OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# San Esteban

San Esteban zo un anv-lec'h spagnolek.

## Asturiez

* San Esteban (Cangas del Narcea), e kuzul Cangas del Narcea
* San Esteban (Coaña), e kuzul Coaña
* San Esteban (Ibias), e kuzul Ibias
* San Esteban (Illano), e kuzul Illano
* San Esteban (Morcín), parrez e kumun Morcín
** Las Vegas de San Esteban, e parrez San Esteban, e kumun Morcín
* San Esteban (Muros de Nalón), parrez e kuzul Muros de Nalón
* San Esteban (Peñamellera Baja), e kuzul Peñamellera Baja
* San Esteban (Pravia), e kuzul Pravia
* San Esteban (Ribadesella), parrez e kuzul Ribadesella
* San Esteban de las Dorigas, parrez e kuzul Salas
* San Esteban de Relamiego, parrez e kumuniezh Tineo, Asturias

## Euskal Herria

* San Esteban (Galdames), kêriadenn e kumun Galdames, Bizkaia
* San Esteban (Tolosa), kêriadenn e kumun Tolosa, Gipuzkoa
* San Esteban (Karrantza), kêriadenn e kumun Karrantza Harana/Valle de Carranza, Bizkaia
* San Esteban (Derio), kêriadenn e kumun Derio, Bizkaia
* Doneztebe/Santesteban, kumun e Navarra

## Spagn
### kumunioù

* San Esteban de Gormaz, e proviñs Soria
* San Esteban de Litera, e proviñs Huesca
* San Esteban de Nogales, e proviñs León
* San Esteban de Zapardiel, e proviñs Ávila
* San Esteban del Molar, e proviñs Zamora
* San Esteban del Valle, e proviñs Ávila
* San Esteban de la Sierra, e proviñs Salamanca
* San Esteban de los Patos, e proviñs Ávila
* La Fuente de San Esteban, e Salamanca
* Miño de San Esteban, e proviñs Soria
* Pedrajas de San Esteban, e proviñs Valladolid

### ranngumunioù

* Aldea de San Esteban, e San Esteban de Gormaz, e proviñs Soria
* Pedraja de San Esteban, e San Esteban de Gormaz,
* Peñalba de San Esteban, e San Esteban de Gormaz,
* Piquera de San Esteban, e San Esteban de Gormaz,
* Rejas de San Esteban, e San Esteban de Gormaz,
* San Esteban, e Valle de Mena, e proviñs Burgos
* San Esteban, e León, e proviñs León
* San Esteban, e Reocín, e Cantabria
* San Esteban, e Villamañán, e proviñs León
* San Esteban de Guarga, e Sabiñánigo, e proviñs Huesca
* San Esteban de Treviño, e Condado de Treviño, e proviñs Burgos
* San Esteban de Valdueza, e Ponferrada, e proviñs León
* San Esteban del Mall, en Isábena, e proviñs Huesca
* San Esteban del Toral, e Bembibre, e proviñs León
* Soto de San Esteban, e San Esteban de Gormaz,
* Velilla de San Esteban, e San Esteban de Gormaz.
# San Esteban de la Sierra

San Esteban de la Sierra zo ur gumun eus Proviñs Salamanca e Spagn.
# San Esteban del Valle

San Esteban del Valle zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# San Esteban de Gormaz

San Esteban de Gormaz zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# San Esteban de Litera

San Esteban de Litera zo ur gumun e Spagn e proviñs Huesca.
# San Esteban del Molar

San Esteban del Molar zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Zamora.
# San Esteban de Nogales

San Esteban de Nogales zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# San Esteban de Zapardiel

San Esteban de Zapardiel zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# San Dorligo della Valle

San Dorligo della Valle (Dolina e sloveneg, Dolina San Dorligo e rannyezh Trieste) zo ur gumun en Italia, e proviñs Trieste, e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia.
Un darn vras eus ar gumun zo en Istria. Gant Muggia ec'h eo unan eus an div gumun nemeto en Istria hag a zo chomet italian goude an Eil Brezel-bed.
# San Esteban de los Patos

San Esteban de los Patos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Sheba

Sheba zo ur merk boued evit ar c'hizhier, krouet e 1988 e Hamburg.
# She's Not There

She's Not There (N'emañ-hi ket aze e brezhoneg) zo ur ganaouenn saoznek gant ar strollad sonerien rock breizhveuriat The Zombies. Savet e oa bet gant ar soner saoz Rod Argent.
2:25 he fadelezh, enrollet e oa bet d'an 12 a viz Mezheven 1964 e studioioù Decca Records (West Hampstead, Londrez). Perzh eo eus ar bladennig a oa deuet er-maez d'ar 24 a viz Gouere 1964, You Make Me Feel Good war he zu B. Bez' e voe lakaet e-barzh kentañ albom The Zombies — Begin Here — deuet er-maez er Rouantelezh-Unanet e miz Meurzh 1965. An albom The Zombies, deuet er-maez e Stadoù-Unanet Amerika e miz Genver 1965, a c'haller he c'havout ennañ ivez.
Renket e voe da wellañ kanaouenn gant ar gelaouenn stadunanat Cashbox ha lakaet da eil gant Billboard e penn-kentañ miz Kerzu 1964.
E miz Meurzh 2014 en devoa implijet an embregerezh Chanel ar ganaouenn e-barzh ur bomm bruderezh (an aktourez saoz Keira Knightley o c'hoari ennañ) da-geñver ur c'houlzad brudañ evit ur c'hwezh-vat nevez-savet.

## Kanerien

Dindan anv Te voilà e voe kanet e galleg gant Noël Deschamps e miz Kerzu 1964, adkemeret gant Pussy Cat e miz Mezheven 1969.
Gant ar strollad Santana e voe roet da glevet un doare disheñvel eus She's Not There e-barzh an albom Moonflower deuet er-maez e miz Here 1977.

## Liammoù diavaez

* She's Not There, kanet gant The Zombies
* She's Not There, kanet gant Santana war al leurenn
# SheBelieves Cup

Ar SheBelieves Cup zo un tournamant mell-droad merc'hed dre bedadenn dalc'het bep bloaz e miz C'hwevrer e Stadoù-Unanet Amerika.

## Kiboù

| Bloavezh |
| Bloavezh | Trec'her | Beskampion | Trede | Pedervet |
| 2016 Munudoù | Stadoù-Unanet | Alamagn | Bro-Saoz | Frañs |
| 2017 Munudoù | Frañs | Alamagn | Bro-Saoz | Stadoù-Unanet |
| 2018 Munudoù | Stadoù-Unanet | Bro-Saoz | Frañs | Alamagn |
| 2019 Munudoù | Bro-Saoz | Stadoù-Unanet | Japan | Brazil |
| 2020 Munudoù | Stadoù-Unanet | Spagn | Bro-Saoz | Japan |
| 2021 Munudoù | Stadoù-Unanet | Brazil | Kanada | Arc'hantina |
| 2022 Munudoù | Stadoù-Unanet | Island | Tchekia | Zeland-Nevez |
| 2023 Munudoù | Stadoù-Unanet | Japan | Brazil | Kanada |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ SheBelieves Cup 2016
* ↑ SheBelieves Cup 2017 fixtures
* ↑ 2017 SheBelieves Cup table

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar SheBelieves Cup
# Shaun Costello

Shaun Costello, ganet d'ar 1añ a viz Genver 1944 en New York hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Gouhere 2023 e Punta Gorda, a oa un aktour ha filmaozer pornografek ha saver filmoù spont stadunanat.
Implijet en devoa lesanvioù lies evel Helmuth Richler, Warren Evans, Russ Carlson, Oscar Tripe, pe Amanda Barton c'hoazh. Eñ a zo bet unan eus brasañ filmaozerien marevezh aour ar filmoù erotek pe pornografek e 1970-1980. Filmet en devoa ouzhpenn 70 film hag enoret e oa bet div wech gant un International Monitor Awards ha lakaet e anv evit un Adult Video News Awards.

## Buhez

Ur filmaozer puilh a oa eus Shaun Costello, gant ouzhpenn 70 film savet gantañ. Ouzhpenn bezañ filmoù pornografek pe erotek, alies e oant filmoù o vont pell ganti. Adkavet e vez ivez menegoù a-dreñv, n'int ket hepken filmoù gant lodennoù reizhel met kentoc'h filmoù troc'het gant lodennoù reizhel hag un istor gwirion.

## Doare filmoù

E filmoù pornografek a oa reoù gant ur senario ha treuzwiskoù. Alies e oant reoù gant ur meneg a-dreñv evel Waterpower embannet e 1974, kemmesk etre un darvoud gwirion ha kudennoù ar soudarded bet o vrezelat e Vietnam. Lod all a oa bet degemeret mat rak en desped da gaout lodennoù pornografek e oant mestroniet mat a-fed istor, gant fent ha menegoù gwirion evel Dracula Exotica embannet e 1980.

### Lesanvioù

E-touez al lesanvioù lies implijet gantañ e oa Warren Evans, Amanda Burton, Russ Carlson, Gerard Damiano, Arthur Dietrich, Jack Hammer, Helmuth Richler, Ken Schwartz, Kenneth Schwartz, Howard Stein, John Stover hag Oscar Tripe.

## Filmlennadur
### Filmoù

| Bloavezh | Titl | Filmaozer | Notenn(où) |
| 1973 | Loops | Gant Shaun Costello ha Bill Markle | Chomet diembann |
| 1971 | Forced Entry | Shaun Costello lesanv Bill Markle | Eus e holl rolloù, kantadoù anezho, Harry Reems a embann en e skrid-buhez eo an hini nemetañ a lak sevel kerse ennañ. |

## Liammoù diavaez

* Shaun Costello war IMDb
* Blog Shaun Costello

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.moriareviews.com/horror/dracula-exotica-1980.htm.
* ↑ https://www.imdb.com/title/tt0824685/plotsummary/?ref_=tt_ov_pl
# She'll Be Coming 'Round the Mountain

She'll Be Coming 'Round the Mountain ("Dont a raio-hi eus ar menez") pe Coming 'Round the Mountain ("O tont eus ar menez")zo ur ganaouenn-bobl saoznek, eus SUA. Ur ganaouenn evit bugale hervez lod, hag a zo bet lakaet en ur bern yezhoù all. E gwirionez e teu eus un Negro spiritual anvet When the Chariot Comes "Pa zeuio ar c'harr").

## Ar "spiritual"

Ar son relijiel zo savet diwar-benn distro Jezuz, o vleniañ ur c'harr (An Iliz, ar she er son er bomm When she comes) sachet gant kezeg da vont d'ar baradoz.
   O, who will drive the chariot When she comes? O, who will drive the chariot When she comes? O, who will drive the chariot, O, who will drive the chariot, O, who will drive the chariot When she comes?
   King Jesus, he'll be driver when she comes, When she comes . . . .
   She'll be loaded with bright Angels When she comes . . . .
   She will neither rock nor totter, When she comes . . . .
   She will run so level and steady, When she comes . . . .
   She will take us to the portals, When she comes . . . .

## Son bugale

Kentañ tro ma voe moullet ar son a voe el levr The American Songbag gant Carl Sandburg e 1927, petra bennak ma kreder e voe savet e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved. Savet eo war don un Negro spiritual kozh anvet When the Chariot Comes.
E-kerzh an XIXvet kantved en em strewas dre an Appalachoù, ma voe kemmet ar c'homzoù betek o stumm a-vremañ. Diwezhatoc'h e voe kanet gant skipailhoù labourerion war an hent-houarn e kreiz ar Midwest er bloavezhioù 1890. E doare ar gervel a respont kalz sonioù hengounel ec'h savet ar ganaouenn : un den a huch ar werzenn gentañ, hag unan all a gan anezhi en-dro.

### Ar c'homzoù

   She'll be coming 'round the mountain when she comes (when she comes) She'll be coming 'round the mountain when she comes (when she comes) She'll be coming 'round the mountain, she'll be coming 'round the mountain She'll be coming 'round the mountain when she comes (when she comes)
Heñvel e kaner ar gwerzennoù all :
She'll be drivin' six white horses when she comes, etc. Oh we'll all come out to meet her when she comes, etc. She'll be wearing red pajamas when she comes, etc. We will kill the old red rooster when she comes, etc. We'll be shoutin' "Halleluja" when she comes, etc.

### Kompren er son

Piv eo ar "she" er son ? Hervez Carl Sandburg, e The American Songbag e vije Mary Harris "Mother" Jones, un aozerez sindikadoù hag a save skourroù sindikad e kampoù mengleuzerien an Appalachoù.

## Kanerien

Enrollet eo bet gant Ramblin' Tommy Scott, Pete Seeger ha Barney the Dinosaur.

## Kanaouennoù all

War ar memes ton e vez kanet We'll Understand It Better By and By, savet gant Charles Albert Tindley.

## Liammoù diavaez

* (fr) She'll be coming round the mountain - The free sheet music
* (en) Kanet gant Ramblin' Tommy Scott
# She's Like the Wind

She's Like the Wind zo ur ganaouenn skrivet ha kanet gant Patrick Swayze. Klevet e vez e-barzh ar film Dirty Dancing. E plas kentañ Billboard Hot 100 eo bet.
# Sheela na Gig

Ur Sheela na Gig (ur saoznekadur eus gouezeleg Iwerzhon: Síle na gcíoch) zo ur c'hizelladur a ziskouez ur plac'h en he noazh o tiskouez ur pikol kourzh. Kavet e vezont en Iwerzhon hag e Bro-Saoz, ouzh ilizoù pe gastilli, pe savadurioù all, o-unan pe gant paotred. Unan eus ar re vrudetañ eo hini Kilpeck en Herefordshire, e Bro-Saoz.
En Iwerzhon emañ an darn vuiañ: hervez The Sheela-na-Gigs of Ireland and Britain: The Divine Hag of the Christian Celts – An Illustrated Guide, levr Joanne McMahon ha Jack Roberts, ez eus meneget 101 kizelladur en Iwerzhon, ha 45 e Breizh-Veur.
Graet e oa ar c'hizelladurioù-se da bellaat ar marv hag an droukspered hervez klaskerien zo (Andersen; Weir and Jerman). Lakaet e oant a-us d'en dorojoù ha prenester da virout na deuje an droug dre aze.
Kizelladurioù all a'r seurt-se, met gargouloù dreist-holl (anvet ivez Hunky Punk e Somerset), a vez kavet e pevar c'horn Europa ouzh an ilizoù.

## Orin ar Sheela na Gig

Skeudennoù gros hag euzhus evel gargouloù a gaver alies war ilizoù Europa. A-wechoù e lavarer e oant bet graet da bellaat an Droukspered. Eus pelec'h e teu ar skeudennoù-se avat n'omp ket evit gouzout, ha tabut zo c'hoazh diwarne.

## E Breizh

Ur c'hizelladur iskis damheñvel zo ivez ouzh un treust en iliz Pleiben hag a c'hallfe bezañ ur vaouez o wilioudiñ.

## Levrlennadur

* Anthony Weir & James Jerman, Images of Lust: Sexual Carvings on Medieval Churches 1986
* Ronald Hutton, The Pagan Religions of the Ancient British Isles
* Joanne McMahon & Jack Roberts, The Sheela-na-Gigs of Ireland and Britain: The Divine Hag of the Christian Celts – An Illustrated Guide - Listenn al lec'hioù, skeudennoù graet en Iwerzhon ha breizh-Veur.
* Eamonn P. Kelly, Sheela-na-Gigs: Origins and Functions
* Dr Jørgen Andersen, The Witch on the Wall: Medieval Erotic Sculpture in the British Isles 1977
* Dr Maureen Concannon, The Sacred Whore: Sheela Goddess of the Celts 2004
* Dr Barbara Freitag, Sheela-na-gigs: Unravelling an Enigma 2004
* James O'Connor, Sheela na gig 1991 Fethard Historical Society
* Margaret Murray. "Female Fertility Figures" Journal of the Royal Anthropological Institute Vol. LXIV 1934
* Anne Ross. Pagan Celtic Britain 1967
* Dr Theresa Oakley and Dr Alex Woodcock The Romanesque Corbel Table at St John's, Devizes and its Sheela na gig (The Wiltshire Archaeological and Natural History Magazine Volume 99 2006)
* Thomas Wright, A History of Phallic Worship, During the middle ages of Western Europe 1866

## Liammoù diavaez

* SheelaNaGig.org Diwar-benn re Breizh-Veur.
* Goddess or Queen? Hini Braunston-in-Rutland.
* Ireland's Sheela Na Gigs Re iwerzhon.
* Beyond the Pale by Anthony Weir Diwar-benn dispakañ kourzh ha kalc'h e kizelladurioù Kornogeuropa
* Hortusdeliciarum Kizelladurioù e Breizh hag e Bro-C'hall
* The Anatomy of a Church - Part 2 by Ernest L. Martin, Ph.D., 1998 Arouez ar vaouez en ilizsavouriezh
* Sheela Na Gig eo anv ar 6vet rann eus ar bladenn 'Dry' gant PJ Harvey e 1992 .
# She's a Rainbow

She's a Rainbow a zo ur ganaouenn saoznek savet gant Mick Jagger (1943-) ha Keith Richards (1943-).
4:35 he fadelezh e voe enrollet d'an 18 a viz Mae 1967 hag embannet d'an 8 a viz Kerzu da-heul war an albom Their Satanic Majesties Request gant ar strollad sonerien vreizhveuriat The Rolling Stones. Lod e voe ivez eus ur bladennig daou ditl — 2,000 Light Years from Home war he zu B — hag a zeuas e-maez d'an 23 a viz Kerzu (e Stadoù-Unanet Amerika hepken).
Ouzhpenn Jagger ha Richards e kemeras perzh an izili all eus ar strollad — Brian Jones (1942-1969), Charlie Watts (1941-) ha Bill Wyman (1936-) — en enrolladenn, a-gevret gant ar pianoour Nicky Hopkins (1944-1994). Kempennet e voe ar binvioù dre gerdin gant John Paul Jones (1946-).
Chomet eo brudet-mat She's a Rainbow en abeg d'he c'hentañ notennoù piano, ken anavezadus bloavezhioù ha bloavezhioù war-lerc'h. Ma voe implijet ar ganaouenn alies a-walc'h evel sonerezh un nebeud bommoù bruderezh : Apple Inc. e 1999, Mercedes-Benz e 2005, ManpowerGroup e 2006, Sony Corporation e 2007 ha Groupama e 2016.
Kanet e voe gant ar strollad World of Twist ivez, e 1992.

## Liammoù diavaez

* Filmig ha pozioù She's a Rainbow.
* She's a Rainbow kanet gant World of Twist.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ezel e vo eus ar strollad rock Led Zeppelin adalek 1968.
# Sheaf

Ar stêr Sheaf a zo ur stêr e Sheffield, e Yorkshire ar Su e Bro-Saoz. Furmet eo dre gejadenn an Totley Brook hag an Old Hay Brook e Totley, e bannlev Sheffield hiziv. War-du an norzh e red a-dreuz un draoñienn, Abbeydale hec'h anv, ha war-du an hanternoz e Heeley. Dre ur ganol dindandouar e tremen hag en em deurel a ra er stêr Don.
Merkañ a rae gwechall un darn eus an harz etre Mercia ha Northumbria.
# Shec'hem

Shec'hem a oa ur gêr greñv, 50 km en norzh da Jeruzalem ha 9 km e gevret Samaria. Anvet eo bremañ Tell Balata. E-kichen Naplouz emañ.
Eno e resevas Avram promesa Doue : "Da'z lignez e roin ar vro-mañ " hervez ar Bibl (Gn 12,7). Eno e roas Yohoshoua lezennoù da Israel a zegemere evel-se Emglev ar Sinai (Ys 24, 1-28) hervez ar Bibl bepred.
Lec'h an disrann etre an Norzh hag ar Su a voe ivez (1R 12, 1 ; 2Dn 10,1). Jeroboam a reas anezhi kêr-benn gentañ Rouantelezh Israel (pe an Norzh).
Goude diskar Samaria e 721 kent JK e teuas da vezañ kêr bouezusañ ar Samaritaned, gant lec'h sakr ar menez Garizim.
Eno en em gavas Jezuz gant ar Samaritanez e-tal puñs Jakob hervez Aviel Yann (Yn 4,5).

#### Daveoù

* ↑ Dictionnaire culturel de la Bible, cerf/Nathan, 1990, p 238
# Rhinopomastus

Rhinopomastus :
| Ur barez Rhinopomastus cyanomelas, luc'hskeudennet e Park broadel Etosha (gwalarn Namibia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Phoeniculidae |
| Anv skiantel ||
| Rhinopomastus Jardine, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhinopomastus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1828 gant ar skiantour breizhveuriat William Jardine (1784-1843).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Rhinopomastus aterrimus
** R. a. anchietae, aterrimus, emini ha notatus,
* Rhinopomastus cyanomelas
** R. c. cyanomelas ha schalowi,
* Rhinopomastus minor
** R. m. cabanisi ha minor.
O c'havout a reer holl en Afrika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phoeniculidae/Rhinopomastus (lennet e-barzh d'an 9 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhinopomastus cyanomelas

Rhinopomastus cyanomelas :
| Rhinopomastus cyanomelas. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Phoeniculidae |
| Genad : | Rhinopomastus |
| Anv skiantel ||
| Rhinopomastus cyanomelas (Vieillot, 1819) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhinopomastus cyanomelas a zo ur spesad evned e-touez kerentiad ar Phoeniculidae.

## Annez

Bevañ a ra an daou isspesad anezhañ — Rhinopomastus cyanomelas cyanomelas ha Rhinopomastus cyanomelas schalowi — en Afrika issahara.

## Liamm diavaez

* Rhinopomastus cyanomelas war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Rhipidura aureola

Rhipidura aureola :
| Rhipidura aureola, luc'hskeudennet e stad Gujarat (India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Rhipiduridae |
| Genad : | Rhipidura |
| Anv skiantel ||
| Rhipidura aureola Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhipidura aureola a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Rhipiduridae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag en Iskevandir India :
* Rhipidura aureola aureola, Lesson, 1831, eus reter Pakistan, hanternoz India ha kreisteiz Nepal da greiz India,
* R. a. burmanica, (Hume, 1880), eus Myanmar ha kreisteiz Sina da greisteiz Indez-Sina,
* R. a. compressirostris, (Blyth, 1849), e kreisteiz India ha Sri Lanka.

## Liammoù diavaez

* (en) Rhipidura aureola el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rhipidura aureola e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rhipidura aureola.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhinoptilus

Rhinoptilus :
| Rhinoptilus africanus, luc'hskeudennet e Tanzania. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Anv skiantel ||
| Rhinoptilus Strickland, 1852 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhinoptilus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ timadelled, krouet e 1852 gant ar skiantour saoz Hugh Edwin Strickland (1811-1853).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
* an dimadell divroudenn (Rhinoptilus africanus)
** R. a. africanus, R. a. bisignatus, R. a. erlangeri, R. a. gracilis, R. a. granti, R. a. hartingi, R. a. raffertyi ha R. a. traylori,
* an dimadell Jerdon (Rhinoptilus bitorquatus),
* an dimadell divaskell arem (Rhinoptilus chalcopterus),
* an dimadell deirroudenn (Rhinoptilus cinctus)
** R. c. balsaci, R. c. cinctus, R. c. emini, R. c. mayaudi ha R. c. seebohmi.
Trizek (13) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Glareolidae/Rhinoptilus (lennet e-barzh d'an 31 a viz Eost 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhipidura sulaensis

Rhipidura sulaensis :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Rhipiduridae |
| Genad : | Rhipidura |
| Anv skiantel ||
| Rhipidura sulaensis Neumann, 1939 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhipidura sulaensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Rhipiduridae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Brosezat eo ar spesad en enez Taliabu (Indonezia).

## Rummatadur

Sellet e veze outañ evel un isspesad — Rhipidura teysmanni sulaensis — da Rhipidura teysmanni kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rhipidura sulaensis.
# Rhisiart Hincks

Rhisiart Hincks, bet ganet d'an 9 a viz Ebrel 1954 e Leicester e-kreiz Bro-Saoz, a zo kelenner e Skol-Veur Aberystwyth e Kembre hag ur skrivagner brezhonek, kembraek ha saoznek.

## Buhez
### Studioù

Adal e 10 vloaz e tremenas bep bloaz e vakañsoù hañv e Kembre e-lec'h ma reas anaoudegezh gant ar c'hembraeg. Lakaat a reas neuze en e soñj deskiñ ar yezh-se gant levrioù ha gant kentelioù skignet dre ar skingomz. Kenderc'hel a reas gant studi ar c'hembraeg e Skol-veur Aberystwyth, hag e 1975 e tapas an aotreegezh war al lennegezh kembraek. Eno e teskas brezhoneg ivez dre gentelioù Rita Morgan Williams ha dont a reas da Vreizh da c'houde da heuliañ stajoù brezhoneg, e Plouared, e Treger peurgetket. E 1979 e tisoc'has e vestroniezh diwar-benn ar barzh, kazetenner hag embanner E. Prosser Rhys, hag e 1982 e tapas e zoktorelezh gant un dezenn diwar-benn istor ar studioù keltiek hag ar brezhoneg betek dibenn an XIX$^{vet}$ kantved}}.

### Kelennadurezh ar brezhoneg hag ar c'hembraeg

E 1978 e teuas da vezañ kelenner e kevrenn gembraek Skol-veur Kembre en Aberystwyth e-lec'h ma kelennas istor ar c'hembraeg, hag ar brezhoneg a-vremañ dre ar c'hembraeg. Ober a rae ivez war-dro ar c'hentelioù kembraeg dre ar brezhoneg evit Skol Ober. Kenskriver ar geriadur liesyezhek en linenn Logos eo evit ar c'hembraeg, ha kuzulier evit an aozadur Cymdeithas y Cyfieithwyr (Kevredigezh an Droerien). Skrivañ a ra er gelaouenn Al Lanv ha ren a ra ar gelaouenn divyezhek brezhoneg ha kembraeg Newyddion Llydaw/Keleier Breizh.

### Buhez prevez

Dimezet eo bet div wezh ha pevar bugel en deus : Banon, Mabon, Cynon ha Rhiannon.

### Luc'hskeudennoù

Lakaat a ra luc'hskeudennoù war al lec'hiennoù Ipernity ha Flickr.

## Enorioù

E 2007 e voe roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit ar brezhoneg.

## Skridoù

* E. Prosser Rhys 1901-45, Llandysul, 1980
* Geriadur kembraeg-brezhoneg/Geiriadur Cymraeg-Llydaweg, Mouladurioù Hor Yezh, Lesneven, 1991; eil emb. 1997
* Alc'hwez d'ar c'hembraeg/Allwedd i'r Gymraeg, Plufur, 1992
* Geiriau Llydaweg a Fabwysiadwyd gan y Geiriadurwyr Thomas Jones, Iolo Morganwg, William Owen Pughe ac eraill, Aberystwyth, 1993
* I Gadw Mamiaith mor Hen, Llandysul, 1995
* Per Denez, I arall Fyd, troet gant Rhisiart Hinks diwar En tu all d'an douar hag an neñv, Llanrwst, 1997
* Yr Iaith Lenyddol fel Bwch Dihangol yng Nghymru ac yn Llydaw/The Literary Language as a Scapegoat in Wales and in Brittany, Aberystwyth, 2000
* Kentelioù Brezhoneg Diazez/Cwrs Llydaweg Sylfaenol, Aberystwyth, 2001
* Geriadurig brezhoneg-kembraeg, Yoran Embanner
* Meur a bennad embannet e-barzh Al Lanv

## Daveoù

* ↑ Kemennadenn Skol Uhel ar Vro 11-10-2007 ABP