OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 552

Diwar-benn ar bloavezh 552 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 552

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 552
# 555

Diwar-benn ar bloavezh 555 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 555

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 555
# 557

Diwar-benn ar bloavezh 557 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 557

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 557
# 55

Diwar-benn bloaz 55 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -55, gwelet ar bajenn : | -55 |
| Evit an niver 55, gwelet ar bajenn : | 55 (niver) |
808 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0055 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Neron (Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus), adalek an 13 Here 54 (>11.06.68)
* Koñsuled : Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus & L(ucius) Antistius Vetus
* Breizh (-Veur) : Didius Gallus, gouarnour al lodenn roman.

### Azia
## Ganedigezhioù 55
## Marvioù 55

* Britannicus, oajet a 14 bloaz, mab Klaod, drouklazhet gant, e hanter breur, goude bezhañ bet palforset gantañ.
# 553

Diwar-benn ar bloavezh 553 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 553

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 553
# 1812

Diwar-benn bloavezh 1812 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Bro-C'hall

* Napoleone Buonaparte a laka degas ar pab eus Italia da Bariz.
* Kampagn Rusia, gant an arme c'hall o vont da glask aloubiñ Impalaeriezh Rusia.

#### Rusia

* 7 a viz Gwengolo: Emgann ar Moskva.

#### Spagn

* 16 a viz Meurzh - 6 a viz Ebrel : Seziz Badajoz.
* Emgann an Arapiles e Spagn, ma voe trec'h ar jeneral saoz Arthur Wellington

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* Kentañ embannadur Kontadennoù Grimm en alamaneg.

#### Sinema
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1812

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1812
# 1813

Diwar-benn bloavezh 1813 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 16 Here - 19 Here : Emgann Leipzig : Lu ar 6vet Kevre trec'h war hini Napoleon Bonaparte.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### Amerikaoù
#### Venezuela

* 30 a viz Gwenholon: Emgann Barbula, Simon Bolivar a drec'h Santiago Bobadilla.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1813

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1813
# 1814

Diwar-benn bloavezh 1814 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 1añ a viz Du: deroù Kendalc'h Vienna (Impalaeriezh Aostria d'ar mare-se).

#### Frañs

* 30 a viz Meurzh: soudarded broioù ar C’hwec’hvet kengevreadur, enebet ouzh Napoleon, a erru e Pariz.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* 20 Mae pe 30 Mae : Mikael Bakounin, prederour anarkour
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1814

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1814
# 1815

Diwar-benn bloavezh 1815 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 18 Mezheven: Emgann Waterloo : Lu ar Saozon hag ar Bruzianiz trec'h war hini Napoleon Bonaparte.
* eus miz Gwengolo 1814 da viz Mezheven 1815 : Kendalc'h Vienna.

#### Frañs

* 1añ a viz Meurzh: Napoleon Iañ a zistro diouzh e harlu war enez Elba hag a zilestr e Provañs.
* 20 a viz Meurzh: Napoleon Iañ a ya tre e Pariz, goude bezañ tec'het eus enezenn Elba, ha war e lerc'h un arme a 140,000 den hag un 200,000 bennak soudard a youl-vat. Penn-kentañ ar C'hant Devezh eo.

#### Italia

* 26 a viz C'hwevrer: Napoleon Iañ a dec'h kuit diouzh enez Elba.

#### Izelvroioù

* 16 a viz Meurzh: ar priñs Willem a gemer an titl a roue Willem Iañ e Rouantelezh Unanet an Izelvroioù.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Théodore Hersart de La Villemarqué, lesanvet Kervarker, emsaver, skrivagner.
* (en) Eugène Feyen, liver Kankaven
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1815

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1815
# 1817

Diwar-benn bloavezh 1817 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn al litiom gant ar c'himiour svedat Johan August Arfvedson.
* Dizoloadenn ar seleniom gant ar gimiourien svedat Jöns Jakob Berzelius ha Johan Gottlieb Gahn.
* Dizoloadenn ar c'hadmiom gant ar c'himiour prusian Friedrich Stromeyer.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1817

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1817
* Louis Guillaume Otto, a ijinas an anv Révolution industrielle
# 182

935 Ab Urbe Condita = 182 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Commodus (Lucius Aelius Aurelius Commodus) (01.01.177 / 17.03.180 / 31.12.192)
* Koñsuled : Marcus Petronius Sura Mamertinus & Quintus Tincius Rufus
* Prefed ar Pretordi : Tigidius

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Eleutherius (174 - 189)

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 1816

Diwar-benn bloavezh 1816 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1816

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1816
# 1818

Diwar-benn bloavezh 1818 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* Mary Shelley : Frankenstein

#### Sinema
### A bep seurt
## Ganedigezhioù

* 5 a viz Mae : Karl Marx, prederour alaman (m. 1883)
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1818

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1818
# 1819

Diwar-benn bloavezh 1819 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Breizh
### Azia
#### Malezia

* 29 a viz Genver: ar c’habiten saoz Thomas Stamford Raffles a daol an eorioù e bae Singapour ha sevel a ra un drevadenn eno hec'h anv Kompagnunezh saoz Indez ar reter.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* 21 a viz C'hwevrer : lezel a ra Spagn douaroù Florida hag Oregon gant ar Stadoù Unanet en eskemm ouzh Texas, dre Feur-emglev Adams-Onís.

#### Suamerika

* 17 a viz Genver : embannet eo Republik Kolombia Vras gant Simón Bolívar.
* 7 a viz Eost : trec'h eo Simón Bolívar war armeoù Spagn en Emgann Boyacá

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh

* Franz Schubert : Forellenquintett

#### Lennegezh

* Walter Scott : Ivanhoe

#### Sinema
### A bep seurt
## Ganedigezhioù

* 24 a viz Mae : Victoria, rouanez ar Rouantelezh Unanet (m. 1901)
* 1 a viz Eost : Herman Melville, skrivagner stadunanat (m. 1891)
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1819

## Marvioù

* 25 a viz Eost : James Watt, ijinour skosat (g. 1736).
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1819
# 1820

Diwar-benn bloavezh 1820 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Afrika
#### Liberia

* 6 a viz C'hwevrer: erruout a ra an Amerikaned du kentañ da sevel ur vro nevez eno.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1820
* An istorour guatemalat Domingo Juarres.

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1820
# 929

Diwar-benn bloavezh 929 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 929

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 929
# 933

Diwar-benn bloavezh 933 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 933

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 933
# 925

Diwar-benn bloavezh 925 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 925

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 925
# 927

Diwar-benn bloavezh 927 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 927

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 927
# 926

Diwar-benn bloavezh 926 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 926

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 926
# 930

Diwar-benn bloavezh 930 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 930

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 930
# 931

Diwar-benn bloavezh 931 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 931

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 931
# 928

Diwar-benn bloavezh 928 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 928

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 928
# 93

Diwar-benn bloaz 93 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -93, gwelet ar bajenn : | -93 |
| Evit an niver 93, gwelet ar bajenn : | 93 (niver) |
846 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0093 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Domisian (Titus Flavius Domitianus), adalek ar 14 Gwengolo 81 (>18.09.96)
* Koñsuled : Sex(tius) Pompeius Collega & Q(uintus) Peducaeus Priscinus
* Breizh (Veur) :

### Azia
## Relijionoù

* Pab : Sant-Klemañs. 88-97, pe 191 ?

## Marvioù 93

* 23 Eost 93 : Cneus Julius Agricola.
# 932

Diwar-benn bloavezh 932 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 932

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 932
# Bingöl

Kêrioù Turkia :
| Bingöl ||
| Proviñs | Bingöl |
| Rannvro | |
| Kod post | 12000 |
| Maer | Erdal Arıkan (2021) |
| Vali (prefed) | Kadir Ekinci (2021) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 38°53' Norzh |
| Led | 40°30' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Bingöl |
Bingöl (Çolig e zazakeg, Çewlîg e kurdeg, Ճապաղջուր pe Chapaghjur en armenieg)zo ur gêr e reter Turkia, kêr-benn proviñs Bingöl.
War-dro 165.867 annezad zo enni.
# Bingöl (proviñs)

Proviñs Bingöl zo ur proviñs e reter Turkia.

## Douaroniezh

* Gorread : 8 004 km².
* Poblañs (2021) : 283 112
* Stankter : 35 den/km².
* ██ Proviñs Bingöl
* Tachennoù skiañ
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Bingo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bingo zo anv meur a dra.

## Anvioù-tud

* Bingo Little, e romantoù saoznek P. G. Wodehouse

## Lec'hioù

* proviñs Bingo zo bet gwechall unan eus proviñsoù Japan.
* Bingo, kumun e departamant Bingo e Burkina Faso.
* Bingo, kumun e departamant Zoaga e Burkina Faso.

## Traoù all

* bingo (c'hoari)
* Bingo (kanaouenn), ur ganaouenn saoznek evit ar vugale
# Bing Crosby

Bing Crosby (Harry Lillis Bing Crosby, Jr. diouzh e anv gwir), bet ganet e Tacoma (Washington) d'an 3 a viz Mae 1903 hag aet da Anaon en Alcobendas (Madrid, Spagn) d'ar 14 a viz Here 1977, a oa un aktour hag ur c'haner stadunanat.
# Alta Valle Intelvi

Alta Valle Intelvi a zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e Lombardia.
# Alta Val Tidone

Alta Val Tidone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
# Altare della Patria

An Altare della Patria ("Aoter ar Vammvro") zo ur monumant broadel da unvaniezh Italia savet e Roma dindan Vittorio Emanuele II. Meur a anv all a vez graet anezhañ : il Monumento nazionale a Vittorio Emanuele II, il Vittoriano, il Mole del Vittoriano. Savet eo bet er Piazza Venezia ("Leurgêr Venezia) gant an tisavour Giuseppe Sacconi (1854-1905) adal 1885 ; d'ar 4 a viz Mezheven 1911 e voe an digoradur ofisiel, hag e 1935 e voe peurechuet ar monumant.
# Altable

Altable zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Altaf Tyrewala

Altaf Tyrewala (marateg: अल्ताफ़ टायरवाला)a zo ur skrivagner indiat bet ganet e Mumbai e 1977. Eno en deus bevet ha studiet, war-bouez un nebeud bloavezhioù tremenet gantañ er Stadoù-Unanet a-benn prientiñ e ziplom MBA (Business Administration). Hiziv an deiz e vez o chom en e c’hêr c’henidik, hag e kas holl e amzer o skrivañ. Lakaet en deus embann e romant kentañ, No God in Sight (Tamm doue ebet war wel) e ditl, e 2005. Embannet eo bet gant Penguin Books India. An droidigezh c'hallek a zo deuet er-maez e 2007, embannet eo bet gant Actes Sud.
# Altamura

Altamura zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.
# Altan

Altan a zo ur strollad sonerien eus Gaoth Dobhair, en Iwerzhon.

## Izili ar strollad

* Mairéad Ní Mhaonaigh
* Ciarán Curran
* Mark Kelly
* Dáithí Sproule
* Martin Tourish
# Altaieg

Ur yezh altaek eus ar skourr yezhoù turkek an norzh eo an altaieg (altai), komzet gant tro-dro da 20 000 den e Rusia (Azia) (1982), 70000 a dud o deus un tamm anaoudegezh eus ar yezh.

## Gwelet ivez

* Yezhoù turkek
* Yezhoù altaek
# Altare

Altare zo ur gumun eus Italia, e proviñs Savona, e rannvro Liguria.
# Arvicola

Arvicola :
| Arvicola amphibius ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Arvicolinae |
| Genad : | Arvicola |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Arvicola a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ muenned.

## Spesadoù

* muenn voutin, Arvicola amphibius pe Arvicola terrestris
* muenn-zour, Arvicola sapidus
* Arvicola scherman
# Arvicolinae

Arvicolinae :
| Arvicola terrestris ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Arvicolinae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Arvicolinae a zo un iskerentiad e rummatadur ar bronneged.

## Genadoù

War-dro 30 genad a zo renket ennañ:
* Arvicola (sk. muenn voutin)
* Blanfordimys
* Chionomys (sk. muenn-erc'h)
* Lasiopodomys
* Lemmiscus
* Microtus (sk. muenn ar maezioù)
* Neodon
* Phaiomys
* Proedromys
* Volemys
* Dicrostonyx
* Ellobius
* Eolagurus
* Lagurus (1 spesad : lemming ar stepennoù)
* Lemmus (sk. lemming an toundra)
* Myopus (1 spesad : lemming ar c'hoadeier)
* Synaptomys
* Alticola
* Caryomys
* Eothenomys
* Hyperacrius
* Myodes (sk. muenn arrous)
* Neofiber
* Ondatra (1 spesad : ar razh-musk)
* Dinaromys (1 spesad : muenn Martino)
* Prometheomys
* Arborimus
* Phenacomys
# Arvier

Arvier a zo ur gumun ag Italia e rannvro emren Valle d'Aosta.

## Tud

Maurice Garin , ganet en Arvier d'an 3 a viz Meurzh 1871 a gemeras ar vroadelezh c'hall e 1901 a-raok gounit Tro Bro-C'hall e 1903.
# Arvor

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Arvor zo ur ger brezhonek a denn d'an douaroniezh hag implijet e meur a zoare.

## Anvioù-lec'h

* an arvor (douaroniezh) eo ar vro, pe al lodenn eus ur vro, pe eus ur barrez, tost d'an aod, enebet ouzh an argoad;
* an Arvor, er varzhoniezh vrezhonek, zo un anv all roet da Vreizh;
** diwar ar ger-se e teu an anv Arvorig.
* an Arvor, ur gumun er Mor-Bihan;
* an Arvor-Baden, ur gumun er Mor-Bihan.
* an Arvor, e Pleuvihan, e Treger

## Traoù all

* Arvor a oa ur gelaouenn sizhuniek e-pad an Eil Brezel-Bed
* Fêtes d'Arvor, ur gouel
* An Arvor, ur sinema Arz hag Esae e Roazhon

## Pennadoù kar

* Arvorig
* Armor
# Arvern

    Evit implijoù all, gwelet Arvern (disheñvelout).
Arvern, Alvern, pe Aovergn (Auvèrnhe pe Auvèrnha en okitaneg, Auvergne e galleg) zo ur vro istorel en Okitania hag evit un darn vat ur broviñs kozh e Bro-C’hall abaoe dibenn an XII$^{vet}$ kantved.
Meur a aotrouniezh a voe er Grennamzer er vro annezet a-gent gant pobl c’halian an Arvernii ha mont a reas an douaroù-se da stummañ ur gontelezh goude-se. Staget e voe kontelezh Arvern ouzh rouantelezh Bro-C'hall e dibenn an XII$^{vet}$ kantved, gant ar roue Fulup II an Aogust, tra nac'het betek ar XVII$^{vet}$ kantved gant lod eus diskennidi konted Arvern.
Hiziv emañ proviñs kozh Arvern en he fezh e-barzh rannvro Auvergne, met brasoc’h eo ar rannvro velestradurel eget Arvern gozh.
Clermont-Ferrand eo ar gêr-benn istorel.
Auvernhat pe arverneg a reer eus rannyezh okitanek Arvern.

## Eus ar proviñs d'an departamantoù

An darn vrasañ eus ar proviñs zo aet d'ober departamantoù ar Puy-de-Dôme hag ar C'hantal. Tammoù zo en Haute-Loire hag en Allier.

## Tud

* Vercingetorix, penn galian
* E Riom, en Arvern, ez eo bet ganet ar c'haner Alain Cochevelou, anavezet gwelloc'h dindan e anv arzour Alan Stivell ; den-e-karg eno edo e dad d'an ampoent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur Vallée, roet da droidigezh kentañ : « Bro-Arvern, (an) Arvern, (an) Aovergn' '», p. 49b ; Roparz Hemon, Dictionnaire Français-Breton (1947), Noms géographiques, p. 399b : Auvergne Arvern » (troidigezh nemeti roet).
* ↑ Paotr Treoure Mojennou ha soniou p. 120, « ton alvernat ».
* ↑ Geriadur Vallée, p. 49, roet da drede ha diwezhañ troidigezh.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arverni

An Arverni (hervez al latin) pe Arverned a oa unan eus pobloù galloudus Galia, diazezet en Torosad Kreiz. Diwar o anv eo deuet hini ar broviñs Arvern ha hini ar rannvro nevez Auvergne.
Meur a gêr-benn o devoe moarvat, a-hed an amzer : Gergovia, Nemessos hag Augustonemeton, a gaver meneget e skridoù Strabon ha Caesar, a vefe bet holl e-kichen kumun Clarmont-Ferrand hiziv. En em astenn a rae domani an Arverni etre hini an Aedui en hanternoz, hini al Lemovices er c’hornôg hag ar menezioù Cebenna (Cévennes) er c’hreisteiz. En eil kantved kent JK e oant unan eus pobloù galloudusañ Galia hag ar c’hreñv o doa war meur a bobl vihan amezek (Gabali, Cadurci...). Hogen pa voe faezhet o rener Bituitus gant ar jeneral roman Fabius Maximus, e -123, e voe disteraet o galloud. Savet e voe proviñs roman Gallia Narbonensis hag an Aedui a zeuas d’ober o mistri e-touez pobloù kreiz Galia.
En amzer Julius Caesar e oa kevredet an Arverni gant ar Sequani ha goulenn a rejont skoazell ar penn german Ariovistus evit stourm a-enep an Aedui, a oa kevredet gant Roma. Trec’het e voe ar Sequani gant Caesar e -58 met ne zeuas ket hemañ a-benn eus an Arverni. E -52 en em savas an Arverni, renet gant Verkingetorix, ouzh ar Romaned. Dont a reas Verkingetorix a-benn da gaout skoazell pobloù galian all (Carnutes, Bituriges, Ruteni ha pobloù all c’hoazh). E miz Mezheven -52 e voe trec’h emglev ar C’halianed war ar Romaned e Gergovia, hogen un nebeud mizioù diwezhatoc’h, e miz Here -52, e voent faezhet gant armeoù Caesar en emgann Alesia. Prizoniet e voe Verkingetorix, kaset da Roma, ha lazhet eno.
Dont a reas bro an Arverni da vezañ ul lodenn eus an Impalaeriezh roman ha lakaet e voe e proviñs Aquitania.

## Pennadoù kar

* Pobloù Galia

## Notennoù

* ↑ Notennou diwar-benn ar Gelted koz, p. 218, p. 231
# Arvest (rann abadenn c'hoariva)

Rann bennañ (pe rann nemeti) ur pezh-c'hoari eo an arvest, e testennoù pe abadennoù c'hoariva pe c'hoarigan. Ul lodenn eus an abadenn c'hoariva eo, hag aozet evit bezañ kenstag ha diforc'het diouzh an arvest da heul gant un dazc'hoari pe un prantad ma n'eus tra ebet kinniget war al leurenn.
# Arvest (strollad sonerezh)

Arvest zo ur strollad sonerezh breizhek bet savet e 2000 er Mor-Bihan : ur strollad fest-noz, ennañ div vouezh, ur gitar, ur piano. Ur renabl sonerezhioù aozet gant tonioù henvoazel ha tonioù arnevez sonaozet ganto, met atao o servij an dañs. Ar ganerien, Yves Jego ha Yann Raoul, a ra kan-ha-diskan.

## Sonerien

* Yann Raoul : ken
* Yves Jégo : ken
* David Er Porh : gitaroù
* Aymeric Le Martelot : piano

## Pladennoù

* 2003 : Distaol bras
* 2007 : Fantazi (L'OZ Production / Coop Breizh)
* 2010 : Tri Diaoul (L'OZ Production / Coop Breizh)
* 2013 : IV (L'OZ Production / Coop Breizh)
* 2018 : Diliamm (Roc’h / Coop Breizh)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Arvern (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Arvern a c'hall bezañ meur a dra:
* ur vro okitanek hag ur broviñs kozh, gwelet Arvern;
* unan eus rannvroioù a-vremañ ar Frañs: gwelet Rannvro Arvern.

## Gwelet ivez

* Arverni, ur bobl c'halian
* Arverneg, ar rannyezh okitanek a vez komzet e Bro-Arvern.
# Arville

Arville zo ul lec'hanv gallek.
Belgia
* Arville, e kumun Saint-Hubert, e Proviñs Luksembourg.
* Arville, e kumun Gesves, e Proviñs Namur.
Bro-C'hall
* Arville, kumun kozh e Loir-et-Cher
* Arville, kumun e Seine-et-Marne

## Pennad kar

* Ville
# Caerfyrddin

Caerfyrddin zo ur gêr eus mervent Kembre, ha kêr-benn kontelezh Caerfyrddin war lez ar stêr Tywi. 15 854 a dud a oa o chom enni e 2011.
E Caerfyrddin emañ penngarter Polis Dyfed-Powys ha skol-veur Y Drindod Dewi Sant. Bez' ez eus ivez un ospital, "Ysbyty Cyffredinol Gorllewin Cymru" e anv.

## Douaroniezh

War genoù / aber ar stêr Tywi

## Anv
#### A. Moridunum

* Ptol. II, 3, 12 ː Μαριδουνον (= MARIDUNUM) / Μοριδουνον (MORIDUNUM)
* I.A. 482$_9$ (Iter XII) ː MURIDUNO
Talvoudegezh ː ar c'hreñvlec'h e-kichen ar mor.

#### B. Caerfyrdin / Carmarthen

* Cair Mirdin 1130 "Fort at Maridunum". Welsh caer. The Roman town of Maridunum has a Celtic name meaning "fort by the sea" (British *mari- + *duno).

## Ardamezioù

http://www.ngw.nl/heraldrywiki/index.php?title=Carmarthen
Tresadenn da zont.

## Mojenn ar Roue Arzhur

Hervez ar vojenn, Carmarthen e oa ur "gêrbenn" ar Roue Arzhur.

## Monumantoù

Rivinoù ur c'hastell eus an XII$^{vet}$ kantved.
Gevellet eo gant Lesneven.

## Eisteddfod Genedlaethol

Div wech eo bet aozet an Eisteddfod Vroadel e Caerfyrddin :
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerfyrddin 1911
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerfyrddin 1974

## Gwelet ivez

* Levr Du Caerfyrddin

## Levrioù talvoudus

* William Rees : An Historical Atlas of Wales. From Early to Modern Times. Faber & Faber. London. 1951, 1972
* Lewis Thorpe : Geoffrey of Monmouth. The history of the kings of Britain. Penguin Books. 1966-1973.
* Laurence Mathey-Maille : Geoffroy de Monmouth. Histoire des rois de Bretagne. Belles Lettres. 1992.

## Daveoù

* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.
* ↑ A.D Mills : Oxford Dictionary of Brirish Place-Names. Oxford University Press. 1981 - 2003.
# Caer y Twr

Caer y Twr eo anv ar c'hreñvlec'h roman a zo war lein Mynydd Twr, menez uhelañ Ynys Gybi.
# Caerau

Caerau zo ul lec'hanv kembraek hag anv meur a lec'h :
* Caerau (Kerdiz), kêriadenn e-kichen Kerdiz
* Caerau (Enez Mon), kêriadenn en enez Mon
* Caerau (Pen-y-bont ar Ogwr), kêriadenn e-kichen Maesteg
* Caerau Gaer, kreñvlec'h
* Caerau, Coed-elái, kreñvlec'h
* Caerau, Rhiw Saeson, kreñvlec'h

## Gwelet ivez

* Caer
# Caerau (Kerdiz)

Caerau zo ur gumuniezh e kontelezh Kerdiz, Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 10691 a dud, ha 924 anezho (8,6%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Caerano di San Marco

Caerano di San Marco zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.