OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karloman

Carloman, pe Karloman, zo un anv-badez frankek (Karlmann en alamaneg a hiriv) hag anv meur a briñs frank er Grennamzer izelañ.

## Tud
### Rouaned frank

* Karloman, pe Karlmann (751–771), mab da Bepin Grenn ha Bertrada Laon, roue ar Franked e 768. Pa varvas e voe anvet e vreur Karl da roue
* Karloman II (867-† 884), mab da Loeiz II, lesanvet ar Gag, ha da Ansgarde, roue ar Franked (879-884).

### Franked all

* Karloman, mab da Garl Martel ha Rotrude Trier, breur da Pepin Grenn, (715? 716?–754). Ur mab en doa, anvet Drogon. Maer ar palez e oa en Aostrazia (741-747). Dilezel a reas ar garg evit mont da Vanac'h da Venez Cassino.
* Karloman, mab da Garl Veur, anv kentañ Pepin Italia
* Karloman Bavaria, mab da Loeiz ar German (830–882), roue Bavaria (876-882).
* Carloman (v. 847-† 876), mab da Karl Voal hag Ermentrud Orleañs .
* Pippin Italia (773–810), a oa Carloman e anv kentañ;
* Carloman, mab da Garl Voal ( marvet e 874)
* Carloman (?-?), mab da Lotar Iañ hag Ermengarde Teurgn.

### E Bulgaria

* Kaliman I Bulgaria (a renas 1241-1246)
* Kaliman II Bulgaria (a renas 1256-1257)

### En Alamagn

* Josef Karlmann Brechenmacher, skrivagner
* Karlmann Geiß, Prezidant al Lez Kevredadel (Bundesgerichtshofs ) en Alamagn
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Karl X Gustav

Karl X Gustav, ganet e 1622 e kastell Nyköping, ha marvet e 1660 e Göteborg, a oa ur priñs alaman deuet da vout roue Sveden e 1654 war-lerc'h ar rouanez Kristina Sveden, keniterv dezhañ. Klask a reas unvaniñ ar vro, ha lakaat a reas kentañ Brezel an Hanternoz da darzhañ.

## E vuhez

Mab e oa d'ar c'hont alaman Johann Kasimir von Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg ha da Katarina Sveden, merc'h da Karl IX, roue Sveden. An eil priñs eus an tiegezh Wittelsbach o tougen kurunenn Sveden e oa goude Christopher Bavaria (1441–1448).

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas d'ur briñsez Hedwig Eleonora von Holstein-Gottorp. Ur bugel o doe, ur mab a voe Karl XI, roue Sveden war-lerc'h e dad.
# Karl XII

Karl XII ganet e 1682 e Stockholm ha marvet e 1718 e Fredrikshaldn, hiziv Haldenn en Norge, a oa roue Sveden adalek 1697 betek 1718. Mab e oa da Karl XI, roue Sveden, ha d'e bried Ulrika Eleonora av Danmark, rouanez Sveden .
# Karl von Hohenzollern-Sigmaringen (1785-1853)

Karl von Hohenzollern-Sigmaringen (1785-1853) a oa ur priñs alaman, mab da Aloys Anton von Hohenzollern-Sigmaringen ha da Amalie Zephyrine von Salm-Kyrburg.
# Karl von Mecklenburg

Karl zu Mecklenburg, pe von Mecklenburg, pe von Mecklenburg-Schwerin pe von Mecklenburg-Strelitz, zo anv meur a zen.

## Tud

* Karl Iañ (Mecklenburg) (1550–1610), Merour der (Teil-) Herzogtümer Mecklenburg-Güstrow ha Mecklenburg-Schwerin
* Karl zu Mecklenburg (1626–1670), Dug Mecklenburg [-Schwerin]
* Karl zu Mecklenburg (1664–1688), Dug Mecklenburg [-Güstrow]
* Karl Leopold (Mecklenburg) (1678–1747), Dug Mecklenburg [-Schwerin], regierender Fürst en Mecklenburg-Schwerin
* Karl zu Mecklenburg (1708–1752) (genannt Prinz von Mirow), Dug Mecklenburg [-Strelitz],
* Karl II, Dug Mecklenburg-Strelitz (1741–1816), Dug, ha goude Dug-meur Mecklenburg-Strelitz,
* Karl zu Mecklenburg (1785–1837), Dug Mecklenburg [-Strelitz], jeneral prusian, Präsident des Staatsrates ha skrivagner
* Karl August Christian zu Mecklenburg (1782–1833), Dug Mecklenburg [-Schwerin], jeneral rus

## Pennad kar

* Carl Gregor Herzog zu Mecklenburg (* 1933), soner alaman
# Karl XV

Karl XV, Carl Ludvig Eugen, ganet d'an 3 a viz Mae 1826 e Stockholm hag aet da Anaon e Malmö d'an 18 a viz Gwengolo 1872 a oa roue Sveden, hag ouzhpenn roue Norge evel Karl IV.
Mab e oa da Oscar Iañ Sveden ha da Josefina av Leuchtenberg.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas da Lovisa an Izelvroioù.
* Lovisa Sveden (1851-1926), rouanez Danmark ;
* Carl-Oscar
# Karl von Baden

Karl von Baden zo bet anv meur a zen eus tiegezh Baden.

### XVvet kantved

* Karl I. (Baden) (1427–1475), Markgraf Baden
* Karl von Baden (1476–1510), Priñs Baden, markgraf na renas ket, ha chaloni e Straßburg ha Trier

### XVIvet kantved

* Karl II. (Baden-Durlach) (1529–1577), Markgraf Baden-Durlach

### XVIIvet kantved

* Karl Wilhelm Eugen (Baden-Rodemachern) (1627–1666), Markgraf Baden-Rodemachern ha chaloni e Köln
* Karl III Wilhelm von Baden-Durlach) (1679-1738), Markgraf Baden-Durlach, diazezer kêr Karlsruhe

### XVIIIvet kantved

* Karl August von Baden-Durlach (1712–1786), Priñs Baden, prezidant gward e Baden
* Karl Friedrich von Baden (1728–1811), Markgraf, priñs-dilenner ha kentañ dug-meur Baden
* Karl Ludwig von Baden (1755–1801), priñs hêrezhel Baden
* Karl Ludwig Friedrich von Baden (1786–1818), dug-meur Baden

### XIXvet kantved

* Karl von Baden (1832-1906), Priñs Baden, ha jeneral prusian.
# Karl von Innerösterreich

Karl von Innerösterreich lesanvet der Postume (an Dalif), pe Karl Joseph von Österreich (* 1590 en Graz; † 1624 en Madrid) a oa arc'hdug hag eskob aostrian. Priñs-eskob Breslau hag eskob Brixen, hag ivez Mestr Meur an Urzh Teutonek.
Mab e oa da Karl II Aostria (1540-1590), Arc'hdug Aostria, ha da Maria Anna Bavaria (1551–1608).
# Llan-non

Meur a lec'h zo anvet Llan-non pe Llannon e Kembre :
* Llan-non (Ceredigion)
* Llan-non (Sir Gaerfyrddin)
# Llan-non (Sir Gaerfyrddin)

Llannon zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, etre Llanelli hag Y Tymbl.

## Gerdarzh

Diwar llan (iliz) ha Non (santez Nonn).
# Llan-saint

Llan-saint zo ur gêriadenn eus Kembre, e kreisteiz Sir Gaerfyrddin.

## Gerdarzh

Diwar llan (iliz) ha saint (sent).
# Llan-ffwyst

Llan-ffwyst (Llanfoist e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er c'hreisteiz da gêr Y Fenni, e gwalarn ar gontelezh.
Tremen a ra Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog dre ar gêriadenn.
Ne ouzer netra diwar-benn sant Ffwyst, en deus roet e anv d'al lec'h.
Ar skrivagner kembreat saoznek Alexander Cordell zo bet beziet e bered Llan-ffwyst.
E 2011 e oa poblet kumuniezh Llan-ffwyst gant 3 315 a dud, ha 328 anezho (10,2%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Enwau Cymru
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011, Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, The Office For National Statistics
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Llan-gain

Llangain zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin.

## Gerdarzh

Diwar llan ha cain.

## Pennadoù kar

* Lec'hanvadurezh Kembre
* llan
# Llan-giwg

Ur gêriadennig eus Kembre eo Llan-giwg, pe Llangiwg, e kontelezh Castell-nedd Port Talbot 2 km bennak en hanternoz da Bontardawe.

## Tud eus Langiwg

* John Dyfnallt Owen

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru
# Llan-gors

Ur gêriadenn e kontelezh Powys, e Kembre, eo Llan-gors, er reter da Aberhonddu. Un iliz zo, gouestlet da Sant Peulin.
E-kichenik emañ Llyn Syfaddan, brasañ lenn naturel kreisteiz Kembre.
Stag ouzh Llan-gors emañ kêriadennoù Llangasty Tal-y-llyn, Llanfihangel Tal-y-llyn ha Cathedin.
1 045 a dud a oa eno o chom e 2001.

## Liammoù

* www.geograph.co.uk fotoioù
* Llangorse Multi Activity Centre (en)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Gwyddoniadur Cymru, Gwasg Prifysgol Cymru, 2008, p. 545 ; Cymru, Map yn y Gymraeg, Cyhoeddiadau Stad, 1991 (kartenn Kembre hollgembraek)
# Llan-gwm

    Kêriadennoù all o deus un anv heñvel. Sellit ouzh ar bajenn Llangwm.
Llan-gwm (skrivet ivez Llangwm a-wechoù) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er reter da gêr Brynbuga. Ouzhpenn kêriadenn Llan-gwm ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : Llanfihangel Torymynydd ha Llan-soe.
E kumuniezh Llan-gwm emañ brasañ bryngaer Sir Fynwy, anvet Gaer Fawr. Gouestlet eo an iliz da Sant Jerom hag enni ez eus ur jube eus war-dro 1500.
E 2011 e oa annezet ar gumuniezh gant 440 a dud ha 23 anezho a oa kembraegerien (5,3%).

## Daveoù

* ↑ Enwau Cymru
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011, Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, The Office For National Statistics

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumuniezh
# Llan-non (Ceredigion)

Llan-non (skrivet "Llan Non" a-wechoù ; Llanon e saozneg) zo ur gêriadenn eus Kembre, e Ceredigion. Emañ war ribl Bae Ceredigion, e-kichen Llansantffraid, nepell ivez diouzh Aberaeron.
Dont a ra anv ar gêriadenn hag ar barrez eus anv santez Nonn, mamm sant Dewi. Desavet e oa bet ar paotrig e Llan-non, hervez a gonter.
E-kichen Llan-non emañ peulvan uhelañ Ceredigion (4,6 metr a uhelder).
Poblet eo Llan-non gant 5 270 a dud (e 2011). Tost da div drederenn anezho zo kembraegerien (64,2% e 2011).

## Tud brudet

* Catrin Finch, telennourez
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llan-soe

Llan-soe (saoznekaet e Llansoy). zo ur gêriadenn vihan e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er gevred da gêr Rhaglan e-kreiz ar gontelezh.
E kumuniezh hag e parrez Llan-gwm emañ Llan-soe.

## Daveoù

* ↑ Enwau Cymru
# Kazh-traezh

Kazh-traezh :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Felis |
| Anv skiantel ||
| Felis margarita Loche, 1858 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh-traezh (Felis margarita) zo ur bronneg bihan (50 cm gant ul lost 30 cm) hag a vev e dezerzhioù Norzhafrika, Arabia ha kreiz Azia.
Bevañ a ra er rannvroioù a zo re sec'h ha re domm evit kazh an dezerzh evel ar Sahara, dezerzh Arabia ha dezerzhioù Iran ha Pakistan.
Ur penn bras gant divskouarn hir ha begek en deus. Melen eo e vlevenn gant roudennoù hogozik diwelus. Du eo penn e lost hag e bavioù zo goloet gant blev hir a warez anezhañ diouzh tommder an traezh.
Un aneval-noz eo. Kuzhat a ra dindan ar reier diouzh an deiz. Diouzh an noz e tebr krignerien, glazarded hag amprevaned. Etre daou ha pevar c'hazhig a c'han ar parezed goude daou viz dougen. Bras int goude 1 bloavezh ha gallout a reont bevañ 14 vloaz.

## Rummatadur

Pevar isspesad a zo:
* Felis margarita margarita, Sahara
* Felis margarita harrisoni, Arabia
* Felis margarita thinobia, Iran
* Felis margarita scheffeli, Pakistan

## Liammoù diavaez

kazh-traezh
# Kazh ar pampa

Kazh ar pampa :
| L. pajeros Spesad n'eo ket bet priziet (NE) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Leopardus |
| Anv skiantel ||
| Leopardus pajeros Desmarest, 1816 ||
| Statud CITES : | Stagadenn II , Amzeriad adwel dianav |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kazh ar pampa (Leopardus pajeros), anvet ivez kazh-geot, a zo ur c'hazh roudennek bihan hag a gaver er Pampa hag e rannvroioù nesañ Amerika ar Su, eus Ecuador betek Chile hag Arc'hantina. Muzuliañ a ra etre 55 cm ha 70 cm ha pouezañ a ra etre 3 ha 7 kg. Eus louet da c'hell-du e kemm e vlevad.
Ne ouezer hogozik netra diwar-benn danvez buhez kazh ar pampa. Un aneval noz eo, war a seblant, ha bronneged bihan hag evned a vez preizhataet gantañ dreist-holl. Ar parezed n'o devez nemet daou gazhig war un dro.
Etre 9 ha 16 bloavezh e c'hell kazh ar pampa bevañ.

## Isspesadoù

* Leopardus pajeros pajeros
* Leopardus pajeros budini, Arc'hantina
* Leopardus pajeros garieppi, Perou, Ecuador, Bolivia
* Leopardus pajeros steinbachi
* Leopardus pajeros thomasi, Ecuador
# Kazh-mor

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar c'hazh-mor a c'hell bezañ :
* ur bronneg eus kerentiad ar mustelideged, sellet ouzh Kazh-mor (bronneg)
* pesked eus ar genad Scyliorhinus, sellet ouzh touilh
# Kazh alaouret Azia

Kazh alaouret Azia :
| C. temminckii Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Vertebrata |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Catopuma |
| Anv skiantel ||
| Catopuma temminckii Vigors & Horsfield, 1827 ||
| Statud CITES : | Stagadenn I , Amzeriad adwel dianav |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh alaouret Azia (Catopuma temminckii, pe Profelis temminckii, pe Felis temminckii) a zo ur c'hazh krenn e vent (90 cm gant ul lost a 50 cm). Pouezañ a ra etre 12 ha 16 kg. En ereoù e c'hell bevañ 20 bloavezh, met un tamm nebeutoc'h en natur moarvat. Gell-melenn pe rous eo e greoñ ar peurliesañ hag eñ e anavezer pennoù gant ur blevad du pe c'hris. Disaotr eo, estreget e Sina ma kaver pennoù heñvel a-wac'h o c'hroc'henn ouzh hini ur banterenn.

## Annez

E gevred Azia e vev ar c'hazh alaouret, eus Tibet betek Sumatra, e koadegoù sklaer dreist holl. E gavout a c'heller er c'hoadegoù glaviek ivez, betek 3000 metr. Dianav eo poblañs ar c'hazh alaouret met war stagadenn I ar CITES eo bet lakaet en abeg an arvaroù a ginnig e annez. Evit e greoñ hag e eskern (implijet er medisinerezh hengounel sinat) eo hemolc'het met ar c'hinnig brasañ a zo distrujadur e annez.

## Emzalc'h

Nebeut a dra a anavezer a-zivout emzalc'h ar c'hazh alaouret en natur. Un aneval-noz eo, war a seblant. Hemolc'h a ra evned ha bronneged bihan. Hervez reoù 'zo e hemolc'h ar preizhoù brasañ e koupl. Ar gouennañ e krog etre 18 ha 24 miz. Ar parezed o devez etre daou ha pevar c'holen ha kemer a ra ar pared perzh en o desavadur ivez. Ar c'hazhig a zo dall, evel evit an holl gizhier arall ha 250 g e pouezont.
80 devezh e pad an dougen.

## Isspesadoù

Tri isspesad a anavezer
* Catopuma temminckii temminckii, Himalaya, Gevred Azia, Sumatra
* Catopuma temminckii dominicanorum, gevred Sina
* Catopuma temminckii tristis, mervent Sina

## Liammoù diavaez

* Kazh alaouret Azia
# Kazh bay

Kazh bay :
| C. badia En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Catopuma |
| Anv skiantel ||
| Catopuma badia Gray, 1874 ||
| Statud CITES : | Stagadenn II , Adwel 1990 |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh bay (Catopuma badia), anvet ivez "kazh Borneo", pe "kazh ruz Borneo" pe c'hoazh "kazh bay Borneo", a zo ur c'hazh gouez na gaver nemet e Borneo. Unan eus ar c'hizhier anavezet an nebeutañ eo. Pa voe tapet ur barez e 1994 ne oa bet ket gwelet hini ebet abaoe 1928. An darn vrasañ eus ar glaskourien a renk anezhañ er genad Felis met reoù arall en laka er genadoù Catopuma pe Profelis.

## Perzhioù

Ur blevad gell-ruz en deus ar c'hazh bay ar peurliesañ. Gris e c'hell bezañ gwechoù 'zo, avat. Roudennoù gwenn en deus war e zremm ha ront ha gell-du ez eo e zivskouarn. Du eo lein e benn ha div linenn wenn a red a-dreuz e zivjod. Gwenn eo e c'hroñj ha, hervez Sunquist, ez eus ur merk heñvel ouzh ur M war gil e benn.
Muzuliañ a ra 50 cm gant ul lost 30 cm. Kar eo da gazh alaouret Azia hervez dielfennadurioù genetik nevez.

## Annez hag emzalc'h

Er c'hoadegoù glavek e vev ar c'hazh bay hag e roc'hellegoù. Hemolc'hiñ a ra evned ha krignerien dreist-holl. Chaseal marmouzed a c'hell ober ivez avat.

## Mirerezh

N'anavezer ket pet kazh bay a zo en natur met en arvar bras emañ ar c'hoadegi ma vevont enno. En abeg d'a dra-se e voe bet lakaet ar c'hazh bay e stagadenn II ar CITES. Hervez an IUCN emañ en arvar. Ar boblañs a c'hellfe bezañ war-dro 2 000 penn.

## Liammoù diavaez

ar c'hazh bay
Ar c'hazh bay war ar BBC
# Kazh-gwern

Kazh-gwern :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Felis |
| Anv skiantel ||
| Felis chaus Schreber, 1777 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh-gwern, pe kazh ar janglenn, (Felis chaus) zo ur bronneg a vev en Egipt hag en Azia (eus Turkia hag ar C'haokaz betek gevred ar c'hevandir).

## Doareoù pennañ

Bihan eo (70 cm e hirder) ha berr a-walc'h e lost (war-dro 30 cm). An aliesañ eo melen-gell pe ruz-gell e vlevenn. Begek eo e zivskouarn, evel re al liñs.
En em vagañ a ra diwar krignerien hag evned. Ar re a vev e-kichen an dour a c'hell neuial ha pesketa.

## Annez

Bevañ a ra er savanennoù hag er c'hoadegoù trovanel sec'h betek 2.500 m uhelder. E rannvroioù 'zo e tosta ouzh lec'hioù annezet gant an dud ha mont e tiez dilezet zoken.
P'emañ ar pared o c'houlenn parez e c'hellont harzhal evel chas.

## Isspesadoù

* Felis chaus chaus
* Felis chaus affinis
* Felis chaus fulvidina
* Felis chaus kelaarti
* Felis chaus kutas
* Felis chaus nilotica
* Felis chaus prateri

## Liammoù diavaez

kazh-gwern
# Kazh-mor (bronneg)

Kazh-mor :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Lutrinae |
| Genad : | Lontra |
| Anv skiantel ||
| Lontra felina Molina, 1782 ||
| Statud CITES : | Stagadenn I , Adwel 1976 |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh-mor (Lontra felina) a zo ur c'hi-dour mor eus Suamerika. Er c'hontrol da izili arall e c'henad eo ral e gavout en dour dous.

## Doareoù pennañ

Anevaled bihan eo ar c'hizhier-mor. Muzuliañ a reont 100 cm ha pouezañ war-dro 4,5 kg. Gell-du eo kreoñ e gein tra m'eo sklaeroc'h hini e gof ha kaletoc'h eo eget hini ar c'hon-dour mor. Palvezek eo e bavioù ha berr e lost.

## Annez

Kavout a reer ar c'hizhier-mor war aodoù mervent Amerika ar Su, eus su Perou betek Strizh-mor Magalhaes. Un nebeud pennoù a voe gwelet war aodoù an Inizi Maloù. Bevañ a reont war aodoù roc'hellek bezhinek. Er c'hontrol d'ar c'hon-dour arall a blij gwelloc'h an doureier sioul dezho, e choazont rannvroioù gant avelioù ha redoù kreñv. Pell eus an traezhioù e chomont hag un douarenn ha na c'heller ket mont enni e-pad ar chal eo a vez dibabet ganto.
Pesked, kranked ha chevr a zebront dreist-holl.

## Emzalc'h

En o-unan pe e strolladoù bihan e vev ar c'hizhier-mor. Diaes-tre eo gwelout anezho en natur. C'hoarvezout a ra e stourmfe ar pared an eil ouzh egile met pesketa asambles a c'hellont ober. Anevaled deiz int.
Liesparezed e c'hell bezañ ar c'hizhier-mor. En em barañ a reont e miz Kerzu pe Genver ha genel a reont etre daou ha pemp kolen goude un dougen 60-70 devezh. Ar c'helin a chom gant o mamm e-pad 10 miz.

## Gwarez

Ral eo ar c'hizhier-mor ha gwarezet int gant lezennoù e Chile, Perou hag Arc'hantina. Hemolc'het e vezent gwechall evit o c'hreoñ ha peogwir e oant e kevezerezh gant ar besketaerien. Diouennet int bet en Arc'hantina hag en Inizi Maloù. Ur gudenn eo ar brigierezh c'hoazh.
N'anavezer ket pet kazh-mor a chom hiriv an deiz.

## Liammoù diavaez

Ar c'hazh-mor war Animal Diversity Web
# Kazh Geoffroy

Kazh Geoffroy :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Leopardus |
| Anv skiantel ||
| Leopardus geoffroyi (Orbigny & Gervais, 1844) ||
| Statud CITES : | Stagadenn II , Amzeriad adwel dianav |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kazh Geoffroy (Leopardus geoffroyi) eo ar c'hazh gouez boutinañ e Suamerika. A-vent eo gant ur c'hazh-ti hag e vlevenn vrizhellek a gemm he liv hervez ar rannvroioù. Gell-melen eo en norzh tra m'eo gris er su. Muzuliañ a ra etre 45 ha 70 cm gant ul lost a 25-30 cm. Pouezañ a ra war-dro 4-6 kg.
Krignerien, glazarded hag amprevaned a chase dreist-holl, zoken ma ne ra ket fae war ar pesked hag ar raned. Un aneval-noz eo hag un darn vras eus e amzer a dremen er gwez. E gavout a reer eus Bolivia betek Patagonia, er pampa, en Andoù, hag er Gran Chaco.
Ar parezed a c'han etre unan ha tri c'hazhig goude un dougen a 72 devezh. An oad-gour a dizh goude 18 mizvezh (24 mizvezh evit ar parezed).

## Isspesadoù

* F. (O.) g. geoffroyi kreiz-Arc'hantina
* F. (O.) g. euxantha Norzh Arc'hantina, Bolivia
* F. (O.) g. leucobapta Patagonia
* F. (O.) g. paraguae Paraguay, gevred Brazil, Uruguay, norzh Arc'hantina
* F. (O.) g. salinarum Arc'hantina

## Liammoù diavaez

(en)Kazh Geoffroy
(en)Ar c'hazh Geoffroy war Lioncrusher
(en)Ar c'hazh Geoffroy war Big Cats online
# Kazh alaouret Afrika

Kazh Alaouret Afrika :
| Profelis aurata Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Profelis |
| Anv skiantel ||
| Profelis aurata Temminck, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kazh alaouret Afrika (Profelis aurata) a zo ur c'hazh gouez krenn e vent (60-100 cm gant ul lost 16-46 cm) hag a vev e koadegoù glaviek Afrika ar c'hornôg. War stagadenn II ar CITES emañ.

## Doareoù pennañ

A-liv gant ar c'hanell pe gell-ruz eo blevenn ar c'hazh alaouret ar peurliesañ zoken ma'z eus pennoù du pe c'hris. Unan eus an isspesadoù en deus ur vlevenn vrizhellet. Ar pared a zo brasoc'h eget ar parezed. Pouezañ a reont etre 11 ha 14 kg tra ma rae 6,2 kg ar barez nemeti a zo bet pouezet. 15 vloaz e c'hell kizhier alaouret Afrika bevañ er mirvaoù.

## Emzalc'h

Barrek int da bignat er gwez met war an douar e hemolc'hont ar peurliesañ. Debriñ a reont krignerien, evned ha marmouzien bihan. Un aneval abaf eo ha nebeut a dra a anavezer diwar-benn e zoare-buhez.

## Isspesadoù

* Profelis aurata aurata, Kreiz-Afrika; divrizh eo e vlevenn
* Profelis aurata celidogaster, Afrika ar c'hornôg;

## Liammoù diavaez

kazh alaouret Afrika