OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lanvaelvon

Lanvaelvon :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Mervon |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-M'Hervon |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Menezalban |
| Kod kumun | 35301 |
| Kod post | 35360 |
| Maer Amzer gefridi | Fabien Briche 2014-2018 |
| Etrekumuniezh | KK Sant-Meven Menezalban |
| Bro velestradurel | Bro Breselien |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 583 ann. (2016) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 45″ Norzh 2° 03′ 27″ Kornôg / 48.2292, -2.0575 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 89 m bihanañ 71 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 2,46 km² |
| Lanvaelvon ||
| kemmañ |
Lanvaelvon a oa ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas trizek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,07% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e oa bet gant Menezalban d'ar 1añ a viz Genver 2019.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolikSant Mervon.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1919) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Pennad kar

* Menezalban.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Arrêté n° 2018-24061 portant création de la commune nouvelle de "Montauban-de-Bretagne" à compter du 1er janvier 2019.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lanvaodez

Lanvaodez :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lanmodez |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Landreger |
| Kod kumun | 22111 |
| Kod post | 22610 |
| Maer Amzer gefridi | Lydie Domancich 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | http://www.lanmodez.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 402 ann. (2020) |
| Stankter | 97 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 50′ 31″ Norzh 3° 06′ 16″ Kornôg / 48.8419444444, -3.10444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 0 m — brasañ 53 m |
| Gorread | 4,15 km² |
| Lanvaodez ||
| kemmañ |
Lanvaodez a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Porzh-Gwion.
* War lez an Trev emañ Lanvaodez.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c’hwezek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,76% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe tri den gant an Alamaned d'an 3 a viz Eost 1944.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur gward republikan eus ar gumun d’an 13 a viz Genver 1948 e Badie e Kochinsina er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An alez-toet.
* Ar velin.
* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* Ar monumant.
* Alez-toet.
* Milin Kêr Annio.
* Iliz katolik Sant Maodez.
* Chapel Itron-Varia Keloù Mat.
* Monumant ar re varv e kreiz ar vourc'h, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant an dud bet lazhet e miz Eost 1944, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Cillart Aotrounez Villeneuve, Coatarsant, Lezerec | En gul e gorn-hemolc'h en argant, lêrennet heñvel ouzh lammell |

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Lanvaodez war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lanvealgon

Lanvealgon :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Laméaugon |
| Anv gallek (ofisiel) | La Méaugon |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg (Goueloù) |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Ploufragan |
| Kod kumun | 22144 |
| Kod post | 22440 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Marc Labbé 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 331 ann. (2020) |
| Stankter | 196 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 58″ Norzh 2° 50′ 14″ Kornôg / 48.4994444444, -2.83722222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 150 m bihanañ 39 m — brasañ 155 m |
| Gorread | 6,78 km² |
| Lanvealgon ||
| kemmañ |
Lanvealgon zo ur gumun e Breizh, e Bro-Oueloù hag e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Ar stêr Goued a dreuz Lanvealgon.
* Ar stêr Goued.
* An dreuzell dreist ar stêr.

## Dezougen

* War al linenn hent-houarn Brest Roazhon emañ Lanvealgon.
* An ti-gar.
* Ar meurbont dreist ar Goued etre Lanvealgon ha Ploufragan.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 25 gwaz a varvas abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,34 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; 1 anezhe a yeas diwar wel d’an 22 a viz Eost 1914 e Rossignol e Belgia, soudard er 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel e oa.

#### Eil Brezel-bed

* 4 den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* 2 soudard a varvas.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik Sant Mealgon.
* Ar c'halvar.
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz katolik.
* Ur blakenn e koun ar re varv (1914-1918) zo en iliz.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr
* (br) Lanvealgon war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Luc’hskeudenn.
# Lanvelor

Lanvelor :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Lamalórr |
| Anv gallek (ofisiel) | La Malhoure |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Lambal |
| Kod kumun | 22140 |
| Kod post | 22640 |
| Maer Amzer gefridi | Valérie Morfouasse 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lambal Douar ha Mor |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | https://www.lamballe-terre-mer.bzh/accueil/institution/le-territoire/les-38-communes/la-malhoure |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 611 ann. (2020) |
| Stankter | 122 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 23′ 52″ Norzh 2° 29′ 36″ Kornôg / 48.3977777778, -2.49333333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 120 m bihanañ 77 m — brasañ 141 m |
| Gorread | 5,02 km² |
| Lanvelor ||
| kemmañ |
Ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor eo Lanvelor.

## Anv
#### Stummoù skrivet

* Régis de Saint-Jouan (1990) : La Malour, 1427; la Mallour, 1607; la Malhoure, 1738".
* J-Y Le Moing (1990) : Lamallor, 1237.
* Bernard Tanguy (1992) : Lamallor, 1237; Lamalor, 1242; La Mallour, (?); La Malour, 1427; La Mallour, 1607; La Malhoure, 1738.
* Erwan Vallerie (1995) : Lamallor, 1237; Lamalor, 1242; La Mallour, 1516; La Malour, 1630.

#### Gerdarzh

Lann, heuliet gant un anv sant ː Melor pe Meloir

## Ardamezioù

En gul e levran tremenant, gwakoliet, skoret gant ur vrizhenn ginerminig hebiaet gant div dañvouezhenn segal pleget ha liammet ouzh beg

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 10 gwaz abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 2,91 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* An iliz katolik.
* Ar groaz.
* Kastell ar Roc'h.
* An iliz katolik ha kroaz ar vered.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Baudré Aotrounez la Touche | En argant e femp c'hanochenn en sabel lammellet |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lanv du ar Sea Valiant

E miz Meurzh 1979 ec'h ehanas al lest Sea Valiant e Bae Douarnenez evit bezañ kempennet. E-kerzh al labourioù e voe toullet unan eus oglennoù an treslosk, ha d'ar 1añ a viz Ebrel ec'hes eas 30 tonenn fioul poulzañ da saotrañ ar mor

## Gwelet ivez

* Listenn al lanvioù du pennañ

## Notennoù

* ↑ (fr) Bretagne Prospective dre Facebook.
# Lanv kimiek ar Brea

D'an 22 a viz Genver 1988 e kollas ar Brea, ul lestr panamean, ur 700 bennak a tonelladoù sulfur sodiom (Na$_2$S) hag aketon (C$_3$H$_6$O) p'edo a-vaez da Eusa. Kavet e voent war-lerc'h tamm-ha-tamm war aodoù Breizh.

## Liammoù diavaez

* (fr), (en) Brea - Cedre

## Gwelet ivez

* Listenn al lanvioù du pennañ
# La Primavera

La Primavera (An Nevezamzer) zo ul livadur bras graet gant Sandro Botticelli war-dro 1482, unan eus pennoberennoù an Azginivelezh italian, hag a c'haller gwelout e Mirdi an Ofisoù e Firenze.

## Istor

Dont a ra an anv eus ar renabl graet gant Giorgio Vasari en 1550 : dezhañ ne c'halle bezañ nemet lid donedigezh an nevezamzer. E 1551 e skrivas en doa kavet an daolenn ouzh moger sal ur genkiz e Castello, e-kichen ar villa de Petraia, perc'hennet gant ur pinvidig, eus an tiegezh Medici. Ouzh ar voger a-dal dezhi e oa ul livadur all: Ganedigezh Gwener.
E 1477 e oa bet prenet ar genkiz gant Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici, a oa kenderv da Lorenzo il Magnifico.
E-pad ma oa dalc'het ar vro gant an Alamaned e 1944 e voe kuzhet an daolenn e Castello di Montegufoni ha daskoret e voe d'an Uffizi goude an Eil brezel-bed.

## An daolenn

* Gwener, doueez ar garantez, an hini zo e-kreiz an daolenn, un tamm en a-dreñv.
* A-us dezhi emañ Kupidon o vukañ e saezh war ar C'harited (an Teir Fulenn), a zo o tañsal ur seurt dañs rount an doueezed.
* Fulenn an tu dehoù a denn da Caterina Sforza, bet poltredet ivez gant Botticelli en daolenn Catherine of Alexandria a zo hiziv el Lindenau Museum. Simonetta Vespucci a vije e-kreiz, a oa bet poltredet en daolenn Nascita di Venere, a sell war-du Mercurius-Giuliano de' Medici.
En tu kleiz emañ Mercurius, gwisket skañv, o tiwall liorzh Gwener hag a weler oc'h astenn e zorn da gemer ur frouezhenn; un tokarn zo war e benn, ur c'hleze ouzh e gostez, evel ma tere d'ur gward eus ar XVI$^{vet}$ kantved. Kannad an doueed a anavezer gant e votoù askellek, hag e vazh.
En tu dehou emañ Zefiros, doue an avelioù, o klask dont e-barzh, war-lerc'h an nimfenn C'hloris. En he c'hichen emañ an doueez Flora, doueez an nevezamzer, a vije Simonetta Vespucci, serc'h Giuliano de' Medici, o skignañ bleunioù, met dizemglev zo war ar poent-se.

## Kompren

Meur a zoare zo da gompren an daolenn. Lod a wel ur skeudenn bolitikel enni.
Hervez Kathryn Lindskoog e ranker gwelout er Primavera un daolenn eus ar Liorzh Eden hervez an Divina Commedia gant Dante Alighieri. Dezhi e c'haller anavezout an dud-mañ, a gleiz da zehou: Adam, an tri vertuz teologel, Beatrice Portinari, Matilda, Eva, ha Satan.
* Munudenn gant an Teir Fulenn
* Munudenn gant Flora
* Munudenn gant Mercurius
* Munudenn gant Zefiros hag an nimfenn C'hloris.

## Notennoù

* ↑ Lindskoog, Kathryn, Dante's Divine Comedy — Purgatory — Journey to Joy, Part Two (retold with notes), Mercer University press, Macon, Georgia, 1997. ISBN 0-86554-573-1, page ix. https://web.archive.org/web/20091224085708/http://www.lindentree.org/prima.html
# La Puebla

La Puebla, pe Puebla a-wechoù, zo un anv-lec'h spagnolek, stank a-walc'h e broioù zo.

## Er Broioù Katalanek

* Gwelout Pobla.

### Inizi Balearez

* La Puebla, pe Sa Pobla hervez an anv ofisiel, e Mallorca

### Katalonia

Puebla eo stumm spagnolek an anv-lec'h katalanek Pobla

#### e proviñs Barcelona

* La Pobla de Claramunt,
* La Pobla de Lillet, e proviñs Barcelona

#### e proviñs Lleida

* La Pobla de Cérvoles
* La Pobla de Segur

#### e proviñs Tarragona

* La Pobla de Carivenys,
* La Pobla de Ferran,
* Pobla de Mafumet
* Pobla de Massaluça
* La Pobla de Montornés

### Kumuniezh València

* Gwelout La Pobla
* La Puebla de Alcolea, anv spagnolek La Pobla d'Alcolea, e proviñs Castelló

## Spagn
### Andalouzia
#### e proviñs Sevilla

* La Puebla de Cazalla
* La Puebla del Río

### Aragon
#### e proviñs Huesca

* La Puebla de Castro,
* La Puebla de Mon
* La Puebla de Roda
* La Puebla de Fantova

#### e proviñs Teruel

* La Puebla de Híjar
* La Puebla de Valverde

#### e proviñs Zaragoza

* La Puebla de Alfindén

### Kastilha-La Mancha
#### e proviñs Toledo

* La Puebla de Almoradiel
* La Puebla de Montalbán
* La Pueblanueva

### Kastilha ha León =

* La Puebla de Arganzón, e proviñs Burgos
* La Puebla de los Infantes, e proviñs Segovia
* La Puebla de Valdavia, e proviñs Palencia

### Rannvro Murcia

* La Puebla

## Pennadoù kar

* Puebla
* Pueblo
* Pobl
# La Puebla de Alfindén

La Puebla de Alfindén zo ur gumun e Spagn e proviñs Zaragoza.
# La Possession

La Possession :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | ar Reünion |
| Departamant | ar Reünion |
| Arondisamant | Saint-Paul |
| Kanton | La Possession (pennlec'h) |
| Kod kumun | 97408 |
| Kod post | 97419 |
| Maer Amzer gefridi | Vanessa Miranville 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Territoire de la Côte Ouest |
| Lec'hienn web | https://www.lapossession.re/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 33 370 ann. (2020) |
| Stankter | 282 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 2940 m |
| Gorread | 118,35 km² |
| kemmañ |
La Possession zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Paul.
Er bloavezh 2020 e oa 33 370 a annezidi hag a reer Possessionnais anezho e galleg.

## Istor

Krouet e oa bet ar gumun e 1890 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Saint-Paul.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Hent ar Saozon.
* Bae La Possession.
* Dos-d'Âne.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pennlec'h daou ganton a oa La Possession betek 2015.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) « La première idée de Commune à part entière » war lec'hienn ar gumun.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar gumun
# La Poste

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
La Poste zo anv gallek meur a embregerezh kas lizheroù ha merañ arc'hant an dud e meur a vro c'hallek.
* La Poste, e Belgia, De Post en nederlandeg,
* La Poste (Bro-C'hall)
* Poste Maroc, e Maroko
* La Poste suisse, e Suis
* La Poste Tunisienne, e Tunizia
# La Prière

La Prière zo ur varzhoneg relijiel c'hallek skrivet gant Francis Jammes, tennet eus e zastumad L'Église habillée de feuilles, kanet gant Georges Brassens war un ton savet gantañ, hag enrollet en 1953.
An ton en devoa servijet dija d'ar c'haner da ganañ ur varzhoneg all, Il n'y a pas d'amour heureux, savet gant Louis Aragon.

## Pozioù

    Par le petit garçon qui meurt près de sa mère
    Tandis que des enfants s'amusent au parterre,
    Et par l'oiseau blessé qui ne sait pas comment
    Son aile tout à coup s'ensanglante et descend,
    Par la faim et la soif et le délire ardent :
    Je vous salue, Marie.
    Par les gosses battus par l'ivrogne qui rentre,
    Par l'âne qui reçoit des coups de pied au ventre
    Et par l'humiliation de l'innocent châtié,
    Par la vierge vendue qu'on a déshabillée,
    Par le fils dont la mère a été insultée :
    Je vous salue, Marie.
    Par la vieille qui, trébuchant sous trop de poids,
    S'écrie : "Mon Dieu !" Par le malheureux dont les bras
    Ne purent s'appuyer sur une amour humaine
    Comme la Croix du Fils sur Simon de Cyrène,
    Par le cheval tombé sous le chariot qu'il traîne :
    Je vous salue, Marie.
    Par les quatre horizons qui crucifient le Monde,
    Par tous ceux dont la chair se déchire ou succombe,
    Par ceux qui sont sans pieds, par ceux qui sont sans mains,
    Par le malade que l'on opère et qui geint
    Et par le juste mis au rang des assassins :
    Je vous salue, Marie.
    Par la mère apprenant que son fils est guéri,
    Par l'oiseau rappelant l'oiseau tombé du nid,
    Par l'herbe qui a soif et recueille l'ondée,
    Par le baiser perdu par l'amour redonné,
    Et par le mendiant retrouvant sa monnaie :
    Je vous salue, Marie.
    Par l'âne et par le boeuf, par l'ombre de la paille,
    Par la pauvresse à qui l'on dit qu'elle s'en aille,
    Par les nativités qui n'auront sur leurs tombes
    Que les bouquets de givre aux ailes de colombe,
    Par la vertu qui lutte et celle qui succombe :
    Je vous salue, Marie.
# La Portellada

La Portellada zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 242 (2023).
# La Poste (Bro-C'hall)

La Poste (Ar Post, e brezhoneg diofisiel) eo anv an embregerezh pennañ karget da gas ha da zegas lizheroù e Bro-C'hall (koulz e tachenn Europa hag en departamantoù tramor). E-pad pell en doa an embregerezh-se ur statud monopol, met abaoe ar 1añ a viz Genver 2011 eo digor penn-da-benn ar skignañ lizheroù ha pakadennoù e Bro-C'hall d'ar c'hevezerezh.

## E Breizh

Rannet eo La Poste e Breizh e tri skourr:
* unan gant departamantoù ar Mor-Bihan ha Penn-ar-Bed,
* unan gant departamantoù Il-ha-Gwilun hag Aodoù-an-Arvor
* unan all gant departamantoù Liger-Atlantel ha Vendée.

## Istor

PTT e oa anv kozh an embregerezh-Stad.

## Timbroù

Gant La Poste e vez embannet ha gwerzhet an timbroù a ranker lakaat war al lizhiri. Gwech ebet n'eus bet brezhoneg warne. E 2014 e oa bet embannet un timbr gant penn Anna Breizh e koun 500vet deiz-ha-bloaz he marv.

## Brezhoneg

E Breizh eo enebet ouzh ar brezhoneg dre vras, ouzh an anvioù-lec'h brezhonek da gentañ-penn. Daoust da se e vez implijet chomlec'hioù brezhonek gant un nebeud brezhonegerien, pa c'hallfent bezañ implijet gant an holl.
* Gwelout Ar brezhoneg hag ar post.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hiad La Poste
* Kas ho lizheroù gant La Poste
* (en) Postal services in France
* (fr) Chomlec'h brezhonek e Roazhon
# La Princesse Belle-Étoile et le Prince Chéri

La Princesse Belle-Étoile et le Prince Chéri zo ur gontadenn c'hallek gant Marie-Catherine d'Aulnoy, er XVII$^{vet}$ kantved. Awenet gant Ancilotto, re di Provino, ur gontadenn italianek, savet pe dastumet gant Giovanni Francesco Straparola (1480 -1558) en e levr Le piacevoli notti. Emañ dindan an niverenn 707 e renkadur Aarne-Thompson.

## Ar gontadenn

An teir c'hoar Roussette (pe « la Rousse »), Brunette, ha Blondine ar yaouankañ anezho, a zo merc'hed d'ur briñsez diarc'hant, pa oant merc'hed d'ur miliner er gontadenn italianek orin.

## Notennoù

* ↑ SurLaLune
# La Puebla de Almoradiel

La Puebla de Almoradiel zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Maner Kervengi

Maner Kervengi zo e Kleder, e Bro-Leon.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maner Rustefan

Maner Rustefan zo ur maner kozh ag ar XVvet ha XVIvet kantved kouezhet en e boull. E parrez kozh Nizon emañ, e-kichen Pont-Aven e Kerne-Izel. Àr-dro 1480 e oa bet savet get Jean du Fou, chambarlank ar roue Loeiz XI, hanafour bras Frañs.
War a ouier e oa bet savet ar c'hastell kentañ el lec'h m'emañ bremañ gant Etienne, kont Penteür, ur mab da zug Breizh. E 1137 e oa marvet. "Rustefan" a dalvez "Kastell Etienne" e brezhoneg kozh. Gouzout a ouier e oa bet kastell Rustefan da rouanez Bro-C'hall, Blanche de Castille.
Lec'hiet eo war lez ur c'hoad bras, puilh ar jiboez ennañ, ur c'hoad hag en em astenne en un darn vras eus parrez Nizon. Setu perak, hervez istorourien zo, e vefe anv eus un ez-pennti jiboez da zuged Breizh. (pe da rouanez bro-C'hall?)
Ar savadur a-vremañ a zo bet savet gant Yann ar Faou, mab Jehan kentañ ar Faou, aotrou Kerjestin en Erge-Vras hag aotrou Rustefan, gwaz Tifenn Sant-Juzel. Aet e oa Yann II ar Faou d’an anaon e 1492.
Merc'h Jean II ar Faou ha Jeanne de la Rochefoucault, itron Montbazon, Renée ar Faou, a zimezas dre gevrat, e Teurgn, d'an 9 a viz Eost 1492, da Loeiz III Roc'han-ar Gemene, marc'heg, aotrou ar Gemene, Montauban, Romefort, ha lec'hioù all, marvet e 1498.
Ar familh Roc'han a oa c'hoazh kastell Rustefan en he c'herz e 1536. E penn kentañ ar 17vet kantved avat e oa bet gwerzhet ar maner da Charles de Guer, baron Pontkalleg.
Gant ar familh La Pierre e tegouezhas ar c'hastell goude ha war-lerc'h d'an Euzenou eus Kersalaun. Deskrivet e oa ar c'hastell kozh evel rivinoù gant Jacques Cambry e 1794, ha gwerzhet e oa bet evel mad broadel d'an 8 a viz Gouere 1798.
Damc'houde e oa bet dismantret an talbenn a-dreñv gant an daou berc'henn a oa labourerien-douar. Implijet e oa bet dafar an talbenn-se evit sevel un toullad skiberioù. Kendalc'het e oa bet an dispenn adalek 1832 betek 1864.
E 1887 e voe graet ur boulc'het all er rivinoù adarre. Kuzul departamant ha kevredigezh arkeologel Penn-ar-Bed o doa klasket enebiñ hepdale ouzh an drasterezh-se. Ar pezh ne viras ket ouzh benvegoù ar vañsonerien da lakaat talbenn ar maner da gouezhañ en e boull.
# Maner Losulien

Maner Losulien zo ur maner er Releg-Kerhuon.
* Maner Losulien 1
* Maner Losulien 2
* Maner Losulien 3
* Maner Losulien, portail d'entrée
* Maner Losulien, chapel eus ar XVIvet kantved
* Maner Losulien, stank ha milinoù
* Maner Losulien hag ar milinoù
# Maner Kerioled

Maner Kerioled zo ur maner eus an XIX$^{vet}$ kantved e kumun Konk-Kerne, e Kerne-Izel. Meneg a gaver eus maner Kerioled er skridoù evit ar wech kentañ e 1481. Goude an Dispac'h Gall e tremenas etre daouarn bourc’hizien.
E 1863 e voe savet ur c’hastell nevez gant an tisavour Joseph Bigot, war c’houlenn tud a renk uhel o doa prenet ar maner hag e zouaroù, ar briñsez Zinaida Narichkin Yousoupov, ur voereb d’an tsar Nikolaz II, hag he eil gwaz, ar c’hont de Chauveau. Hennezh a oa o paouez bezañ dilennet da gannad evit korn-bro Konk-Kerne. Jacques Chauveau e oa e anv gwir, a-raok ma vefe bet prenet titloù noblañs dezhañ gant e wreg. Fellout a reas d’ar briñsez ha d’he gwaz lakaat sevel ur c’hastell en doare nevez-c’hotek. Tennañ a ra da vanerioù breizhat eus ar XV$^{vet}$ kantved, evel maner Rustefan, met kemeret en deus skouer an tisavour ivez diwar savadurioù evel kastell Josilin pe kastell Bleaz. Mennozh Charles de Chauveau a oa sevel eno ur mirdi evit lakaat ennañ e zastumadoù traoù kaer. Met kement-se ne oa nemet un digarez evitañ d’en em ziskouez evit diazezañ e c’halloud er vro. Mervel a reas ar c’hont e 1889, gant un taol-kalon. Ne chomas ket ar briñsez da vevañ er maner ha mont a reas da Bariz. Eno e varvas e 1893, ouzhpenn 90 vloaz dezhi.
En XX$^{vet}$ kantved e voe perc’hennet ar maner gant meur a zen hag en o zouez e voe Feliks Feliksovitch Yousoupov, un diskennad d’ar briñsez hag un den brudet peogwir ez eo unan eus ar re o doa lazhet Grigori Raspoutin. Tamm-ha-tamm e kouezhas ar maner en e boull. Gant barrad avel tourmant 1987 e voe diskaret an doenn. Abaoe 1988 avat eo bet kempennet. Lakaet e oa bet da vonumant istorel e 1984.

## Levrlennadur

* Un château de rêve au service d'une ambition politique : Keriolet, l'oeuvre du comte de Chauveau, Nolwenn Rannou, Bulletin de la Société archéologique du Finistère, Vol. 133, 2004
* Joseph Bigot (1807-1894) architecte et restaurateur, Nolwenn Rannou, P.U.R., 2006
* Eus maner Kerioled ez eus anv er romant iwerzhonek Ar ais go Keriolet, gant Séamas Mac Annaidh, Coiscéim, 2011

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn diwar-benn maner Kerioled bremañ (gweladenniñ, aozañ predoù, gouelioù)
* Lec’hienn diwar-benn istor maner Kerioled (e galleg)