# Lec'hanvadurezh Kembre

Lec'hanvioù Kembre zo anvioù kembraek ar braz anezho, met levezonet int bet ivez gant yezhoù all, komzet gant pobloù a bep seurt, Romaned an Henamzer, Saksoned, Vikinged, Normaned ha Saozon. Gant al lec'hanvadurezh, pe studi al lec'hanvioù, an anvioù roet d'ar menezioù, stêrioù, aodoù da gentañ, d'ar c'hêriadennoù, kêrioù goude, e tesker e-leizh a draoù diwar-benn istor ha douaroniezh Kembre, kenkoulz ha diwar-benn istor hag emdroadur ar c'hembraeg.

## Kreñvlec'hioù

Gant ar Romaned e voe savet kreñvlec'hioù, anvet castra e latin, deuet da vout caer e kembraeg. Pan eas kuit ar Romaned e teuas darn da vout kêrioù, hag en o zouez: Caernarfon, Caerfyrddin, Caerllion, Caer-went.
Kêriadennoù a oa savet e-lec'h ma kembere div stêr: Abergele e kember ar stêr Gele, Aberystwyth "aber an Ystwyth", a zo ouzhpenn ur c'hardlev eus kêr, ha droukvesk a vije bet en anv. War an aod: Harlech (roc'h vrav) , Rhuddlan (aod ruz), ha Porthcawl "porzh".
E kalz a lec'hanvioù e kaver roud eus savidigezh ilizoù er V$^{vet}$ kantved : ar re-se eo an anvioù gant llan evit un iliz. E Llanfihangel e oa un iliz en anv ar sant arc'hael Mikael (Mihangel, e kembraeg) ; Llangefni a oa un iliz war lez ar stêr Cefni ; hag e Betws-y-Coed e oa un ti-pediñ (betws) er c'hoad". Ar ger llan, a greder, a dalveze kement ha kleuz en-dro d'un tiegezh pe meuriad. Diwar-se e teuas da vout ur c'hleuz sakr, evit azeuliñ, ha neuze un iliz.
A-hed ar c'hantvedoù eo bet levezonet lec'hanvadurezh kembre gant an ekonomiezh. E kreisteiz ar vro e weler kement-se dreist-holl. Gant an Dispac'h greantel ez eus bet savet pe kresket kêriadennoù ha kêrioù nevez.
| Kembraeg | Brezhoneg |
| aber | aber, kember |
| afon | avon, aven, stêr |
| allt | bri, tornaod |
| bach | bihan |
| bedd | bez |
| betws | ti-pediñ |
| blaen, blaenau | lein, uheldir |
| bryn | bre, menez |
| bwlch | boulc'h, ode |
| cae | park |
| caer | kêr, kreñvlec'h |
| capel | chapel |
| carn, carnedd | karn (bern mein) |
| cas, castell | kastell |
| cefn | kein |
| cei | kae |
| cil | kil, korn |
| clog, clogwyn | bri sonn |
| coed | koad |
| cors | korz, palud |
| croes | kroaz, kroashent |
| crug | krugell, bern |
| cwm | saonenn, traoñienn |
| cymer | kember |
| din | din, kreñvlec'h |
| dinas | keoded |
| dol | dol, prad |
| dwfr, dŵr | dour |
| dyffryn | saonenn, traoñienn |
| eglwys | iliz |
| erw | erv |
| ffin | harz |
| ffordd | hent |
| ffridd | koad |
| ffynnon | feunteun, stivell |
| garth | beg-douar uhel |
| glan | glann, lez |
| glyn | saonenn, traoñienn don |
| gwaun | lanneg |
| hafod | peurvan hañv |
| hafn | gwaremm |
| hendre | goañvlec'h |
| llan | lann, iliz |
| llannerch | digoadenn |
| llech | roc'h |
| llyn | lenn |
| maen | maen |
| mawr | meur, bras |
| melin | milin |
| merthyr | merzher, bez |
| moel | moal, menez noazh |
| môr | mor |
| morfa | palud |
| mynydd | menez |
| nant | gwazh-dour |
| newydd | nevez |
| ogof | mougev |
| pandy | milin-gomm |
| pant | saonenn, traoñienn |
| parc | park |
| pen | penn |
| penrhyn | beg-douar |
| pentre | pennkêr, kêriadennig |
| pistyll | lamm-dour |
| plas | maner |
| pont | pont |
| porth | porzh |
| pwll | poull |
| rhaeadr | lamm-dour |
| rhiw | run |
| rhos | lanneg, beg-douar |
| rhyd | roudour |
| sarn | chaoser |
| sir | (en) shire, kontelezh |
| stryd | straed |
| tafarn | tavarn |
| traeth | traezh |
| tref | kêr |
| tŷ | ti |
| y, yr, 'r | an, ar, al |
| ynys | enez |
| ysbyty | ospital |
| ysgol | skol |
| ystrad | traoñienn |

## Notennoù

* ↑ Hywel Wyn Owen & Richard Morgan, Dictionary of the Place-names of Wales, Llandysul, Gomer Press, 2008, ISBN 978-1-84323-901-7