# Paol Aorelian

Paol Aorelian, pe Paulinus Aurelianus (e latin), Paol a Leon a wechoùigoù, zo ur sant brezhon eus ar VIvet kantved, deuet eus al lodenn eus Enez Vreizh a zo kreisteiz Kembre hiziv. Gantañ e voe savet eskopti Leon ha marteze Kastell-Paol (Bro-Leon) hervez an hengoun. Bez ez eo unan eus ar seizh eskob , pe Sent Breizh, o deus diazezet seizh eus nav eskopti kozh Breizh.
D'an 12 a viz Meurzh e vez lidet sant Paol Aorelian .

## E anv

Paol eo e anv e brezhoneg, Paulinus e latin. Gant an anv Aorelian e c'haller soñjal e oa kar d'ar brezelour Ambrosius Aurelianus a oa e penn Brezhoned Enez Vreizh a-enep ar Saozon etre 470 ha 485. Kadarnaet eo gant se ar soñj e oa aozet an divroadeg da Arvorig gant priñsed ha beleien adalek ar VIvet kantved evit tec'hel rak lanv aloubadeg ar Saozon.

## E vuhez, etre istor ha mojenn

Anavezet eo e vuhez dre ar buhezskrid latin savet gant ar manac'h brezhon Wrmonoc en abati Landevenneg en IXvet kantved. Met an dornskrid koshañ deuet betek ennomp zo eus an Xvet kantved.

### E Kembre

Ganet e oa Paol e Bro-Gembre war-dro ar bloaz 480, e Penychen (a zo Boverton hiziv) en Morgannwg met marteze ez eus kemmesk gant ur roue Paul Penychen. E dad a oa ur marc'heg, anvet Porphino, pe Perphirius/Porphyrius ("gwisket e moug"), hag a felle dezhañ ez afe da vrezelour eveltañ. Nav breur ha teir c'hoar en devoa. Anaout a reer anv daou vreur, Podol ha Natol, ha hini ur c'hoar, Juthwara, Sidwell (Sitofolla) a voe abadez, ha Wulvela.
Peogwir e enebe ar mab ouzh e dad e voe lakaet, d'e nav bloaz, e manati ar manac'h Ildud, en enez Pyrus, a zo Caldey e saozneg.
Studiañ a reas asambles gant Gweltaz ha Samzun, ha Dewi, e skol sant Iltud e Llanilltud Fawr (Bro-Gembre). Goude-se ez eas da vanac'h war douaroù e dad. Dont a reas diskibien d'e gaout.

### E Kerne-Veur

War-dro 520 (pe abretoc'h) ez eas da g-Kernev-Veur, da gaout ar roue Konomor (marteze ar roue Marc'h e mojenn Tristan hag Izold) hag a rene e Domnonea, da lavarout eo en daou du da Vor Breizh. E Kernev-Veur, e krouas parrez Pawl, hag alese ez eas da Arvorig.

### E Breizh

Hervez ar richenn e tilestras en Enez Eusa ha goude-se e teuas d'an douar- bras. Kont Leon, Withur, a roas dezhañ un aviel hag ur c'hloc'h, ar c'hastell roman hag Enez-Vaz. Paol a savas daou vanati, an eil war an enez hag egile er C'hastell. Evit sentiñ ouzh Childebert eo e teuas da vezañ eskob hag ar c'hastell a zeuas da vezañ an eskopti. Biskoazh n'eus ket bet kavet roudoù eus ar c'hastell-se.
Beziet e voe e Kastell-Paol met kaset e voe e relegoù diwezhatoc'h da Fleury e-kichen Orléans.

## E ziskibien

Pevarzek e oant, hervez Wrmonoc, met ne ro ket anv an holl:
* Koneg
* Goueznou, anvet ivez Gouezeg
* Jaoua
* Winio
* Laouenan
* Sev
* Seog
* Kiel, a roas e anv da Briel, e Treger
* Gellog

## An testennoù

Anv zo eus sant Paol e meur a vuhezskrid santel :
* Buhez Sant Paol, skrivet e 884 en abati Landevenneg gant Wrmonoc,
* Buhez sant Malou,
* Buhez sant Gwenole.

## Skeudennoù

War skeudennoù sant Paol e weler un aerouant ouzh e dreid alies, rak skarzhet en defe Enez-Vaz eus an aerouant-se.

## Tro Breizh

Tremen a ra Tro Breizh ar gatoliked dre Gastell-Paol.

## Levrlennadur

* Sant Paol a Leon, Minihi Levenez, 1991.

## Liammoù diavaez

* Sant Paol Aorelian, tennet eus Buhez ar Sent Erwan ar Moal (br)
* Sant Paol-Aorelian, tennet eus blog Arzh-mael (fr)