OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Evrann

Kanton Evrann :
| Lec'hiadur kanton Evrann e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Dinan |
| Kod kanton | 22 14 |
| Pennlec'h | Evrann |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 6 496 ann. (2012) |
| Gorread | 126,86 km² |
| Stankter | 51 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 8 |
| kemmañ |
Kanton Evrann a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù

Kanton Evrann a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
* Evrann ;
* Ar C'haeoù ;
* Maez-Geraod ;
* Plouan ;
* Sant-Andrev-an-Dour ;
* Sant-Yuvad ;
* Sant-Yuzeg ;
* Trefermael.

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez

* Glad kanton Kanton Evrann
# Kanton Fauquembergues

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Fauquembergues |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Niver kumunioù | 18 |
| Kod INSEE | 62 23 |
| Pennlec'h | Fauquembergues |
| Kuzulier | Alain Méquignon |
| Amzer-gefridi | 2004-2011 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 8 492 (1999) |
| Gorread | 186,49 km² |
| Stankter | 45,5 a./km² |
Kanton Fauquembergues a oa ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumunioù

Kanton Fauquembergues a yae 18 kumun d'ober anezhañ.
| Kumun | Annezidi | Kod-Post | Niverenn INSEE |
| Audincthun | 574 | 62560 | 62053 |
| Avroult | 510 | 62560 | 62067 |
| Beaumetz-lès-Aire | 240 | 62960 | 62095 |
| Bomy | 604 | 62960 | 62153 |
| Coyecques | 562 | 62560 | 62254 |
| Dennebrœucq | 314 | 62560 | 62267 |
| Enguinegatte | 365 | 62145 | 62294 |
| Enquin-les-Mines | 917 | 62145 | 62295 |
| Erny-Saint-Julien | 288 | 62960 | 62304 |
| Fauquembergues | 856 | 62560 | 62325 |
| Febvin-Palfart | 497 | 62960 | 62327 |
| Fléchin | 454 | 62960 | 62336 |
| Laires | 297 | 62960 | 62485 |
| Merck-Saint-Liévin | 507 | 62560 | 62569 |
| Reclinghem | 144 | 62560 | 62696 |
| Renty | 439 | 62560 | 62704 |
| Saint-Martin-d'Hardinghem | 303 | 62560 | 62760 |
| Thiembronne | 621 | 62560 | 62812 |
# Kanton Ezpeleta

Kanton Ezpeleta zo unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, er rannvro Aquitaine, hag e proviñs kozh Lapurdi.

## Kumunioù ar c'hanton

* Ainhoa
* Kanbo
* Ezpeleta
* Itsasu
* Luhuso
* Sara
* Zuraide
# Kanton Falaise-Norzh

Kanton Falaise-Norzh :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Caen |
| Kod kanton | 14 17 |
| Pennlec'h | Falaise |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 11 024 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 27 |
| kemmañ |
Kanton Falaise-Norzh a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Rannet e oa kêr Falaise e daou ganton. Anvet e oant bet 1añ hag 2vet pa oant bet krouet. E miz Eost 1856 e tivizas kuzul jeneral Calvados envel anezhe Falaise-Kreisteiz (1añ rann) ha Falaise-Norzh (2vet rann).

### XX$^{vet}$ kantved

* En Arondisamant Falaise edo Kanton Falaise-Norzh. Pa voe dispennet Arondisamant Falaise e 1926 e voe lakaet ar c'hanton en Arondisamant Caen.

## Kumunioù

Kanton Falaise-Norzh a yae 27 kumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| Aubigny | 341 | 14700 | 14025 |
| Bonnœil | 118 | 14700 | 14087 |
| Bons-Tassilly | 391 | 14420 | 14088 |
| Cordey | 129 | 14700 | 14180 |
| Le Détroit | 89 | 14690 | 14223 |
| Falaise | 978 (1) | 14700 | 14258 |
| Fourneaux-le-Val | 178 | 14700 | 14284 |
| Les Isles-Bardel | 64 | 14690 | 14343 |
| Leffard | 160 | 14700 | 14360 |
| Les Loges-Saulces | 155 | 14700 | 14375 |
| Martigny-sur-l'Ante | 326 | 14700 | 14405 |
| Le Mesnil-Villement | 292 | 14690 | 14427 |
| Noron-l'Abbaye | 300 | 14700 | 14467 |
| Pierrefitte-en-Cinglais | 250 | 14690 | 14501 |
| Pierrepont | 92 | 14690 | 14502 |
| Potigny | 1 750 | 14420 | 14516 |
| Rapilly | 41 | 14690 | 14531 |
| Saint-Germain-Langot | 307 | 14700 | 14588 |
| Saint-Martin-de-Mieux | 411 | 14700 | 14627 |
| Saint-Pierre-Canivet | 365 | 14700 | 14646 |
| Saint-Pierre-du-Bû | 450 | 14700 | 14649 |
| Soulangy | 265 | 14700 | 14677 |
| Soumont-Saint-Quentin | 566 | 14420 | 14678 |
| Tréprel | 104 | 14690 | 14710 |
| Ussy | 847 | 14420 | 14720 |
| Villers-Canivet | 716 | 14420 | 14753 |
| Pont-d'Ouilly | 1 040 | 14690 | 14764 |
| (1) Niver annezidi el lodenn-mañ eus kumun Falaise. ||||

## Emdroadur ar boblañs 2006-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Département du Calvados. Conseil général. Rapports et délibérations du Conseil - Session de 1856, Caen, V$^{vet}$ Pagny, 1856, pajennoù 275–276
# Kanton Felger-1

Kanton Felger-1 :
| Lec'hiadur kanton Felger-1 e departamant Il-ha-Gwilen ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Felger-Gwitreg hag arondisamant Roazhon |
| Kod kanton | 3508 |
| Pennlec'h | Felger |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Thierry Benoit Frédérique Miramont 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 32 277 ann. (2019) |
| Gorread | 307 km² |
| Stankter | 105 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 19 + lodenn Felger |
| kemmañ |
Kanton Felger-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.

## Kumunioù kanton Felger-1

* Felger (lodenn) ;
* Bilieg ;
* Chapel-Sant-Alverzh ;
* Dompêr-an-Hent ;
* Eskuz ;
* Goneg ;
* Gwennel ;
* Kersalver-al-Lann ;
* Komorzhel ;
* Liverieg-Kenton ;
* Magoerioù-ar-C'houenon ;
* Parzieg ;
* Rovenieg ;
* Sant-Albin-an-Hiliber ;
* Sant-Jord-Kadeneg ;
* Sant-Kristol-Gwalen ;
* Sant-Marzh-ar-C'houenon ;
* Sant-Owen-an-Alloz ;
* Sant-Yann-ar-C'houenon ;
* Yaoueneg.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-177 du 18 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département d'Ille-et-Vilaine
# Kanton Erbigneg

Kanton Erbigneg :
| Lec'hiadur kanton Erbigneg e departamant Liger-Atlantel ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù-al-Liger |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Nazer |
| Kod kanton | 44 14 |
| Pennlec'h | Erbigneg |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 16 272 ann. (2012) |
| Gorread | 147,02 km² |
| Stankter | 111 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 4 |
| kemmañ |
Kanton Erbigneg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant al Liger-Atlantel e Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe Kanton Erbigneg e 1790. Lakaet e voe e Bann Gwenrann. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Savenneg. E 1801 e voe miret ar c'hanton pa voe diskaret kantonioù arall gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

#### Kumunioù abaoe 1790

Kanton Erbigneg a yae peder c'humun d'ober anezhañ :
* Erbigneg, penn ar c'hanton,
* Azereg,
* Chapel-ar-Geunioù,
* Sant-Lefer.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Diskaret e voe ar c'hanton e 2014.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Erbigneg
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Azereg
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chapel-ar-Geunioù
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Lefer
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù al Liger-Atlantel, 2007
# Karl May

Karl Friedrich May (Hohenstein-Ernstthal (Rouantelezh Saks), 25 a viz C'hwevrer 1842 – Radebeul (Saks, Impalaeriezh alaman), 30 a viz Meurzh 1912) a oa ur skrivagner alaman, brudet e skridoù, enno istorioù a c'hoarvez e broioù pell alies. Betek an deiz hiziv ez eo unan eus ar skrivagnerien alaman a vez lennet ar muiañ. Kalz eus an tudennoù krouet gantañ evit e levrioù, evel Winnetou, Old Shatterhand pe Kara Ben Nemsi, zo anavezet gant an Alamaned c'hoazh, hag a-renk e vez lakaet gant Jules Verne hag an Italian Emilio Salgari.
Kontañ a ra en e levrioù troioù-kaer a c'hoarvez er Far West, hag ivez er Reter-Pellañ, er Reter-Nesañ, e Sina, e Suamerika hag evel-just en Alamagn. Skrivet en deus ivez barzhonegoù ha pezhioù sonerezh - hag ur soner barrek e oa ivez, gant meur a venveg.
Kalz eus e oberennoù o deus talvezet da sevel filmoù, pezhioù-c'hoari, abadennoù radio, bannoù-treset. Gant e faltazi divent e oa barrek da empentiñ al lec'hioù pell deskrivet gantañ en e levrioù, hep mont di. N'eo nemet pa voe kozh ma krogas da veajiñ. Mont a reas da Norzhamerika e 1908, ha bras e kavas ar c'hemm etre ar pezh a welas hag ar pezh en doa empentet en e levrioù. E dibenn e vuhez e paouezas May da gontañ troioù-kaer hag en em lakaat a reas da skrivañ romantoù gant danvez relijiel ha peoc'hgarour.
Anvet eo bet an asteroidenn 15728 Karlmay en enor dezhañ.

## Notennoù

* ↑ 15728 Karlmay (1990 TG11) - Jet Propulsion Laboratory - Small-Body Database

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Karl May Gesellschat (de) (ca) (cs) (da) (en) (eo) (es) (fr) (hu) (nl) (sk) (sv)
* Skridoù Karl May e Wikisource (de)
# Karl Schmidt-Rottluff

Karl Schmidt-Rottluff (1añ a viz Kerzu 1884 e Rottluff – 10 a viz Eost 1976 e Berlin) a oa ul livour hag un engraver alaman a gemeras perzh e Die Brücke hag en eztaolouriezh.

## Buhez hag oberenn

Karl Schmidt a voe ganet e Rottluff, un distrig eus Chemnitz eo hiziv an deiz. E 1905 e tibabas an anv Schmidt-Rottluff. An arkitektouriezh a studias e Dresden, ha d'ar 7 a viz Even 1905 e voe una eus ar pevar studier (Ernst Ludwig Kirchner, Fritz Bleyl hag Erich Heckel) a grouas Die Brücke e Dresden. Diskouezadeg kentañ Die Brücke a voe aozet e miz Du 1905 e Leipzig. Divodet e voe ar strollad e 1913.
E 1937 e voe lamet 608 eus e livadurioù diouzh mirdioù Alamagn gant an Nazied, hag ul lodenn anezho a voe kinniget ganto da-geñver diskouezadegoù an arz disteraet ("Entartete Kunst"). E 1947 e teuas da vezañ kelenner e Skol-veur an arzoù e Berlin-Charlottenburg.
300 koadengravadur, 105 maendresadenn, 70 engravadur ha 78 moullskeudenn a savas.

## Notenn

* ↑ de:Rosa Schapire

## Liamm diavaez

* Buhez hag oberennoù Karl Schmidt-Rottluff, diskouezva Ludorff, Düsseldorf
# Karl MacPhillips

Karl MacPhillips a zo bet ganet e 1988.
Ur mestrc'hoarier echedoù iwerzhonat, gant ur renk Elo a 2240 e 2005 eo.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E bartiennoù e Chessgames
# Karl Nehammer

Karl Nehammer (Vienna, 18 Here 1972) zo ur politiker aostrian hag a zo Kañseller Aostria abaoe ar 6 a viz Kerzu 2021. Ezel eo eus ar gostezenn Österreichische Volkspartei (ÖVP). Bet e oa ministr an Diabarzh eus 2020 betek 2021. Sekretour meur ar gostezenn ÖVP e oa eus 2018 da 2020.
# Karl Schwarzschild

Karl Schwarzschild (9 a viz Here 1873, Frankfurt am Main — 11 a viz Mae 1916, Potsdam) a oa un astrofizikour alaman.
N'eo ken e deroù an XX$^{vet}$ kantved, pa voe degemeret damkaniezh relativelezh hollek Albert Einstein, e teuas meiziad an toulloù du da vezañ estroc'h evit ur danvez kurius. Evit gwir, nebeut amzer goude ma oa bet embannet labourioù Einstein e voe embannet gant Karl Schwarzschild un disoc'h eus kevatalenn Einstein a emplege bezañs un toull du kreiz.

## Notennoù

* ↑ Schwarzschild, K. (1916). "Über das Gravitationsfeld eines Massenpunktes nach der Einsteinschen Theorie.", Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 1, 189-196.
# Karl Theodor Bavaria

Karl Theodor Bavaria, pe Karl Theodor von Bayern (1724-1799), a oa Priñs-Dilenner Pfalz (evel Karl IV) ha Bavaria (evel Karl II).
En 1741 e timezas da Elisabeth Auguste von der Pfalz-Sulzbach (1721-1794), merc'h-vihan ha pennhêrez an dilenner Karl III Philipp. Mervel a reas o mab ha bugel nemetañ en 1761. Bevañ a reas an daou bried pep hini en e du, ha besterd en doe an dilenner.
70 vloaz e oa pa varvas e wreg, met fellout a reas dezhañ addimeziñ rak krediñ a rae dezhañ e c'hallje kaout bugale, goude ma n'en doa ket bet eus e eured kentañ, peogwir en doa besterd a-hend-all.
Addimeziñ eta a reas en 1795, en desped da enebiezh ar wreg hag ar vamm-gaer, da Maria Leopoldine von Österreich-Este (1776–1848), a oa 52 vloaz yaouankoc'h egetañ. Nac'h a reas Maria kousket gant he fried, met ober a reas gant meur a hini all.
Mervel a reas da 75 bloaz.

## Dimezioù

Div wech e timezas:
* E 1742, e Mannheim, da Elisabeth Auguste von der Pfalz-Sulzbach (1721-1794), merc'h da Joseph Karl Emanuel von Pfalz-Sulzbach ha d'e bried Elisabeth Auguste Sofie von der Pfalz; ur mab o doe hag a varvas prim:
** Franz Ludwig Joseph von Pfalz-Sulzbach (* 28./† 29 a viz Mezheven 1761
* E 1795, en Innsbruck, da Maria Leopoldine von Österreich-Este (1776–1848), merc'h da Ferdinand von Österreich-Este ha d'e bried Maria Beatrice d'Este, a oa 52 vloaz yaouankoc'h. Bugel ebet n'o doe: gwech ebet ne fellas d'ar wreg kousket gant he gwaz.

### Besterd

En darempred en doe gant an aktourez c'hall Françoise Després-Verneuil († 1765), kontez Parkstein:
* Caroline Franziska Dorothea von Parkstein (* 1762; † 1816 Ickelheim): dimeziñ a reas d'ar Priñs Friedrich Wilhelm zu Isenburg-Büdingen-Birstein (* 13 a viz Kerzu 1730 Birstein; † 12 a viz Here 1804 en Mannheim)
* ur mab (1764–1765)
Eus e zarempred gant Maria Josefa Seyfert, Kontez von Heydeck (1748-1771) e voe bugale all:
* Caroline Josepha Philippina von Bretzenheim (27 a viz Genver 1768 - 27 a viz Ebrel 1786); dimeziñ a reas d'ar c'hont Maximilian Josef von Holnstein (20 a viz Mae 1760 - 1838) en 1784
* Karl August Friedrich Joseph, Kont Heydeck ha Reichsfürst Bretzenheim (24 a viz Kerzu 1769 - 27 a viz C'hwevrer 1823), Mestr Urzh Malta e Bavaria, a zimezas e miz Ebrel 1788, en Oettingen, da Maria Walburga von Oettingen-Spielberg (29 a viz Eost 1766 - 8 a viz Mae 1833),
* Eleonore Caroline Josephine von Bretzenheim (9 a viz Kerzu 1771 - 23 a viz Kerzu 1832); a zimezas e miz Du 1787 d'ar C'hont Wilhelm Karl zu Leiningen(5 a viz Gouhere 1737 - 26 a viz Genver 1809); dizimeziñ a rejont e 1801;
* Friederike Caroline Josephine von Bretzenheim (9 a viz Kerzu 1771 - 2 a viz Meurzh 1816), gevellez da Eleonore; abadez Lindau; a zimezas e 1796 d'ar c'hont Maximilian von Westerholt-Gysenberg (1772 - 19 a viz 1854) ;
Eus e zarempred gant Maria Christine Edle von Hauer (* 1734; † 1796):
* Stephan Christian Freiherr von Stengel (* 6 a viz Here 1750; † 3 a viz Here 1822); dimezet e 1784 da Marianne von Blesen († 1802).

## Notennoù

* ↑ Kurfürst Karl Theodor - Regierender Herr in sieben Ländern. Mannheim 1993. S. 341.
# Karl Theodor

Karl Theodor zo un anv-badez alamanek, savet diwar gevrennañ an daou anv Karl ha Theodor:

## XVIIIvet kantved

* Karl Theodor Bavaria (1724-1799), Priñs-Dilenner Pfalz ( evel Karl IV) ha Bavaria (evel Karl II), an hini kentañ
* Karl Theodor von Dalberg (1744–1817), Priñs-Eskob Mainz

## XIXvet kantved

* Karl von Bayern (1795-1875)
* Karl Theodor Gier (1796-1856)
* Karl Theodor von Buseck (1803-1860)
* Karl Theodor Albert Liebner (1806-1871)
* Carl Theodor von Piloty (1826-1886)
* Karl Theodor Liebe (1828-1894)
* Carl Theodor in Bayern (1839-1909)
* Karl Theodor von Heigel (1842-1915)
* Karl Theodor Wilisch (1847-1935)

## XXvet kantved

* Karl Theodor Gaedertz (1855-1912)
* Karl Theodor Bleek (1898-1969)
* Karl Theodor zu Guttenberg (1921–1972)
* Karl Theodor Bayrhoffer
* Karl-Theodor Molinari
* Karl Theodor Guttenberg
* Karl Theodor Jacob
# Karl V

Karl V a reer eus meur a zen:
* Karl V, impalaer santel
* Karl V von Geldern pe Karl von Egmond
* Karl V Lotringen, priñs Lotringen

## Gwelout

* Karl
* Karl IV
* Karl VI
# Guidizzolo

Guidizzolo zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
# Guidnerth

Ur priñs a Vro-Gembre e oa Guidnerth en IX$^{vet}$ kantved. Anv zo anezhañ e « levr Llandaf » (embannet gant G. Evans, Oxford 1893, p. 181).
Dont a reas eus Kembre da Vreizh evel pirc'hirin. Rediet e oa bet da benediñ dirak ar bobl abalamour d'e dorfedoù, ha kofesaat e bec'hedoù a reas e Dol, kêr ar sant meur Samzun, a oa bet desket e Kembre 300 vloaz a-raok.
Sed a lenner er skrid latin: « Rak Guidnerth e-unan hag ar Vretoned hag arc'heskob an douar-hont a oa ar memes yezh ganto hag eus ar memes pobl e oant, dezho da vout rannet gant ar bellder »… « ha seul aesoc'h e oa dezhañ anzav e dorfed ha goulenn pardon ma oa anavezet e yezh ».

## Levr

* Léon Fleuriot, A Dictionary of Old Breton – Dictionnaire du vieux breton Part 1, Toronto Prepcorp Limited 1985, page 13.
# Guido Arezzo

Guido Arezzo (pe Guido Monaco en italianeg) a oa ur manac'h beneadat italian, ganet e-tro 990 ha marvet war-lerc'h 1033, d'ar 17 a viz Mae 1050 hervez mammennoù 'zo. En Arezzo e vije bet ganet, ma n'eo ket e Ferrara, Pomposa, Talla pe c'hoazh en ur gêr italian all, n'eur ket sur ha biken ne vor moarvat.
Oberour ar Micrologus eo (adkopiet eo bet 17 gwech betek ar XVIvet kantved). Krouet en deus ivez an dorn guidonian lec'h ma vez lakaet "klavoù"; ur benveg sonerezh e oa evit ar solfadurezh: aes e veze gwelout ar c'houlzadoù ha c'hoari sonerezh hep benveg.
Kelenner war ar sonerezh e oa, eñ eo en deus anvet an notennoù diazezet war gerioù kentañ un ton relijiel latin, himn da Yann-Vadezour, krouet gant Paolo Diacono (tro 720-799):
    Ut queant laxis
    Resonare fibris
    Mira gestorum
    Famuli tuorum,
    Solve polluti
    Labii reatum,
    Sancte Ioannes.
Kemeret en deus perzh ivez e troidigezhoù tonioù gant e ijinadenn anvet «c'hwec'hkordenn», hendad ar "portée", ul lec'h resis da bep notenn, kontrol d'an "neumoù" eo.
# Guglionesi

Guglionesi zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Guiche

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Guiche a zo un anv a gaver el lec'hanvadurezh c'hallek.

## Kumunioù

* anv gallek kumun Gixune, e Lapurdi, en Iparralde Euskal Herria,
** a oa ur gontelezh gwechall, kontelezh Guiche;
* La Guiche, kumun, e departamant ar Saône-et-Loire e rannvro Bourgogn.

## Ober

* Unan eus pennoberoù an doullgorferien, guiche (toullgorfañ)
# Guiche (toullgorfañ)

Un doare toullgorfañ war-c'horre eo ar guiche, ha gantañ e vez toullet ar perine.
Daoust ha ma c'hell bezañ kaset da benn gant maouezed e vez kavet kalz aliesoc'h gant paotred an doare toulladur-mañ.
Peurliesañ e vez lec'hiet ur guiche a-sonn war ar c'halc'h, met bez' e c'hell bezañ lec'hiet a-gostez ivez.
Bez' e c'heller ivez krouiñ ur skalier dre lakaat meur a c'h-guiche renk-ouzh-renk, alies evit kloaat ur skalier war ar frenom.
Abalamour ma vez toullet ar c'horf tost ouzh ar fraezh e ranker diwall mat d'e naetaat aketus e-pad ar mare-pareañ hag ivez da c'houde. Puerliesañ avat e paree buanig a-walc'h hep riskloù meur, daoust ha ma c'hell bezañ distaolet ar bravig gant ar c'horf ma vez lesket betek re pa'c'h eer en e goazez.
Bez' e c'hell ur guiche bezañ astennet evit gallout staliañ en toull ur riboul-kig ha staget e vez ivez a-wezhoù pouezioù ouzh ar bravig.
Evel meur a doullgorfeerzh all e veze graet gant paotred heñvelrevel da gentañ ha tud a blij dezhe ar sadomasocherezh, met deuet eo da vezañ boutinoc'h abaoe m'eo deuet an toullgorferezh da vezañ ur c'hiz e sevenadur ar C'hornôg adalel diwezh ar bloavezhioù 1980-deroù ar bloavezhioù 1990.

## Istor

Richard Simonton, anavezet ivez evel Doug Malloy, en deus skrivet ur brudskrid anvet Body & Genital Piercing in Brief a zo bet eienenn ar mojennoù a-vremañ diwar benn an toullañ kroc'hen. Ar guiche, emezañ, a deufe eus Tahiti. D'ar vojenn-se, evel d'an darn vrasañ eus ar mojennoù diwar-benn an toullañ kroc'hen n'eus ket a wir ziazez istorel, rak n'eus ket a skridoù-diazez.
* ↑ https://web.archive.org/web/20080516102150/http://www.bmezine.com/news/jimward/20040315-p.html Body & Genital Piercing in Brief
# Guido Cappello

Guido Cappello a zo bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1933 e Pisa (Italia) ha marvet d'ar 17 a viz Eost 1996 e Milano (Italia) .
Mestrc'hoarier echedoù italian.
Kampion Italia an echedoù e Perugia e 1960.
# Guido III Spoleto

Guido II Spoleto (?-894), pe Guido Lombardia, mab da Guido Iañ Spoleto, dug Camerino en 876, dug Spoleto en 882, a voe dilennet da Roue Italia e miz C'hwevrer 889, hag Impalaer ar C'hornôg (891-894). Gantañ e voe faezhet e gevezer Berengar Iañ Italia e 889.

## E vuhez

Eil mab Guido Iañ Spoleto e oa. E vamm a oa Itta (pe « Ita » pe « Itana »), merc'h da Sicon, dug Benevento. Dug e voe anvet e 882, war-lerc'h e niz Guido II a oa mab d'e vreur henañ Lambert Iañ Spoleto.
En 882 e voe lamet e zouaroù digantañ gant Karl III impalaer ar C'hornôg, dre m'en doa e drubardet. Met bloaz goude ec'h adkave anezho hag e teuae da vout markiz Camerino. En 885 e kannas ar Sarazined en emgann ar Garigliano.
Pa varvas an impalaer en 888 e klaskas bezañ anvet da roue ar Franked, met Odo Pariz an hini a voe dilennet. Goude-se e kevezas gant Berengar, kont Frioul, da vout roue Italia. Trec'h e voe warnañ war lez an Trebbia, un adstêr d'ar Po. Kurunennet e voe e Pavia d'an 12 a viz C'hwevrer 889.
D'an 21 a viz C'hwevrer 891 e voe kurunennet Impalaer ar C'hornôg gant ar pab Stefan V. Bloaz goude, d'an 30 a viz Ebrel 892 e redias ar pab Formosus da gurunenniñ e vab Lambert evit e gemer en e c'houarnamant evel dug, roue, hag impalaer. Goude-se e enebo ar pab outo hage klasko harp gant Arnulf Karintia. En 894 e tegouezhas Arnulf e Pavia ma lakaas Berengar Frioul da roue Italia, dindan e aotrouniezh, hag eñ war e giz da Alamagn. Mervel a reas Guido d'an 12 a viz Kerzu 894 ha beziet e voe en iliz-veur Parma, hag e vab Lambert a gemeras ar rouantelezh war e lerc'h.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e oa da Ageltrude, merc'h da Adalgis Iañ Benevento, ha bugale o doa bet :
* Lambert Spoleto marvet en 898
* Guido IV Spoleto (hervez istorourien zo).

## Notennoù

* ↑ Lod eus an istorourien a lavar e oa kentoc'h : pe mab da Guido II Spoleto, niz Guido III pe mab da g-Konrad, kont Lecce
| En e raok: Karl III | Impalaer ar C'hornôg 891 – 894 | War e lerc'h: Arnulf Karintia |
# Guido Reni

Guido Reni (1675-1742) a oa ul livour italian.

## Livadurioù

* Sant Sebastian.
* Ginivelezh.
* Atalante ha Hippomène.
* Aurore hag Apollon.
* Bacchus oc'h evañ.
* Jozeb ha gwreg Potifar 1631
* The Immaculate Conception, 1627, Metropolitan Museum of Art.
# Guidobaldo II Della Rovere

Guidobaldo II della Rovere (Urbino 1514-1574 Pesaro) a oa dug Urbino. Mab e oa da Francesco Maria Iañ della Rovere ha d'e bried Eleonora Gonzaga della Rovere, ha ren a reas war-lerc'h e dad .

## E vuhez

En 1532 e kemeras perzh e kêr Venezia e dibunadeg ofiserien ar Republik, pa oa e dad e penn an arme. Da ugent vloaz, e vagas Guidobaldo karantez ouzh ur verc'h da Giordano Orsini met e dad a reas dezhañ dimeziñ da Giulia Varano, merc'h da aotrou Camerino.
En 1546, e koun ar servijoù rentet gant e dad d'ar Republik, e voe roet dezhañ ar garg a rener armeoù Venezia hag an titl a c'houarnour.
Mervel a reas e bried Giulia Varano d'an 18 a viz C'hwevrer 1547 da dri bloaz warn-ugent ; bloaz goude e timezas da Vittoria Farnese (1521-1602) d'ar 26 a viz Genver 1548.

## Dimezioù ha bugale

* Giulia da Varano, a c'hanas ur verc'h anvet Virginia.
* Addimezet e miz Genver 1548 da Vittoria Farnese (1521-1602), merc'h da Pier Luigi Farnese ha Gerolama Orsini, ha merc'h-vihan d'ar pab Paol III. Tri bugel he doe :
** Isabella della Rovere (1554-1619), a zimezas da Niccolò Bernardino Sanseverino, priñs Bisignano ;
** Francesco Maria II della Rovere (1549-1631), dug Urbino war-lerc'h e dad, a zimezas div wech :
*** da Lucrezia d'Este, priñsez a gêr Modena,
*** ha da Livia della Rovere ;
** Lavinia della Rovere (1558-1632), dimezet da Alfonso Felice d'Avalos, priñs Francavilla.
Vittoria a zesavas ivez he nizez Clelia Farnese, merc'h d'he breur kardinal, Alessandro Farnese, ouzhpenn he merc'hed Isabella ha Lavinia.

## Arz

Eñ an hini a c'houlennas digant al livour Tizian livañ Gwener Urbino en 1538.

## Notennoù

* ↑ (it) GeneAll.net - Vittoria Farnese
* ↑ (it) Nuovonascimiento