OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yezhoù mimiek

Un is-skourr eus ar yezhoù mabanek eo ar yezhoù mimiek.
Setu rol ar yezhoù en is-skourr-mañ:
* Mimieg (Gaudefroy-Demombynes)
* Mimieg (Nachtigal)

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù minikaek-mourouiek

Un isskourr eus ar yezhoù witotoek rik eo ar yezhoù minikaek-mourouiek (saozneg: Minica-Murui), ennañ 2 yezh komzet e Su Amerika e Kolombia ha Perou:
* ar minikaeg
* ar mourouieg

## Gwelet ivez

* Yezhoù witotoek
* Yezhoù okainek-witotoek rik
# Yezhoù miwokek ar reter

Un isskourr eus ar yezhoù miwokek eo yezhoù miwokek ar reter, ennañ 5 yezh komzet e Norzhamerika er Stadoù-Unanet.
Renket e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-henn:
* Yezhoù miwokek ar sierra
* Miwokeg ar bae
* Miwokeg ar plaenennoù

## Gwelet ivez

* Yezhoù yokek-outiek
# Yezhoù monek-kmerek

Asambles gant ar yezhoù moundek ec'h eo ar yezhoù monek-kmerek (mon-khmer) unan eus daou skourr ar yezhoù aostrez-aziatek.
Isrannet e vez ar yezhoù monek-kmerek e 11 rumm disheñvel evel-hen:
* Vietnameg e Viêt Nam (66-73 milion)
* Kmereg (khmer) e Kambodia, su Viêt Nam ha mervent Tailand (15-22 milion)
* Orangasleg (orang asli) e Malaysia, isrannet d'e dro e tri isrumm: ar yezhoù djahaek (jahaic), ar yezhoù senoek hag ar yezhoù semelaek.
* Kmoueg (xmu pe khmu) e norzh Laos
* Katoueg e kreiz Laos
* Yezhoù banarek e Viêt Nam, Kambodia ha Laos
* Moneg e Myanmar (1 milion).
* Waeg war ar vevenn etre Sina ha Myanmar
* Yezhoù kasek (khasi) en India.
* Yezhoù nikobarek en Inizi Nikobar.
* Peareg war aodoù Kambodian
* Palaongeg (pe ta-ang) e norzh Tailand
# Yezhoù misegiek

Un isskourr eus ar yezhoù sepikek-ramouek eo ar yezhoù misegiek, ennañ teir yezh:
* Girieg
* Sepeneg
* Mikareweg

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù oteliek
# Yezhoù miwokek

Un is-skourr eus ar yezhoù outiek eo ar yezhoù miwokek (saozneg: Miwokan), ennañ 7 yezh komzet e Norzh Amerika er Stadoù-Unanet.
Renket e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù miwokek ar reter
* Yezhoù miwokek ar c'hornôg

## Gwelet ivez

* Yezhoù yokek-outiek
# Yezhoù miwokek ar c'hornôg

Un is-skourr eus ar yezhoù miwokek eo yezhoù miwokek ar c'hornôg, ennañ 2 yezh komzet e Norzh Amerika er Stadoù-Unanet:
* Miwokeg an arvor
* Miwokeg al lenn

## Gwelet ivez

* Yezhoù yokek-outiek
# Yezhoù miwokek ar sierra

Un is-skourr eus ar yezhoù miwokek ar reter eo yezhoù miwokek ar sierra, ennañ 3 yezh komzet e Norzh Amerika er Stadoù-Unanet:
* Miwokeg ar c'hreiz
* Miwokeg an norzh
* Miwokeg ar su

## Gwelet ivez

* Yezhoù yokek-outiek
* Yezhoù miwokek
# Yezhoù mikstekek

Ur skourr eus ar yezhoù otek-mangeek eo ar yezhoù mikstekek, ennañ teir yezh :
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
** Kwikatekeg
** Mikstekeg
* Trikeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
# Yezhoù mikstekek-kwikatekek

Un isskourr eus ar yezhoù otek-mangeek eo ar yezhoù mikstekek-kwikatekek, ennañ div yezh:
* Kwikatekeg
* Mikstekeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek
# Treron pembaensis

Treron pembaensis :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron pembaensis Pakenham, 1940 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron pembaensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad en enez Pemba (er-maez da viz Tanzania).

## Liammoù diavaez

* (en) Treron pembaensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Treron pembaensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Treron pembaensis war al lec'hienn Avibase.
# Treron sanctithomae

Treron sanctithomae :
| Treron sanctithomae, tresadenn gant Albert Eckhout. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron sanctithomae (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron sanctithomae a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba S. Thomae da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Annez

Brosezat eo al labous enez São Tomé.

## Liammoù diavaez

* Treron sanctithomae war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron sanctithomae war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Treron sanctithomae war al lec'hienn Avibase.
# Treron olax

Treron olax :
| Treron olax. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron olax (Temminck, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron olax a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Anvet e voe Columba olax (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e douaroù izel kreisteiz Thailand, Malezia hag enezennoù Sunda Brasañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Treron olax war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Treron olax war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Treron olax war al lec'hienn Avibase.
# Treron oxyurus

Treron oxyurus :
| Treron oxyurus o nijal. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron oxyurus (Temminck, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron oxyurus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba oxyura da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e koadegi menezioù Sumatera ha kornôg Jawa.

## Liammoù diavaez

* Treron oxyurus war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron oxyurus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Treron oxyurus war al lec'hienn Avibase.
# Treron pompadora

Treron pompadora :
| Treron pompadora. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron pompadora (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron pompadora a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Pompadora da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh ha greun.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e koadegi Sri Lanka, ma vez graet "bata goya" anezhañ e sinhaleg.

## Liammoù diavaez

* Treron pompadora war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron pompadora war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Treron pompadora war al lec'hienn Avibase.
# Treron psittaceus

Treron psittaceus :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron psittaceus (Temminck, 1808) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron psittaceus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Psittacea da gentañ-penn (e 1808) gant al loenoniour izelvroiat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez

Bevañ a ra ar spesad e douaroù izel enezennoù Sunda Bihanañ (Roti, Semau ha Timor).

## Liammoù diavaez

* Treron psittaceus war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron psittaceus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Treron psittaceus war al lec'hienn Avibase.
# Treron seimundi

Treron seimundi :
| Treron seimundi. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron seimundi (Robinson, 1910) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron seimundi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Anvet e voe Sphenocercus seimundi (kentanv) da gentañ-penn (e 1910) gant ar skiantour breizhveuriat Herbert Christopher Robinson (1874-1929) : dougen a ra anv ar plouzer krec'hin breizhveuriat Eibert Carl Henry Seimund (1878-1942).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia ar gevred :
* Treron seimundi modestus, e Laos ha Viêt Nam,
* T. s. seimundi, e kreisteiz-kreiz Malezia.

## Liammoù diavaez

* (en) Treron seimundi war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Treron seimundi war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Treron seimundi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Treron seimundi.
# Treron sieboldii

Treron sieboldii :
| Treron sieboldii luc'hskeudennet e Taiwan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron sieboldii (Temminck, 1835) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron sieboldii a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba sieboldii da gentañ-penn (e 1835) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) : dougen a ra anv an naturour bavariat Philipp Franz von Siebold (1796-1866).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Treron sieboldii fopingensis, T. s. murielae, T. s. sieboldii, T. s. sororius
e Japan, Laos, Rusia, Sina, Sukorea, Taiwan, Thailand ha Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* Treron sieboldii war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron sieboldii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Treron sieboldii war al lec'hienn Avibase.
# Treron phayrei

Treron phayrei :
| Treron phayrei (tresadenn). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron phayrei (Blyth, 1862) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron phayrei a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Osmotreron Phayrei da gentañ-penn (e 1862) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873) : dougen a ra anv an ofiser breizhveuriat Arthur Purves Phayre (1812-1885).
Sellet e veze outañ evel un isspesad da dTreron pompadora gwechall.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh ha greun.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Nepal ha biz India da vervent Sina, Myanmar, Thailand, Laos ha kreisteiz Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* Treron phayrei war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron phayrei war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Treron phayrei war al lec'hienn Avibase.
# Treron phoenicopterus

Treron phoenicopterus :
| Treron phoenicopterus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Treron |
| Anv skiantel ||
| Treron phoenicopterus (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Treron phoenicopterus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Dibabet e oa bet da evn stad gant Maharashtra, unan eus stadoù ha tiriadoù India.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Azia :
* Treron phoenicopterus chlorigaster, en India ar Su,
* Treron phoenicopterus phillipsi, e Sri Lanka,
* Treron phoenicopterus phoenicopterus, eus reter Pakistan ha hanternoz India da Assam ha Bangladesh,
* Treron phoenicopterus viridifrons, eus mervent-pellañ Sina (Yunnan) da vMyanmar ha gwalarn Thailand.

## Liammoù diavaez

* Treron phoenicopterus war al lec'hienn BirdLife International.
* Treron phoenicopterus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Yellow-footed green pigeon to remain Maharashtra state bird, war lec'hienn Governance Now, 28 a viz Gouere 2011.
* ↑ Treron phoenicopterus war al lec'hienn Avibase
# Tongaeg

Ur yezh aostronezek eus skourr ar yezhoù polinezek eo an tongaeg (faka-Tonga) komzet gant tro-dro da 100 000 den e Tonga e-lec'h m'eo ar yezh vroadel.
Tri live yezh a zo:
* Ar yezh evit komz ouzh ar roue
* Ar yezh evit komz ouzh ar hou'eiki
* Yezh ar bobl

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Kentelioù tongaeg
# Tonengo

Tonengo (Tonengh e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
# Tonenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Tonenn : kroc'hen ar moc'h.
* Tonenn (sonerezh) a zo un esaouenn etre notennoù 'zo (etre Do ha Re da skouer).
* Tonenn (mas) a zo un unanenn vas kevatal gant 1000 kg.
* Tonenn (yezhoniezh) a denn da uhelded ar vogalennoù e yezhoù 'zo.
# Tonenn distag

Er yezhoniezh e vez implijet an termen tonenn distag pe tonenn dieub (saoz.: floating tone) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur morfem ennañ un donenn hepmuiken distag diouzh elfennoù fonemek all, da lâret eo distag diouzh ur silabenn enni ur gensonenn ha/pe ur vogalenn.
Daoust ha ma n'haller ket distagañ un donenn distag hep he stagañ ouzh ur silabenn all, e talvez drezi hec'h-unan da gemmañ tonenn ar morfemoù all war he zro.
Kavet e vez tonennoù distag e bambareg da skouer. Er yezhoù afrikanek-mañ ez eus div donenn fonemek: un donenn "uhel" hag un donenn "izel". Pa degouezh gant un anv-kadarn e-unan penn e vez levezonet an donenn gentgant an donenn dieub hag a dalvez evit merkañ ar ger-mell strizh ha dont a ra un donenn uhel da vezañ un donenn war digresk, d.s. [bá] "stêr" kv. [bâ] "ar stêr". Pa degouezh etre div donenn uhel e vez lakaet da vont war diskennred an donenn a deu war he lerc'h, d.s.: "n'eo ket ur stêr" kv. (pe [bá $^↓$ tɛ́])"n'eo ket ar stêr".

## Gwelit ivez:

* Tonenn
* Sandhi tonennel
* Skeuliadur tonennel
* Diskennred
# Tong

Un tong, pe botez-stlak, pe (botez) flip-flap, zo ur sandalenn skañv ha marc'had-mat, gant ul lêrenn da zerc'hel an troad ha da zispartiañ ar biz-troad bras diouzh ar re all. Implijet e vez an tongoù, pe botoù-stlak, pa vez tomm an amzer, gant an dud n'o devez ket da gerzhout kalz, ha kentoc'h evit ar re a chom er gêr.
Peurvuiañ e vezont e plastik, met re e lêr zo ivez.

## An anv

* Dont a ra tong eus ar ger saoznek thong, lêrenn, met ne vez ket implijet tong e saozneg.
* Savet eo ar ger botez-stlak war batrom botoù-koad, awenet moarvat gant ar ger gallek claquette, unan eus an anvioù gallek roet d'ar votez-se.
* Evit ar ger flip-flap, a zo savet diwar verboù brezhonek a verk trouzioù, a denn kenañ d'ar ger saoznek flip-flops a vez graet eus ar boteier-se.
# Toneg

Un doneg (diwar ar ger latin tunica) zo ur pezh dilhad a wisk ar c'horf tost penn-da-benn, eus an divskoaz betek an daoulin. E gwirionez e vez berr pe verroc'h hervez ar vro, ar marevezh istorel, ha renk an dud zoken. Hag ar milginoù a vez berr pe hir.

## Istor

Dindan o harnezioù soudarded e veze un doneg c'hloan gant gwazed al lejion. Kaoze bras zo c'hoazh da c'houzout pe livet en ruz e oa tonegoù soudarded al lejionoù roman pe ne oant ket ; dislavar a gaver er skridoù diwar an afer-se. Marteze e oa ruz tonegoù an ofiserien, pa ne oa ket re ar soudarded dindane.
* Ul labourer roman en e doneg verr
* Toneg c'herman eus ar IVvet kantved

## Pennadoù kar

* Aodai
* Gandourah
# Tonezza del Cimone

Tonezza del Cimone a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Tonga

Tonga a zo ur stad eus Polinezia.

## Melestradur

Tonga a zo rannet e tri rannadur melestradurel Ha'apai, Tongatapu ha Vava'u. Pep hini anezho en deus e gêr-benn dezhañ e-unan. Nukuʻalofa, ar gêr-benn vroadel, eo kêr-benn Tongatapu ivez.

## Daveoù

* ↑ Tonga

## Liammoù

* (en) Lec'hienn ofisiel gouarnamant Tonga
* (en) Keleier war Tonga
* (en) Keleier war Tonga
* (en) Tongan Holiday
* (en) Porched internet diwar-benn Tonga
Melanezia : Fidji • Kaledonia-Nevez • Papoua Ginea-Nevez • Papoua ar C'hornaoueg • Inizi Salomon • Vanuatu
Mikronezia : Guam • Hawaii • Kiribati • Inizi Mariana an Norzh • Inizi Marshall • Atoll Midway • Stadoù Kevreet Mikronezia • Nauru • Palau • Wake
Azia: Arabia Saoudat° • Bahrein* • Bhoutan° • Brunei° • Emirelezhioù Arab Unanet^ • Japan • Jordania* • Kambodja^ • Koweit* • Malaysia^ • Nepal • Oman° • Qatar° • Thailand
Kenglad ar Broadoù (Commonwealth): Antigua ha Barbuda • Aostralia • Bahamas • Barbados • Belize • Grenada • Jamaika • Kanada • Papoua Ginea-Nevez • Rouantelezh Unanet • Saint Kitts ha Nevis • Santez-Lusia • Sant Visant hag ar Grenadinez • Inizi Salomon • Tonga • Tuvalu • Zeland-Nevez
Monarkiezhoù european all: Belgia • Danmark • an Izelvroioù • Liechtenstein* • Luksembourg • Monako* • Norge • Spagn • Sveden • Vatikan (Sez Santel)°^
# Terres-de-Druance

Terres-de-Druance :
| Stêr Druance e Terres-de-Druance. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Condé-sur-Noireau |
| Kod kumun | 14357 |
| Kod post | 14770 |
| Maer Amzer gefridi | Jean Turmel 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | Intercom de la Vire au Noireau |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 903 ann. (2020) |
| Stankter | 24 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 117 m — brasañ 290 m |
| Gorread | 37,19 km² |
| kemmañ |
Terres-de-Druance a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.

## Istor

Krouet eo bet ar gumun d'ar 1añ a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Lassy, Saint-Jean-le-Blanc ha Saint-Vigor-des-Mézerets.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Lassy.
* Iliz Saint-Jean-le-Blanc.
* Poull-kannañ Saint-Vigor-des-Mézerets.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 6 Genver 2017 | → bremañ | Jean Turmel | | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 12 Kerzu 2016
* ↑ (fr) « Marc Andreu Sabater élu maire de Vire-Normandie », Ouest-France, 12 Genver 2016.
# Terrug

Terrug :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Telgruc-sur-Mer |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Kraozon |
| Kod kumun | 29280 |
| Kod post | 29560 |
| Maer Amzer gefridi | Mathilde Paillot-Pouliquen 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon-Arvor ar Stêr-Aon |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 102 ann. (2020) |
| Stankter | 74 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 58″ Norzh 4° 21′ 19″ Kornôg / 48.2327, -4.3552 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 145 m |
| Gorread | 28,29 km² |
| Terrug ||
| kemmañ |
Terrug a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Kraozon, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
** trubuilhoù a voe er barrez d'an 13 a viz Gouere 1675;
** nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Terrug, Maurice Steffan, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz .

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Gloaguen, ha Louboutin, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 93 gwaz ag ar gumun,eleze 4,25% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 58 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 1 a viz Gwengolo 1944 e voe dieubet ar gumun gant ar rezistanted hag an tirlu SUAat.
* Dre fazi e voe bombezet ar gumun gant aerlu SUA d'an 3 a viz Gwengolo 1944. Lazhet e voe 60 soudard SUAat, 28 rezistant FFI ha 33 annezad eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn$^,$. Dioueliet e voe d’an 13 a viz Gwengolo 1920, ur mell friko a voe.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud ganet eno

* 1954 : Padrig an Habask, emsaver brezhonek.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Terrug war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajenn 113.
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie , La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg).
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44.
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Notre presqu’ïle,com
# Terriente

Terriente zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 206 (2023).
# Territornis

Territornis :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Territornis Mathews, 1924 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Territornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1924 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).

## Spesadoù

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Territornis albilineata,
* Territornis fordiana,
* Territornis reticulata.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Aostralia (albilineata ha fordiana) hag e Timor (Indonezia) (reticulata).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Territornis (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Meurzh 2022).
# Terrer (ki)

An terrered (terrier e galleg hag e saozneg) zo chas desavet da gentañ evit chaseal loened a vev e douarennoù. Pemp rummad bras zo anezho, enno meur a ouenn, ha peurvuiañ int chas kreñv ha dizaon hogen bihan pe krenn : eus 1 kg betek 32 kg hervez ar ouenn.