OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saumur

Saumur :
| Saumur hag he c'hastell er ribl Liger. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Maine-et-Loire |
| Arondisamant | Saumur (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Saumur-Norzh ha Saumur-Su |
| Kod kumun | 49328 |
| Kod post | 49400 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Michel Marchand 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Saumur Loire Développement |
| Bro velestradurel | Pays Saumurois |
| Lec'hienn web | http://www.ville-saumur.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 26 154 ann. (2020) |
| Stankter | 394 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 20 m — brasañ 95 m |
| Gorread | 66,35 km² |
| kemmañ |
Saumur zo ur gumun en departamant Maine-et-Loire hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Saumur eo.
Er bloavezh 2020 e oa 26 154 a annezidi hag a reer Saumurois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* An ti-kêr.
* Ar skol marc'hegiezh.
* Krevier ar c'h-Cadre Noir

## Tud dibar

* Coco Chanel (1883-1971), kemenerez, bet ganet e Saumur.

## Kêrioù gevellet

* Verden (Alamagn) abaoe 1967
* Warwick (Rouantelezh Unanet) abaoe 1976

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Sauli Niinistö

Sauli Väinämö Niinistö (distaget [ˈsɑuli ˈʋæinæmø ˈniːnistø] e finneg) (ganet d’ar 24 a viz Eost 1948 e Salo) eo 12vet prezidant republik Finland.
Kroget en doa gant e respet kentañ d’ar 1añ a viz Meurzh 2012. Ezel eo eus ar strollad Kansallinen Kokoomus (Kenstrollad broadel). E penn e strollad e oa etre 1994 ha 2001. En eil tro ar votadeg, d’ar 5 a viz C'hwevrer 2012, en doa bet 62,6 % eus ar mouezhioù. D'an 28 a viz Genver 2017 e voe addilennet da brezidant, kerkent hag an dro gentañ, gant 62,7% eus ar mouezhioù.
Ministr e oa bet e-barzh daou c’houarnamant, renet gant Paavo Lipponen o-daou : ur wech e oa bet ministr ar justis (1995–1996) hag ur wech all ministr an arc’hant (1996–2003). Kannad e oa er prantadoù 1987–2003 ha 2007–2011. Er bloavezhioù 2007–2011 e oa prezidant ar parlamant.
E 2006 dija e oa bet war ar renk evit mont da brezidant ar republik met trec’het e oa bet gant Tarja Halonen. E miz Mezheven 2011 en doa disklêriet Niinistö e oa o vont war ar renk evit bezañ dilennet prezidant ar republik e 2012.
En arvor Thailand e oa Niinistö hag e zaou vab da vare tsunami ar 26 a viz Kerzu 2004. Chomet e oa bev dre m’en doa tapet krog en ur peul pellgomz. Bev e oa chomet e zaou vab ivez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Saules

Saules zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

Meur a gumun zo:
* Saules, en Doubs
* Saules, e Saône-et-Loire
* Bainville-aux-Saules, e Vosges
* Vaux-Saules, e Côte-d'Or
* Valleroy-aux-Saules, e Vosges

### Suis

Div gumun zo:
* Saules, e kanton Bern
* Fenin-Vilars-Saules, e kanton Neuchâtel
# Sauris

Sauris zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Saundersfoot

Saundersfoot zo ur gêriadenn hag ur porzhig eus Kembre, e gevred Sir Benfro. Emañ e-kichen Dinbych-y-Pysgod, er biz d’ar gêr-se, ha bez’ eo unan eus al lec’hioù eus Kembre a sach ar muiañ a douristed e-pad an hañv. Brudet eo an traezhennoù kaer a zo eno, war aod Bae Caerfyrddin.
E 1829 e voe savet ur porzh evit gallout kas an antrakit (glaou kalet) eztennet e mengleuzioù ar c’hornad. Mont a reas al labour mengleuziañ-se da get e deroù an XX$^{vet}$ kantved.
Dre an hent-houarn e krogas kalz a dud eus kornioù-bro greantel Su Kembre ha Kornôg Bro-Saoz da zont da Saundersfoot da douristañ ha kreskiñ kalzik a reas ar gêriadenn en XXvet kantved. Emañ Saundersfoot e-barzh Park Broadel Arvor Penfro ha tremen a ra Gwenodenn Arvor Sir Benfro dre ar gêriadenn ivez.
Er Grennamzer e oa un anv kembraek gant ar gêriadenn, a oa Llanussyllt, aet da St Issels e saozneg, diwar anv ar sant enoret en iliz-parrez.

## Notennoù

* ↑ Implijet ken diwezhat hag an XIXvet kantved hervez a lenner en Imperial Gazetteer of England and Wales gant John Marius Wilson
# Saulzoir

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saulzoir |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saulzoir en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays Solesmois |
| Kanton | Solesmes |
| Kod INSEE | 59558 |
| Kod-post | 59227 |
| Maer | Germaine Forgeois |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 10,1 km² |
| Led | 50° 14' 19" Norzh |
| Hed | 03° 26' 41" Reter |
| Uhelder kreiz | 65,5 m |
| Uhelder bihanañ | 43 m |
| Uhelder brasañ | 88 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 700 (2007) |
| Stankter | 101 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Saulzoir |
Saulzoir a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Henamzer

* E Saulzoir e c'hellfe bout bet Emgann Sabis, trec'h Julius Caesar war an Nervii, e 57 KJK.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel bed kentañ :
* 1914 : tapet e voe Saulzoir gant al lu alaman d'ar 25 a viz Eost 1914,
* 1918 : krouet e voe un astenn da vered ar gumun gant ar 4$^{re}$ Rannlu eus ar Rouantelezh-Unanet e miz Here 1918 ; implijet e voe betek miz Du 1918 ; tennet e voe ar bezioù ha kaset da Saint-Souplet British Cemetery goude ar brezel;
* 1922 : roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, XVII$^{vet}$- XVIII$^{vet}$ kantvedoù
* Ur chapel, 1773
* An Atant Mauviel, 1631

## Gwerinoniezh

* Valentin al liorzhour
* Ar ramz Valentin.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| 1891 | | Eugène Marchand | |
| 1945 | 1957 | Emile Boucly | |
| 1957 | 1965 | Paul Leduc | |
| 1965 | 1975 | Alcide Lagrue | |
| 1975 | Meurzh | Julien Plouchart | |
| Meurzh 1977 | 1986 | Guy Lanciaux | |
| 1986 | Meurzh 2001 | Bernard Monsergent | Strollad Komunour Gall |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Jean Bourgeois | |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Germaine Forgeois | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Selle emañ Saulzoir.

## Dave ha notennoù

* ↑ Bataille de Sabis
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Tourisme en Cambrésis
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Saultain

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saultain |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saultain en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Valenciennes Métropole |
| Kanton | Valenciennes-Reter |
| Kod INSEE | 59557 |
| Kod-post | 59990 |
| Maer | Joël Soigneux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,45 km² |
| Led | 50° 20' 18" Norzh |
| Hed | 03° 34' 37" Reter |
| Uhelder kreiz | 70 m |
| Uhelder bihanañ | 50 m |
| Uhelder brasañ | 95 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 979 (2007) |
| Stankter | 306 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Curgies |
Saultain a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik, 1759.

## Douaroniezh

* Etre ar stêrioù Aunelle ha Rhonelle emañ Saultain.

## Liammoù diavaez

* Skeudennoù

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Strollad Komunour Filipinez

KESAML (KE) (Maoour)
Izili hag ez-izili
Aozadur Komunour Luksembourg
Hent Proleter (Frañs)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Izelvroioù)
Ray O. Light (SUA)
Kevredad Komunour Japan (KB)
Evita ar Gumunouriezh (Italia)
Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura
Strollad Bolchevikour (N. Kurd.-Turkia)
Strollad Kumunour (ML) Panama
Strollad Komunour Dispac'hel (Arc'hantina)
Strollad Komunour Dispac'hel (Uruguay)
SKI (ML) Banniel Ruz (India)
SKI (ML) Demokratelezh Nevez (India)
SKI (ML) Janashakti
SKN Kreizenn Unaniezh-Masal (Nepal)
SKN Mashal (Nepal)
SK Perou (ML)
SK Turkia/ML
SK al Labourerion (Norvegia)
SK (ML) Republik Dominikan
SK (ML) Bolivia
SK Kolombia - Maoour
Strollad Labourerion Bangladesh
SK (ML) Alamagn
Strollad al Labour (Serbia)
Aozadur ML Afghanistan
Ensavadur Amaru (Perou)
SK Filipinez
SK Suafrika (ML)
Revindo (Gevred Azia)
SKI (ML) Kuzul Kreiz Da c'hortoz :
Strollad Komunour Filipinez (e tagalogeg: Partido Komunista ng Pilipinas) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet gant José María Sison e Alaminos (Pangasinan) e Filipinez d'ar 26 a viz Kerzu 1987 da heul un disrann er Strollad Komunour Filipinez a-gent.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Stourm a ra dre guzh hervez tezenn vaoour Brezel ar Bobl e penn ar gevrenn armet Arme Nevez ar Bobl (Bag-ong Kasundalohan sa Katawhan pe New People's Army) abaoe 1969.
Keit all emañ ar Strollad ivez e penn un talbenn dispac'hel ledan anvet Talbenn Demokratel Broadel (Nasodnong Demokratikanhong Prente pe National Democratic Front).
Gant gouarnamant SUA e vez lakaet Strollad Komunour Filipinez da vodad spontour estren.
D'ar 5 a viz Gwengolo 2007 e sinas Prezidantez Filipinez, President Gloria Macapagal-Arroyo, un disklêriadur o tistaoliañ izili Strollad Komunour Filipinez hag Arme Nevez ar Bobl ouzhpenn strolladoù komunour all hag o zalbennoù politikel hag o c'hevrennoù armet bet bac'het abalamour d'o stourm evit o c'hredennoù politikel, nemet ma vijent aet a-enep d'al lezennoù etrebroadel.

## Liamoù diavaez:

* http://www.philippinerevolution.net/index.shtml
* https://web.archive.org/web/20180502115952/http://www.kilusan.net/
# Strollad Komunour Honduras

* Prezidant
* Roberto Micheletti (Etre)
* Bez-Prezidant
* Ebet
* Kendalc'h broadel
* Strolladoù Politikel
* Dilennadegoù
* Ley de lemas
* Penn lez-varn Honduras
* Bonreizh Honduras
* Enkadenn vonreizhel 2009
* Departamantoù
* Keodedoù
* Darempredoù estren
Strollad Komunour Honduras (e spagnoleg: Partido Comunista de Honduras) a oa anv ur strollad oberiant en Honduras, bet krouet e 1954 diwar Strollad Demokratel Dispac'hel Honduras.
Daoust ha ma oa bet lakaet da strollad e diavaez d'al lezenn gant ar gouarnamant e teuas a-benn da dizhout ul levezon bras e diabarzh ar sindikadoù, dreist-holl hini ar re a laboure war dachenn ar bananez.
Hervez gouaranamant Stadoù-Unanet en doa ar Strollad war-dro da 2,400 ezel er bloavezhioù 1960.
Divodet e oa bet ar strollad e 1990 eveit galloud e gendeuzañ e diabarzh Strollad evit Adnevezadur ar Vammvro (Partido Renovación Patriótica)

## Liamm diavaez:

* US Library of Congress study
# Strollad Komunour Haiti

Strollad Komunour Haiti (e galleg: Parti Communiste Haïtien) a oa anv ur strollad komunour en Haiti, bet krouet e 1934 gant Jacques Roumain, deuet da vezañ Sekretour-Meur ar Strollad.
E 1936 e oa bet divodet ar Strollad gant Prezidant, Sténio Vincent.
# Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour)

KKSAMSA
Izili hag ez-izili
Strollad Proletaer Reter Bengal (Kuzul Kreiz)
Strollad Proletaer Reter Bengal (Kreizenn Sevel Maoour)
Strollad Komunour Bangladesh (Marksour-Leninour) (Dutta)
Strollad Komunour Reter Bengal (Marksour-Leninour) (Banniel Ruz)
Strollad Proletaer Reter Bengal (Luskad Adaozañ Maoour Bolchevikour)
Strollad Komunour Selan (Maoour)
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour)
Kreizenn Komunour Maoour
Kreizenn Komunour Dispac'hel India (Marksour-Leninour-Maoour)
Kreizenn Komunour Dispac'hel India (Maoour)
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl
Strollad Komunour India (Maoour)
Strollad Komunour Nepal (Maoour)
Strollad Komunour Bhoutan (Marksour-Leninour-Maoour) :
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour) (e saozneg: Communist Party of India (Marxist-Leninist) Naxalbari) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet en India e 1997 p'en em gendeuzas Strollad Komunour Kerala ha Strollad Komunour Maharashtra, oi vezañ an div unanenn stad a vanas eus Kuzul Adaodazañ Kreiz, Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (KAK, SKI (ML) (Central Reorganization Committee, CPI(ML): CRC, CPI (ML)) bet divodet ez-ofisiel e 1991 goude ma'c'h eus kuit un meur a ezel izili e 1987 bet savet gante da heul Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Banniel Ruz.
E penn unanenn vihan Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Banniel Ruz en Andhra Pradesh e oa Rauf ha goude ma oa bet lazhet an darn vrasañ eus ar pennoù anezhañ gant polis India e 1980 ec'h eas an unanenn-se da get mui-pe-vui. O stourm e oa bet Rauf e-keit all evit lakaat Banniel Ruz da vont muioc'h war an tu-kleiz hag a-benn ar fin e tilezas ar Strollad e 2000 gant izili all a savas a-du gantañ ha dont a reas a-benn da vezañ Sekterour-Meur ar Strollad nevez-krouet Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour) pa gendeuzas e disrann-eñ gant Kreizenn Unvaniezh Maoour, Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Maoist Unity Centre CPI(ML)).
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag unan eus ar strolladoù bet savet gante Kuzul Kenoazañ Strolladoù hag Aozadurioù Maoour Su Azia (KKSAMSA) an hini eo ouzhpenn bezañ bet ur c'hannad evit dont da vezañ un ezel eus al Luskad Dispac'hel Etrebroadel (RIM) a-drugarez d'ar fed ma oa bet savet ar Strollad war diazezoù Kuzul Adaodazañ Kreiz, Strollad Komunour India (Marksour-Leninour), unan eus an aozadurioù bet lañset al Luskad gante er penn-kentañ.
A-du emañ Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Naksalbarour) gant stourm dre guzh gant an armoù ha n'anavez nemet strolladoù all evel Strollad Komunour India (Maoour) evel strolladoù komunour gwirion.
# Strollad Komunour Gwadloup

Strollad Komunour Gwadaloup (e galleg: Parti Communiste Guadeloupéen) a 'zo anv ur strollad marksour bet krouet e Gwadaloup e 1944 evel ur rann eus Strollad Komunour Frañs, deuet da vezañ ur strollad emren abaoe 1958.
Un dileuriad en deus ar Strollad e Bodadenn Broadel Frañs e diabarzh bodenn-parlamant ar Strollad Sokialour.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn sizhuniek Nouvelles Étincelles.
# Skeud ho roudoù

Skeud ho roudoù zo un albom brezhonek gant Nolwenn Korbell, embannet e miz Mezheven 2015, e ti Coop Breizh.

## Ar c'hanaouennoù

* Avel viz
* Awen
* N’on ket
* Darling ar poull
* Me no like
* Sparlet
* Amour Kerne
* If
* Piv
* Laret vez
* Simple
* An den
* Traoù gwir

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 Un nebeud gerioù saoznek enni.
* ↑ Kanet e galleg gant an arzourez.
* 1 2 Kanet e saozneg gant an arzourez.
# Skeudennaoueg Fisterra

Sed amañ skeudennoù eus Fisterra e proviñs A Coruña:

## Gwelet eus cabo Fisterra

* Eus cabo Fisterra
* Eus ar c'hab
* Cabo Fisterra adalek Ézaro

## Traezheg

* Langosteira

## Pennadoù kar

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Skeudennaoueg Galiza
# Skeul

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur skeul a c'hall bezañ :
* ur benveg a dalvez da bignat pe da ziskenn, sellet ouzh skeul (benveg) ;
* ur skeuliad, ur rummad derezioù en un daolennad muzulioù, sellet ouzh skeul (muzul) ;
* ur c'henfeur etre ment taolennadur un dra ha ment an dra daolennet, sellet ouzh skeul (kenfeur) ;
* un teskad frekañsoù sonioù, a vez graet derezioù anezho peurliesañ, termenet gant ur sistem sonerezh bennak, sellet ouzh skeulenn.

## Gwelet ivez

* Skeul amzervezhioù douarouriezhel e geologiezh.
* Skeul an hesonerezh e yezhoniezh.
* Skeuliadur tonennel e yezhoniezh.
# Skeul (kenfeur)

    Evit ar pennadoù heñvelstumm, sellit ouzh Skeul
Ar skeul eo ar c'heñver etre muzul hirderioù un dra real ha muzul hirderioù e daolennadur (kartenn c'heografek, maketenn,...).
    $skeul={\frac {hirder~an~taolennadur}{hirder~real}}.\,\!$
Eztaolet e vez ar skeul e stumm ur gevrenn, 1 he numerator.
Da skouer, ar skeul 1/100 pe 1:100 a dalv ez eo an hirderioù gwir kant gwezh kement hag hirderioù an taolennadur :
    $hirder~real=hirder~an~taolennadur\times 100.\,\!$

## Daveoù

* ↑ Dizaliet eo ar stumm « 1:100 » war dachenn ar gartografiezh gant al Lexique des règles typographiques en usage à l'Imprimerie nationale, embannadur Here 2007 (ISBN 978-2-7433-0482-9), p.74, a ra gant ar stumm « 1/100 » hepken.
# Skeudennaoueg Galiza
## Skoed / Bannnieloù / Kartennoù

* Ardamezioù Galiza
* Banniel Galiza
* Rannvroioù Galiza

## Proviñsoù Galiza

* Proviñs a Coruña
* Proviñs Lugo
* Proviñs Ourense
* Proviñs Pontevedra
# Skeul Mercalli

Skeul Mercalli a reer eus ur skeul rummata ar c'hrenoù-douar. Ur skeul subjektivel eo, diazezet war pegen bras eo emled an dismantroù stadet.

## Istor

Savet eo bet e 1902 gant ar vulkanologour Giuseppe Mercalli. Implijet-bras e voe betek ma voe savet skeul Richter e 1935. Muzuliañ a ra kreñvded ar stroñsadennoù santet hag ar reuz a c'hoarvez war gorre an douar, gant un dereziadur a ya eus 1 da 12.

## Derezioù kreñvded

| Derezioù | Emled ar reuzioù stadet |
| 1 | Ne spurmanter tamm fiñvadenn ebet. N'eo detektet ar c'hren-douar nemet gant binvioù kizidik hag un nebeudig tud e degouezhioù dibar. |
| 2 | Un nebeud tud a c'hall santout ur fiñvadenn ma vezont o tiskuizh ha/pe ma vezont en estajoù uhelañ savadurioù bras |
| 3 | E diabarzh ar savadurioù e vez santet un fiñvadenn gant kalz a dud. Fiñval a ra an traezoù a-istribilh. En diavaez padal, ne santer mann ebet. |
| 4 | An darn vrasañ eus an dud zo en diabarzh a sant ur fiñvadenn. Fiñval a ra an traezoù a-istribilh, ar prenestroù, ar pladoù, asiedoù, an dornelloù. |
| 5 | An darn vrasañ eus an dud a sant ar fiñvadenn. Dihuniñ a ra an dud morgousket. Stlakal a ra an dorioù, terriñ a ra al listri, fiñval a ra an taolennoù, cheñch plas a ra an traoù bihan, horjellat a ra ar gwez, fennañ dreist d'o endalc'herioù a c'hall an dourennoù ober. |
| 6 | An holl a sant ar grenadenn. Strobet eo kerzhed an dud, kouezhañ a ra an traezoù hag an taolennoù, frailhañ a c'hall plastr ar mogerioù ober, hejet-dihejet eo ar gwez hag ar bodoù. Reuzioù dister a c'hall c'hoarvezout e savadurioù savet fall met tamm droug frammadurel ebet. |
| 7 | Poan o devez an dud o chom en o sav. Santout a ra ar vleinerien eo hejet o c'harr. Un nebeud pezhioù arrebeuri a c'hall terriñ. Brikennoù a c'hall kouezhañ eus ar savadurioù. Reuzioù etre zo gant ar savadurioù savet mat, reuzioù bras a c'hall bezañ war ar savadurioù all avat. |
| 8 | Poan o devez ar vleinerien o vleinañ Fiñval a ra an tiez nebeut a azezoù dezho. Frammoù bras evel siminalioù pe savadurioù a c'hall gweañ ha terriñ. Reuzioù dister zo gant ar savadurioù savet mat, drastus eo ar reuzioù gant ar savadurioù all. Terriñ a ra skourroù ar gwez. Mard eo gleb an douar e c'hall frailhoù digeriñ en torgennoù. Cheñch a c'hall ober live an dour er puñsoù. |
| 9 | Reuzioù bras zo gant an holl savadurioù. Cheñch plas a ra an tiez hep azez. Un nebeud korzennoù danzouarel a dorr. Digeriñ a ra an douar |
| 10 | Diskaret eo ar pep brasañ eus ar savadurioù gant o azezoù. Kemend-all a c'hoarvez gant ar pontoù. Reuziet grevus eo ar stankelloù. Disac'hadegoù a c'hoarvez. Diheñchet eo naozioù ar stêrioù. Frailhoù ledan a weler war an douar. Plegañ a ra al linennoù-houarn. |
| 11 | En o foull e kouezh ar pep brasañ eus ar savadurioù. Diskaret ez eus pontoù. Distrujet eo ar c'horzennoù danzouar. |
| 12 | Distrujet eo tost pep tra. Fiñval a ra al leur a-wagennadoù Dilec'hiañ a c'hall melloù tammoù reier bras. |

## Gwelet ivez

* Meurez ur c'hren-douar
* Skeul Rossi-Forel
* Kren-douar
* Skeul Medvedev-Sponheuer-Karnik
# Twm

Twm zo ur berranv kembraek, diwar an anv-badez Thomas.

## Tud

* Twm o'r Nant (1739-1810)
* Twm Siôn Cati
* Twm Morys
* Twm Carnabwth (1806–1876)
# Twix

Twix zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Mars Incorporated.
Anvet e oa Raider e broioù 'zo betek 1991.
# Twm o'r Nant

Twm o'r Nant ("Tom eus ar saonenn") eo an anv-pluenn implijet gant ar skrivagner kembraek Thomas Edwards (1739 – 3 a viz Ebrel 1810). Genidik e oa eus Llanefydd, e Sir Ddinbych gwechall, e biz Kembre. Yann e vil vicher e voe e-pad e vuhez : devezhour war ar maez, tavarnour, douger keuneud, mañsoner...
Anavezet eo Twm o'r Nant gant e skridoù anvet “anterliwtiau”, pezhioù-c’hoari farsus ha flemmus, graet evit bezañ c’hoariet war leurennoù er foarioù pe er pardonioù. Skrivañ a reas ivez e-leizh a ganaouennoù hag a varzhonegoù.
E dibenn an XVIII$^{vet}$ hag e deroù an XIX$^{vet}$ kantved e teuas da vezañ brudet e-touez an dud vunut, rak en e skridoù e adkavent o meno war direizhderioù ar mare-hont. En e amzer e veze graet "Cambrian Shakespeare", da lavaret eo "Shakespeare Kembre", eus Twm o'r Nant.

## Levrlennadur

* Biography of Thomas Edwards
* Saunders Lewis, “Twm o'r Nant”, e Meistri'r Canrifoedd (Caerdydd, 1973)
* Kate Roberts, “Twm o'r Nant”, e Gwŷr Llên y Ddeunawfed Ganrif (1966)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Oberennoù gant Twm o’r Nant e Project Gutenberg
# Twm Siôn Cati

Twm Siôn Cati (skrivet ivez Twm Sion Cati, Twm Shon Catti pe Twm Shon Catty), pe Thomas Jones (1530 - 1620), eus Tregaron, e Ceredigion, a oa ul laer war an hentoù, ar "Robin Hood" kembreat. Barzh e oa ivez a-hervez.

## Lennegezh

Ur romant saoznek a voe skrivet diwar e benn e 1828 gant T. J. Llewellyn Prichard, Adventures and Vagaries of Twm Shôn Catti.
Tri romant kembraek zo bet skrivet gant T. Llew Jones ivez: Y Ffordd Beryglus, Ymysg Lladron ha Dial o'r Diwedd.
# Twrch

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Twrch zo un anv kembraek, kar ha par d'ar ger tourc'h e brezhoneg,
* hag a reer eus an tourc'h-gouez (Sus scrofa) e kembraeg
* hag a gaver en anv twrch daear, da lavarout eo tourc'h douar, anv ar c'hoz e kembraeg
* hag a gaver en anv Twrch Trwyth, an hoc'h-gouez hud en danevell Kulhwch hag Olwen, er Mabinogi
* en anvioù-lec'hioù e Kembre:
** Cwmtwrch
** Afon Twrch , anv meur a stêr e Kembre.

## Pennad kar

* Tourc'h
# Twrch Trwyth

Twrch Trwyth zo anv un tourc'h-gouez euzhus a rank Culhwch mont da chaseal en danevell kembraek Kulhwch hag Olwen, er Mabinogi. Twrch eo mab ar priñs Tared, a zo dindan gazel-gê. Kontammet eo e zent; ur sizailh, ur grib hag un aotenn a zo war e benn etre e zivskouarn.

## Trevelloù ar ramz Ysbaddaden

Culhwch zo bet goulennet outañ, gant Ysbaddaden Pencawr, ar ramz a zo tad da Olwen, mont da gerc'hat krib ha sizailh diwar benn Twrch. Diwezhatoc'h en istor e tesker ez eus un aotenn ouzhpenn. Ezhomm zo eus ar binvioù-se da droc'hañ blev ar ramz. Goude-se e lavar Ysbaddaden n'eus nemet ur c'hi a c'hall hemolc'hiñ Twrch, ha Drudwyn an hini eo.

## Gerdarzh

Kenster eo an anvioù Twrch ha tourc'h, ha kar int d'ar ger iwezhonek orc, a gaver en Orc tréith. Hoc'h-gouez avat eo ster an anv amañ.

### Hemolc'hiñ Twrch Trwyth

Gant an hemolc'h e ya ar braz eus eil hanterenn an danevell Kulhwch hag Olwen, ha kontet eo dre ar munud pe dre hent ez eont ha piv a ro bec'h. Daoust ma'z eo d'ar paotr Culhwch eo bet roet al labour, ha dezhañ e vo roet ar plac'h, eo Arzhur hag e dud a ra an hemolc'h hag al labour.

### Lazhañ Twrch Trwyth

Goude bout kiriek da varv meur a hini eus bagad Arzhur e teu ar re-se a benn da dapout krog en aotenn, sizailh ha krib, kaset an hoc'h-gouez e-maez da Gerne-Veur, ha beuzet al loen.

## Menegoù all

Kaoz zo eus Twrch Trwyth en Historia Britonum:
    Ur marzh all zo er vro anvet Buelt. Ur bern mein a zo, ha war ur maen eus ar bern ez eus roud eus pav ur c'hi. Pa chaseas an hoc'h Troynt [=Twrch Trwyth], Cabal [Cafall], a oa ki ar brezelour Arthur, a reas ur roud er maen gant e droad, hag Arthur a-c'houdevezh... ur bern mein e-kichen ar maen e oa roud pav ar c'hi ennañ, hag e vez graet Carn Cabal anezhañ. Ha dont a ra tud hag a gemer ar maen en o dorn e-pad un deiz hag un noz, hag en deiz war-lerc'h emaén en-dro war ar bern.

## Liammoù diavaez

* Skrid Culhwch hag Olwen, hervez skrid aoznek Charlotte Guest.
* Celtic Folklore, Welsh and Manx (pdf), gant Sir John Rhys, ennañ munudoù diwar-bouez al lec'hanvioù a gaver e danevell ar chaseadenn ha gerdarzh Twrch Trwyth hag Orc Tréith.