OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kersalver-al-Lann

Kersalver-al-Lann :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Sauvór |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Sauveur-des-Landes |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Felger-1 |
| Kod kumun | 35310 |
| Kod post | 35133 |
| Maer Amzer gefridi | Christophe Deroyer 2023-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | http://www.saint-sauveur-des-landes.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 543 ann. (2020) |
| Stankter | 82 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 20′ 36″ Norzh 1° 18′ 45″ Kornôg / 48.3433333333, -1.3125 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 119 m bihanañ 85 m — brasañ 132 m |
| Gorread | 18,84 km² |
| Kersalver-al-Lann ||
| kemmañ |
Kersalver-al-Lann a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-1 e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,05% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; pemp anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914 :
** d’an 22:
*** tri en Emgann Rossignol, daou eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel$^,$, hag unan eus an 2vet Rujumant Kanolierezh drevadennel,
*** unan en Emgann Virton, korporal e oa er 130vet Rujumant Troadegiezh.
** unan d’an 26 goude bout bet gloazet e Tamines.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kornôg.
* Kreisteiz.
* Absidenn.
* An nev.
* Un dogenn.
* Un dogenn.
* Iliz katolik ar Salver.
* Kastell Chaudebœuf.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Taolenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Glad Kersalver-al-Lann .

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kerrier

Kerrier a oa ur bastell-vro a Gernev-Veur, lec'hiet e kornôg ar vro, ur gorread 473.52 km² dezhi. E 2005 e oa 96 200 a dud o vevañ eno. Kammbronn e oa kêr-benn Kerrier.
Krouet d'ar 1añ a viz Ebrel 1974 ez eas da get d'ar 1añ a viz Ebrel 2009, kendeuzet ma voe, evel Distrigoù all Kernev-Veur, gant ar C'huzul-Kontelezh da sevel a-gevret hiviziken Kuzul Kernev-Veur.
E-touez he farrezioù keodedel edo Lanndewynnek hag Egloskuri.
# Kensonenn hugenn-ankoue

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn hugenn-ankoue (saoz.: uvular-epiglottal consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an hugenn hag an ankoue da lec'hioù distagañ pennañ war un dro, evel e somalieg /q/ distaget [q͡ʡ], d.s. [q͡ʡíìq͡ʡ] "modegiñ" .

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn kevig a-gostez dre stlakat

| LFE – niverenn | 181 |
| LFE – unicode | ɺ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | l\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig a-gostez dre stlakat mouezhiet treuzskrivet [ɺ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 181.

## Skouerioù

* Japaneg: evel e meur a yezh all ma ne vez ket diforc'het diouzh, ar gensonenn r a c'hell bezañ distaget evel ur gensonenn a-gostez dre stlakat
* Iwaidjaeg: er yezh-mañ komzet en Aostralia e kaver ur gensonenn kevig a-gostez dre stlakat hag ur gensonenn tro-gil a-gostez dre stlakat hag ivez marteze ur gensonenn staon a-gostez dre stlakat ([ʎ̯]).
* Wayoueg (guajiro pe wayuunaiki): gant ar yezh arawakek-mañ komzet e Venezuela ha Kolombia e vez enebiet ez-fonemek ar gensonenn kevig a-gostez dre stlakat /ɺ/ (skrivet l), ouzh ar gensonenn kevig dre froumal /r/ (skrivet r).

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre stlakat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn kevig dre entarzhañ mouezhiet

| LFE – niverenn | 162 |
| LFE – unicode | ɗ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | d_< |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre entarzhañ mouezhiet treuzskrivet [ɗ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 162.

## Skouerioù

* Goemaieg: ḍal "lonkañ"
* Karajaeg (karajá): ti "askorn"
* Kmereg: ដប់ "dek"
* Sindeg: ڏر "toull"
* Tukang Besieg: "lastez"
* Vietnamesg: đục, "toullañ"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre entarzhañ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn isbeg an teod

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn diweuz (saoz.: sub-apical consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn distaget gant lodenn dindan beg an teod evel lec'h distagañ pennañ, da lâret eo e stok pe tostae isbeg an teod ouzh an drekkevig pe ouzh ar staon.
Pa distager ur gensonenn uisbeg an teod dre stekiñ pe dre dostaat dindan an teod ouzh ar staon e vez graet ur gensonenn tro-gil anezhi, da skouer ar c'hensonennoù tro-gil rik implijet gant ar yezhoù dravidek komzet en India daosut ha ma vez implijet an termen "tro-gil" ivez en un doare ledanoc'h evit ober dave d'an holl gensonennoù distaget gant isbeg an teod, en o zouez ar re gante an drekkevig da lec'h distagañ pennañ.

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn kein an teod

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn kein an teod (saoz.: dorsal consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti kein (dorsum) an teod da lec'h distagañ pennañ.
Enebiet e vez ar c'hensonennoù distaget gant kein an teod diouzh ar c'hensonennoù distaget gant kurunenn ha gant gwrizienn an teod.
Gant kein an teod e c'heller stekiñ pe tostaat ouzh meur a lec'h e toenn ar genoù, hag rannet e vez ar c'hensonennoù kein an teod e tri islec'h distagañ pennañ resisoc'h:
[ɲ] (skrivet <gn> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg): kensonenn staon dre fri mouezhiet;
[k] (skrivet <k> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg): kensonenn drekstaon dre fri divouezh; [k] (skrivet <k> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg): kensonenn drekstaon dre fri mouezhiet;
[k] (skrivet <k> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezoneg): kensonenn drekstaon dre fri divouezh; [g] (skrivet <k> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg): kensonenn drekstaon dre serriñ mouezhiet;
[ʁ] (hervez distagadur aliesañ al lizherenn skrivet <r> hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg): kensonenn huged dre daravat mouezhiet;
A-wezhoù e vez graet "kensonennoù kein-staon" ivez eus ar kensonennoù tro-gil dre ma touch kein an teod ouzh an staon pa vezont distaget.
Kensonennoù kein an teod a c'hell bezañ ivez an hantervogalennoù [j] (skriver <y> e brezhoneg) ha [w] (skrivet <w> e brezhoneg) dre ma vezont distaget evel kensonennoù dre dostaat e-kenver fonetik an distagañ.

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn kevig a-gostez dre dostaat

| LFE – niverenn | 155 |
| LFE – unicode | l |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | l |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig a-gostez dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [l] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 158.
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.

## Skouerioù

| Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Abc'hazeg | мгьал | | 'bara' |
| Arabeg | صلاة | | 'pedadenn ("salat")' |
| Brezhoneg | lin | [li:n] | '-' |
| Tchetcheneg | лам /lam | | 'menez' |
| Izelvroeg | leven | | 'bevañ' |
| Saozneg | let | [lɛt] | 'lezel' |
| Finneg | illalla | [ilːɑlːɑ] | 'diouzh an abardaez' |
| Galleg | lune | [lyn] | 'loar' |
| Alamaneg | Liebe | [liːbə] | 'karantez' |
| Gresianeg | καλόγερος | [-] | 'manac'h' |
| Hungareg | elem | [ɛlɛm] | 'pil' |
| Italianeg | letto | [ˈlɛtto] | 'gwele' |
| Sinaeg mandarinek | 老/Pinyin lǎo | | 'kozh' |
| Norvegeg | liv | | 'buhez' |
| Pachtoueg | ﻟﺲ | | 'dek' |
| Poloneg | lot | [lɔt] | 'nijadenn' |
| Roumaneg | alună | | 'kraoñv-kelvezenn' |
| Spagnoleg | hablar | | 'komz' |
| Svedeg | allt | | 'peptra' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn kendistaget

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn kendistaget (saoz.: co-articulated consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti daou lec'h distagañ war un dro.
Isrannet e vez ar c'hesnonennoù kenstaget e daou rummad:
Kensonennoù gante daou lec'h distagañ pennañ (both plosive, or both nasal, etc.) ha kensonennoù gante ul lec'h distagañ a-eil renk ouzhpenn o lec'h distagañ pennañ.
Kensonennoù gante daou lec'h distagañ pennañ
Kensonennoù gweuz-drekstaon eo hogozik holl, da skouer [k͡p].
Kensonennoù gante ur c'henlec'h distagañ a-eil renk
Ar pep aliesañ e vez rontaet an diweuz war un dro, da skouer, [kʷ]. A-hendall e kaver kensonennoù kendistaget gant ar staon, da skouer [tʲ] e ruseg, an drekstaon [lˠ] (anvet "L teñvel" e saozneg), hag ar gourlañchenn [tˤ] (anvet "kensonennoù stambouc'hus" en arabeg).
Ne vez ket renket e-touez ar c'hensonennoù kendistaget ar c'hensonennoù dre strakal daoust ha va vezont distaget dre implijout an troc'h-avel ouzhpenn bep o lec'h distagañ pennañ.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
# Kensonenn kevig a-gostez dre dostaat drekstaonekaet

| LFE – niverenn | 209 |
| LFE – unicode | ɫ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | 5 |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig a-gostez dre dostaat drekstaonekaet mouezhiet treuzskrivet [ɫ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 209 hag anvet alies "l teñvel".
Ur gensonenn kendistaget an hini eo, ma vez drekstaonekaet peurliesañ pe c'hoazh gourlañchennekaet pe zoken hugedekaet, ur Kensonenn kevig a-gostez dre dostaat ([l]).
Kavet e vez alies ar son-mañ e-touez ar yezhoù komzet en Europa, peurliesañ evel alofonenn ur Kensonenn kevig a-gostez dre dostaat [l] e lost ar silabenn evel e portugaleg hag e saozneg.
E yezhoù all, avat, en o zouez an albaneg hag ar ruseg e vez enebiet ur fonem a-gostez teñvel (drekstaonekaet: [ɫ]) ouzh ar fonem a-gostez sklaer (plaen, pe nann-drekstaonekaet: [l]) hag/pe ouzh ar fonem a-gostez [Staonekadur|staonekaet]] ([lʲ]).
Ral a wezh e vez implijet ar son-mañ gant ar yezhoù komzet er-maez eus Europa, estreget meur a yezh turkek.
An l stambouc'hus kavet en arabeg (er ger "Allah" nemetken) hag e yezhoù berberek 'zo a c'hell bezañ distaget evel un doare l teñvel gourlañchennekaet pe hugedekaet

## Skouerioù

* Albaneg: halla, "kazel"
* Arabeg: الله, "doue"
* Gouezeleg Skos: Mallaig [ˈmaʊɫækʲ].
* Katalaneg: til·la ['tiɫ:ə], "tilhenn"
* Portugaleg europek: mil [miɫ], "mil"
* Poloneg (rannyezhoù ar reter): łapa [ˈɫapa], "pav"
* Norvegeg (rannyezhoù): spelle [spæɫːe], "c'hoari"
* Ruseg: малый [ˈmaɫɨj], "bihan"
* Saozneg unvan: e lost ar silabenn nemetken, d.s. bell ("kloc'h") ha milk ("laezh").
* St'at'imcetseg: qaoḻ [qáɫ], "fall"
* Turkeg: kızıl, "ruz"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre dostaat
* Drekstaonekadur
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn kevig dre dostaat

| LFE – niverenn | 151 |
| LFE – unicode | ɹ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | r\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ɹ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 151.
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.
Ral a-wezh e vez kavet ar son-mañ e-touez yezhoù ar bed.
Kavet e vez ar son-mañ e rannyezh brezhonek Bro-Dreger alies a-walc'h evit distagañ ar gensonenn "r".

## Skouerioù

Er yezhoù-mañ da heul e talvez ar son [ɹ] da fonemenn. E yezhoù all e vez kavet ivez evel alofonenn ar gensonenn "r".
* Saozneg red, "ruz" (darn vrasañ eus rannyezhoù Bro-Saoz)
* Armenieg: սուրչ, "kafe"
* Tchouktchieg ңирэк, "daou"
* Faeroeg: róður / /, "stur"
* Sañskriteg: संस्कृतम् saṃskṛtam /sə̃skɹ̩t̪əm/ "sañskriteg"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn kevig dre fic'hal divouezh

| LFE – niverenn | 103 (132) |
| LFE – unicode | t͡s |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | ts |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre fic'hal divouezh treuzskrivet [t͡s] (kent: [ʦ]) hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 103. Skrivet e veze [ƾ] betek 1976.
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ma vez distaget war un dro ar gensonenn kevig dre serriñ divouezh ([t]) hag ar gensonenn kevig dre daravat divouezh ([s]).

## An diforc'h etre /t͡s/ ha /ts/

Disheñvel eo ar son-mañ hag a dalvez da fonem pe da alofonenn unvan diouzh ar lieskensonennad damheñvel war al live fonetik /ts/, d.s. e saozneg ne dalvez ket ar son /t͡s/ na da fonem na da alofonenn un arc'hfonem all daoust ha ma kaver al lieskensonennad /ts/ evit abegoù morfologel peurliesañ, d.s. cats (/kæt+s/; "kizhier") pe c'hoazh e gerioù bet amprestet digant yezhoù all met addielfennet o struktur silabennek, d.s pizza (/piːt.sə/).

## Skouerioù

* Abc'hazeg: хьаца [χaˈt͡sa] "faouenn-but"
* Ainoueg: チュク [t͡suk̚] "diskar-amzer"
* Albaneg: cimbidh [t͡simbið] "piñsedoù"
* Tcherokeeg: ᏣᎳᎩ [t͡salagi] "tcherokead"
* Kroateg: cilj [t͡si:ʎ] "pal"
* Tchekeg: co "petra"
* Esperanteg: ceceo [t͡seˈt͡seo] "kelienn tse-tse"
* Galleg Kebek: petit "bihan"
* Jorjieg: კაცი "gour"
* Alamaneg: zehn [t͡se:n] "dek"
* Gresianeg: κορίτσι "plac'h"
* Hebraeg: צבע "liv"
* Hungareg: cica [ˈt͡sit͡sa] "kazhig"
* Italianeg: grazia [ˈgrat͡sja] "gras"
* Kabardeg: цы [t͡sʰɪ] "blev"
* Kabileg: iḥeşşeḇ, "kontañ a ra"
* Kioweg: cé$^.$ [t͡séː] "berr"
* Koreaneg:'지진' in ㅈ [ʣiʣin] "earthquake"
* Latveg: cik [t͡sik] "pet"
* Pachtoueg: څلور [t͡saˈlor] "pevar"
* Poloneg: cebula [t͡sɛˈbula] "penn-ognon"
* Roumaneg: preţ [pret͡s] "priz"
* Ruseg: царь [t͡sarʲ] "tsar"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kevig
* Kensonenn kendistaget
* Lieskensonennad
* Kensonenn dre fic'hal
* Kensonenn divouezh
# Lembit Oll

Lembit Oll a zo bet ganet d'an 23 a viz Ebrel 1966 ha marvet d'ar 17 a viz Mae 1999.
Meurc'hoarier echedoù estonian ha soviedat e oa.
Kampion Estonia e 1982.

## Liammoù diavaez

* E c'hoari e Chessgames
* Lec'hiadennoù a-bouez ag e bartiennoù
* Ur bartienn a-enep da Mikhail Ulibin.
# Lemesós

Lemesós (gresianeg, Λεμεσός; turkeg: Limasol, gant an doare-mañ ivez eo anavezet kêr gant ul lodenn vras eus ar yezhoù diavaez) a zo ur gêr e Kiprenez, war aod ar su, ha bae Akrotiri. An eil brasañ kêr eus an enez eo gant 228000 a dud (2010).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (el) (en) (ru) Lec'hienn ofisiel
# Lemma (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen lemma (saoz: lemma, diwar ar henc'hresianeg: λῆμμα) evit komz eus meur a doare gerioù disheñvel o ster resis hervez an dachenn:

## Geriadurezh

War tachenn ar c'heriadurezh e talvez an termen lemma evit ober dave d'an termen (ger pe gerioù) lakaet da ditl ur pennad en ur geriadur, holloueziadur... Da skouer, "Lemma (yezhoniezh)" eo al lemma a glota gant ar pennad-mañ. Heñvelster: "Pennger".

## Morfologiezh

War tachenn ar vorfologiezh e talvez an termen lemma kement ha stumm diazez ur leksema, oc'h ober dave an termen "leksem" amañ da hollad ar stummoù pe furmoù gante an hevelep ster diazez. Al lemma eo ar stumm dibabet dre voaz evit ober dave d'an holl leksemoù-se, da skouer "kanañ" eo ul lemma e brezhoneg rak talvezout a ra an anvioù-verb e brezhoneg evit ober dave da holl stumooù displeget ur verb, da skouer al leksemoù "kanan", "kan", "kanfomp"... Klotaat ar ra peurliesañ al lemma en degouezhioù-mañ gant ar c'helf ha gallout a reont klotaat ivez gant ar wrizienn, met n'eo ket ret nag an eil nag egile. Heñvelster: "Stumm-meneg'" (saoz. citation form pe canonical form).

## Predyezhoniezh

War tachenn ar bredyezhoniezh (saoz. pycholinguistics) ec'h eo strisoc'h ster an termen lemma ma talvez kement ha stumm difetis ur ger implijet pa gomzer. Hervez teoriennoù pennañ ar bredyezhoniezh e vez produet ar gomz fazenn ha fazenn ha degouezhout a ra fazenn al lema (eil fazenn) goude m'eo bet dibabet ur "termen" en empenn (fazenn gentañ) met a-raok ma vije bet liammet ouzh ur stumm fonetikel resis, da lâret eo a-raok ma c'hellfe bezañ distaget (trede fazenn ha fazenn diwezhañ). Hervez ar ster strizh-mañ neuze e vefe ul lemma un elfenn difestis ganti ur ster semantikel hag ul liamm gant gerioù all ar frezenn met hep stumm fonetikel resis ebet.

## Gwelit ivez:

* Gwrizienn (yezhoniezh)
* Kelf (yezhoniezh)
* Stumm-meneg
* Morfologiezh
* Kenger
# Lemmenez

Lemmenez :
| Anv gallek | Île Lemenez, île aux Chèvres |
| Geografiezh ||
| Lec'hiadur | Mor Breizh (Meurvor Atlantel) |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 46′ 46″ N, 2° 57′ 33″ K |
| Gorread | 0,0086 km² |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Sant-Brieg |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumunioù | Ploueg-ar-Mor |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Lemmenez zo un enezennig e kumun Ploueg-ar-Mor, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e Bro-Sant-Brieg, e norzh Breizh. Emañ an enezenn-se war-dro ur c'hilometr er-maez da Beg BilfodVeg Bilfod e Ploueg, 3,6 km er reter da Veg ar Gilbenn e Pempoull, 2 km er gevred da Enez Sant-Rion ha 350 m er c'hornôg d'ar Yuc'h.

## Notennoù

* ↑ "Lemmenez" war lec'hienn KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
# Lemming an toundra

Lemming an toundra :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Genad : | Lemmus |
| Anv skiantel ||
| Lemmus lemmus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lemming an toundra (Lemmus lemmus) zo ur c'hrigner a vev e Skandinavia.

## Rummatadur

Lemming an toundra a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.
# Leleks

Leleks (henc'hresianeg : Λέλεξ) e oa kentañ roue Sparta ha Lakonia e mojennoù Hellaz kozh.
Brud en deus da vezañ a orin eus ar vro, ha koulskoude e kaver meneg anezhañ gant Paosanias ma lavar an oberour e oa genidik eus Egipt, ma vije bet ganet diwar an doue Poseidon ha Libya.
Dimeziñ a reas d'an naiadenn Kleoc'hareia ha meur a vugel o doe:
* Myles
* Polykaon
* Kteson
* Bias
* Therapne
* Pterelaos
Hervez pseudo-Apollodoros eo ret ouzhpennañ anv Eurotas.

## Notennoù

* ↑ Deskrivadur Hellaz, I, 39, 6
# Lelystad

Lelystad zo ur gêr eus kreiz an Izelvroioù, ha kêr-benn proviñs Flevoland.
Evel ar peurrest eus ar broviñs-se eo bet savet war douaroù gounezet war ar mor : ar polderioù. D'ar 1añ a viz Gouere 2006 e oa 71 728 a annezidi.
Savet e oa bet Lelystad e 1967 ha deuet e oa da vezañ ur gumun e 1980. Anvet eo bet Lelystad (kêr Lely) diwar anv Cornelis Lely, bet ministr aferioù an dour en Izelvroioù ha lusker al labourioù evit stankañ ar Zuiderzee war-bouez ar stankell anvet Afsluitdijk e deroù an XX$^{vet}$ kantved. Da-heul al labourioù-se e oa bet savet polderioù ec'hon zo aet da ober ur broviñs nevez, Flevoland.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn an ti-kêr
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lemie

Lemie zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Lemming

Lemminged :
| Lemmus trimucronatus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Arvicolinae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Al lemminged a zo krignerien eus an iskerentiad Arvicolinae.

## Genadoù

* Dicrostonyx
* Eolagurus
* Lagurus (lemming ar stepennoù)
* Lemmus (sk. : lemming an toundra)
* Myopus (lemming ar c'hoadeier)
* Synaptomys
# Lemming ar c'hoadeier

Lemming ar c'hoadeier :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Arvicolinae |
| Genad : | Myopus |
| Anv skiantel ||
| Myopus schisticolor Lilljeborg, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lemming ar c'hoadeier (Myopus schisticolor) zo ur c'hrigner eus Eurazia (Norvegia, Sveden, Finland, Rusia, Sina ha Mongolia). Ar spesad nemetañ eo er genad Myopus.

## Rummatadur

Lemming ar c'hoadeier a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.
# Kragujevac

Kragujevac (skrivet Крагујевац e serbeg ha distaget [krǎɡujeʋats]) zo ur gêr eus Serbia ha kêr-benn distrig Šumadija. E 2018 e oa 150 623 a dud o chom enni.
Kêr-benn Serbia e voe etre 1818 ha 1839, goude ma voe dieubet ar vro diouzh yev an Durked, dindan ren ar priñs Miloš Obrenović en em stalias eno. Bonreizh kentañ ar vro a voe embannet e Kragujevac e 1835. Belgrad a zeuas da vezañ kêr-benn ar vro e 1841 pa voe staliet al lez eno.
E-pad ar Brezel-bed Kentañ e teuas Kragujevac da vezañ kêr-benn Serbia en-dro etre 1914 ha 1915, ha sez ensavadurioù pennañ ar vro.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (sr) Lec'hienn ofisiel Kragujevac
# Kragell golierek

Kragell golierek :
| Ur gragell golierek, ur par luc'hskeudennet e Ceibas (Entre Ríos, Arc'hantina). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Callonetta |
| Anv skiantel ||
| Callonetta Delacour, 1936 ||
| Anv skiantel ||
| Callonetta leucophrys (Vieillot, 1816) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gragell golierek (liester : kragelled kolierek) a zo ur spesad evned palvezek, Callonetta leucophrys an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ er genad Callonetta an hini eo.
Anvet e voe Anas leucophrys (kentanv) da gentañ-penn (e 1816) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha plant-dour.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus kreisteiz Brazil da vBolivia, Paraguay, Uruguay ha biz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Callonetta leucophrys war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Callonetta leucophrys war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Callonetta leucophrys war al lec'hienn Avibase.