OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Norzhamerika

Norzhamerika pe Amerika an Norzh a zo ur c'hevandir, pe a-hend-all lodenn hanternoz kevandir Amerika, hervez an dud.
Emañ er Reter d'ar Meurvor Habask hag er c'hornôg d'ar Meurvor Atlantel, er su da Veurvor Arktika hag en hanternoz da Suamerika. E-keñver douaroniezh emañ Kreizamerika e-barzh Norzhamerika, met alies e vez lakaet a-gostez, koulz hag an Antilhez, dreist-holl pa vez kaoz eus sevenadur ha politikerezh.
Er c'hevandir-mañ e kaver teir stad, ec'hon-mat ha stank o foblañs :
* Kanada,
** d'ar vro-mañ ec'h aparchant inizi bras :
*** Kornôg, Enez Vancouver hag Inizi ar Rouanez Charlotte,
*** Reter, Enez ar Priñs Edward, Douar-Nevez, Enez ar C'hab Breton, hag Enez Ellesmere,
*** Norzh, Enez Baffin hag Enez Victoria;
* Stadoù-Unanet Amerika,
** dezho eo ivez Inizi an Aleouted hag Alaska
* Mec'hiko.
Hag ivez tri ziriad:
* Greunland, un enezenn ec'hon hag a zo emren (e dalc'h Danmark);
* Sant-Pêr-ha-Mikelon, un enezeg vihan e dalc'h Frañs;
* Bermuda, un enezeg e dalc'h ar Rouantelezh Unanet.

## Poblañs

| Bro | Poblañs (2010) | Gorread km$^2$ |
| Kanada | 37 589 262 | 9 984 670 |
| Stadoù-Unanet | 328 239 523 | 9 630 091 |
| Mec'hiko | 125 959 205 | 1 972 550 |
| Ishollad | 491 787 990 | 21 587 311 |
| Tiriadoù dindan dalc'h | Poblañs | Gorread km$^2$ |
| Bermuda (Rouantelezh-Unanet) | 71 176 | 54 |
| Greunland (Danmark) | 55 992 | 2 166 086 |
| Sant-Pêr-ha-Mikelon (Frañs) | 6 274 | 242 |
| En holl | 491 921 432 | 23 753 692 |

## Gwelet ivez

* Suamerika
* Amerika Latin
* Kreizamerika

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Hep Hawaii hag an Tiriadoù, hervez U.S. Census Bureau (01.07.2009)]
* ↑ 2014
Kevandirioù ha rannvedoù :
| Norzhamerika | Europa | Eurazia | Azia |
| Amerikaoù | Eurafrazia | Okeania | Aostralia |
| Suamerika | Afrika | Antarktika | Gourgevandirioù kozh : Gondwana • Laurazia • Pangea • Rodinia |
# Norzhjutland

Norzhjutland (Nordjylland e daneg) a zo unan eus ar 5 rannvro a zo e Danmark. Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2007, a-raok e veze rannet Danmark en amter. 7 910 km² eo gorread ar rannvro. En Aalborg emañ ar melestradur. D'ar 1añ a viz Genver 2008 e oa 578 839 annezad (73 annezad/km²).

## Roll kumunioù ar rannvro

Roll an 11 kumun a zo er rannvro, hag an niver a annezidi enno (1añ a viz Genver 2007) :
| Brønderslev 35 445 Frederikshavn 62 877 Hjørring 67 118 Jammerbugt 38 787 | Læsø 2 058 Mariagerfjord 42 288 Morsø 22 196 Rebild 28 633 | Thisted 45 580 Vesthimmerland 37 841 Ålborg 194 149 |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Norzhosetia-Alania

Republik Norzhosetia-Alania (oseteg: Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани, Respoublikæ Tsægat Iryston-Alani; rusianeg: Республика Северная Осетия — Алания, Respoublika Severnaya Osetiya — Alaniya) a zo unan eus republikoù Rusia, er C'haokaz. Vladikavkaz eo ar gêr-benn. Poblet e oa gant gant 712 980 a dud hervez niveradeg 2010. Oseted a ya d'ober ar muiañ-niver eus ar boblañs gant 65,1% eus an dud, hervez niveradeg 2010.

## Istor

* OE Osetia an Norzh

## Gwelet ivez

Osetia ar Su

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Porto Azzurro

Porto Azzurro zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 3679 a dud zo enni o chom.
# Porto Ceresio

Porto Ceresio zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia, war lez lenn Ceresio.
# Portland (Oregon)

Portland eo brasañ kêr vrasañ stad Oregon e Stadoù Unanet Amerika. Emañ e kember ar stêrioù Willamette ha Columbia. E 2016 e oa 689 863 a dud o chom enni hag en tolpad-kêrioù e oa 2 389 228 a dud.

## Skeudennoù

* Willamette River o treuziñ kreiz kêr, Mount Tabor (kreiz) er reter anezhi. Mount St. Helens (kleiz) ha Mount Hood (kreiz dehoù) a weler eus meur a lec'h e Portland.
* Portland Union Station
* Pioneer Courthouse Square
* Pittock Back
* USACE Fremont Bridge

## Kêrioù gevellet gant Portland

| Ashkelon (Israel) Kaohsiung (Taiwan) Ulsan (Sukorea) Mutare (Zimbabwe) Guadalajara (Mec'hiko) | Khabarovsk (Rusia) Sapporo (Japan) Suzhou (Sina) Bologna (Italia) |
Liammoù mignoniezh he deus ivez gant :
* Tallinn, Estonia.

## Tud

* Ursula K. Le Guin a varvas e Portland.
* Matt Groening
* Pink Martini

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn ofisiel Portland
# Porto-Novo

    Gant ar ger Porto Novo e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Porto Novo (disheñvelout).
Porto-Novo (223 552 a annezidi e 2002) eo kêr-benn bolitikel Benin. Emañ Porto-Novo war aod Pleg-mor Ginea. An eil kêr vrasañ e Benin eo war-lerc'h Cotonou. Emañ kêr e-kreiz ur vro ma c'hounezer eoul palmez, koton ha kapok dreist-holl. Er bloavezhioù 1990 e oa bet kavet tireoul er mor, dirak Porto-Novo, hag abaoe eo deuet ivez da vezañ ur porzh da ezporzhiañ tireoul.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Porto Alegre (disheñvelout)

Porto Alegre a zo anv-lec'h meur a gêr er broioù portugalek.

## Brazil

* Porto Alegre, kêr-benn stad Rio Grande do Sul
* Porto Alegre do Norte ur gumun e stad Mato Grosso
* Porto Alegre do Piauí, ur gumun e stad Piauí
* Porto Alegre do Tocantins, ur gumun e stad Tocantins

## São Tomé ha Príncipe

* Porto Alegre, unan eus kêrioù pennañ Enez São Tomé.
# Porto Alegre do Tocantins

Porto Alegre do Tocantins zo ur município braziliat e stad Tocantins.
E 2004 e oa 2 522 habitantes. Ha 48282,1 km² e oa ar gorread anezhañ.
# Porto

    Evit implijoù all, gwelet Porto (disheñvelout).
Porto (distaget LFE: [ˈpoɾtu] e portugaleg) zo ur porzh bras e gwalarn Portugal, er rannvro Norte. Eil brasañ kêr ar vro eo, war-lerc'h Lisbon. 1,3 milion a dud a oa o chom en tolead kêr e 2011.
War lez dehou aber ar stêr Douro emañ, war aod ar Meurvor Atlantel.

## Mont di

Mont di a c'haller eus Breizh, dre garr-nij, adal Naoned pe An Oriant.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (pt) Lec'hienn an ti-kêr
# Porto Alegre

    Evit implijoù all, gwelet Porto Alegre (disheñvelout).
Porto Alegre a zo unan eus brasañ kêrioù Brazil, kêr-benn ar stad Rio Grande do Sul.

## Tud dibar

* Giovanni Vescovi, mestrc'hoarier echedoù.
# Portmeirion

Portmeirion zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, e-kichen Penrhyndeudraeth, hag a zo bet savet etre 1925 ha 1976 gant a savour saoz Sir Cloud William-Ellis.
Un hollad savadurioù ha palezioù eo. C’hoant en doa Cloud William-Ellis da diskouez penaos e c’hell un takad bezañ kaer-meurbet dre natur. Kalz liorzhoù bras, letioù ha ostalerioù zo. Brudet eo Portmeirion dre ma'z eo eno e voe filmet ar stirad The Prisoner evit ar skinwel saoznek.

## Istor

Savet eo bet, a lavarer, diwar skouer kêriadenn Portofino en Italia, gant Clough Williams-Ellis, etre 1925 ha 1975, goude ma veze dinac'het kement-se gantañ pa lavare klask adkrouiñ un endro kreizdouarel ha netra ken. Koulskoude en deus anzavet bezañ karet ar gêriadenn italian : How should I not have fallen for Portofino? Indeed its image remained with me as an almost perfect example of the man-made adornment and use of an exquisite site..., zisklêrias.
C’hoant en doa Cloud William-Ellis da sevel ur gêriadenn gant tier-kolo romantel (cottages e saozneg). Chomet eo bet e-pad 20 vloaz gant ar mennozh-se, hag un deiz bennak en deus kavet ur gêriadenn anvet Aber Iâ a oa da brenañ, e-kichen e di. Ar gêriadenn-se a oa tost pe dost al lec’h en doa c’hoant evit sevel e gêriadenn. Prenañ Aber Iâ a reas neuze, en eskemm ouzh 5 000 £. Ne blije ket dezhañ an anv "Aber lâ", setu ez ijinas un anv all, Portmeirion : « port » peogwir emañ war an aod, ha « meirion » peogwir ez eo « Merioneth » anv al lec'h. Daou brantad a voe e savidigezh Portmeirion : eus 1925 betek 1939 hag eus 1954 betek 1976. Unan eus al lec’hioù ar muiañ gweladennet eo e Kembre, gant war-dro 225 000 a douristed bep bloaz. Kalz a savadurioù trell-lagad a zo eno, pa'z eo bihanoc'h o ment eget ar savadurioù boas : evel ur ramz o vale dre gêr en em santer eno.

## Notennoù

* ↑ (en) HEADLEY, Gwyn & MEULENKAMP, Wim : Follies: a National Trust Guide, Cape, 1986, p. 156 (ISBN 978-0-2240-2105-0)

## Pennad kar

* Plas Brondanw

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Skeudennoù
* www.geograph.co.uk Portmeirion hag an trowardroioù
* Lec'hienn ofisiel
* Virtual Portmeirion
* Istor
* 360 degree interactive images
* The Unmutual Prisoner and Portmeirion
* Quicktime VR of the town of Portmeirion
# Pitta anerythra

Pitta anerythra :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Genad : | Pitta (genad) |
| Anv skiantel ||
| Pitta anerythra Rothschild, 1901 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pitta anerythra a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Pittidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Pitta anerythra anerythra, en enezenn Santa Isabel (Inizi Salomon),
* Pitta anerythra nigrifrons, en enezenn Choiseul (Inizi Salomon),
* Pitta anerythra pallida, en enezenn Bougainville (Inizi Salomon).

## Liammoù diavaez

* Pitta anerythra war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Pitta anerythra war al lec'hienn Avibase.
# Pitta angolensis

Pitta angolensis :
| Pitta angolensis, tresadenn gant Des Murs (1849). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Genad : | Pitta (genad) |
| Anv skiantel ||
| Pitta angolensis Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pitta angolensis a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Pittidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Pitta angolensis angolensis, en un takad hag a ya eus mervent Kameroun da c'hGabon, gwalarn Angola ha kornôg Republik Demokratel Kongo,
* Pitta angolensis longipennis, en un takad hag a ya eus gevred Republik Demokratel Kongo da reter Suafrika,
* Pitta angolensis pulih, en un takad hag a ya eus Sierra Leone ha gevred Ginea da c'hornôg Kameroun.

## Liammoù diavaez

* Pitta angolensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Pitta angolensis war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pitta brachyura

Pitta brachyura :
| Pitta brachyura. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Genad : | Pitta (genad) |
| Anv skiantel ||
| Pitta brachyura (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pitta Indez pe berrlost Bengal, Pitta brachyura eus e anv skiantel, a zo ur golvaneg bihan, flamm e livioù.

## Boued

Bevañ a ra diwar divellkeineged, amprevaned dreist-holl.

## A bep seurt

Al labous-se eo, hervez Per Bourdellez, "Labous Sant Erwan", unan eus "kaerañ evned a zo er bed".

## Annez

Kavez e vez al labous en iskevandir Indez a-bezh.

## Liammoù diavaez

* Pitta brachyura war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Imbourc'h niv. 130, p. 383-384.
* ↑ Pitta brachyura war al lec'hienn Avibase.
# Pitta

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pitta a c'hall bezañ meur a dra :
* Pitta (genad), ur genad evned
* Pitta pe pita, ur seurt bara
* Pitta (enezenn), un enezenn eus Gres, e Mor Egea
Un anv den eo ivez :
* Eduardo Pitta, skrivagner eus Portugal
* Celso Pitta, politikour eus Brazil
# Pitta (genad)

Pitta :
| Pitta reichenowi a-gleiz ha Pitta angolensis a-zehou. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pittidae |
| Anv skiantel ||
| Pitta Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pitta a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Dont a ra eus disheñvelidigezh ar genad kozh Pitta, bet rannet e 2006 etre tri genad : Erythropitta, Hydrornis ha Pitta.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwezek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Pitta anerythra
** P. a. anerythra, nigrifrons ha pallida,
* Pitta angolensis
** P. a. angolensis, longipennis ha pulih,
* Pitta brachyura,
* Pitta concinna,
* Pitta elegans
** P. e. elegans, maria ha virginalis,
* Pitta iris
** P. i. iris ha johnstoneiana,
* Pitta maxima
** P. m. maxima ha morotaiensis,
* Pitta megarhyncha,
* Pitta moluccensis,
* Pitta nympha,
* Pitta reichenowi,
* Pitta sordida
** P. s. abbotti, bangkana, cucullata, forsteni, goodfellowi, mefoorana, mulleri, novaeguineae, palawanensis, rosenbergii, sanghirana ha sordida,
* Pitta steerii
** P. s. coelestis ha steerii,
* Pitta superba,
* Pitta versicolor
** P. v. intermedia, simillima ha versicolor,
* Pitta vigorsii.

## Annez

Bevañ a ra an tri isspesad ha tregont (33) en un takad hag a ya eus Afrika, dre Azia ar Gevred, ar Reter hag Ar Su, da c'hGinea Nevez, inizi Salomon hag Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), embannet en niverenn 291 eus hor YEZH (Gwengolo 2017), e kinnigas Divi gKervella e vije graet Pita (g., ls. Pitaed) eus ar genad, evel « [...], en holl yezhoù skouer, war-bouez ar galleg a ra gant Brève. ».
* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : Pita | m. | Pitaed | Brève | Pitta (proposé).
* ↑ (en) Nuclear DNA from old collections of avian study skins reveals the evolutionary history of the Old World suboscines (Aves, Passeriformes), Martin Irestedt, Jan I. Ohlson, Dario Zuccon, Mari Källersjö & Per G. P. Ericson, Zoologica Scripta, miz Du 2006, 35(6), 567-580.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pittidae/Pitta (lennet e-barzh d'an 23 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Santez Odilia

Er seizhvet kantved, Santez Odilia. Ganet dall e voe pareet dre vurzhud da zeiz he badeziant d'he femzek vloaz. Diwezhatoc'h e teuas da vezan abadez manati beneadad Hohenbourg, hiziv Odilienberg, a oa bet diazezet gant he zad, a oa Dug Bro-Elzas. Patronez Bro-Elzas eo hi.
# Santez Riwanon

Riwanon a zo ur santez vrezhon. C'hoar e oa da Sant Riware ha Sant Urfol, ha mamm da Sant Herve.

## Levrlennadur

* Gouel ar sent a-hed ar bloaz, bevañ gant ar sent, Tepot Gwilhmod, Imbourc'h, 1994
# Santez Tais

Tais a oa ur gourtizanez egiptat, eus kêr Aleksandria, deuet da vout kristen, aet da benedourez d'an dezerzh, er IVvet kantved goude JK. Lakaet eo bet da santez.
Ur buhezskrid anezhi zo bet skrivet gant Marbod, a oa eskob Roazhon en XIIvet kantved.

## Lennegezh

* Thaïs (1890) zo ur romant gant ar skrivagner gallek Anatole France, savet diwar istor Santez Tais

## C'hoarigan

* Thaïs (1894) zo ur c'hoarigan gant Jules Massenet, diwar romant Anatole France.
# Santez Trifina (pezh-c'hoari)

Santez Trifina zo ur pezh-c'hoari istorel, gant Abad Joanno, e 1925.

## Ar pezh

Hervez a lenner er bajenn 3 e c'hoarvez an darvoudoù er bloavezhioù 546-548. Trifina zo merc'h da Werog, kont Gwened, ha d'e bried Yoland. Konomor zo kont Poher.
# Santez Trifina hag ar Roue Arzur

Santez Trifina hag ar Roue Arzur zo ul levr brezhonek, e gwerzennoù, skrivet gant Charlez Gwennou, e 1899, ha lakaet e galleg plaen, gant Taldir Jaffrennou.

## Pennadoù kar, a bell pe a dost

* Sainte Tryphine et le Roi Arthur

## Liamm

* Sellet er Wikimammenn : Embannadur 1899 gant Charlez Gwennou.
# Santhià

Santhià (Santià pe Sant'Àgata e piemonteg) zo ur gêr vihan hag ur ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte, un 50 km er biz da gêr Torino, hag un 20 km er gwalarn da Vercelli. 9.130 a dud zo enni.
En-dro da Santhià emañ ar c'humunioù-mañ: Alice Castello, Carisio, Casanova Elvo, Cavaglià, Crova, Formigliana, San Germano Vercellese, ha Tronzano Vercellese.

## Malarjez

Brudet eo malarjez Santhià, anavezet evel Carnevale Storico di Santhià, hini koshañ Piemonte abaoe ar XIV$^{vet}$ kantved: anavezet eo abaoe 1328.

## Istor

Medalennet eo bet Santhià abalamour d'ar perzh kemeret er stourm e-pad an eil brezel-bed.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr Santhià
* Lec'hienn ofisiel Karnaval istorel Santhià
* Forom ofisiel kêr Santhià
# Santi

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Santi zo:
* Santi-, ur rakger
* Santi, berranv spagnolek evit Santiago
* un anv-tiegezh italianek
** Giorgio Santi
** Giovanni Santi, livour er XV$^{vet}$ kantved
* anv Santi di Tito, livour er XVI$^{vet}$ kantved
* ur gêriadenn, e Burkina Faso.
# Santi Cosma e Damiano (Italia)

Santi Cosma e Damiano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
# Santez Marc'harid (Zurbarán)

Santez Marc'harid, pe Santez Varc'harid (e brezhoneg) , pe Santa Margarita (e spagnoleg) a zo un eoullivadur gant al livour spagnol Francisco de Zurbarán en 1631, hag a zo war ziskouez en National Gallery e Londrez, prenet en 1903, ma'z eo anvet Saint Margaret of Antioch.

## Taolenn all

An daolenn Santa Apolonia (Zurbarán) a denn un tamm da homañ.

## Pennadoù kar

* Roll livadurioù Zurbarán
* Santez Marc'harid
* Marc'harid
* Margarita
# Santez Nolwenn

Santez Noal a vefe bet ur werc'hez verzherez vreizhat er VI$^{vet}$ kantved a vefe bet dibennet nepell diouzh Begnen diwar urzh un tirant anvet Nezan pe Nizon. Maeron iliz Noal-Pondivi eo ; ur chapel zo gouestlet dezhi e Begnen, hag unan all e Kistreberzh. D'ar 6 a viz Gouere e vez lidet gant ar gristenien gatolik.
Disoc'h un drouvesk eo bezoud santez Nolwenn pe santez Gwennoal war a hañval. Noal-Guen e oa anv ar barrez e 1373-1387, kent bout Santez-Noal e 1478 ha Noal-Pondivi hiziv. Eno emañ chapel Santez-Noal e kêriadenn Noal-Guen, a zo bet anvet Guen-Noual ivez. Roud zo eus ar barrez-se er pezh-c'hoari kerneveurek Beunans Meriasek ("Buhez sant Meriadog"). Meneg zo eus ur barrez anvet plu voala er gwerzennoù 2078 ha 2203 :
| 2076 | han tresse mys gwyn gala dugol muhal yv henna in plu voala neffrea an keth feriovma a veth | hag an trede miz Gwengolo gouel Mikael eo hennezh e parrez Noala bepred e vo ar gouelioù-mañ |
| 2200 | han tresse mys gwyngala dugol myhall byth henna in plu wyn voala sensys ha meryasek benytha inna purguir campollys | hag an trede miz Gwengolo gouel Mikael a vo e parrez Wenn Noala santel ha Meriasek bepred enno peurwir a vo meneget |
W. Stokes a veneg un evezhiadenn digant Théodore Hersart de La Villemarqué ma tispleg ez eo Plu Noala ar Plebs Nuial a zo e Diellaoueg Redon (bloaz 1082) hag e Noal abati Verrepoz (1204) ; Noual a lenner en ur skrid eus 1274, hag an holl anvioù a gaver a zo evit Noal-Pondivi. Ar bomm kerneveurek plu Wyn Noala zo "parrez Gwenn Noal", ha Gwennoal eo anv brezhonek Noal-Pondivi hiziv.
Hervez Gw. ar Menn bepred, gwirheñvel eo e vefe bet ur sant pe ur santez anvet « Gwenn Noal » pe « Noal Gwenn », alese ar stummoù Gwennoal ha Noaluen, Nolwenn.
Met ur santez gembreat e c'hellfe Nolwenn bezañ, rak damheñvel eo mojenn he buhez ouzh hini Gwenvred, ur werc'hez ha merzherez bet ganet dindan ren Cadfan ap Iago, roue Gwynedd er VII$^{vet}$ kantved, hag a voe dibennet gant ur priñs Karadog. Candida ("Gwenn") e voe lesanv Gwenvred abalamour da c'hlanded he buhez. Marteze ez eo bet droukvesket Gwynedd ha Gwened gant ar gloaerien.

## Levrlennadur

* Gouel ar sent a-hed ar bloaz, bevañ gant ar sent, Tepot Gwilhmod, Imbourc'h, 1994

## Notennoù

* ↑ Gwennole ar Menn, Grand choix de prénoms bretons, Coop Breizh, 1990, pp. 59-60 (ISBN 978-2-909924-01-4)
* ↑ (kw) (en) Beunans Meriasek – The Life of Saint Meriasek, Bishop and Confessor – A Cornish drama – Edited, with translation and notes, by Whitley Stokes, London : Trübner & Co., 1872.
* ↑ (kw) (en) (fr) Beunans Meriasek Gwerzenn 2078 & notenn
* ↑ (kw) (en) (fr) Beunans Meriasek Gwerzenn 2203 & notenn
* ↑ (kw) (en) (fr) Beunans Meriasek p. 19.
* ↑ Gw. ar Menn, p. 59.
# Piezorina cinerea

Piezorina cinerea :
| Piezorina cinerea, tresadenn gant Prêtre (1843). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Piezorina |
| Anv skiantel ||
| Piezorina Lafresnaye, 1843 ||
| Anv skiantel ||
| Piezorina cinerea Lafresnaye, 1843 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Piezorina cinerea a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae. Ar spesad nemetañ er genad Piezorina an hini eo.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Perou (Suamerika).

## Liammoù diavaez

* (en) Piezorhina cinerea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Piezorina cinerea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Piezorina cinerea.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pifon

Ur pifon$^,$ pe fichell$^,$, pe keniler zo ur benveg metal d'ober war-dro an tan en oaled. Ur seurt krog e vez alies da gregiñ er skilhoù d'o zreiñ pa vez ezhomm.
Pifonañ ha fichellañ a vez laret eus implij ar benveg.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ E Geriadur Hemon-Huon. N'eo ket meneget ar ger e Geriadur an Here.
* 1 2 Reun ar Glev, Dictionnaire classique français-breton, Al Liamm, Levrenn X, pajenn 3740b.
* ↑ E Geriadur Hemon-Huon. E Geriadur an Here e kaver ar ger fichell, hogen ne vez implijet er ster-se nemet en droienn fichell-forn.
* ↑ E Grand dictionnaire français-breton gant Frañsez Vallée (1931, pajenn 741a) gant ar meneg V (Vannes) hag e Geriadur Ménard.
# Pig-Norzhamerika

Pig-Norzhamerika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Corvidae |
| Genad : | Pica (genad) |
| Anv skiantel ||
| Pica hudsonia Sabine, 1823 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar big-Norzhamerika (Pica hudsonia), pe pig beg du, a zo un evn hag a vev e Norzhamerika. Da welet eo tost he neuz diavaez ouzh hini ar big-Eurazia. Hervez skiantourien 'zo ne vefe nemet un isspesad anezhi.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pieve di Teco

Pieve di Teco zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
# Pig

Pig klakenn :
| ur big Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Corvidae |
| Genad : | Pica (genad) |
| Anv skiantel ||
| Pica pica Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar big, pe ar big-klakenn pa venner he dishañvalout diouzh ar spesadoù piged all, Pica pica hervez hec'h anv skiantel, a zo boutin a-walc'h en Europa a-bezh, hag ivez en Azia, kornôg Afrika ha Norzhamerika (an isspesad-mañ a vefe disheñvel hervez skiantourien 'zo, gwelet Pig-Norzhamerika). Ar spesad-mañ a zo arsezat ha bevañ a ra a-strolladoù bihan e-pad ar goañv. Plijout a ra dezhi koadoù bihan, ha liorzhoù e-kichen ar c'hêrioù.

## Yezh

Piged eo liester "pig". A-wechoù e klever ivez distaget "pik" ha "piked". Gwelloc'h eo avat ober ar c'hemm etre pik ha pig, ha neuze etre pikoù ha piged.

## Lavaroù

* Pig pe vran a gan.
* Gragailhat evel ur big, evel piged.

## Sell ivez

* Rummad al laboused renket hervez o anv boutin
* Rummad al laboused renket hervez o anv skiantel
a vo kavet e Wikimedia Commons.