OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 22 Gouere

← Gouere → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1298 : Emgann Falkirk (1298) : ar Roue saoz Edouarzh Iañ (Bro-Saoz) trec'h war Skosiz emsavet ha William Wallace en o fenn.
* 1489 : sinet eo feur-emglev Frankfurt am Main etre Charlez VIII ha Masimilian Iañ an Impalaeriezh Santel.
* 1950 : krouet Poellgor liammañ interestoù Breizh (C.L.I.B. e galleg).
* 2011 : bet roet Kolier an Erminig da Jozeb ar Bihan, Andrea ar Gouilh (mamm Nolwenn Korbell), Yann Choucq, hag Andrev Pochon, e Kemper.
* 2011 : Anders Behring Breivik a lazh 77 den en Oslo, e Norvegia.

## Sportoù

* 1906 : 10vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Bourdel (Gironde) ha Naoned ; trec'h eo Louis Trousselier.
* 1912 : 12vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Ar Roc'hell (Charente-Maritime) ha Brest ; trec'h eo Louis Heusghem.
* 1924 : Edmond Décottignies, pouezembleustrer gall, a ya da gampion olimpek e Pariz.
* 1933 : loc'hañ a ra 22$^l$ hag 2$^l$ diwezhañ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Roazhon war-du Caen (Calvados).
* 1979 : aet Tro Bro-C'hall gant ar reder breizhat Bernard Hinault.
* 2012 : aet Tro Bro-C'hall gant Bradley Wiggins ; ar wech kentañ eo d'ur reder saoz bezañ trec'h er redadeg-mañ.

## Ganedigezhioù

* 1893 : Germaine Kerjean, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
* 1899 : Domingo Tejera, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1916 : Marcel Cerdan (Ar bombezer marokan e lesanv), kampion boks gall.
* 1947 : Don Henley, kaner-sonaozer ha soner taboulin stadunanat, unan eus pevar c'hrouer ar strollad Eagles.

## Marvioù

* Xavier Bichat.
* 1802 : Marie François Xavier Bichat, bevoniour gall.
* 1813 : George Shaw, louzawour ha loenoniour saoz.
* 1870 : Josef Strauss, sonaozer aostrian.
* 1979 : Sándor Kocsis, melldroader etrebroadel hungarian.
# 22 Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1283 : harzet eo ar priñs kembreat Dafydd ap Gruffudd gant soudarded saoz Edouarzh Iañ.
* 1402 : en Emgann Bryn Glas eo trec'h Owain Glyndŵr war ar Saozon.
* 1633 : gant lez-enklask an Iliz, e Roma, eo rediet Galileo Galilei da zisteurel e gredenn emañ an Heol, ha n’eo ket an Douar, a zo e-kreiz an Hollved.
* 1675 : gant Charlez II Bro-Saoz eo savet Arsellva roueel Greenwich.
* 1812 : aloubet eo Rusia gant armeoù Napoleon.
* 1919 : banniel an Inizi Faero a zo savet evit ar wech kentañ gant ur studier faeroat e kêriadenn Fámjin.
* 1921 : digoradur Parlamant Norzhiwerzhon e Béal Feirste.
* 1940 :
** sinet an harz-brezel etre Frañs hag Alamagn e Rethondes.
** erruout a ra Frañsez Debauvais e Roazhon, o tistreiñ eus Alamagn.
* 1941 : aloubet an URSS gant lu Alamagn.
* 1944 : fuzuilhet 6 harzer e Sant-Visant-an-Oud.
* 1976 : kondaonet eo Edmond Simeoni da 5 bloavezh toull-bac’h da-heul afer Aleria.
* 1978 : Charon, brasañ loarenn Ploudon, a zo dizoloet.

## Sportoù

* 1928 : loc'hañ a ra 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Gwened war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde) (a-benn d'an eur).
* 1964 : loc'hañ a ra 1añ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Roazhon war-du Lisieux (Calvados).

## Ganedigezhioù

* 1757 : George Vancouver, ergerzher saoz.
* 1767 : Wilhelm von Humboldt, prederour ha politikour alaman.
* 1775 : Camillo Ranzani, lean ha naturour italian.
* 1805 : Giuseppe Mazzini, brogarour ha politikour italian.
* 1837 : Paul Charles Morphy, meurc'hoarier echedoù eus SUA.
* 1884 : Giovanni Martinolich, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 1885 : Milan Vidmar, ijinour ha mestr meur echedoù yougoslaviat a Slovenia.
* 1898 : Erich Maria Remarque, skrivagner alamanek.
* 1908 : Pablo Dorado, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1930 : Zavier Grall, skrivagner breizhat.
* 1945 : Miko Mission, kaner italian.

## Marvioù

* 1429 : Ghiyath al-Kashi, steredoniour ha matematikour pers.
* 1874 : Howard Staunton, mestrc'hoarier ha kazetennour echedoù saoz.
* 1931 : Armand Fallières, Prezidant ar Republik C'hall adalek 1906 betek 1913.
* 1974 : Darius Milhaud, aozour sonerezh klasel gall.
* 1987 : Fred Astaire, aktour ha dañser amerikan.
* 2018 : Geoffrey Oryema, kaner eus Ouganda.
* 2022 : Yves Coppens, antropologour gall
# 230

983 Ab Urbe Condita = 230 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Severus Alexander (13.03.222 / 18.03.235)
* Koñsuled ː Lucius Virius Agricola & Sextius Catius Clementinus Priscillianus
* Severus Alexander a zistag Tesalia diouzh Makedonia.

### Reter krenn

* Ardashir Iañ eus Persia a aloub proviñs roman Mezopotamia. Severus Alexander a ya davet ar reter evit brezeliñ a-enep d'ar bersed.

### Azia
## Relijionoù

* Pab Urban Iañ (220 / 230). 21 Gouere: Pontianus (230 / 235).
* Pab-enep ː Hippolit (217 / 235)

## Ganedigezhioù 230

* Zenobia, rouanez Palmyra
* Marcus Aurelius Carus (Impalaer roman da zont)

## Marvioù 230

* Urban I
* Dio Cassius (war bouez nebeut)

## Daveoù. Notennoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 22 Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1485 : krouidigezh Parlamant Breizh gant Frañsez II, dug Breizh.
* 1792 : kentañ devezh ar C'hentañ Republik c'hall, ha kentañ devezh an deiziadur republikan gall (primidi Vendémiaire ar bloaz I).
* 1888 : niverenn gentañ an National Geographic Magazine zo embannet.
* 1894 : Kengor Luskad al labourerien ha krouidigezh Kuzul broadel al labourerien e Naoned.
* 1934 : tarzhadenn ha tan e mengleuz glaou Gresffordd e biz Kembre : 266 a vicherourien zo lazhet.
* 1960 : dizalc'hiezh Mali.
* 1980 : deroù ar brezel etre Iran hag Irak.
* 1980 : sevel a reer ar sindikad Solidarność e Polonia.
* 2000 : David Douillet, judoka gall, kampion olimpek e Sydney (Aostralia).
* 2007 : Kolier an Erminig roet da Job an Irien, Rhisiart Hincks, Frañsez ar C'hemener ha Martial Pezenneg, e Sant-Brieg.
* 2010 : gant Parlamant Katalonia eo aprouet al lezenn a ra eus an okitaneg ur yezh kenofisiel e Katalonia hag ar yezh voas e Traoñienn Aran.

## Ganedigezhioù

* 1741 : Peter Simon Pallas, loenoniour ha louzawour alaman.
* 1791 : Michael Faraday, fizikour saoz.
* 1902 : Christian Stengel, filmaozer, produour ha saver senario gall.
* 1953 : Ségolène Royal, politikourez c'hall.
* 1958 : Andrea Bocelli, kaner italian.
* 1976 : Ronaldo, melldroader etrebroadel brazilian.

## Marvioù

* Frederick Soddy (1921).
* 1890 : Auguste Mayer, livour breizhat.
* 1457 : Per II, dug Breizh (1450-1457).
* 1872 : Vladimir Dal, geriadurour rusianek.
* 1914 : Alain-Fournier, skrivagner gall, oberour Le Grand Meaulnes.
* 1921 : Aogust-Mari Dubourg, kardinal gall, arc'heskob Dol, Roazhon ha Sant-Maloù.
* 1932 : Outram Bangs, loenoniour stadunanat.
* 1956 : Frederick Soddy, skingimiour saoz, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1921.
* 1978 : Jean Guéhenno, kazetenner ha skrivagner gall.
* 1994 : Edward Shackleton, beajour saoz.
* 2006 : Loís Combas, beleg, skrivagner ha geriadurour okitanek.
* 2009 : Romanas Arlauskas, mestrc'hoarier echedoù lituanian.

## Lidoù

* Sant kristen an deiz : Sant Emeran
* Iliz katolik roman
** Sant Maoris, merzher suis († 305)
** Sant Kado, abad ha merzher kembreat († 6vet kantved)
** Sant Urvan, penitiour
* Deiz an dizalc'hiezh e Bulgaria
* Deiz an dizalc'hiezh e Mali
# 22 Kerzu

← Kerzu → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1789 : un dekred a grou pemp departamant e Breizh (Aodoù-an-Norzh, Il-ha-Gwilen, Liger-Izel, Mor-Bihan ha Penn-ar-Bed).
* 1894 : kondaonet eo Alfred Dreyfus evit trubardiezh.
* 1989 : roet lamm da Nicolae Ceauşescu, penn Roumania.
* 2001 : aet Hamid Karzai da brezidant Afghanistan.

## Ganedigezhioù

* Jean racine
* 1639 : Jean Racine, dramaour gall.
* 1740 : Claude Le Coz, eskob Roazhon e 1791 hervez al lezenn evit keodediñ ar gloer.
* 1815 : Marmaduke Wyvill, politikour ha mestrc'hoarier echedoù saoz.
* 1949 : Robin ha Maurice Gibb, kanerien-sonaozerien vreizhveuriat, daou eus an tri breur o devoa krouet ar strollad Bee Gees.

## Marvioù

* 69 : Vitellius, impalaer roman.
* 1641 : Maximilien de Béthune, dug Sully.
* 1915 : Daniel Giraud Elliot, evnoniour stadunanat.
* 1968 : Antonio Sacconi, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 1989 : Samuel Beckett, skrivagner iwerzhonat, tapet Priz Nobel al Lennegezh gantañ e 1969.
* 1991 : Hans Edmund Wolters, evnoniour alaman.
* 2001 : Jacques Mayol, splujer war apne gall.
* 2007 : Julien Gracq, skrivagner gall.
* 2008 : Lansana Conté, eil prezidant Ginea (1984-2008).
* 2014 : Joe Cocker, kaner blues saoz.

## Lidoù

* Iliz katolik roman:
** santez Eved, c'hoar da sant Deved, enoret en Eskevien hag e Gwaien (VI$^{vet}$ kantved);
** santez Franseza-Zavier Kabrini, leanez Misionerezed ar Galon sakr, patronez an enbroidi (✝ 1917).
# 22 Mae

← Mae → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1794 : dibennet eo ar 26 melestrour eus Penn-ar-Bed e Brest.
* 1936 : krouet eo ar gompagnunezh Aer Lingus gant gouarnamant Republik Iwerzhon.
* 1972 : cheñch a ra anv Selan da Sri Lanka, ha degemer ur vonreizh nevez.
* 1990 : Norzhyemen ha Suyemen a ya d’ober, a-gevret, Republik Yemen.
* 1992 : degemeret eo Kroatia en Aozadur ar Broadoù Unanet.

## Ganedigezhioù

* 1724 : Marc-Joseph Marion du Fresne, ergerzher ha moraer breizhat.
* 1798 : Aleksandr MacDonnell, mestrc'hoarier echedoù iwerzhonat.
* 1808 : Gérard de Nerval, skrivagner gallek.
* 1813 : Richard Wagner, sonaozer alaman.
* 1859 : Sir Arthur Conan Doyle, skrivagner skosat hag ijiner Sherlock Holmes.
* 1879 : Jean Cras, ofiser a vor ha sonaozour.
* 1907 : Hergé, aozer bannoù-treset eus Belgia, krouer Tintin.
* 1924 : Charles Aznavour, kaner-sonaozer gallek.
* 1932 : Tavo Burat, skrivagner eus Piemont.
* 1946 : George Best, c'hoarier mell-droad eus Hanternoz Iwerzhon.
* 1949 : Ieuan Wyn Jones, politiker kembreat.
* 1979 : Tihomir Atanasov Dovramadjiev, mestrc'hoarier echedoù hag echedoù-bokser bulgar.

## Marvioù

* 337 : Kustentin Veur, impalaer roman.
* 1873 : Alessandro Manzoni, skrivagner italianek.
* 1885 : Victor Hugo, skrivagner gallek.
* 1887 : Honoré Jacquinot, evnoniour, louzawour ha loenoniour gall.
* 1932 : Isabella Augusta Gregory (Lady Gregory), skrivagnerez eus Iwerzhon.
* 1953 : Loeiz Herrieu, skrivagner brezhonek.
* 1967 : Langston Hughes, barzh, danevellour ha dramaour amerikan.
* 1981 : Roger Legris, aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
* 2020 : Albert Memmi, skrivagner gallek.

## Lidoù

* Devezh ar vevdiseurtelezh er bed.
# 22 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |
Sant an deiz : Sant Morvan

## Darvoudoù

* 1870 : embannet eo gant Léon Gambetta an dekred o fiziout penn Nerzhioù Breizh (Arme Breizh) er c'hont Émile de Kératry.
* 1938 : kentañ luc'heiladenn biskoazh graet gant an ijinour stadunanat Chester Carlson.
* 1941 : lazhadeg seizh gouestlad warn-ugent e Kastell-Briant ha c'hwezek all e Naoned gant an Alamaned.
* 1956 : lakaet harz war Ahmed Ben Bella.
* 2009 : embannet eo an dekred a ro o anvadur orin kontrollet (AOK) da ognon Rosko.

## Ganedigezhioù

* 1729 : Johann Reinhold Forster, pastor kalvinat ha naturour alaman.
* 1811 : Franz Liszt, sonaozer ha pianoour aostrian-hungarian.
* 1913 : Bảo Đại, Impalaer diwezhañ Viêt Nam.
* 1921 : Georges Brassens, barzh ha kaner gall.
* 1929 : Lev Yachin, melldroader etrebroadel soviedat.
* 1943 : Catherine Deneuve, aktourez c'hall.
* 1952 : Jeff Goldblum, dremmour stadunanat.

## Marvioù

* 741 : Karl Martel, dug Aostrazia, ha maer ar palez.
* 1383 : Fernando Iañ, roue Portugal hag Algarve.
* 1882 : János Arany, barzh hungarek.
* 1895 : Daniel Owen, romantour kembraek.
* 1906 : Paul Cézanne, livour gall.
* 1973 : Pablo Casals, muzisian spagnol.
* 1987 : Lino Ventura, aktour italian.
* 1990 : Louis Althusser, prederour gall.

## Lidoù

* Iliz katolik roman
** Sant Fulup, eskob Heraklea, Hermez, diagon ha Sever, beleg, an tri anezho merzherien (303)
** Sant Maelvon, eskob kentañ Rouen, ganet e Kêrdiz (Kembre) abostol Bro-ar-Galeted (Caux) (314)
** Sant Benead Merzhereg, penitiour eus Gres deuet da Verzhereg e Bro Redon (8vet kantved)
** Sant Moderan (mesket gant sant Moran), eskob Roazhon (enoret e Parma en Italia) (8vet kantved)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Guy Môquet en o zouez.
# 22 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 871 : Æthelred Wessex zo trec'het gant an Daned en Emgann Merton.
* 1881 : evit ar wech kentañ e c'hall ar merc'hed votiñ da zilenn tud e kambr izelañ an Tynwald, parlamant Enez Vanav.
* 1895 : diskouezet o fiñvskeudennoù kentañ gant an daou vreur Auguste ha Louis Lumière.
* 1939 : aloubet eo kêr lituanat Memel gant Alamagn.
* 1945 : savet eo ar C'hevre Arab e Kaero, en Egipt.
* 1963 : embannadur Please Please Me e Breizh-Veur, kentañ albom gant ar strollad The Beatles.
* 1968 : dalc'hidigezh tour melestradurel skol-veur Nanterre.
* 2006 : harz-an-tan gant ar strollad ETA en Euskadi
* 2016 : gwall-daol gant islamourien en aerborzh Brusel hag e metro ar gêr-se : 32 zen zo lazhet ha 316 gloazet.
* 2020 : kren-douar kreñv e Zagreb, e Kroatia.

## Ganedigezhioù

* 1459 : Maximilian Iañ, impalaer an Impalaeriezh Santel German, gwaz da Anna Vreizh.
* 1599 : Antoon van Dyck, livour flandrezat.
* 1797 : Wilhelm Iañ, roue Prusia hag impalaer Alamagn.
* 1817 : Bahá'u'lláh, profed ar Feiz Bahá'í.
* 1846 : Randolph Caldecott, arzour saoz.
* 1887 : Chico Marx, aktour stadunanat.
* 1905 : Ángel Melogno, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1907 : Roger Blin, aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) ha leurenner gall.
* 1933 : Michel Hidalgo, melldroader gall.
* 1941 : Bruno Ganz, aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) suis.
* 1950 : Goran Bregović, soner ha sonaozer eus Bosnia.
* 1972 : Josilin Gourvenneg, melldroader ha gourdoner breizhat.
* 1978 : Arnaud Le Lan, melldroader breizhat.

## Marvioù

* 880 : Karloman Bavaria, roue frank.
* 1418 : Nicolas Flamel, alkimiour gall.
* 1687 : Jean-Baptiste Lully, sonaozer.
* 1832 : Johann Wolfgang von Goethe, barzh, dramaour ha romantour alamanek aet da den-stad alaman.
* 1852 : Alexandre Louis du Crest de Villeneuve, ofiser a vor.
* 1910 : Yann ar Fusteg, kentañ Drouiz-Meur Goursez Vreizh.
* 1950 : Emmanuel Mounier, prederour gall.
* 1960 : Jose Antonio Agirre, prezidant ar gouarnamant euskarat en harlu.
* 2004 : Ahmed Yasin, stourmer palestinat, e penn ar strollad Hamas, lazhet gant soudarded eus Israel.

## Lidoù ha Darvoudoù

* Devezh an Dour er bed
# 23

Diwar-benn bloaz 23 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -23, gwelet ar bajenn : | -23 |
| Evit an niver 23, gwelet ar bajenn : | 23 (niver) |
776 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr-Roma) / 0023 goude Krist

### Skiantoù an den
## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14 (>16.03.37)
* Koñsuled : C(aius) Asinius Pollio & C(aius) Antistius Vetus
* Neron Kaezar, ha Drusus Kaezar, mab Germanicus, a zo dizkouezet d'ar Sened gant Tiber.
* Lakaat a ra Sejan da ampoezoniñ Drusus Yaouank, advab Tiber. Bodet eo ar gward pretorian gantañ en ur c'hazarn hepken e Roma. Aonik eo ar gouarnamant rak iriennoù a bep seurt e gwir pe e gaou. Embannet e vez lezennoù dispis da wareziñ ar galloud o kreñvaat evel-se enkrez an diraniezh. E vad a ra Sejan eus an aergelc'h-se a-benn kreñvaat e c'halloud. Kregiñ a ra da vezañ mestr war ar Sened ha war Tiber. Ur wech kollet e vab gantañ e tilez Tiber traoù an Impalaeriezh evit en em reiñ d'ar plijadurioù.
** Dalc'het eo gward an Impalaerien roman er-maez eus kêr, er fabourzioù.
* Ren Ptolemaios, roue Mauretania (fin e 40).

## Breizh (-Veur)

* Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)

### Sina

* Adsavet eo perc'henniezh prevez an douar.
* Sevel a ra an Impalaer Liu Xuan, anezhañ un diskennad eus an dierniezh impalaerel Han war an tron. E penn an emsaverien a-enep da dierniezh Xin Wang Mang e oa.
* Drouklazhet eo an Impalaer skaper Wang Mang.

### Teknikoù ha skiantoù da dalvezout

* Embann a ra an douaroniour gresian Strabon Douaroniezh, ul labour a zispleg ar bed anavezet gant ar Romaned hag ar C'hresianed kozh da vare an Impalaer Aogust. Al levr nemetañ eus e seurt zo deuet betek ennomp eus mare an Henamzer ez eo.

### Buhez pemdez ha dudi
## Ganedigezhioù 23

* Plinius an Henañ, skrivagner skiantour ha naturour Henroma, bet ganet e Como (aozer an "Istor Naturel", hag eontr Plinius ar Yaouankañ).

## Marvioù 23

* Drusus Julius Caesar, mab an Impalaer Tiberius Claudius Nero Caesar, ampoezonet.
* 6 Here : Wang Mang, Impalaer Sina eus an dierniezh Xin, bet skrapet ar galloud gantañ digant an dierniezh Han.
* Juba II, roue Mauretania.

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 23
# Alcolea (Almería)

Alcolea a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Alcolea

Alcolea zo anv spagnolek meur a lec'h. Dont a ra an anv eus ar ger arabek al-qulay`a, berrstumm da al-qal`a (Alcalá), hag a dalv kement ha "kreñvlec'h".

## Kumunioù

* Alcolea (Almería), e Proviñs Almería
* Alcolea de Calatrava, e Proviñs Ciudad Real
* Alcolea de Cinca, e Proviñs Huesca
* Alcolea de Tajo, e Proviñs Toledo
* Alcolea del Pinar, e Proviñs Guadalajara
* Alcolea del Río, e Proviñs Sevilla
* Alcolea de las Peñas, e Proviñs Guadalajara
* Villanueva de Alcolea, anv spagnolek Vilanova d'Alcolea, e Kumuniezh València

## Lec'hioù all

* Alcolea (Córdoba), karter e kêr Córdoba
* Alcolea de Torote pe Alcolea de las Amargas, kêriadenn dilezet e Proviñs Guadalajara , hanterhent etre Galápagos ha Torrejón del Rey, e kember ar gwazhioù Torote hag Albatajar

## Istor

* Emgann Alcolea (1808)
* Emgann Alcolea (1868)
# Alcolea de Calatrava

Alcolea de Calatrava zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
# Alcolea de Cinca

Alcolea de Cinca zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Alcolea de Tajo

Alcolea de Tajo zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Alcolea de las Peñas

Alcolea de las Peñas zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Alcobaça (Portugal)

Alcobaça zo ur gêr hag ur gumun eus Portugal, en isrannvro Oeste e distrig Leiria.
Treuzet eo kêr gant ar stêr Alcoa, eienet 7 km anezhi, ha kemberiñ a ra gant ar stêr Baça. Tost d'an aber, er c'hreisteiz da Nazaré, eo anvet Rio Alcobaça.
* Alcobaça

## Pennad kar

* Listenn kêrioù Portugal
# Alcocer

Alcocer zo ur gumun e proviñs Guadalajara, en Kastilha-La Mancha.
# Alcocero de Mola

Alcocero de Mola zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Alcobendas

Alcobendas zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Algarrobo

Algarrobo zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.
Arc'hantina
Chile
Kolombia
Perou
Spagn
# Algeciras

Algeciras (distaget [alxeˈθiɾas] e spagnoleg) zo ur gêr vras hag ur porzh-mor e Proviñs Cádiz, en Andalouzia, e kreisteiz Spagn. Pouezusañ porzh Spagn eo Algeciras hag unan eus pouezusañ porzhioù Europa, goude Rotterdam, Hamburg, Antwerpen ha Bremen.
Tost eo Algeciras da veg kreisteisañ Spagn, en hanternoz da strizh-mor Jibraltar, hag a-dal da gêr Jibraltar. E 2021 e oa 122 982 a dud o vevañ e kêr. En tolpad-kêrioù, m'emañ ivez kumunioù Los Barrios, La Línea de la Concepción, Castellar de la Frontera, Jimena de la Frontera, San Roque ha Tarifa ez eus 263 739 a dud.

## An anv

Dont a ra an anv Algeciras eus an anv arabek a voe roet d'ar gêr pa voe aloubet ledenez Iberia gant ar Vuzulmaned : الجزيرة الخضراء al-jazīra al-khadrā, "an Enezenn C'hlas".

## Istor

* Rouantelezh Algeciras
* Rouantelezh Algeciras ha Ronda
* Emgann Algeciras: anv meur a emgann

## Tud brudet

* Pomponius Mela, douaroniour hag istorour roman
* Almansor, penn Kalifiezh Córdoba
* Adolfo Sánchez Vázquez, prederour ha skrivagner
* Paco de Lucía, gitarour flamenco

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) www.algeciras.es
# Alghero

Alghero (italianeg; L'Alguer e katalaneg, S'Alighéra e sardeg ha L'Aliera e sassareg) a zo ur gêr eus Sardigna, enni 42 000 annezad, lec'hiet e proviñs Sassari, e gwalarn an enez.

## Yezh

Un enezenn eo ar gêr e-keñver ar yezh: 60 % eus an annezidi a gomz c'hoazh un doare katalaneg kozh, levezonet gant an italianeg, an algereg. Anavezet eo evel yezh vinorel, ha kelennet e vez er skolioù hag implijet ez-ofisiel gant ar velestradurezh, koulz hag en anvioù-lec'h: divyezhek eo ar panelloù.

## Tud

* Franca Masu: kaner
* Antoni Lofrasso: (1521-1595) barzh
* Giuseppe Manno: (1786-1868) prezidant Sened Rouantelezh Sardigna ha Rouantelezh Italia
* Pino Piras: (1941-1989) kaner
* Franco Restaino: (1938) prederour
* Àngel Ceràvola: kaner
* Antonel·lo Colledanchise: kaner
* Pasqual Gal·lo: kaner
* Joan Palomba: skolaer, difenner ar yezh
* Antoni Ciuffo: barzh
* Enzo Favata: soner jazz
* Maria Aurora Salvagno: atletourez
* Rafael Caria: (1941-2008) skolaer, difenner ar yezh
# Algar de Palancia

Algar de Palància (anv katalanek ofisiel), pe Algar de Palancia (en spagnoleg) zo ur gumun eus proviñs Valencia, e Kumuniezh Valencia, e Spagn. E komark Campo de Morvedre emañ. E 2022 e oa 498 a dud enni.
# Algarve

An Algarve zo ur rannvro hag ur broviñs kozh e kreisteiz Portugal. Klotañ a ra gant Distrig Faro, dezhi ur gorread a 5 412 km² ha 451 005 a annezidi hervez niveradeg 2011, da lavarout eo 4,27% eus poblañs Portugal. Faro eo ar gêr vrasañ. Gwechall e oa a bouez ar beskerezh hag al labour-douar, hiriv eo an touristerezh.

## Gerdarzh

Dont a ra an anv Algarve eus an anv arabek الغرب (al-gharb, ar gornaoueg), da lavarout eo Gharb al-Ândalus (Kornaoueg Andalouzia), an anv a oa bet roet da Algarve hag Alentejo izelañ en amzer ar Vuzulmaned.
En XIII$^{vet}$ kantved ne oa Gharb al-Ândalus nemet un tamm douar er c'hreisteiz da rouantelezh Portugal, ha Silves e gêr-benn. An anv al-Gharb, deuet da vout Algarve e portugaleg, ne voe roet ken nemet d'an diwezhañ tachenn dindan an Arabed.
# Algatocín

Algatocín zo ur gumun eus Spagn e proviñs Málaga.
# Algarrobo (Málaga)

Algarrobo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga war lez aod ar Mor Kreizdouar , anvet eno Costa del Sol. Er gumun end-eeun e teu ar Río Algarrobo da aberiñ .
# Algemeen Dagblad

Algemeen Dagblad (nederlandeg a dalvez pemdezieg hollek, alies berraet en AD) a zo ur pemdezieg izelvroat bet krouet e Rotterdam e 1946. 404 461 skouerenn a veze gwerzhet bemdez e 2009. E Marten Meesweg 35, 3068 AV e Rotterdam emañ sez ar gazetenn, ha perc'hennet eo gant AD NieuwsMedia, un embregerezh embann boutin da Wegener ha da PCM Uitgevers. E miz Gwengolo 2005 e voe kendeuzet AG gant meur a gazetenn rannvroel az eas da netra. Hiziv an deiz e kaver er rannvrioù pe kêrioù-se stagadennoù rannvroel en AG. Div anezho : AD Haagsche Courant (rannvro Den Haag) hag AD Rotterdams Dagblad (rannvro Rotterdam) a vez embannet div wech bedmez, diouzh ar mintin ha diouzh an noz.
* Rotterdams Dagblad -> AD Rotterdams Dagblad
* Goudsche Courant -> AD Groene Hart
* Rijn & Gouwe -> AD Groene Hart
* Haagsche Courant -> AD Haagsche Courant
* Utrechts Nieuwsblad -> AD Utrechts Nieuwsblad
* Amersfoortsche Courant -> AD Amersfoortsche Courant
* De Dordtenaar -> AD De Dordtenaar
* Dagblad Rivierenland -> AD Rivierenland

## Notenn

* ↑ Opvraagmodule, op de website van HOI, 20 a viz Kerzu 2009

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Algemeen Dagblad
# 623

Diwar-benn ar bloavezh 623 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 623

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 623