# Kan broadel Ukraina

Kan broadel Ukraina, anavet dre e werzenn gentañ : Ще не вмерла України і слава, і воля Shche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia ("Klod ha frankiz/youl Ukraina n'int ket marv c'hoazh") eo kan broadel Ukraina hag unan eus arouezioù ar Stad a-gevret gant he banniel.
Deveret eo ar pozioù eus gwerzenn gentañ ha diskan ar varzhoneg vroadelour Ще не вмерла Україна Shche ne vmerla Ukraina bet skrivet e 1862 gant an tudour ukrainat Pavlo Chubynskyi (1839-1884). Er bloaz 1863 e voe lakaet sonerezh da heul ar skrid gant ar beleg ha sonaozour Mykhailo Verbytskyi (1815-1870). Bloaz war-lerc'h e voe kanet war leurenn an Teatr Ukrainskoi Besidy e Lviv
Kan broadel Republik Poblel Ukrania e oa bet e deroù an XX$^{vet}$ kantved, pa glaske Ukraina bezañ dizalc'h ha sevel ur Stad diwar diriadoù a oa en Aostria-Hungaria, en Impalaeriezh Rusia hag e Polonia. Kan broadel Republik Poblel Ukraina ar C'hornôg (1918-1919) e voe ivez, koulz ha hini ar rannvro anvet "Ukraina ar C'harpatoù" e Tchekoslovakia (1938-1939).
Goude an dizalc'hiezh diouzh URSS e 1991 e voe aozet ur genstrivadeg evit reiñ ur c'han broadel d'ar Stad nevez. Unan eus ar c'hanoù kinniget e voe За Україну Za Ukrainu "Evit Ukraina" gant ar skrivagner hag aktour Mykola Voronyi (1871-1938). D'ar 15 a viz Genver 1992 avat e voe diuzet Shche ne vmerla Ukraina ent-ofisiel gant ar Parlamant, ha Shche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia a voe lakaet da gan broadel ofisiel d'ar 6 a viz Meurzh 2003.

## Istor

En diskaramzer 1862 e voe aozet komzoù kan broadel Ukraina gant Pavlo Chubynskyi, a voe hep mar ebet levezonet gant pozioù hini Polonia, Jeszcze Polska nie zginęła, "Polonia n'eo ket marv c'hoazh", a voe aozet e 1797 ; anavet-mat e oa ar c'han polonek er broadoù a oa e Republik an Div Vroad.
Buan e voe degemeret gant brogarourien Ukraina, ar pezh a lakaas penn Archeriezh Rusia, ar priñs Vasily Dolgorov (1804-1868) da harluiñ P. Chubynskyi da C'houarnelezh Arc'hangelsk war zigarez m'en devoa ul « levezon dañjerus war speredoù an dud ».
Kentañ gwech ma voe embannet ar varzhoneg ent-ofisiel e voe e pevare niverenn ar gazetenn Meta e Lviv, e kornôg Ukraina ; buan e voe brudet er c'horn-bro, ken e voe merket gant ur beleg ortodoks, Mykhailo Verbytskyi, a oa unan eus sonaozourien vrudetañ Ukraina ; mennet e voe da lakaat sonerezh war ar varzhoneg. Er bloaz 1864 e voe kanet evit ar wech kentañ dirak selaouerien e c'hoariva Lviv, hag e 1865 e voe embannet ar sonerezh a-gevret gant ar pozioù.
* Pavlo Chubynskyi
* Mykhailo Verbytskyi
Kanet e voe Shche ne vmerla Ukraina e New York gant Mykhailo Zazuliak, un enbroad eus Lviv e 1915. Unan eus enrolladennoù kentañ ar c'han ukrainek a voe embannet war ur bladenn gant Columbia Phonograph Company e 1916
Ne voe ket lakaet ar c'han da hini broadel ur Stad kent 1917, ar bloaz ma voe degemeret gant Republik Poblel Ukraina$^,$
Goude ganedigezh URSS d'an 30 a viz Kerzu 1922 e voe berzet Shche ne vmerla Ukraina gant Soviediz ; pelloc'h ec'h aotrejont ma vefe ur c'han broadel da bep Republik soviedel, nemet e voe nac'het hini Ukraina evit mougañ c'hoant aduidi an dizalc'hiezh. E 1939 e voe degemeret ar c'han da hini Ukraina ar C'harpatoù
Adalek dizalc'hiezh Ukraina e 1992 e voe diuzet Shche ne vmerla Ukraina ent-ofisiel gant ar Verkhovna Rada, Parlamant Ukraina, ha lakaet er Vonreizh ; komzoù Shche ne vmerla Ukraina a voe kemmet e Shche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia ha lakaet da gan broadel ofisiel d'ar 6 a viz Meurzh 2003.
Da gan dispac'hel e troas ar c'han broadel da-geñver manifestadegoù Leurgêr Maidan e Kyiv adalek miz Du 2013 ; da heul an darvoudoù-se e tisklêrias 25,3% muioc'h a Ukrainiz bezañ a-du gant kan broadel Ukraina.
Da heul aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 e voe sonet Shche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia gant meur a laz en Europa hag en SUA evit merkañ o c'hengred gant ar vro ; da-geñver meur a zarvoudenn er sportoù e voe kanet ivez.

## Pozioù

Ще не вмерла Україна Shche ne vmerla Ukraina "Ukraina n'eo ket marv" a zegas da soñj Ukrainiz o stourm evit o broadelezh hag o dizalc'hiezh?

### Pozioù ofisiel

| Ukraineg | Romanekadur | Brezhoneg |
| Ще не вмерла України і слава, і воля, Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля. Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці. Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці. 𝄆 Душу й тіло ми положим за нашу свободу, І покажем, що ми, браття, козацького роду. 𝄇 | Shche ne vmerla Ukrayiny i slava, i volya, Shche nam, brattya molodiyi, usmikhnetʹsya dolya. Z·hynutʹ nashi vorizhenʹky, yak rosa na sontsi. Zapanuyem i my, brattya, u svoyiy storontsi. 𝄆 Dushu y tilo my polozhym za nashu svobodu, I pokazhem, shcho my, brattya, kozatsʹkoho rodu. 𝄇 | Klod Ukraina n'eo ket marv c'hoazh, na n'eo he youl, C'hoazh e vinc'hoarzho ar blanedenn dimp, breudeur yaouank. Hon enebourien a steuzio evel glizh edan an heol. Ni ivez, breudeur, a reno war hor bro. 𝄆 Korf hag ene a roimp evit hor frankiz, Ha diskouez a raimp ez omp-ni, breudeur, a-ouenn gant ar Gozaked 𝄇 |

### Pozioù nann ofisiel a-vremañ

Setu amañ ar gentel a vez kanet an aliesañ gant Ukrainiz ; e lizherennoù stouet emañ an diforc'hioù diouzh ar c'han obroadel ofisiel.
| Ukraineg | Romanekadur | Brezhoneg |
| Ще не вмерла України ні слава, ні воля. Ще нам, браття-українці, усміхнеться доля. Згинуть наші вороженьки, як роса на сонці, Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці. Приспів Душу й тіло ми положим за нашу свободу, І покажем, що ми, браття, козацького роду! II Станем браття, в бій кривавий, від Сяну до Дону В ріднім краю панувати не дамо нікому. Чорне море ще всміхнеться, дід Дніпро зрадіє, Ще на нашій Україні доленька наспіє. Приспів III А завзяття, праця щира свого ще докаже, Ще ся волі в Україні піснь гучна розляже. За Карпати відіб’ється, згомонить степами, України слава стане поміж народами. 𝄆 Приспів 𝄇 | Shche ne vmerla Ukrayiny ni slava, ni volya Shche nam, brattya-ukrayintsi, usmikhnetʹsya dolya. Z·hynutʹ nashi vorozhenʹky, yak rosa na sontsi Zapanuyem i my, brattya, u svoyiy storontsi. Pryspiv Dushu y tilo my polozhym za nashu svobodu, I pokazhem, shcho my, brattya, kozatsʹkoho rodu! II Stanem brattya, v biy kryvavyy, vid Syanu do Donu V ridnim krayu panuvaty ne damo nikomu. Chorne more shche vsmikhnetʹsya, did Dnipro zradiye, Shche na nashiy Ukrayini dolenʹka naspiye. Pryspiv III A zavzyattya, pratsya shchyra svoho shche dokazhe, Shche sya voli v Ukrayini pisnʹ huchna rozlyazhe. Za Karpaty vidibʺyetʹsya, z·homonytʹ stepamy, Ukrayiny slava stane pomizh narodamy. 𝄆 Pryspiv 𝄇 | Na klod na youl Ukraina n'int marv. Dimp-ni ivez e vinc'hoarzho ar blanedenn, breudeur ukrainat Hon enebourien a steuzio evet glizh edan an heol, Ni ivez, breudeur, a reno war hor bro. Diskan Korf hag ene a toimp evit gounit hor frankiz, Ha diskouez a raimp, breudeur, ez omp a-ouenn gant ar Gozaked ! II War sav, breudeur, en ur gad gwadek ag ar San d'an Don Den ebet ne lezimp da c'houarn hor mammvro. Mousc'hoarzhin a raio ar Mor Du ha laouen e vo an tad-kozh Dnipro, Rak en hon Ukraina-ni e vleunio ar finborte en-dro. Diskan III Hon dalc'husted hag hol labour a-zevri a vo garedonet, Ha dre Ukraina a-bezh e trouzo kan ar frankiz. Hekleviñ ouzh ar C'harpatoù a raioo, ha lkrozal dre ar steppennoù, Gant an holl vroadoù e vo anavet brud ha klod Ukrain. 𝄆 Diskan 𝄇 |

## Levrlennadur

* (en) Bristow, Michael Jamison. National Anthems of the World. London : Cassell, 2006 (ISBN 978-0-304-36826-6)
* (en) Hang, Xing. Encyclopedia of National Anthems. Lanham : Scarecrow Press, 2003 (ISBN 978-0-8108-4847-4)
* (en) Hrytsak, Yaroslav. On Sails and Gales, and Ships Driving in Various Directions: Post-Soviet Ukraine as a Test Case for the Meso-Area Concept. In : Matsuzato, Kimitaka, Emerging Meso-areas in the Former Socialist Countries: histories revised or improvised?. Sapporo : Hokkaido University, 2005, pp. 57-58 (ISBN 978-4-938637-35-4)
* (en) Kubijovyč, Volodymyr. Ukraine: A Concise Encyclopedia, levrenn 2. Toronto : University of Toronto Press, 1969 (ISBN 978-0-8020-3261-4)
* (en) Magocsi, Paul Robert. A History of Ukraine – The Land and Its Peoples, p. 401. Toronto : University of Toronto Press, 2010 (ISBN 978-1-4426-4085-6)
* (en) Struk, Danylo Husar. Verbytskyi, Mykhailo. In : Encyclopedia of Ukraine', levrenn 5, p. 581. Toronto : University of Toronto Press, 1993 (ISBN 978-0-8020-3010-8)

## Gwelet ivez

* Roll ar c'hanoù broadel

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Sonerezh skrivet ha sonet @ IMSLP. Kavet : 03 Meu 24.

## Notennoù

* ↑ (uk) Про Державний гімн України | від 15.01.1992 № 2042-XII. Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ (uk) Про Державний Гімн України | від 06.03.2003 № 602-IV. Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ Bristow, 2006, p. 570.
* ↑ (en) Hrytsak, 2005, pp. 57-58
* 1 2 (en) 'Pavlo Platonovich Chubynsky – National Technical University of Ukraine. Kavet : 05 Meu 34.
* ↑ Struk, 1993, p. 581.
* ↑ Magocsi, 2010, p. 401.
* ↑ (uk) Маловідомі сторінки із життя Михайла Зазуляка "Pajennoù nebeut anavet eus buhez Mykhailo Zazuliak" @ MICT Online. Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ (uk) У Інтернеті набирає популярність аудіозапис гімну України 1916 року "Un enrolladenn eus kan broadel Ukraina e 1916 zo o c'hounit brud war an Internet". Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ Hang, 2003, p. 645.
* ↑ Kubijovyč, 1969, p. 37.
* ↑ (uk) Карпатська Україна "Ukraina ar C'harpatoù" (1939) @ YouTube. Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ (en) Kulyk, Volodymyr (2016). National Identity in Ukraine: Impact of Euromaidan and the War. In : 'Europe-Asia Studies Levrenn 68, niv. 4, pp. 588-608. Kavet : 03 Meu 24.
* ↑ (en) 'Video of the Day: orchestras across Europe perform Ukrainian anthem @ Gramophone. Kavet : 03 Meu 24.