OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Blasicrura interrupta

Blasicrura interrupta :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Blasicrura |
| Anv skiantel ||
| Blasicrura interrupta (Cypraeidae).jpg (J.E. Gray, 1824) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Blasicrura interrupta a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Blasicrura e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a vev e reter Meurvor Indez hag e kornôg ar Meurvor Habask eus Sri Lanka d'ar Filipinez war ar resif kaled, e frailhoù reier, en dour fankek etre nebeut metroù betek 35 m donder an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Gray e 1824 dindan an anv genad Cypraea$^,$.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Blasicrura interrupta bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea interrupta Gray, 1824 hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea hag anv an diskrivadenn.

## Bevoniezh

Kregin brav ha boutin a vev war ar resif kaled, e frailhoù reier, en dour fankek etre nebeut metroù betek 35 m donder an hini eo.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 19 mm ha 25 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 14 mm pe ramz, betek 29 mm.

## Gwelout ivez

Blasicrura pallidula, Talostolida teres daou spesad gant livioù damheñvel.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad a zo e reter Meurvor Indez hag e kornôg ar Meurvor Habask eus Sri Lanka d'ar Filipinez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=204687(en)
* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marines species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=530919(en)
* 1 2 Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Blas de Otero

Blas de Otero :
| Obererezh | barzhonegoù |
| Ganedigezh | 15 a viz Meurzh 1916 Bilbo, Euskal Herria |
| Marv | 29 a viz Even 1979 e Majadahonda, Spagn |
| Yezh skrivañ | spagnoleg |
| Enorioù | Premio Boscán e 1956, Premio Fastenrath, Real Academia Española, Premio letterario della “Resistenza - Città di Omegna, 1963, |
| kemmañ |
Blas de Otero Muñoz, (Bilbo, 15 a viz Meurzh 1916 - Majadahonda, 29 a viz Even 1979) a oa ur skrivagner euskarat spagnolek, brudet abalamour d'e varzhoniezh.

## Barzhonegoù

* Cuatro poemas, Editor J. Díaz Jácome, 1941.
* Cántico espiritual, Cuadernos del Grupo Alea, San Sebastián, 1942.
* Ángel fieramente humano, Ínsula, Madrid, 1950.
* Redoble de conciencia, Instituto de Estudios Hispánicos, Barcelona, 1951.
* Pido la paz y la palabra, Ediciones Cantalapiedra, Torrelavega (Santander), 1955.
* Ancia, Editor Alberto Puig, Barcelona, 1958. Prólogo de Dámaso Alonso.
* Parler clair / En castellano, Pierre Seghers, París, 1959. Edición bilingüe de Claude Couffon.
* En castellano, Universidad Nacional Autónoma de México, México, 1960.
* Ángel fieramente humano y Redoble de conciencia, Losada, Buenos Aires, 1960.
* Que trata de España, Editorial R.M., 1964 (edición castigada).
* Que trata de España, Ruedo Ibérico, París, 1964.
* Historias fingidas y verdaderas, Alfaguara, Madrid, 1970.
* Pido la paz y la palabra, Lumen, Barcelona, 1975. Introducción de José Batlló, primera edición completa en España.
* En castellano, Lumen, Barcelona, 1977. Primera edición en España.
* Que trata de España, Visor, Madrid, 1977. Primera edición completa en España.
* Hojas de Madrid con La galerna, Galaxia Gutenberg-Círculo de Lectores, Barcelona, 2010. Edición de Sabina de la Cruz, prólogo de Mario Hernández.

## Levrlennadur

* Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976, pajenn 461
# Blascosancho

Blascosancho zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
# Blasicrura summersi

Blasicrura summersi :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Blasicrura |
| Anv skiantel ||
| Blasicrura summersi (Schilder, 1958) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Blasicrura summersi a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Blasicrura e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin divoutin a vev eus inizi Tonga betek an inizi Fiji er Meurvor Habask, tost eus ar resif bev dindan mein ha koural war an aod vev betek 15 m donder an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Schilder e 1958$^,$.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Blasicrura summersi bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea summersi Schilder, 1958 hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* Bistolida summersi Schilder, 1958 anv aet da get.

## Bevoniezh

Kregin brav ha divoutin a vev tost eus ar resif bev dindan mein ha koural war an aod bev betek 15 m donder an hini eo.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 15 mm ha 19 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 12 mm pe ramz, betek 22 mm.

## Gwelout ivez

Blasicrura pallidula rhinoceros, Eclogavena luchuana , Eclogavena quadrimaculata, spesadoù gant livioù damheñvel.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad a zo eus inizi Tonga betek an inizi Fiji er Meurvor Habask.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=204687(en)
* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marines species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=708938(en)
* 1 2 Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Blasius Merrem

Blasius Merrem, bet ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1761 e Bremen (Impalaeriezh santel roman german d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 23 a viz C'hwevrer 1824 e Marburg (Kengevread alaman d'an ampoent), a oa ur bevoniour alaman.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Aethia,
* C : Calidris, Caracara,
* O : Ortalis,
* P : Penelope.

### Spesadoù

* H : Heteronetta atricapilla,
* M : Moho nobilis,
* P : Passerella iliaca (brean gellrous).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Merrem e metoù al loenoniezh.
# Blascomillán

Blascomillán zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
# Blasicrura pallidula

Blasicrura pallidula :
| Hoc'hig-mor disliv eus Filipinez ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Blasicrura |
| Anv skiantel ||
| Blasicrura pallidula (Gaskoin, 1849) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Blasicrura pallidula a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Blasicrura e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a vev eus gevred ar Meurvor Habask betek ar Filipinez dindan mein ha koural alies e-touesk bezhin eus an aod vev betek 15 m donder an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Gaskoin e 1849 dindan an anv genad Cypraea hag hini ur spesad all Cypraea quadrimaculata var. pallidula Gaskoin, 1849 evel ur stumm eus ar spesad bet diblaset en ur genad all Eclogavena quadrimaculata$^,$.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Blasicrura pallidula bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea quadrimaculata var. pallidula Gaskoin, 1849 hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea hag anv an diskrivadenn.
* Cypraea pallidula Gaskoin, 1849 anv aet da get.

## Isspesadoù

Tri isspesad a zo bet diskrivet :
* Blasicrura pallidula pallidula (Gaskoin, 1849)
* Blasicrura pallidula rhinoceros (Souverbie, 1865) a vev eus gevred Aostralia betek Kaledonia-Nevez
* Blasicrura pallidula vivia Steadmand & Cotton, 1943

## Bevoniezh

Kregin brav ha boutin a vev dindan mein ha koural alies e-touesk bezhin eus an aod bev betek 15 m donder an hini eo.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 18 mm ha 23 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 11 mm pe ramz, betek 32 mm.

## Gwelout ivez

Blasicrura interrupta, Blasicrura summersi, Eclogavena luchuana Talostolida teres, spesadoù gant livioù damheñvel.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad a zo eus gevred ar Meurvor Habask betek ar Filipinez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=204687(en)
* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marines species, bet sellet outi d'an 21 a viz Here 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=708938(en)
* 1 2 Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Blasco

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Blasco zo un anv-den, hag un anv-lec'h spagnolek.

## Tud

* Gregorio Blasco, melldroader spagnol
* Gregorio Blasco, sonaozer spagnol

## Lec'hioù

* Blascomillán, e proviñs Ávila
* Blasconuño de Matacabras, e proviñs Ávila
* Blascosancho, e proviñs Ávila
# Blasconuño de Matacabras

Blasconuño de Matacabras zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Bri

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bri zo ur ger brezhonek a c'hall bezañ
* pe ar bri, a reer anv anezhañ pa gomzer eus dougen bri da un den pe un dra
* pe ar vri,
** a zo pe tor ur menez, pe tor un aod, un tornaod, gwelout bri (menez)
** un erin a-wechoù.

## Pennadoù kar

* tornaod
* Brie
# Brian Barczyk

Brian Barczyk , ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1969 hag aet da Anaon d'ar 15 a viz Genver 2024, a oa un den a aferioù hag ur YouTuber mailh war ar stlejviled. Krouer an embregerezh BHB Reptiles, savet en deus ivez ar Reptarium Reptile Zoo hag al Legasea Aquarium. Gwelet eo bet er stirad skinwel Venom Hunters war Discovery Channel. Brian Barczyk en deus an trede dastumadenn vrasañ naered er bed gant ouzhpenn 30 000 naer.
E miz Meurzh 2023 e oa bet tapet gant ur c'hrign-bev eus an ilgreiz dioperapl. D'ar 4 a viz Genver 2024 en doa embannet e-kerzh ur vlog e oa o vont en un ospiti. Marvet eo d'ar 15 a viz Genver 2024.

## Liammoù diavaez

* (en) Chadenn YouTube Brian Barczyk

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://reptileprime.com/pages/about-brian-barczyk
* ↑ https://people.com/reptile-zoo-owner-brian-barczyk-says-he-wont-live-to-see-dream-aquarium-open-8424230
* ↑ https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2024/01/09/brian-barczyk-goodbye-video-hospice-pancreatic-cancer/72168560007/
# Briaglia

Briaglia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Briag

Briag a oa ur manac'h eus Bro-Iwerzhon deuet da Vreizh er VI$^{vet}$ kantved. Evel kalz a dud all en e amzer e oa bet desket e Kembre, gant sant Tudwal. Hemañ a zibabas ur bagad dek manac'h ha tri-ugent da vont gantañ da avieliñ Breizh-Vihan, ha Briag a oa en o zouez. Fiziet e voe ennañ renerezh ur manati el lec'h m'emañ Boulvriag bremañ. Aet e vije da anaon er bloaz 555.

## Lid

Lidet e vez d'ar 18 a viz Kerzu.

## Lec'hioù

* Boulvriag
* Parrez Sant-Briag, en eskopti kozh Sant-Maloù,
* Meur a chapel hag anv-lec'h dre Vreizh a-bezh$^{daresisaat}$.

## Pennadoù kar

* Briag (anv)
* Brian
# Brian David Josephson

Brian David Josephson, ganet d'ar 4 a viz Genver 1940 e Kerdiz, zo ur fizikour kembreat hag ur c'helenner emerit war ar fizik e Skol-veur Cambridge. Brian Josephson eo ar C'hembread nemetañ aet Priz Nobel ar fizik gantañ (tapet e 1973).
E penn kentañ ar bloavezhioù 1970 e teskas Brian Josephson ar Meveriañ trehontel ha treiñ a reas e spered war-zu krefen e-maez ar skiant boas. Sevel a reas ar Mind–Matter Unification Project (raktres unaniezh ar spered hag ar materi) e labourva Cavendish e Skol-veur Cambridge evit imbourc'hiñ mennozh ar meiz en natur, an darempred etre mekanikerezh ar c'hwanta hag an emskiant, ha lakaat a-gevret ar skiant ha kevrinelezh ar Reter.

## Notennoù

* ↑ "Listennad ar gelennerien emerit", Rann ar fizik, Labourva Cavendish, Skol-veur Cambridge.
# Bri (menez)

Ur vri zo ur roc'h vras, pe ur menez, hag a sav sonn ha trumm. Pa vez dirak un aod e lavarer tornaod anezhi. Serzh pe sershoc'h e vez ar brioù. Graet int gant krignerezh ar glaveier hag ar skorneier, er reier kalet.
* Menez Thor, en Enez Baffin, Nunavut, Kanada. War a lavarer eo an uhelañ ha sershañ bri war an Douar
* Bri Bandiagara e Mali
* Dremm mervent El Capitan, adalek Yosemite Valley
* Brioù ar Vercors, en Alpoù gall

## Pennadoù kar

* Bre
* Bryn (ger kembraek)
* Tor
# Briag (anv)

Un anv-badez eo Briag, pe Briac en e stumm gallekaet. Dont a ra eus Briag, ur manac'h eus an VI$^{vet}$ kantved.

## Anv-badez

* Briac (1967), tresour bannoù-treset
* Briac Menoret (1994 e Roazhon), c'hoarier mell-droad
* Briac Barthélémy, aktour

## A bep seurt

* Jean De Briac (1891 e Pariz - 1970 e Los Angeles), anv-arzour Frédéric-Jean Weitler, aktour stadunanat a orin gall
* Slantchev Briag, kêr gouronkañ vrasañ Bulgaria
# Brian Cowen

Brian Cowen (pe Brian Ó Comhain en iwerzhoneg) zo ur politikour eus Iwerzhon zo bet ganet d'an 10 a viz Genver 1960. Deuet e oa da vezañ Taoiseach (kentañ ministr) Iwerzhon d'ar 7 a viz Mae 2008.
Ganet eo bet e Tulach Mhór e kontelezh Uíbh Fhailí. E dad, a oa o terc'hel un davarn e Clóirtheach, e kontelezh Uíbh Fhailí, a oa politikour ivez. War e lerc'h e voe dilennet Brian Cowen, da guzul ar gontelezh ha d'an Dáil (parlamant Iwerzhon), pa ne oa nemet 24 bloaz.
E 1992 e teuas da vezañ ministr al Labour e gouarnamant Albert Reynolds ; ha meur a wech da c'houde e voe ministr adarre. Tánaiste (da lavaret eo "bes-kentañ ministr") e oa deuet da vezañ e miz Mezheven 2007.
E 2008, pa oa bet roet e zilez gant an Taoiseach Bertie Ahern, e voe dilennet Brian Cowen da gemer e lerc'h.
| En e raok: Bertie Ahern | Taoiseach (Kentañ ministr) Iwerzhon Mae 2008 – Meurzh 2011 | War e lerc'h: Enda Kenny |
# Brian Crane

Brian Crane zo un treser stadunanat, brudet dre m'en deus krouet The Pickles Family.
# Camas

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Camas a c'hall bezañ :
* Camas (Sevilla), kumun spagnol
* Camas (Washington), kêr e stad Washington, e Stadoù Unanet Amerika
* Camas County en Idaho, e Stadoù Unanet Amerika
* Camas Tuath, ur bae en enez Muile, e Bro-Skos
# Camastra

Camastra zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
# Camañas

Camañas zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 132 (2023).
# Cambados

Cambados zo ur gêr, ur porzh, hag ur gumun e Galiza, en arvor Proviñs Pontevedra e komark Salnés. Poblet e oa gant 13 399 a dud e 2014.

## Kumunioù amezek

* Vilanova de Arousa
* Ribadumia
* Meaño

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Cambados gant :
* Menez-Mikael-ar-Mor (Bro-C'hall)
# Cambiano

Cambiano (Cambiagn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Camarón de la Isla

Camarón de la Isla pe Camarón, ganet José Monge Cruz e San Fernando (Spagn) d'ar 5 a viz Kerzu 1950 hag aet da anaon d'an 2 a viz Gouere 1992 e Badalona, a oa kaner Flamenco.
Gwelet e vez evel unan eus gwellañ kanerien ar flamenco.
Butuner daonet, marvet ez eo dre ur c'hrign-bev trumm er skevent. Klasket ez eus bet ur pare dre veajiñ d'ar Stadoù-Unanet Amerika met aner e voe.
E sonadeg ziwezhañ a voe e Colegio Mayor San Juan Evangelista en Madrid, d'ar 25 a viz Genver 1992 da noz.

## Tro-dro da Camarón de la Isla

Un timbr a voe gouestlet dezhañ gant Spagn e 1996.
# Camas (Sevilla)

Camas zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Cambes

Cambes zo un anv-lec'h gallek, diwar an anv okitanek Cambas.

## Lec'hioù

* Cambes, e Gironde.
* Cambes, e Lot.
* Cambes, e Lot-et-Garonne.

## Hag ivez

* Cambes-en-Plaine, e Calvados.
# Cambiago

Cambiago a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bloavezhioù 1090
### Darvoudoù

* 1095
** Sened-Meur Clermont a verk deroù Brezelioù ar Groaz
** Kentañ Brezel ar Groaz, 1095–1101
# Arija

Arija zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Arikareg

Un yezh kadoek eus isskourr ar yezhoù pawniek eo an arikareg (arikara, arikari(s), ree pe ris), komzet gant nebeut-tre a dud (nebeutoc'h eget 5 da yezh vamm, diwar 3 000 den en holl, daoust ma vez klasket addeskiñ anezhi) e North Dakota er Stadoù-Unanet (1997). Damvarv eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kadoek an norzh
* Yezhoù pawniek-kitsaek
# Arineg

Ur yezh yenisek e oa an arineg. Komzet e oa e kreiz Siberia, etre Yeniseysk ha Krasnoyarsk hag aet da get eo e-pad an XVIII$^{vet}$ kantved

## Gwelet ivez

Yezhoù yenisek
Yezhoù Rusia

## Daveoù

* ↑ Georg, Stefan (2007). A Descriptive Grammar of Ket (Yenisei-Ostyak). Folkestone, Kent : Global Oriental. ISBN 978-1-901903-58-4.
# Arignano

Arignano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Aringeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo an aringeg (aringa) komzet gant tro-dro da 600.000 den en Ouganda.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Ariovistos

Ariovistos a oa ur German staliet e Galia hag a stourmas a-enep ar Romaned e-pad brezelioù Julius Caesar.
A orin tribok, pe suev, pe marcomann e oa. Atav, e orin german a zo kadarnaet gant an titl Rex Germanorum a voe roet dezhañ gant Caesar.

## Istor

Ne ouzer ket kalz traoù diwar-benn deroù buhez vilourel Ariovistos. Sur a-walc'h e vrezelas a-enep meuriadoù german all a-raok bout deuriet gant Galia.
Hervez Julius Caesar e oa Ariovistos penn ur c'hengevredadur Germaned, Sueved anezho, a glaskas en em staliañ e Galia etre 75 ha 58 kent J.K. Daoust ma oa suevat e komze ar c'helteg, hag un anv keltiek a zouge:. Ariovistos a dalv : « an hini a wel da-bell ». Ne oa ket dianav ar bed roman dezhañ rak mont a reas da Roma. Eno e annezas e ti Marcus Mettius, nes da Gaesar. Hag anavout a rae Metellus Celer,a oa gouarnour an Narbonensis. Ariovistos a oa liespriedad. Da gentañ e timezas gant ur Suevez e Galia, ha goude gant c'hoar tiern an Noriked, war an Danav.
Ar Sekwaned, ur meuriad kelt staliet e su Elzas hag e Franche-Comté, a zivizas tuta Sueved evit diarbenn o enebour pennañ : meuriad an Aedui (kevreet gant ar Romaned). Etre 65 ha 62 kent J.K. ar c'hevread sekwan-ha-suev a drec'has an Aedi hag a gollas ar braz ag e varc'hegerezh ha lezel gouestlidi gant ar Sekwaned. Evel prof o harp e roas ar Sekwaned tiriadoù e su Elzas d'ar Sueviz.
Goude kejañ gant Caesar hag a ginnigas dezhañ rannañ Galia etrezo o-daou (an norzh evit ar C'hermaned, ar su evit Roma), Ariovistos a voe trec'het gant ar Romaned d'ar 14 Gwengolo 58 kent J.-K., e traoñ ar Vogezoù. Gloazet e voe, met dont a reas a-benn da dec'hel en ur dreuziñ ar Roen, gant marc'hegerien roman war e lerc'h. Repu a gavas e Germania, lec'h ma varvas e 54 kent J.K.

## Notennoù

* ↑ Bernard Wittmann. Nos Ancêtres les Alamans - Fondateurs de l'Alsace, Yoran Embanner (in fr). 480 p. ISBN 978-2-36747-080-1.
* ↑ Johnston, Andrew James (2006). Language and text : current perspectives on English and Germanic historical linguistics and philology, Winter (in en). 115 p. Retrieved on 2018-01-05.
* ↑ Pierre JACOB, Professeur agrégé d'Histoire; Gilles STUTTER, Enseignant (Mardi 11 mars 2014). Conférence : "César contre Arioviste". Association "Alsace Culture et Patrimoine".
# Arisa

An Arisa (Arize e galleg) a zo ur stêr eus Okitania, adstêr d'ar Garona war e lez dehoù. Eieniñ a ra er Pireneoù, ha 83,8 km eo he hed. Kemberiñ a ra gant ar Garona e-kichen Carbona.
* Ar stêr o vont tre e groc'h Lo Mas d'Asilh.
* Ar stêr o tont maez eus ar groc'h.
* Ar stêr o tont maez eus ar groc'h.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Borghetto Santo Spirito

Borghetto Santo Spirito zo ur gumun italian e proviñs Savona, e rannvro Liguria, war lez ar Mor Kreizdouar. Ouzhpenn 4000 a dud zo enni o chom.
# Borghetto di Borbera

Borghetto di Borbera (O Borgheto e ligureg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e gevred proviñs Alessandria.
# Borge

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Borge a c'hall bezañ meur a dra :

## Lec'hioù

* Borge (Nordland), e kontelezh Nordland, e Norvegia
* Borge (Østfold), e kontelezh Østfold, e Norvegia
* El Borge, kumun eus Andalouzia, e Spagn

## Tud

* Victor Borge (1909-2000), pianoour ha komedian stadunanat
* Tomás Borge (1930-), politiker eus Nicaragua
# Borger-Odoorn

Borger-Odoorn (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. 277,92 km² eo gorread Borger-Odoorn (douar : 275,19 km² , dour : 2,73 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 26 171 annezad enni.

## Poblañs

Dasparzh ar boblañs er c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Borger-Odoorn :
| Nieuw-Buinen4880 Borger4830 Valthermond3620 Tweede Exloërmond2360 Odoorn1810 Exloo1700 Valthe1070 Klijndijk810 Buinen790 Drouwenermond547 Drouwen460 Buinerveen410 | Eerste Exloërmond410 Ees340 Odoornerveen340 Drouwenerveen240 Eeserveen150 Bronneger110 Westdorp90 Bronnegerveen90 Eesergroen80 Zandberg70 Exloërveen60 Tweede Valthermond50 Ellertshaar30 |

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Borger-Odoorn ez eus 21 dileuriad (dasparzh miz Meurzh 2007) :

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Borghetto

Borghetto zo anv meur a lec'h hag a gumun en Italia.
* Borghetto d'Arroscia, ur gumun e proviñs Imperia,
* Borghetto di Borbera, ur gumun e proviñs Alessandria,
* Borghetto di Vara, ur gumun e proviñs La Spezia,
* Borghetto Lodigiano, ur gumun e proviñs Lodi,
* Borghetto Santo Spirito, ur gumun e proviñs Savona,
* Borghetto San Nicolò, ur gumun gwechall e proviñs Imperia.

## Pennad kar

* Borgo
# Borghetto Lodigiano

Borghetto Lodigiano zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Borgetto

Borgetto zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e Sikilia.
# Borge (Østfold)

Borge zo ur gêriadennig en Østfold e biz Fredrikstad e Norvegia. Roald Amundsen zo bet ganet eno d'ar 16 a viz Gouhere 1872.
# Borgerhout

Borgerhout :
| Lec’hiadur en Antwerpen | |
| Proviñs | Antwerpen |
| Arondisamant | Antwerpen |
| Kod post | 2140 |
| Kumun | Antwerpen |
| Kod pellgomz | 03 |
| Gorread | 3,93 km² |
| Hed | 04° 26' .." Reter |
| Led | 51° 20' .." Norzh |
| Poblañs hep kontoù doubl | 41 614 (31.05.2006) |
| Stankter | 10 589 a./km² |
| Lec'hienn | |
Borgerhout zo ur rann eus kumun Antwerpen e Belgia.
# Borghetto d'Arroscia

Borghetto d'Arroscia zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.