# Nom (Henegipt)

* Pennad lodek eus Lec'hioù Henegipt
* Lec'hioù
* Nomoù / Kêrioù
* Monumantoù / Temploù
* Takadoù bro
* Goueled Egipt / Kreiz Egipt
* Gorre Egipt / Nubia
* Lec'hiadur
Bez' e oa an Nomoù (eus ar gresianeg νομοι, nomoi, a dalvez rann, distrig; sepat e demoteg), rannoù melestradurel a veze lodennet Egipt ganto en Henamzer. Ar c'hentañ rann velestradurel a oa ar vevenn a oa daouhanteret Egipt drezi etre Gorre Egipt ha Goueled Egipt. Bep a gêr-benn ha bep a arouez a oa gant an nomoù. Etre eizh nom ha tregont ha daou nom ha daou-ugent zo bet hervez ar mareoù. E-pad ar marevezh ptolemaek ha roman e teuas an nomoù da vezañ rannvroioù melestradurel.
Meret e veze an nomoù e anv ar Faraon gant gouarnerien a veze graet nomarked anezho.
Evit doare eo ken kozh rannadur Egipt e nomoù hag ar marevezh rakktierniezh (e-tro an XXXII$^l$ kantved kt JK). E penn-kentañ e oa eus an nomoù-se keodedoù-Stad bet unvanet tamm-ha-tamm. Gant Menes e voe peurechuet unvanidigezh an nomoù.
Ouzhpenn padout a-hed 3000 vloaz eo chomet stabil a-walc'h anvioù, niver, urzh ha gorread an nomoù. Lod, evel Xois en delta, pe Khent e Gorre Egipt a gaver meneget o anv war maen Palermo bet engravet e-pad ar V$^{vet}$ tierniezh. Re all, evel Bubastis, zo bet savet da vare ar Rouantelezh Nevez. Renet o deus ar pep brasañ eus faraoned Egipt war 42 nom.
Ugent nom a oa e Goueled Egipt, kreizennet gant Mimfis, kêr-benn ar Rouantelezh kozh. Heuliañ a ra an niveradur red an Nil; gant nomoù ar reter emañ ar sifroù brasañ.
Daou nom war-ugent a oa e Gorre Egipt. Heuliañ a rae an niveradur anezho red an Nil ivez.

## An Nomarked

E penn pep nom e oa un Nomark. Peuliesañ e vezed nomark dre hêrezh met gallout a rae ar faraon envel unan bennak war ar garg. Pa oa kreñv ar galloud kreiz eo ar faraon hollc'halloudus a zibabe an nomarked peurliesañ. Pa veze gwanoc'h ar galloud (e-pad an aloubadegoù pe pa oa brezelioù diabarzh, peurgetket) en em aoze an nomoù o-unan hag e tape ar vibien lec'h o zadoù. Ingal e veze tabutoù etre breudeur evit an hêrezh e-pad ar Marevezh Etre kentañ, mare ma oa gwanaet ar galloud kreiz, dreist-holl etre ar VI$^{vet}$ hag an XI$^{vet}$ Tierniezh.

## Treuzvevañs an nomoù

Miret eo bet framm an nomoù a-hed ar marevezh ptolemaek tre betek mare ar Romaned. Dindan beli ar Romaned e veze skoet moneiz gant nomoù zo : ar "pezhioù nomek". Miret o deus an nomoù o fouez melestradurel evel unanenn diazez ar vro betek adframmadur klok ar vurokratelezh dindan ren Diokletian ha Kustentin Iañ.
E -307 eo bet erlec'hiet an nomoù gant pouioù (pagi) gouarnet gant ur Pouier (pagark). Ne'z ae ket e roll pelloc'h eget hini un dastumer tailhoù ha pennlusker an armeoù lec'hel. Peurliesañ e oa eus ar baouierien perc'henned pinvidik a oa mestr war ar paou renet ganto dre ar galloud hag an arc'hant.

## Goueled Egipt

| n° | Anv an nom | Anv egiptek | anv gresianek | Anv a-vremañ |
| 1 | Ar ramparzh gwenn | Ineb Hedj/Men-nefer | Menfis | Bedrechein |
| 2 | Ar vorzhed | Khem (Sekhem) | Letopolis | Aousîm |
| 3 | Ar c'hornôg | Imaou (Imou) | Apis | Kôm al-Hisn |
| 4 | Neith ar su (pal ar su) | Djekhaper (Zeka) | Proposis | Menouf (Kôm Manous) |
| 5 | Neith an norzh (pal an norzh) | Saou | Sais | Sà el-Hagar |
| 6 | Tarv ar menez (tarv an dezerzh) | Khasoout (Khaset) | Xois | Sakha |
| 7 | Treant ar c'huzh-heol | Per-Ha-neb-Imenti | Metelis | Macîl |
| 8 | Treant ar sav-heol | Per-Atoum (Tjehou) | Herôonpolis (Pithom) | Tall al-Maskhoutah |
| 9 | Andjty (ar gwarezer) | Per-Osiris-neb-zed (Djédou) | Busiris | Abousir |
| 10 | Ar mell tarv du | Het-ta-harieb (Het-ta-heri-ib) | Athribis | Tall-Athrib |
| 11 | An Tarv kontet (an tarv en e lurelloù) | Hesebt (Ta-remou) | Pharbaethos (Leontopolis) | Horbeit |
| 12 | Al Leue sakr (leue ar vuoc'h) | Teb-neter (Zebat Neter) | Sebennytos | Semenoûd |
| 13 | An aotrou bagol (ar piler) | Onou (Onou-Iounou) | Heliopolis | Aîn-al-Chams |
| 14 | Ar stalenn reterel (beg ar sav-heol) | Zeba meth (Benou) | Tanis (Sile) | Sân-al-Hagar |
| 15 | An Ibis | Per Zehouti (Bahou) | Hermopolis parva | Tall al-Naqous |
| 16 | An Delfin (ar silur) | Per-Ba-neb-Zeet (Djedi) | Mendes | Tall-Amdîd |
| 17 | An Tron (ar santual) | Per ioun ha Behed (Béhedet) | Diospolis Kate (Diospolis parva) | Tall-Balamoun |
| 18 | Ar bugel roueel uhelañ | Per Bast (Bat) | Bubastis | Tall-Bastah |
| 19 | Ar bugel roueel izelañ | Per Ouazet (Djanet) | Leontopolis (Tanis) | Tall Moqdam |
| 20 | Ar sav-heol (ar falc'hun balzameget) | Per-soped (Per-seped) | Arabia | Saft al-Henneh |

## Gorre Egipt

| n° | Anv an nom | Anv egiptek | Anv gresianek | Anv a-vremañ |
| 1 | Bro ar wareg (douar Setet) | Abou | Olifantin | Gezirat-Aswan |
| 2 | Tron Horus | Djeba (Zebat) | Apollinopolis Magna | Edfou |
| 3 | Ar plouezad (an div bluenn) | Nekheb ha Nekhen (Nekhen) | Eileithyiaspolis, Hierakonpolis, Latopolis | Al-Kab |
| 4 | Ar vazh-roue | Nout Amon (Ouaset) | Diospolis Magna | Teba, Karnak |
| 5 | An daou sparfell | Gebtiou (Kift) | Koptos (Coptos) | Qeft |
| 6 | Ar c'hrokodil | Ta iount neter (Iounet) | Tentyris | Denderah (Dendera) |
| 7 | Ar sistr (benveg seniñ) | Hout (Het) | Diospolis parva | Hou |
| 8 | An douar bras (relegouer Osiris) | Teni (Tin) | Abydos (gwechall Thinis) | Al-Birbah |
| 9 | Minou (foeltr Min) | Apou (Hout-menou) | Panopolis (Khemmis) | Akhmîn (Akhmin) |
| 10 | Ar C'hobra (an naer) | Zebti (Tjebou) | Aphroditopolis | Iftah |
| 11 | Loen Seth (Al levran) | Shas-hotep (Shashetep) | Hypselis | Chotb |
| 12 | Menez an Naer | Pi-anti (Per Hor-Noubti) | Antaeopolis | Qâou-al-Kabir |
| 13 | Ar Greunadour (An terebint) uhelañ | Saout (Saouti) | Lykopolis | Asiout |
| 14 | Ar Greunadour (An terebint) izelañ | Khis (Gesa) | Kusae | Al-Qousiyah |
| 15 | Ar C'had | Khemnou (Ount) | Hermopolis Magna | Achmounein |
| 16 | An Oryks (ar c'hazelenn) | Hebenou | Theodosiopolis | Beni Hassan (Miniah) |
| 17 | Ar C'hi du (an aourgi) | Kasa (Henou) | Kynopolis | Al-Kaïs |
| 18 | Falc'hun e skilfoù dispak (ar sparfell nij) | Hout-nesou (Het Benou) | Hipponos | Kôm al-Ahmar (El-Hibèh) |
| 19 | Ar vazh-roue c'hlann (ar eil bazh-roue) | Pi-emdje (Ouâb Sep-meri) | Oxyrhynchos | Al-Behnesah |
| 20 | Al lore roz uhelañ | Nen-nesou (Khenen-nsout) | Herakleopolis (Herakleopolis) | Ahnas |
| 21 | Al lore roz izelañ | Per Sobek (Semen-hor) | Krokodilopolis (ha goude Arsinoe) | Medinet (Kafer Ammar) |
| 22 | Ar gontell | Per Hemt (Tep-ihet) | Aphroditopolis | Aftiyah (Atfiah) |

## Gwelet ivez
### Pennadoù kar

* Egipt

### Daveennoù

* (en) Alan K. Bowman (1990) Egypt After the Pharaohs, Oxford University Press.

### Liammoù diavaez

* (en) An nomoù