OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Timbroù Gwiana saoz

Bez e oa eus servijoù post prevez e Gwiana saoz adalek 1796, hag e-pad un toullad bloazioù war-lerc'h. Timbroù ar Rouantelezh-Unanet a veze graet gante e Georgetown ha Berbice.
Melestradurezh ar postoù a voe diazezet er vro d'ar 1añ a viz Gouere 1850 gant ar gouarnamant saoz, nemet ne voe ket aotreet da embann timbroù.
Neuze, penn-rener ar postoù e Georgetown a c'houlennas digant implijidi ar gazetenn Royal Gazette moullañ anezho. Savet e voent dindan stumm un tamm paper ront gant ar gerioù BRITISH GUIANA war ar riblennad hag ar priz-talvoud (eus 2 c betek 12 c) er c'hreiz. Du e oa liv ar moullañ, disheñvel hini ar paper hervez ar priz.
Anvet eo bet "Cottonreels" an embann-se, abalamour d'ar waskell implijet. Rouez eo an timbroù-se evel-just.
An timbroù kentañ bet savet e Londrez a erruas e 1852 erfin, warno un dresadenn eeun (ur vag dre lien) ha ger-stur an drevadenn gant ur fazi : DAMUS PATIMUS QUE VICISSIM ("Reiñ a reomp hag o c'hortoz an distro emaomp"). Reizhet e voe ar bloaz war-lerc'h gant timbroù engravet hag ar ger PETIMUS reizh.
Ne oa ket bet kaset a-walc'h a dimbroù avat rak e 1856 e rankas Rener ar Postoù embann timbroù 1 cent ha 4 cent gant moulladurioù ar vro. Difeson e voe an disoc'h pa oa bet klasket dreveziñ moulladur Londrez.
An timbroù-se zo e-touez ar re rouesañ a zo er bed, an timbr "1 c magenta British Guiana" zo anavezet ur skouerenn hepken diouti hiriv.
E 1898 e voe embannet timbr-koun evit lidañ 50vet deiz-ha-bloaz ar Rouanez Viktoria gant skeudenn Menez Roraima ha lamm-dour Kaieteur, hag unan all e 1931 evit lidañ 100vet deiz-ha-bloaz krouidigezh an drevadenn. Rummadoù all, o skeudennaouiñ buhez ha labourioù ar vro, a zeuas er-maez e 1934, 1938 ha 1954, hep disoñjal ar rummadoù boutin embannet e broioù ar Commonwealth.
Ur rummad a dri dimbr zo embannet evit lidañ an emrenerezh politikel e 1961.
E 1966 e voe roet he frankiz d'ar vro gant Breizh-Veur, ha treiñ a ra hec'h anv da GUYANA (Gwiana)

## Pennad kar

* Timbroù Gwiana

## Levrlennadur

* Proud, Ted. The Postal History of British Guiana. Proud-Bailey Co. Ltd., 2000. (ISBN 1-872465-26-9)
* L. N. Williams, "British Guiana's Cottonreels", Encyclopedia of Rare and Famous Stamps, v.I, pp.13-23. David Feldman (1992)

## Liammoù diavaez

* The British Guiana Study Circle.
* The British Caribbean Philatelic Study Group.
* Guyana Philatelic Society
# Timbroù Hawaii

Un enezeg lec’hiet e kreiz ar Meurvor Habask eo Hawaii. Ur rouantelezh dizalc’h eo betek 1893, pa zeu a-benn ur strollad trevadennourien amerikan da ziskar ar monarkiezh hag embann ar Republik (1893-1899). Tiriad ar Stadoù-Unanet eo Hawaii e 1899-1900. Ur rann eus Stadoù-Unanet Amerika eo abaoe 1900.
D’ar 21 a viz Kerzu 1850 e tigor Burev-post kentañ Hawai, a-drugarez d’an Ao. Henry M. Whitney, pennrener melestradurezh ar Postoù abaoe ar 1añ a viz Kerzu. Dre ziouer a frammoù a-ratozh, emañ ar burev e ti ar valtouterien (“Customs House”), e porzh Honolulu. Ne oa timbr ebet d’ar c’houlz-se, ha dav eo bet gortoz ar 1añ a viz Here 1851 evit arvestiñ ar re gentañ-tout, lesanvet “Timbroù ar visionerien” (“Missionaries” e saozneg). Priz ar gasadenn a vez dornskrivet gant liv du, war du dehou ar golo-lizher alies. Kas ul lizher tramor a goust kêr-ruz : 42 "cents" evit ul lizher kaset da New York. Digoust eo ar gasadenn etre inizi an enezeg hag e Hawaii avat.
Da diegezh Roue an enezeg e vez gouestlet an timbroù all, embannet e Hawaii betek 1893, dindan ar meneg « Hawaiian Postage » pe « Hawaii » hepken. Timbroù gant an alc’hwez « Hawaiian Islands Postage » a vez moulet e 1899-1900, ha re Stadoù-Unanet Amerika a vez implijet eno abaoe 1900.

## Pennadoù kar

* Timbroù Stadoù-Unanet Amerika
# The Kominas

The Kominas a zo ur strollad Taqwacore eus Boston.

## Pladennoù

Wild Nights in Guantanamo Bay (2008)
# The King's Own Calgary Regiment (RCAC)

* Skoed ar 14th Canadian Army Tank Regiment e-pad an Eil Brezel-bed
King's Own Calgary Regiment eus ar Royal Canadian Armoured Corps, berraet e KOCR zo un unvez hobregonet eus al lu kanadian, ur skourr eus ar Primary Reserve diazezet e Mewata Armoury e Calgary, Alberta.

## Istor
### 1910-1913

Er bloavezh 1910 e voe krouet King's Own, pa oa bet savet ar 103rd Regiment (Calgary Rifles).

### 1914-1920

Ar 50th Battalion (Calgary), CEF a oa ur batailhon troadegiezh en nerzhioù-kas kanadian e-pad ar C'hentañ Brezel-bed. Ar 50th Battalion a oa bet lakaet d'ar servij d'ar 7 a viz Du 1914 ha dezouget adal ar 27 a viz Here 1915. Erruet e oa e Bro-C'hall d'an 11 a viz Eost 1916. Stourmet en devoa evel lodenn eus an 10vet brigadenn troadegiezh kanadian, 4th Canadian Division e Bro-Chall ha Flandrez betek fin ar brezel. Divodet e voe ar batailhon d'an 30 a viz Eost 1920.

### 1920-1938

E 1936, ar Calgary Regiment a oa unan eus ar c'hwec'h rejimant troadegiezh aotreet da dreiñ en un unvez hobregonet. Kemmet e voe e anv neuze evit dont da vezañ ar Calgary Regiment (Tank).
# The Lady is a Tramp

The Lady Is a Tramp zo ur ganaouenn saoznek eus ar gomedienn war gan Babes in Arms savet e 1937, gant Lorenz Hart (1895-1943) ha Richard Rodgers (1902-1979), hag a zo bet kanet gant Frank Sinatra hag Ella Fitzgerald.

## Enrolladenn Tony Bennett

Enrollet e voe ivez gant Tony Bennett e 2011 en e albom Duets II, ma kan gant Lady Gaga, en un doare jazz evel ma vez kanet bremañ peurliesañ. Adembannet e voe ivez en albom Cheek to Cheek: HSN Deluxe e 2014.

## Liammoù diavaez

* En allmusic
* The Lady Is a Tramp e jazzstandards.com
# The Lang's Fairy Books

The Lang's Fairy Books zo un dastumad 25 levr saoznek evit bugale gant Andrew Lang, embannet etre 1889 ha 1913. Kenlabourat a rae gant e bried Leonora Blanche Alleyne a embannas pevar eus al levrioù etre 1908 ha 1912.
Andrew Lang (1844–1912) a oa ur skrivagner skosat, barzh ha romantour. Embann a reas levrioù kentañ ar rummad ha sevel ar rakskridoù, e bried a rae an troidigezhioù, hag a reas an embann adal ar bloavezhioù 1890.
Kalzik eus ar c'hontadennoù a deu eus kontadennoù Grimm, met an darn vrasañ a deu eus broioù all.

## The Fairy Books
### Orin ha levezon

Levrioù brudetañ an dastumad eo an 12 Fairy Books, pep hini en ur golo a liv disheñvel. Kontadennoù al levrioù ne oant ket bet dastumet gant ar priedoù Lang diwar muzelloù konterien, met evel re Madame d'Aulnoy (1651–1705) e voent tennet eus levrioù a lies bro.
Levezon bras o doe al levrioù. Kalz eus ar c'hontadennoù eus ar broioù estren a voe lakaet e saozneg evit ar wech kentañ. Andrew an hini a zibabas kontadennoù ar pevar levr kentañ, met Nora eo an hini a reas al labour war-dro an ugent all goude. Ganti e voe graet al labour treiñ, gant skoazell troerien all.
Levezonet e oa Lang gant e anaoudegezh eus kontadennoù an harzoù etre Saoz ha Skos, ha broudet e oa gant an diouer a zastumadoù en e amzer. Ne anavezed neuze nemet dastumad Dinah Craik, The Fairy Book, embannet e 1869. Hervez Roger Lancelyn Green, e stourme Lang a-enep kelennourien ha skridvarnourien diouzh ar c'hiz a gave dezho e oa noazus ar c'hontadennoù kozh d'ar vugale dre ma oa krizded ha hunvre enno. Levrioù Lang eta a gemmas selloù ar remziadoù war ar seurt levrioù.

## Al levrioù

* The Blue Fairy Book (1889)
* The Red Fairy Book (1890)
* The Blue Poetry Book (1891)
* The Green Fairy Book (1892)
* The True Story Book (1893)
* The Yellow Fairy Book (1894)
* The Red True Story Book (1895)
* The Animal Story Book (1896)
* The Pink Fairy Book (1897)
* The Arabian Nights' Entertainments (1898)
* The Red Book of Animal Stories (1899)
* The Book of Romance (1902), ennañ naontek kontadenn
* The Crimson Fairy Book (1903)
* The Brown Fairy Book (1904)
* The Red Romance Book (1905)
* The Orange Fairy Book (1906)
* The Olive Fairy Book (1907)
* The Book of Princes and Princesses (1908)
* The Red Book of Heroes (1909)
* The Lilac Fairy Book(1910)
* The All Sorts of Stories Book (1911)
* The Book of Saints and Heroes (1912)
* The Strange Story Book (1913)
* The Strange Story Book (1913)

## Notennoù

* ↑ Day, Andrea (2017-09-19). "“Almost wholly the work of Mrs. Lang”: Nora Lang, Literary Labour, and the Fairy Books". DOI:10.1080/09699082.2017.1371938
* ↑ Roger Lancelyn Green, "Andrew Lang in Fairyland", in: Sheila Egoff, G. T. Stubbs, and L. F. Ashley, eds., Only Connect: Readings on Children's Literature, New York, Oxford University Press; second edition, 1980; p. 250.

## Liammoù diavaez

* Full Andrew Lang's Fairy Books collection at One More Library
* Andrew Lang collection
* The Folio Society "Rainbow Fairy Books"
# The Jungle Book (film, 1967)

The Jungle Book (Levr ar Janglenn) a zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985). Savet e voe diwar ar romant The Jungle Book, gant ar skrivagner saoz Rudyard Kipling (1865-1936), a voe embannet gant Macmillan Publishers Ltd e 1894.
Naontekvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Sword in the Stone (e miz Kerzu 1963) hag a-raok The Aristocats (e miz Kerzu 1970).

## Fichenn deknikel

* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Skoazellerien-sevener :
* Senario :
* Kevredadoù produiñ : Walt Disney Pictures ha Walt Disney Productions,
* Produour : Walt Disney,
* Sonerezh :
* Kevredad dasparzhañ : Buena Vista Film Distribution Company, Inc.,
* Frammer :
* Deiziad dont e-maez : 18 a viz Here 1967 e Los Angeles
* Pad : 79'.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) The Jungle Book war Internet Movie Database.
# The Kiss

The Kiss a zo
* anv saoznek meur a oberenn arzel, anavezet e brezhoneg evel Ar Pok
* anv meur a film saoznek
* anv un nebeud oberennoù lennegel

## Filmoù

* The Kiss (1896 film), savet diwar arvest diwezhañ an abadenn The Widow Jones
* The Kiss (1914 film), film divouezh gant Ulysses Davis
* The Kiss (1929 film), film divouezh gant Jacques Feyder, ha Greta Garbo o c'hoari ennañ
* The Kiss (1988 film), film spont gant Pen Densham
* The Kiss, 2001 film berr gant Joe hag Anthony Russo (filmaozer)
* The Kiss (2003 film), film gant Gorman Bechard
* The Kiss (2004 film) ( De kus e nederlandeg), film belgiat gant Hilde Van Mieghem

### Hag ivez

* The Serpent's Kiss
* Meridian: Kiss of the Beast, ur film spont e 1990,
* Kiss of Death , anv meur a oberenn
* The Kiss of the Vampire, ur film saoz

## Lennegezh

* The First Kiss of Love, ur varzhoneg gant Lord Byron e 1806.
* The Kiss of Death, romant
* Kiss Kiss, un dastumad danevelloù gant Roald Dahl, embannet e 1960.

## Pennad kar

* Ar Pok
# The Lady of Shalott (taolenn)

The Lady of Shalott zo un daolenn gant al livour saoz John William Waterhouse (1849-1917) e 1888, awenet gant The Lady of Shalott, ur varzhoneg saoznek gant Alfred Tennyson (1809-1892) e 1832. War ziskouez emañ en Tate Gallery, e Londrez.
The Lady of Shalott a weler o sellout ouzh ur groaz e-kichen teir c'hantol, arouezioù ar vuhez, hogen div anezho zo bet lazhet.
Diazezet eo an oberenn war vojenn Elaine of Astolat, e mojenn Arzhur, a zo e karantez dall ouzh Lancelot.

## Taolennoù all

Waterhouse en deus graet teir zaolenn en holl diwar-benn ar vojenn : e-kichen homañ, graet e 1888, e oa div all, e 1894 ha 1915.
| The Lady of Shalott Looking at LancelotJohn William Waterhouse (1894) Leeds City Art Gallery, Leeds | I am half-sick of shadows, said the Lady of ShalottJohn William Waterhouse (1916) Art Gallery of Ontario, Toronto |

## Gwelet ivez

* The Lady of Shalott
# Tatabánya

Tatabánya zo unan eus kêrioù bras Hungaria.

## Douaroniezh

* 91,42 km² eo gorread kêr. War-dro 65 845 a dud a oa chom eno e 2019 (720 annezad/km²).

## Kêrioù gevellet

* Aalen, Alamagn (1987)
* Christchurch, Rouantelezh-Unanet (1992)
* Izhevsk, Rusia (1992)
* Fairfield, Connecticut, Stadoù-Unanet (1993)
* Będzin, Polonia (2000)
* Odorheiu Secuiesc, Roumania (2000)
* Pyjterfolvo, Ukraina (2015)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (hu) (en)
# Tassilon III

Tassilon III (742 - 794), a oa dug Bavaria hag an diwezhañ eus lignez Agilolfing. Dimeziñ a reas da Liutberga, merc'h Dider Lombardia, roue al Lombarded.
Mab e oa da Hiltrud Bavaria, a oa merc'h bastardez Karl Martel, ha da Odilon Bavaria. Un den a renk uhel hag a bouez e oa eta. Abalamour da skoazell he ziegezh eo e c'hallas Hiltrud ren war an dugelezh da varv he fried, pa oa bihanik he mab, en 748.
En 757 e touas Tassilon bezañ feal da roue ar Franked en kuzul-meur Compiègne. Evel-se eo e teuas da vout gwaz dindan Pepin Grenn. Goude, koulskoude, e kasas ur politikerezh dizalc'h diouzh hini ar Franked.
Dimezet e oa da Liutberga, ur verc'h da roue al Lombarded, Dider, a oa mestr en hanternoz Italia, er c'huzh-heol da zugelezh Bavaria. Harp a roas d'ar manatioù katolik ha kas a reas menec'h da avielañ Slaved Karintia etre ar stêrioù Drave ha Save. Pa voe lakaet bec'h war ar Slovened gant an Avared e voent gwarezet gant Tassilon.
Koulskoude n'eas ket da reiñ dorn d'al Lombarded pa voe aloubet o rouantelezh ha diroueet e dad-kaer evit difenn kador Sant Pêr e Roma. A dra sur e vagas disfiz bras ouzh Karl diwar neuze. Met e-unan e oa: gronnet e voe Bavaria pa voe staget rouantelezh al Lombarded ha Frioul ouzh rouantelezh ar Franked.
# Tataviameg

Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù takek eo an tataviameg (tataviam) komzet gwechall e Mec'hiko.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù outoek-aztekek
# Tate Modern

An Tate Modern a zo ur mirdi arzoù a-vremañ e Londrez (Bro-Saoz), e karter Southwark. Digor eo abaoe ar bloaz 2000.
# Tassili

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tassili zo ur ger berberek hag un anv a vezroet da gompezennoù meneziek en Aljeria, er Sahara.
* tassili an Hoggar ;
* Tassili n'Ajjer.
Ur gompagnunezh kirri-nij zo anvet
# Tatarstan

Tatarstan, ent-ofisiel Republik Tatarstan (Татарстан Республикасы, Tatarstan Respublikası e tatareg; Респу́блика Татарста́н, Respublika Tatarstan, distaget e rusianeg), a zo unan eus Republikoù Kevread Rusia. Qazan eo ar gêr-benn. 4 000 084 a annezidi a oa hervez niveridigezh 2022.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tateg

Ur yezh iranek eus skourr ar yezhoù lakek-darvek eo an tateg komzet gant an Dated.
Ur yezh yuzevek ez eus anvet djouhourieg pe yuzev-tateg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek
# Tassili n'Ajjer

An Tassili n'Ajjer zo ur gompezenn veneziek e gevred Aljeria, ma vev Berbered touareg. Djanet eo kêr vras an tolead.

## Kevioù

Kevioù zo er c'herreg ha livadurioù enne, eus ar mare ma ne oa dezerzh ebet er vro.
# Tragelaphus

Tragelaphus :
| Un nyala ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Tragelaphus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tragelaphus a zo ur genad er c'herentiad Bovidae. Antilopenned a ya d'ober anezhañ. Bras eo an dimorfegezh revel gant spesadoù ar genad-mañ.

## Spesadoù

* an nyala (Tragelaphus angasii)
* nyala ar menezioù (Tragelaphus buxtoni)
* ar bongo (Tragelaphus eurycerus)
* ar c'houdou bras (Tragelaphus strepsiceros)
* ar c'houdou bihan (Tragelaphus imberbis)
* ar sitatunga (Tragelaphus spekeii)
* (Tragelaphus scriptus)
* (Tragelaphus sylvaticus)
Ur spesad all (Tragelaphus oryx) a vez kentoc'h rummataet dindan an anv Taurotragus oryx.
# Tragopan Blyth

Tragopan Blyth :
| Un tragopan Blyth. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Tragopan |
| Anv skiantel ||
| Tragopan blythii (Jerdon, 1870) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tragopan Blyth a zo ur spesad evned kar d'ar fazan, Tragopan blythii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an apotiker hag evnoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Boued

Bevañ a ra diwar vroñs, greun, frouezh ha hugennoù dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Tragopan blythii blythii, e menezioù Himalaya eus biz India da vervent Sina ha Myanmar-tost,
* Tragopan blythii molesworthi, e reter Bhoutan.

## Liammoù diavaez

* (en) Tragopan blythi war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Tragopan blythii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Tragopan blythii war al lec'hienn Avibase.
# Trafalgar Square

Trafalgar Square (/ˌtrəˈfælɡər/) zo ul leurgêr e karter Westminster, e Kreiz Londrez. Savet e oa bet tro-dro d'al lec'h anvet Charing Cross. An anv "Trafalgar" zo bet roet evit enoriñ emgann Trafalgar, un trec'h war-vor breizhveuriat war nerzhioù Napoleon kevredet gant Spagn hag a voe dalc'het d'an 21 a viz Here 1805 dres dirak arvor Kab Trafalgar, e Spagn.
Lec'h Trafalgar Square a oa bet ul lec'h pouezus abaoe an XII$^{vet}$ kantved, pa oa a-orin al lec'h evit kezeg ar roue hag e familh. Goude ma voe fiñvet ar marchosi gant ar roue George IV da Vuckingham Palace e oa bet kroget da ziorren en-dro ar marchosi kozh gant John Nash met sioul betek-re e voe an obererezhioù goude e varv, ar pezh a lakaas al leurgêr da vezañ digoret e 1844 nemetken. Kolonenn Nelson, a zo e-kreiz al leurgêr, zo ambrouget gant peder delwenn leon. Petra bennak ma 'z eus delwennoù ha delwennoù lid e-leizh war ar blasenn, ar Fourth plinth (ar pevar diaz) chomet goullo aboe 1840, a vez implijet evit oberennoù arz arnevez abaoe 1999.

## Ul lec'h kejañ
### Lid ar bloavezh nevez

Abaoe bloavezhioù bremañ, tud en em vod war Drafalgar Square evit lidañ ar bloavezh nevez asambles. N'eo ket ur gejadenn aozet met niverus e vez an dud o tont memestra. Pennoù bras Londrez, re ar surentez dreist-holl, a vez ankeniet pa welont an niver a dud o vont war-gresk a vloaz da vloaz : ur riskl zo da welet al leurgêr beuzet gant un niver re vras a dud. Abaoe ar bloavezh 2003 e vez un tan-arvest kreizennet war al London Eye ha glann su ar stêr Thames. Abaoe 2014 e vez aozet lidoù ar bloavezh nevez gant pennadurezhioù meur Londrez sikouret gant aozadur an drugarez UNICEF ; kroget e voe adal ar mare-se da reiñ tikedoù d'an arvesterien a-benn reoliañ gwelloc'h al lid.

### Lid an Nedeleg

Abaoe 1947 e vez aozet lid an Nedeleg e Trafalgar Square. Ur saprenn eus Norvegia a vez profet da Londrez gant kêr-benn ar vro, Oslo, ha kinniget evel Saprennn Nedeleg Londrez. Un doare eo da drugarekaat ar Rouantelezh-Unanet evit an harp da Norvegia e-pad an Eil Brezel-bed. E-pad ar brezel e vevas eno ar priñs Olav kement ha gouarnamant harluet ar vro.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Trafalgar Square war lec'hienn ofisiel Maer Londrez
* Trafalgar Square webcam adal Camvista.com
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tragopan

Tragopaned :
| Penn pared ar pemp spesad : 1 T. melanocephalus, 2 T. caboti, 3 T. temminckii, 4 T. blythii 5 T. satyra. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Tragopan Cuvier, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
An tragopaned eo an evned, kar d'ar fazaned, a ya d'ober ar genad Tragopan, krouet e 1829 gant ar skiantour gall Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier (1769-1832).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad a ya d'ober ar genad :
* an tragopan Blyth (Tragopan blythii)
** T. b. blythii ha molesworthi,
* an tragopan Cabot (Tragopan caboti)
** T. c. caboti ha guangxiensis,
* tragopan ar c'hornôg (Tragopan melanocephalus),
* an tragopan satir (Tragopan satyra),
* an tragopan Temminck (Tragopan temminckii).

## Annezva

O c'havout a reer en Azia ar Gevred, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Tragopan (lennet e-barzh d'an 8 a viz Ebrel 2022).
# Tragopan Cabot

Tragopan Cabot :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Tragopan |
| Anv skiantel ||
| Tragopan caboti (Gould, 1857) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tragopan Cabot (Tragopan caboti) a zo un evn eus kerentiad ar Phasianidae.

## Annez

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ:
* Tragopan caboti caboti, e koadegi izel eus gevred Sina,
* Tragopan caboti guangxiensis, e gevred Sina (biz Guangxi).

## Daveennoù

* ↑ Tragopan caboti war al lec'hienn Avibase.
# Trafalgar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Trafalgar zo un anv-lec'h spagnolek, deuet eus an arabeg, hag anv meur a dra.

## Orin

Dont a ra an anv eus an droienn arabek 'Tarf al-Gharb' (طرف الغرب) hag a dalv kement ha beg-douar ar c'hornôg.

## Douaroniezh

* Kab Trafalgar, e-kichen Cádiz‎, en Andalouzia, e Spagn.

### Lec'hioù all

* Menez Trafalgar, un tepuy e Western Australia.
* Trafalgar Square, e Londrez en enor d'an emgann.

## Istor

* Emgann Trafalgar, e kab Trafalgar.

## Arzoù

* Emgann Trafalgar (taolenn) zo un daolenn gant Joseph Mallord William Turner.

## Gouel

* An Trafalgar Day e Bro-Saoz, da lidañ trec'h Tranfalgar.
# Traezh (lec'hanvadurezh)
## Traezhegi

* An Traezh, e Benoded
* Traezh-Beleg, e Terrug
* Traezh Gwaremm, en Eskevien
* Traezh Hir, e Plougonvelen
* Traezh Malaouen, e Douarnenez
* Traezh Rous, e Kameled
* Traezh-Traou, e Perroz-Gireg
* Gwenndraezh, e Konk-Leon
* Penn Traezh, e Sant-Vig
* Porzh an Traezh, karter e Montroulez
* Toull-Traezh, en Enez-Rennod, e Tregastell
* Toull an Traezh, e Morgad

## Kumunioù

* Plouneour-Traezh
* Lokmikael-an-Traezh pe Lokmikael an Draezhenneg
* Tredraezh-Lokemo
# Tragopan Temminck

Tragopan Temminck :
| Tragopan temminckii. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Tragopan |
| Anv skiantel ||
| Tragopan temminckii (J.E.Gray, 1831) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tragopan Temminck a zo ur spesad evned, kar d'ar fazan, Tragopan temminckii an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Satyra Temminckii (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant al loenoniour breizhveuriat John Edward Gray (1800-1875).

## Boued

Bevañ a ra diwar c'heot, hugennoù ha plant peurvuiañ.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus menezioù biz India da greiz Sina, hanternoz Myanmar ha gwalarn Tonkin.

## Liammoù diavaez

* (en) Tragopan temminckii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Tragopan temminckii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Tragopan temminckii war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.