OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean-Jacques Dessalines

Janjak Desalin (kreoleg Haiti), e galleg Jean-Jacques Dessalines, a oa ur brogarour eus Haiti. Ganet eo bet d'an 20 a viz Gwengolo 1758 e plantadeg Cormier e-kichen Grande-Rivière-du-Nord. Drouklazhet e voe e Jacmel e 1806. Dessalines a oa unan eus renerien Dispac'h Haiti ha bet eo kentañ impalaer Haiti (1804–1806 dindan an anv Jakez Iañ).
Du e oa ha sklav e oa da gentañ e Saint-Domingue. Dont a reas da vezañ letanant eus Toussaint Louverture. Aozañ a reas e miz Here 1802 taol-dispac'h arme Saint-Domingue a-enep urzh Napoléon Bonaparte ha stourm a reas ouzh ar jeneral hanterouenn André Rigaud hag ar jeneral gall Charles Leclerc.
# Jean-Jacques Goldman

Jean-Jacques Goldman, ganet e 1951, a zo ur sonaozer, kaner ha produour gall diseurtajoù ha pop rock dreist-holl. Berzh bras en deus graet er bloavezhioù 1980, ha 1990 er triad Fredericks Goldman Jones. Savet en deus ivez kanaouennoù evit Johnny Hallyday, Céline Dion (D'eux eo an albom gallek ar muiañ gwerzhet er bed), evit sonerezh orin filmoù hag arlizhioù skinwel. En em c'houestlet en deus ivez da Les Enfoirés hag a vod kalz arzhourien ha tud brudet evit sikour ar gevredigezh Les Restos du cœur. Paouezet en deus e remzad kaner e 2004 met karet e chom gant an dud e Frañs.

## Buhez prevez

Ganet eo d'an 11 a viz Here 1951 e Pariz, hag eñ trede bugel ur familh a bevar. E vamm, Ruth Ambrunn, ganet e München a zo a orin yuzev, hag e dad, Alter Mojze Goldman, ganet e Lublin (Polonia), a zo bet er Rezistañs C'hall e-kerzh an Eil Brezel Bed. E zud en doa ur stal reizhoù sport e Montrouge, e-kichen Pariz. Kemer a ra kentelioù piano ha goude bioloñs, met dedennet eo gant ar gitar dreist-holl, sonet gantañ gant ar skouted.
Dimeziñ a ra Jean-Jacques Goldman da Catherine Morlet d'an 7 a viz Gouere 1975 ha tri bugel o deus : Caroline (1975), Michael (1979) ha Nina (1985). Dibriediñ a reont e 1997 hag addimeziñ a ra e miz Here 2001 gant ur fan, Nathalie Thu Huong-Lagier, ganet e 1979, gall-ha-viêtnamat ha studierez matematikoù. Teir merc'h o deus : Maya (2004), Kimi (2005) ha Rose (2007). En em staliañ a reont a Marselha, kêr orin Nathalie. E miz Here e tilojont en ur banlev eus Londrez.

## Remzad

Kroget en deus da ganañ e 1966. Mont a ra er strollad Red Mountain Gospellers araok krouiñ The Phalansters, ha goude e ya e-barzh Taï Phong. Kenderc'hel a ra da ganañ en e-unan ha dont a ra da vezañ brudet kenañ er bloavezhioù 1980, gant titloù evel Il suffira d'un signe (1981), Quand la musique est bonne (1982), Je te donne (1985) ha Là-bas (1987). Etre 1990 ha 1994 e kan en triad Fredericks Goldman Jones gant e vignoned Carole Fredericks ha Michael Jones. Adalek 1997 e tistro d'e remzad solo gant an albom En passant ha kanaouennoù evel Sache que je.
Adalek 2004 ne vez ket gwelet ken er mediaoù. Kenderc'hel a ra da sevel kanaouennoù evit arzourien all evel Liane Foly, Patrick Fiori, Calogero.
# Jean-Jacques Hénaff

Jean-Jacques Hénaff, ganet e 1938, a zo ur greantour breizhat. Meret eo bet gantañ betek 2010 an embregerezh Jean Henaff SAS, hag a brodu ar fourmaj-kig Henaff.
Ganet eo d'an 10 a viz Meurzh 1938 e Pouldreuzig, er Vro-Vigoudenn, e Breizh. Goude e studioù e skol Itron-Varia Benhorz e Pouldreuzig, e Sant-Youenn e Kemper, ha goude-se e skolaj Stanislas e Pariz, ez a gant studioù kenwerzhel en ESSEC e-lec'h ma teu e-maez gant e ziplom e 1960. Kenderc'hel a ra gant e hentad skol-veur er Stadoù-Unanet, e Skol-Veur Oregon ha goude-se en École technique de la conserve e Pariz. Kargiad eus ar renerezh eo bet eus 1963 da 1972, abaoe 1972 ez eo kadoriad pennrener ar bouedvirerezh Jean Hénaff.
Prezidant an Union interprofessionnelle patronale evit Penn-ar-Bed eo bet (1987-1990), hag ezel eus ar Commission Industrie-Commerce eus ar CNPF adalek 1986 betek 1992 eo bet. En Urzh an Erminig eo. Resevet eo bet en Ordre national du Mérite, bet en deus bet ar Mérite agricole ha marc'heg Lejion a enor Frañs eo. Ezel eo eus ar Club des Trente, hag unan eus saverien Ensavadur Lokarn.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel an embregerezh Henaff
# Dorothe Engelbretsdatter

Dorothe Engelbretsdotter, pe Engelbretsdatter, a oa ur varzhez norvegek er XVIIvet kantved, hag ar c'hentañ skrivagnerez norvegek anavezet.

## He buhez

Ganet e oa e Bergen d'ar 16 a viz Genver 1634, ha marvet eno ivez d'an 19 a viz C'hwevrer 1716. Merc'h e oa da Engelbret Jørgenssøn, rener skol-veur Bergen ha dean an iliz-veur, ha da Anna Wrangel.
E 1652 e timezas da Ambrosius Hardenbeck, un doueoniour a oa brudet e brezegoù-obidoù, a voe dean an iliz-veur war-lerc'h he zad en 1659. Pemp mab ha peder merc'h o doa bet.
E 1678 e voe embannet he levr kentañ, Själens aandelige Sangoffer ("The Souls Spiritual Offering of Song") embannet e Copenhagen, ul levrad kantikoù ha pezhioù deoliezh, hag a reas berzh kenañ. Pedet e voe da zont da Vro-Danmark, ha degemeret e voe el lez.
E 1683 e varvas he fried. Nav bugel he doa, met seizh anezho a varvas ha daou ac'h eas da goll. He glac'har eo danvez he barzhoneg Afften Psalme.
Lavaret ez eus bet e oa kentañ stourmerez Norge evit gwirioù ar merc'hed a-raok ma oa deuet koulz ar meizad-se zoken. Ar c'hentañ plac'h o c'hounit he bara en he bro gant he fluenn e oa ivez.
# Dornziouganerezh

An dornziouganerezh zo un diouganerezh ma lavarer e lenner planedenn an den e linennoù e zorn pe e zaouarn.

## Notennoù

* ↑ Geriadur Hemon-Huon, p. 891
# Dorotea Gonzaga

Dorotea Gonzaga a oa ur briñsez italian er XVvet kantved.
Merc'h e oa da Ludovico III Gonzaga, markiz Mantova etre 1444 ha 1478, ha da Barbara di Brandeburgo.
He c'hoar Susanna a oa tri bloaz anezhi pa voe klasket gant dug Milano, Francesco Sforza, evit e vab Galeazzo Maria. Met ar plac'hig a oa distummet he livenn-gein, evel ma oa hini Paola Malatesta, pried Gianfrancesco Gonzaga, hag e-lec'h an dortez e voe roet Dorotea d'ar Milanad e 1457.

## Eured

E 1466 e timezas da Galeazzo Maria Sforza. Mervel a reas bloaz goude, e 1467. N'he devoa ket bet amzer da ren e dugelezh Milano

## Goude he marv

He fried ac'h addimezas da Bona di Savoia (dugez Milano).
# Dornskridoù Peniarth

Dornskridoù Peniarth a vez graet eus un dastumad dornskridoù krennamzerel kembraek dastumet da gentañ gant Robert Vaughan (1592 - 1667) eus Hengwrt, Meirionnydd, hag a voe kavet en ti-feurm Peniarth, e Llanegryn, e Meirionnydd en XIX$^{vet}$ kantved. En dastumad-se, a zo bremañ e Levraoueg Vroadel Kembre, emañ an dornskridoù koshañ ha pouezusañ eus al lennegezh kembraek, ha seul goshoc'h int, seul dostoc'h ivez ouzh an henvrezhoneg. Gwerzhet e voe an dastumad gant William Wynne VII a Beniarth da John Williams e 1898.
Pa voe savet ar raktres da sevel ul levraoueg vroadel e Kembre e prometas John Williams e vije kinniget e zornskridoù ha re Peniarth en o zouez.

## Darn eus an dornskridoù

* Levr Du Caerfyrddin
* Y Llyfr Du o'r Waun
* Levr Gwenn Rhydderch
* Levr Taliesin
* Peniarth 20
* Peniarth 6
* Peniarth 28
* Peniarth 51
* Peniarth 109

## Levrlennadur

Diwar-benn an dornskridoù
* J. Gwenogvryn Evans, Reports on Manuscripts in the Welsh Language, I, 2 ha 3.
* A Handbook of Manuscripts in the National Library of Wales, I, 1.
# Doron

Doron zo un douranv hag a gaver e Bro-C'hall, kar d'an anvioù Doran, Doria, hag a vije, hervez Ernest Nègre, savet diwar ar wrizienn *doira. Dont a rafe eus ar ger galianek *dubro, da lavarout eo dour, deuet eus *dor, *dora, anv a veze roet d'ur froud.
* Doron de Beaufort ;
** hec'h adstêr an Dorinet ;
* Doron de Bozel, hag hec'h adstêrioù
** Doron de Belleville
** Doron des Allues ;
** Doron de Pralognan
** Doron de Chavière
** Doron de Termignon
** Doron de Champagny
** Doron de Valpremont.
Anvioù kar eo Dore ha Dordogne, e Bro-C'hall, ha Dora, en Italia, ha Duero e Spagn.
# Gweuz

An diweuz, pe muzelloù, pe c'hoazh lapennoù en un doare kaozeek, eo lodennoù kigennek diavaez ar genoù a c'holo dent an dud en nec'h hag en traoñ.
Distokañ o muzelloù a ra an dud pa gomzont ha pa vousc'hoarzhont, ha muioc'h c'hoazh pa zebront, pa c'hoarzhont, ha pa huchont. Gant an diweuz ivez eo ez ezteuler lod soñjoù neuze : mousklenniñ pa vezer displijet, kammañ ar genoù pa vezer er boan.
Pokat a vez graet gant ar muzelloù. Daou seurt pokoù zo dre vras: ar re gant muzelloù stardet hag ar re gant muzelloù digor.
Goude debriñ un dra saourus e plij d'an dud lipat o diweuz.
Tud zo a liv o muzelloù: ruz-muzelloù e vez peurlieasañ, met a bep seurt livioù all zo.
Tud zo a laka toullañ o muzelloù da blantañ traezhoù metalek enne, gwalennoù serr pe zigor, pe c'hoazh tachoù pe spilhennoù.
Alies e vez ar vorianed gweuzekoc'h, pe muzellekoc'h, eget an dud all. Lod merc'hed en Afrika a astenn o gweuz izelañ a-nebeudoù gant pladennoù-gweuz.
Merc'hed zo a glask tevaat o divweuz evit bout hoalusoc'h d'ar baotred ; evit-se e rankont goulenn harp ar surjianerezh a strinko kollagen pe toksinoù botulek en o muzelloù.
* Plac'h toullet he gweuz
* Ur vaouez eus ar boblad Mursi. Astennet eo bet he gweuz gant ur bladenn-weuz

## Kleñvedoù
### Muzellad

Pa vez koeñvet ar muzelloù e komzer eus ur vuzellad. Kement-se a c'hall c'hoarvezout goude ur flemmadenn gant un amprevan bennak, ur wespedenn pe ur wenanenn da skouer, pe un taol dorn.

### Eror

Ur c'hleñved viruzel eo an eror ; unan eus e stummoù eo koeñvadur ur vuzell kent ma teufe porbolennoù debronus warni.

## Namm

* Muzell faout
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwez

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gwez a c'hell bezañ:
* ur seurt plant: sellet ouzh Gwez (plant)
* ur gumun eus Bro-Naoned : sellet ouzh Gwez (kumun)
# Gwezeg Westonbirt

Gwezeg Westonbirt zo lec'hiet tost da dTetbury (Gloucestershire, Bro-Saoz), unan eus ar vrudetañ hag ar vravañ er bed.
# Gwez-ragoumin

Gwez-ragoumin :
| Prunus tomentosa ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Rosales |
| Kerentiad : | Rosaceae |
| Genad : | Prunus |
| Anv skiantel ||
| Prunus tomentosa ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gwez-ragoumin a zo un doare gwez-kerez norzh Azia
# Gwez (plant)

Ur wezenn zo ur blantenn goadek gant brankoù stag ouzh ur c'hef. Hervez skiantourien 'zo e rank uhelder ur blantenn bezañ 3 metrad (6 metrad hervez lod) d'ar bihanañ evit ober gwezenn anezhi.
Elfennoù a-bouez eus an natur eo ar gwez : produiñ a reont dioksigen ha digreskiñ an dioksidenn garbon en aergelc'h, skoilhoù int ouzh ar c'hrignerezh, goudor a roont d'un ekosistem en o deil ha pourveziñ a reont frouezh, koad ha keuneud... hep ankouaat o ferzh e kaerder ar maezioù.

## Morfologiezh

An elfennoù pennañ a ya d'ober ur wezenn eo ar gwrizioù, ar c'hef hag ar brankoù. Gronnet eo ar c'hef hag ar brankoù gant kelligoù marv (ar rusk) hag a warez o lodenn vev. An darn vrasañ eus ar gwez en deus delioù hag a zo e karg eus ar fotosintezenn.
Bep ma kresk ar wezenn e krou koad nevez tro-dro d'ar c'hoad kozh. Ma troc'her kef ur wezenn e c'heller gwelet evel-se kelc'hennoù sklaer ha teñval a-bep eil. Er metoù kerreizh (ur c'houlzad sec'h hag ur c'houlzad gleb ar bloaz) e vez ouzhpennet ur re gelc'henn (unan sklaer hag unan deñval) bep bloaz. Gant an dendrokronologiezh e c'heller dielfennañ ar c'helc'hennoù-se evit anavezet oad ur wezenn.

## Ar stummoù gwez
### Ar gwez frank o stumm

Ar gwez frank o stumm zo gwez hag a zo kresket en un doare naturel. Stouet e c'hall bezañ o c'hefioù. Pa vez gwez gant ur c'hef hepken ha ma kresk ar skourroù kostez adalek an diaz e komzer eus Garenn Varrek en Diaz (GBD).

### Al lañsennoù

Al lañsennoù o deus ur c'hef hepken adalek o diaz. En em gavout a reer gant kefioù evel-se rak ar skourroù a dorr o-unan pe a vez troc'het en eil war-lec'h egile.

### Ar gwez lieskef

Ar gwez lieskef zo gwez hag o deus meur a gef adalek o diaz.
En natur e vez krouet plant seurt-se gant ar gwallzarvoudoù pe gant ar geotdebrerien.
Er splusegoù e vez diuzet seurtoù gwez evel-se evit o c'hened.

### An targosioù

An targosioù zo gwez hervek o stumm, "tev o fenn" abalamour d'an doare dibar ma vezent korvoet gwechall, pa vezent diveget ingal.
Ganto e c'halled kaout keuneud pe koat-plañsonañ; an delioù fresk goude diskoultrañ a c'helle talvezout da voueta ar chatel hag ar skourroù sec'het da voued ouzhpenn.
# Gwez-kraoñ du

Gwez-kraoñ du :
| Ur wezenn-graoñ zu. ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Juglandales |
| Kerentiad : | Juglandaceae |
| Genad : | Juglans |
| Anv skiantel ||
| Juglans nigra L., 1753 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwez-kraoñ du a zo ur spesad gwez bras eus kerentiad ar Juglandaceae, Juglans nigra an anv skiantel anezhañ.
Norzh Amerika eo iskevandir orin ar gwez-kraoñ du.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
# Hassiba Ben Bouali

Hassiba Ben Bouali (arabeg : حسيبة بن بوعلي) a oa bet ganet d'an 18 a viz Genver 1938, e El Asnamen, en Aljeria. Marv e oa d'an 8 a viz Here 1957, en Aljer.
Unan eus harozed Brezel Aljeria (1954-62) e voe.
He zud a reas o annez en Aljer e 1947, hag hi da vont gant he studioù e Lise Pasteur. Gant ar skouted e oa ha gwelet he doa dienez pobl Aljeria dre vont a gêr da gêr er mod-se.
Se a lakaas anezhi da emezelliñ ouzh Unvaniezh Veur Studierien vuzulman Aljer e 1954, pa ne oa nemet 16 vloaz. Hassiba Ben Bouali a gemeras perzh er stourm enep-trevadennouriezh betek he marv. En Emgann Aljer e voe empleget hag hi (gant 3 c'heneil all da Ali La Pointe) a voe lazhet e 1957 diwar bombezennoù lakaet gant al lu gall.

## Liamm diavez

* Universite Hassiba Ben Bouali biography (Galleg)
# Hasta luego

Hasta luego ("Ken diwezhatoc'h" e brezhoneg) a zo ur ganaouenn bet savet gant Hugues Aufray, Vline Buggy ha Claude Morgan. Embannet ez eo bet gant Hughes Aufray war ar bladenn Nicole e 1973.
Savet ez eo bet en enor d'an tad Michel Jaouen.

## Gwelout ivez

* Bel Espoir II

## Liammoù diavaez

* Pozioù Hasta Luego war paroles.net
* Hasta Luego kanet e live Youtube
# Hasselt (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Hasselt zo ur gumun e Belgia e proviñs Proviñs Limbourg. Pennlec'h Arondisamant Hasselt eo.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 102,69 km²
* Poblañs (2022) : 79 524 a dud
* Stankter : 774 den/km²
# Hastière

Hastière :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Hastière en Arondisamant Dinant hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Dinant |
| ins | 91142 |
| Kumunioù-Kod post | 5360 5362 5363 5361 5360 5364 5361 |
| Kumunioù strollet | Hastière-Lavaux Hermeton-sur-Meuse Waulsort Hastière-par-delà Blaimont Heer Agimont |
| Kod pellgomz | 082 |
| Maer | Claude Bultot |
| Gorread | 56,46 km² |
| Hed | 04° 49' .." Reter |
| Led | 50° 13' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 278 (01.01.2007) |
| Stankter | 93 a./km² |
| Lec'hienn | www.hastiere.be |
Hastière (e walloneg : Astire) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.

## Liammoù diavaez

* hastiere.be
* kartenn
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hasta siempre

Hasta Siempre, Comandante ("Kenavo, Komandant"), berraet alies e Hasta siempre, zo ur ganaouenn spagnolek bet savet e 1965 gant ar soner cuban Carlos Puebla da ganañ meuleudi da Che Guevara goude m'en devoa kuitaet gouarnamant Fidel Castro da ledañ an dispac'h en Afrika, e Kongo da gentañ.

## Ar son

| 1. Aprendimos a quererte desde la histórica altura donde el Sol de tu bravura le puso cerco a la muerte. Diskan Aquí se queda la clara, la entrañable transparencia, de tu querida presencia, Comandante Che Guevara. | 2. Tu mano gloriosa y fuerte sobre la Historia dispara cuando todo Santa Clara se despierta para verte. (diskan) | 3. Vienes quemando la brisa con soles de primavera para plantar la bandera con la luz de tu sonrisa. (diskan) |
| 4. Tu amor revolucionario te conduce a nueva empresa donde esperan la firmeza de tu brazo libertario. (diskan) | 5. Seguiremos adelante, como junto a ti seguimos, y con Fidel te decimos: «¡Hasta siempre, Comandante!» (diskan) |
# Hatay (proviñs)

Proviñs Hatay zo ur proviñs e kreisteiz Turkia, etre ar mor Kreizdouarel ha Siria.

## Douaroniezh

War-dro 1.400.000 annezad a oa e Hatay e 2007.
5.600 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Hassanal Bolkiah

Hassanal Bolkiah (ganet d'ar 15 a viz Gouere 1946) eo sultan Brunei. Mab henañ e oa d'ar sultan Omar Ali Saifuddien III. Kurunennet e voe d'ar 1añ a viz Eost 1968. Ouzhpenn d'e garg a sultan eo Hassanal Bolkiah Kentañ Ministr, ministr an arc'hant ha ministr an difenn Brunei.
# Jules

Jules a zo un anv-badez gallek evit ar baotred, deuet diwar an anv latin Julius pe Iulius. Roet e vez d'ar merc'hed e saozneg ivez.

## Stummoù all

* Merc'hed: Julia, Julie, Juliette, Julienne
* Paotred: Julien

## Yezhoù all

* Giulio, en italianeg; Giulia, evit ar merc'hed
* Julio, en spagnoleg
* Julius, en latin, ha da-heul en alamaneg

## Tud
### Henamzer

* Caius Julius Caesar, politikour, jeneral ha skrivagner roman
* Jul I$^{añ}$, pab
* Jul a Orta, sant

### Breizh
#### XIX$^{vet}$ kantved

* Jules Arnous de Rivière, echedour
* Jules Lequier (1814-1862), prederour
* Jules Achille Noël (1815-1881), livour
* Jules Simon, prederour, kelenner ha politikour
* Jules Arnous de Rivière (1830-1905), mestr-c'hoarier echedoù
* Jules Verne (1828-1905), romantour gallek

#### XX$^{vet}$ kantved

* Jules-Charles Le Bozec, kizeller
* Jules Gros (1890-1992), yezhoniour
* Jules Paressant, livour ha kizeller

### Bro-C'hall
#### XIX$^{vet}$ kantved

* Jules Dufaure, politikour
* Jules Michelet (1798–1874), romantour istorel
* Jules Breton (1827-1906), livour
* Jules Massenet (1842–1912), sonaozer
* Jules Ferry, politikour
* Jules Grévy, politikour ha trede prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall
* Jules Joseph Lefebvre, livour ha kelenner e Skol Uhel an Arzoù Kaer hag en Académie Julian
* Jules Vallès, kazetenner, skrivagner ha politikour

#### XX$^{vet}$ kantved

* Jules Bianchi, blenier, ganet e 1989

### Stadoù-Unanet

* Jules Feiffer (1929), tresour fent ha bannoù-treset

## Brogarouriezh c'hall

Jules, ur c'hilhog triliv gant ur bered, maskodenn skipailh mell-droad Bro-C'hall evit Kib melldroad ar bed 1998, tennet kuit araok ar gib abalamour da degemer treut an dud

## El lennegezh

* Mon oncle Jules, danevell c'hallek gant Guy de Maupassant
* Jules et Jim, romant gallek gant Henri-Pierre Roché
* ar c'homiser Jules Maigret, un dudenn ijinet gant Georges Simenon

## Er sinema

* Jules et Jim, bet sevenet e 1962 gant François Truffaut diwar romant Henri-Pierre Roché
# Jules-Charles Le Bozec

Jules-Charles Le Bozec (7 a viz Gwengolo 1898 e Sant-Vaeg - 24 a viz Here 1973 e Rostren) a oa ur c'hizeller breizhat.
Mab dalif e oa da Victor Le Bozec, kenwerzhour marvet e miz C'hwevrer 1898, ha da Louise Briend. Mont a reas da studiañ an arzoù-kaer da Roazhon ha da Bariz. Ezel e voe da Unvaniez ar Seiz Breur.

## Daveenn

* ↑ Akt ganedigezh, dielldi Aodoù-an-Arvor
# Juha Jyrkäs

Juha Jyrkäs, ganet e 1981, zo ur soner hag ur skrivagner eus Finland.
# Juhel of Totnes

Juhel of Totnes a oa ur brezelour brezhon a eas gant arme Gwilherm an Alouber, dug Normandi, da vrezeliñ da Vro-Saoz en XI$^{vet}$ kantved.

## E vuhez

E 1069 e oa unan eus pennoù-brezel ar bagadoù brezhon a yeas d'en em gannañ ouzh ar vrezelourien chomet feal da Harold II. Aotrou e oa e Totnes, hiziv e kreisteiz kontelezh Devon, ha dezhañ meur a vaner e mervent Bro-Saoz en amzer an Domesday Survey e 1086.
Diberc'hennet e voe avat ur pennad goude. Hervez an istorour Frank Barlow. N'ouzer ket perak e voe kaset kuit gant Gwilherm II, mab da Gwilherm an Alouber, ha kemeret e lec'h gant Roger of Nonant, mignon d'ar roue.

## Merc'h

Ur verc'h en doe, Aenor, dimezet da Philip de Braose, mab da William de Braose, 1st Lord of Bramber.

## Levrlennadur

* John Bryan Williams, Judhael of Totnes: The Life and Times of a Post-Conquest Baron, Anglo-Norman Studies 16 (1993) pp. 271–289

## Notennoù

* ↑ Judel, Judhel, Judael, Judhael, Joel of Totnes, Judhel de Totenais, Judhellus filius Aluredi, Juhel fitz Alfred
* ↑ E. M. R. Ditmas, Reappraisal of Geoffrey of Monmouth's Allusions to Cornwall, Speculum, Vol. 48, No. 3 (Jul., 1973), pp. 510-524.
* ↑ Da skouer Clawton, Broadwood Kelly, Bridford, Cornworthy.
* ↑ William Rufus (1983), p. 171.

## Pennad kar

* Juhel
# Jujuy

Jujuy zo un anv-lec'h eus Arc'hantina :
* Proviñs Jujuy, en gwalarn ar vro
* San Salvador de Jujuy, kêr-benn ar broviñs
* San Pedro de Jujuy, ur gêr er broviñs
* An Avenida Jujuy e kêr Buenos Aires
# Jul Iañ

Jul Iañ Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Roma, Impalaeriezh roman ar C'hornôg |
| Dilennet da bab | 6 a viz C'hwevrer 337 |
| Dibenn e baboni | 12 a viz Ebrel 352 |
| En e raok | Mark |
| War e lerc'h | Liberius |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Jul Iañ (e latin: Iulius), ganet e Roma (Impalaeriezh roman ar C'hornôg) ha marvet d'an 12 a viz Ebrel 352, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 6 a viz C'hwevrer 337.
# Jul III

Jul III Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 10 a viz Gwengolo 1487 Roma |
| Dilennet da bab | 7 a viz C'hwevrer 1550 |
| Tronidigezh | 22 a viz C'hwevrer 1550 |
| Dibenn e baboni | 23 a viz Meurzh 1555 |
| En e raok | Paol III |
| War e lerc'h | Marsel II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Jul III (e latin: Iulius III, en italianeg: Giulio III), Giammaria Ciocchi del Monte e anv-tiegezh, ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1487 e Roma ha marvet d'an 23 a viz Meurzh 1555, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 7 a viz C'hwevrer 1550.
# Juhel

Juhel zo un anv-badez kozh eus Breizh-Uhel, hiriv anv-tiegezh, savet gant an elfennoù brezhonek "yuz" (nobl, priñs) hag "hael". Ar stummoù Jutel (ha marteze Juteau) ha Juzel a zeu diwar ar memes anv.

## Priñsed

* Juhel Iañ Mayenne
* Juhel II Mayenne, aotrou kêr Mayenne (1110-1161)
* Juhel III Mayenne, aotrou kêrioù Mayenne ha Dinan (1168-1220)
* Juhel Bérenger, pe Yuzhael Berengar hervez tud zo, kont Roazhon en Xvet kantved, tad da g-Konan Iañ, dug Breizh.
* Juhel of Totnes, brezelour brezhon a eas da Vro-Saoz da-heul Gwilherm an Alouber en XIvet kantved

## Anv-tiegezh

* Pierre Juhel (1910-1980), emsaver roueelour gant Restauration nationale ;
* Louis Juhel, e vab, kazetenner hag emsaver roueelour gant Restauration nationale;
* Jean-Luc Juhel, livour gall.
* Robert Juhel, maer Lostenk etre 2001 ha 2008
* Fabienne Juhel, romantourez c'hallek, Priz Karaez gant ar romant Les oubliés de la lande (Éditions du Rouergue) e 2013.
* Jean-Charles Juhel, maer La Varenne.

## Lec'hanvioù
### Breizh

* Kerjuhel, e Kistreberzh
* La Ville-Juhel, e kumun Krehen

### Bro-C'hall

* Villaines-la-Juhel, penn-kanton e Mayenne.

## Pennadoù kar

* Gicquel
* Judicaël

## Daveennoù

* ↑ Gwennole ar Menn, Les noms de famille les plus portés en Bretagne, Coop Breizh, 1993, p. 144
* ↑ http://patrimoine.region-bretagne.fr/sdx/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA22010808