OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Castell-paen

Castell-paen (Painscastle e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter kontelezh Powys. Emañ tost d’an harzoù gant Bro-Saoz, hanter-hent etre Llanfair-ym-Muallt hag Y Gelli Gandryll.
Dont a ra anv ar gêriadenn diwar ur c'hastell kozh, savet gant un aotrou norman Pain Fitz John, e deroù an XII$^{vet}$ kantved. Kemeret e voe ar c’hastell meur a wech gant Kembreizh Saozn, a-bep-eil, en XII$^{vet}$ ha XIII$^{vet}$ kantved. E-pad ar c’hantvedoù-se e voe devet gant Kembreiz Llywelyn ap Iorwerth hag adsavet gant ar roue Herri III e 1231, adtapet digant ar Saozon gant Llywelyn ap Gruffudd e 1265, hag adkemeret gant Saozon adarre.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr

## Liamm diavaez

* Painscastle Castle el lec'hienn Castles of Wales (en)
# Castell Newydd

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Castell Newydd zo un anv-lec'h kembraek, par d'ar C'hastell-Nevez brezhonek.

## Yezhoù all

* Neuchâtel e galleg.
* Newcastle e saozneg.
* Neuburg en alamaneg.

## Kembre

* Castell Newydd Emlyn, e Ceredigion
* Castell Newydd, Pen-y-Bont, e Pen-y-bont ar Ogwr, e Morgannwg kozh.
* Castell Newydd Bach, pe "Casnewydd Bach", e Penfro

## Pennadoù kar

* Casnewydd, pe "Casnewydd-ar-Wysg", a zo Newport e saozneg.

## Pennadoù kar

* Castell
* Newydd
* Newcastle
# Castell-nedd

Castell-nedd zo ur gêr e kreisteiz Kembre, e kontelezh Castell-nedd Port Talbot, war lez kornôk an Afon Nedd. 45,898 a dud a oa e 2001.

## Eisteddfod Genedlaethol

Eisteddfod Genedlaethol Cymru zo bet e Castell-nedd teir gwech: e 1918, 1934 ha 1994. Gwelout
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Castell-nedd 1918
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Castell-nedd 1934
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Castell-nedd 1994

## Pennadoù kar

* Nedd
* Camlas Castell-nedd
# Castell-nedd Port Talbot

Castell-nedd Port Talbot zo ur fwrdeistref sirol e Morgannwg, e Kembre.

## Kontelezhioù amezek

* Pen-y-bont ar Ogwr ha Rhondda Cynon Taf er sav-heol
* Powys ha Sir Gaerfyrddin en hanternoz
* Abertawe er c'huzh-heol.

## Kêrioù

Castell-nedd ha Port Talbot eo ar c'hêrioù brasañ.

## Liamm diavaez

* Kuzul Castell-nedd Port Talbot
Keodedoù, Bwrdeistrefi sirol ha kontelezhioù abaoe 1996 (22 anezho)
Ar c'hontelezhioù etre 1974 ha 1996 (8 anezho)
Ar c'hontelezhioù istorel, a-raok o c'hempenn e 1974 (13 anezho)
# Castell Caereinion

Castell Caereinion (Castle Caereinion e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter kontelezh Powys. Emañ er c’hornôg da gêr Y Trallwng.
Gouestlet eo an iliz da sant Garmon ; eus 1874 eo ar savadur a weler bremañ.
Anvet eo ar gêriadenn diwar ur c’hastell kozh, savet e 1156 gant Madog ap Maredudd e kantrev Caereinion. Kemeret e voe ar c’hastell gant Owain Gwynedd ha distrujet e voe e 1167.
E 2011 e oa 592 a dud o chom e kumuniezh Castell Caereinion ha 86 a oa kembraegerien (15,1%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12..
# Castell Madog

Castell Madog (saoznekaet e Castle Madog a-wechoù) zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e kreisteiz Powys, e Sir Frycheiniog kozh.
Emañ kêriadenn Castell Madog en norzh da Aberhonddu, war-du Mynydd Epynt, war lez an Afon Honddu, unan eus adstêrioù brasañ ar Wysg.
# Castell-meirch

Castell-meirch pe Castell-newydd (Newcastle e saozneg) zo ur gêriadenn vihan eus kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. Emañ en hanternoz da gêr Trefynwy e biz ar gontelezh.
Eus 1136 eo ar meneg koshañ eus an anv kembraek, met e 1477 hepken e kaver roud eus an anv saoznek.
# Castell Gwalchmai

Castell Gwalchmai (Walwyn's Castle e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e su Sir Benfro. Emañ er gwalarn da gêr Aberdaugleddau.
Er Grennamzer e oa unan eus kêrioù pouezus Kantrev Rhos. Kavout a ra d'an istorourien ez eo Gwalchmai ap Gwyar (Gaovan) an hini a zo meneget e-barzh anv ar gêriadenn.
Ouzhpenn kêriadenn Castell Gwalchmai hec'h-unan ez eus kêriadennoù all er gumuniezh, evel Hasguard ha Roberston West.
E 2011 e oa 361 a dud o chom er gumuniezh ha 54 anezho a oa kembraegerien (15,2%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru, Swyddfa Ystadegau Gwladol, 2012.
# Gwaz-alarc'h

Gwaz alarc'h :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anser |
| Anv skiantel ||
| Anser cygnoides (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar waz alarc'h (Anser cygnoides) a zo un evn palvezek.

## Annez

Bevañ al labous e kreiz-hanternoz Azia.

## Liammoù diavaez

* (en) Anser cygnoides war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anser cygnoides war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Anser cygnoides war al lec'hienn Avibase.
# Gwaunyterfyn

Gwaunyterfyn, pe Acton e saozneg, zo ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e Kembre, 218 km eus Kerdiz.
E 2011 e oa poblet gant 13 064 a dud, ha 1 490 anezho (11,4%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Gwavas lake

Ul loc'h vojennel eo Gwavas lake etre Kernev-Veur hag Inizi Sillan.
Gwavas lake a zo ivez ur ganaouenn aozet gant Richard Gendall(kw) (alias Gelvinak, dre e anv barzh) ha kanet gant Brenda Wootton.
# Gwaz-eostoù

Gwaz-eostoù :
| Ur waz-eostoù e Slimbridge Wildfowl and Wetlands Centre (Gloucestershire, Bro-Saoz). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anser |
| Anv skiantel ||
| Anser fabalis (Latham, 1787) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar waz-eostoù (liester : gwazi-eostoù) a zo un evn palvezek, Anser fabalis an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Neizhiañ a ra al labous en Eurazia.
Tri isspesad zo dezhañ :
* Anser fabalis fabalis a gaver en taiga eus Skandinavia da Oural,
* Anser fabalis johanseni a gaver en toundra koadek eus Oural da lenn Baikal,
* Anser fabalis middendorffii a gaver e reter Siberia (er reter da lenn Baikal).

## Liamm diavaez

* Fichenn eus Birdlife

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Anser fabalis war al lec'hienn Avibase.
# Gwaz-erc'hegi

Gwaz-erc'hegi :
| Ur waz-erc'hegi. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anser |
| Anv skiantel ||
| Anser caerulescens (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar waz-erc'hegi (liester : gwazi-erc'hegi) a zo ur spesad evned palvezek, Anser caerulescens an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Anas caerulescens (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e hanternoz Norzhamerika :
* Anser caerulescens atlanticus, e biz Kanada, gwalarn Greunland,
* A. c. caerulescens, e biz Siberia, hanternoz Alaska (Stadoù-Unanet Amerika), gwalarn Kanada.

## Liammoù diavaez

* (en) Anser caerulescens war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anser caerulescens war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anser caerulescens.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwaun

Gwaun zo un anv-lec'h kembraek, kar d'ar ger "geun" brezhonek, hag a dalv kement ha "roz", "lanneg", "brugeg", "gwaremm", "geun", ha "prad" dre astenn ster, hag a zo stankik e lec'hanvadurezh Kembre.

## Kêrioù

* Waunifor, kêriadennig e Ceredigion
* Waunfawr, e Gwynedd
* Y Waun
Hag ivez:
* Cwm Gwaun, kumuniezh e Ceredigion
* Hirwaun
* Pen-y-waun‎
* Ponthirwaun
* Waunclunda
* Waun y Clyn

## Stêr

* An Afon Gwaun,
* Abergwaun, porzh en aber ar stêr

## Hag ivez

* Gwaun Lydan, e kern ar menez Aran Fawddwy

## Daveoù

* ↑ Rhisiart Hincks, Geriadur kembraeg-brezhoneg, Mouladurioù Hor Yezh, 1997, p.90a.
* ↑ "gwaun: moor, heath; low-lying marshy ground; meadow" (Hywel Wyn Owen, Richard Morgan, Dictionary of the Place-names of Wales, Gomer, 2008, p.xlviii.
# Gwaz (evn)

Ar gwazi, pe gwazied (distaget "gwayed" ha skrivet «gwaied» a-wechoù) a zo evned bras, hag a vez savet spesadoù 'zo evit o debriñ. Gwazi gouez zo ivez. Pared ar gwazi eo ar girzi. Benel eo ar ger gwaz.
Gant plu ar gwazi e veze skrivet betek ma teuas ar pluennoù dir.

## Genadoù ha spesadoù

Kavet e vez gwazi er c'herentiad Anatidae er genadoù:
* Anser
** Gwaz louet (Anser anser)
** Gwaz-eostoù (Anser fabalis)
** Gwaz-erc'hegi (Anser caerulescens)
** Gwaz vailh (Anser albifrons)
** Gwaz vailh vihan (Anser erythropus)
** Gwaz beg berr (Anser brachyrhynchus)
* Chen
* Alopochen
* Neochen
* Chloephaga
* Nettapus

## Ar gwazi e faltazi

* Loened drouk int a lavarer, hervez mojenn daoulagad santez Klervi. Se zo kaoz e vezont lakaet da ziwall an tier a-wechoù, evel m'o doa diwallet kêr Roma hervez ur vojenn all, hini gwazi menez Kapitol.
* Aisopos
* Titus Livius
* Beaj Nils Holgersson, levr brudet Selma Lagerlöf.
# Gwaz India

Gwaz India :
| Ur waz India. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anser |
| Anv skiantel ||
| Anser indicus (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar waz India (liester : gwazi India) a zo ur spesad gwazi, Anser indicus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Anas indica (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).

## Boued

Bevañ a ra diwar c'heot ha gwrizioù peurvuiañ.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e kreiz Azia.

## Liammoù diavaez

* (en) Anser indicus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anser indicus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Anser indicus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anser indicus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fort-Mardijk

Kumunioù Frañs :
| Anv | Fort-Mardijk |
| Anv ofisiel | Fort-Mardyck |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Banniel | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté urbaine de Dunkerque Grand Littoral |
| Kanton | Groot-Sinten |
| Kod INSEE | 59248 |
| Kod post | 59430 |
| Maer | Roméo Ragazzo |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 1,41 km² |
| Led | 51° 01' 52" Norzh |
| Hed | 02° 18' 22" Reter |
| Uhelder kreiz | 4 m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 9 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 568 (2007) |
| Stankter | 2 530 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.fort-mardyck.fr |
Fort-Mardijk (e galleg: Fort-Mardyck ) a zo ur gumun eus Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fort-de-France

Fort-de-France :
| Fort-de-France. ||
| Anv kreolek | Fod Fwans |
| Anv gallek (ofisiel) | Fort-de-France |
| Bro | Martinik |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Martinik |
| Departamant | Martinik (prefeti) |
| Arondisamant | Fort-de-France (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h dek kanton |
| Kod kumun | 97209 |
| Kod post | 97200, 97234 (karter Balata) |
| Maer Amzer gefridi | Raymond Saint-Louis-Augustin 2010-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Centre de la Martinique |
| Lec'hienn web | fortdefrance.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 75 286 ann. (2020) |
| Stankter | 1 703 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 1070 m |
| Gorread | 44,21 km² |
| kemmañ |
Fort-de-France (galleg), pe Fod Fwans (kreoleg), eo kêr-benn Martinik, en Antilhez, un tiriad e dalc'h Republik Frañs. Evit ar velestradurezh c'hall ez eo ur pennlec'h departamant hag ur pennlec'h rannvro. 75 286 a dud a oa o chom e kêr e 2020.

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fort Kent

Fort Kent zo un anv-lec'h saoznek e Norzhamerika.

## Gerdarzh

Diwar Fort ha Kent.

### Kanada

* Fort Kent, Alberta

### Stadoù-Unanet

* Fort Kent (Maine), kêr e Maine.
# Fort Albany (Ontario)

Fort Albany zo ur gumuniezh Henvroiz, en Ontario, e Kanada, war lez kreisteiz ar stêr Albany, ur 15 km eus ar baie James. Un 2 100 den zo eno o chom, Kried ar pep muiañ anezho , e tri lec'h : war an douar-bras, en Enez Sinclair hag en Enez Anderson. Nepell diouzh kumuniezh Fort Albany emañ re Kashechewan (war lez hanternoz ar stêr Albany) hag Attawapiskat (er gwalarn, war lez hanternoz
# Fort Collins

Fort Collins (/ˌfɔː(ɹ)t ˈkɑlɪnz/) zo ur gêr lec'hiet e norzh-kreiz Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 143 986 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Fort Collins en ur mod ofisiel e 1864.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Forro

Ar forro, pe são-tomense, pe santomense pe santomé eo yezh vroadel São Tomé ha Príncipe, komzet en enez São Tomé, war-bouez beg ar c'hreisteiz.
Ur c'hreoleg portugalek eo, hogen disheñvelik diouzh kreolegoù Guiné-Bissau, Senegal, Gambia pe Cabo Verde. Diazez ar são-tomense eo ar yezhoù kwa dreist-holl, komzet en Aod an Olifant (Costa do Marfim e portugaleg), Ghana, Togo, Benin ha Nigeria.
77 % eus ar gerioù zo heñvel ouzh ar principense (pe lunguyè), 70 % ouzh an angolar ha 62% ouzh an anobonense (pe fa d'ambu) eus Enez Annobón (Ginea ar C'heheder).
Komzet e vez ar são-tomense en Enez São Tomé, ha da gentañ e veze komzet gant ar sklaved dieubet, pe forros. An darn vrasañ eus an dud a gomz são-tomense a gomz portugaleg ivez.
# Forseti

Forseti (norseg: Forseti "ar c'hadoriad") eo doue al lezenn hag ar gwir e gwengelouriezh lec'hlennat. Kadoriad ar Thing ("bodadenn veur") eo.

## Gwengel

Forseti zo eus gouenn an Aesed, mab Balder ha Nanna. E annezlec'h eo an ti anvet Glitnir (pe Glastheim), lec'h ma vez laret ar varnerezh war oberennoù etre an doueed hag an dud gantañ. Dileuret eo evel penn-barner Asgard.
Arroudenn eus ar Grímnismál:
An dekvet eo Glitnir; diazezet war peulioù aour hag un doenn arc'hantet warnañ Forseti a gadoria ennañ a-hed an deiz O tiskoulmañ ar bec'hioù
Tyr eo doue ar stourm hag ar feulster, hag a zegas an daerijenn e kalon ar wersed, tra ma vez klasket un emglev gant Forseti kentoc'h. Evezhiet eo gantañ ha doujet e vez al lezennoù doueel en tiegezhioù hag er meuriadoù. Forseti, evel mab doue ar sklêrijenn, a varn ar wersed en ur zegas glanidigezh ouzhpenn ar peoc'h, da grouiñ un amzer nevez ha splann evit ar mare a heul.
Hervez testenioù ar sent Willebrord ha Ludger e oa en un enezenn un azeuldi e lec'h ma veze kehelet Forseti, anvet Fositesland. Soñjet e vez eo an enezenn Helgoland. Ur chatal sakr a beure du-hont hag e oa difennet o bosañ.

## Levrlennadur

* Wolfgang Golther (1895). VII. Forseti. S. Hirzel. 386–390 p.
* M. Tveitane: Art. Forseti. In: Reallexikon der germanischen Altertumskunde. Band 9: Fidel–Friedlosigkeit. 2., völlig neu bearbeitete und stark erweiterte Auflage. De Gruyter, Berlin / Boston 1995, ISBN 3-11-014642-8, S. 343–345.
* Jacob Grimm: Deutsche Mythologie. K. W. Schütz-Verlag, Coburg 2001, ISBN 3-87725-133-1.
* Rudolf Simek: Lexikon der germanischen Mythologie. Kröner, Stuttgart 2006, ISBN 3-520-36803-X.
* Wilhelm Jordan: Die Edda: Die heiligen Lieder der Ahnen. 2008, ISBN 3-86663-027-1.
# Fort

Fort zo ur ger gallek ha saoznek roet d'ur c'hreñvlec'h, hag a gaver el lec'hanvadurezh. E gavout a reer e trevadennoù gallek Afrika hag an Antilhez, hag e Stadoù-Unanet Amerika er broioù ma ranke Europeiz en em ziwall diouzh an Amerindianed.

## Yezhoù all

* Forte e portugaleg
* Fuerte e spagnoleg

## Lec'hioù

* Fort Saint-Louis, anv meur a lec'h bet dalc'het gant ar C'hallaoued
* Fort Saint-Jean
* Fort Saint-Pierre
* Fort Napoléon, anv meur a lec'h bet dalc'het gant ar C'hallaoued

### Afrika
#### Aljeria

* Fort Napoléon, anv kozh Larbaâ Nath Irathen

#### Kenya

* Fort Jesus, ur c'heñvelc'h savet gant ar Bortugaliz

#### Ouganda

* Fort Portal, ur gêr

#### Tchad

* Fort-Archambault, anv kozh Sarh
* Fort-Lamy, anv kozh N'Djamena

### Amerika
#### Haiti

* Fort-Liberté, ur gêr

#### Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet

* Fort Christian, ur c'hreñvlec'h savet gant an Daned

#### Kanada

* Fort Anne, ur c'hreñvlec'h e Skos Nevez
* Fort Collinson, ur c'hreñvelc'h a oa en Enez Victoria gwechall
* Fort Kaministiquia, ur c'hreñvlec'h savet gant ar C'hallaoued

#### Martinik

* Fort-de-France, kêr vrasañ an enezenn

#### Stadoù-Unanet

Kreñvlec'hioù zo a voe savet ivez gant ar Spagnoled e Florida.
* Fort Apache
* Fort Bravo
* Fort Collins, e Colorado
* Fort Defiance, anv meur a lec'h
* Fort Kent, e Maine
* Fort Knox
* Fort Laramie
* Fort Lauderdale
* Fort Matanzas, e Florida
* Fort McHenry
* Fort Wayne‎, anv meur a lec'h
* Fort Worth, ur gêr vras e Teksas
* Fort Navajo

### Europa
#### Breizh

* "Ar Fort", an anv roet da enez Tristan e Bae Douarnenez gant tud ar vro.

#### Bro-C'hall

* Fort Balaguier, e-kichen Toulon
* Fort-Mardijk e Flandrez Frañs
* Fort-Mahon-Plage e departamant Somme
* Fort Napoléon, anv meur a lec'h
* fort Boyard, anv ur c'heñvlec'h war ur vazenn e-kichen enez Oléron, e Charente-Maritime

## Pennad kar

* Fortaleza
# Fort Christian

Fort Christian zo ur c'hreñvlec'h savet gant an Daned er XVII$^{vet}$ kantved e kêr Charlotte Amalie en Enez Saint Thomas, en Inizi Gwerc'h Stadunanat.
Ar c'hoshañ savadur eo en enezeg. Bet eo ur savadur gouarnamant, un toull-bac'h, ha hiriv eo ur mirdi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Forró

Ar forró zo un doare-seniñ hag un dañs eus Nordeste Brazil.

## Gerdarzh

Dont a rafe eus "forrobodó", ur ger deuet eus ar bantou, yezh ar sklaved afrikan degaset er XVIvet ha XVIIvet kantved dreist-holl.

## Levezon

Poblek da vat eo ar forró e kêrioù Caruaru, Mossoró ha Campina Grande, ma'z eo arouez Gouel Yann (Festa de São João) , hag e Fortaleza, Aracaju, Natal ha Recife ma vez aozet abadennoù a-hed an noz. Ha just a-walc'h, forró eo ivez an anv a vez graet eus an noziadoù-se ivez.

## Dañs

Un dañs a zaou eo ar forró, hag aes eo an diazez: daou gammed a gleiz, daou a zehoù.
* Greatest Forró Festival in Europe - Forró de Domingo Festival - Stuttgart / Germany
# Encinas de Arriba

Encinas de Arriba zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Encinasola de los Comendadores

Encinasola de los Comendadores zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Encyclopædia Britannica

An Encyclopædia Britannica zo un holloueziadur saoznek embannet e Bro-Saoz abaoe 1768.
E miz Meurzh 2012 o deus divizet renerien an Encyclopædia Britannica paouez da embann war baper o holloueziadur a veze embannet evel-se abaoe 244 bloaz. Hiviziken ne vo embannet nemet en ur stumm niverel.
# Encomienda

An encomienda zo un doare trevadenniñ implijet gant ar Spagnoled en Amerika. Perc'henn d'an douaroù e oa kurunenn Spagn, met fiziet e veze tachennadoù bras en trevadennerien zo, an encomenderos ha, war un dro, an Amerindianed a veve warno , hag ar re-se a ranke labourat, evit netra, evit o mestr.
# Encío

Encío zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 43 (2023).
# Enda O'Coineen

Enda O'Coineen, bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1955 e Gaillimh, a zo ur bageer-dre-lien iwerzhonat.
Ar c'hentañ Iwerzhonad e oa o kemer perzh er redadeg Vendée Globe 2016, e-bourzh Kilcullen Voyager - Team Ireland.
* Enda O'Coineen, Vendée Globe 2016-2017
* Enda O'Coinnen, Vendée Globe 2016-2017
* Kilcullen Voyager - Team Ireland

## Loreadeg

* 2015 : 3vet e Transat St Barth
* 2015 : 8evet e Rolex Fastnet Race
# Encinas de Abajo

Encinas de Abajo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Encinas de Esgueva

Encinas de Esgueva zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Enciso (La Rioja)

Enciso zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers

An Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers zo un holloueziadur gallek embannet en XVIII$^{vet}$ kantved, etre 1751 ha 1772, dindan renerezh Denis Diderot (1713-1784) ha Jean Le Rond d'Alembert (1717-1784).

## Meneg

   "Patois (Gramm.). Langage corrompu tel qu'il se parle presque dans toutes les provinces : chacune a son patois (...). On ne parle la langue que dans la capitale."
   – L'Encyclopédie
# Fulup III (Bro-C'hall)

Fulup III, ganet d'ar 1añ a viz Mae 1245 e Poissy ha marvet d'ar 5 a viz Here 1285 e Perpignan, a voe roue Bro-C'hall eus 1270 betek 1285.
Mab e oa da Loeiz IX ha Marc'harid Provañs.
| En e raok: Loeiz IX | Roue Bro-C'hall 1270 – 1285 | War e lerc'h: Fulup IV |
# Fulup II Bourgogn

Fulup II Bourgogn, ganet d'ar 17 a viz Genver 1342 ha marvet d'ar 27 a viz Ebrel 1404, oa dug Bourgogn adal 1363 betek 1404.
Pevare mab da Yann II, roue Bro C'hall, ha Bonne Luxembourg e oa. E vab oa Yann Iañ Bourgogn.
# Fulup II

Meur a zen zo bet anvet Fulup II:
* Fulup II Makedonia (382 kent JK - 336 kent JK), Roue Makedonia, tad Alesant Veur;
* Fulup II an Aogust (1165-1223), Roue Bro-C'hall;
* Fulup II Bourgogn (1342-1404), Dug Bourgogn;
* Fulup II Navarra (1392-1322), anavezetoc'h evel Fulup V Bro-C'hall;
* Fulup II Savoia (1438-1497), Dug Savoia;
* Fulup II Aragon (1578-1621), anavezetoc'h evel Fulup III Kastilha;
* Fulup II (Spagn) (1527 -1598) Roue Spagn ha Roue Portugal.
* Fulup II Portugal (1578-1621), pe Filipe II, Roue Portugal ha Roue Spagn evel Felipe III,
* Fulup II Sikilia (1578-1621), anavezetoc'h evel Felipe III.
* Fulup II Orleañs (1674-1723), rejant Rouantelezh Bro-C'hall

## Pennadoù kar

* Fulup Iañ
* Fulup III
# Fulup Belgia

Fulup Belgia (Filip van België e nederlandeg, Philippe de Belgique e galleg, Philipp von Belgien en alamaneg), ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1960, eo mab henañ Alberzh II, roue Belgiz (1993-2013), hag ar rouanez Paola. Deuet eo da vezañ seizhvet roue Belgiz d'an 21 a viz Gouhere 2013 da-heul dilez e dad.
a vo kavet e Wikimedia Commons.