# Langoad

Langoad :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Langoat |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon 1 |
| Kanton | Landreger |
| Kod kumun | 22101 |
| Kod post | 22450 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Delisle 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 139 ann. (2020) |
| Stankter | 62 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 45′ 05″ Norzh 3° 16′ 47″ Kornôg / 48.7513888889, -3.27972222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 75 m bihanañ 2 m — brasañ 89 m |
| Gorread | 18,50 km² |
| Langoad ||
| kemmañ |
Langoad zo ur gumun e Breizh, e Bro-Dreger, hag e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Ar stêr Gindi a dreuz Langoad.
* Aber ar stêr Yeodi a ra an disparti etre Langoad hag ar Roc'h.
* Kumunioù stok ouzh Langoad ː Kemperven, Lanvilin, Koatreven, Ar Vinic'hi, Ar Roc'h-Derrien, Peurid-ar-Roc'h, Mantallod, Berc'hed, Kawan.

## Anv

* Bernard Tanguy ː Langoet, 1330, 1389, dibenn ar XIV$^{vet}$ kantved ; Langoat, 1505.
* Erwan Vallerie ː Langoet, de Lanquado ~1330 ; Langoet, 1371 ; Langoat, 1516, 1592 ; Lagouat, 1630 ; Land-Coat, 1636 ; Langouet, 1654 ; Land-Coet, 1709.

### Gerdarzh

* Lann - Koad = peniti ar c'hoad

## Ardamezioù

N'eus ket evit ar poent

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 61 gwaz abalamour d'ar brezel, nav e 1914, ugent e 1915, seitek e 1916-1917, pevarzek e 1918 hag unan e 1919, eleze 3,48% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe daou anezhe d’an 22 a viz Eost 1914 unan e Maissin e Belgia, soudard en 19vet Rujumant Troadegiezh e oa hag unan all, ur soudard ivez, er 7vet Rujumant Troadegiezh Trevadennel e oa; d’an 22 a viz Ebrel 1915 ez eas daou soudard eus an 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel diwar wel e Boezinge e Flandrez Belgia$^,$.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevarzek den abalamour d'ar brezel, e 1940, unan e 1941, daou e 1942, daou e 1944 ha c'hwec'h e 1945 (ur vaouez e-mesk ar re-mañ, mervel a reas en ur c'hamp-bac'h en Alamagn).

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur c’hanolier eus ar gumun d’ar 5 a viz Ebrel 1954 e Ðiện Biên Phủ en Tonkin er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas tri milour.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Iliz Santez katolik Koupaia (Sainte Pompée

* Enskrivadur ː 1771.
* Maen bez santez Koupaia; bet enrollet ar Iñ Mae 1911
* Maen bez santez Koupaia
* Santez Koupaia. Tresadenn war lein an iliz
* Delwennig santez Koupaia
* Ar c'halvar
* An ivinenn, war lez ar vered

### Kastell Du, ur voudenn

* Monumant istorel : 30 Here 1957.
* Tresadenn ar C'hastell-Du gant Frotier de la Messelière
* Kadastr
* Gweled diouzh an aer

### Chapel ar C'hoad

* XV$^{vet}$ kantved, 1592, XIX$^{vet}$ kantved.

### Kastell Trevenou / Treveznou (XV(et), XVI$^{vet}$ kantved)

* Monumant istorel : 5 Du 1970.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Melestradurezh

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Maerdi. Tu ar sav-heol.

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Dom Maodez-Rene ar C'hozhaned (1666-1720) lesanvet “ar sant”, ganet eno, beleg, lakaet burzhudoù war e anv.
* Pêr ar Grant (Pierre Le Grand) (1792-1839), ganet eno, rektor akademiezh.
* Vetig an Dred, ganet eno e 1923. Sebeliet e Brelevenez (Lannuon).

### Tud liammet ouzh ar gumun

* Santez Koupaia eo santez ar barrez.
* Erwan Kervella (1949-1984) a zo beziet eno.
* Frañsez Kervella (1913-1992) a zo beziet eno.

### Ardamezeg ar familhoù

* Amat
* Aotrounez Launay
* En argant e dri fenn morvran en sabel diframmet ha pigoset en gul.

## Levrlennadur

* (fr)Kevredigezh "Vivre à Langoat", De la terre à la source, 2002
* (fr)Kevredigezh "Vivre à Langoat", Langoat et ses noms de lieux, An Alarc'h Embannadurioù, 2010.
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne
* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv
* ↑ (fr)6149652 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Info Bretagne
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, p. 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936.