OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tu-enepc'houzañv

Er yezhoniezh e vez implijet an termen tu -enepc'houzañv (saoz.: "antipassive voice") evit komz eus un tu yezhadurel a dalvez da diverkañ renadenn ur verb tranzitivel.
Digresket e vez neuze fiz ur verb tranzitivel (-1) dres evel ma c'hell ober an tu-gouzañv pa vez diverket ar graer/adstagadenn yezhadurel diret.
Kalz raloc'h eo an tu-enepc'houzanv evit an tu-gouzañv, avat, implijet dreist-holl gant yezhoù hengounel Aostralia hag Amerika, met ivez gant un nebeud yezhoù all.
Implijet e vez an tu-enepc'houzañv er yezhoù ergativel-absolutivel hag en degouezh-mañ ar fd ma vez diverket ur renadenn a laka troad ar rener da gemmañ eus an troad ergativel o tont da vezañ absolutikel.
Kavet e vez ivez en un nebeud yezhoù nominativel-akuzativel ma vez displeget ar verb koulz evit ar rener hag evit ar renadenn (yezhoù liesgourel), ha neuze e vez savet an tu-enepc'houzañv peurliesañ dre diverkañ ar c'henger a dalvez da verkañ ar renadenn, evel da skouer e masaieg ha komantcheg.
Implijet e vez an tu-enepc'houzañv ivez gant un nebeudig yezhoù eeun-kontrol.
Ral a wezh e vez implijet an tu-enepc'houzañv gant ar yezhoù aktivel-stativel ha gant ar yezhoù nominativel-akuzativel implijet gante un displegadurel verbal a glota gant ar rener nemetken (displegadure unblas).
Alies e talvez an tu-enepc'houzañv da degas titour o tennañ d'an arvez yezhadurel pe d'an doare (yezhoniezh) doare yezhadurel]], o lakaat ur frazenn da vezañ amstrizh, hag all.
Alies e talvez frammadur kevreadurezhel an tu-enepc'houzañv da lakaat arguzennoù resis da vezañ paoelloù kevreadurezhel un islavarenn stag pe ur frammadur heñvel all. E dyirbaleg, da skouer, e rank an arguzenn diverket bezañ en troad absolutivel pa stager an eil rannfrazenn ouzh eben.

## En euskareg

Implijet e vez an tu-enepc'houzañv gant an euskareg. Lakaet e vez ar graer/rener en troad absolutivel, met ne vez ket diverket ar renadenn absolutivel, ha neuze e vez merket koulz ar graer hag ar renadenn gant an hevelep troad, da skouer:
    Tu-gra:
    Gauza miragarriak ikusi ditut (nik)
    tra boemus-LIES.-ABS. gwelet-STRIZH kaout-BREMAÑ-LIES-me (Me-ERG.)
    "Gwelet em eus traoù boemus"
    Tu-enepc'houzañv:
    Gauza miragarriak ikusirik nago / ikusia naiz
    tra boemus-LIES.-ABS. gwelet-STRIZH-STAT. on / gwelet-STRIZH-AKT. on
    *"Gwelet e vezan traoù boemus"

## Liammoù diavaez

* ↑ Antipassive constructions
* ↑ Nichols, Johanna; Linguistic Diversity in Space and Time; pp. 154-158. ISBN 0226580571
* What is Antipassive Voice? at SIL
* Antipassive voice bibliography at Ethnologue
* "Asymmetries between Passivization and Antipassivization in the Tarramiutut Subdialect of Inuktitut" by Matthew Beach (MS-Word file)

## Gwelit ivez:

* Tu yezhadurel
# Tu-kenemober

Er yezhoniezh e vez implijet an termen tu-kenemober (saoz.: "reciprocal voice") evit komz eus un tu yezhadurel implijet gant yezhoù 'zo, en o zouez ar yezhoù bantouek hag ar yezhoù turkek, evit merkañ ar c'henemobererezh, da skouer en ouzbekeg (anvet birgalik nisbati pe "tu boutin") gant an enger "-(i)sh":
* "sevmoq" ("karout") → "sevishmoq" ("en em garout (an eil egile/eben)")
* "ishlamoq" ("labourat") → "ishlashmoq" ("kenlabourat")

## Daveennoù:

Doniyorova, Saodat. 2001. Parlons ouzbek, Pariz: L'Harmattan (ISBN 2-7475-1589-3)

## Gwelit ivez:

* Tu yezhadurel
* Kenemobererezh
* Tu-kenober
# Tswaneg

Unan eus 11 yezh ofisiel Suafrika eo an tswaneg (tswaneg setswana). Ur yezh vantouek eo, komzet gant tro-dro da 4 milion a dud en holl. Yezh vroadel Botswana an hini eo ivez e lec'h ma ra an darn vrasañ eus ar boblañs ganti, daoust ha m'emañ an darn vrasañ eus ar gomzerion o chom e Suafrika. Kavet e vez tud a gomz tswaneg ivez e Zimbabwe ha Namibia.
A-raok ma voe lakaet fin d'an apartheid e talveze an tswaneg da yezh ofisiel bantoustan Bophuthatswana e Suafrika.
Liammet-strizh emañ ouzh sothoeg an norzh ha sothoeg ar Su.

## Gwelet ivez

* Yezhoù bantouek

#### Liammoù diavaez

* Ethnologue
* OpenOffice e tswaneg
# Ttun-ttun

An ttun-ttun pe pstalterium zo ur seurt taboulin dre gerdin eus Euskal Herria. Sonet e vez da-heul ar fleüt. En Gall e larer ivez tambourin de Béarn, anezhañ ha chicotén en Aragon.

## Notennoù

* ↑ Musical Instruments - Wood-n-Bone
# Tu-gouzañv

Er yezhoniezh e vez implijet an termen tu-gouzañv evit komz eus un tu yezhadurel enebet ouzh an tu-gra.

## An tu-gouzañv hag an tu-gra

Un treuzfurmadur eo an tu-gouzañv (pe frammadur a eil-renk) diazezet war an tu-gra (frammadur diazez)
En tu-gouzañv e teu gouzañver yezhadurel an ober pe ar stad ma ra dave outañ ar verb, rener yezhadurel ar frazenn.
Pa vez treuzfurmet ur frazenn en tu-gra en ur frazenn en tu-gouzañv e vez eilpennet perzh yezhadurel rener ha renadenn ar frazenn dizaez (tu-gra), o tont da vezañ ar renadenn eeun rener (graer yezhadurel) ar frazenn en tu-gouzañv keit ha ma teu da vezañ rener ar frazenn en tu-gra ur rannfrazenn (adstagennek) diret en tu gouzañv.
Da skouer:
    Tu-gra
       "Jakez a evas an dour"
       ("an dour" = gouzañver ha renadenn eeun ar frazenn war un dro)
    Tu-gouzañv
       "Evet e oa bet an dour (gant Jakez)"
       ("an dour" = gouzañver ar frazenn; "Jakez" = graer/adstagenn diret)

## Tu-gouzañv ambersonel

Gant yezhoù 'zo, en o zouez ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek all, e c'heller sevel frazennoù ambersonel tost o ster ouzh hini ur frazenn en tu-gouzañv met hep menegiñ graer yezhadurel an ober, da skouer:
    Displegadur ambersonel:
       "Evañ a reer dour" (gour mann)
    Tu-gouzanv:
       "Evet e vez an dour (gant Yann)" (graer yezhadurel = "Yann")

## Gwelit ivez:

* Tu-gra
* Tu yezhadurel
* Gouzañver yezhadurel
* Graer yezhadurel
* Rener
* Renadenn
* Gour mann
# ぽ (lizherenn)

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぽ, romanikaet po.
Kevatal eo d'al lizherenn ポ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 保.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ぼ (lizherenn)

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぼ, romanikaet bo.
Kevatal eo d'al lizherenn ボ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 保.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ध

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ध, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [dh].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਧ
* Skritur goudjaratek: ધ
* Skritur banglaek (bengali): ধ
* Skritur oriyek: ଧ
# न

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo न, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [n].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਨ
* Skritur goudjaratek: ન
* Skritur banglaek (bengali): ন
* Skritur oriyek: ନ
# ड

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ड, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ɖ] treuzskrivet peurliesañ ḍ.
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਡ
* Skritur goudjaratek: ડ
* Skritur banglaek (bengali): ড
* Skritur oriyek: ଡ
# थ

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo थ, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [th].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਥ
* Skritur goudjaratek: થ
* Skritur banglaek (bengali): থ
* Skritur oriyek: ଥ
# द

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo द, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [d].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਦ
* Skritur goudjaratek: દ
* Skritur banglaek (bengali): দ
* Skritur oriyek: ଦ
# त

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo त, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [t].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਤ
* Skritur goudjaratek: ત
* Skritur banglaek (bengali): ত
* Skritur oriyek: ତ
# फ

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo फ, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ph].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਫ
* Skritur goudjaratek: ફ
* Skritur banglaek (bengali): ফ
* Skritur oriyek: ଫ
# ढ

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ढ, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ɖh] treuzskrivet peurliesañ ḍh.
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਢ
* Skritur goudjaratek: ઢ
* Skritur banglaek (bengali): ঢ
* Skritur oriyek: ଢ
# ण

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ण, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ɳ] treuzskrivet peurliesañ ṇ.
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਣ
* Skritur goudjaratek: ણ
* Skritur banglaek (bengali): ণ
* Skritur oriyek: ଶ
# प

Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo प, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [p].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
* Skritur panjabek: ਪ
* Skritur goudjaratek: પ
* Skritur banglaek (bengali): প
* Skritur oriyek: ପ
# -13

741 Ab Urbe Condita = 13 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Tiberius Claudius Nero ha Publius Quinctilius Varus

### Reter-nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -18

736 Ab Urbe Condita = 18 kent J.-K

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Publius Cornelius Lentulus Marcellinus ha Gnaeus Cornelius Lentulus

### Reter-nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -190

564 Ab Urbe Condita = 190 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

* Archon ː Demetrios

#### Republik roman

* Koñsuled ː Lucius Cornelius Publius Scipio (Asiaticus) & Caius Laelius

### Afrika
#### Ejipt

* Faraon ː Ptolemaios V Epiphanos (-204 / -180)

### Reter nesañ
#### Israel

* Antiochus III ar Meur (-223 / -187)

## Daveoù

* 1 2 3 4 André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# -15

739 Ab Urbe Condita = -15 kent J.-K

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus), (16.01.-27 / 19.08.14)
* Koñsuled : Marcus Livius (filius Drusus Libo) & Lucius Calpurnius (filius Piso Frugi)

### Reter-nesañ
#### Judea

* Herodez Veur (-37 / -4)

### Azia
## Ganedigezhioù -15

* Phaedrus (bloavezh diasur)
# -16

738 Ab Urbe Condita = -16 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus), (16.01.-27 / 19.08.14)
* Koñsuled : Lucius Domitius Cneus (filius Ahenobarbus) & Publius Cornelius (filius Scipio). Suffectus : Lucius Tarius Rufus
* Faezhet eo an Adanated gant ar Romaned.
* Noricum zo staget ouzh an Impalaeriezh.
* gant an impalaer Augustus eo lakaet Augusta Treverorum da gêr-benn proviñsoù Germania.
* Bracara Augusta zo diazezet, e Portugal, gant an impalaer Aogust.
# -17

737 Ab Urbe Condita / 17 Kent J.-K

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Gaius Furnius ha Gaius Junius Silanus

### Reter-nesañ

* Judea : Herodez Veur
# -12

742 Ab Urbe Condita = 12 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus) (16.01.-27 / 19.08.14)
* Koñsuled : Marcus Valerius Messalla Appianus ha Publius Sulpicius Quirinius ; suffectus : C. Valgius (filius Rufus); Caius Caninius (filius Rebilus); Lucius Volusius (filius Saturninus)

### Reter-nasañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -19

735 Ab Urbe Condita = -19 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus), (16.01.-27 / 19.08.14)
* Koñsuled : Caius Sentius (filius Saturninus) & Quintus Lucretius (filius Vespillo). Suffectus : Marcus Vinicius

### Reter-nesañ
#### Judea

* Herodez Veur (-37 / -4)

### Azia
## Marvioù -19

* Virgilius, barzh latin.
# -11

743 Ab Urbe Condita = 11 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Quintus Aelius Tubero ha Paullus Fabius Maximus

### Reter-nesañ

* Judea : Herodez Veur
# -14

740 Ab Urbe Condita = 14 kent J.-K

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Marcus Licinius Crassus Dives ha Gnaeus Cornelius Lentulus Augur

### Reter-nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# Acrefair

Acrefair zo ur gêriadenn e distrig Wrecsam, e biz Kembre. E-barzh kumuniezh Cefn emañ, evel m'emañ ivez kêriadennoù Cefn Mawr pe Rhosymedre. Emañ Acrefair etre Wrecsam ha Llangollen, er gornaoueg da Rhiwabon hag en hanternoz da Gefn Mawr, tost da ribl an Dyfrdwy.
# Acrobatidae

Acrobatidae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Acrobatidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Acrobatidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged godellek.

## Genadoù

2 c'henad gant pep a spesad zo ennañ :
* Acrobates
** Acrobates pygmaeus
* Distoechurus
** Distoechurus pennatus
# Acryllium

Acryllium :
| Acryllium vulturinum, tresadenn (1902). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Anv skiantel ||
| Acryllium G.R.Gray, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Acryllium a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Dont a rafe e anv eus ar ger henc'hresianek ἄκρις a dalv kement ha pikern e brezhoneg.

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad klujiri-Spagn er genad-mañ — Acryllium vulturinum — hag a vez graet klujar-Spagn vultur anezhañ e brezhoneg.

## Annezva

Kavout a reer ar genad e takadoù 'zo eus Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Numididae/Acryllium (lennet e-barzh d'an 18 a viz Mezheven 2022).
# Acta est fabula

Acta est fabula zo ur frazenn latin hag a dalv kement ha c'hoariet eo ar pezh, hag a zo kar-tost da Echu eo an abadenn. lavaret e veze e Roma gozh goude ur pezh, da gemenn d'an dud e c'hallent mont kuit.
War ar varskaoñ, a-hervez, en dije lavaret an impalaer kentañ, Augustus, ar gerioù Acta est fabula, plaudite !, da lavarout eo C'hoariet eo ar pezh, strakit ho taouarn!
# Acrochordidae

Acrochordidae :
| Acrochordus granulatus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Isurzhad : | Serpentes |
| Kerentiad : | Acrochordidae |
| Genad : | Acrochordus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Acrochordidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar stlejviled, ennañ naered a vev eus kornôg India betek Filipinez hag Aostralia. Acrochordus eo ar genad nemetañ ennañ.

## Spesadoù

* Acrochordus arafurae
* Acrochordus granulatus
* Acrochordus javanicus
# Acri

Acri a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Acridotheres

Acridotheres :
| Acridotheres fuscus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Anv skiantel ||
| Acridotheres Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Acridotheres a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Acridotheres albocinctus,
* Acridotheres burmannicus
** A. b. burmannicus ha leucocephalus,
* Acridotheres cinereus,
* ar maina kupennek (Acridotheres cristatellus)
** A. c. brevipennis, cristatellus ha formosanus,
* Acridotheres fuscus
** A. f. fumidus, fuscus, mahrattensis ha torquatus,
* Acridotheres ginginianus,
* Acridotheres grandis,
* Acridotheres javanicus,
* Acridotheres melanopterus
** A. m. melanopterus, tertius ha tricolor,
* Acridotheres tristis
** A. t. melanosternus ha tristis.
Pevarzek (14) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sturnidae/Acridotheres (lennet e-barzh d'an 13 a viz Gouere 2017).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 14 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Maina kupennek | m. | Mainaed kupennek | Martin huppé | Acridotheres cristatellus (étudié)).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Acrocephalus gracilirostris

Acrocephalus gracilirostris :
| Acrocephalus gracilirostris, luc'hskeudennet e Suafrika. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acrocephalidae |
| Genad : | Acrocephalus |
| Anv skiantel ||
| Acrocephalus gracilirostris (Hartlaub, 1864) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Acrocephalus gracilirostris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Acrocephalidae.
Anvet e voe Calamoherpe gracilirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1864) gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged bihan all.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ e kreisteiz ha reter Afrika :
* Acrocephalus gracilirostris cunenensis, eus mervent Angola ha hanternoz Namibia da gornôg Zimbabwe,
* A. g. gracilirostris, e kreisteiz Namibia, Suafrika, mervent Zimbabwe ha kreisteiz Mozambik,
* A. g. jacksoni, e biz Republik Demokratel Kongo, kreisteiz Soudan, Ouganda ha kornôg Kenya,
* A. g. leptorhynchus, eus reter Etiopia da reter Suafrika,
* A. g. neglectus, (Alexander, 1908), e kornôg Tchad,
* A. g. parvus, eus mervent Etiopia da hanternoz Tanzania, Rwanda ha Burundi,
* A. g. tsanae, (Bannerman, 1937), e gwalarn Etiopia,
* A. g. winterbottomi, eus reter Angola da hanternoz Zambia ha mervent Tanzania.

## Liammoù diavaez

* (en) Acrocephalus gracilirostris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Acrocephalus gracilirostris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acrocephalus gracilirostris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# ABK

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Ar Bed Keltiek
* Aozadur Bedel ar C'henwerzh
* ABK, ur strollad sonerezh
* Un doare da renkañ Lizherenneg ar brezhoneg
* Abkhazeg hervez ISO 639
# ABP

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
ABP a c'hell talvezout :
* ABP, a zo un embregerezh a fontoù leve izelvroat
* ABP Induction Systems GmbH, ur gevredigezh alaman o sevel fornoù evit ar govell hag an teuzerezh
* Adblock Plus, un askouezh evit ar meziant Firefox
* Agence Bretagne Presse