OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Westmoreland

Westmoreland (bremañ Westmorland) zo ur gontelezh kozh e Bro-Saoz. E broioù saoznek all e kaver an anv.

## Lec'hanvadurezh
### Kanada

* Westmorland County, New Brunswick

### Jamaika

* Westmoreland, Jamaica, ur barrez

### Stadoù-Unanet Amerika

* Westmoreland, California, a vez skrivet Westmorland, California bremañ.
* Westmoreland, Kansas
* Westmoreland, New Hampshire
* Westmoreland, New York
* Westmoreland, Tennessee
* Westmoreland County, Pennsylvania
* Westmoreland County, Virginia

## Tud

* William Westmoreland, jeneral stadunanat
* Earl of Westmorland, un titl en noblañs saoz
* Lynn Westmoreland, politikourez stadunanat eus Georgia.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Westland Whirlwind (nijerez)

Ar Westland Whirling a oa un nijerez-hemolc'h pounner daougefluskerek breizhveuriat implijet gant ar Royal Air Force e-kerzh an Eil Brezel-bed.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Westphalia

Westphalia eo stumm latinekaet, ha stumm saoznek, an anv-lec'h alamanek Westfalen, skrivet ivez Westfalia e brezhoneg.
E gavout a reer ivez en anvioù kêrioù zo eus SUA:
* Westphalia (Iowa)
* Westphalia (Kansas)
* Westphalia (Michigan)
* Westphalia (Missouri)
* Westphalia (Texas)
Hag ivez en anv un asteroidenn:

## Gwelout ivez

* Westfalia
# Westphalia Waltz

Ar Westphalia Waltz zo ur ganaouenn saoznek, savet war un ton vals gant ar rebedour Cotton Collins, eus Texas, e 1947, hag anvet diwar anv kêr Westphalia (Texas)$^,$$^,$.

## An ton

Dont a ra eus ur ganaouenn bolonek, dezhi meur a anv -- "Pytala Sie Pani," "Wszystkie Rybki," ha re all, anavezet abaoe deroù an XXvet kantved, e Pologn hag ivez e SUA, e-touez Poloniz o labourat e Massachusetts ha mengleuzioù an Alleghenies.

## Notennoù

* ↑ A brief overview of "The Westphalia Waltz Story" Highland Publishing
* ↑ Westphalia Waltz and Lyrics Publication
* ↑ Westphalia Waltz by Clay Coppedge, Texas Escapes

## Liammoù diavaez

* Ar gerioù: http://www.lyricsmode.com/lyrics/b/brave_combo/westphalia_waltz.html
* Sonet : http://www.youtube.com/watch?v=U1HZT0u_pNA
# Westmorland

Ur gontelezh saoz e oa Westmorland betek 1974. Er bloavezh-se e voe kendeuzet gant Cumberland ha lodennoù eus Lancashire ha Riding Kornôg Yorkshire d'ober kontelezh nevez Cumbria.

## Pennad kar

* Westmoreland
* Moreland
# Weston under Penyard

Weston under Penyard zo ur gêriadenn eus Bro-Saoz, e kontelezh Herefordshire.

## Douaroniezh

Emañ Weston er reter da Ross-on-Wye (Rhosan ar Wy e kembraeg), ur gêr eus Herefordshire ivez, met a zo war lez ar stêr Gwy, war harzoù Kembre. Anv un dorgenn hag ur c'hastell warni eo "Penyard".

## Istor

Er reter da Weston under Penyard ez eus aspadennoù eus un annez roman, anvet Ariconium, un anv hanter-keltiek ha hanter-latin marteze, hag en deus roet moarvat an anvioù Ergyng hag Archenfield. Ennañ e kaver an elfennoù are- (dirak, e-kichen) ha con-, chomet dizispleg.
An anv Weston under Penyard a gaver roud anezhañ kerkent hag an Domesday Book (1086), dindan ar stumm Westune. Savet eo diwar elfennoù saoznek ha kembraek : west ("kornaoueg, kornôg"), ton ("kêr"), under ("dindan") ha Penyard ("beg ar c'harzh", "lec'h ma'z eus ur c'hloz")$^,$$^,$.

## Notennoù

* ↑ Itinerarium Antonini 485$_3$ (Iter XIII) : ARICONIO
* ↑ Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names. Clarendon Press. Oxford. 1936 & 1980
* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* ↑ A.D. Mills : Oxford Dictionary of British Place Names. Oxford University Press. 1991 & 2003
# Zucaina

Zucaina zo ur gumun eus proviñs Castelló e kumuniezh Valencia.
# Zubieta (Nafarroa)

Zubieta (en euskareg evel e spagnoleg) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria, e saonenn Malerreka, war lez ar stêr Ezkurra .
* Ar vourc'h gwelet a-bell
* E Zubieta
* Leurgêr
* Forn-raz
* Kinkladur
* Raden berniet evit o mirout
# Zuera

Zuera zo ur gumun eus Proviñs Zaragoza en Aragon .
# Zucchero

Zucchero (Adelmo Fornaciari diouzh e anv gwir, bet ganet d'ar 25 a viz Gwengolo 1955 e Proviñs Reggio Emilia) a zo ur c'haner-sonaozer sonerezh rock italian.
Tapet e oa bet gantañ al lesanv tener a zucchero (sukr e brezhoneg) digant e vestrez-skol a gave dezhi e oa ur paotr kuñv.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zufre

Zufre zo ur gumun e proviñs Huelva en Andalouzia.
# Zugliano

Zugliano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Zugarramurdi

Zugarramurdi zo ur gumun en hanternoz Nafarroa en Euskal Herria. Gant kumunioù all Urdazubi, ha Sara hag Ainhoa en Iparralde, ez a d'ober ar vroig anvet Xareta, en daou du d'an harzoù-stad.
Brudet eo kevioù ar gumun hag ar mojennoù sorserezed (sorgiñak) en-dro dezhe, diazezet war ur prosez bras a voe er XVIIvet kantved.

## Liammoù

* (eu) Xareta elkartea
* (eu) "Ttipi-ttapa" eskualdeko hedabide euskarazkoa
# Zuccarello

Zuccarello zo ur gumun eus Italia, e proviñs Savona, e rannvro Liguria.
# Zudausques

Kumunioù Frañs :
| Anv | Zudausques |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62905 |
| Kod post | 62500 |
| Maer | Noël Monchy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,24 km² |
| Led | 50° 45' 00" Norzh |
| Hed | 02° 08' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 73 m |
| Uhelder bihanañ | 34 m |
| Uhelder brasañ | 126 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 784 (2007) |
| Stankter | 108 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Zudausques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil Brezel-bed: bombezet e voe ar gumun d'an 21 a viz Ebrel 1944 gant ar 387th Bomb Group eus Aerlu SUA, abalamour d'an diazlec'h fuc'helloù V1 a oa bet savet eno d'an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Omer, XV$^{vet}$ kantved, er vourc'h.
* Iliz katolik Saint Folquin e kêriadenn Cornettes, XVII$^{vet}$ kantved.

## Dave ha notennoù

* ↑ B-26 Marauder list
* ↑ Cassini, EBSSA ha fr:Zudausques
# Zug (kêr)

Zug :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Zug |
| Anv gallek | Zoug |
| Anv italianek | Zugo |
| Anv romañchek | Zug |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Zug |
| Yezh ofisiel | alamaneg Suis |
| Niv. OFS | 1711 |
| Kod post | 6300, 6301, 6302, 6303 |
| Maer | [] |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | https://www.stadtzug.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 31 469 ann. |
| Stankter | 1 456 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 10′ 10″ Norzh 8° 31′ 00″ Reter / 47.169441, 8.516663 |
| Uhelder | 425 metr, 611 metr |
| Gorread | 21,61 km² |
| Kumunioù stok | Arth, Baar, Cham, Hünenberg, Meierskappel, Steinerberg, Steinhausen, Unterägeri, Walchwil |
| kemmañ |
Zug zo ur gumun suis, pennlec'h kanton Zug.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Zug.
* Ti-gar Zug.
* Huwilerturm.

## Emdroadur ar boblañs

Dave: OFS

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (de) Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen Komponenten
# 1945 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    1944 e Breizh - 1945 e Breizh - 1946 e Breizh

## Darvoudoù

* 27 Ebrel : staget eo kumuioù Lambezelleg, Sant-Mark ha Kerbêr-Kilbignon ouzh Brest.
* 10 Mae : kodianañ a ra soudarded alaman Sankenn an Oriant e Kaodan.
* 14 Mezheven : staget eo kumunioù Treboull, Ploare ha Pouldahu ouzh Douarnenez.

## Levrioù

* Diwar c'hoarzin, gant an Tad Medar, embannet gant Ar Vuhez Kristen.

## Ganedigezhioù

* Annie Coz
* Jean de Legge
* Patrick Malrieu
* Marie-Renée Oget
* René Pétillon
* Bernard Poignant
* Gilles Servat

## Marvioù

* James Bouillé
* Marcel Callo
* Jean-Baptiste Daviais
* Jak ar Marichal
* Isidore Odorico
* Matelin Prielleg
* Juluen Sklison (Paotr Juluen)
# 1946

Diwar-benn bloavezh 1946 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 22 a viz Genver : en Iran ez eo embannet republik dizalc'h Mahabad gant ar Gurded.
* 14 a viz Even: Steuñv Baruch : pennoù SUA a ginnig e vefe savet ur Beli Etrebroadel evit evezhiañ an obererezhioù nukleel.
* 23 a viz Here: bodadeg kentañ Aozadur ar Broadoù Unanet e New York.
* 11 a viz Kerzu: krouidigezh an United Nations International Children's Emergency Fund gant Bodadeg Hollek Aozadur ar Broadoù Unanet.
* 31 a viz Kerzu: embann ar ra Prezidant SUA, Harry Truman, eo echu ent-ofisiel gant an Eil Brezel-bed.

### Europa

* 5 a viz Gwengolo: Emglev Gruber-De Gasperi etre Aostria hag Italia, war statud emrenerezh Su Tirol.

#### Breizh

* 15 a viz Meurzh: kentañ devezh prosez Roparz Hemon.
* Krouidigezh ar gelaouenn sevenadurel Al Liamm.

#### Frañs

* 20 a viz Genver: roet e zilez gant Charles de Gaulle eus Gouarnamant da c'hortoz Republik Frañs.
* 19 a viz Meurzh: dont a ra Gwiana c'hall, Gwadloup, Martinik ha Reunion da vezañ departamantoù tramor eus Frañs.
* 13 a viz Here: degemeret eo bonreizh ar Pevare Republik c'hall dre referendom.

#### Italia

* 2 a viz Even: dre ur referendom e tiviz an Italianed e teuio Italia da vezañ ur republik ha n’eo ket ken ur rouantelezh. Mont a ra ar roue Umberto II (Savoia) d'an harlu.

### Azia
#### Reter-kreiz

* 22 a viz Genver: en Iran ez eo embannet republik dizalc'h Mahabad gant ar Gurded.

#### Reter-pellañ
##### Indez-Sina

* 2 a viz Meurzh: anvet Hô Chi Minh da brezidant Republik Demokratel Viêt Nam.
* 6 a viz Meurzh: Hô Chi Minh a sin un emglev gant Frañs evit anavezout Viêt Nam evel ur stad emren eus Kevredad Indezsina en Unaniezh C'hall.
* 19 a viz Kerzu: deroù Brezel Indez-Sina.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika
##### Arc'hantina

* 24 a viz C'hwevrer: Juan Perón zo dilennet prezidant.

### Sport

* 28 a viz C'hwevrer: krouidigezh ar gazetenn-sport L'Équipe (Ar Skipailh) e Bro-C'hall e lec'h L’Auto-Vélo gant Jacques Goddet; teir gwezh ar sizhun e vo embannet betek 1948.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1946

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1946
# 1943 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    1942 e Breizh - 1943 e Breizh - 1944 e Breizh

## Darvoudoù

* Kinnig a ra ar Comité Consultatif de Bretagne ur raktres statud emrenerezh evit Breizh da c'houarnamant Vichy.
* 29 a viz Genver: bombezet eo Montroulez gant ar Royal Air Force pa glaske distrujañ ar pont-meur, lazhet e voe 39 bugel hag o skolaerez er skol Itron-Varia Lourdez, ha 27 den nann-soudard all.
* 15 a viz Meurzh: da vare ma'z a kuit 74 den yaouank da Servij al Labour Ret e sav ur vanifestadeg vras e ti-gar Gwengamp.
* 23 a viz Mae : arvest kentañ gant Bodadeg ar Sonerion e porzh Breujoù Breizh, e Roazhon, gant ar c'hwec'h ezel kentañ Dorig Le Voyer, Efflam Kuven, Robert Marie, Ifig Hamon, René Tanguy ha Polig Monjarret.
* 15 a viz Gouere : digoradur ofisiel ar Skolaj Aogust Brizeug e Talbont, e-kichen Ploermael, gant prefed rannvro Roazhon Jean Quenette hag izili ar c'h-Comité Consultatif de Bretagne. Pal ar skol-hañv-se e oa stummañ kelennerien ar c'hentañ hag an eil derez war ar brezhoneg ha war istor ha douaroniezh Breizh.
* 4 a viz Gwengolo: lazhet eo Yann Bricler (kenderv da Olier Mordrel) gant ar Rezistañs e Kemper.
* 16 a viz Gwengolo: bombezadegoù gant nijerezioù B-17 eus ar 1st Bombardment Division (United States Army Air Forces) e Naoned, 1 100 den nann-soudard a voe lazhet ha 400 savadur a voe distrujet razh; 80 bombezenn e Sant-Ervlan, 35 bombezenn e Reudied, 185 bombezenn e Kerwall; bombezet nijva Kervegon ivez.
* 23 a viz Gwengolo: bombezet Naoned adarre gant ar 1st Bombardment Division: 46 den nann-soudard lazhet diouzh beure, ha tremen 200 d'abardaez.
* 11 a viz Du: sinet eo, etre Célestin Lainé hag ar c'horonal Hartmut Pulmer, kendivizad diazezañ ar Bretonische Waffenverband der Sicherheitsdienst, da lavaret eo ar Bezen Cadoudal.
* 1añ a viz Kerzu : Abel Bonnard, ministr an Deskadurezh e gouarnamant Vichy a grou un arnodenn vrezhonek diret evit sertifikad dibenn ar c'hentañ derez.
* 12 a viz Kerzu: lazhet eo an aotrou Yann-Vari Perrot gant ar Rezistañs e Skrigneg.
* 15 a viz Kerzu:
** obidoù Yann-Vari Perrot e Skrigneg;
** divizet gant he 33 ezel kentañ cheñch anv ar Bezen Cadoudal da vBezen Perrot.

## Levrioù

* Barzhonegoù gant Roparz Hemon,
* Dictionnaire breton français gant Roparz Hemon,
* En ur rambreal gant Yann-Vari Kerwerc'hez,
* Hervelina Geraouell gant Abeozen,
* Kleier Eured gant Roparz Hemon,
* Korf an den gant Pêr Denez,
* Le Vannetais unifié. Prononciation, grammaire et vocabulaire gant Roperzh ar Mason,
* Marvailhoù Loened gant Abeozen,
* Monuments historiques, Monuments naturels et Sites classés de Bretagne gant André Dézarrois (galleg),
* Traoniennoù ha kaniennoù-mor gant Lan Devenneg,
* Trema an heol o sevel gant Yann-Fañch Kaba.

## Ganedigezhioù

* Danièle Évenou
* Jean-Bernard Vighetti

## Marvioù

* Herve Burel
* Adrien de Carné
* Maurice Denis
* Émile Hamonic
* Jean Émile Laboureur
* Yann-Vari Perrot
* Joseph Turmel
# 1945

Diwar-benn bloavezh 1945 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 4 a viz C'hwevrer-11 a viz C'hwevrer: Kendalc'h Yalta.
* 27 a viz Kerzu: lakaet ar Font Moneizel Etrebroadel da vont en-dro da vat.

### Europa

* 1añ a viz Genver: Taol Bodenplatte gant al lu alaman e-kerzh Emgann an Ardenne.

#### Alamagn

* 13 a viz C'hwevrer: deroù bombezadeg Dresden.
* 20 a viz Du: deroù Prosez Nürnberg.

#### Breizh

* 26 a viz C'hwevrer: dieubet eo Youenn Drezen hep bezañ bet barnet.
* 31 a viz Meurzh: war-droad ez a kuit Roparz Hemon eus Kêr-vMarburg (Bro-Alamagn).
* 11 a viz Mae: dieubet eo Sant-Nazer.
* 25 a viz Gwenholon: kondaonet eo d'ar marv, e Kemper, Hervé Botros, ezel eus Kommando IC 343 Landerne.
* Krouidigezh Ar Skol dre Lizer gant Visant Seite e Rosko.

#### Frañs

* Krouidigezh an Institut d’Estudis Occitans (IEO).
* 23 a viz Gwenholon: kentañ tro an dilennadegoù-kanton.
* 30 a viz Gwenholon: eil tro an dilennadegoù kanton.
* 21 a viz Here: kentañ referendom e Bro-C'hall goude dibenn an Eil Brezel-bed.
* 13 a viz Du: dilennet eo Charles de Gaulle prezidant Gouarnamant da c'hortoz ar Republik c'hall gant ar Vodadenn vonreizhañ.
* 31 a viz Kerzu: ar gazetenn Le Télégramme a gemenn d'he lennerien e vo adlakaet e pleustr tailhañ ar bara ; 300 g (e-lec'h 350 g) an deiz evit an dud deuet.

#### Hungaria

* 13 a viz C'hwevrer: Budapest dieubet gant an Arme Ruz.

#### Polonia

* 24 a viz Genver: gant soudarded eus an Unaniezh Soviedel eo dieubet kamp-bac'h Auschwitz.
* 27 a viz Genver: digoret eo kamp-bac'h Auschwitz.

### Azia
#### Reter-nesañ

* 22 a viz Meurzh: savet eo ar C’hevre Arab e Kaero, en Egipt.

#### Japan

* 5 a viz Eost: ur vombezenn A bet implijet evit ar wezh kentañ en ur brezel, en Hiroshima.
* 2 a viz Gwengolo: sinadur kodianidigezh Japan e bae Tokyo ; diwezh an Eil Brezel-bed.

#### Viêt Nam

* 2 a viz Gwengolo: diskleriadur dizalc’hidigezh Viêt Nam, e stumm Republik demokratel Viêt Nam.

### Afrika

* 20 a viz Kerzu: bet ganet ent-ofisiel al Lur CFA.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet

* 16 a viz Gouere : Tarzhadenn gentañ ur vombezenn A.
* 5 a viz Kerzu: loc'hañ a ra an Nij 19 (pemp karr-nij-tarzher TBF Avenger) diouzh Fort Lauderdale (Florida) (Stadoù Unanet) ; ne vint ket adwelet ken (Mojenn Tric'horn Bermuda).

#### Suamerika
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar prometiom gant skipailh ar fizikour amerikan Jacob A. Marinsky e Clinton Laboratories (Oak Rige National Laboratory hiziv an deiz) en Oak Ridge, Tennessee.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1945

## Marvioù

18 Gwengolo : Voline, e Pariz.
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1945
# 1946 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    1945 e Breizh - 1946 e Breizh - 1947 e Breizh

## Darvoudoù

* 15 Meurzh : digoradur prosez Roparz Hemon e Roazhon.
* 31 Mae : kondaonet eo Roparz Hemon da zek vloaz "divri broadel" ha lezet da vont en e frankiz.
* Meurzh : savet eo ar gazetenn Le Petit Bleu des Côtes-du-Nord gant René Pleven.
* 20 Meurzh : digoradur skingaser Radio Kimerc'h.
* 30 Du : serret eo da vat al linenn hent-houarn etre Douarnenez ha Gwaien.
* Kerzu : krouidigezh Unvaniez Difennourien ar Brezoneg.
* 21 Kerzu : deroù an abadennoù brezhonek skignet gant Radio Kimerc'h.

## Ganedigezhioù

* Jacques Botherel
* Fañch Broudig
* Jean-Michel Caradec
* Yann Choucq
* Remi Derrien
* Yvon Gourmelon (Yann Gerven)
* Hervé Jaouen
* Jorj Abherve-Gwegen
* Jean Kerhervé
* Christian Ménard
* Norbert Métairie
* Bernez an Nail
* Annaig Renault
* Pierre-Yvon Tremel

## Marvioù 1946

* Leon ar Berr
* Adolphe Duparc
* Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache
* Léon Jasson
* Louis L'Hévéder
* Joseph Ollivier
* Yann-Loeiz Rozeg (Brogarour)
# 1943

Diwar-benn bloavezh 1943 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Kinnig a ra ar Comité consultatif de Bretagne ur raktres statud emrenerezh evit Breizh da c’houarnamant Vichy.
* 29 a viz Genver: bombezet eo Montroulez gant ar Royal Air Force pa glaske distrujañ ar pont-meur hent-houarn, lazhet e voe 39 bugel hag o skolaerez er skol Intron-Varia Lourdez, ha 27 den nann-soudard all.
* 15 a viz Meurzh: da vare ma'z a kuit 74 den yaouank da Servij al Labour Ret e sav ur vanifestadeg vras e ti-gar Gwengamp.
* 4 a viz Gwengolo: lazhet eo Yann Bricler (kenderv da Olier Mordrel) gant an Harzerezh e Kemper.
* 16 a viz Gwengolo: bombezadegoù gant nijerezioù B-17 eus ar 1st Bombardment Division (United States Army Air Forces) e Naoned, 1 100 den nann-soudard a voe lazhet ha 400 savadur a voe distrujet razh; 80 bombezenn e Sant-Ervlan, 35 bombezenn e Reudied, 185 bombezenn e Kerwall; bombezet nijva Kervegon ivez.
* 23 a viz Gwengolo: bombezet Naoned adarre gant ar 1st Bombardment Division: 46 den nann-soudard lazhet diouzh beure, ha tremen 200 d'abardaez.
* 11 a viz Du: sinet eo, etre Célestin Lainé hag ar c'horonal Hartmut Pulmer, kendivizad diazezadenn ar Bretonische Waffenverband der Sicherheitsdienst, da lâret eo ar Bezen Cadoudal.
* 12 Kerzu: lazhet eo an abad Yann-Vari Perrot gant ar Rezistañs e Skrigneg.
* 15 a viz Kerzu:
** obidoù Yann-Vari Perrot e Skrigneg;
** divizet gant he 33 ezel kentañ cheñch anv ar Bezen Cadoudal da vBezen Perrot.

#### Frañs

* 30 a viz Genver: krouet ar Milis gall dre ul lezenn, embannet gant gouarnamant Vichy
* 16 a viz C'hwevrer: ret eo d'an holl baotred bet ganet adalek ar 1añ a viz Genver 1920 betek an 31 a viz Kerzu 1922 mont da labourat da vBro-Alamagn; krouet Servij al Labour Ret.
* 3 a viz Even: krouet ar Franc-Garde, lu ofisiel ar Milis gall.
* 1añ a viz Du: tailhet eo ar bara da 300 g an deiz.

#### Norvegia

* 1añ a viz C'hwevrer: Vidkun Quisling zo anvet da Gentañ ministr Norvegia gant an alouberien alaman.

#### Unaniezh Soviedel

* 2 a viz C'hwevrer: trec'het lu Alamagn en emgann Stalingrad.

### Oseania

* 1añ a viz Du: deroù Emgann Bougainville en Inizi Solomon.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1943
* Pablo Milanés, kaner eus Kuba

## Marvioù

* 12 Kerzu : Yann-Vari Perrot, abad hag emsaver (°1877).
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1943
# 1944 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    1943 e Breizh - 1944 e Breizh - 1945 e Breizh

## Darvoudoù

* 9 Gwengolo : kantadoù a dud zo lazhet gant tarzhadenn er c'houdorenn Sadi Carnot, e Brest.
* 24 Eost : distrujet eo pont Terenez, war ar stêr Aon.

## Levrioù

* C'hoariva brezhonek, embannet gant Skridoù Breizh.
* An ti Satanazet, gant Jakez Riou.
* Kontadennoù a Vro-Skos, lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon,
* Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur, gant Meven Mordiern.

## Ganedigezhioù

* Fañch Bernard, soner
* Marie-Hélène Delval, skrivagnerez c'hallek
* Paol Keineg, skrivagner gallek
* Xavier Leclercq, embreger
* Françoise Lermen, troerez
* Jean-Jacques Monnier, istorour
* Jean-François Prigent, melldroader
* Alain Le Quernec, skritellour
* Patrick Rimbert, politiker

## Marvioù

* Aogust Bôcher, skrivagner brezhonek
* Frañsez Debauvais, politiker
* Daniel Le Flanchec, politiker
* Loeiz Gourlet, skrivagner brezhonek
* Jozef Kadiou, beleg
* Loeiz ar C'hlerg, beleg ha skrivagner brezhonek
* Paol Ladmirault, sonaozer
* Emmanuel de La Villéon, livour
* Pêr-Mari Lec'hvien, beleg
* Louis Henri Nicot, kizellour
* Loeiz Napoleon ar Rouz, brogarour
# 817

Diwar-benn bloavezh 817 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 817

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 817
# 82

Diwar-benn bloaz 82 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -82, gwelet ar bajenn : | -82 |
| Evit an niver 82, gwelet ar bajenn : | 82 (niver) |
835 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0082 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Domisian (Titus Flavius Domitianus), adalek ar 14 Gwengolo 81 (>18.09.96)
* Koñsuled : Imp. Domitianus VIII & T(itus) Flavius Sabinus.
* Breizh (-Veur) : Julius Agricola, gouarnour al lodenn roman. C'hwec'hvet bloavez brezel, war zu norz ar Forth. Kaledonianed en em sav. Kamp an 9$^{vet}$ lejion a zalc'h mat.

### Azia
## Relijionoù

* Pab : Sant Kleve (76-88 (?)

## Levrioù talvoudus

* Jean-Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
# 820

Diwar-benn bloavezh 820 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 820

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 820
# 815

Diwar-benn bloavezh 815 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 815

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 815
# 816

Diwar-benn bloavezh 816 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 816

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 816
# 818

Diwar-benn bloavezh 818 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 818

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 818
# 821

Diwar-benn bloavezh 821 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 821

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 821
# 814

Diwar-benn bloavezh 814 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 814

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 814
# 819

Diwar-benn bloavezh 819 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 819

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 819
# 822

Diwar-benn bloavezh 822 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 822

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 822