OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Banniel an Izelvroioù

Banniel an Izelvroioù :
| Kenfeurioù | 2:3 |
| Kod bannielouriezh | Banniel douar ha mor |
| Anv (pe lesanv) | |
| Degemeret e | abaoe 1572; 1937 (19/02/1937) evit an doare a-vremañ |
| Livioù | ██ ruz P186C ██ gwenn ██ glas P286C |
Banniel an Izelvroioù zo ennañ tri liv, ruz, gwenn ha glas, a-led. Heñvel eo ouzh banniel Luksembourg, war-bouez arliv ar glaz, hag ar c'henfeur.
Ar stadoù emren eus an Antilhez a zo e dalc'h Rouantelezh an Izelvroioù (Aruba, Curaçao, Sint Maarten) o deus pep a vanniel dezho o-unan.

## Istor

Er Grennamzer e oa bannieloù disheñvel gant pep proviñs. E dibenn ar XV$^{vet}$ kantved pa voe unanvet proviñsoù an Izelvroioù dindan un aotrou hepken e voe graet gant ur banniel boutin evit aroueziañ o unander : Kroaz Bourgogn a reer eus ar banniel-se, gant bodoù lore ruz kroaziet war ur foñs gwenn.
Dont a ra ar banniel zo bremañ eus ar « Prinsenvlag », « banniel ar priñs ». Gwilherm Oranje-Nassau, a oa e penn an emsavadeg a-enep ar Spagnoled, er XVI$^{vet}$ kantved, eo en doa graet gant ur banniel triliv orañjez, gwenn ha glas e livioù, a zeuas da vezañ re ar Proviñsoù-Unanet (Republik ar Seizh Izelvro-Unanet). Diwezhatoc'h e voe lakaet liv ruz e-lec'h al liv orañjez, evit ma vije gwelet splannoc'h moarvat.
Pa voe savet ar Republik Batav d'ar 14 a viz C'hwevrer 1796 e voe kemeret ar banniel triliv-se da arouez ivez, gant un dresadenn er c'horn uhelañ gant tudenn ar Frankiz hag al leon eus an Izelvroioù. Adkemeret e voe an triliv boas gant tiegezh Oranje, pa zeuas e penn ar vro adarre e 1814.
Ar banniel triliv ruz, gwenn ha glas, evel m'emañ bremañ, a oa bet degemeret da vat gant ar vro e 1937.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Banniel Suis

Banniel Suis eo banniel broadel hag ofisiel Kengevread Suis. Ur c'harrez ruz eo gant ur groaz c'hresian wenn en e greiz.

## Istor

Daoust ma n'eo bet degemeret nemet nevezik 'zo (1848) ha reolennet abaoe 1889 e kaver meneg eus ur groaz wenn war ur foñs ruz implijet gant armeoù Suis abaoe ar XIV$^{vet}$ kantved. Diazezet eo war ardamezioù kanton Schwyz, unan eus an tri c'hanton diazez eus ar c'hengevread. Banniel Savoia, ur vro nes, a zo kar dezhañ.
* Banniel Savoia

## Kenfeurioù

Karrez eo banniel Suis, koulz ha reoù ar c'hantonioù. En tu-hont da Suis n'eus nemet ur Stad er bed a-gement he deus ur banniel karrez : ar Vatikan.
Ar bannieloù en implij war al listri o devez dre vras ar c'henfeurioù boasoc'h 2:3.
* Banniel Suis evit al listri

## Livioù=

Pemp arliv ruz (da nebeutañ) zo bet da vanniel Suis ; er bloaz 2017 ez eo bet termenet ar ruz a-vremañ : MMMM ruz plaen (HTML : #ff0000 / #f00).

## Banniel ar Groaz Ruz

Banniel Suis eo orin hini ar ar Groaz Ruz : eilpennet e oa bet al livioù.

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Kroaz c'hresian : keit-ha-keit eo he brankoù, en em groaz en o c'hreiz.
# Banniel Sveden

Banniel Sveden a zo glas gant ur groaz norzhek velen, da lavaret eo gant al lodenn a-serzh tostoc'h ouzh ar gwint, war skouer bannieloù all broioù Skandinavia. Moarvat e teu al livioù eus skoed rouantelezh Sveden. Anavezet eo ar banniel-mañ abaoe kreiz ar XVII$^{vet}$ kantved.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Banniel Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel

Banniel Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel e oa banniel ofisiel Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel. Diazezet e oa war arouezelezh ar gomunouriezh :
* al liv ruz, arouez ar gwad skuilhet gant difennerien Dispac'h Rusia 1917 ;
* ar falz hag ar morzhol, arouezioù al labourerien-douar hag ar greanterezh ;
* ar steredenn ruz, arouez ar gomunouriezh, hag ivez ar strollad komunour karget da ren ar reveulzi gomunour.
Pep Republik eus an Unaniezh Soviedel he devoe he banniel, diazezet pep hini war hini an URSS.

## Istor ha bannieloù all

Tresadennoù disheñvel a zo bet a-hed ar bloavezhioù. Adalek 1980 e voe flammoc'h al liv ruz
* 1922-1923
* 1923-1955
* 1955-1980
* 1980-1991
* Banniel an Arme Ruz
* Banniel ar Morlu Soviedel

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Banniel Zeland-Nevez

Banniel Zeland-Nevez (flag of New Zealand pe New Zealand Ensign e saozneg) eo banniel broadel Zeland-Nevez. Savet eo diwar ar Blue Ensign saoz, ur foñs glas ha banniel ar Rouantelezh-Unanet er c'honk, ha peder steredenn ruz bevennet e gwenn oc'h aroueziañ steredeg Kroaz ar Su. Treset eo bet e 1869 ha lakaet ofisiel e 1902.

## Pennad kar

* Roll bannieloù Zeland-Nevez

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en) "Flags, Emblems, and Names Protection Act 1981 No 47 (as at 03 June 2017), Public Act – New Zealand Legislation", legislation.govt.nz, Parliamentary Counsel Office / Te Tari Tohutohu Pāremata
* ↑ (en) "Flags of New Zealand – The NZ flag", New Zealand History / Nga korero a ipurangi o Aotearoa (Manatū Taonga — Ministry for Culture and Heritage), 20 a viz Du 2015
# Anv Nebti

An Anv Nebty (an div vestrez pe an div zoueez) zo unan eus ar pemp anv a veze implijet e titloù ar faraoned, adalek C'hefren. Emañ :
* An anv Horus
* An anv Nebti
* An anv Horus aour
* An anv Nesout-biti
* An anv Sa-Rê.
An titl Nebti, a zeu a-raok an anv e-unan, a laka ar faraon dindan gwarez an div zoueez warezus eus Henegipt, Nec'hbet, doueez-gup Egipt Uhel, ha Ouadjet, doueez-kobra Egipt Izel. Pep hini anezhe zo a-us d'ar arouez a dalvez « mestr/mestrez », alese e anv « an div vestrez » :
Amenhotep III a zouge an anv Nebti « an div vestrez : Semene-hepou segereh-taouy » (a ziazez al lezennoù hag a habaska ar vro zoubl), Toutânc'hamon hini « an div vestrez : Néfer-hépou segereh-taouy sehetep-netcherou-nebou » (an hini zo disi e lezennoù, a habaska an daou zouar hag a walc'h an holl zoueed).
# Anv-pluenn

Un anv-pluenn eo an anv a gemer un den evit sinañ skridoù, evel Roparz Hemon a oa anv-pluenn Louis-Paul Nemo, pe George Sand a oa hini Aurore Dupin.
Pa vez implijet un anv-pluenn gant ur barzh eus Goursez Vreizh e lavarer a-wechoù e ra gant e anv-barzh. Met n'eo ket an holl skrivagnerien a zo barzhed, nag an holl varzhed ne lakaont ket o anv er C'hoursez.
Stank eo bet implijet an anvioù-pluenn gant ar skrivagnerien vrezhonek en XX$^{vet}$ kantved, ober diouzh skouer o diagentidi ne ra ken tud ar wikipedia vrezhonek.
Arabat droukveskañ anv-pluenn ha lesanv : gant un den e vez dibabet un anv-pluenn, hogen gant tud all e vez roet ul lesanv d'an den.
Kalz maouezed o deus dibabet anv ur gwaz da anv-pluenn evit ma vefe embannet o oberennoù, evel ar skrivagnerez skosat Isabella Fyvie Mayo (1843-1914), a sine Edward Garrett .

## Pennadoù kar

* Abeozen (Jean-François-Marie Éliès)
* Hafez (Khwāja Šamsu d-Dīn Muḥammad bin Baha al-Din Jafat Šīrāzī)
* Pablo Neruda (Neftali Ricardo Reyes Basoalto)
* George Orwell (Eric Arthur Blair)
* George Sand (Aurore Dupin)
* Stendhal (Henri Beyle)
* Marko Vovtchok (Mariya Oleksandrivna Vilinska)
# Anv-tiegezh

An anv-tiegezh, pe anv-familh, eo anv an tiegezh, a vez roet peurvuiañ gant un tad, disklêriet ez-ofisiel, d'e vugale, pe a-wechoù gant ar vamm. Eil lodenn an anv personel.
Ouzhpenn an anv-tiegezh e vez roet d'ar vugale un anv-badez.

## Gwechall

E anv-tiegezh-eñ a veze roet gant an tad d'e holl vugale, pe da vihanañ d'ar re ne oant ket besterd. Pa ne veze tad ebet evit anavezout ar vugale e veze roet dezho anv-tiegezh ar vamm, deuet dezhi a-berzh he zad. Evit ar vugale dilezet, hep tad na mamm, e veze roet dezho un anv dibabet gant an ensavadurioù: evel-se e voe anvet Nemo tad-kozh Roparz Hemon.

### Dimeziñ

Alies e kemer ar merc'hed anv o gwaz ur wech m'int bet dimezet, met ur c'hiz nevez eo bremañ, deuet diwar levezon ar c'hêrioù, rak ne oa ket ur reolenn e-touez an dud vunut e Breizh betek ar bloavezioù '70 (evel e meur a vro gant un niver bras a gouerien). E pastelloù-bro 'zo e Bro-C'hall (en Norzh, dre vras) hag e broioù e-lec'h ma vez komzet saozneg eo ar c'hustum stagañ anvioù-familh ar priejoù, met ar vugale o deus anv o zad.

## Hiziv e Breizh

Hiziv e c'hall tud ar vugale reiñ anv-tiegezh ar vamm, ouzhpenn hini an tad, d'ar vugale. Yann Penndu hag e bried Anna an Eskob a c'hall bremañ envel o merc'h Nolwenn Penndu-an Eskob.

## Broioù all

E meur a vro en Azia hag en Afrika ne vez ket roet anv an tad na d'ar vugale, na d'ar wreg.
En un nebeud broioù n'eus anv-familh ebet (Enez Java, Island ha Tibet).
E familhoù ar roueed ne vez ket graet gant anvioù-familh d'an aliesañ.

## A belec'h e teu an anvioù-tiegezh

Kalz anvioù-tiegezh, en Europa da vihanañ, a deu
* eus anvioù loened: loiseau, loisel, Labous, Byrd, Vogel
* eus ul lec'h: ur gêr, un ti : Casanova, Maisonneuve, Tynevez
* eus ur vicher: Toer, Lecouvreur, Thatcher
* eus lesanvioù a bep seurt, evel ar re a denn d'ar c'horf, pe da zoare ar c'horf : Bihan, Klein, Lepetit, ...
* eus anv-badez an tad

## Pennad kar

* Anv-tiegezh brezhonek
# Anv Horus aour

An anv Horus aour zo unan eus ar pemp anv a yae d'ober titloù ar faraoned adalek Keops.
Hevelebekaat a rae ar faraon da Horus heolel ha neñvel. Kregiñ a ra gant an titl :
* Amenhotep III eo « an Horus aour Âa-c'hepesh-houy-Setyou » (dezhañ ar galloud bras a ziskar an Aziaiz),
* Toutânc'hamon « an Horus aour Outjes-khaou sehetep-netcherou » (a zoug ar c'hurunennoù, a walc'h an doueed),
* Nec'htnebef Iañ « an Horus aour Ir meret netjerou » (a ra diouzh c'hoant an doueed).
Ar pemp anv titl implijet adalek ar faraon C'hefren zo :
* An anv Horus,
* An anv Nebti,
* An anv Horus aour,
* An anv Nesout-biti,
* An anv Sa-Rê.
# Anv-stroll

Un anv-stroll$^,$$^,$ (collective noun e saozneg) zo un doare da verkañ liester an anv-kadarn. E brezhoneg eo un anv lies hag a saver e unander o stagañ an dibenn -enn outañ. Doareoù all zo e yezhoù all.

## En alamaneg

En alamaneg e reer gant ar rakger ge- da sevel anvioù-stroll, a vez nepreizh alies, evel :
* das Gebirge, "menezioù" < der Berg, "ar menez"
* das Gepäck, "ar pakadoù" < der Pack, "ar pakad"
* das Geflügel, "an evned"
* das Gefieder, "pluñv" < die Feder, "ar bluenn"

## E brezhoneg

E brezhoneg ez eus kalzik a anvioù-stroll. Alies e tennont :
* da draoù a vez kavet a-stroll dre vras, pe stank a-walc'h : blev, ed, geot, glaou, glaour, greun, gwer, kerc'h, kler, klimich, krampouezh, koumoul, luc'hed, stered (en unander : ur vlevenn, ... , ur c'heotenn, ur c'hlaouenn, ur werenn ... ur grampouezhenn… ul luc'hedenn, ur steredenn)
* d'ar gwez : bezv, derv, onn, skav, taouz,... (en unander ur wezenn, un dervenn, un onnenn, un daouzenn …)
* d'ar frouezh : bananez, flamboez, kerez, kistin, mez, mouar, per, prun, sivi, orañjez, bananez, ...
* d'ar plant : drez, iliav, ...) ha bleunioù (lili, melion, roz, ...
* d'an amprevaned : c'hwen, gwenan, gwesped, kelien, kevnid, laou, merien, sardon, ...)
* d'al loened-mor bihan, d'ar c'hregin : brennig, chevr, istr, kokouz, meskl ... (en unander : ur vrennigenn …
* da loened bihan all : buzhug, melc'hwed, ...

## Er yezhoù keltiek all

Er yezhoù keltiek all ivez e kaver anvioù-stroll, hag a denn da draoù a vez kavet a-stroll dre vras :
* e kembraeg: adar (laboused), blew (blev), moch (moc'h), a zo blewyn, aderyn, mochyn en unander.
* e kerneveureg : gwydh (gwez), melhwes (melc'hwed), a zo gwydhen, melhwesen en unander.

## Notennoù

* ↑ Yezhadur bras ar brezhoneg, pajenn 215;
* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, pajenn 57.
* ↑ Geriadur Ménard, pajenn 271.
# Anv Sa-Rê

An anv Sa-Rê, talvezout a ra « mab Rê », zo unan eus ar pemp anv a dalveze da ditl d'ar faraoned adalek C'hefren.
Savet eo diwar arouezlun an houad (e, mab) hag hini an doue heol (Rê), heuliet gant an anv ganedigezh skrivet en ur skoedenn, ha stagañ a ra evel-henn ar faraon da c'halloud kosmek an hollved.
Anvet e vez ivez nomen pe c'hoazh « anv ganedigezh ».
* Amenhotep III a oa « Imen-hetep héqa-Ouaset » (Amon zo seder, aotrou Teba),
* Toutânc'hamon « Tout-ânc'h-imen héqa-iounou-shemaou » (skeudenn vev Amon, aotrou su Heliopolis),
* Nec'htnebef Iañ « Nec'het-neb-ef » (trec'h eo e aotrou).
Ar pemp anv titl implijet adalek ar faraon C'hefren zo :
* An anv Horus,
* An anv Nebti,
* An anv Horus aour,
* An anv Nesout-biti,
* An anv Sa-Rê.
# Cernay (Calvados)

Cernay a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Albin.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Cernusco Lombardone

Cernusco Lombardone zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Cerqueux

Cerqueux :
| Iliz Sant Pêr ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Livarot |
| Kod kumun | 14148 |
| Kod post | 14290 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Lesuffleur 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de l'Orbiquet |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 151 m — brasañ 209 m |
| Gorread | 5,66 km² |
| kemmañ |
Cerqueux a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, Emgann Normandi: mervel a reas ul levier eus ar 401 Squadron eus ar Royal Canadian Air Force e Cerqueux p'edo o tagañ ur golonenn alaman d'an 18 a viz Eost 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr.
* Maen koun ar Flight Lieutenant Charles E. Fairfield, RCAF.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 28 Kerzu 2015
* 1 2 Aérostèles
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Cermignano

Cermignano zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
# Cernobbio

Cernobbio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Cernusco sul Naviglio

Cernusco sul Naviglio a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cerrato

Cerrato, anvet El Cerrato ivez, zo un tolead e Spagn rannet etre proviñsoù Palencia dreist-holl, Burgos ha Valladolid. Ur gorread a 1 534 km² zo dindanañ, hag ur 25 000 a dud a oa o chom ennañ e 2012. Un douar uhel eo, p'emañ 783 m a-us live ar mor. 37 kêriadenn zo enni, ha Dueñas eo ar gêr bennañ.
Kêrioù-pennoù all a oa bet abaoe ar XV$^{vet}$ kantved : Castroverde de Cerrato, Palenzuela, ha Baltanás.

## Lec'hioù

* Castroverde de Cerrato
* Valle de Cerrato
* Villamuriel de Cerrato

## Pennad kar

* Cerreto
# Cerratón de Juarros

Cerratón de Juarros zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
# Cernay

Cernay zo un anv-lec'h gallek, ha hini meur a gumun c'hall:
* Cernay, e Calvados
* Cernay, gwechall kumun en Eure, hiriv e Bois-Anzeray
* Cernay, en Eure-et-Loir
* Cernay, anv gallek Sennheim, kumun ha pennkanton, en Elzas, e Roen-Uhel;
* Cernay, e Vienne
* Cernay-en-Dormois, e Marne
* Cernay-la-Ville, en Yvelines
* Cernay-l'Église, e Doubs
* Cernay-lès-Reims, e Marne.
# Cernunnos

Cernunnos a oa unan eus doueed Kelted Galia ha Kornôg Europa. Diskouezet e vez evel ur c'harv, gant kerniel. Liammet eo ouzh loened kornek, hag unan eus arouezioù ar strujusted.
N'anavezomp anezhañ nemet dre skeudennoù anezhañ hag e anv skrivet peder gwech:
* unan ouzh Piler an Naoted, e Lutecia, an hini brudetañ
* unan deuet eus Polenza en Italia, hag a vije faos
* unan war ur blakenn goar kavet e Roumania, ma weler e oa mesket Cernunnos ha Jupiter
* an hini goshañ , skrivet e galianeg (un dra ral), ma weler skrivet e anv "Karnonos".

## Skeudennoù

Anavezout a reer un 60 skeudenn anezhañ. A-wechoù e vez torc'hoù ouzh e gerniel. En e goazez e vez e doare ar gemenerien. Ur sac'had pezhioù a vez gantañ pe ur banerad voued, arouezioù ar builhded. Tri fenn pe teir dremm a vez dezhañ alies. E welout a reer ouzh kaoter Gundestrup, kavet e Danmark, aozet en IIvet kantved kent JK, hag ouzh Piler an Naoted, e Lutecia (monumant savet gant an Naoted, en amzer Tiberius, er I$^{añ}$ kantved (14-37).
# Bardenas Reales

Ar Bardenas Reales (Errege Bardeak en euskareg) zo un dezerzh 392,74 km² e c'horread e gevred Navarra, etre Tudela ha Carcastillo.

## Lec'hiañ

Emañ ar Bardenas Reales e gevred Navarra, tostik da harzoù Aragon.
# Barddas

Barddas (Barzhaz) zo un oberenn e div levrenn gant Iolo Morganwg, e 1862 ha 1874.
# Bareggio

Bareggio a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bardonecchia

Bardonecchia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino (hiriv Metropol Torino), e rannvro Piemonte.
# Bardoze

Bardoze :
| Kastell Sala. ||
| Anv okitaneg | Bardòs |
| Anv gallek (ofisiel) | Bardos |
| Bro | Lapurdi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Pireneoù-Atlantel |
| Arondisamant | Baiona |
| Kanton | Bidaxune |
| Kod kumun | 64094 |
| Kod post | 64520 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Paul Diribarne 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Bidache |
| Lec'hienn web | www.bardos.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 838 ann. (2020) |
| Stankter | 43 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 183 m |
| Gorread | 42,53 km² |
| kemmañ |
Bardoze pe Bardotze (Bardos e galleg hag ent-ofisiel; Bardòs en okitaneg) zo ur gumun eus kanton Bidaxune, e proviñs Lapurdi, en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.

## Kumunioù tro-war-dro

* Gixune en hanternoz
* Ahurti ha Hazparne er c'hornôg
* Bastida er c'hreisteiz
* Bidaxune er reter.

## Stêrioù

Adstêrioù d'an Aturri (Adour, e galleg)
* ar stêr Harana
* Iholdiko erreka (Joyeuse e galleg)

## Yezhoù

Ouzhpenn euskareg e veze komzet okitaneg gant darn eus an dud gwechall.

### Krennlavaroù

Rimadelloù okitanek zo diwar-benn Bardoze:
Que bas entau Bidache ? Pot de grache. Que bas entau Bardos ? Chuque aquét os. A Bardos que minjà la carne e que dachen lous os.
Da Vidaxune 'maout 'vont? Podad druzoni. Da Vardoze 'maout 'vont? Sun an askorn. E Bardoze, debr ar c'hig ha laosk an eskern.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Bareineg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter B.3 eo ar bareineg (barein pe baraïn) komzet gant tro-dro da 4.100 den e su-kreiz Tchad (1993).
Peder rannyezh ez eus:
* Gilieg (guilia)
* Djalkieg (jalkia)
* Sakayeg (sakaya, dagne pe jelkin)
* Komieg (komi)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek
* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Bardello

Bardello zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Bardineto

Bardineto zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Bardolino

Bardolino zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Bardi (Italia)

Bardi zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Andreas Settele

Andreas Settele (ganet e 1961 e Marktoberdorf) zo ur politiker alaman ha prezidant Strollad Bavaria. E garg en deus gounezet goude m'en doa roet Jürgen Kalb e zilez. Dilennet en un doare ofisiel e voe d'ar 15 a viz Gwengolo 2002.
# Andreas Stihl

Andreas Stihl (10 a viz Du 1896 e Zürich – 14 a viz Genver 1973 e Rohrbronn) a oa un ijinour alaman. Gantañ e voe ijinet an hanocherezh ha krouiñ a reas an embregrezh Stihl.
E 1926 e savas Stihl e embregerezh ma veze savet oaledoù rakdevadur kaoterioù dre aezhenn e Cannstatt, e-kichen Stuttgart. Er memes bloavezh e lakaas enrollañ ur breved hanocherezhed tredan. E 1927 e savas an hanocherezh kentañ a yae en-dro gant tireoul, anvet "mekanik da ziskar gwez". Kreskiñ a reas e embregrezh hag e 1931 ez ezporzhias hanocherezhed d'ar Stadoù-Unanet ha da Rusia. E 1950 e savas an hanocherezh kentañ a c'halle bezañ implijet gant un den nemetken. E 1959 e voe krouet hanocherezh brudetañ Stihl, anvet STIHL Contra.
# Andreo ar Merser

Andreo ar Merser (André Le Mercier e marilh an ti-kêr) a zo ganet e 1923 e Sant-Ke-Perroz en Aodoù an Arvor ha marvet d'an 31 a viz Kerzu 2018 e Brest.

## Deskadurezh

Unan eus ar re gentañ eo bet o kelenn ar brezhoneg er bloavezhioù 1950 e Groñvel, a-raok dont da vezañ kuzulier pedagogel en Akademiezh Roazhon e 1976. Kenlabouret en deus gant Al Liamm, e deroù ar gelaouenn-se (1947).
Pell eo bet er PCF, evel e gamaraded yaouankoc'h Jean Le Dû, Yves Le Berre ha Fañch Broudic, evelte en deus dibabet ar falc'huneg hag enebet ruz ouzh ar peurunvan en deskadurezh-Stad hag ouzh Kuzul ar Brezhoneg en diavaez.
Paouezet e voe gant brezel ar skritur en deskadurezh pa'z eas war e leve.

## Embanner

Rener ar gelaouenn Brud Nevez eo bet pell amzer, ha prezidant Emgleo Breiz ivez, etre 1987 ha 2002. Laosket en deus e lec'h gant Fañch Broudig. Anvet eo bet da brezidant-a-enor Emgleo Breiz. E 2009 e oa bet embannet gant Emgleo Breiz, war e anv, "Ar Geriadur", ur geriadur divyezhek brezhoneg-galleg ha galleg-brezhoneg, hag a oa, e gwirionez, un adembannadur eus Geriadur Garnier (1986).

## Oberennoù

* Les Orthographes du breton. Brest : Emgleo Breiz - Brud Nevez.
* Précis de prononciation du breton. Brest : Ar Skol vrezoneg, 1988
* 1789 hag ar brezoneg. 1989. Brud Nevez, 1990. – Div levrenn, 283 p. ha 292 p. Dastumad testennoù brezhonek eus ar Dispac'h Gall.
* Précis de grammaire bretonne. Brest : Emgleo Breiz - Ar Skol vrezoneg, 1997 (rééd.), 171p.
* Révolte des Bonnets Rouges (1675). Brud Nevez. 1998.
* Ar geriadur, Emgleo Breiz (2009). 1 250 pajenn ha 50 000 ger.

## Notennoù

* ↑ Ouest-France, "Langue bretonne. André Le Mercier est décédé" 2 Genver 2019.
* ↑ Al Liamm
* ↑ Blog Fañch Broudig
# Andrei Gennadyevitch Karlov

Andrei Gennadyevitch Karlov (rusianeg: Андре́й Генна́дьевич Ка́рлов), ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1954 hag aet da Anaon d'an 19 a viz Kerzu 2016, a oa un diplomat rusian ha kannader e Turkia hag e Norzh Korea. D'an 19 a viz Kerzu 2016, Karlov a zo bet muntret e Ankara, Turkia gant Mevlüt Mert Altıntaş, un archer turkian.

## Muntr

D'an 19 a viz Kerzu 2016, Andreï Karlov a oa o prezegenniñ en un diskouezadeg e Ankara pa voe tennet div wech warnañ gant un archer. Marvet eo war an hent d'an ospital. An argadour a huchas "Na zisoñjit ket Aleppo, Na zisoñjit ket Siria!" hag "Allahu Akbar" (Doue a zo bras).
# Andres

Kumunioù Frañs :
| Anv | Andres |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Andres e Kanton Guînes hag en Arondisamant Calais | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Calais |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Pays |
| Kanton | Guînes |
| Kod INSEE | 62031 |
| Kod post | 62340 |
| Maer | Rose-Marie Guillemant |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,15 km² |
| Led | 50° 52' 05" Norzh |
| Hed | 1° 55' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 6 m |
| Uhelder bihanañ | 1 m |
| Uhelder brasañ | 34 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 579 (2018) |
| Stankter | 218 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Andres a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Andretta

Andretta a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
# Andreis

Andreis zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Baeolophus

Baeolophus :
| Baeolophus bicolor. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Paridae |
| Anv skiantel ||
| Baeolophus Cabanis, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Baeolophus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Baeolophus atricristatus
** B. a. atricristatus, paloduro ha sennetti,
* Baeolophus bicolor,
* Baeolophus inornatus
** B. i. affabilis, cineraceus, inornatus ha mohavensis,
* Baeolophus ridgwayi
** B. r. ridgwayi ha zaleptus,
* Baeolophus wollweberi
** B. w. caliginosus, phillipsi, vandevenderi ha wollweberi.
Trizek (13) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Norzhamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Paridae/Baeolophus (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Genver 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Baeza (Jaén)

Baeza zo ur gumun e proviñs Jaén (Spagn), en Andalouzia.
# Baen

Baen zo un anv-lec'h brezhonek e Breizh-Uhel.

## Lec'hioù

* Baen-Veur
* Baen-Ballon

## Pennadoù kar

* Bain
* Bains
# Baeoù Breizh

Sede anvioù baeoù pennañ Breizh:
* Bae Bourc'hnevez
* Bae an Anaon
* Bae Douarnenez
* Bae Goulc'hen
* Bae Gwaien
* Bae Kiberen
* Bae Lannuon
* Bae Menez-Mikael
* Bae Sant-Brieg
* Lenn-vor Brest