# Goban

Un tablez a c'hoarier go warnañ eo ar goban (japaneg: 碁盤). Implijet e vez ivez evit c'hoarioù linennañ all evel ar Pente.

## Ar goban hengounel

Mont a ra d'e ober ur plankenn zo par e vent da :
* 45,4 cm hed
* 42,4 cm led
N'eo ket bet resisaet gwech ebet tevder ar goban met brasoc'h eo eget hini ar c'hoarioù echedoù peurliesañ (15-20 cm). A-wechoù, pa vez tev a-walc'h, e vez kleuzet ar goban en tu diabarzh e stumm ur c'hloc'h. Pa vez c'hoariet e vez disheñvel ar son hervez al lec'h ma lakaer e vaen neuze.
Douget eo ar plankenn-mañ gant pevar zroad, 12 cm uhelder dezho mui pe vui. Graet eo gant Kaya, ur seurt koad a gaver e Japan dreist-holl. War-c'horre ar goban ez eus treset gant liv ur gael 19 x 19 linenn warni. Ment al logoù, heñvel an holl anezho, zo 23,7 mm (eus tu an hed) war 22 mm (eus tu al led). Kinklet eo poentoù kej ar 4$^{re}$, 10vet ha 16vet linenn gant kelc'hioù liv bihan anvet Hoshi.

## Doareoù all

Bras eo ar goban hengounel. Ar c'hoad a vez graet anezhañ, ar C'haya, zo ker ivez. Setu perak ne vez ket mui fardet gobanoù hengounel-rik gant ar broduerien.

### Ar c'hoad

Ker-ruz eo ar c'haya. A zo muioc'h, stumm ar goban zo ar muiañ a glask warnañ n'hall bezañ graet nemet gant gwez 700 vloaz kozh da nebeutañ ha n'haller sevel nemet 2 pe 3 goban dre wezenn. Ouzhpenn 100 000 € e c'hall koustañ. Ur goban hengounel e kaya, ha pa vefe gantañ un troc'h all, ne gousto ket nebeutoc'h eget 1000 € morse .
N'eo ket niverus ar c'hoarierien a c'hall paeañ kement-se. Alies ec'h implijer koadoù all estreget kaya. GRraet e vez gant ar Shin Kaya (kaya nevez e japaneg). Ker a-walc'h e chom priz ar gobanoù-se forzh penaos (alies en tu all da 500 €). C'hoari a ra ar pep brasañ eus ar c'hoarierien war gobanoù koad n'int ket ken priziet evel ar faou hag an derv pe, zoken, war gobanoù plastik. Kavet e vez gobanoù dindan 50 € neuze. Betek 10 € e c'hall diskenn priz ar gobanoù plastik.

### Mentoù ar goban

Bras-mat eo ar goban hengounel, landrammus eo ha n'eo ket aes e zilec'hiañ. Graet e vez gobanoù hep troadoù bremañ, ha moanoc'h. A-wechoù, zoken, e vez krennet war al led hag an hed met ret eo e chomfe aes lakaat ar mein warnañ memes tra. Kavet e vez gobanoù pak-dispak ivez evit gellout o c'hlenkañ aesoc'h.

### Ment ar gael

Daoust d'ar c'hrennadennoù a bep seurt e chom brazik ar gobanoù peurliesañ e-keñver ment dameroù an echedoù, abalamour d'an niver bras a logoù.
Ha pa vefe 19 linenn x 19 ar vent ofisiel hag an hini a vez kavet ar muiañ, kavet e vez ar mentoù 9 x 9 ha 13 x 13 implijet gant an deskarded pe evit abadennoù founnus dreist-holl. Abalamour d'o ment e vez fardet muioc'h-mui a c'hobanoù evel-se, dreist-holl da c'hoarioù beaj.

### Fardañ ur goban

* (fr) Mentoù dre ar munud
* (fr) Penaos fardañ ur goban ?
* (fr) Pazennoù fardañ ur goban
Notenn : Ar re n'int ket gwall dedennet gant fardañ ur goban o-unan pe gant prenañ unan, a c'hallo c'hoari gant ur follenn, ur c'hreion hag ur c'homenn, ha mat pell zo, daoust ma n'eo ket eus ar plijusañ.

## Gwelet ivez
### Pennadoù kar

* go (c'hoari) (c'hoari ha reolennoù)
* Xiangqi (echedoù sinaat)
* Shōgi (echedoù japanat)
* Hikaru No Go (manga war ar go)
* Lee Chang-ho (c'hoarier korean)
* Insei (deskarded)
* Tesuji
| 中文世界門戶 Porched ar bed sinaat — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. | 日本と日本文化のポータル — Porched Japan ha sevenadur Japan • Adkavit ar pennadoù a denn da Japan ha d'he sevenadur — 日本とその文化についてのページを見つける |