OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Krokodil Filipinez

Krokodil Filipinez :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Crocodylidae |
| Genad : | Crocodylus |
| Anv skiantel ||
| Crocodylus mindorensis Schmidt, 1935 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Krokodil Filipinez (Crocodylus mindorensis) a zo ur stlejvil brosezat e Filipinez.
# Krogenn-alc'hwez

Ur grogenn-alc'hwez zo ur wikefre lakaet ouzh un nor pe un arc'h evit alc'hwezañ anezho. E toull ar grogenn e vez lakaet an alc'hwez.
# Krokodil-mor

Krokodil-mor :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Crocodylidae |
| Genad : | Crocodylus |
| Anv skiantel ||
| Crocodylus porosus Schneider, 1801 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hrokodil-mor (Crocodylus porosus) a zo ur stlejvil hag a vev e gevred Azia, Indonezia, Malaysia, Filipinez, Ginea-Nevez hag Aostralia. Ar c'hrokodil brasañ eo ha, dre-se, ar stlejvil brasañ er bed d'an deiz a hiziv.
# Krokodil Ginea Nevez

Krokodil Ginea Nevez :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Crocodylidae |
| Genad : | Crocodylus |
| Anv skiantel ||
| Crocodylus novaeguineae Schmidt, 1928 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Krokodil Ginea Nevez (Crocodylus novaeguineae) a zo ur stlejvil bihan hag a vev e Ginea Nevez.
# Kroisos

Kroisos (Κροῖσος e henc'hresianeg, Croesus e latin, anavezet ivez evel Krezuz diwar ar galleg), bet ganet e 596 kent JK, a voe roue Lydia war-lerc'h e dad Alyattes II adalek -561 betek -547. Diwezhañ roue Lydia eus tierniezh ar Vermnaded e voe.
Brudet eo e binvidigezhioù, bevañ a reas etre plijadurezhioù, brezel hag arzoù. Aloubiñ a reas Pamfylia, Mysia ha Frygia betek ar stêr Halys ha sujañ a eure holl gêrioù gresian Anatolia war-bouez Miletos.
* Solon dirak Kroisos e Sardeis Gerrit van Honthorst, 1624
* Kroisos o tegemer truaj digant ur c'houer lydian Claude Vignon, 1629

## Liammoù diavaez

* (en) Buhez Kroisos
# Krokodil

Krokodiled :
| Krokodiled an Nil ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Crocodylidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hrokodiled zo stlejviled dour dous pe dour mor a ya d'ober ar c'herentiad Crocodylidae.

## Spesadoù

Daou c'henad ha 13 spesad krokodiled zo.

### Genad Crocodylus

* krokodil Amerika (Crocodylus acutus)
* krokodil hobregonet (Crocodylus cataphractus)
* krokodil Orinoko (Crocodylus intermedius)
* krokodil Johnston (Crocodylus johnsoni)
* krokodil Filipinez (Crocodylus mindorensis)
* krokodil Morelet (Crocodylus moreletii)
* krokodil an Nil (Crocodylus niloticus)
* krokodil Ginea Nevez (Crocodylus novaeguineae)
* krokodil-geun (Crocodylus palustris)
* krokodil-mor (Crocodylus porosus)
* krokodil Kuba (Crocodylus rhombifer)
* krokodil Siam (Crocodylus siamensis)

### Genad Osteolaemus

* c'hrokodil korr (Osteolaemus tetraspis)
Ar stlejvil Tomistoma schlegelii a c'hell bezañ renket er c'herentiad Crocodylidae ivez.
# Krokodil-geun

Krokodil geun :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Crocodylidae |
| Genad : | Crocodylus |
| Anv skiantel ||
| Crocodylus palustris Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hrokodil geun (Crocodylus palustris) a zo ur stlejvil hag a vev en iskevandir Indez ha betek en Iran.
# Kroked

Kroked (pe croquet evel a skriver e meur a yezh) zo ur c'hoari a vez graet gant ur mailh hag ur voull goad, a ranker lakaat da dremen dre un arroudenn aozet en a-raok.
Ur genstrivadeg kroked a oa bet e C'hoarioù Olimpek 1900. N'eus ket bet abaoe. Ar golf a vije deuet eus ar c'hoari kroked, a lavarer a-wechoù, met ne seblant ket gwir diouzh an dielloù istorel.

## Istor

* A-raok an anv croquet: ur c'hoari hervez The Sports and Pastimes of the people of England, firembannet e 1801.
* Croquet eo anv ar c'hoari e being played at Kastell Eglinton, North Ayrshire, e Bro-Skos, e deroù ar bloavezhioù 1860.

## Lennegezh

* The Croquet Player (1936) , romantig saoznek gant Herbert George Wells
# Monfalcone

Monfalcone a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia betek 2018, pa voe diskaret ar broviñs.
# Monetaria obvelata

Monetaria obvelata :
| Hoc'hig-mor obvelata ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Monetaria |
| Anv skiantel ||
| Monetaria obvelata (Lamarck, 1810) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Monetaria obvelata a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Lamarck e 1810 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Monetaria annulus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea obvelata Linnaeus, 1758 anv an diskrivadenn hag hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* Erosaria obvelata (Linnaeus, 1758) anv aet da get.
* Cypraea tautirana Curtiss, 1938 anv aet da get.

## Bevoniezh

Kregin brav eo an Monetaria obvelata. Kavet e vezont tost-tre eus an aod a-wechoù deus an deiz er bloc'hadoù korailh ha dindan reier etre live an izel mor ha 10 m.
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 14 ha 23 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm gour, pe ramz, betek 32 mm.
* Kein Monetaria obvelata

## Annez

E Polinezia C'hall hepken e vev ar spesad.

## Gwelout ivez

Monetaria annulus ha Monetaria moneta daou spesad tost a-walc'h.

## Notennoù

* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 05 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=570809(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Monfero

Monfero zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña, e komark an Eume.
2.129 a oa enni e 2012 (2.239 e 2010, 2.414 e 2006, 2.444 e 2005, 2.490 e 2004, 2.552 en 2003).
Ur manati kozh zo eno.
# Monetaria caputdraconis

Monetaria caputdraconis :
| Hoc'hig-mor penn aerouant ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Monetaria |
| Anv skiantel ||
| Monetaria caputdraconis (Milvill, 1888) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Monetaria caputdraconis a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin a-walc'h an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Milvill e 1888 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Monetaria annulus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea caputdraconis Milvill, 1888 anv an diskrivadenn hag hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* Erosaria caputdraconis (Milvill, 1888) anv aet da get.

## Bevoniezh

Kregin brav eo an Monetaria caputdraconis. Kavet e vezont e frailhoù ar c'horailh etre live an izel mor ha nebeut metroù donder.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 26 ha 36 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 16 mm gour, pe ramz, betek 45 mm.

## Gwelout ivez

Monetaria caputserpentis a zo ur spesad tost a-walc'h.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad lec'he-se a zo tro-dro da enez Pask e meurvor Habask.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 05 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=570813(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Monfaucon

Monfaucon zo anv div gumun e Bro-C'hall.
* Monfaucon, (Mont Faucon en okitaneg) e Dordogne ;
* Monfaucon (Montfaucon en okitaneg), e Hautes-Pyrénées

## Pennad kar

* Montfaucon
# Monetaria moneta

Monetaria moneta :
| Hoc'hig-mor moneiz ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Monetaria |
| Anv skiantel ||
| Monetaria moneta (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Monetaria moneta a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin-tre an hini eo.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Monetaria annulus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea moneta Linnaeus, 1758 anv an diskrivadenn hag hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* Erosaria moneta (Linnaeus, 1758) anv aet da get.
* Monetaria icterina Lamarck, 1810 anv aet da get.

## Bevoniezh

Kregin brav eo an Monetaria moneta. Kavet e vezont tost-tre eus an aod a-wechoù deus an deiz war a bep seurt skoroù, traezh, reier, korailh etre live an izel mor ha nebeut metroù donder.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 17 ha 28 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9 mm gour, pe ramz, betek 44 mm.

## Gwelout ivez

Monetaria annulus ha Monetaria obvelata daou spesad tost a-walc'h.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask. ErMor Ruz hag e Polinesia e vez kavet anezhañ ivez.

## Implijoù

Abalamour d'o bravantez, kement hag ar c'hementadoù bras anezho a c'helle bezañ kavet aes a-walc'h gant pobloù aodoù meurvorioù Indez hag Habask eo bet dastumet hag implijet kalz ar c'hregin-se evit talvezout a arc'hant evel pezhioù moneiz pe evit sevel troioù-gouzout ha bravigoù all hag ivez evit kinklañ objedoù hengounel evel maskloù hag all e kalz broioù Afrika,lod anezho pell-tre eus lec'h bevañ ar c'hregin-se.

## Skeudennoù

* kein urMonetaria moneta bev
* Diaz ur Monetaria moneta bev goloet gant e vantell
* Diaz ur Monetaria moneta bev o renkañ e vantell
* Diaz ur Monetaria moneta bev renket e vantell
* Tresadenn gozh gant Anna ha Martin Lister e 1688 gant an anv moneta nigritarium
* Tresadenn gozh gant Niccolò Gualtieri e 1742 en Index Testarum Conchyliorum.
* Stumm gwenn ar c'hregin
* Stumm melen ar c'hregin
* Stumm glas ar c'hregin

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 05 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=216874(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Maoris

Maoris pe Moris zo un anv-badez brezhonek diwar an anv latin Mauritius.

## E yezhoù all

* Maurice e galleg
* Μαυρίκιος (Mavrikios) e gresianeg
* Mauricio e spagnoleg
* Maurício e portugaleg
* Maurizio en italianeg
* Maurits e nederlandeg
* Маврикий (Mavrikiy) e rusianeg
* Meurig e kembraeg
* Moritz en alamaneg
* Morris e saozneg

## Tud brudet

* Maoris Duaod (1113 pe 1115-1191), abad
* Maoris Paol Mari Nikolaz (1876-1943), saver pezhioù-c'hoari
* Maoris ar C'hollo, (1921-2003), beleg

## Lesanv

* Morris, anv-pluenn Maurice De Bevere, tresour bannoù-treset

## Lec'hioù

* Enez Maoris, er Meurvor Indian (Moris e kreoleg)

## Gwelet ivez

* Maori
# Maoeg

Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo ar maoeg (mao, spowama, sopvama, maikel, memi, sopfomo pe emela) komzet gant tro-dro da 81.000 den (1997) e gwalarn Manipour ha Nagaland en India.
Ur rannyezh ez eus:

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù nagaek
# Maol Chinn Tìre

Maol Chinn Tìre (distaget [mɯːlˠ̪ çiɲˈtʲiːɾʲə] e gouezeleg), Mull of Kintyre e saozneg, eo an anv roet da lodenn greisteisañ ledenez Kintyre e mervent Bro-Skos, ur pemzek km eus Campbeltown. Un tour-tan zo e beg al ledenez, brudet gant ur ganaouenn, Mull of Kintyre, savet gant Paul McCartney ha Denny Laine (deuet e-maez e miz Du 1977).

## Anv

* Ptol. II, 3, I / II, 3, 8 : EPIDIUM PROMONTARIUM
* Rivet & Smith (1979), p. 361 : Watson helpfully notes that the modern Gaelic name for this peninsula is Ard Echde = Watson, dre sekour vat, a lak da zerc'hell sonj hag an añv a-vremañ al ledenez a zo Ard Echde.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Ti an Douristed
* Istor an tour-tan
# Maorieg

Ur yezh aostronezek eus skourr ar yezhoù polinezek eo ar maorieg (te reo Māori) komzet gant 100 000-160 000 den e Zeland-Nevez e-lec'h ma'z eo unan eus an teir yezh ofisiel gant ar saozneg ha yezh ar sinoù.
Tost-tre eo d'ar rarotongeg ha tost a-walc'h ivez d'an tahitieg ha d'an hawaieg.
Ouzhpenn ar yezh unvan (waikato) e vez isrannet ar maorieg e daou vloc'had rannyezhel pennañ:
* Maorieg an norzh
* Maorieg ar su (kāi tahu)
Skrivet eo bet gant al lizherenneg latin abaoe ar bloavezhioù 1840 d'an nebeutañ.

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Māori Kengor ar maorieg - unvanidigezh ar yezh
* Geriadur klok maorieg-saozneg-maorieg
* Geriadur diazez maorieg-saozneg
# Maoris ar C'hollo

Maoris ar C'hollo :
| Ganet | 1921 |
| Marvet | 2003 |
| Micher | beleg, skrivagner |
| kemmañ |
Ur beleg broadelour eus eskopti Kemper eo bet Maoris ar C'hollo (Maurice Colleau) ganet e 1921 ha marvet e 2003.

## Red-buhez

Goude an Eil Brezel-bed e voe lakaet da gure e parrez Skrigneg, hini Yann-Vari Perrot, a oa bet person eno. Diwar hengoun hemañ a-hend-all, e oa deuet Maoris ar C'hollo da vezañ ur broadelour eveltañ, en un amzer ha ne oa ket aes diskouez hag embann mennozioù a seurt-se ; dindan ur golo en doa goulennet digant Youenn Olier kas ar gelaouenn "An Avel" e 1945. Lakaet da gure en Edern ha Loperc'hed ez eas da berson Lambêr, tost d'e barrez ginidik, Plouarzhel. Diaezet gant ar gizioù nevez a oa bet degaset el liderezh hag er baskouriezh da heul adreizhoù ar Goursened diwezhañ, Vatikan II, er C'hwec'hkogn da vihanañ, ha diaezet ivez gant an disfiz a vaged en e eskopti ouzh ar v-broadelouriezh vrezhon a oa bet difennet gantañ a-hed e vuhez hag a-vihanik, koulz lavaret, evel ma plije dezhañ kontañ, en em dennet en doa e ti-retred ar veleion e Keraodren, e Brest. Diwar-neuze e kemeras perzh a-zevri e buhez Oaled Sant Erwan Brest, er gelaouenn Imbourc'h hag e bodadegoù miziek "Kristenion Breizh" a voe ur broud evitañ da skrivañ.

## Oberennoù

* Misionoù e Breizh er seitekvet kantved a zeuas er-maez e 1983.
* Teologiezh an Dieubidigezh , niv. 189 Imbourc'h 1984. Ar studiadenn-se a c'hoarveze evit darn eus un droidigezh diwar an destenn embannet gant "ar c'henstrollad sakr evit kelennerezh ar Feiz".
Pouezus a-walc'h eo an diell-mañ diouzh m'en doa klasket krouiñ ur yezh o klotañ gant an destenn orin, evit darn amprestet digant Kis-Saded, dre ar gelaouenn Imbourc'h hag evit ar peurrest, tro pe dro, ijinet ha kinniget gant ar skrivagner e-unan ; hemañ, padal, a oa ur brezhoneger a-vihanik, hag a glaske chom an eeunañ ar gwellañ. Gwevn ha sklaer eo ivez ereadurezh e yezh en oberenn-mañ.

### Dielloù diembann

* Un diell hir e galleg a-zivout ar gwir o deus ar vrezhonegerion e dibenn en XXIvet kantved, e-keñver ar feiz kristen, da genderc'hel da gaout skoazell an Iliz en o yezh. Morse ne dizhas kaout a respont digant e eskob daoust d'e c'houlennoù.
* Jeremiaz a voe troet gantañ e strollad troidigezh ar Bibl en-dro da v-Maodez Glanndour (diwar ar Bibl gresianek).
# Maodilon

Maodilon :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Mouzillon |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Naoned |
| Kanton | Gwaled |
| Kod kumun | 44108 |
| Kod post | 44330 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Baleydier 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger |
| Bro velestradurel | Bro Gwiniegi Naoned |
| Lec'hienn Web | www.mairie-mouzillon.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 874 ann. (2020) |
| Stankter | 174 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 08′ 32″ Norzh 1° 16′ 52″ Kornôg / 47.1422222222, -1.28111111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 20 m bihanañ 9 m — brasañ 78 m |
| Gorread | 16,5 km² |
| Maodilon ||
| kemmañ |
Maodilon a zo ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Mandilonium, 1179; Moudilon, 1287; Moudillon, 1287
Gerdarzh ː

## Ardamezioù

En glazur e bont a henamzer a beder bolz en aour mogeriet en sabel; e gab ivez en aour karget gant pevar blokad greunwin geotet, skoret a deir delienn ivez geotet

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Maodilon e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Gwaled hag e Bann Klison. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,48% eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv.
* An iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Barrin, aotrounez Bois-Rouault | En glazur e deir balafenn en aour |
| de Basoges, pe Bazouges, aotrounez la Barillière | En glazur, e leon goudreustellet etre argant ha gul |

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Maodilon
* ↑ Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
# Maol

Maol e gouezeleg, pe Mull e saozneg Bro-Skos, a dalv menez moal, hep gwez.

## Brezhoneg ha kembraeg

Kar eo ar ger gouezelek d'ar gerioù moel e kembraeg, ha moal e brezhoneg . E Kembre e vez graet Moel eus menezioù hep gwez. E brezhoneg eo anavezet ar ger e Molenez.

## Douaroniezh Skos

Stank eo ar ger e douaroniezh Bro-Skos. Talvezout a ra neuze kement ha beg-douar uhel ha noazh , tost evel ur menez, pa vez gwelet a bell.

## E Bro-Skos

* Maol Chinn Tìre, pe Mull of Kintyre
* Mull of Galloway
* An Obha, pe Mull of Oa, pe The Oa, ur beg-douar en Ìle
* Mull of Cara, ur beg-douar e kreisteiz Enez Cara
* Mull of Logan, ur beg-douar er Rhinns of Galloway
* Mull Head, ur beg-douar en inizi Orc'h

### Enezenn

* Isle of Mull, unan eus Inizi Gall, disheñvel orin hec'h anv evit doare, rak Muile eo hec'h anv gouezelek.

## En Iwerzhon

* Creachmhaoil e kontelezh Gaillimh.
* Mullaghmore, pe An Mullach Mór
* Mullaghaneany,
* Mullaghcloga,
* Mullaghcarn

## Pennad kar

* Moel
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Maoris Duaod

Maoris Duaod (1113 pe 1115 e Kroeshañveg-1191 e Kloar-Karnoed), a voe abad kisterkiat Langoned (Kerne-Morbihan) ha diazezer abati Karnoed e Kloar-Karnoed (Kerne-Penn-ar-Bed).

## Dave ha notennoù

* ↑ Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, 1939, (e galleg), pajennoù 39 ha 41
# Marianne Loir

Marianne Loir pe Marie-Anne Loir (Pariz, 1705 – Pariz, 1783) a oa ur boltredourez c'hall.
* Portrait d'Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet (c. 1748)
* Itron he sae ruz hag he c'huzh-dorn du (deiziad dianav)

## Livourezed all ar mare

* Giulia Lama
# Marianne Stoffels

Marianne Stoffels a zo ur vestrc'hoarierez echedoù belgiat.
Kampionez echedoù (maouezi) eus Belgia e voe e 1938, 1939, 1940, 1942 ha 1944.
# Marianne Herzog

Marianne Herzog (10 a viz Here 1939 e Breslau) a zo ur gazetennerez a voe unan eus izili Rote Armee Fraktion (RAF).

## He buhez

Asambles gant he mignon Jan-Carl Raspe e kemeras perzh e Rote Armee Fraktion e penn-kentañ ar bloavezhioù 1970. Meur a wech e voe implijet he ranndi evel lec'h-emgav gant izili ar strollad. Harzet e voe d'an 3 a viz Kerzu 1971, gpoude-se e voe dieubet abalamour da gudennoù yec'hed.

## Oberenn

* Nicht den Hunger verlieren. Rotbuch Verlag, Berlin 1980, ISBN 3-88033-232-0
* Von der Hand in den Mund. Frauen im Akkord. Rotbuch Verlag, Berlin 1976 ISBN 3-88022-155-3
* Suche. Luchterhand-Literaturverlag, Darmstadt 1988 ISBN 3-630-86675-1

## Notennoù

* ↑ Gisela Diewald-Kerkmann, Rechtsgeschichte Rg7 2005, 2005, Zeitschrift des Max-Planck-Instituts für europäische Rechtsgeschichte, http://www.zeitgeschichte-online.de/zol/_rainbow/documents/pdf/raf/raf_diewald_kerkmann.pdf
# Marianne Jean-Baptiste

Marianne Raigipcien Jean-Baptiste, pe Marianne Jean-Baptiste, ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1967 e Londrez (Bro-Saoz), zo un aktourez saoz, a orin eus Antigua-ha-Barbuda ha Santez-Lusia. Studiet he deus er Royal Academy of Dramatic Art e Londrez ha c'hoariet er Royal National Theatre. Ken brudet eo e metoù ar c'hoariva e Londrez evel er bed abalamour d'he filmoù, met brudetoc'h c'hoazh eo abalamour d'ar skinwel.

## C'hoariva

Meneg a oa anezhi e 1994 evit ar Ian Charleson Award abalamour d'he c'hoari e-barzh Measure For Measure gant ar gompagnunezh Cheek by Jowl.

## Kanerez

Ouzhpenn he labour aktourez he deus enrollet ur bladenn ma kan blues.

## Sonerezh

Savet he deus sonerezh ar film Career Girls, kaset da benn gant Mike Leigh e 1997 .

## Barzhoniezh

Hi an hini a lenn ar "Sonnet 15", gant William Shakespeare, er bladenn When Love Speaks (EMI Classics) embannet e 2002.

## He filmoù

* 2010 : Takers.
* 2008 : City of Ember
* 2006 : Jam
* 2001 : Spy game , evel Gladys Jennip
* 2000 : New Year's Day (2001) evel Veronica
* 2000 : The Cell , evel Dr Miriam Kent
* The 24 Hour Woman (1999) as Madeline Labelle
* The Murder of Stephen Lawrence (1999) as Doreen Lawrence
* 1999 : 28 Days, evel Roshanda
* 1998 : How to Make the Cruelest Month , evel Christina Parks
* 1998 : Murder of Crows
* 1997 : Mr. Jealousy
* 1996 : Secrets & Lies,evel Hortense Cumberbatch
* 1991 : Once Upon a Time

## Er skinwel

* Cracker (1994) , heuliad-skinwel saoz
* Without a Trace (2002 - 2009), heuliad-skinwel stadunanat, evel Vivian Johnson.

### Without a Trace

Er filmoù-see c'hoari ur boliserez eus an FBI , Vivian Johnson, klañv he c'halon, ur mab dezhi da sevel.

## Liammoù diavaez

* Marianne Jean-Baptiste Bio at CBS - Without a Trace
* Marianne Jean-Baptiste en Internet Movie Database
# Marianne van Oranje-Nassau

Wilhelmina Frederika Louise Charlotte Marianne van Oranje-Nassau (9 Mae 1810 en Berlin - 29 Mae 1883 e Kastell Reinhartshausen en Erbach, hiriv e Eltville am Rhein) a oa ur briñsez izelvroat deut da vout priñsez a Brusia.
Merc'h e oa da Willem Iañ an Izelvroioù ha da Wilhelmine Prusia.

## Eured

Dimezet e voe da Albrecht von Preußen (1809-1872). Mont a reas skuizh o welout he fried o vont da verc'heta, , kuit ez eas eus ar gêr gant ar paotr-karr, Joachim van Rossum, hag ur mab o doe. En 1850 e voe torret o eured.

### Bugale

* Charlotte von Preußen (1831-1855), a zimezas en 1850 d'an dud Georg II von Sachsen-Meiningen (1826-1914)
* Albrecht von Preußen (1837-1906), a zimezas en 1873 d'ar briñsez Marie von Sachsen-Altenburg (1854-1898)
* Elisabeth, marv-ganet en 1840
* Alexandrine Prusia (1842–1906), a zimezas en 1865 d'an dug Wilhelm von Mecklenburg (1827-1879).