OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Enrico Paoli

Enrico Paoli a zo bet ganet d'an 13 a viz Genver 1908 e Trieste (Aostria-Hungaria, bremañ Italia) ha marvet d'ar 15 a viz Kerzu 2005 e Reggio Emilia (Italia) . Mestrc'hoarier echedoù italian e oa. Deskiñ a reas c'hoari an echedoù p'edo nav vloaz. D'an oad a 60 vloaz e trec'has evit ar wezh diwezhañ e kampionad Italia. Gantañ e veze aozet tournamant brudet “Torneo di Capodanno” (Tournamant Etrebroadel Deiz-Kentañ-Bloaz) e Reggio Emilia: lañset e voe e 1958, hag aozet e vez c'hoazh. Hini 1991-1992 a vodas Garry Kasparov, Anatolij Karpov, Viswanathan Anand, Vassily Ivanchuk, Boris Gelfand, Lev Polugaevski, Mikhail Botvinnik, Mikhail Tal, Boris Spassky ha Vasily Smyslov ... Teir gwech e voe Kampion Italia, e1951 e Venezia, e1957 e Reggio nell'Emilia hag e 1968 e Milano. E 1950 e Venezia, Enrico Paoli a voe trec'h gant ar pezhioù du war ar Mestr Meur soviedat Aleksandr Kotov. E 1951 e teuas da vezañ Mestr Etrebroadel. E 1964 e voe dibabet evel Tredeog Etrebroadel. Mankout a reas un hanter-boent dezhañ en un tournamant e 1969 e Vršac evit bout anvet Mestr Meur gant ar FIDE (Kevre Etrebroadel An Echedoù). E 1996 e voe roet an titl "Mestr Meur" honoris causa gant ar FIDE. E 2004 (96 vloaz e oa) e kemeras perzh en e dournanamant etrebroadel diwezhañ, hini Saint-Vincent.

## Div bartienn

* Boris Spassky - Enrico Paoli (Dortmund, 1973)
| 1. d4 d5 2. c4 c6 3. Mf3 Mf6 4. Mc3 e6 5. Fg5 h6 6. Fxf6 Dxf6 | 7. Db3 dxc4 8. Dxc4 Md7 9. e3 g6 10. h4 Fg7 11. O-O-O O-O 12. h5 g5 | 13. Fd3 De7 14. Fc2 e5 15. Rb1 exd4 16. exd4 Cf6 17. Me5 Fe6 18. Dd3 Tfd8 | 19. Me4 Mxe4 20. Dxe4 f5 21. Df3 Fxe5 22. dxe5 Txd1+ 23. Txd1 Td8 24. Txd8+ Dxd8 | 25. Fb3 Fxb3 26. axb3 Da5 27. De3 Rf7 28. g3 Re6 29. f4 g4 30. Dd4 De1+ | 31. Rc2 De2+ 32. Rc3 De1+ 33. Rc2 De2+ 34. Dd2 Dxd2+ 35. Rxd2 a5 36. Rc3 Rd5 | 37. b4 axb4+ 38. Rxb4 b6 39. b3 Re6 40. Rc4 Rd7 41. b4 Re6 1/2-1/2 |
* Aleksandr Kotov a-enep Enrico Paoli, 0-1

## Liamm diavaez

* Ur pennad diwar e benn e Chessbase News
# Enrique III Kastilha

Enrique III Kastilha el Doliente (Burgos, 4 a viz Here 1379 - Toledo, 25 a viz Kerzu 1406), a voe roue Kastilha etre 1390 ha 1406.
Mab e oa da Juan Iañ (1358-1390) ha da Leonor Aragon (1358-1382).
Priñs Asturies e voe e 1388, oadet a 9 bloaz, ha d'e 11 vloaz e renas war Gastilha. E vab Juan a renas war e lerc'h.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e voe Enrique III e 1388 en iliz-veur Palencia da Gatherine of Lancaster, merc'h da John of Gaunt, dug Lancaster, hag e bried Gonstanza de Castilla.
Tri bugel o doe :
* María Kastilha (1401-1458) ; dimezet da Alfonso V Aragon ; beziet e manati ar Santísima Trinidad (an Drinded Santel ar Santelañ") e València.
* Catalina Kastilha (1403-1439) ; dimezet da Enrique Trastámara, yaouer Aragón, mab da Fernando Iañ Aragón ha da Leonor de Alburquerque ; beziet e manati Poblet.
* Juan II Kastilha (1405-1454). Roue Kastilha war-lerc'h e dad ; beziet e Cartuja de Miraflores, Burgos.

## Levrlennadur

* (es) Suárez Bilbao, Fernando. Enrique III (1390-1406). Palenciaa : Diputación Provincial de Palencia, 1994 (ISBN 978-84-8173-013-5)

## Notennoù

* ↑ El Doliente : "ar C'hlañvad".
# Enrico

Enrico zo un anv-badez italianek

## Tud

* Enrico Caruso‎, c'hoariganer
* Enrico Fermi‎
* Enrico Letta‎ (ganet e 1966), politikour
* Enrico Paoli‎ (1908-2005), echedour
# Enrico Caruso

Enrico Caruso (1873-1921), ganet e Naplez, a oa ur c'hoariganer italian.

## Liamm diavaez

* Enrico Caruso - Mi Par D'udir Ancora - YouTube
# Enrique

Enrique, pe Henrique (e Suamerika), zo un anv-badez spagnolek a orin german, roet d'ar baotred.

## Adstummoù

* Quique, skrivet Kike a-wechoù.
* Enrica hag Enriqueta eo ar stummoù roet d'ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Enrico, en italianeg
* Harri, e kembraeg
* Harry ha Henry, e saozneg
* Heinrich ha Heinz, en alamaneg
* Henri, e galleg
* Henrique, e portugaleg
* Herri, e brezhoneg

## Tud
### Rouaned

* Enrique Iañ
* Enrique II
* Enrique III
* Enrique IV
* Enrique V

### Tud all

* Enrique de Malaca, sklav prenet gant Magellan.
* Enrique Granados (1867 – 1916), sonaozour spagnol.
* Enrique Bolaños Geyer, Prezidant Nicaragua (2002–2007)
# Enrique Ballestrero

Enrique Ballestrero (lesanvet Pulpo pe Quique), bet ganet d'an 18 a viz Genver 1905 e Colonia del Sacramento (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Here 1969 e Montevideo (Uruguay), a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (diwaller-pal e bost dezhañ war an dachenn).
Chomet e oa da c'hoari, a-hed e vicher, e kleuboù en Uruguay :
* 1926 : Misiones Montevideo,
* 1926-1935 : Rampla Juniors Montevideo, aet da gampion e 1927,
* 1935-1937 : Peñarol Montevideo, aet da gampion e 1935, 1936 ha 1937.
Naontek gwech en devoa douget krez La Celeste etre 1930 ha 1937, ha paket tri fal warn-ugent en holl.

## Copa Newton

D'ar 25 a viz Mae 1930 e oa Ballestrero diwaller-pal skipailh Uruguay a zeuas d'ober ur c'hrogad rampo (1-1) ouzh hini Arc'hantina : dre ma oa bet c'hoariet e Buenos Aires e oa aet ar maout gant Uruguayiz.

## Copa América

Dalc'het e oa bet an trizekvet doare en Estadio Nacional del Perú (Lima) e miz Genver 1935 : aet ar maout gant skipailh Uruguay (hag Enrique Ballestrero ennañ) goude bezañ trec'het skipailhoù Perou (1-0), Chile (2-1) hag Arc'hantina (3-0).
Kemer a reas perzh ivez er pevarzekvet dalc'h (27 a viz Kerzu 1936-30 a viz Genver 1937) aozet e Buenos Aires : renket e voe skipailh Uruguay da bevarvet an dro-se.

## Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh Enrique Ballestrero en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. C'hoariet en devoa ar pevar c'hrogad eus ar genstrivadeg ha perzh e oa eus ar skipailh – Enrique Ballestrero, Ernesto Mascheroni‎, José Nasazzi, José Leandro Andrade, Lorenzo Fernández, Álvaro Gestido, Pablo Dorado, Héctor Scarone, Héctor Castro, José Pedro Cea, Victoriano Santos Iriarte – a c'hounezas (4-2) ar gourfenn ouzh hini Arc'hantina en Estadio Centenario (Montevideo) d'an 30 a viz Gouere 1930.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Enrique II

Enrique II a vez lavaret eus daou roue:
* Enrique II Kastilha (1334–1379), roue Kastilha eus 1369 da 1379
* Enrique II Navarra (1503–1555), roue Navarra eus 1517 da 1555 (ne renas e gwirionez nemet e Benafarroa);

## Pennadoù kar

* Enrique Iañ
* Enrique III
* Herri II
# Arthur Regnault

Arthur Regnault, bet ganet d'an 13 a viz Mae 1839 e Baen-Veur hag aet d'an Anaon d'an 28 a viz Meurzh 1932 e Roazhon, a oa un tisavour breizhat.
# Arthur Sanfourche

Arthur Jean Joseph Sanfourche (Bourdel, 23 C'hwevrer 1898 – Lemojez, 1943 pe 1945 a oa mekaniker evit an aerlu gall. Rezistant e voe ha harzet e voe gant ar Gestapo e 1942. Mervel a reas pa oa toullbac'het met ne ouzer ket gwall vat na pegoulz na pelec'h.
E vab Jean-Joseph Sanfourche (1929(2010) a oa ur barzh hag un arzour brudet a-walc'h.

## Notennoù

* ↑ Maitron
* ↑ https://web.archive.org/web/20211120190923/https://www.empreintes-d-artistes.net/jean-joseph-sanfourche
# Arthur Scherbius

Arthur Scherbius, bet ganet d'an 30 a viz Here 1878 e Frankfurt am Main (Impalaeriezh alaman d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 13 a viz Mae 1929 e Berlin (Republik Weimar d'an ampoent), a oa un embreger hag ijinadenner alaman.
Studiañ a reas an elektroteknik e Technische Universität München hag e Gottfried Wilhelm Leibniz Universität Hannover ma voe tapet e ziplom a zoktor-ijinour gantañ e 1904.
Goude bezañ pleustret war un doare nevezus da rinegañ e varilhas ur breou, d'an 23 a viz C'hwevrer 1918, war ar wikefre a voe anvet Enigma diwezhatoc'h.
# Arthur Schopenhauer

Arthur Schopenhauer (Danzig, 22 C'hwevrer 1788 – Frankfurt am Main, 21 Gwengolo 1860) a oa ur prederour hag ur c'helenner skol-veur.
Sevel a reas ur c'helenn a-zivout gouiziadoniezh, usvedoniezh, kenedouriezh ha divezelezh. En em lakaat a rae da heulier Immanuel Kant (1724-1804) hag implij a reas prederouriezh e vestr evit frammañ e soñj dezhañ. E-touez ar brederourien eus an XIX$^{vet}$ kantved e tiorroas meizad an uhelvennaderiezh dangorel. Hennezh a voe unan eus ar brederourien alamanek kentañ hag o deus diorroet ar mennozh ma vez renet an hollved gant ur bennaenn ziboellek.
# Arthur Ranc

Ur politikour gall oa Arthur Ranc, ganet e Poitiers e 1831 ha marvet e 1908.
E studioù eil derez a reas en e gêr c’henidik ha mont a reas da Bariz da studiañ ar gwir. E Pariz e teuas da vezañ mignon gant Jules Vallès hag Arnoult ; evelto en em ganas a enep war ar bardelloù d’an 2 a viz Kerzu 1851. Kenskrivañ a reas gant Blanqui ha Mazzini ; evit kement-se e voe toullbac’het ur bloaz e 1854. Goude bezañ kemeret perzh en ur gwall-daol e voe harluet e Lambessa en Aljeria. Tec’hout a reas en ur dremen dre Italia ha Suis. Enno e vevas betek distaoladeg 1859.
Distreiñ a reas neuze da Bariz; enno e kenlabouras da gelaouenn Delescluze « Le Réveil » hag e hini Vallès « La Rue ». Toull-bac’het e voe meur a wech evit e bennadoù. D’ar 4 a viz Gwengolo 1870 e voe anvet maer an IXvet karter ha da c’houde e voe kannad er Vodadeg Vroadel. Reiñ a reas e zilez d’an 2 a viz Meurzh. Ne oa ket e Pariz d’an 18 a viz Meurzh pa darzhas an emsavadeg hogen distreiñ a reas buan eno ha dilennet e voe e Kuzul ar Gomun en IXvet karter. Reiñ a reas e zilez, d’ar 6 a viz Ebrel evit diskouez e ziemglev e-keñver dekred an ostajoù. Goude-se e kemeras perzh el « Ligue d’union républicaine pour la défense des Droits de Paris » hag a glaske renabliñ ar peoc’h etre an daou du. N’en deus bet Ranc kudenn ebet e-pad ar Sizhunvezh wadek hogen, kazetennoù Versailhez en em zirollas a-enep dezhañ ha tec’hout a reas da Velgia. Kondaonet e voe d’ar marv dre zesfailh gant an trede kuzul brezel. Distreiñ a reas goude an Distaoladeg ha dilennet e voe kannad ar Sen e 1881 a-raok bezañ senatour e 1891.
# Arthur Tudor

Arthur Tudur e kembraeg , pe Arthur Tudor e saozneg (Winchester, 19/20 a viz Gwengolo 1486 – Ludlow, Shropshire, 2 a viz Ebrel 1502), marvet da 16 vloaz, a oa mab henañ Herri VII, roue Bro-Saoz, hag e bried Elizabeth of York. Priñs Kembre e oa, hag eñ a oa da ren war-lerc'h e dad. E vreur Herri an hini a renas en e lec'h e 1509 da varv o zad.

## Dimeziñ

Dimezet e oa bet d'ar briñsez spagnol Catalina de Aragón, merc'h ar roue Ferdinant II Aragon hag ar rouanez Izabel Iañ Kastilha evit skoulmañ un emglev diplomatek etre rouantelezh Spagn nevez-unanet ha Bro-Saoz ma oa an Tiegezh Tudor nevez-erruet er galloud.
Erruout a eure Catherine e Bro-Saoz e 1501 ; ar 14 a viz Du er bloaz-se e voe an eured. Goude o eured ez ejont da chom da gastell Ludlow, e Shropshire, nepell diouzh harzoù Kembre. Mervel a reas Arzhur pemp miz goude. Lavarout a reas an intañvez yaouank ne oa ket bet sevenet an eured.
Chom a reas Catherine e Bro-Saoz, ha d'an 11 a viz Mezheven 1509 ec'h addimezas, gant aotre ar pab Jul II, d'ar roue Herri VIII, breur he fried kentañ, ma teuas da vout rouanez Bro-Saoz.
# Arthur de Dieuleveult

Arthur Paul Marie de Dieuleveult (Dirinonn, 12 Meurzh 1884 - Dirinonn, 3 Gouere 1974) a oa un denjentil hag a voe maer Dirinonn e-pad ugent vloaz (1924-1944). Tomm e oa ouzh Breizh hag ar brezhoneg.
Mont a reas e-barzh Kevredigezh Vroadel Breizh (Union Régionaliste Bretonne) a-raok ar C'hentañ brezel bed. E-pad ar brezel e kasas keleier eus an talbenn da Frañsez Vallée da embann e-barzh Kroaz ar Vretoned. E 1926 ez eas e-barzh Goursez ar Varzhed hag er bloaz war-lerc'h, e Goursez Lokmaria-Kaer, e voe anvet da varzh. War-dro 1930 e krouas ur strollad komedianezed da c'hoari pezhioù brezhonek. Mont a raent da c'hoari aliezik da vourkoù bihan Leon ha Kerne. E 1935 e voe goulennet outañ gant an aotrou Yann-Vari Perrot kemer penn ar Bleun-Brug. Neuze e tigoras e strollad c'hoariva d'ar baotred ivez ha d'ar strollad-se e roas an anv Strollad c'hoarierien ar Bleun Brug. Berzh a rae o fezhioù-c'hoari el lec'hioù ma vezent displeget, e Bro-Leon hag e hanternoz Kerne. Met e 1938 e tilezas e garg rener ar Bleun Brug.
Implijet en deus an anvioù-pluenn Ar Soudard Koz (evit ar pennadoù embannet gantañ da vare ar brezel kentañ) hag Arzur Breiz (e anv barzh er Goursez).

## Levrlennadur

* Ronan Caouissin, Bretons d'aujourd'hui, Éditions Ronan, 1936, pp. 203-213
# Arthur Rimbaud

Jean Nicolas Arthur Rimbaud (20 a viz here 1854 - 10 a viz du 1891) a oa ur barzh gall. Brudet eo e varzhonegoù hag e oberenn, eviti da vezañ berr, he deus bet levezon war ar remziadoù barzhed en holl voioù. Brudet ivez eo e zarempred karantezus gant Paul Verlaine.
Da 21 bloaz e paouezas da skrivañ ha kregiñ a reas gant ur vuhez a gantread a gasas anezhañ betek Abisinia.
Mervel a reas e 1891.

## Oberennoù

* Poésies
* Le bateau ivre (1871)
* Une Saison en Enfer (1873)
* Illuminations (1874)
* Lettres

## Liammoù diavaez

Rimbaud war Poetes.com
* (en) THE QUIET LIFE A collection of photos and drawings of Arthur RİMBAUD Edited by Beyaz Arif AKBAS Yalnizgoz BOOKS/Edirne 2011 USA ISBN-13: 9781468018011
# Arthur Wellesley

Arthur Wellesley (1769–1852), kentañ dug Wellington, a oa un ofiser ha politiker saoz, a orin iwerzhonat, pennjeneral an arme a voe trec'h war an impalaer gall Napoleon Bonaparte e Waterloo e 1815, Kentañ Ministr Breizh-Veur etre 1828 ha 1830, hag adarre e-pad miz e 1834.
Alies e vez tostaet ouzh John Churchill, dug Marlborough, rak o-daou a voe jeneraled veur a-raok bezañ politikerien a bouez bras.

## E vuhez

Ganet e oa Arthur Wesley d'an 30 a viz Ebrel 1769, pe e kastell Dangan, e kontelezh Meath, pe e ti e dud e Dulenn, en ur metoù protestant. Trede mab e dud e oa. E dad e oa Garret Wesley, kont Mornington, hag e vamm e oa Anne Hill, kontez Mornington, merc'h henañ beskont Dungannon. Kontet he deus bet e vamm e oa ganet en ti niverenn 24 en Upper Merrion Street, hiriv "The Merrion Hotel".
E 1778 e troas e anv da Wellesley.
Kaset e voe d'ober e studi da Eton eus 1781 da 1785, ha goude da Vrusel.

## Brezel ouzh Napoleon

P'edo Napoleon o ren war an darn vrasañ eus Europa e klaske Bro-Saoz enebiñ ouzh e arme. Goude un droiad da Vro-Danmark e voe anvet Wellesley da letanant-jeneral ha kaset da Bortugal. Eno e klaske Portugaliz stourm ouzh ar C'hallaoued. Trec'h e voe Wellesley war ar C'hallaoued en Emgann Roliça hag en Emgann Vimeiro en 1808.
E miz Ebrel 1809 e voe lakaet e penn arme Portugal gant ar roue João VI. Setu eñ neuze e penn an div arme, saoz ha portugalat.
Hag eñ neuze da gas kuit an arme c'hall eus Portugal. Goude, gant un arme spagnol, e voe trec'h war arme ar roue gall lakaet e Spagn gant e vreur Napoleon, en emgann Talavera.

## Levrlennadur

* Richard Holmes: Wellington. The Iron Duke. Taschenbuchausg. HarperCollins, London 2003, ISBN 0-00-713750-8.
# Elias Lönnrot

Elias Lönnrot (9 a viz Ebrel 1802, Sammatti – 19 a viz Meurzh 1884, Sammatti) zo ur gwerinoniour eus Finland a oa mezeg, ha brudet evel aozer ar c'h-Kalevala.
Mab d’ur c’here paour e oa Lönnrot. Bihan e oa pa voe distaget Finland diouzh Sveden ha staget ouzh Impalaeriezh Rusia. Gouzout a ouie ar paotr finneg ha svedeg hag un tamm latin ivez. Mont a reas war e studi e 1822 e Turku. En 1828 e voe distrujet skol-veur Turku gant un tan-gwall. Neuze e stagas Lönnrot gant e zastumadeg kentañ e-touez an dud, e-kreiz ar vro ha betek e Karelia. Ur wech deuet en-dro da Helsinki ez embannas e levrennoù kentañ, enno barzhonegoù pobl finnek (Kantele, 1831). Kanaouennoù a bep seurt a oa en dastumadenn-se. Labourat a rae Lönnrot evel Kervarker, da lavarout eo ne embanne ket ar c’hanaouennoù evel m’en doa o dastumet, met goude keñveriañ an adstummoù en doa klevet evit pep hini ha mirout ar gwerzennoù a gave dibar.
E 1832 e teuas Lönnrot da vezañ medisin ha kregiñ a reas da labourat e Kajaani, e hanternoz ar vro. Ar mezeg nemetañ e oa er c’horn-bro annezet gant 4 000 den. Alese e rae beajoù da zastum barzhonegoù e Karelia hag e lodennoù all eus Finland. Kavout a rae da Lönnrot e oa eus ar pezhioù a zastume tammoù a-strew eus ur meurgan a oa bet bruzunet a-hed ar c’hantvedoù. En em lakaat a reas da skrivañ barzhoniezh pobl eta. Dont a reas e oberenn er-maez d’an 28 a viz C'hwevrer 1835, dindan an titl Kalevala, a dalveze, hervezañ, Douar ar C’houroned. Un eil embannadur a zeuas er-maez, kresket, e 1849. Oberennoù all a embannas ivez (barzhonegoù c’hoazh, met ivez krennlavarioù, divinadelloù…). Ur geriadur finneg-svedeg a savas ivez, e 1874, diwar danvez dastumet gantañ e-pad e veajoù a-hed hag a-dreuz ar vro.
Sellout a reer outañ evel eil tad ar finneg skrivet, goude Mikael Agricola. Ouzhpenn dastumer barzhonegoù pobl eo brudet evel aozer geriadurioù finneg ha krouer gerioù nevez. Tud all en em lakaas da gas dezhañ kanennoù dastumet ganto. E 1831 e voe krouet Kevredigezh al lennegezh finnek (Suomalaisen Kirjallisuuden Serua), a voe Lönnrot ar sekretour kentañ anezhi.
Hogen ul louzawour barrek eo bet ivez ha gantañ e voe savet ar c’hentañ levr louzawouriezh e finneg, Flora Fennica – Suomen Kasvisto, e 1860. Un eil embannadur a voe kaset da benn gantañ, a-gevret gant Thiodolf Sælan, e 1866.

## Levrlennadur

* Al Liamm, niv. 229, Kalevala Lönnrot, p. 100

## Liammoù diavaez

* skridoù Elias Lönnrot - raktres Gutenberg
* SKS, Kevredigezh al lennegezh finnek (e saozneg)
* Juminkeko – Lönnrot and Kainuu (e saozneg)
# Elim

Elim zo un anv-lec'h meneget er Bibl, hag a gaver e meur a vro.

## Lec'hioù

* Elim (Bibl)

### Aostralia

* Elim Aboriginal Mission, Queensland

### Namibia

* Elim (Namibia), kêriadenn e biz ar vro

### Izelvroioù

* Elim (Drenthe)

### Suafrica

* Elim, Western Cape

### Kembre

* Elim (Enez Mon)

### SUA

* Elim (Alaska)
# Elianora de Arbarèe

Elianora de Arbarèe (e sardeg), pe Eleonora d'Arborea (en italianeg), a oa ur briñsez eus Sardigna (1340-) ha harozez vroadel eus ar XIV$^{vet}$ kantved.
Ganet e oa e Molins de Rei, e Katalonia, e 1340, ha mervel a reas e 1404 en Oristano, en Sardigna. Merc'h e oa da Mariano IV Cappai de Bas, barner eus judicat d'Arborée, ha da Timbora de Rocabertí.
Arbarèe (pe Arborea) a oa ur stad dizalc'h en enez. Elianora a oa merc'h d'ar barner Mariano IV Arborea. He yaouankiz a dremenas en Oristano, gant he breur Ugone hag he c'hoar Beatrice. Dimeziñ a reas da Brancaleone Doria, ur jeneral eus kêr Genova, ha gantañ ec'h eas da chom da Castelgenovese war-dro 1367.

## He ren

Mervel a res ar barner Mariano IV gant ar vosenn en 1376, hag e vab Ugone III a renas war e lerc'h. En-dro dezhañ e vodas ar re na oant ket e-tu Aragon. En 1383, e voe un emsavadeg ha lazhet e voe he breur Ugone III hag he merc'h Benedetta gant soudarded Aragon. Elianora a deuas da vout barnerez en e lec'h. Bac'het e voe he fried Brancaleone, ha kaset da Varcelona. He mab Federigo Doria, hag eñ bihanik, a voe anvet da varner Arbarèe dindan e vamm.

## Perzhioù

Brudet e oa da vout kenedek, desket, ha mamm vat. Troet e oa gant an evned hag ar chase gant falc'huned, hag embann a reas ul lezenn da ziwall ar ouenn anvet en enod dezhi, falc'huned ar rouanez, falco eleonorae.
Mervel a eure gant ar vosenn e Mezheven 1403 ha krediñ a reer eo beziet en iliz c'hotek San Gavino Monreale.

## Levrlennadur

* (it) Caravale, Mario (ed). Dizionario Biografico degli Italiani LXII Dugoni – Enza. Rome, 1993.
* (it)Manno, Giuseppe. Storia di Sardegna. 2005.
* (en) Mearns, Barbara and Richard. Biographies for Birdwatchers. ISBN 0-12-487422-3
# Elias Canetti

Elias Canetti, ganet e Rouse, e Bulgaria, d'ar 25 a viz Gouere 1905 ha marvet d'ar 14 a viz Eost 1994 e Zürich (Suis), a oa ur skrivagner alamanek tapet priz Nobel al lennegezh gantañ e 1981.

## Buhez

E dad e oa Jacques Canetti, ha Mathilde Arditti e oa anv e vamm, hag Elias e oa an henañ eus o zri mab. O hendadoù a oa Yuzevien kaset kuit eus Spagn e 1492. Deuet e oa tiegezh e dad da Rouse eus kêr Adrianople en Impalaeriezh otoman. Dont a ra o anv eus Cañete, diwar anv Cañete, Cuenca, e proviñs Cuenca, e Spagn.
Ganet eo e kêr Rouse, e Bulgaria, war lez ar stêr Donav.
A-hed e vuhez e foetas bro, dre gaer pe dre heg, hag e tremenas dre Manchester, Lausanne, Vienna, Londrez… Keodedad bulgariat e oa er penn-kentañ, ha goude-se breizhveuriat adalek 1952.
Skrivañ a rae en alamaneg. E-touez e oberennoù ez eus pezhioù-c'hoari, arnodskridoù, romantoù (Die Blendung troet e saozneg hag e galleg dindan an titl Auto-da-fé).
Bet en deus priz Nobel al lennegezh e 1981.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elice

Elice zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
# Elif

Elif zo un anv-plac'h turkek.

## Tud

* Elif Ağca c'hoarierez turk volleyball
* Elif Ceylan aktorez-mouezh svedek
* Elif Gülbayrak c'hoarierez turk volleyball
* Elif Şafak (1971- ), skrivagnerez turkek
* Elif Ulaş c'hoariez turk hockey war skorn
* Elif Naci (1898-1987), skrivagnerez ha livourez turk
* Elif İnci (g. 1973), aktourez turk
* Elif Turan (g. 1984), kanerez turk
* Elif : anv un heuliad-skinwel turk skignet war ATV abaoe 2008.
# Elibouban

Libouban zo un anv-badez brezhonek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Tud

* Santez Libouban, pe Elibouban, mamm da Sant Goneri, pe Koneri.

### Anv-tiegezh

* Gonery Libouban, rener aferioù sevenadurel kêr Gennevilliers, e Bro-C'hall.
# Eliezer

Hervez an Tanac'h e oa Eliezer unan eus mibien Moshe ha Zipora (pe Sipora), merc'h "beleg Midyan" (Yitro) (Er 18, 2-3).
# Dryobates cathpharius

Dryobates cathpharius :
| Dryobates cathpharius, luc'hskeudennet e Sichuan (Sina). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Dryobates |
| Anv skiantel ||
| Dryobates cathpharius (Blyth, 1843) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dryobates cathpharius (Dendrocopos cathpharius kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus (Dendrocopus) [sic] cathpharius (kentanv) da gentañ-penn (e 1843) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873). Dont a ra e anv eus ar ger hindek "kathaphodava" (कठफोड़वा) a dalv kement ha kazeg-koad.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
* Dryobates cathpharius cathpharius, eus kornôg-kreiz Nepal da viz India,
* D. c. innixus, e hanternoz-kreiz ha reter-kreiz Sina,
* D. c. ludlowi, e gevred Tibet,
* D. c. pernyii, e kreiz Sina,
* D. c. pyrrhothorax, (Hume, 1881), e biz India ha kornôg Myanmar,
* D. c. tenebrosus, eus hanternoz ha reter Myanmar da greisteiz Sina ha gwalarn Viêt Nam.

## Rummatadur

Renket e veze er genad Picoides kent.

## Liammoù diavaez

* (en) Dryobates cathpharius war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dryobates cathpharius war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dryobates cathpharius.
a vo kavet e Wikimedia Commons.