OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Formicariidae

Formicariidae :
| Chamaeza nobilis, luc'hskeudennet en Ecuador. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Formicariidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Diouzh Doare 8.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Formicarius - Boddaert, 1783 (6 spesad),
* Chamaeza - Vigors, 1825 (6 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), embannet en niverenn 291 eus hor YEZH (Gwengolo 2017), e kinnigas Divi gKervella e vije graet Tetema (g., ls. Tetemaed) eus ar c'herentiad.
* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : Tetema | m. | Tetemaed | Formicaridé (Tétéma) | Formicariidae (proposé).
* ↑ (en) Formicariidae: Antthrushes G.R. Gray, 1840 (1825).
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Formicariidae (lennet e-barzh d'an 2 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Formicivora

Formicivora :
| Formicivora erythronotos. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thamnophilidae |
| Anv skiantel ||
| Formicivora Swainson, 1824 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Formicivora a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1824 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Formicivora erythronotos,
* Formicivora grantsaui,
* Formicivora grisea
** F. g. grisea ha rufiventris,
* Formicivora iheringi,
* Formicivora intermedia
** F. i. alticincta, fumosa, hondae, intermedia, orenocensis ha tobagensis,
* Formicivora melanogaster
** F. m. bahiae ha melanogaster,
* Formicivora rufa
** F. r. chapmani, rufa hag urubambae,
* Formicivora serrana
** F. s. interposita, littoralis ha serrana.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, c'hwezek (16) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thamnophilidae/Formicivora (lennet e-barzh d'an 18 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Formigine

Formigine zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
# Formigliana

Formigliana (Formijan-a e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Guy Fawkes

Guy Fawkes, ganet d'an 13 a viz Ebrel 1570 hag aet da Anaon d'an 31 a viz Genver 1606, lesanvet Guido Fawkes pa oa o stourm evit ar Spagnoled, a oa un ezel eus ur strollad katoliked saoz o devoa savet un irienn, ar Gunpowder Plot, evit lazhañ ar roue James Iañ e 1605. Ganet ha desavet e oa bet e York, e bro-Saoz; an tad a oa marvet pa oa oadet Fawkes a eizh vloaz. Ar vamm a oa dimezet goude-se gant ur c'hatolik Recusant, a nac'he ar relijion anglikan.
# Guy Basquet

Ur c'hoarier rugbi eo Guy Basquet.
D'an 13 Gouere 1921 e oa ganet e Layrac (Lot ha Garonn ; Okitania) ha d'ar 1añ C'hwevrer 2006 e oa marv e Agen.
Trede linenn e oa.

## Titloù

* Gant Racing Club Colombes hag e Agen en deus c'hoariet.
* Kampion Frañs e oa bet e 1945.
* Kabiten skipailh Frañs etre 1948 ha 1952 e oa bet. Dre-se e oa bet e penn ar skipailh frañs a oa bet trec'h e Twickenham evit ar wezh kentañ (1951).

## Kevre Frañs ar Rugbi

E 1966 e oa aet gant Albert Ferrasse da benn KFR a oa dindan pennoù parizian betek neuze.
Etre 1968 ha 1991 e oa bet Bes-Prezidant pa oa Ferrasse Prezidant KFR.
# Guy Bedos

Guy Bedos, ganet d'ar 15 a viz Even 1934 en Aljer hag aet da Anaon d'an 28 a viz Mae 2020, a oa ur fentigellour, arzour music-hall, aktour ha senarioour gall.

## Liammoù diavaez

* Guy Bedos war IMDb
* Gwezenn familh Guy Bedos

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.lemonde.fr/cinema/article/2020/05/28/l-humoriste-et-comedien-guy-bedos-est-mort_6041079_3476.html
# Guy Ignolin

Guy Ignolin a zo ur reder marc'h-houarn breizhat a-vicher, ganet e Vernou-sur-Breneet (Bro-C'hall) d'ar 14 a viz Du 1936 ha marvet e Perroz-Gireg d'ar 15 a viz Kerzu 2011. Reder a-vicher eo bet etre 1959 ha 1967.

## Gounidoù

* 1958
** Route de France
* 1961
** 1 tennad eus Tro Bro-C'hall (an 10vet)
* 1962
** Grand Prix de Fourmies
* 1963
** 2 dennad eus Tro Bro-C'hall (an 11vet hag ar 14vet)
** 2 dennad eus Tro Spagn (ar 6vet hag ar 15vet)
* 1965
** Tro ar Mor-Bihan
** Troiad ar Stêr-Aon
* 1969
** Tro Breizh

## Liammoù diavaez

* (fr) Fichenn ar reder war Le site du cyclisme
# Guy Berryman

A orin eus Bro-Skos, ganet eo Guy Berryman d'an 2 a viz Ebrel 1978. Goude bezañ deuet da vevañ da vBro-Saoz da 12 vloaz, ez eo kroget gant ar gitar da 16 vloaz ha gant ur strollad sonerezh kentañ anvet « Tie out » a-raok c'hoari gant strollad Coldplay. Levezonet eo gant doare sonerezh James Brown, The Beatles, Kool & The Gang, Pink Floyd hag all... E 2004 e timezas gant Joanna Briston, ha ganti en deus bet ur merc'h. E 2007 e torras o dimezi.
# Guy De Saint Cyr

Guy De Saint Cyr, ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1958 e Berlin, zo un aktour alaman.
Gwelet e oa bet er film James Bond eus 1989, Licence to Kill, evel un den vil o labourat evit ar penn cartel Franz Sanchez, c'hoariet gant Robert Davi.

## Filmlennadur

| Bloavezh | Titl | Roll |
| 1989 | Licence to Kill | Braun |
| 1989 | Romero | Master Sergeant |
| 1999 | One Man's Hero | Lasher |
| 2001 | Original Sin | Chief Jailer |
| 2001 | The Pearl | Mariano |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ James Bond Multimedia
# Guy Delisle

Guy Delisle zo un treser eus Kebek, ganet d'an 19 a viz Genver 1966.
Goude e studioù en Oakville en deus foetet bro evit kas ul labour bevaat e meur a studio tresadennoù-bev. Diwar e veajoù en deus savet oberennoù (Shenzhen, Pyongyang) ma kont e drivliadoù enno.

## Oberennoù

* Réflexion, L'Association (1996)
* Aline et les autres, L'Association (1999)
* Shenzhen, L'Association (2000)
* Albert et les autres, L'Association (2001)
* Comment ne rien faire, Pastèque (2002)
* Pyongyang, L'Association (2003)
* Inspecteur Moroni 1 : Premiers pas Dargaud (2001)
* Inspecteur Moroni 2 : Avec ou sans sucre Dargaud (2002)
* Inspecteur Moroni 3 : Le Syndrome de Stockholm, Dargaud (2004)
* Louis au ski, Delcourt (2005)
* Chroniques Birmanes, Delcourt (2007)
* Louis à la plage, Delcourt (2008)
* S'enfuir - Récit d'un otage, Dargaud (2016)

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel Guy Delisle
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Guy Hascoët

Guy Hascoët a zo ur politikour gall, ganet eo d'an 29 a viz Here 1960 e Le Mans (Sarthe).

## Ar politikerezh

E 1992 e voe unan eus kevraouerien bennañ an emglev etre Ar Re C'hlas hag ar Parti socialiste e rannvro an Nord-Pas-de-Calais. Ar pal a oa e vefe gant Ar Re C'hlas ar c'hentañ prezidantez rannvro, Marie-Christine Blandin, Guy Hascoët a voe bet besprezidant.
E 1997 e teuas da vezañ kannad an Norzh, hag e miz Meurzh 2000 e zeas e-barzh gouarnamant Lionel Jospin evit dont da vezañ Sekretour-Stad evit ekonomiezh kengret, da lavaret eo ober war-dro ar c'hevredigezhioù, ar c'hevelourioù hag ar c'henwarezioù.
Goude bodadenn kevreadel Ar Re C'hlas e Reims e dibenn 2004 e klaskas dont da vezañ sekretour broadel ar strollad, met ne zeuas ket a-benn, ar raktres a ginnige a voe nac'het da gentañ gant ar CNIR. Kuitaat a ra neuze Ar Re C'hlas evit distreiñ da Vreizh evit en em gouestlañ d'e labour kuzulier war an diorroadur padus.
Dibabet e voe d'ar 7 a viz Du 2009 evit bezañ e penn al listenn Europe Ecologie Bretagne (hag a vodas Europe Ecologie hag UDB) da-geñver dilennadegoù rannvro 2009. Dastum a reas gant e listenn 12,21 % eus ar mouezhioù en dro gentañ, d'ar 14 a viz Meurzh 2010, izeloc'h eo an disoc'hoù eget ar pezh a c'hortoze met gellout a ra chom en eil tro. Ne zeu ket a-benn d'en em glevout gant Jean-Yves Le Drian (e penn eus listenn ar PS, ha prezidant ar rannvro betek-hen) etre an daou dro evit kendeuziñ an div listenn-se eus an tu kleiz. Adkas a ra neuze al listenn Europa Ekologiezh Breizh en eil tro. Ar rannvro gall nemeti eo evit pehini n'eus ket bet a emglev etrezo. Evit an eil tro e dapont 17,37 % eus ar mouezhioù, ar pezh a ro dezho 11 dilennad e Kuzul Rannvroel Breizh. E respet kentañ eo abaoe m'en deus dilezet e bost kannad.

### Respetoù

* 1989 -1995 : Kuzulier-kêr e Lille
* Meurzh 1992 - Meurzh 1998 : besprezidant kuzul-rannvro an Nord-Pas-de-Calais
* Mezheven 1997 - Meurzh 2000 : kannad RCV an Norzh
* Meurzh 2000 - 2002 : Sekretour-Stad evit an ekonomiezh kengret e gouarnamant Lionel Jospin, kenstaget ouzh ministr al Labour
* Abaoe ar 21 a viz Meurzh 2010 : ezel eus Kuzul Rannvroel Breizh

## Pennadoù liammet

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Dilennadegoù rannvroel 2010 e Breizh
* Roll kannaded an Norzh

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Guy Hascoët, kuzulier
* Fichenn levrlennadur war lec'hienn ar Vodadenn Vroadel
* Prezegenn en AG "francilienne" e 2004
* Pennad er gazetenn Libération, 27/02/2010
# Guy Champion de Cicé

Guy Champion de Cicé a oa bet eskob Treger eus 1620 da 1635.
Abad Saint-Étienne de Fontenay e oa adalek e 1611 hag abad Bonne-Fontaine (en eskopti Reims) e oa ivez. Anvet e voe da eskob Treger e 1619, war-lerc'h e vreur-kaer Pierre Cornulier, ha sakret e 1620.
D'e vare, meur a vreuriezh en em stalias en eskopti Treger ː Kabusined e Lannuon e 1622, Karmezezed e Montroulez ha Gwengamp e 1624, Ursulined e Gwengamp e 1623, e Landreger e 1625, ha Kalvarianezed e Montroulez e 1626.
Meur a dabut ha prosezoù en doa bet gant kuzul-chalonied iliz-veur Landreger.
Guy Champion de Cicé a oa aet da Anaon e Landreger d'ar 14 Gwengolo 1635.
Noël Deslandes a zo deuet war e lerc'h war gador eskopti Landreger.

## Levrlennadur

* Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# Guy Dauphin Environnement

GDE, pe Guy Dauphin Environnement, zo ur gompagnunezh c'hall, diazezet e Normandi, e-kichen Caen, a ra war-dro prenañ lastez greantel ha kuzhat anezho en douar.
Mesket e vez ganto lastez a bep seurt evel evit kuzhat o gwir natur. Douaroù o deus prenet e meur a lec'h evit ober o labour sioul.

## Breizh

E Breizh o deus prenet 330 devezh-arat e Plourae da verniañ lastez dañjerus . Daoust da enebiezh tud ar vro e c'hallfe ar prefed reiñ e aotre d'ar gompagnunezh. Raktresoù all zo gant ar gompagnunezh e Breizh, e Gwenvenez ha lec'hioù all.

## Mell-droad

Arc'hantet eo ar skipailh Stade Malherbe Caen Calvados Basse-Normandie gant GDE.

## Liammoù diavaez

* Labour GDE e Normandi ha keleier diwar-benn al lastez dañjerus diskoachet a lenner amañ:
* Manifestadegoù zo bet haskeudennoù a weler amañ:
* Ur film diwar-benn raktres ar GDE, embannet d'ar 17 a viz Mae 2008 gant Frañs 3 Breizh, a c'haller gwelout amañ:
* Jean Kergrist o tiskuliañ labour ar gompagnunezh evit an endro
* Gilles Huet diwar-benn raktresoù ar GDE e Breizh
* GDE e Gwenvenez]
# Francavilla Fontana

Francavilla Fontana zo ur gumun e proviñs Brindisi, e Puglia.
# Francavilla al Mare

Francavilla al Mare zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Francavilla d'Ete

Francavilla d'Ete zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
# Francavilla Marittima

Francavilla Marittima a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Francavilla di Sicilia

Francavilla di Sicilia zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Francavilla in Sinni

Francavilla in Sinni zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# France-Antilles

France-Antilles zo ur pemdezieg gallek. Daou embannadur zo anezhañ : unan evit Gwadloup, unan evit Martinik.
Ur stumma ll zo, anvet France-Guyane e Cayenne, en Guyane. embannet gant France-Antilles.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Hilde

Hilde zo un anv-badez alamanek. Savet eo diwar ar ger hild (pe hiltja), a dalv kement ha stourm, hag a gaver e meur a anv-badez all.
Un adstumm dezhañ eo an anv Hilda. A-wechoù e vez kemeret da stumm-bihanaat evit Hildebrand pe Hildegard.

## Anvioù-badez kenorin

Setu anvioù-badez all savet diwar ar ger alamanek hild:
* Hilda, Hildebert, Hildebrand, Hildegard, Hildtrud pe Hiltrud,
* Klotilda, Matilda, Brunhild (pe Brunhilda), Bathilde, Krimhild, Gerhild, Gunhild pe Gunhilda, Nanthilde, Ragnhild .

### Tud

* Hilde Benjamin (1902-1989), politikourez
* Hilde Bruch, bredelfennerez
* Hilde Coppi, emsaverez ouzh an naziouriezh
* Hilde Domin (1909-2006), skrivagnerez alamanek
* Hilde Güden (1917-1988), kanerez aostrian
* Hilde Mattheis (* 1954), politikourez alaman
* Hilde Rens, kanerez

### Anv-tiegezh

Daou vreur, skilammerien norvegat:
* Terje Hilde (* 1986)
* Tom Hilde (* 1987)

## Film

* Hilde (film), ur film diwar-benn ar ganerez Hildegard Knef

## Pennadoù kar

* Hildebrand
* Hildebrandt
* Hilda,
* Hild
# Hilde Coppi

Hilde Coppi (ganet Rake, 30 a viz Mae 1909 e Berlin – drouklazhet d'ar 5 a viz Eost 1943 e Berlin-Plötzensee) a oa ur stourmerez enepnazi alaman da vare an Trede Reich. Asambles gant he gwaz Hans Coppi e kemeras perzh er Rote Kapelle.

## He buhez

Hilde Rake a gasas he bugaleaj e Mitte e Berlin. Goude he skoliata e labouras evel skorerez war ar c'helenn yezhoù e-pad al lod brasañ eus ar bloavezhioù 1930. Pa oa o labourat evit Kef kretadur implijidi Berlin e kejas ouzh Hans Coppi, hag a oa o paouez mont kuit eus an toull-bac'h. Ken abred hag e 1933 e oa aet-hi e darempred gant izili KPD.
Dimeziñ a rejont d'ar 14 a viz Even 1941 hag e sikourjont tud a veze heskinet gant an Nazied. E-pad ar brezel e kemerjont perzh er Rote Kapelle. D'an 12 a viz Gwengolo 1942 e voe harzet Hilde Coppi, he mamm, Hans Coppi, e dud hag e vreur. D'ar mare-se e oa dougerez Hilde hag he mab Hans Coppi a voe ganet e toull-bac'h maouezed Berlin d'ar 27 a viz Du 1942. Lazhet e voe Hans Coppi d'an 22 a viz Kerzu 1942, ha Hilde a voe kondaonet d'ar marv d'an 20 a viz Genver 1943. Aozet e voe ur sinadeg evit ma ne vije ket lazhet met Hitler a nac'has. Daleet e voe al lazhadenn bete miz Eost evit ma c'hallfe ober war-dro he mab, ha dibennet e voe d'ar 5 a viz Eost 1943 e toull-bac'h Plötzensee.

## Liamm diavaez

* He buhez
# Hildebrand

Hildebrand zo un anv-badezalamanek, diwar anv un haroz eus an henvojennoù germanek.

## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ar ger hilde, a dalvez stourm, hag a gaver e meur a anv all: Hilde, Hilda, Klotilda, Matilda, Brunhild, ha re all.

## Tud
### Anv-badez

* Hildebrand (haroz), an haroz german mojennel
* Hildeprand Spoleto, dug eus 774 betek 789
* Hildebrand (war-dro 1020 -1085), a zeuas da vout ar pab Gregor VII (1073 -1085)
* Aldebrandus (1119 – 1219), eskob Fossombrone ha sant
* Hildebrand, anv-pluenn ar skrivagner nederlandek Nicolaas Beets (1814 - 1903)

### Anv-tiegezh

* Adolf von Hildebrand (1847-1921), kizeller alaman, mab da v-Bruno Hildebrand
* Alice von Hildebrand (ganet e 1923), prederourez katolik, pried Dietrich von Hildebrand
* Dietrich von Hildebrand (1889 -1977), prederour katolik, pried Alice von Hildebrand
* Bruno Hildebrand (1812 -1878), armerzhour alaman
* Hilde Hildebrand (1897 -1976), aktourez alaman
* Klaus Hildebrand (ganet e 1941), istorour alaman
* Louis Hildebrand, marc'hhouarner gall
* Ray Hildebrand (ganet e 1940)
* Rudolf Hildebrand (1824 1894), lenneg alaman

## Lennegezh

* Der alte Hildebrand, kontadenn alamanek, unan eus kontadennoù Grimm
* "The Hildebrand Rarity", danevell saoznek gant Ian Fleming, unan eus troioù kaer James Bond

## Pennadoù kar

* Hildebrandt
* Hildenbrand
# Hilary R. W. Johnson

Hilary R. W. Johnson (1 a viz Even 1837 - 1900) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro eus 1884 da 1892.
Johnson a voe ar prezidant kentañ ganet en Afrika, pa oa bet ganet an holl re all en e raok e SUA. Kregiñ a reas gant e garg d'ar 7 a viz Genver 1884 hag addilennet e voe teir gwech c'hoazh goude se.
E-pad e brezidantelezh e voe peurwiriekaet an harzoù etre Liberia ha Sierra Leone hag a oa dindan dalc'h ar Saozon (miz Du 1885).
g • ka • kePrezidanted Liberia :
* Joseph J. Roberts · Stephen Allen Benson · Daniel Bashiel Warner · James Spriggs Payne · Edward J. Roye · James Skivring Smith · Joseph J. Roberts · James Spriggs Payne · Anthony W. Gardiner · Alfred Francis Russell · Hilary R. W. Johnson · Joseph James Cheeseman · William D. Coleman · Garretson W. Gibson · Arthur Barclay · Daniel Edward Howard · Charles D. B. King · Edwin Barclay · William Tubman · William R. Tolbert, Jr. · Samuel Doe · Amos Sawyer · David D. Kpormakpor · Wilton G. S. Sankawulo · Ruth Perry · Charles G. Taylor · Moses Blah · Gyude Bryant · Ellen Johnson Sirleaf · George Weah ·
# Hilary Duff

Hilary Erhard Duff (ganet d'an 28 a viz Gwengolo 1987) zo un aktorez, kanerez ha sonaozourez eus Stadoù Unanet Amerika. Pa oa bugel he doa labouret e c'hoarivaoù, ha deuet e oa da dapout brud pa c'hoarias en un heuliad evit ar skinwel anvet Lizzie McGuire. Abaoe he deus c'hoariet e meur a film evel Cheaper by the Dozen (2003), The Lizzie McGuire Movie (2003) hag A Cinderella Story (2004).
# Hild

Hild zo un anv alamanek hag a dalv kement hag emgann.

## Tud

* Hild, pe Hildr, ur Valkirienn
* Hild, pe Hilda Whitby, abadez ha santez saoz

### Anv-tiegezh

* Andreas Hild (* 1961), tisavour alaman
* August Hild (1894–1982), skrivagner alaman
* Helmut Hild (1921–1999), doueoniour
* Jochen Hild (* 1929), bevoniour
* József Hild (1789–1867), tisavour hungarat

## Pennadoù kar

* Hilda
* Hilde
# Hilda

Hilda zo un anv-badez alamanek ha polonek. Savet eo diwar ar ger hild , a dalv kement ha stourm, hag a gaver e meur a anv-badez all. Un adstumm eo d'an anv Hilde.

## Anvioù-badez kenorin

Setu anvioù-badez all savet diwar ar ger alamanek hild: Hilde, Klotilda, Matilda, Brunhild, Hildebrand, ha re all.

## Tud
### Santez

* Santez Hilda Whitby, santez saoz.

### Tud all

* Hilda Hilst, skrivagnerez brazilian (1930-2004)
* Hilda Braid, aktourez saoz (ganet en 1934)
* Hilda Roderick Ellis, skrivagnerez saoz
* Hilda Tchoboian, gallez hag emsaverez armenian
* Hilda von Nassau (1864−1952), diwezhañ dukez-veur Baden
* Hilda Heinemann (1896−1979), pried Gustav Heinemann, prezidant Alamagn

### Anv-tiegezh

* Bernard Hilda, kaner gall
* Irène Hilda, aktourez c'hall

### Lec'hanvadurezh

* Hilda ur gêriadenn e South Carolina
* St. Hilda's, anv meur a lec'h, ilizoù ha skolioù, er bed saoznek.

### Asteroidoù

* (153) Hilda
* tiad Hilda, ur bodad asteroidoù.

## Traoù all

* An Hilda a oa ur vag saoz, ha Roskoiz enni pa oa aet d'ar strad dirak Sant-Maloù e 1905
** Gwerz an Hilda, ur werz diwar peñse an Hilda
* Hilda, ur gelc'hwidenn drovanel e 1946

## Pennadoù kar

* Hildebrand
* Hildebrandt
# Hilda Whitby

Santez Hilda, pe Hild, pe Hilda Whitby (war-dro 614-680), a oa abadez en abati Hortlepool da gentañ, en abati Whitby, en Northumbria, goude. Brudet e oa he furnezh, ha dont a rae rouaned da c'houlenn ali diganti. Lakaet eo bet da santez gant an ilizoù katolik, reizhkredennek, hag anglikan. Meneget e voe hec'h anv e deiziadur Willibrord Utrecht, met anavezet eo dreist-holl gant oberenn Beda Venerabilis, an Historia ecclesiastica gentis Anglorum, e 731, ma ra anv eus ar Saozon o vont da gristenien.

## He buhez

Ganet e oa Hilda pe Hild e lez Ceredig ap Gwallog, roue brezhon Elmet, ma oa repuet he zad Hereric, forbannet diouzh lez he goureontr, ar roue Edwin Northumbria. Kontammet e voe he zad.
Goude e vevas gant he mamm Breguswith hag he c'hoar henañ Hereswith, e lez Edwin. Badezet e voe d'an 12 a viz Ebrel 627 (da Sul Fask) el lec'h ma voe savet iliz-veur York, war un dro gant ar roue Edwin ha tud e lez, gant Paulin, kentañ eskob York, misioner deuet eus lez ar roue Æthelburg, roue Kent.
Ur pennadig goude e timezas Hereswith da Æthelric, breur da Anna East-Anglia.
Gant Bede n'eus ger diwar-benn dimeziñ ebet graet gant Hilda.
En abati Whitby ma oa abadez eo e vije bet bodadeg eskibien
Lidet e vez d'ar 17 a viz Du gant an Iliz katolik ha d'an 19 a viz Du gant an Iliz anglikan.
# Hildebad

Hildebad (pe Ildibad, pe Heldebadus e latin), niz d'ar roue wisigot Theudis, eus Spagn, a voe anvet da roue Ostrogoted Italia e 540, e-lec'h Witiges en doa dilezet Ravenna da vont da heul Belisarius da Gonstantinopolis.
Ne renas nemet ur bloavezh. Lazhet e voe gant ur Gepid e-pad ur banvez. War e lerc'h e voe lakaet Erarik da roue, ha goude Totila, niz da Hildebad.

## Levrlennadur

* Herwig Wolfram: Die Goten. 4. Auflage. München 2001
| En e raok: Witiges | Rouaned an Ostrogoted | War e lerc'h: Erarik |

## Pennadoù kar

* Ostrogoted
* Hilde
# Giresun (proviñs)

Proviñs Giresun zo ur proviñs e hanternoz Turkia, o skeiñ war ar mor Du.

## Douaroniezh

War-dro 417.000 annezad a oa e Giresun e 2007.
7.000 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Giriadur Gallek ha Brezonnek

Ar Giriadur Gallek ha Brezonnek, pe Dictionnaire français-breton de poche comprenant 25.000 mots zo ur geriadur divyezhek gant Frañsez Jaffrennou embannet e 1914.
# Girieg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù misegiek eo ar girieg (giri pe kire) komzet gant tro-dro da 2 000 den (1986) e Papoua-Ginea Nevez e proviñs Madang.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù rouboniek
# Girgillao

Girgillao (euskareg; Guirguillano hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Gipuzkoa

Gipuzkoa zo anv unan eus 7 proviñs Euskal Herria, war aod ar meurvor Atlantel, etre Bizkaia er c'hornôg, ha Lapurdi er biz, en tu all d'ar stêr Bidasoa, ha Nafarroa er reter. Donostia eo ar gêr-benn.

## Nav zolead Gipuzkoa

* Bidasoa
* Deba Behea/Bajo Deba
* Deba Garai/Alto Deba
* Donostialdea
* Goierri
* Oarsoaldea
* Tolosaldea
* Urola Garai/Alto Deba
* Urola Kosta/Urola Costa
# Giraffidae

Giraffidae :
| Jirafenned ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Giraffidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Giraffidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad a vev en Afrika issahara :
* ar jirafenn (Giraffa camelopardalis)
* an okapi (Okapia johnstoni)

## Perzhioù boutin

Ar jirafenn koulz hag an okapi he deus ur penn hir ha strizh, diweuz tanav hag un teod hir ha hegrog. An daou spesad zo karnek o zreid. Pevar askorn a ya d'ober eskern ar chouk-troad er jirafenn (askorn seul, askorn fer, diñseg ha bulzuneg juntet asambles, eskern gennheñvel juntet asambles). Tri askorn a ya d'ober re an okapi.
Kerniel dibar zo war penn ar jirafenn ha war hini ar par okapi : graet int gant migorn aet da askorn ha goloet int gant kroc'hen ha blev.
# Girasole

Girasole zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.