OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kufstein

Kufstein, lec'hiet war bevenn Alamagn, zo eil kêr vrasañ Stad kevredet Tirol, en Aostria. Rannet eo etre 5 arondisamant : Zentrum, Sparchen, Weissach, Endach ha Zell.

## Monumantoù heverk

* Kastell Kufstein
* Kreiz-kêr kozh
* Kastell Kufstein

## Gevelliñ

* Frauenfeld Suis
* Rovereto Italia

## Liammoù diavaez

* (de) Porched ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kudon

Kudon :
| Ur gudon. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Columba |
| Anv skiantel ||
| Columba palumbus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gudon a zo un evn, Columba palumbus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Columba palumbus war al lec'hienn Avibase.
# Kudon Bolle

Kudon Bolle :
| Ur gudon Bolle. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Columba |
| Anv skiantel ||
| Columba bollii Godman, 1872 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gudon Bolle$^,$ (liester : kudoned Bolle) a zo ur spesad evned, Columba bollii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an dastumer ha naturour alaman Carl August Bolle (1821-1909).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha kemer divellkeineged ha greun ivez.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en Inizi Kanariez.

## Liammoù diavaez

* (en) Columba bollii el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Columba bollii e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ •Columba bollii, Pigeon de Bolle, Bolle's Pigeon Kudon Bolle - Divi gKervella, Un distro war anvioù laboused Europa (1), Hor Yezh, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 30.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Columba bollii el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columba bollii.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kudon lore

Kudon lore :
| Ur gudon lore. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Columba |
| Anv skiantel ||
| Columba junoniae Hartert, 1916 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gudon lore$^,$ (liester : kudoned lore) a zo ur spesad evned, Columba junoniae an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh, broñsoù dreist-holl ha bleuñv, greun gwech ha gwech all.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en Inizi Kanariez.

## Liammoù diavaez

* (en) Columba junoniae el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Columba junoniae e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ •Columba junoniae, Pigeon des lauriers, Laurel Pigeon Kudon lore - Divi gKervella, Un distro war anvioù laboused Europa (1), Hor Yezh, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 30.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Columba junoniae el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columba junoniae.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Legio XX Valeria Victrix

Legio XX Valeria Victrix ("Ugentvet lejion drec'h eus Valeria") a oa ul lejion eus arme an Impalaeriezh roman.
Krouet e oa bet al lejion pe da vare Tiber pe da vare Aogust, da vare an Triumvirat, war-dro 31 kent J.-K..
Kentañ meneg resis eus al Legio XX, hepmuiken, a gaver da goulz un emsavadeg e Pannonia er bloaz 6 goude J.-K. Staliet e oa sur-awalc'h en Aquilea.
E 14 goude J.-K. e oa staliet war ar stêr Roen, e bro an Ubii, el lec'h m'emañ Köln.
Kaset e voe goude-se da Novaesium etre 14 ha 43 goude J.-K.
Kemer a reas perzh al lejion en aloubadeg Enez Vreizh, e 43, en arme kaset gant ar jeneral Aulus Plautius.
Staliet e voe da gentañ evel adarme e Camulodunum. Kaset e voe goude-se e 57 da Glevum. Staliet e voe da c'hortoz e 60-61 e Deva, asambles gant al Legio XIV Gemina, ha goude-se e Viroconium, eus 67 da 86. Er bloaz-se e voe staliet da vat e Deva, hag a voe he fenngarter betek Maksim (383-388).
Legio XX Valeria Victrix a oa en he c'harg ar surentez el lodenn gornôg eus Enez Vreizh, mervent Mor Iwerzhon, kornôg Mor Breizh.
Meur a greñvlec'h eus Chester betek enez Wight : Seguntium, Moridunum, Nidum, Isca Silurum, Venta, Abonae (e-kichen Bristol);

## Levrlennadur

* I. A. Richmond : Roman Britain. Penguin Books Ltd. Harmondsworth, Middlsex, London. 1955 - 1973.
* Mark Hassall : The Claudian Conquest. A.D. 43, in Roman Britain, 55 B.C. - A.D. 409. Historical Times Inc. 1979 - 1983
* Peter Salway : Roman Britain. Oxford University Press. Oxford. 1984

## Notennoù

* ↑ An niverenn e sifroù roman roet d'ul lejion a c'hall bezañ forc'hellek. Da vare ar Republik roman e veze savet al lejionoù e-pad ar goañv da vrezeliñ e-doug an hañv ha divodet e vezent a-raok fin an hañv da gaout amzer da vediñ. Roet e veze un niverenn dezhe hervez an urzh ma oant savet. Ar memes lejion a c'halle eta kaout un niverenn disheñvel hervez ar bloaz. An niverennoù I da IV a veze miret evit al lejionoù renet gant ar gonsuled. Dindan an impalaeriezh e oa niverennet al lejionoù savet gant an impalaerien adalek « I ». Kalz nemedennoù a voe neoazh. Aogust e-unan a viras lejionoù kozh gant o niverenn urzh kozh. Vespasian a roas d'al lejionoù a grouas niverennoù lejionoù a oa bet divodet. Kentañ lejion Trajan he doa an niverenn XXX, rak 29 lejion a oa dija. A-wezhioù e oa div lejion gant ar memes niverenn d'ar memes mare. Abalamour da se e oa ouzhpennet ul lesanv cognomen pe un anv a verke orin al lejionerien (Italica = a orin eus Italia), pe ur bobl trec'het gant al lejion (Parthica = trec'h war ar Barted), pe anv an impalaer hag e gens, pa oa bet savet gant an impalaer e kaoz, pe evel ur merk a enor (Galliena, Flavia), (3) pe ur perzh eus al lejion (Pia fidelis = leal). An anv « Gemina » a veze roet d'ul lejion savet diwar div lejion all pe muioc'h c'hoazh pa oa bet kollet kalz soudarded en emgann. En testennoù, ar sifroù « 4 » ha « 9 » evit ober anv eus al lejionoù a veze skrivet « IIII » ha « VIIII » kentoc'h evit « IV » ha « VIIII (Adkins (1994) pp. 55 ha 61).
# Legnano

Legnano a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lego

Lego zo ur merk c'hoarielloù plastik, savet gant an embregerezh The Lego Group, diazezet e Billund, e Danmark. Tammoù plastik bihan eus meur a liv a c'hall bezañ lakaet asambles da sevel traoù a bep seurt, tiez, karbedoù... Gallout a reer tennañ an tammoù kuit da zivontañ ar pezhioù a zo bet savet hag adimplijout ar "brikennoù" plastik bihan da sevel traoù all.
The Lego Group a ra ar c'hoarielloù-se abaoe 1949. Meur a dra zo bet savet en-dro d'ar c'hoarielloù-se : filmoù, abadennoù... ha meur a bark dudi anvet Legoland ivez.
E miz C'hwevrer 2015 e oa bet renket Lego evel ar merk pouezusañ er bed, gant ar c'habined Brand Finance, e-lec'h Ferrari.
# Legnago

Legnago (Lenjago e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Legnaro

Legnaro (Łegnàro e veneteg) a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Lego House

Lego House zo ur single gant ar c'haner ha sonaozer Ed Sheeran deuet er-maez e kreiz ar bloavezh 2011.
# Koad Rac'h

Koad Rac'h :
| Kroaz Sant Lamberzh e Koad Rac'h ||
| Anv gallek | Forêt de Lorge, Forêt de Quintin, Forêt de l'Hermitage |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Sant-Brieg, Kernev |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumun | Lanfeun, Sant-Kareg, Pleneventer, Alineg, Ploheg, Peniti-Koedrac'h, Bodeoù ha Sant-Vedan |
| Gwarez | TNLELP |
| Statud | Koad prevez |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | [ 48° 20′ 53″ N, 2° 50′ 38″ K] |
| Gorread | 2 289 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 180 m — brasañ 280 m |
| Gwez | Faou |
| kemmañ |
Koad Rac'h zo ur goadeg prevez, 2289 hektar dezhi, e Peniti-Koedrac'h hag e Bro-Sant-Brieg evit an darn vrasañ. Emañ e departamant Aodoù-an-Arvor war-dro 25 km er su da Sant-Brieg.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP / ZNIEFF 530002097 - Forêt de Lorges
# Koad ar C'hrannoù

Koad ar C'hrannoù :
| Kalvar ar C'hrannoù ||
| Anv gallek | Forêt du Cranou, Forêt du Crannou |
| Melestradurezh ||
| Bro | Kernev |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumun | Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h, Hañveg, Lopereg hag Ar Faou |
| Statud | Koadeg-domani (625 ha), koad prevez |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | [ 48° 19′ 02″ N, 4° 05′ 00″ K] |
| Gorread | 828 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 55 m — brasañ 275 m |
| Gwez | Derv, Faou, Pin |
| kemmañ |
Koad ar C'hrannoù zo ur goadeg-domani ha prevez, evit an darn vrasañ e Hañveg hag er Faou (kumun gozh Remengol) e Bro-Gerne, e Penn-ar-Bed. En em astenn a ra war 828 hektar, en o zouez 625 ha er goadeg-domani. Koad brasañ an departamant eo hag e park rannvroel an Arvorig emañ.

## Istor

Sant Pereg en deus bevet war-dro ar bloavezh 600 er c'hoad evel ur penitiour. Diwar e anv e teu anv kumun Lopereg, e su d'ar c'hoad.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ TNLELP/ZNIEFF 530002086 - Forêt du Cranou
# Koad Pontkalleg

Koad Pontkalleg :
| Stêr Kergustan e-barzh er c'hoad. ||
| Anv gallek | Forêt de Pontcallec |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Gwened |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Kumun | Berne, An Ignel, Kernaskledenn ha Ploue |
| Gwarez | Natura 2000 |
| Statud | Koadeg-domani, koadeg prevez |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 58′ N, 3° 22′ K |
| Gorread | 900,84 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 42 m — brasañ 164 m |
| Gwez | Derv, faou, kistin |
| kemmañ |
Koad Pontkalleg zo ur goadeg-domani e kumun Berne dreist-holl, e Bro-Gwened hag er Mor-Bihan. En em astenn a ra war 900 hektar.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP/ZNIEFF 530006324 - Forêt de Pont Calleck
# Koad Sant-Albin-an-Hiliber

Koad Sant-Albin-an-Hiliber :
| Peulvan e Koad Sant-Albin-an-Hiliber. ||
| Anv(ioù) all | Koad Haute-Sève |
| Anv gallek | Forêt de Haute-Sève, Forêt de Saint-Aubin-du-Cormier |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Roazhon |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Kumun | Sant-Albin-an-Hiliber, Magoerioù-ar-C'houenon, Gwaharzh, Goneg ha Herzieg-Liverieg |
| Gwarez | Natura 2000, TNLELP |
| Statud | Koadeg-domani |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 16′ 44″ N, 1° 28′ 30″ K |
| Gorread | 933 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 54 m — brasañ 117 m |
| Gwez | Derv, faou, pin |
| kemmañ |
Koad Sant-Albin-an-Hiliber, pe Koad Haute-Sève, zo ur goadeg hag en em astenn war 933 hektar er biz da Roazhon, e kumunioù Sant-Albin-an-Hiliber, Magoerioù-ar-C'houenon ha Gwaharzh dreist-holl, en Il-ha-Gwilen hag e Bro-Roazhon. Meret e vez gant Ofis Broadel ar C'hoadeier.

## Istor ha traoù heverk

Ur bern peulvanoù zo e darn su ar goadeg ha pemp anezhe zo enskrivet monumant istorel. Aspadennoù ur steudad meurvein a gaver eno moarvat.
E-tro an XVIII$^{vet}$ kantved e veve er c'hoad koadourien, glaouerien, saboterien ha govien.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP / ZNIEFF 530008158 - Forêt de Saint-Aubin-du-Cormier
* ↑ "Cinq menhirs dans la forêt de Haute-Sève", pennad n$^o$ PA00090764, base Mérimée, ministrerezh ar sevenadur gall
# Koad Pouez

Koad Pouez :
| Koad Pouez en diskar-amzer. ||
| Anv gallek | Forêt de Pouez, bois de Pouez pe bois de Pouez et Ferchaud |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Roazhon |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Kumun | Kantlou, Kreven, Lalieg hag An Heizeg |
| Gwarez | TNLELP |
| Statud | dianav |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 57′ 19″ N, 1° 39′ 37″ K |
| Gorread | 313 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 69 m — brasañ 105 m |
| Gwez | Pin, sapr, kistin, derv, kelenn, bezv, kelvez hag all... |
| kemmañ |
Koad Pouez zo ur goadeg hag en em astenn war 313 hektar er su da Roazhon, e kumunioù Kantlou, Kreven, Lalieg hag An Heizeg en Il-ha-Gwilen hag e Bro-Roazhon.

## Geografiezh

Div wazh a dreuz ar c'hoad e-kichen Kreven: gwazh an Oiselière ha gwazh an Hodeillé.
Treuzet eo gant un hent-bale 10,3 km a hirder ivez.

## Skeudennoù

Tennet eo bet ar skeudennoù-se diouzh ur c'harr-nij e deroù ar bloavezhioù 1980.
* Koad Pouez nepell diouzh Kreven.
* Stank e-kichen pennkêr Pouez ha Les Messiers.
* Pennkêr Pouez.
* Koad Pouez ha kêr Roazhon en drekleur.
* Parkoù.
* Parkoù.
* Parkoù.
* Parkoù hag ar c'hoad.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP / ZNIEFF 530008158 - Bois de Pouez et Ferchaud
# Koad Princé

Koad Princé :
| Kartenn gCassini o skeudenniñ ar c'hoad hag e drowardroioù. ||
| Anv gallek | Forêt de Princé |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Naoned |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Kumun | Keverieg (Kalaved-Raez) |
| Statud | Koad prevez |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | [ 47.15484°, 1.89548°] |
| Gorread | 585,01 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 15 m — brasañ 55 m |
| Gwez | Derv, pin |
| kemmañ |
Koad Princé zo ur c'hoad prevez e kumun Kalaved-Raez (kumun gozh Keverieg), e Bro-Raez e su Breizh.

## Geografiezh

En em astenn a ra ar goadeg war 585 hektar e norzh kumun Keverieg hag a zo gwarezet evel un takad natur a laz ekologel, evit al loened hag ar plant.
Un dervenneg eo evit an darn vrasañ.

## Istor

E fin an XI$^{vet}$ kantved e voe plantet ar goadeg.

### Arz meurvaenel

E reter koad Princé emañ maen-hir la Pierre Levée, ur meurvaen 4 500 a vloavezhioù kozh hag a ziskouez ez eo poblet ar c'horn-bro-mañ abaoe pell. Meur a vojenn a vez kontet diwar-benn ar maen-hir-se, hervez an hini vrudetañ e vije bet taolet gant Jili Raez ha lâret e vez ma troer seizh gwech en-dro d'ar peulvan en un nozvezh diloar e teu an Diaoul war-wel ivez.

### Brezel Vendée

D'ar 5 a viz Mae 1794 e eas tud da repuiñ d'ar c'hoad, da dec'hout diouzh an Arme Republikan e-pad Brezel Vendée. Lazhet e voe ennañ 2000 vandead eus arme Charette. E 1962 e oa savet "Kroaz Vandeiz" e koun ar re bet lazhet eno, gant kevredigezh ar Souvenir Vendéen.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP/ZNIEFF 520006620 - Forêt de Princé
* ↑ (fr) Le menhir de la pierre levée - lec'hienn Keverieg
* ↑ (fr) Menhir de la Pierre Levée - Chéméré (France)
# Koad Roazhon

Koad Roazhon :
| Alez e Koad Roazhon e miz Kerzu ||
| Anv gallek | Forêt de Rennes |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Roazhon |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Kumun | Egineg, Kadeneg, Liverieg, Sant-Suleg-ar-C'hoad, Torigneg-Fouilharzh |
| Gwarez | Natura 2000 |
| Statud | Koadeg domani |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 11′ N, 1° 34′ K |
| Gorread | 3025,98 |
| Uhelderioù | bihanañ 44 m — brasañ 106 m |
| Gwez | Derv, pin, kelenn |
| kemmañ |
Koadeg domani Roazhon, pe Koad Roazhon ent-berr, a zo ur goadeg hag en em astenn war 3 025 hektar e kumun Liverieg dreist-holl, e Bro-Roazhon hag en Il-ha-Gwilen. Koadeg domani vrasañ Breizh eo.
Meret e vez gant Ofis Broadel ar C'hoadoù.

## Istor

En em astenn a rae ar c'hoad betek Condate (Roazhon hiziv-an-deiz) e marevezh an Impalaeriezh roman met difraostet eo bet evit un darn e-pad ar Grennamzer.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr) TNLELP / ZNIEFF 530005957 - Forêt de Rennes
# Koad an Noz

Koad an Noz :
| Koad an Hae ||
| Anv gallek | Forêt de Coat-an-Noz |
| Melestradurezh ||
| Bro | Treger |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumun | Benac'h, Louergad, Plougonveur, Lokenvel ha Plounevez-Moedeg |
| Statud | Koadeg-domani |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | [ 48° 30′ 46″ N, 3° 22′ 50″ K] |
| Gorread | 1066,39 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 105 m — brasañ 264 m |
| kemmañ |
Koad an Noz a zo ur goadeg-stad abaoe 1946 dindan douaroù kumunioù Benac'h, Louergad, Lokenvel, Plougonveur ha Plounevez-Moedeg. 1066,39 ha en holl. Div lodenn rannet gant al Leger a zo evit gwir: Koad an Noz (er c'hornôg), gant 368 hektar, ha Koad an Hae (er reter), gant 427 hektar.

## Lec'hanvadurezh

Dianavezet eo orin Koad an Hae, marteze ez eo savet diwar Koad an Deiz hag a dalvfe koad ar sav-heol, a-enep Koad an Noz a dalvfe-eñ koad ar c'huzh-heol.

## Liesseurted ar vuhez

* Logod-dall ha chas-dour
* Beuz

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ TNLELP/ZNIEFF 530002104 - Forêt de Coat-an-noz et Coat-an-hay
# Koad ar C'havr

Koad ar C'havr :
| Koad ar C'havr. ||
| Anv gallek | Forêt du Gâvre |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Naoned |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Kumun | Ar C'havr, Blaen, Gwenred, Gwenvenez-Penfaou, Gwez, Marzheg, Plesei |
| Statud | Koadeg-domani |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 31′ 00″ N, 1° 48′ 00″ K |
| Gorread | 4 927,92 ha |
| Uhelderioù | keidenn : 31 m bihanañ 25 m — brasañ 60 m |
| Gwez | Derv, faou, faou-put, pin ha bezv |
| kemmañ |
Koad ar C'havr zo ur goadeg hag en em astenn war 4 430 hektar e kumun Ar C'havr dreist-holl, e Liger-Atlantel hag e Bro-Naoned. Koadeg vrasañ an departamant hag eil koadeg vrasañ Breizh eo.
Brudet eo evit ar steudad meurvein a gaver eno hag a zo bet dizoloet e 1976. Ar steudad meurvein brasañ a Europa eo met n'eo ket ket brudet hag hini Karnag da skouer dre m'eo bihanoc'h ar peulvanoù er C'harv.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) TNLELP / ZNIEFF 520006609 - Forêt du Gâvre
# Koad ar Markiz

Koad ar Markiz :
| Panell e Koad ar Markiz ||
| Anv gallek | Forêt de Beffou |
| Melestradurezh ||
| Bro | Treger |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumun | Lohueg, Ar Chapel-Nevez ha Logivi-Plougraz |
| Statud | Koad departamant |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | [ 3.49287°, 48.48815°] |
| Gorread | 783,2 ha |
| Uhelderioù | bihanañ 147 m — brasañ 322 m |
| kemmañ |
Koad ar Markiz (Forêt de Beffou e galleg) zo ur c'hoad e Bro-Dreger, er c'hreisteiz da vourk Logivi-Plougraz.
Perc'hennet eo gant departamant Aodoù-an-Arvor abaoe 1951. Gwez-faou ha gwez rousinek a gaver e-barzh dreist-holl, gant un niver a wez-ivin.

## Notennoù

* ↑ TNLELP/ZNIEFF 530002103 - Forêt de Beffou
# L'Orphelin (Maupassant)

L'Orphelin (An Emzivad) zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1883.

## Istor

Kentañ ma voe embannet L'Orphelin a oa e Le Gaulois ar 15 a viz Mezheven 1883. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.

## An danevell

Istor ur plac'h yaouank kozh vil. Lazhet eo gant ar bugel emzivad he deus savet.

## Liamm diavaez

* Ar skrid e Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# L'Oudon

L'Oudon :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Livarot |
| Kod kumun | 14472 |
| Kod post | 14170 |
| Maer Amzer gefridi | Emmanuel Morel 2014-2017 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Rivières |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 574 ann. (2014) |
| Stankter | 29 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 40 m — brasañ 237 m |
| Gorread | 54,84 km² |
| kemmañ |
L'Oudon a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1833 e oa bet staget ul lodenn eus kumun Abbeville (148 annezad e 1831) ouzh kumun Ammeville (235 annezad e 1831).

### XX$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 1973 e voe krouet kumun nevez L'Oudon hervez an dekred eus ar 26 a viz Kerzu 1972. Strollet eo enni kumunioù Ammeville (171 annezad e 1968), Berville (160 annezad), Écots (95 annezad), Notre-Dame-de-Fresnay (159 annezad), Garnetot (89 annezad), Grandmesnil (123 annezad), Lieury (242 annezad), Montpinçon (167 annezad), Saint-Martin-de-Fresnay (169 annezad) ha Tôtes (125 annezad). Saint-Martin-de-Fresnay a voe lakaet da bennlec'h, he c'hod INSEE (14624) a voe kemeret gant ar gumun nevez.
* E miz Genver 1990 e voe voe lakaet Tôtes da bennlec'h, he c'hod INSEE (14697) a voe kemeret gant ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Berville

* Maner bet savet er XVII$^{vet}$ kantved.

### Écots

* Moudenn-gastell.
* Iliz katolik Saint Rémi, XIII$^{vet}$ kantved.
* Manoir Houlbec, XV$^{vet}$ kantved.
* Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Écots Churchyard
| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e miz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed. Lance-corporal e oa er Royal Armoured Corps, 8th King's Royal Irish Hussars.

### Lieury

* Iliz katolik Sant Padern, XIII$^{vet}$ kantved.
* Château du Robillard, XVII$^{vet}$ kantved.

### Montpinçon

* Iliz katolik ar Groaz-Santel, XIX$^{vet}$ kantved.
* Manoir de la Roque, XVI$^{vet}$ kantved.

### Notre-Dame-de-Fresnay

* Iliz katolik Intron-Varia, bet adsavet war-lerc'h an Eil brezel-bed.

### Saint-Martin-de-Fresnay

* Maner Wigran (maner Punaye), XVI$^{vet}$ kantved.
* Maner an Homme, XVII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Emmanuel Morel | digostezenn | Labourer-douar |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Fabienne Caignon | | |
| 1995 | Meurzh 2001 | Pierre Rault | | |
| 1989 | 1995 | Michel Bénard | tu-dehou, distrollad | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Cassini-Ehess Fichenn kumun - L'Oudon ha fichennoù stag
* ↑ In Memories
# L'infinito

L'infinito zo ur varzhoneg italianek, brudet bras en Italia, gant ar barzh Giacomo Leopardi e deroù an XIX$^{vet}$ kantved.
Savet e voe e diskar amzer 1819

## Ar varzhoneg

Pemzek gwerzenn unneksilabennek zo anezhi.
Sempre caro mi fu quest’ermo colle, e questa siepe, che da tanta parte dell’ultimo orizzonte il guardo esclude. Ma sedendo e mirando, interminati
spazi di là da quella, e sovrumani
silenzi, e profondissima quïete io nel pensier mi fingo; ove per poco
il cor non si spaura. E come il vento
odo stormir tra queste piante, io quello infinito silenzio a questa voce vo comparando: e mi sovvien l’eterno,
e le morte stagioni, e la presente e viva, e il suon di lei. Così tra questa
immensità s’annega il pensier mio: e il naufragar m’è dolce in questo mare.

### Troidigezh

Atav e voe ker din an dorgenn digenvez hag ar c'harzh, hag a vez a bep tu d'an dremmwel e-maez ar gweled.
... hag ar peñse din a zo dous er mor-se.