OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kombod

Ur c'hombod zo ivez ur rann eus un ti, pe ul loch.
Ur c'hombod (cwmwd e kembraeg, ha cymwd er skridoù kozh), a oa ur rannvro vihan gant Brezhoned ar Grennamzer gozh, e Kembre hag e Breizh (hag e Bro-Leon eo deuet da vout un anv-tiegezh).

## Gerdarzh

Dont a ra ar ger kembraek eus cym- ("ken-" e brezhoneg) ha bod. Ar ger saoznek "commote" a zeu eus ar ger kembraek cymwt. Diwar ar ger kembraek cwmwd eo bet savet ar ger cymydog, a dalveze "den o chom en hevelep kombod", hag a dalv hiriv kement hag amezeg.

## E Kembre

Diazez ar vuhez e oa ar barrez, pe tref (ur ger a gaver ivez e lec'hanvadurezh Breizh ). Dre vras e oa ezhomm 100 tref d'ober ur c'hantrev (cantref) hag an hanter pe an drederenn eus ar c'hantrev a oa ur c'hombod. Pa seller a-dost ne oa ket ken resis-se bep tro.
Cantrefi a veze lavaret eus meur a gantref. Gant ar c'hombodoù e oant rannadurioù ma oa diazezet warne an difenn hag ar justis. E penn pep kombod e oa ur penn pe un tiern a oa dindan ar penntiern a oa o ren. Hennezh a oa e lez en un dref, anvet maerdref.
E Kembre e oa ul lez-varn e pep kombod.
E Levr Ruz Hergest (1375-1425) e kaver ur roll resis eus kombodoù e dibenn ar XIV$^{vet}$ ha deroù ar XV$^{vet}$ kantved.
Sellit ouzh roll kombodoù Kembre.

## E Breizh

Kavet e vez an anv-se e meur a lec'h e Breizh : e Gwiglann, e Kerien, e Kemperle, e Sant-Wazeg... Diwar an anv-se e teu ivez moarvat anv ar gumun Ar C'hembod.
Sellit ouzh ar pennad Kombod (anv-tiegezh).

## Gwelet ivez

* Kemened

## Notennoù

* ↑ cymydau, cymydoedd'' a-wechoù ivez, Geiriadur Prifysgol Cymru (University of Wales Dictionary), p. 643
* ↑ Geiriadur Prifysgol Cymru, p. 643
* ↑ Brown, Lesley (ed), "New Shorter Oxford English Dictionary", Clarendon Press, Oxford, 1993 ISBN 0-19-861134-X
* ↑ J. Gwenogvryn Evans (ed.), The Text of The Bruts from the Red book of Hergest (Oxford, 1890), er pajennoù 407-412
# Komark Fisterra

Komark Fisterra zo unan eus komarkoù kornôg Galiza, e proviñs A Coruña. Fisterra eo ar pennlec'h.

## Kumunioù

Pemp kumun zo er c'homark:
* Cee,
* Corcubión,
* Dumbría,
* Fisterra
* Muxía.

## Pennad kar

* Komarkoù Galiza
# Komark Terra Chá

Terra Chá zo ur c'homark eus Galiza, e Proviñs Lugo. Vilalba eo ar pennlec'h.

## Kumunioù

Ennañ emañ kumunioù
* Abadín,
* Begonte,
* Castro de Rei,
* Cospeito,
* Guitiriz,
* Muras,
* A Pastoriza,
* Vilalba
* Xermade.
# Komarkoù Nafarroa

Kumuniezh Navarra zo rannet e komarkoù, anvet eskualdeak en euskareg ha comarcas e spagnole. Bremañ ez eus 12 komark ha 4 iskomark, abaoe ma oa bet degemeret ul lezenn war velestradurezh Navarra gant gouarnamant ar gumuniezh e 2019.

## Abaoe 2019

C'hwezek komark zo e Nafarroa bremañ (12 eskualde ha 4 azpieskualde).
* Baztan-Bidasoa
* Erdialdea
* Erribera
* Erriberagoiena
* Estellerria
* Montejurra
* Estellerriko Erribera
* Iruñerria
* Metropolialdea
* Ibarrak
* Izarbeibar-Novenera
* Larraun-Leitzaldea
* Pirinioak
* Pirinioaurrea
* Sakana
* Zangozerria

## 2000-2019

Etre 2000 ha 2019 e oa 19 komark e Navarra.
* Bortziriak
* Baztan
* Tudela
* Malerreka
* Sakana
* Leitzaldea
* Ultzamaldea
* Agoitzaldea
* Irunberrialdea
* Auñamendi
* Iruñerria
* Izarbeibarra
* Lizarrerria Ekialdekoa
* Vianaldea
* Zangozaldea
* Tafalla
* Erribera Garaia
* Arga-Aragoiko Erribera
* Erronkari-Zaraitzu

## Pennad kar

* Komark
# Komboloi

Ur seurt c'hoariell eo ar c'homboloi (gresianeg: κομπολόι, diwar κόμβος "skoulm" ha λόγιο "dastumad" pe "kont") graet peurliesañ gant un tamm fiselenn pe c'hoazh a-wechoù ur chadennig warni meur a voullig a c'heller bountañ d'un tu d'egile hag implijet gant ar baotred e Gres
Daoust ha m'emañ heñvel o stumm ouzh ar c'homboskoini implijet gant ar menec'h ortodoksel, ar chapeled implije gant ar gatoliked, mala ar voudisted hag an hindouisted pe c'hoazh an tasbih implijet gant ar vuzulmaned, n'en deus ar c'homboloi ster reliejiel ebet ha ne dalvez nemet evit c'hoazri gant ar bizied.
Graet e vez ar c'homboloioù gant meur a danvez, meur alies a-walc'h e vezont graet gant ambar pe koad hag a-wechoù ivez metal. A-wechoù ivez e vez lakaet un tamm toupenn e penn ar c'homboloi evel an tasbih.

## Gwelet ivez

* Begleri
* Tasbih
* Chapeled

## Liammoù diavaez

* Mirdi ar c'homboloi
# Josef

Josef zo un anv-badez alamanek, danek, svedek, norvegek ha tchekek, kevatal d'an anv brezhonek Jozef.

## Tud

* Josef Albers, arzour alaman broadet stadunanat
* Josef Bican (1913-2001), melldroader tchek
* Josef Dietrich (1892-1966), ofiser nazi
* Josef Dobrovský‎ (1753-1829), yezhoniour hag istorour tchek
* Josef Jungmann, yezhoniour, skrivagner ha troer tchekek
* Josef Stefan (1835-1893), fizikour, matemarikour ha barzh slovenek eus Karintia
* Josef Mengele (1911-1979), mezeg ha torfedour a vrezel nazi
* Josef Hader (g. e 1962), aktour aostrian
* Josef Kling (1811-1876), mestrc'hoarier echedoù alaman
* Josef Salvat (g. e 1988), kaner aostralian
* Josef Tal (1910-2008), sonaozour israelat
* Josef Terboven (1898-1945), torfedour nazi
* Josef Uridil (1895–1962), melldroader aostrian

## Sevenadur

* Josef K, anv un dudenn hag ur strollad sonerezh.
# Josef Jungmann

Josef Jungmann (16 Gouere 1773 e Hudlice – 14 Du 1847 e Praha) a oa ur yezhoniour, skrivagner ha troer tchekek, hag a seller outañ evel unan eus tadoù an tchekeg modern.
Goude studioù e skol-veur Praha e labouras evel kelenner, e lise alamanek Litoměřice (Leitmeritz), ha kelenn a rae tchekeg, a-youl-vat. Goude e teuas da vezañ rener skol e Praha hag echuiñ a reas e vuhez o kelenn e skol-veur ar gêr-se.
Unan eus difennerien an tchekeg e oa Jungmann. Hag er c’hontrol d’e gelenner Josef Dobrovský e reas gant ar yezh-se en e skridoù. E 1805 e embannas un droidigezh diwar “Atala” gant François-René de Chateaubriand. Evel-se e klaske diskouez e oa posupl displegañ soñjoù uhel e tchekeg. E-leizh a droidigezhioù all en deus graet, diwar an alamaneg, ar galleg hag ar saozneg. Gantañ e voe troet Paradise Lost, gant John Milton, pe oberennoù gant Friedrich Schiller ha Johann Wolfgang von Goethe.
Gant e c'heriadur tchekeg-alamaneg 5000 pajennad e tiazezas geriaoueg vodern an tchekeg. Kavout a rae dezhañ e oa aet yezh e vro war baouraat dindan yev Impalaeriezh Aostria. Hag evit kreskiñ he geriaoueg e savas gerioù nevez, diwar gerioù aet da get, kavet gantañ e testennoù kozh, pe oc'h amprestañ gerioù digant ar yezhoù slavek all. Kalz eus ar gerioù-se, degaset gantañ, zo chomet en tchekeg betek bremañ. Ouzhpenn e labour kelenner, e plede, diouzh an noz, gant e studiadennoù war yezh e vro. Labourat a rae e-unan met adskrivañ a rae pep pajennad eus e c'heriadur, dek gwech, da gas da adlenn da dud all. Dont a reas e c'heriadur er-maez er bloavezhioù 1834-1839, gant 120 000 pennger ennañ !
# Josef Mengele

Josef Rudolf Mengele, ganet d'ar 16 a viz Meurzh 1911 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz C'hwevrer 1979, a oa un ofiser alaman er Schutzstaffel (SS) ha medisin e-kerzh an Eil Brezel-bed. Lesanvet e oa "Todesengel" (brezhoneg: Ael ar marv), gwallvrudet eo abalamour d'e arnodoù damvezegel ha marvus war prizonidi kamp-bac'h Auschwitz II (Birkenau), lec'h ma oa ezel eus ur strollad medisined karget da zibab piv a oa da vezañ lazhet er c'hambroù-gaz, ha bez e oa bet unan eus ar medisined a implijas ar gaz.
A-raok ar brezel, Mengele a oa bet enoret gant un doktorelezh war an antropologiezh hag ar medisinerezh, ha kroget e oa goude da vezañ ur c'hlasker. Emezelet e oa er Strollad Nazi e 1937 hag en SS e 1938. Pa oa tarzhet an Eil Brezel-bed e oa bet kaset d'ur batailhon medisinel evel ofiser. Goude-se e oa bet kaset d'ar servij er c'hampoù tolpañ e penn kentañ 1943 ha kaset da Auschwitz. Erruet eno e oa kroget gant taolioù-arnod genetek war prizonidi. Pal e arnodoù a oa dreist-holl gevelled, hep damant evit yec'hed pe stad vat an dud.
Goude ar brezel e tec'has Mengele da Arc'hantina e 1949. Bevañ a reas eno e-pad meur a vloaz, a-raok tec'hout da Vrazil e 1960, pa ouie e oa klask war e lerc'h gant "chaseourien nazied". Beuziñ a reas e 1979 pa oa o neuial war aod stad São Paulo, ha beziet e voe dindan un anv faos. Dizoloet e voe e relegoù e 1985, da-heul ur c'hlemm gant justis Alamagn, ha prouet e voe gant testoù ADN e oa e gorf dezhañ a oa er bez.
# Josef K

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Daou Josef K a zo:
* An hini kentañ eo tudenn bennañ div oberenn bet skrivet gant Franz Kafka : Ar Prosez hag Ar C'hastell.
* An eil Josef K (strollad) a zo ur strollad post-punk eus Bro-Skos.
# Josef K (strollad)

Josef K a oa ur strollad sonerezh post-punk eus Bro-Skos, seniñ a reas e penn-kentañ ar bloavezhioù 1980. Meur a single savet gant ar strollad a voe embannet gant an ti-embann Postcard. Diazezet eo anv ar strollad war hini tudenn bennañ Ar Prosez, bet skrivet gant Franz Kafka.

## Sonerezh ar strollad

E-keñver sonerezh ez eo gwall heñvel sonerezh Josef K ouzh hini strolladoù all Postcard, evel Orange Juice da skouer : gitar doare post-punk asambles gant luskoù disko ha funk. Met e-keñver pozoù ha skeudenn ar strollad ez eo gwall zisheñvel, ha tostoc'h ouzh strolladoù evel Joy Division. Divodet e voe ar strollad a-raok ma teufe er-maez e single kentañ "The Farewell Single" (1982). War ar single emañ ivez an ton "The Missionary", bet enrollet e-pad ur Peel session. Maz' eo tost an ti-embann Postcard ouzh al luskadoù indie-pop C81 ha C86, ez klever levezon Josef K e-barzh kanaouennoù Franz Ferdinand pe c'hoazh Bloc Party.

## Izili ar strollad

* Paul Haig : gitar, kan
* Malcolm Ross :gitar, violoñs
* David Weddell : gitar boud
* Ronnie Torrance : taboulinoù
An holl ganaouennoù a voe savet gant Haig e-unan, pe gantañ ha gant Ross.

## Pladennoù LP

* The Only Fun In Town (miz Gouere 1981)

## Pladennoù live ha dastumadegoù

* Young and Stupid (miz C'hwevrer 1987)
* Endless Soul (miz Even 1987)
* Sorry For Laughing (miz Even 1990)
* Crazy to Exist (miz Here 2002)
* Live at Valentino's (miz Gwengolo 2003)
* Entomology (miz Du 2006)

## Pladennoù single

* Radio Drill Time (miz Gwengolo 1980)
* It's Kinda Funny (miz Kerzu 1980)
* Chance Meeting (miz Mae 1981)
* The Missionary (miz Meurzh 1982)
* Heaven Sent (miz C'hwevrer 1987)

## Liammoù diavaez

Lec'hienn nann-ofisiel
Istor ar strollad
# Josef Salvat

Josef Salvat, bet ganet d'ar 27 a viz Here 1988 e Sydney, a zo ur c'haner aostralian.
Berzh a reas evit ar wech kentañ pa voe o kanañ sonenn Rihanna Diamonds en ur bomm bruderezh skignet gant Sony.
Kanañ a ra e saozneg hag e galleg en e ganaouennoù Open Season (Une autre saison) ha Paradise (Le paradis nous trouvera).
E gentañ albom, Night Swim, a zo deuet er-maez d'an 23 a viz Here 2015 e Bro-C'hall ha d'an 19 a viz C'hwevrer 2016 er bed a-bezh, evel pladenn vinil ha CD deluxe ivez. 16 kanaouenn zo e-lec'h 12 war an albom deluxe.

## Un nebeud pladennoù
### EP

* In Your Prime (2015)
* "Open Season" (4:03)
* "This Life" (3:42)
* "Shoot and Run" (4:23)
* "Diamonds" (4:07)

### Singles

* Diamonds (2014)
* Hustler (2015)
* Open season (2015)
* Till I Found You (2015)
* Paradise (2015)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Josef Salvat o kanañ Open Seasons war YouTubeFR
# Josef Dobrovský

Josef Dobrovský (ganet d'ar 17 a viz Eost 1753 - marv d'ar 6 a viz Genver 1829 e Brno) a oa ur yezhoniour hag un istorour tchek, unan eus an dud pouezusañ en emsav broadel tchek e deroù an XIX$^{vet}$ kantved.
Ganet e voe en Hungaria, pa oa soudard e dad eno. Mont a reas da skol-veur Praha, da studiañ prederouriezh ha doueoniezh. Mont a reas da Jezuist e Brno goude se. Met distreiñ a reas da Braha e 1773, pa voe divodet urzh ar Jezuisted er broioù tchek. Eno e kendalc'has da studiañ doueoniezh. Dont a reas da vezañ kelenner-ti evit tud eus an noblañs.
Neuze e krogas da sevel labourioù skiantel diwar-benn an tchekeg, istor ar yezh hag al lennegezh, ar yezhoù slavek all, ha sevel a reas ur yezhadur diazez eus an tchekeg. Beajiñ a reas dre veur a vro en Europa da glask dornskridoù tchekek e levraouegoù kêrioù bras reter ha hanternoz Europa (Stockholm, Sant-Petersbourg ...). En alamaneg hag e latin e savas an darn vrasañ eus e labourioù rak er yezh-se e skrive an dud uhel er broioù tchek en amzer-se ha ne oa an tchekeg evitañ nemet un danvez studi, ne oa ket ur yezh da adsevel. Bez' e voe evelkent unan eus ar re a savas Mirdi Broadel Tchekia hag Kevredigezh Roueel Tchek ar Skiantoù.

## Oberennoù pennañ

* Geschichte der böhmischen Sprache und Literatur (Istor an tchekeg hag e lennegezh, 1792)
* Deutsch-böhmisches Wörterbuch (geriadur alamaneg-tchekeg, 1802)
* Ausführliches Lehrgebäude der böhmischen Sprache (Yezhadur an tchekeg, 1809)
* Institutiones linguae Slavicae dialecti veteris, tj. Základy jazyka staroslověnského (Diazezoù an henslaveg, 1822)
# Josef Hader

Josef Hader (ganet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1962 e Waldhausen im Strudengau, Aostria-Uhel, Aostria) zo un aktour sinema aostrian.

## Filmoù

* 1989: Sternberg - Shooting Star
* 1992: Duett
* 1993: Indien
* 1999: Geboren in Absurdistan
* 2000: Der Überfall
* 2000: Komm, süßer Tod (Deus, marv dous)
* 2000: Gelbe Kirschen
* 2002: Blue Moon
* 2004: Silentium
* 2005: Heaven
* 2007: Jagdhunde
* 2008: Ein halbes Leben
* 2009: Der Knochenmann
* 2010: Aufschneider
* 2011: Die verrückte Welt der Ute Bock
* 2011: Wie man leben soll

## Anviñ ha prizioù

* 1985: Salzburger Stier
* 1986: Österreichischer Kleinkunstpreis
* 1990: Deutscher Kleinkunstpreis
* 1992: Österreichischer Kleinkunstpreis
* 1993: Deutscher Kabarettpreis
* 1993: Nagroda Kainz-Medaille
* 1999: Nestroy Ring
* 2009: Diagonale Acting Award
* 2009: Deutscher Fernsehpreis (German Television Award)
* 2010: Nominacja do Goldene Kamera
* 2010: Adolf Grimme Award
* 2010: Das große Kleinkunstfestival (Berlinpreis)
* 2011: Bayrischer Kabarettpreis (Hauptpreis)
* 2011: Göttinger Elch

## Liammoù diavaez

* Josef Hader war an Internet Movie Database
* www.Hader.com
# Ledea

Ledea (Liédena e spagnoleg, stumm ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Ledenez Cooley

Ledenez Cooley (Cuaille en iwerzhoneg, anvet Cúalṅge en heniwerzhoneg) zo ul ledenez veneziek e norzh Kontelezh Louth e reter Iwerzhon. El ledenez emañ kêr vihan Carlingford, porzh Greenore ha kêriadenn Omeath.
E Kelc'hiad ar Skourr ruz ez eo e Cooley (Cúalnge en heniwerzhoneg) e oa an tarv Donn Cuailnge, zo anv anezhañ e Táin Bó Cúailnge. E-mesk monumantoù Cooley e c'haller menegiñ Taol-vaen Proleek, warni ur maen a bouez war-dro 35 tonnenn (31, 75 tonnenn), hag ur bez garidek eus Oadvezh an arem, o-daou e-tal Ballymascanlan.

## Notennoù

* ↑ Placenames Database of Ireland.
* ↑ Electronic Dictionary of the Irish Language.
* ↑ DiscoverIreland.ie
# Leda hag an alarc'h (Leonardo da Vinci)

Leda hag an alarc'h zo un daolenn gant Leonardo da Vinci hag a zo aet da goll, nemet anavezet eo dre ar studiennoù graet gantañ, tresadennoù diwar e zorn, hag an eillivadurioù zo bet graet gant e ziskibien evel Cesare da Sesto.

## Ar vojenn

Leda, merc'h roue Etolia ha pried Tindareos, roue Sparta en harlu. Karet eo gant Zeus a deu d'ober e lez dezhi e korf un alarc'h. Diwar e garantez ez eus ganet daou vugel: Elena ha Polideükes, ganet en ur vi, tra ma'z eo ganet Kastor ha Klitemnestra en ur vi all.

## Taolennoù

Meur a daolenn a zo bet livet diwar taolenn pe studioù Leonardo. Peurvuiañ e weler ur vaouez c'hadalus, an doueez Leda, o vriata un alarc'h, an doue Zeus, hag eñ ur gurunenn aour en e gerc'henn.
E-harz treid Leda emañ ar vioù a vije ganet anezho ar c'hoarezed Elena ha Klitemnestra hag an Dioskured, ar vreudeur Kastor ha Polideukes.
En taolennoù anavezet ez eus kevredet daou vare disheñvel, hini emgav Leda hag an evn, ha hini diglorañ ar vioù ha ganedigezh ar pevar bugel.

## Istor

Er Galleria Borghese en Roma emañ an daolenn abaoe 1693. N'ouzer ket gant piv e voe urzhiet avat.

## Leda war bennoù he daoulin
### Cesare da Sesto, Leda hag an alarc'h (1505 - 1515)

Pell amzer e voe soñjet e oa diwar zorn Leonardo. Hiziv e soñjer e oa un eillivadur, ha n'eo ket diwar an daolenn orin, met un oberenn all savet diwar ar c'hartoñs graet gant Cesare da Cesto diskibl da Leonardo.

## Eillivadurioù

Ken brudet e oa Leda Leonardo ma voe graet kalz a eillivadurioù anezhi.

## Notennoù

* ↑ Hervez doareoù all eo mibien da Dibdareos eo Kastor ha Polideükes.

## Levrlennadur

* "Leonardo", Los grandes genios del arte, n.º 17, Eileen Romano (dir.), Unidad Editorial, S.A., 2005, ISBN 84-89780-69-2
# Ledegem

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ledegem (flandrezeg kornogel :Legem) zo ur gumun e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 24,83 km²
* Poblañs (2022) : a dud
* Stankter : 392 den/km²
# Ledanca

Ledanca zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Lede

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lede zo ur gumun e Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 29,89 km²
* Poblañs (2022) : 19 054 a dud
* Stankter : 637 den/km²
# Ledenez

Ul ledenez (liester ledenezi pe ledinizi) a dalvez daou dra e brezhoneg.
Ul ledeneziad (liester ledeneziz) a vez graet eus un annezad anezhi.

## Beg-douar d'an tre hag enez d'al lanv

Ul ledenez a zo un dachennad strizh eus an aod a sank er mor hag a chom stag ouzh an douar-bras gant ur strizh-douar hag a vez goloet gant ar mor pa vez uhel (lanv). Da skouer: Ledenez Molenez.

## Gourenez vras-vras

Graet e vez ivez ledenez eus ur c'hourenez ec'hon, un tiriad bras gant mor war dri zu. Da skouer: ledenez Iberia, ledenez Arabia, Peloponnesos e Gres, ledenez Baja California e Bro-Vec'hiko, Florida, ledenez Kamtchatka e reter pellañ Rusia, ledenez Yucatán e Mec'hiko, Anatolia...
Broioù zo ledenez : Breizh, Italia, Danmark (Jutland), Katar, Korea...

## Gwelet ivez

* gourenez
* beg-douar

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Toponymie nautique des côtes de Basse-Bretagne, 1962, p.16; Geriadur brezhoneg An Here, p. 833a.
* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, p. 833a.; Pêr Drezen, GeriaouEGI, Ekonomiezh, Geografiezh, Istor, TES, 2007, p. 117b.
# Ledenez Antarktika

Ledenez Antarktika eo takad norshañ kevandir Antarktika hag an hini nemetañ pe dost lec'hiet a-us ar c'helc'h antarktikel. Menezioù uhel zo (an "Antarktandoù") hag a zo sellet evel kendalc'hegezh an Andoù, gant kernioù evel Menez Hope, 3 239 metr uhelder dezhañ, ha Menez Coman, 3 657 metr uhel.
An hin n'eo ket ken yen hag er peurrest eus ar c'hevandir (etre 0 ha 5 °C en hañv, etre -20 ha −10 °C er goañv). Eno hag en inizi amezek eo eo bet savet al lodenn vrasañ eus ar savlec'hioù imbourc'h.
Arc'het eo bet o riegezh war al ledenez gant Chile, Arc'hantina hag ar Rouantelezh-Unanet met n'eo ket bet degemeret kement-se gant ar gumuniezh etrebroadel abalamour da Feur-emglev Antarktika.
# Ledenez Baja California

Ledenez Baja California, pe Ledenez Kalifornia Izel, zo ul ledenez e Norzhamerika e gwalarn Bro-Vec'hiko. En em astenn a ra a-hed 1 250 km, adalek Mexicali (Baja California) en hanternoz, betek Cabo San Lucas e Baja California Sur, etre ar Meurvor Habask ha Pleg-mor California, anvet ivez Mor Cortés.
# Lignereuil

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lignereuil |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lignereuil e Kanton Avesnes-le-Comte hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Deux Sources |
| Kanton | Avesnes-le-Comte |
| Kod INSEE | 62511 |
| Kod post | 62810 |
| Maer | René Van Eetvelde |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,92 km² |
| Led | 50° 17' 30" Norzh |
| Hed | 02° 28' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 157 m |
| Uhelder bihanañ | 120 m |
| Uhelder brasañ | 170 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 130 (2007) |
| Stankter | 44 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lignereuil a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c’hastell, mont-e-barzh dre an tu-drek
* Ar c’hastell, mont-e-barzh dre an tu-raok
* Ar rabinad tilh, 1850
* Ar c'hastell.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Light My Fire

Light My Fire a zo ur ganaouenn saoznek gant ar strollad sonerien rock stadunanat The Doors. Petra bennak ma oa bet lakaet ar sonenn war gont ar strollad a-bezh, peuzsavet e voe gant ar gitarour Robby Krieger (1946-) e gwirionez.
Enrollet adalek ar 24 betek an 31 a viz Eost 1966 ne voe ket embannet a-raok ar 4 a viz Genver 1967 pa deuas e-maez The Doors, kentañ albom ar strollad. Dre ma pade ouzhpenn seizh munutenn e voe embannet ur bladennig daou ditl diwezhatoc'hik (tu B : The Crystal Ship) ma oa kalz berroc'h (2:52) Light My Fire. Ouzhpenn izili boas The Doors — John Densmore (1944-), Robby Krieger, Ray Manzarek (1939-2013) ha Jim Morrison (1943-1971) — e voe pedet ar soner gitar-boud Larry Knechtel (1940-2009) da gemer perzh en enrolladur.
Arru mat e oa Light My Fire gant yaouankizoù an ampoent ha plijus-kenañ e oa ar pozioù "Girl, we couldn't get much higher" dezhe. Se zo kaoz e voe goulennet gant ar strollad ober gant "Girl, we couldn't get much better" da-geñver an abadenn skinwel The Ed Sullivan Show a oa da vezañ dalc'het d'ar 17 a viz Gwengolo 1967, betek-gouzout na vije bet komprenet evel un atiz da gemer dramm. Daoust ma oa bet roet e c'her d'ar produour Robert Precht e heulias Jim Morrison e benn ha distagañ fraezh ar gerioù berzet a reas, evel-just. Ken e nac'has Ed Sullivan stardañ e zorn d'ar c'hanour.
Adkanet eo bet gant nouspet arzour all, en o zouez Shirley Bassey, Eliane Elias, José Feliciano, Astrud Gilberto, Al Green, Isaac Hayes, Kotoko, Julie London, Johnny Mathis, Amanda Overmyer, Amii Stewart, UB40, Jackie Wilson, Stevie Wonder, Will Young, ...

## Selaou Light My Fire...

* ...kanet gant The Doors da-geñver The Ed Sullivan Show e 1967.
* ...kanet gant The Doors d'ar 5 a viz Gouere 1968 war leurenn an Hollywood Bowl (Los Angeles, Stadoù-Unanet Amerika).
* ...kanet gant José Feliciano e 1968.
* ...kanet war al leurenn gant Shirley Bassey e 1973.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ The Doors ‎– The Doors el lec'hienn Discogs.
* ↑ Mab-kaer da Ed Sullivan.
# Lignano Sabbiadoro

Lignano Sabbiadoro (Lignan e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
# Liger-Uhel

Liger-Uhel :
| Anv okitanek | Naut Léger Naut Leir |
| Anv gallek (ofisiel) | Haute-Loire |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Arvern Ron-Alpoù |
| Pennlec'h (prefeti) | Lo Puèi de Velai |
| Isprefetioù | Briude Sinjau |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Jean-Pierre Marcon (UDI) |
| Prefed | Nicolas de Maistre |
| Kod EBSSA | 43 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-43 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR723 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 227 489 ann. (2020) |
| Stankter | 46 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° Norzh 4° Reter / 45, 4 |
| Gorread | 4 977 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 2 |
| Kantonioù | 19 |
| Etrekumuniezhioù | 11 |
| Kumunioù | 257 |
| kemmañ |
Al Liger-Uhel (e galleg hag ent-ofisiel: Haute-Loire, distaget; Naut Léger pe Naut Leir en okitaneg) a zo un departamant, deuet e anv eus hini ar stêr Loire (Liger e brezhoneg) a dremen drezañ, hervez ar c'hiz c'hall diazezet e 1790. Emañ er rannvro Arvern Ron-Alpoù. En Okitania emañ penn-da-benn.
Le Puy-en-Velay eo ar pennlec'h anezhañ.

## Arondisamantoù al Liger-Uhel

* Lo Puèi de Velai
* Briude
* Sinjau

## Liammoù divaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA