# Ouran (planedenn)

Ouran :
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| Skin etre | 2,870 972 220×10$^9$ km ≈ 19,2 ua |
| Ezkreizennegezh | 0,047 167 71 |
| Prantad reveulziañ siderel | 30 708,1600 d = 84 a 27 d 3,84 h |
| Prantad sinodek | 369,653 8 d |
| Tizh kelc'htreiñ etre | 6,798 9 km/s |
| Stouadur | 0,769 86° |
| Niver adplanedennoù (loarennoù) | 27 |
| Doareennoù fizik ||
| Treuzkiz keheder | 51 312 km |
| Treuzkiz pol | 50 136 km |
| Pladadur | 0,022 93 |
| Mas | 8,683 2×10$^{25}$ kg |
| Mas volumek etre | 1,318×10$^3$ kg/m³ |
| Gravitadur war he gorre | 8,69 m/s² |
| Prantad treiñ | −0,718 d = 17 h 13,9 min |
| Stouadur an ahel | 97,86° |
| Albedo | 0,51 |
| Tizh frankizadur | 21,3 km/s |
| Temperadur war he gorre | nbtañ etre muiañ 59 K68 K--- K |
| Doareennoù an atmosfer ||
| Gwask atmosferek | Hervez an donder |
| Hidrogen | 83% |
| Heliom | 15% |
| Metan | 1,99% |
| Amoniak | 0,01% |
| Etan | 0,000 25% |
| Aketilen | 0,000 01% |
| Monoksid karbon Sulfur hidrogen | Roudoù |
Ouran (Uranus e latin) a zo anezhi seizhvet planedenn koskoriad an Heol, an drede vrasañ. Ur ramzenn c'hazek eo. Kavet e oa bet d'an 13 a viz Meurzh 1781 gant an Alaman William Herschel. Dont a ra e anv eus an doue roman Uranus, doue an oabl heñvel ouzh an doue gresian Ouranos.

## Gwalennoù Ouran

13 gwalenn zo bet kavet en-dro d’ar blanedenn betek-henn. Fin int ha pizh eo o bordoù.

## Loarennoù

27 loarenn zo bet kavet en-dro da Ouran Betek-henn. William Herschel en doa kavet an div gentañ d’an 13 a viz Meurzh 1787. Er c’hontrol eus ar planedennoù all n’eo ket anvioù eus ar vitologiezh hag a zo bet lakaet dezho, met anvioù tud tennet eus pezhioù-c’hoari William Shakespeare.
| Anv | Treuzkiz (km) | Mas (kg) | Skin kelc'htreiñ etre (km) | Prantad reveulziañ (deiz) |
| Cordelia | 40,2 | 4,5×10$^{16}$ | 49 752 | 0,335 0 |
| Ophelia | 42,8 | 5,4×10$^{16}$ | 53 764 | 0,376 4 |
| Bianca | 51,4 | 9,3×10$^{16}$ | 59 165 | 0,434 6 |
| Cressida | 79,6 | 3,43×10$^{17}$ | 61 767 | 0,463 6 |
| Desdemona | 64 | 1,78×10$^{17}$ | 62 659 | 0,473 7 |
| Juliet | 93,6 | 5,57×10$^{17}$ | 64 358 | 0,493 1 |
| Portia | 136 | 1,68×10$^{18}$ | 66 097 | 0,513 2 |
| Rosalind | 72 | 2,54×10$^{17}$ | 69 927 | 0,558 5 |
| Cupid | 12 | 1,2×10$^{15}$ | 74 800 | 0,618 0 |
| Belinda | 80,6 | 3,57×10$^{17}$ | 75 255 | 0,623 5 |
| Perdita | 80 | 4×10$^{17}$ | 76 400 | 0,638 0 |
| Puck | 162 | 2,89×10$^{18}$ | 86 004 | 0,761 8 |
| Mab | 16 | 4×10$^{15}$ | 97 730 | 0,923 0 |
| Miranda | 472 | 6,59×10$^{19}$ | 129 872 | 1,413 5 |
| Ariel | 1 158 | 1,35×10$^{21}$ | 191 020 | 2,520 3 |
| Umbriel | 1 169,4 | 1,17×10$^{21}$ | 266 300 | 4,144 2 |
| Titania | 1 577,8 | 3,52×10$^{21}$ | 463 300 | 8,705 9 |
| Oberon | 1 522,8 | 3,01×10$^{21}$ | 583 519 | 13,463 2 |
| Francisco | 12 | 1,3×10$^{15}$ | 4 276 000 | 266,56 |
| Caliban | 98 | 7,3×10$^{17}$ | 7 231 000 | −579,73$^*$ |
| Stephano | 20 | 6×10$^{15}$ | 8 002 000 | −676,5$^*$ |
| Trinculo | 10 | 7,5×10$^{14}$ | 8 571 000 | −758,1$^*$ |
| Sycorax | 190 | 5,4×10$^{18}$ | 12 179 000 | −1 .288,28$^*$ |
| Margaret | 11 | 10$^{15}$ | 14 345 000 | 1 687,01 |
| Prospero | 30 | 2,1×10$^{16}$ | 16 243 000 | −1 977,29$^*$ |
| Setebos | 30 | 2,1×10$^{16}$ | 17 501 000 | −2 234,77$^*$ |
| Ferdinand | 11 | 1,3×10$^{15}$ | 20 901 000 | 2 887,21$^*$ |
$^*$Pa vez negativel ar prantad reveulziañ e tiskouez kement-se e tro al loarenn war-gil.

## Difurch

N'eus bet nemet ur sonterez hag a zo bet kaset etrezek Ouran, Voyager 2 an hini eo. E 1977 e oa bet bannet gant NASA. D'ar 24 a viz Genver 1986 e oa tremenet hebiou d'ar blanedenn d'an tostañ, a-raok kenderc'hel gant he beaj etrezek Neizhan.

## Levrlennadur

* Koskoriad an Heol, Bruno Mauguin ha Bénédicte Saulier-Le Dréan (Egorenn ar skiantoù), treiñ gant an Ofis ar Brezhoneg, 2006, Éditions Apogée, ISBN 2-84398-249-9, pp. 46-48.