OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Atleterezh

An atleterezh zo ur sport a ya un hollad diskiblezhioù - bannaoù, kerzhadeg, kevezadegoù kevredet, lammoù ha redadegoù - d'e ober.

## Bannañ

* Bannañ ar bladenn (pe bannañ ar gantenn)
* Bannañ ar goaf
* Bannañ an horzh
* Bannañ ar pouez

## Kerzhet

* Kerzhet

## Lammat

* Lammat gant ar berchenn
* Lammat a-hed
* Lammat uhel (pe lammat a-serzh)
* Trilamm

## Redek

* Redek en ur stad
** Redadegoù sprintañ
** Redadegoù damhir (pe krenn)
** Redadegoù hir
** Redadegoù girzhier (a c'hall bezañ sprint pe hir)
** Redadegoù a-eiladoù
* Redek e-maez stad
** Maraton
** Redek treuz-kontre
** Redek war an hentoù (redadegoù hir dre vras, emañ ar maraton en o zouez)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Atlas (kartennaoueg)

Un atlas zo, peurvuiañ, un dastumad kartennoù douaroniezh, pe tresadennoù ha skeudennoù diwar-benn an douaroniezh
En atlasoù douaroniezh e pleder peurvuiañ gant an Douar pe gant ul lodenn anezhañ, met gallout a reer kaout ivez atlasoù a bled gant un arvez hepken eus an douaroniezh (armerzh, douarouriezh...), atlasoù istorel pe yezhoniel, pe c'hoazh atlasoù eus ar planedennoù all pe o loarennoù. Alies e vez bodet ar c'hartennoù-se e stumm ul levr met stummoù all a c'haller kaout ivez (stummoù niverel da sellet outo gant urzhiaterioù).
Brudet eo Gerardus Mercator, a savas atlasoù e 1569, 1578, 1585, 1589, 1595 hag e 1606.

## Gwelet ivez

* Atlas linguistique de la Basse-Bretagne
* Atlas Linguistique de la France
* Mikael Bodlore-Penlaez
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Atlas (mitologiezh)

Atlas (Ἄτλας e henc'hresianeg, « an douger ») a oa un Titan, da lavarout eo un doue bihan, mab da Iapetos ha da d-Themis pe d'an Okeanidenn Klymene.
Breur e oa da Prometheüs, Epimetheüs ha Menoitios, Titaned eveltañ eta.

## Gerdarzh

Gwelout a ra lod en anv ar wrizienn τλάω / tláô, « dougen, derc'hel», met ur vartezeadenn n'eo ken.

## Mojenn

Tad e oa
* d'ar Pleiadezed, diwar Pleione
* d'an Hyadezed, diwar an Okeanidenn Aithra
* d'an Hesperidezed, diwar Hesperis
* da Galypso (hervez Homeros da vihanañ)
Savet e oa a-du gant ar Ramzed, a-enep an Doueed, kondaonet e voe gant Zeus da zougen bolz an neñv war e chouk da viken, da virout na gouezhje war an douar.
Pa oa deuet Herakles da gerc'hat avaloù-aour liorzh an Hesperidezed e oa bet o welout Atlas da c'houlenn digantañ dont d'o c'hutuilh gantañ. Mat e oa da Atlas reiñ e skoazell, nemet goulenn a reas digant Herakles dougen an oabl en e lec'h ur pennadig.

## Implij an anv

* Diwar-lerc'h e anv eo bet anvet menezieg an Atlas, e-lec'h m'emañ o chom.
* Atlasoù a vez graet eus strobadoù kartennoù douaroniezh
* Un askorn eo an atlas ivez, ar c'hentañ eus al livenn-gein dindan ar c'hlopenn.

## Skeudennoù

* Delwenn arem war ur savadur e Melbourne, en Aostralia

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Atlas Linguistique et Ethnographique de la Bretagne Romane, de l'Anjou et du Maine

An Atlas linguistique et ethnographique de la Bretagne Romane, de l’Anjou et du Maine (anavezet ivez evel ALBRAM) zo un atlas yezhoniel, un dastumad kartennoù a ziskouez penaos e kemm ar parlantoù hag ar rannyezhoù romanek eus an eil lec'h d'egile, e Breizh-Uhel, en Anjev hag e Maine.
Savet eo bet al labour-se gant Gabriel Guillaume, Jean-Paul Chauveau ha Renée Lagrange-Barreteau. Ouzhpenn 5000 goulenn o deus savet e 125 lec'h enklask disheñvel. Div levrenn zo deuet er-maez :
* levrenn I : "la flore" (ar plant), kartennoù 1-280 ; embannet e 1975 gant ar CNRS (peurwerzhet)
* levrenn II : "la flore, la terre, le temps, la maison" (ar plant, an douar, an amzer, an ti), kartennoù 281-592 ; embannet e 1983 gant ar CNRS (peurwerzhet)
Div levrenn all a vefe da zont er-maez c'hoazh, al levrenn III (ar binvioù, ar boued, an dilhad) hag al levrenn IV (al loened, ar c'horf hag ar spered, an dud).
# Atlas ranyezhoù ar brezhoneg : sintaks

An Atlas Rannyezhoù ar BREzhoneg: Sintaks, berraet ar gwreskanv ARBRES a zo ur raktres etreskolveuriat ha digor d'an holl diwar-benn kevreadur ar brezhoneg dispaket ha konduet war ul lec'hienn heñvelanv. Krouet e voe e 2007 hag abaoe 2009 dindan atebegezh Mélanie Jouitteau a felle dezhi ober un taol-arnod e framm ar skiant digor.

## Endalc'h al lec'hienn
### Holladurioù

Savet eo al lec'hienn gant ar meziant embann Wikimedia ken eo posubl da neb a gar degas kemmoù da bajenn pe bajenn. Koulskoude e vez kontrollet pizh ar pajennoù yezhadur gant Mélanie Jouitteau. Pourveziñ a ra ur yezhadur bras eus ar brezhoneg, 5000 pennad ennañ hag un hollad loazioù evit kas enklaskoù war gevreadurezh furmel ar brezhoneg.

### Yezhadur

Termenet eo pal ar yezhadur enlinenn dastum un dafar diwar-benn argemm yezhadurezh ar parlantoù brezhonek ha diouzh-se pourveziñ ur yezhadur enlinenn, digoust, sklaer, gouiziek ha gant daveennoù d'ar studioù yezhadur kent, pe deskrivañ pe furmel. Enkorfet eo elfennoù morfologiezh hag ar c'heriaoueg ma tegasont sklerijenn

## Yezhourien berzhiad

* Mélanie Jouitteau, CNRS, UMR 5478, Arnodva IKER

## Lec'hienn ar raktres

* ARBRES Lec'hienn yezhadur ar brezhoneg
# Atlas Linguistique de la France

An Atlas Linguistique de la France zo un atlas yezhoniel, un dastumad kartennoù a ziskouez penaos e kemm ar parlantoù hag ar rannyezhoù romanek eus an eil lec'h d'egile, e Bro-C'hall, e Belgia hag e Suis
Dastumet etre 1897 ha 1900 hag embannet etre 1902 ha 1910 gant Jules Gilliéron ha Edmond Edmont
Dastumet e oa bet doareou komz ar yezhoù romanek evel ar galleg, an okitaneg, hag ar frankoprovañseg, e 639 lec'h enklask disheñvel. Lezet eo bet tachennoù ar brezhoneg, an euskareg, ar flandrezeg, Elzas, Moselle a-gostez.
E Bro-C'hall int bet o tastum razh se met ivez e Norzh Katalonia, Okitania, Su Belgia ha kornôg Bro-Suis.

## Ar c'hartennoù
### A

* Gwenan
* abreuvoir
* Age(quel)
* Agneau
* moi je ne les aide pas
* Aiguiser
* ailleurs
* ajonc
* Tu vas (aller)
* Nous allons (aller)
* Toi tu iras ( aller)
* Aller chercher
* OU vas tu (aller)
* alumette
* amer
* Ton ami
* Âne
* Animaux(des)
* cette année
* aout
* Appuyer
* apres
* araignée
* Sous un arbre
* Gwareg ar c'hlaw/Arc en ciel
* Arc
* arete (de poisson)
* Argent
* Armoire
* Asseoir
* Assiette
* Attacher
* Aujourd'hui
* Automne
* Autres aux
* Avancer
* Avec moi
* Avoir
* Il n'y a pas
* j'en ai
* Que tu as
* Aller chercher
* Avoir tu as
* Avoir (vous avez)
* amer
* Ton ami
* Âne
* Animaux(des)
* cette année
* aout
* Appuyer

## Liammou diavaez

* Universitäts- und Landesbibliothek Tirol
* Cartodialect - Atlas Linguistique de la France
# Atlántico (departamant)

Atlántico zo unan eus an 32 zepartamant zo e Kolombia. Kêr Barranquilla eo ar gêr-benn anezhañ.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Birgiteg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter B.1 eo ar birgiteg (birgit, bergit pe birgid) komzet gant tro-dro da 3.600 den e gevred Tchad (1952).
Peder rannyezh ez eus:
* Abgeeg (abgue)
* Birgiteg ar reter
* Dougourieg (duguri)
* Agrabeg (agrab)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Biraleg

Ur yezh afrez-aziatek eus bloc'had ar yezhoù direnk eo ar biraleg (birale, (ifa')ongota, birelle pe shanqilla) komzet gant 20 den nemetken e gevred Omo en Etiopia (1990).
War-nes mervel emañ ar yezh-se.

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
# BirchBox

BirchBox a oa un embregerezh gall-stadunanat doare “Shopping sokial” arbennikaet war an danvez kened. Kinnig a rae boestadoù souezh gant 5 standilhon. Krouet e voe e 2010, e Bro-C'hall, dindan an anv JolieBox ; kendeuzet e voe e 2012 gant ar strollad eus New York BirchBox, savet e 2010 ivez.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Birger Sjöberg

Birger Sjöberg :
| Birger Sjöberg ||
| Obererezh | barzhonegoù, kanaouennoù, ur romant |
| Ganedigezh | 6 a viz Kerzu 1885 e Vänersborg |
| Marv | 30 a viz Ebrel 1929 e Växjö |
| Yezh skrivañ | svedeg |
| kemmañ |
Birger Sjöberg (6 a viz Kerzu 1885 e Vänersborg - 30 a viz Ebrel 1929 e Växjö) a oa ur barzh hag ur saver kanaouennoù svedat.
Kazetenner e oa Sjöberg ha skrivañ a rae kanaouennoù p'en deveze amzer vak. Brudet e teuas da vezañ goude embann e zastumad kentañ titlet Fridas bok (1922). Goude bezañ graet meur a droiad sonerezh e tistagas diouzh ar vuhez foran hag e skrivas barzhonegoù. Ul lodenn eus e oebrenn a voe embannet goude e varv.

## Oberennoù

* Fridas bok, 1922, barzhonegoù
* Kvartetten som sprängdes, levrenn 1 ha levrenn 2, 1924, romant
* Kriser och kransar, 1926, barzhonegoù
* Fridas andra bok, 1929, barzhonegoù
* Minnen från jorden, 1940, barzhonegoù
* Syntaxupproret, 1955, barzhonegoù
* Fridas tredje bok, 1956, barzhonegoù
* Samlade dikter, 1973, dastumad barzhonegoù
* Samlade visor, 1981, dastumad kanaouennoù
# Birgit

Birgit zo un anv-badez svedek ha danek.

## Yezhoù all

* Berc'hed, e brezhoneg.

## Tud

* Birgit Nilsson, c'hoariganerez svedat
# Birdman (film)

Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) pe Birdman a zo ur film savet gant Alejandro González Iñárritu ha deuet er-maez e 2014

## Komedianeta

* Michael Keaton : Riggan Thomson
* Zach Galifianakis : Brandon
* Edward Norton : Mike Shiner
* Andrea Riseborough : Laura
* Amy Ryan : Sylvia
* Emma Stone : Sam
* Naomi Watts : Lesley
* Lindsay Duncan : Tabitha
* Merritt Wever : Annie
* Jeremy Shamos : Ralph

## Liammoù diavaez

* Birdman pajenn Allociné
# Birgideg

Ur yezh nilezsaharek eus skourr yezhoù nubiek eo ar birgideg (birgid pe birket) komzet gwechall e Soudan.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nubiek
# Biotop

Ur biotop a zo un dachenn gant aozioù an endro (fizik) uniform, a ro annez (pe lec'hioù-annez) d'ur rummad plant ha loened bennaked. Gant Arthur Tansley eo bet ijinet ar ger biotop.
Arabat drougveskañ biotop gant biom.
# Caer

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Caer zo ur ger brezhonek ha kembraek.

## E brezhoneg

* Caer eo doare krennvrezhonek, ha gallek a vremañ, ar ger brezhonek kaer (cadr e henvrezhoneg, alese an anv-tiegezh breizhuhelat Le Cadre), a gaver ivez en anvioù tud, gwelout Caer (anv-tiegezh)

## E kembraeg

Ur ger kembraek eo, deuet eus ar ger brezhonek kozh (pe predenek, da lod) *kagro-, evel ar ger cae (park, douar gant kleuzioù tro-dro).
* kevatal d'ar ger kêr e brezhoneg,
** a gaver el lec'hanvadurezh kembraek
*** evel e Caerdydd, Caernarfon, Caerhun, Caergrawnt, Caerllion
*** evel e Dol y Gaer, Moel y Gaer, Wern y Gaer,
*** evel e Caer Bach, Caer Caradog, Caer Drewyn, Caer Seion,
*** pe er ger kembraek Bryngaer, a vez graet eus ur c'hreñvlec'h war un dosenn (bryn /bre);
*** hag en anv Caer, anv kembraek ar gêr saoz Chester.
Alies e vez implijet ar ger caer evit komz eus kreñvlec'hioù roman, met gallout a ra bezañ implijet evit kastell ivez hepmui.

## Notenn

* ↑ Geiriadur Prifysgol Cymru, vol. 1, p. 384.

## Pennad kar

* Caer Ibormeith
* Caër
* Ker
# Caer Baddan

Caer Baddan a oa ur rouantelezh vrezhon war-dro 550 er vro a zo en-dro da gêr Bath bremañ. N’ouzer ket penaos e oa anvet hec’h annezidi.
Un darn eus ur rouantelezh unvanet kreizennet en-dro da Gaer Gloui e oa a-raok. Distrujet e voe ar rouantelezh e 577 gant Saozon Wessex en Emgann Deorham hag he roue diwezhañ Ffernfael (an hini nemetañ a anavezer dre e anv) a voe lazhet. Er c'hontrol eus ar pezh zo c'hoarvezet e Caer Ceri ne zalc'has ket ar Saozon ar rannvro diouzhtu met adalek ar VII$^{vet}$ kantved hepken. N'ouzer ket gant piv e voe renet ar vro e-pad ar c'houlzad-se.
Caer Baddan zo unan eus lec'hioù ma c'hall bezañ bet Emgann Badon.

## Gwelet ivez

* Caer Gloui
* Caer Ceri
# Caenolestes

Caenolestes :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Paucituberculata |
| Kerentiad : | Caenolestidae |
| Genad : | Caenolestes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Caenolestes zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ minoc'hed-oposom a vev e Suamerika.

## Spesadoù

* Caenolestes caniventer
* Caenolestes condorensis
* Caenolestes convelatus
* Caenolestes fuliginosus
# Caeo (Sir Gaerfyrddin)

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Caeo . E kumuniezh Cynwyl Gaeo emañ.
# Caeo (kombod)

Caeo a oa ur c'hombod en Ystrad Tywi e Kembre.
# Caecilia Paulina

Cecilia Paolina, pe Caecilia Paulina, marvet en 235/236, a oa pried an impalaer roman Maximino Trace a renas etre 235 ha 238, goude un emsavadeg soudarded en 235 a-enep an impalaer Alessandrus Severus. DIVA PAVLINA e oa hec'h anv doueez.

## Pennadoù kar

* Impalaerezed Roma
# Caemorgan

Caemorgan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Aberteifi, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 121,5 km eus Kerdiz.

## Gerdarzh

Diwar cae (park), ha Morgan, anv-tiegezh.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Caenogastropoda

Caenogastropoda :
| Caenogastropoda ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Iskevrennad : | Caenogastropoda |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Caenogastropoda zo un iskevrennad eus kevrennad ar Gastropoda e-touesk iskevrennadoù all hervez Word Register of Marines species WORMS oc'h heuliañ ar rummatadur klasel. Iskevrennad lodenn vrasañ ar pezh a zo anvet kregin pe c'hoazh melc'hwed gant an dud.

## Taksonomiezh

An iskevrennad Caenogastropoda a zo bet diskrivet gant Cox e 1960.

## Urzhiadoù

Meur a urzhiad a zo bet renket en iskevrennad-mañ :
* urzhiad Caenogastropoda un urzhiad evit iskerentiadoù ne c'hell ket bezañ renket en daou all ;
* urzhiad Littorinimorpha ennañ ar c'herentiad Cypraeidae, an hoc'higed-mor ha kalz re all ;
* urzhiad Neogastropoda ennañ ar c'herentiad Conidae, ar c'honed ha kalz re all.
* Epitonium scalare un Epitoniidae skouer ur Caenogastropoda
* A bep seurt Hoc'higed-mor, skouerioù Littorinimorpha
* A bep seurt Conidae, skouerioù Neogastropoda

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS bet sellet outi d'an 8 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=224570(en)
* ↑ http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=224570(en)
* ↑ Displegadenn er WoRMS, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=382204
# Caer-went

Caer-went (pe Caerwent) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er c'hornôg er gêr Cas-gwent ha 18 km er reter g-Casnewydd.
Da vare niveradeg 2011 e oa annezet gant 1 791 a dud hag 8,7% anezho a oa kembraegerien.
Pa voe aloubet bro ar Silured gant ar Romaned, e voe savet ur gêr nevez gant an alouberien. Venta Silurum e oa anv ar gêr-se, krouet goude ar bloavezh 78 gant ar gouarnour roman Sextus Julius Frontinus. A-raok e oa ur c'hreñvlec'h a bouez gant ar Silured, nepell, e Coed Llanmelin. Venta Silurum eo ar gêr roman a ouier ar muiañ a draoù diwar he fenn e Kembre, hag an eil kêr roman anavezetañ eo e Breizh-Veur goude Calleva Atrebatum (Silchester).
# Aux champs

Aux champs zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant embannet e 1882.

## Istor

Embannet e oa bet e Le Gaulois an 31 a viz Here 1882. Adembannet e voe e Contes de la bécasse e 1883.

## An danevell

Kinniget eo da Octave Mirbeau. Gwelet eo evel unan eus re wellañ an oberour, hag eus ar re grisañ.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Auxi-le-Château

Kumunioù Frañs :
| Anv | Auxi-le-Château |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Auxillois |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Auxi-le-Château |
| Kod INSEE | 62060 |
| Kod post | 62390 |
| Maer | Henri Dejonghe |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 27,08 km² |
| Led | 50° 13' 53" Norzh |
| Hed | 02° 06' 56" Reter |
| Uhelder kreiz | 34 m |
| Uhelder bihanañ | 25 m |
| Uhelder brasañ | 138 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 065 (1999) |
| Stankter | 113 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.ville-auxilechateau |
Auxi-le-Château a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Varzhin, XVI$^{vet}$ Kantved

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Auxerre

Auxerre :
| Tour an horolaj er c'hreiz-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Bourgogne-Franche-Comté |
| Departamant | Yonne (prefeti) |
| Arondisamant | Auxerre (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h pevar c'hanton : Auxerre-1 Auxerre-2 Auxerre-3 Auxerre-4 |
| Kod kumun | 89024 |
| Kod post | 89000, 89290 |
| Maer Amzer gefridi | Guy Ferez 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de l'Auxerrois |
| Lec'hienn web | auxerre.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 34 151 ann. (2020) |
| Stankter | 684 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 93 m — brasañ 217 m |
| Gorread | 49,95 km² |
| kemmañ |
Auxerre (distagadur LFE: [o.sɛʁ]) eo pennlec'h departamant ar Yonne e Bro-C'hall. 36 200 a dud a oa o chom e kêr e 2010 ha 92 937 en tolpad-kêr.

## Douaroniezh

War lez kornog ar stêr Yonne emañ kêr Auxerre, etre Sens ha Paris ouzh an norzh hag Avallon ha Autun ouzh ar c'hreisteiz.

## Anv
### Stummoù skrivet

* Autisiodor (It. Ant.)
* Avtessioduro (Taolenn Peuntinger; CILn XVII, 2, 490)
* Avtosidorvm (Amm. Marcellin)
* Avtissiodvrensivm Civitas (CIL, XIII, 921)
* Civitas Avtissiodorvm (Not. Gall)
* Autisiodorense Oppidum
* Authiciodero, Auteciodero, Auticiodero (Kronikenn Fredegarius)
* Autis(s)iodurum (Jonas de Bobbio, Vita S. Colombani)
* Avtixiodiro, Avtiziodiro, Avtixiodero (pezhioù moneiz)
* Autcedre, Auceurre (xivt)
* Auxerre (xvit).

### Gerdarzh

* diouzh an anv den galian Autessios, ha diouzh duros = kreñlec'h

## Istor

Bro Auxerre e oa ul lodenn eus pobl anvet Senones = Senoned (= ar re henañ).
Auxerre a zo bet freuzet gant Attila, hag aloubet goude se gant Clovis.
Dont e reas da vezañ kêrbenn ur gontelezh .

## Ardamezioù

"en glazur hadet gant kanochennoù en aour, e leon ivez en aour, krabanet ha teodet en gul"

## Sportoù

* AJ Auxerre, skipailh football.

## Gevellerezh

Gevellet eo Auxerre gant:
* Greve in Chianti ( Italia)
* Płock ( Polonia)
* Redditch ( Bro-Saoz)
* Rosko ( Breizh)
* Sankt Amarin ( Elzas)
* Varaždin ( Kroatia)
* Worms ( Alamagn)

## Levrlennadur

* Jean-Charles Picard ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunensis Senonia). De Boccard. Paris. 1992

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn kêr
* Lec'hienn ti an douristed
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Dauzat ha Rostaing, p. 40
* ↑ cf Meven Mordiern
# Auvelais

Auvelais (walloneg: Åvlè ) a oa ur gumun eus Proviñs Namur e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Sambreville.

## Istor

* E Priñselezh Liège e oa Auvelais abaoe 985.

### Dispac'h Gall

* Pa voe votet gant keodediz Priñselezh Liège bout staget ouzh Bro-C’hall en em gavas Auvelais e Bro-C’hall.
* Lakaet e voe ar gumun e Bro-C’hall adarre gant ar Goñvañsion vroadel e 1795.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Siell kumun Auvelais-le-Comté.
* Siell kumun Auvelais-le-Voisin.
* Maen kumun Les deux Auvelais, 1802.
* Bodet e voe kumunioù Auvelais-le-Comté hag Auvelais-le-Voisin d’ober kumun Auvelais e penn kentañ ar c’hantved.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* D’an 21 ha d’an 22 a viz Eost 1914 e voe un emgann eno etre ar soudarded c'hall, gant an 70vet Rujumant Troadegiezh, an 71vet Rujumant Troadegiezh hag an 136vet Rujumant Troadegiezh en o mesk, hag an tirlu alaman.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Avenue de la Libération.
* Iliz katolik Sant Viktor e bourc’h Auvelais .
* Iliz katolik Santez Barba e La Sarthe.
* Monumant ar re varv.
* Monumant ar re varv (lodenn).
* Ar maerdi.
* An ti-gar.
* An ti-gar, gwelet eus straed Docteur Romedenne.
* Pont dreist d’ar Sambre, straed Félix Protin.
* An tour-tan breizhat er vered vilourel gall.
* Bezioù er vered vilourel gall.