) diouzh Fort Lauderdale (Florida) (Stadoù Unanet) ; ne vint ket adwelet ken (Mojenn Tric'horn Bermuda).
* 1967 : digoret eo stal Apple Records e Londrez (94, Baker Street).

## Ganedigezhioù

| George Armstrong Custer | Walt Disney |
* 1839 : George Armstrong Custer, jeneral amerikan.
* 1872 : Harry Nelson Pillsbury, meurc'hoarier echedoù eus SUA.
* 1890 : Fritz Lang, filmaozer alaman.
* 1901 :
** Walt Disney, filmaozer tresadennoù-bev amerikan.
** Werner Heisenberg, fizikour alaman, tapet gantañ Priz Nobel ar Fizik e 1932.
* 1903 : Cecil Frank Powell, Priz Nobel ar Fizik e 1950.
* 1911 : Władysław Szpilman, pianoour polonat.
* 1907 : Lin Biao, emsaver komunour sinaat, milour ha den-Stad.
* 1979 : Rustam Kasimdzhanov, mestrc'hoarier echedoù ouzbek.

## Marvioù

| Wolfgang Amadeus Mozart | Claude Monet |
* 1791 : Wolfgang Amadeus Mozart, sonaozer aostrian.
* 1870 : Alexandre Dumas tad, skrivagner gall.
* 1905 : Paul Leverkühn, evnoniour ha mezeg alaman.
* 1926 : Claude Monet, livour gall.
* 1978 :
** Jacques Daniel-Norman, filmaozer ha saver senario gall.
** Carlos Riolfo, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 2001 : Peter Blake, merdeer zelandnevezat.
* 2013 : Nelson Mandela, prezidant Suafrika.

## Lidoù

* Sant an deiz :
** e Breizh :Sant Houarvian;
** e lec'h all : sant Sabbas (532) e Palestina.
# 5 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1824 : ar Rouantelezh Unanet a ziskleir brezel da Virmania.
* 1860 : en ur referendom ez asant tud Parma, Toskana, Modena ha Romagna d'en em unaniñ gant Rouantelezh Sardigna.
* 1918 : gant renerien nevez Rusia eo lakaet Petrograd da gêr-benn e-lec'h Moskov.
* 1933 : en Alamagn eo trec'h an nazied er vouezhiadeg gant 44% eus ar votoù.
* 1940 : urzh a roer, e gouarnamant an Unvaniezh Soviedel da vuntrañ 25 700 Poloniad, ha 14 700 prizoniad en o zouez (lazhadeg Katyn).

## Ganedigezhioù

* 1133 : Herri II Plantagenêt.
* 1512 : Gerardus Mercator, kartennaouer eus Flandrez.
* 1696 : Giovanni Battista Tiepolo, livour italian.
* 1834 : Alexander Whyte, ergerzher ha naturour breizhveuriat.
* 1838 : Szymon Winawer, mestrc'hoarier echedoù poloniat.
* 1862 : Siegbert Tarrasch, mezeg ha mestr meur echedoù alaman.
* 1870 : Frank Norris, skrivagner stadunanat.
* 1871 : Rosa Luxemburg, dispac'hourez sokialour.
* 1898 : Zhou Enlai, emsaver komunour sinaat, politikour, milour ha den-Stad.
* 1911 : Pierre Montazel, den a sinema gall.
* 1918 : James Tobin, armerzhour stadunanat, tapet gantañ Priz Nobel an Armerzh.
* 1921 : Charlez ar Gall, stourmer sevenadur Breizh.
* 1922 : Pier Paolo Pasolini, skrivagner ha filmaozer italian.
* 1924 : Roger Marche, melldroader etrebroadel gall.
* 1926 : François Dilasser, livour ha gwerour breizhat.
* 1942 : Felipe González, Kentañ ministr Spagn.
* 1946 : Murray Head, aktour (sinema ha skinwel) ha kaner-sonaozer gallek ha saoznek.
* 1947 : Jean Jouzel, hinadouriour breizhat bet tapet Priz Nobel ar Peoc'h gantañ e 2007.
* 1967 : Chantal Vandevoort, mestrc'hoarierez echedoù belgiat.
* 1980 : Renan Luce, kaner-sonaozer ha soner gall.

## Marvioù

* Alessandro Volta
* 254 : Lucius Iañ, pab.
* 1534 : Antonio da Correggio, livour italian.
* 1827 : Alessandro Volta, fizikour italian.
* 1848 : Guillaume Ricou, mojennour ha skrivagner brezhoneg.
* 1944 : Max Jacob, livour ha barzh gall a varv e kamp-bac'h Drancy, goude bezañ bet kaset di gant an nazied.
* 1953 :
** Sergei Prokofiev, sonaozer rusian.
** Jozef Stalin (Josif Visarionovitch Djougachvili e anv gwir), politikour ha diktatour soviedat.
* 1966 : Anna Akhmatova, skrivagnerez rusianek.
* 1997 : Jean Dréville, filmaozer gall.
* 2012 : Annaig Kerbrad, komzourez kentañ France 3 Ouest adalek 1964 betek 1976.
* 2013 : Hugo Chávez, prezidant Venezuela etre 1999 hag e varv.

## Lidoù

* Gouel Sant Piran, Devezh ar vro e Kernev-Veur.
# 5 Mae

← Mae → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* Ignacio Zaragoza
* 1494 : Kristol Goulm, da-geñver e eil beaj d'ar Bed Nevez, a erru e Jamaika. Dilestrañ a ra ha disklêriañ ez eo an douar-se tra ar gurunenn spagnol.
* 1789 : bodet eo kannaded ar Stadoù Meur e Frañs.
* 1789 : kentañ niverenn ar c'hannadig Bulletin des états généraux, embannet gant Augustin-Jean Malassis e Naoned.
* 1862 : trec'het eo ar soudarded c’hall gant arme Ignacio Zaragoza en Emgann Puebla e Mec'hiko.
* 1925 : dont a ra an afrikaneg da vezañ yezh ofisiel e Suafrika.
* 1936 : aloubet eo kêr-benn Etiopia gant soudarded italian.
* 1945 : dieubidigezh an Izelvroioù ha Danmark diouzh o alouberien alaman.
* 1949 : savidigezh Kuzul Europa.
* 1976 : krouet eo an Talbenn evit Dieubidigezh Vroadel Korsika.
* 2005 : addilennet eo Tony Blair ha strollad al Labour evit an trede gwech diouzh renk er Rouantelezh Unanet.

## Ganedigezhioù

* Victor Le Gorgeu
* 1813 : Søren Kierkegaard, prederour danat.
* 1818 : Karl Marx, prederour ha politikour alaman.
* 1846 : Henryk Sienkiewicz, skrivagner eus Polonia, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh.
* 1881 : Victor Le Gorgeu, harzer ha brorener gall
* 1911 : Gilles Grangier, aktour sinema, filmaozour ha saver senario gall.
* 1911 : Andor Lilienthal, mestrc'hoarier echedoù hungarat-soviedat.
* 1922 : Chanig ar Gall, kentañ kinnigerez skinwel e brezhoneg.
* 1937 : Tran Duc Luong, prezidant Vietnam.
* 1988 : Adele, kanerez saoz.

## Marvioù

* Alice Tissot
* 1652 : Mikael an Noblez, beleg ha misioner breizhat, ha "den enorus".
* 1821 : Napoléon Bonaparte, impalaer gall.
* 1892 : August Wilhelm von Hofmann, kimiour alaman.
* 1948 : Austin Roberts, loenoniour suafrikan.
* 1949 : Maurice Maeterlinck, skrivagner gallek eus Belgia, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 1911.
* 1971 : Alice Tissot, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
* 1981 : Bobby Sands, stourmer en Irish Republican Army.
* 1995 : Mikhail Botvinnik, mestrc'hoarier echedoù rusian, lies-kampion Unaniezh Soviedel, Kampion ar bed.
* 2003 : Walter Sisulu, stourmer a-enep an apartheid.
* 2021 : Robèrt Martí, skrivagner okitanek.

## Lidoù
### Deiziadur kristen

* Pi V, pab ha kofesour
* Roma : Silvanus, merzher; Crescentiana, merzherez
* Leocate, e Sikilia : Angelus, beleg ha merzher
* Aleksandria : Euthymius, diagon
* Thessaloniki : Irena, Pregrinus, merzherien
* Jeruzalem : Maximus, eskob, merzheriet dindan an impalaer Galer
* Edessa, e Siria : Eulogius, eskob ha kofesour
* Arle, e Gallia : Hilarius, eskob
* Vienne, e Gallia : Nicetus, eskob
* Bononia (Bologna), en Italia : Theodor, eskob
* Mediolanum (Milano), en Italia : Geruntius, eskob; Santez Judit, merzherez

### Deiziadurioù broadel hag etrebroadel

* Devezh Kuzul Europa
* Deiz etrebroadel ar portugaleg.
* Deiz broadel
** Izelvroioù ha Danmark : devezh an dieubidigezh (1945),
** Cinco de Mayo e Mec'hiko.
# Aostralia ar C'hornôg

Aostralia ar C'hornôg (saozneg: Western Australia) zo unan eus stadoù Aostralia, ha Perth eo he c'hêr-benn. Ar stad vrasañ eus Aostralia an hini eo hag ivez an hini binvidikañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aostralia ar Su

Aostralia ar Su (saozneg: South Australia) a zo unan eus stadoù Aostralia, hag Adelaide eo he c'hêr-benn.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aostria-Hungaria

Aostria-Hungaria ([ɔsˌtriayŋga'riːa]) a oa kevredad an div Stad meneget en anv ar vro.

## Anvioù

* (de) Die im Reichsrat vertretenen Königreiche und Länder und die Länder der heiligen ungarischen Stephanskrone : "Ar rouantelezhioù hag ar broioù leuriadet e Kuzul an Impalaeriezh ha broioù Kurunenn Santel hungariat Sant Stefan".
* (hu) A birodalmi tanácsban képviselt királyságok és országok és a magyar szent korona országai "Ar rouantelezhioù hag ar broioù leuriadet e Kuzul an Impalaeriezh e broioù ar Gurunenn Santel hungariat".

## Istor

Diazezet e oa bet e 1867 war dachenn Impalaeriezh Aostria (1806-1867). Renet e oa gant an Habsbourged betek 1918, ar bloaz ma voe dispennet ar c'hevredad pa voe dilezet e dron gant an impalaer diwezhañ, Karl Iañ Habsbourg-Loren. Diazezet e voe meur a Stad war e dachenn : Aostria, Hungaria, Tchekoslovakia ha Rouantelezh SHS (Yougoslavia). Doskaret e voe lod rannvroioù a oa e dalc'h Polonia, Roumania hag Italia.

## Yezhoù

Niver ha dregantad a yezherien er boblañs a-bezh e 1910 :
| Yezh | Niver a yezherien | Dregantad |
| Alamaneg | 12 006 521 | 23,36 |
| Hungareg | 10 056 315 | 19,57 |
| Tchekeg | 6 442 133 | 12,54 |
| Poloneg | 4 976 804 | 9,68 |
| Serbeg ha kroateg | 4 380 891 | 8,52 |
| Ukraineg | 3 997 831 | 7,78 |
| Roumaneg | 3 224 147 | 6,27 |
| Slovakeg | 1 967 970 | 3,83 |
| Sloveneg | 1 255 620 | 2,44 |
| Italianeg | 768 422 | 1,50 |
| Yezhoù all | 2 313 569 | 4,51 |
| Hollad | 51 390 223 | 100,00 |

## Roll broioù Aostria-Hungaria
### Broioù Cisleithania (Aostria)

| Rouantelezh Bohemia Rouantelezh Dalmatia Rouantelezh Galisia ha Lodomeria Dugelezh Veur Aostria-Izel hag Aostria-Uhel Dugelezh Boukovina Dugelezh Karintia Dugelezh Karniola | Dugelezh Salzburg Dugelezh Silezia Dugelezh Stiria Markgrafelezh Moravia Priñselezh Tirol ha Vorarlberg Küstenland ("Bro an Aodoù") |

### Broioù Transleithania (Hungaria)

* Rouantelezh Hungaria
* Rouantelezh Kroatia ha Slavonia
* Kêr Fiume (Rijeka)

### Bro dindan melestradurezh voutin Aostria hag Hungaria

* Bosnia-Herzegovina

## Liammoù diavaez

* Kartennoù Aostria-Hungaria

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Arouezioù SAMPA brezhonek : /Os%triayNga"ri:a/
* ↑ Kartenn ar pobloù en Aostria-Hungaria e 1911
# Aostria-Izel

Niederösterreich (alamaneg) Aostria-Izel :
| (Banniel Aostria-Izel) (Skoed-ardamez Aostria-Izel) ||
| Yezh ofisiel | Alamaneg |
| Kêr-benn | Sankt Pölten |
| Pennrener ar stad kevredet (Landeshauptmann) | Johanna Mikl-Leitner (mirour) ÖVP |
| Gorread -Hollad | 19 177,78 km² |
| Poblañs -Stankter | 1 552 845 (2005) 81/km² |
Brasañ stad kevredet Aostria eo Aostria-Izel (alamaneg Niederösterreich). Abaoe 1986 ez eo Sankt Pölten e gêr-benn. Bevennoù he deus ar vro gant Aostria-Uhel er c'hornôg, Bohemia ha Moravia (Republik Tchek) en norzh, Slovakia ha Burgenland er reter ha Stiria er su. Rannet eo e peder rannvro hengounel:
* Waldviertel ("karter ar c'hoad")
* Mostviertel ("karter ar chistr")
* Weinviertel ("karter ar gwin")
* Industrieviertel ("karter an industriezh")

## Kêrioù pennañ Aostria-Izel

| | Kêr | annezad (2005) |
| 1 | Sankt Pölten, kêr-benn Aostria-Izel | 49 121 |
| 2 | Wiener Neustadt | 39 208 |
| 3 | Klosterneuburg | 24 843 |
| 4 | Baden (Aostria) | 24 518 |
| 5 | Krems | 23 528 |
| 6 | Mödling | 23 288 |

## Gwelet ivez

* Reichsgau Niederdonau

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel stad kevredet Aostria-Izel
# Aostrazia

Aostrazia a oa ur rouantelezh e reter Galia, e traoniennoù ar stêrioù Meuse ha Mosel, betek ar Roen, da vare ar rouaned frank. Reims e oa kêr-benn gentañ ar vro, a voe kaset da v-Metz da c'houde.
Brezel a veze etre rouaned Aostrazia ha re Neustria, er c'hornôg.
Eus rouantelezh Aostrazia e oa ar Bepined hag ar Garolingidi.
Pa varvas Hlodwig Iañ (pe Clovis e galleg a vremañ) e 511, e voe rannet e rouantelezh etre e vibien. Echu e voe gant Aostrazia pa voe unanet gant rouantelezh Neustria e 751 dindan Pepin III.

## Rouaned Aostrazia

* Eus 511 da 534 : Teodorig (anavezet evel Thierry Iañ e galleg) a voe roet dezhañ reter rouantelezh e dad, Aostrazia, enni Galianed romanekaet, Franked, Chated, Alamaned, en ur vro a glote gant Galia belg, hag a zo bremañ douaroù Loren, Rheinland, Elzas, Champagn, Belgia, hag ul lodenn eus an Izelvroioù. Da gentañ e voe lakaet ar gêr-benn gant Teodorig e Reims, ha goude e Mettis (Metz), a oa muioc'h er c'hreiz. Lakaat a reas uhelaat mogerioù kêr, diazezañ e lez en ur palez anavet evel « al Lez aour », war dorgenn ar Groaz Santel. Ur « maer» a oa karget d'ober war-dro ar palez hag ar pourvezioù.
** 7 000 a dud a oa neuze, a-hervez e kêr Mettis.
* Eus 534 da 547 :
    Teodebert Iañ (pe Thibert e galleg). Ar brudetañ eus rouaned Aostrazia hag eus warlerc'hidi Clovis. Diskouez a ra bout dizalc'h hag ober a ra e voneiz. Kannaded a Vizantion a deu betek ennañ, a-berzh Justinian. Mervel abred a ra avat, en 547/548,
* Eus 547 da 555 : Théodebald Iañ, pe Tepod
    e vab Theodebald a varvas en 555, hag a lezas Aostrazia gant Klotar Iañ, mab da Klovis Iañ, a renas c'hwec'h vloaz. « Roue Soissons » a vodas an holl rouantelezhioù frank dindan ur roue hepken.
* Eus 555 betek 561 : Chlotar pe Klotar Iañ
    Adsavet rouantelezh Klovis gant Klotar Iañ
* Eus 561 betek 575 :Sighebert pe Sigebert Iañ
Sigebert Iañ, mab da Glotar Iañ, a voe roet rann reter ar rouantelezh, gant Reims da gêr-benn. Met en 566 e timezas da vBrunehilde (pe Brunehaut), a oa merc'h da roue ar Wisigothed, e Mettis (Metz), e gêr-benn nevez. Kontellataet e voe gant muntrerien kaset gant Frédégonde, pried Chilperig Iañ. Neuze e voe d'e bried Brunehilde da c'houarn ar vro.

## Pennadoù kar

* Franked
* Neustria

## Gwelout

* Franked
* Rouantelezhioù ar Franked

### Notennoù

* ↑ Hiriv e vez graet Musées de la Cour d'Or (Mirdioù al lez Aour) eus Mirdioù Metz war an dorgenn-se, war dachenn ar palez kozh hervez a greder.