OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Corentin Canevet

Corentin Canevet, ganet e 1939, zo bet kelenner douaroniezh e skol-veur Roazhon 2 hag enklasker e Kreizenn Vroadel an Imbourc'h Skiantel.
Studiet en deus al labour-douar e Breizh. Eñ eo an hini kentañ en doa graet gant an droienn "modèle agricole breton" evit deskrivañ emdroadur al labour-douar er vro en eil hanterenn an XXvet kantved.

## Skridoù

* La Coopération agricole en Bretagne, tezenn, Presses Universitaires de Bretagne, 1972.
* L'évolution récente de l'agriculture en Bretagne : de l'agriculture paysanne à une agriculture intégrée dans le mode de production capitaliste in L'agriculture en Bretagne, dynamisme ou domination, Ar Falz, niv. 13-14-15, 1976.
* L'agriculture et la paysannerie, les ruptures socio-économiques, in La Bretagne au XX$^e$ siècle, Montroulez, Skol Vreizh, 1983.
* La révolution agro-alimentaire contemporaine en Bretagne, 1950-1987, in Historiens-Géographes, niv. 318, 1988.
* 40 ans de révolution agricole et agro-alimentaire en Bretagne (1950-1990), Skol-Uhel ar Vro, 1991
* Le modèle agricole breton : histoire et géographie d'une révolution agro-alimentaire, tezenn, PUR, 1992
# Coreses

Coreses zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Corent

Corent zo ur gumun c'hall e Puy-de-Dôme, en Aovergn, nepell diouzh Clermont-Ferrand. Furchadeg zo eno war-dro Oppidom Corent.
# El almuerzo (Velázquez)

El almuerzo (Merenn, e brezhoneg) zo ul livadur gant Diego Velázquez hag a zo war-ziskouez e Mirdi ar Peniti, e Sant Petersburg.
# El asedio

El asedio zo ur romant spagnolek gant Arturo Pérez-Reverte‎, embannet e 2010 gant Alfaguara. Savet eo diwar-benn Seziz Cádiz‎ a c'hoarvezas etre 1810 ha 1812.

## An dud

* Rogelio Tizón eo ar c'homiser didruez
* Pepe Lobo zo ur c'habiten korser.
* Lolita Palma eo ar goantenn a zo e penn ur gompagnunezh a implij ar c'horser .
* Gregorio Fumagal, zo spier gall ha balzamer
# El alcalde de Zalamea (Calderón)

El alcalde de Zalamea ("Maer Zalamea") zo ur pezh-c'hoari gant Pedro Calderón de la Barca (1600–1681), savet e 1636 er Siglo de Oro spagnol.

## Istor

Un doare all zo bet a-raok, gant Lope de Vega (1562-1631).

## E brezhoneg

* Lakaet eo bet an oberenn e brezhoneg gant Youenn Drezen (Aotrou Maer Zalamea, e Gwalarn 152-153, 1942).
# El arroyo que murmura

El arroyo que murmura zo ur ganaouenn spagnolek en doare guajira, savet gant Jorge Anckermann (La Habana 1877-1941).

## Liammoù diavaez

* Kanet gant Guillermo Portabales.
* Sonet
* (es) Komzoù.
# El bodeguero

El bodeguero zo ur ganaouenn spagnolek, war un ton cha-cha-cha, savet gant ar soner kuban Richard Egües (1926-2006), ha brudet gant ar c'haner stadunanat Nat King Cole. Kanet eo bet ivez gant al laz Orquesta Aragón.

## Liammoù

* Komzoù ar ganaouenn
* Diwar-benn marv Richard Egûes : El Tiempo
* Komzoù
# El Viso del Alcor

El Viso del Alcor zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# El alcalde de Zalamea

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
El alcalde de Zalamea zo anv meur a oberenn spagnolek:
* El alcalde de Zalamea; pezh gant Lope de Vega.
* El alcalde de Zalamea, pezh gant Pedro Calderón de la Barca
* El alcalde de Zalamea (film 1914), gant Adrià Gual ha Juan Solá Mestres.
* El alcalde de Zalamea (film 1954), gant José Gutiérrez Maesso.
* La leyenda del alcalde de Zalamea (film 1973), gant Mario Camus.
# El Villar de Arnedo

El Villar de Arnedo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# El burrito de Belén

El burrito de Belén (Azenig Betleem) zo ur villancico, pe nouel spagnolek, savet gant an telenner venezuelat Hugo Blanco e 1972.

## Komzoù

    Con mi burrito sabanero voy camino de Belén (bis)
       Si me ven, si me ven, voy camino de Belén (bis)
    El lucerito mañanero ilumina mi sendero (bis)
       Si me ven, si me ven, voy camino de Belén (bis)
    Con mi cuatrico voy cantando, mi burrito va trotando (bis)
       Si me ven, si me ven, voy camino de Belén (bis)
    Tuqui tuqui tuqui tuqui, tuqui tuqui tuqui ta
    Apúrate mi burrito que ya vamos a llegar.
    Tuqui tuqui tuqui tuqui, tuqui tuqui tuqui tu
    Apúrate mi burrito vamos a ver a Jesús.
    Con mi burrito sabanero voy camino de Belén (bis)
       Si me ven, si me ven, voy camino de Belén...

## Brud

E 1972 e voe enrollet gant ar c'haner Simón Díaz, hag embannet er bladenn "Las Gaitas de Simón" ma klever ivez kanerien Coral Infantil de Venezuela.
E miz Du 1975 e voe enrollet gant al laz "La Rondallita" hag ar bugel kaner Ricardo Cuenci, ha hennezh eo an doare brudetañ betek-hen Kalz lazoù-kanañ all a glever o kanañ ar sonenn ivez$^,$.
Brudet eo ivez doare ar c'haner Juanes embannet e 2006.

## Notennoù

* ↑ «Decanos de la Navidad». Revista Estampas del diario El Universal, 2 a viz Kerzu 2007.
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=EUXQQwSLn9A
* ↑ Liamm gwiriet d'an 8 a viz Even 2019
* ↑ Doare Juanes
# El Verger

El Verger zo ur gumun e Spagn, e proviñs Alacant, e Kumuniezh València.
# Georgia O’Keeffe

Ul livourez stadunanat eo Georgia O'Keeffe, bet ganet d'ar 15 a viz Here 1887 e Sun Prairie (Wisconsin) ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1986 e Santa Fe (New Mexico), e Stadoù-Unanet Amerika. Unan eus livourezed meur an XX$^{vet}$ kantved eo Georgia O'Keeffe.

## Buhez

War ar maez e voe desavet Georgia O'Keeffe, e ti-feurm he zud e-kichen Sun Prairie, e Wisconsin, gant he seizh breur ha c'hoar. Adalek he daouzekvet bloavezh e soñjas ar plac'h yaouank bezañ arzourez, kement e plije dezhi kentelioù tresañ ha livañ. Da c'houde e tilojas ar familh da Williamsburg (Virginia ). Pa oa 17 vloaz ez eas Georgia da Chicago da studiañ en Art Institute. Da heul ez eas da New York, d'an Art Students League, a oa ur skol arzoù eus ar re vrudetañ d'ar mare-se. Gant arz ha mennozhioù Vassily Kandinsky e voe levezonet-bras. Kelennerez e voe O'Keeffe e-pad ur pennad, e Canyon (Texas). E 1916, evit ar wech kentañ, e voe diskouezet tresadennoù Georgia gant Alfred Stieglitz(1864-1946), un arzour ha luc'hskeudenner a oa o chom e New-York.
E 1924 e timezas Georgia O'Keeffe hag Alfred Stieglitz. Tremen 350 poltred eus e wreg a reas A. Stieglitz. A-drugarez dezhañ e kejas Georgia ouzh un toullad arzourien, livourien, skrivagnerien, ha luc'hskeudennerien dreist-holl evel Paul Strand. E-pad bloavezhioù e voe O'Keeffe ha Stieglitz o labourat asambles, levezonet an eil gant egile. Diskouezagoù all a voe aozet gant Stieglitz evit taolennoù Georgia. Tamm-ha-tamm e teuas O'Keeffe da vezañ unan eus an arzourezed brudetañ er bloavezhioù 1920 e New York. Adalek ar bloavezhoù 1930 e tremenas al livourez pep hañvezh e New Mexico. Un ti a oa bet prenet ganti en Abiquiu. E 1949 ez eas di da chom da vat.

## Oberennoù

War-dro 900 taolenn a voe livet gant Georgia O'Keeffe : pikoloù bleunioù, pe kornioù-bro eus ar Stadoù-Unanet, dreist-holl ar menezioù a zo war-dro Santa Fe. Awenet-brav e veze al liverez gant an natur.
E meur a virdi stadunanat emañ taolennoù Georgia O'Keeffe war ziskouez, en o zouez :
* Art Institute of Chicago, Chicago
* Brooklyn Museum, New York City
* Museum of Modern Art (MOMA), New York City
* San Francisco Museum of Modern Art, San Francisco (Kalifornia)
* Cleveland Museum of Art, Cleveland (Ohio)
* Blue #1 War-dro 1916 Dourlivadur war baper
* Blue #2 War-dro 1916 Dourlivadur war baper
* Blue #3 War-dro 1916 Dourlivadur war baper
* Blue #4 War-dro 1916 Dourlivadur war baper
* Series 1, #8 1919
* Blue and Green Music 1921

## Levrioù

* BENKE Britta, O'Keeffe, Taschen, 2011, 96 p., ISBN 978-3-8365-3191-7

## Hêrezh

E 1997 e voe digoret ur mirdi en he zi e Santa Fe.

## Liammoù diavaez

* Georgia O'Keeffe en Artcyclopedia
# Georgia-Nevez

Georgia-Nevez eo an enez vrasañ e Proviñs ar C'hornôg en Inizi Salomon.
# Georgia ar Su

Georgia ar Su (South Georgia e saozneg) a zo un enezenn e su-pellañ ar Meurvor Atlantel. Gant he 3 755 km² eo lodenn bennañ Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su (teskanv : SGSSI) a zo un Tiriad tramor eus ar Rouantelezh-Unanet.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Georgette Piccon

Georgette Piccon, bet ganet e Sospel (Alpes-Maritimes) d'an 2 a viz Eost 1920 hag aet d'an Anaon e 2004 e Villefranche-sur-Mer (er memes departamant), a oa ul livourez c'hall skeudennus.
Dimezet e oa da Marcel Bodénez, ur Breizhad, hag a voe anvet da di-saver kêr Roazhon e 1950. Eno e chomas an tiegezh e-pad un ugent vloaz bennak.

## Un nebeud oberennoù

* "Plasenn an ti-kêr" (Place de l’Hôtel de Ville), 1945
* "Sant-Malo" (Saint-Malo), 1959
* "Balizennoù er Gerveur" (Balises à Belle-Île), 1961

## Levrlennadur

* Rakskrid katalog an diskouezadeg G. Piccon-Bodénez, Galerie Beaux-Arts, plasenn an Ti-Kêr, Roazhon, 14-29 a viz Meurzh 1947, Henri Verne
* Georgette Piccon en Bretagne, e Les Lettres françaises, André Mussat, 21 a viz C'hwevrer 1957
* Dictionnaire des peintres à Montmartre, peintres, sculpteurs, graveurs, dessinateurs, illustrateurs, plasticiens aux XIXe et XXe, André Roussard, ti-embann André Roussard, 1999, 640 p
* Artiste Rennais: Etienne Daho, Georgette Piccon, Guy Parigot, Xavier de Langlais, Mathurin Meheut, Isidore Odorico, Niagara, Monsieur Roux, Livres Groupe, Books LLC, 2010, ISBN 978-1159387044

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Georgi Poltavtchenko

Georgi Poltavtchenko zo ur politikour rusian, ganet e 1953, e Bakou.
E 1979 ez eas da skol-veur uhel ar KGB e Minsk. Jeneral-letanant eo. E 1992 ez eas e penn polis an tailhoù. Abaoe 2000 eo gourprefed rannvro ar c'hreiz. Tost-tre eo da Vladimir Poutin.
# Georgi Parvanov

Georgi Sedefchov Parvanov (e bulgareg: Георги Седефчов Първанов) zo ur politikour bulgar ganet d'an 28 a viz Even 1957 e Sirishtnik ha prezidant Bulgaria abaoe 2002.
Graet en deus studioù war an istor e Sofia ha deuet da vezañ ezel Strollad Komunour Bulgaria e 1981. Dilennet eo bet da brezidant ar vro d'an 18 a viz Du 2001 ha kemeret e garg d'an 22 a viz Genver 2002. Addilennet eo bet e miz Here 2006.
# Georgi Tringov

Georgi Petrov Tringov (e bulgareg: Георги Петров Трингов) a zo bet ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1937 e Plovdiv (Bulgaria) ha marvet d'an 2 a viz Gouere 2000.
Mestrc'hoarier echedoù bulgar.
Mestr Meur Etrebrodel e oa abaoe 1963. Er bloaz-se e teuas da vout kampion broadel eus Bulgaria.

## Ul levr diwar e benn (e bulgareg)

* Живко Кайкамджозов, Георги Трингов, ISBN 954-8782-15-4 2001г .

## Liammoù diavaez

* E c'hoarioù e Chess Games (e saozneg)
* E stadegoù e Chessmetrics (e saozneg)
* Ur pennad diwar e benn (e bulgareg)
# Georgia

    Evit sterioù all an anv Georgia gwelet Georgia (disheñvelout) ha Georgia (anv-badez) .
Georgia (distagadur: /ˈdʒɔrdʒə/), pe a-wechoù Jorjia e brezhoneg, a zo ur Stad eus gevred Stadoù-Unanet Amerika, hag unan eus ar re a oa disrannet da vont da sevel Kengevread Stadoù Amerika. Savet e voe ar stad e 1733, an hini diwezhañ eus an Trizek Trevadenn saoz. Atlanta eo ar gêr-benn.

## An anv

Anvet e oa diwar anv ar roue saoz George II.

## Kêrioù pennañ Georgia

* Atlanta, 498 715 a dud (2020)
* Columbus (206 922)
* Augusta (202 081)
* Macon (157 346)
* Savannah (147 780)
* Athens (127 315)

## Douaroniezh

* En hanternoz Georgia emañ penn kreisteiz an Appalachoù.

## Istor

* E Genver 1861 e tisrannas diouzh SUA.
* E 1870 e voe an diwezhañ eus stadoù ar c'hreisteiz da zistreiñ da unvaniezh SUA.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Faou-Magellan

Faou-Magellan :
| Nothofagus betuloides ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Fagales |
| Kerentiad : | Fagaceae |
| Genad : | Nothofagus |
| Anv skiantel ||
| Nothofagus betuloides Mirbel (Ørsted) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar faou-Magellan (Nothofagus betuloides) a zo gwez freskherzadus a-orin eus Patagonia ha degaset da Vro-Skos hag Inizi Faero.
# Fantastic Beasts and Where to Find Them (film)

Fantastic Beasts and Where to Find Them a zo ur film stadunanat-breizhveuriat gant David Yates, deuet er maez e miz Du 2016. Skrivet eo bet ar senario gant J. K. Rowling. Adkavout a reer bed ar sorserien met gant tudennoù nevez. Kregiñ a ra an istor 65 vloaz a-raok ar c'hentañ film pe romant Harry Potter.
Kontañ a ra istor Neven ar Sourd e New York.
# Fanteg

Ur yezh kwaek eus skourr ar yezhoù akanek eo ar fanteg (fante, fanti pe mfantse) komzet e Ghana.
Tost-tre eo d'an akwapemeg ha d'an akaneg ha peurliesañ e vez renket evel ur rannyezh eus an akaneg evelte ivez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù akanek
# Faou (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Faou a c'hell bezañ :
* daou seurt gwez, ar faou (Fagus sylvatica) hag ar faou-put (Carpinus betulus),
* anv ur bastell-vro e Kornôg Breizh, Pagus ar Faou gwechall, a gaver roudoù anezhañ e anvioù teir c'humun : Ar Faou, Kastell-Nevez-ar-Faou ha Plonevez-ar-Faou
* ur gumun all, e bro-Naoned : Gwenvenez-Penfaou.
# Fantasia 2000

Fantasia 2000 a zo ur film tresadennoù-bev hirsaoznek, sevenet gant un toullad a filmaozerien.
Produet gant Walt Disney Feature Animation ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 17 a viz Kerzu 1999 e New York (Stadoù-Unanet Amerika). Eizhvet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Tarzan (e miz Mezheven 1999) hag a-raok Dinosaur (e miz Mae 2000).
Heuliad ar film Fantasia, deuet e-maez e miz Du 1940, an hini eo.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ .Pevarzek munutenn ha tri-ugent e bad.
* ↑ James Algar (1912-1998), Gaëtan Brizzi (1951-), Paul Brizzi (1951-), Hendel Butoy (1958-), Francis Glebas (1952-), Eric Goldberg (1955-), Don Hahn (1955-) ha Pixote Hunt.
* ↑ (en) Fantasia 2000 war Internet Movie Database.
* ↑ Kentaenn.
# Faoide

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Faoide, Whiddy Island e saozneg, zo un enezenn e kreisteiz Iwerzhon, war aod kontelezh Corcaigh, e bae Beanntraí.
War-dro 5,6 km hed ha 2,4 km led zo dezhi. En XIX$^{vet}$ kantved e oa meur a gant den o vevañ en enez, met bremañ n’eus mui nemet war-dro 20 annezad. Liammet eo Faoide ouzh an douar-bras gant ul linenn bigi a ya en-dro meur a wech bemdez.
Eno e oa bet diazezet, e-pad ur pennadig, soudarded eus aerlu Stadoù Unanet Amerika e-pad ar Brezel bed kentañ. Un termenva eoullistri bras a voe savet e Faoide gant ar gompagnunezh Gulf Oil er bloavezhioù 1960. D’an 8 a viz Genver 1979 e voe un darzhadenn vras e-bourzh an eoullestr gall Bételgeuse a oa o tiskargañ tireoul eno ; 50 den a voe lazhet.

## Notennoù

* ↑ (en) Logainm.ie
* ↑ (en) Whiddy Island USNAS Station
* ↑ (en) The Whiddy Island disaster
# Faou-put

Faou put :
| Carpinus betulus ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Fagales |
| Kerentiad : | Betulaceae |
| Genad : | Carpinus |
| Anv skiantel ||
| Carpinus betulus Linnaeus, 1753 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar faou-put (Carpinus betulus) a zo gwez a vez kavet e broioù klouar Eurazia, betek 600 m uhelder.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fantasia (film)

Fantasia a zo ur film saoznek, sevenet gant un toullad a filmaozerien stadunanat.
Trivet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Pinocchio (e miz C'hwevrer 1940) hag a-raok Dumbo (e miz Here 1941). Un heuliad d'ar film — Fantasia 2000 an titl anezhañ — a zeuas e-maez e miz Kerzu 1999.
Diviz ebet er film-mañ — panevet an danevellerien, Mickey Mouse ha rener al laz-seniñ — dre ma ya bommoù sonerezh klasel brudet-kenañ :
* Toccata und Fuge d-Moll BWV 565 gant Johann Sebastian Bach (1685-1750),
* Chtchelkountchik gant Pyotr Ilyitch Tchaikovskiy (1840-1893),
* L'Apprenti sorcier gant Paul Dukas (1865-1935),
* Sakridigezh an Nevez-Amzer (Весна священная e rusianeg) gant Igor Stravinskiy (1882-1971),
* 6. Sinfonie gant Ludwig van Beethoven (1770-1827),
* Danza delle ore gant Amilcare Ponchielli (1834-1886),
* Nozvezh war ar Menez Moal (Ночь на Лысой горе e rusianeg) gant Modest Mousorgskiy (1839-1881),
* Ellens dritter Gesang (pe Ave Maria) gant Franz Schubert (1797-1828)
d'ober an eizh rann eus an oberenn. Sonet e voe, evit an darn vrasañ anezhe, gant Laz-seniñ Philadelphia renet gant Leopold Stokowski (1882-1977).

## Fichenn deknikel

* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Senario : goursellet gant Joe Grant ha Dick Huemer,
* Kevredad produiñ : Walt Disney Productions,
* Produourien : Ben Sharpsteen ha Walt Disney,
* Kevredadoù dasparzhañ : Walt Disney Productions (1940), RKO Radio Pictures (1941-1956),
* Deiziad dont e-maez : 13 a viz Du 1940 e New York (Stadoù-Unanet Amerika),
* Pad : 125'.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ James Algar, Samuel Armstrong, Ford Beebe, Norman Ferguson, Jim Handley, Thornton Hee, Wilfred Jackson, Hamilton Luske, Bill Roberts, Paul Satterfield ha Ben Sharpsteen.
* ↑ (en) Fantasia war Internet Movie Database.
# Hifikepunye Pohamba

Hifikepunye Lucas Pohamba (ganet d'an 18 a viz Eost 1935) zo ur politikour namibian ha prezidant ar vro etre miz Meurzh 2005 ha miz Meurzh 2015.
Kemeret en deus perzh e krouidigezh ar SWAPO (South-West African People's Organisation). Pa deuas Namibia da vezañ dizalc'h d'an 21 a viz Meurzh 1990 e voe lakaet Pohamba da vinistr an Diabarzh e gouarnamant ar prezidant kentañ, Sam Nujoma. Dilennet e oa bet da brezidant Namibia e miz Du 2004 ha kemeret e garg d'an 21 a viz Meurzh 2005. Addilennet e oa bet e 2009 gant 75,3% eus ar mouezhioù.
g • ka • kePrezidanted Namibia :
| Banniel Namibia | Sam Nujoma • Hifikepunye Pohamba | Banniel prezidanted Namibia |
# Hieronimos

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Yerom e brezhoneg, Hieronimos hag Eusebius Sophronius Hieronymus e latin, Hieronymos e henc'hresianeg, ganet etre 342 ha 347 e Stridon etre Pannonia ha Dalmatia (Kroatia hiziv) ha marvet d'an 30 a viz Gwengolo 420 e Betlehem, a oa ur manac'h hag a droas ar Bibl e latin (ar Vulgat), ma'z eo anavezet evel doktor an Iliz, hag unan eus ar pevar den a zo bet anvet "Tadoù an Iliz", a-gevret gant Ambroaz Milano, Aogustin Hippo ha Gregor Iañ, hag evelto anvet da sant.

## E vuhez

Studier e oa e Roma, ha da 25 bloaz e teuas da vout kristen goude un hunvre kevrinus e-kerzh ur c'hleñved. Ur chomadenn a reas e Galia hag alese ez eas d'an Douar Santel e 373. Ur pennad e voe penitiour e Chalcis e Siria, er mervent da Antioc'heia, en Azia Vihanañ, ha beleget e voe eno.
E 383 e voe dibabet gant ar pab Damasus Iañ da sekretour ha goulennet digantañ treiñ ar Bibl, e yezh ofisiel an Impalaeriezh, al latin. Pa varvas ar pab e rankas Hieronimos kuitaat Roma ha distreiñ d'an Douar Santel gant Paula, ur Romanez a lignez uhel.
Mervel a reas e 420. Lakaet eo bet da sant paeron an droourien. Abaoe Bonifas VIII e 1298 ez eo bet lakaet da zoktor an Iliz.

### E brezhoneg

* Buez ar Zent. p. 671
* Buez ar Zent. p. 672

## Levrlennadur

* Maurice Testard : Saint Jérôme – L'apôtre savant et pauvre du patriciat romain. Paris : Belles Lettres, 1969

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roparz Hemon, Nouveau dictionnaire breton-français, Al Liamm, 1978, p. 836a.
# Hieronymus

Hieronymus zo un anv-badez latin hag alamanek hag a deu eus ar gresianeg Ἱερώνυμος (Hierṓnymos).

## Stummoù all e yezhoù all

* Jerome e saozneg
* Jérôme e galleg
* Girolamo, Gerolamo, Geronimo en italianeg
* Jerónimo, Gerónimo e spagnoleg
* Jeroen, e nederlandeg.

## Tud

* Hieronymus (war-dro 350-421), eskob Vienne e 421
* Hieronymus (mab da Karl Martel) (738 - 814)
* Hieronymus Bosch (1453-1516), livour izelvroat
* Hieronymus Cock (tro 1510-1570), livour hag engraver flamank.
# Hieronymus Cock

Hieronymus (Jérôme) Cock (Kock) (tro 1510—1570 e Antwerpen) a oa ul livour hag engraver flamank eus mare an Azginivelezh. Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet mouller ha gwerzher stampennoù.

## E vuhez

Ganet e voe Cock en ur familh arzourien. E dad, Jan Wellens de Cock (tro 1480-1527), e anv, a voe e-touez arzourien gentañ Norzheuropa a voe dedennet gant al livañ gweledvaoù, ha gant Carel van Mander e voe meulet taolennoù e vreur, Matthys Cock (1505-1552).
Degemeret e voe e kouch Sant Lug e Antwerpen e 1545. Etre 1546 ha 1548 e labouras e Roma. E 1548 e tistroas da Antwerpen hag eno e savas e di-embann Giorgio Ghisi, Dirck Volkertszoon Coornhert a labouras evitañ, ha Cornelis Cort a voe e zeskard.
Engravadurioù diazezet war oberennoù Pieter Brueghel gozh ha re Hieronymus Bosch a lakaas embann. Gant sikour ar c'hartennour spagnol Diego Gutiérrez ec'h embannas ur gartenn eus Amerika e 1562.
Azalek 1557 e labouras Philip Galle e ti-embann Cock, hag e lec'h a gemeras. Intañvez Cock, Volcxken Diercx hec'h anv, a gendalc'has gant ti-embann he gwaz betek he marv e 1601.
Vincenzo Scamozzi a gopias meur a engravadur gant Cock en e levr diwar-benn Roma.
E skeudenn a gaver e-barzh Pictorum aliquot celebrium Germaniae inferioris effigies (Skeudennoù livourien vrudet an Izelvroioù) bet savet e 1572 gant Dominicus Lampsonius.

## Liammoù diavaez

* Art Cyclopedia : Hieronymous Cock

## Notennoù

* ↑ Lec'hienn Rijksmuseum
* ↑ National Gallery of Art, Washington D.C.
* ↑ The 1562 Map of America
# Hierrezuelo

Hierrezuelo zo un anv-tiegezh brudet en istor sonerezh Kuba. En Europa e anavezer dreist-holl:
* Lorenzo Hierrezuelo, gitarour ha kaner
* Caridad Hierrezuelo, kanerez
* Reinaldo Hierrezuelo, gitarour ha kaner

## Pennadoù kar

* Los Compadres
* Vieja Trova Santiaguera
# Higenn

Un higenn zo ur c'hrog bihan da besketa, lemm ar beg anezhañ, hag a vez staget ouzh penn ul linenn-besketa da dapout pesked. Un tamm boued a vez lakaet er beg, d'ar pesk da gregiñ ennañ. Stardañ a ra e c'henoù war an higenn ha chom a ra stag outi.
# Hierve el Agua

Hierve el Agua zo un toullad lammoù-dour meinekaet, e karbonat kalkiom naturel, aozet nouspet mil bloaz zo gant red an dour hag ar maenadoù a oa ennañ. Emaint 80 km eus kêr Oaxaca de Juárez, e stad Oaxaca, en Mec'hiko, nepell diouzh Mitla.
# Hieronymos

Hieronymos (Hieronymus, e latin) zo un anv gresianek.

## Yezhoù all

* Girolamo, en italianeg
* Jérôme, e galleg
* Jerónimo, e spagnoleg
* Jeroen, e nederlandeg
* Yerom, e brezhoneg

## Tud

* Hieronimos, sant

## Notennoù

* ↑ Roparz Hemon, Nouveau dictionnaire breton-français, Al Liamm, 1978, p.836a.
# Emma Normandi

Emma Normandi (985-1052) a oa ur briñsez norman, deuet da vout rouanez Bro-Saoz, Danmark ha Norge.

## He buhez

Merc'h e oa da Richarzh Iañ (dug Normandi) ha d'e eil pried Gunnora. Dimezet e voe da Æthelred (1002-1016) ma teuas da vout rouanez Bro-Saoz.

## Euredoù ha bugale

Div wech e timezas:
* da Ethelred II Gwallguzul (1014-1016)
* da Knut Veur, roue Danmark ha roue Bro-Saoz, ha daou vugel o doe.
# Emmanuel Guérin

Emmanuel Guérin (Moñforzh (Breizh), 4 a viz Genver 1884 – Maisons-Laffitte (Bro-C'hall), 18 a viz Du 1967) a oa ur c'hizller breizhat.