OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sankt Sebastian

Sankt Sebastian zo un anv-lec'h alamanek.

## Orin

Savet eo anv an-lec'h war anv ar Sant Sebastian, merzher brudet.

## Lec'hioù
### Alamagn

* Sankt Sebastian, a-wechoù Sankt Sebastian am Rhein, kumun en Alamagn e Land Rheinland-Pfalz hag e Lankreis Mayen-Koblenz ;
* Sankt Sebastian (Kammlach)

### Aostria

* Sankt Sebastian, kumun en Aostria, e Land Stiria e distrig (Bezirk) Bruck an der Mur.

## Pennadoù kar

* San Sebastiano
* Saint-Sébastien
* San Sebastián
* São Sebastião
# René Arnoux

René Alexandre Arnoux (bet ganet d'ar 4 a viz Gouere 1948 e Pontcharra, e Daofinez) a oa ur blenier redadegoù kirri gall en deus redet e F1 etre 1978 ha 1989, o redek evit skipailhoù ken brudet ha Renault, Ferrari ha Ligier. Gounezet en deus 7 Priz Bras.
# René Anjev

René Anjev, pe René Iañ Anjev, pe Renato Iañ Naplez, lesanvet ivez « Le Bon Roi René », ganet d'ar 16 a viz Genver 1409 en Angers, ha marvet d'an 10 a viz Gouhere 1480 en Aix-en-Provence, a oa kont Guise (1417-1425), dug Bar (1430-1480) de facto adal 1420, dug kenseurt Loren (1431-1453), dug Anjev (1434-1480), kont Provañs ha Forcalquier (1434-1480), kont Piemonte, kont Barcelona, roue Naplez (1435-1442), roue Jeruzalem (1435-1480), roue Sikilia (1434-1480) ha Roue Aragon (1466-1480), Markiz Pont-à-Mousson (-1480),

## E vuhez

Mab e oa da Loeiz II Anjev ha d'e bried Violanda Aragon. Ganet e oa d'ar 16 a viz Genver 1409 en un tour eus kastell Angers, e-kreiz ar goañv kalet. Er c'hastell-se e voe savet gant e vamm, hag e Berry, e-touez breudeur ha c'hoarezed, ha gantañ e genderv Charlez Bro-C'hall, kont Ponthieu, pevare mab ar roue gall Charlez VI (Bro-C'hall) hag ar rouanez Isabeau Bavaria, hag a reno war-lerc'h e dad evel Charlez VII.
Merañ mat a reas e zouaroù en Anjev, e Loren hag e Provañs. Dindanañ e pinvidikaas kêrioù Angers, Aix-en-Provence, Avignon ha Tarascon.
Kuzuliet e oa gant e gambrelan Fouquet d'Agoult hag e sekretour Guillaume de Rémerville .
# René Abjean

René Abjean, ganet e Brest d'an 22 a viz Du 1937, a zo sonaozour ha kempenner, evit al lazoù-kanañ dreist-holl. Renet en deus Laz-kanañ Penn ar Bed (ECBM) azalek e grouidigezh e 1977 betek 1989.

## Buhez

Labouret en deus evel kelenner fizik e Skol-veur Breizh-Izel e Brest. En 1953 e krogas da ganañ e laz-kanañ Plougerne. Kenlabourat a reas gant Ar Baganiz en 1962 hag An Triskell, en 1969.
Renet en doa Radio Breizh Izel e deroù ar bloavezhioù 1980.
Dimezet eo gant Mari Kermareg.

## Enorioù

* Kolier an Erminig e 2002.

## Oberennoù
### Gant Laz-kanañ Penn ar Bed

* Ar Marh dall (1979), kanadenn. Savet eo bet ar skrid gant Job an Irien hag ar sonerezh gant René Abjean.
* Ar Missa Keltia (1982), kanadenn. Savet eo bet ar skrid gant Job an Irien hag ar sonerezh gant René Abjean.
* War varh d’ar mor (1987), oratorio. Savet eo bet ar skrid gant Job an Irien hag ar sonerezh gant René Abjean.
* Kan evid ar peoh (1989), kanadenn. Savet eo bet ar skrid gant Job an Irien hag ar sonerezh gant René Abjean.
* Une ville vers la mer (1999), kanadenn. Savet ar skrid gant Heather Dohollau.
* Kalon ar Bed (2000), kanadenn. Skrid gant Job an Irien, sonerezh gant René Abjean ha Christian Desbordes.
* Liñvadenn Ker Is (2000), kanadenn. Skrid gant Job an Irien. Savet evit 50 vloaz Kendalc'h.

# Liammoù diavaez

* (fr) Ur pennad diwar-benn René Abjean e lec'hienn Kanomp Breizh
* (fr) René Abjean. Une âme bretonne, Le Télégramme, 2 Genver 2017
* (fr) Blog René Abjean
# René Duguay-Trouin

René Duguay-Trouin, ganet e Sant-Maloù d'an 10 a viz Mezheven 1673 ha marvet e Pariz d'ar 27 a viz Gwengolo 1736, a oa ur c'habiten-lestr breizhat e servij Roue Bro-C'hall. Gant ar brezelioù a renas Loeiz XIV e kavas tro d'en em gannañ ouzh listri saoz, izelvroat, spagnol ha portugalat. Kemer a reas kêr Rio de Janeiro en 1711.
# René Desfontaines

René Louiche Desfontaines, ganet e Kreneg (Bro-Roazhon) d'ar 14 a viz C'hwevrer 1750 ha marvet e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 16 a viz Du 1833, a oa un naturour hag ul louzawour breizhat.
Pemp gwech e voe dilennet da rener Muzeom broadel istor naturel : 1802-03, 1806-07, 1810-11, 1820-21 ha 1828-29.

## Roll al laboused studiet gantañ
### Spesadoù

* A : Alaemon alaudipes (alc'hweder an dezerzh),
* E : Elanus caeruleus (elan glas),
* P : Pycnonotus barbatus (bulbul boutin),
* T
    Turdoides fulva, Turnix sylvatica (turniz-Andalouzia).

### Isspesadoù

* A : Alaemon alaudipes alaudipes,
* E : Elanus caeruleus caeruleus,
* P : Pycnonotus barbatus barbatus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rudolf Habsburg

Rudolf Habsburg pe Rudolf von Österreich (en alamaneg), pe Rudolf Aostria zo bet anv meur a zen:
* Rudolf Iañ Habsburg
* Rudolf II Habsburg
* Rudolf III Habsburg
* Rudolf IV Habsburg
* Rudolf Habsburg-Laufenburg († 1293), eskob Konstanz
* Rudolf Aostria (1788–1831), Kardinal-Arc'heskob Olmütz
* Rudolf Aostria-Hungaria (1858–1889), Kronprinz Aostria-Hungaria
# Rude boy

Rude boy, rudeboy, rudie, rudi pe rudy a oa gerioù implijet a-benn taolenniñ gwallgrennarded ar bloavezhioù 1960 e Jamaika. Implijet eo bet ar gerioù-se abaoe, e degouezhioù disheñvel$^,$. Implijet e voe ivez rude boy, rude girl ha gerioù all a-benn taolenniñ an dud entanet gant ar sonerezh ska 2 Tone, e dibenn ar bloavezhioù 1970 er Rouantelezh-Unanet. Implijet e voe ivez penn-kentañ ar bloavezhioù 2000 da vare an trede luskad ska a ziwanas er Stadoù-Unanet. Hiziv an deiz e vez lavaret rude boy ha rude girl e luc'haj ar Rouantelezh-Unanet a-benn envel kement den yaouank a gemer perzh el luskad anvet sevenadur ar straedoù (street culture).
Ar rude boys kentañ (re ar bloavezhioù 1960) a oa peurliesañ a orin eus karterioù paourañ Kingston. Eno e oa ar sonerezhioù ska ha rocksteady ar re a blije ar muiañ dezho. Diouzh ar c'hiz en em wiskent pa'z aent d'an dancehall pe pa vezent o kantren er straedoù. Al lod brasañ anezho a grogas da wiskañ chupennoù cheuc'h, kravatennoù strizh, togoù pork pie pe re Trilby, diwar levezon filmoù gangster ar Stadoù-Unanet, ha hini ar sonerien jazz ha soul. Er memes mare e kavas ul lod anezho labour er sound system : plantañ reuz a rejont e-kerzh ar c'henstrivadegoù dañs, ha diwar an emzalc'h-se e voe krouet an dro-lavar saoznek dancehall crasher. An emzalc'h-se hag o zech d'en em gannañ er straedoù a voe penn-kentañ sevenadur feulst ha politikel ar gangoù er Jamaika. A-feur ma kreskas an niver a zivroidi a Jamaika er Rouantelezh-Unanet er bloavezhioù 1960 e voe levezonet al luskad skinhead gant ar sevenadur rude boy, koulz a-fet sonerezh, doare d'en em wiskañ ha feulster$^,$.

## Gwelout ivez

* 2 Tone
* Dancehall
* Junglist
* Mod
* Rocksteady
* Ska
* Skinhead
* Suedehead

## Notennoù

* ↑ Talk Jamaican - Patois Dictionary
* ↑ A dictionary of slang - "R" - Slang and colloquialisms of the UK. “"young male [or female], tough, style conscious and with plenty of attitude.”
* ↑ Old Skool Jim. Trojan Skinhead Reggae Box Set liner notes. London : Trojan Records. TJETD169.
* ↑ Marshall, George (1991). Spirit of '69 - A Skinhead Bible. Dunoon, Scotland : S.T. Publishing.

## Liammoù diavaez

* So you want to be a rude boy?
* Displegadur rude boy war Urban Dictionary
* J Mathien - studentorgs.utexas.edu “Rudie’s In Court Now”: The Rudeboy and the Role of Popular Vernaculars in the Politicization of Jamaican Music
# Rudno

Rudno a zo ur gêriadenn eus gevred Polonia gant tro 773 annezad enni (e 2014).
# Rudiano

Rudiano zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Rudiment du Finistère

Ar Rudiment du Finistere, pe Rudimant eus ar Finister, zo ul levr-skol divyezhek, gallek ha brezhonek, gant Tanguy Le Jeune, eus Plabenneg, embannet e Brest e 1800.
« Rudiment du Finistere, composé en français et mis en breton pour apprendre facilement et en peu de temps à parler, à lire et à écrire correctement, comme un grammairien » pe « Rudimant eus ar Finister, composet e gallec ha laqueat e bresonec, evit desqui facilament hac e nebeut amser, da barlant, da lenn ha da scriva correctamant, evel ur grammairien » e oa an titl en e hed. Graet e oa evit deskiñ galleg dre ar brezhoneg eta.
# Rudolf Aostria-Hungaria

Rudolf Aostria-Hungaria, pe Rudolf Franz Karl Joseph von Habsburg-Lothringen en alamaneg, ganet d'an 21 a viz Eost 1858 e kastell Laxenburg ha marvet e Mayerling d'an 30 a viz Genver 1889, a oa arc'hdug Aostria ha Priñs pennhêr Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Mervel a reas en un doare kevrinus e ti-chase kastell Mayerling.
Mab e oa d'an Impalaer Franz Joseph Iañ, ha d'an Impalaerez Elesbed Wittelsbach, anavezet evel Sissi.
# Rudolf Christoph Eucken

Rudolf Christoph Eucken a oa ur prederour alaman ganet e 1846 e Aurich ha marvet e 1926 e Jena.
Goude e studioù eo bet kelenner war ar brederouriezh e Basel hag e Jena.
Aet eo priz Nobel al lennegezh gantañ e 1908.
# Rudbaxton

Rudbaxton zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 130 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 749 a dud, ha 136 anezho (18,2%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Rudolf

Rudolf (a-wechoù Rudolph, Rudolphe) zo un anv-badez alamanek.

## Adstummoù

* Rolf ha Rudi eo ar berranvioù a glot gantañ.
* Rudolfine zo bet roet d'ar merc'hed.

## E yezhoù all

* Rodolphe ha Raoul, e galleg
* Rodolfo, en italianeg ha spagnoleg
* Rudolf, pe Rodolf e brezhoneg

## Tud
### Duged ha konted
#### Rouantelezh Bourgogn

* Rodolf Iañ (859-912) roue Bourgogn (888-912)
* Rodolf II (880-937) roue Bourgogn (912-937)

#### Impalaeriezh santel roman german

* Rudolf Iañ Alamagn (1218-1291), roue ar Romaned ha dug Aostria
* Rodolf II an Impalaeriezh Santel (1552-1612), a voe Impalaer santel roman german, roue Bohemia ha roue Hungaria

#### Aostria

Meur a zen zo anvet Rudolf Aostria, en o zouez :
* Rudolf II Aostria (1270-1290), dug Aostria
* Rudolf IV Aostria (1339-1365), dug Aostria
* Rudolf Aostria-Hungaria (1858–1889), arc'hdug ha pennhêr Aostria-Hungaria, en em lazhet

### Tud all

* Rudi Altig (1937-2016), marc'hhouarner alaman
* Rudolf Diesel (1858-1913), ijinour alaman
* Rudi Dutschke (1940-1979), politikour alaman
* Rudolf Christoph Eucken (1846-1926), prederour alaman
* Rudolf Hertz (1897-1965), yezhoniour ha keltiegour alaman
* Rudolf Heß (1894-1987), nazi
* Rudolf Höß (1900-1947), komandant kamp-bac'h Auschwitz
* Rudolf Noureiev (1938-1993), dañser a orin tatar
* Rudolph Valentino (1895-1926), aktour italian
# Scordia

Scordia zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Scoppito

Scoppito zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Scorzè

Scorzè (Scorsè e veneteg) zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia, e Veneto. Da 18 981 (1 Genver 2023) e sav niver an annezidi.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Scopus umbretta

Scopus umbretta :
| Scopus umbretta. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Scopidae |
| Genad : | Scopus |
| Anv skiantel ||
| Scopus umbretta Gmelin, 1789 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Scopus umbretta zo ur spesad evned eus kerentiad ar Scopidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar divelfenneged dreist-holl hag amprevaned, chevr, krignerien ha pesked ivez.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ :
* Scopus umbretta minor, war aodoù Afrika ar C'hornaoueg (eus Sierra Leone da gornôg Kameroun),
* Scopus umbretta umbretta, en Afrika drovanel, Madagaskar ha mervent ledenez Arabia.

## Liammoù diavaez

* Scopus umbretta war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Scopus umbretta war al lec'hienn Avibase.
# Scorrano

Scorrano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Scott Adsit

Robert Scott Adsit, bet ganet e Northbrook (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 26 a viz Du 1965, a zo un aktour, skrivagner ha fentigellour stadunanat.

## Liammoù diavaez

* Scott Adsit war IMDb
# Rosa

Rosa zo un anv-badez spagnolek hag e meur a yezh latin, en italianeg, ha portugaleg dreist-holl.

## Orin

Dont a ra eus ar ger latin rosa, anv latin ar roz (plant).

## Stummoù all

* Rosita, e spagnoleg hag italianeg
* Rosalba, Rosetta, Rossina, en italianeg

## Yezhoù all

* Rozenn, e brezhoneg
* Rose, e saozneg, galleg hag alamaneg

## Tud

* Rosa Luxemburg
* Rosa Parks
* Rosie Pérez
* Rosa Pianeta
* Rosa Silverio
* Rosa Vercellana

### Sentezed

* Santez Rosa Lima, leanez ha santez eus Perou, brudet er bed spagnolek evel Santa Rosa de Lima
* Santez Rosa Viterbo (Rosa da Viterbo en italianeg), santez italian
* Rosa Venerini (1656 -1728), leanez ha santez italian
* Anna Rosa Gattorno, leanez ha gwenvidigez italian

### Tud all
#### XIX$^{vet}$ kantved

* Rosa Barach (1840-1913), Maria Lavera hec'h anv-pluenn, skrivagnerez aostrian.
* Rosa Vercellana, anavezet ivez evel Rosina ha La Bela Rosin, serc'h ha pried da Vittorio Emanuele II, roue Italia .

#### XX$^{vet}$ kantved

* Rosa Balistreri (1927 -1990 ) , kanerez sikilian
* María Rosa Gallo, aktourez arc'hantinat
* Rosa López, anavezet evel "Rosa", kanerez spagnol
* Rosa Luxemburg, komunourez alaman
* Rosa Matteucci (ganet e 1960), romantourez italian
* Rosa Mullodzhanova, c'hoariganerez tadjik
* Rosa Parks, emsaverez stadunanat evit gwirioù ar re zu
* Rosa María Pérez, aktourez stadunanat hag emsaverez evit gwirioù Puerto Rico
* Rosa Pianeta, aktourez italian
* Rosa Ponselle, anv arzourez Rosa Melba Ponzillo (1897–1981), kanerez soprano stadunanat
* Rosa Raisa, anv kanerez Raitza Burchstein (1893–1963), kanerez polonat-stadunanat
* Rosa Russo Iervolino, politikourez italian
* Rosa Salazar (ganet e 1985) aktourez stadunanat
* Rosa Scarlatti, c'hoariganerez italian
* Rosa Silverio, skrivagnerez dominikan
* Rosa Thälmann (1890 -1962) , komunourez, pried Ernst Thälmanns
* Rosa von Praunheim, filmaozerez alaman

#### XXI$^{añ}$ kantved

* Rosa Cedrón, kanerez c'halizat
* Rosa Mendes, gourenerez kanadian

### Sonerezh

* Trío La Rosa, laz kuban er bloavezhioù 1950
* Rosa, ur ganaouenn gant Jacques Brel

## Pennadoù kar

* Rosalia
* Rosalie
* Rosalinda
* Rosamunde
* Rosario
* Rosemary
* Rosina
* Rossana
# Ros Neamhlach

Ros Neamhlach (Rossnowlagh e saozneg) a zo ur gêriadenn war vord ar mor e su Kontelezh Dún na nGall en Iwerzhon. Emañ 8 km en norzh da vBéal Átha Seanaidh ha 16 km er mervent da zDún na nGall.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rosa Aneiros

Rosa Aneiros Díaz, ganet en Valdoviño en 1976, zo ur skrivagnerez c'halizek.

## He buhez

Skrivet he deus Eu de maior quero ser (Sotelo Blanco, 1999), Resistencia (Xerais, 2002) ha Veu visitarme o mar (Xerais, 2004). Goude-se O xardín da media lúa (Galaxia, 2004), un dastumad kontadennoù arab.
Labourat a ra e Consello da Cultura Galega.

## Romantoù

* Eu de maior quero ser (Edicións Sotelo Blanco, 1999)
* Resistencia (Edicións Xerais de Galicia, 2002)
* Veu visitarme o mar (Edicións Xerais de Galicia, 2004)
* Ao pé do abismo (Edicións Xerais de Galicia, 2007)
* Sol de inverno (Edicións Xerais de Galicia, 2009)
* Ás de bolboreta (Edición Xerais de Galicia, 2009)

## Liammoù diavaez

* (gl) Fichenn war lec'hienn Xerais
# Rosa Bonheur

Rosa Bonheur (Bourdel, 16 a viz Meurzh 1822 – Thomery, 25 a viz Mae 1899) a oa ul livourez loened c'hall.

## Oberennoù
### Livadurioù

* Labourage nivernais (1849)
* Sultan et Rosette, les chiens des Czartoryski (1853)
* Marché aux chevaux de Paris (1853)
* Les Pyrénées
* Le Roi de la forêt (1878)
* Veaux (1879)
* Relais de chasse (1887)
* Portrait de Sultan et Saïda (war-dro 1888), daou leon d'an damesaer François Bidel.
* Le Colonel William F. Cody
* La Foulaison (1899)
* Labourage nivernais (1849)
* Marché aux chevaux (1853)
* Veaux (1879)
* Sultan and Rosette, les chiens des Czartoryski (1852)
* Relais de chasse (1887)
* Le Colonel William F. Cody (1889)
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ François Bidel, Les mémoires d'un dompteur, Librairie de l'Art, Paris, 1888, p. 153-154.
# Ros Muc

Ros Muc zo ur gêrig vihan eus Iwerzhon, e kornôg kontelezh Gaillimh. Emañ war aod Bae Gaillimh, e-kreiz Gaeltacht Conamara. Uhel-mat eo an dregantad a dud a ra bemdez gant an iwerzhoneg eno, ouzhpenn 85% eus an dud en oad gour.
Patrick Pearse (Pádraig Mac Piarais), ar skrivagner hag an emsaver lazhet goude Emsavadeg Pask 1916, a dremenas amzer eno, evit deskiñ iwerzhoneg. Ur skrivagner iwerzhonek all, Pádraic Ó Conaire, a voe o chom eno ivez.

## Notennoù

* ↑ Sifroù niveradeg 2006
# Rosa Luxemburg

Rozalia Luksenburg, anavezetoc'h evel Rosa Luxemburg, a oa un dispac'herez hag ur gomunourez alaman, ganet e Polonia d'ar 5 a viz Meurzh 1871 ha marvet d'ar 15 a viz Genver 1919 da vare ar Reveulzi spartakour en Alamagn. Bez eo ur brederez marksour, ur brederourez, ur studierezh war an ekonomiezh, ur stourmerezh a-enep ar brezel, hag ur reveulzierezh sokialour a orin poloniat yuzev hag a voe degemeret gant ar broadelezh Alaman. Bez e oa bet ezel d'ar Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL), ezel d'ar Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD), Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands (USPD), ha d'ar Kommunistische Partei Deutschlands (KPD).

## Liammoù diavaez

* Rosa Luxemburg e lec'hienn marxists.org
* Marv Rosa Luxemburg
* Tony Cliff Rosa Luxemburg
* Diazezadur Rosa Luxemburg
* Rosa Luxemburg e lec'hienn Findagrave.com
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rosa (kanaouenn)

Rosa a zo ur ganaouenn c'hallek bet kanet gant Jacques Brel.
Savet eo bet gantañ e 1962 hag enrollet war ar bladenn Les Bourgeois (albom).
# Rosa Lima

Isabel Flores de Oliva, ganet e Lima, Perou d'ar 15 a viz Ebrel 1586 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Eost 1617, anavezetoc'h evel Santez Rosa Lima (pe Santa Rosa de Lima e spagnoleg), zo ul leanez ha santez eus ar XVIvet kantved e Perou, anezhi kentañ santez Amerika, brudet er bed spagnolek. E 1671 e voa anvet da santez gant ar pab Klemez X .

## Pennadoù kar

* Santa Rosa de Lima
* Rosa
* Lima
# Rosa Cedrón

Rosa Cedrón, ganet d'ar 25 a viz Here 1972 e Monforte de Lemos, zo ur ganerez ha gourrebedourez c'halizat.
Etre 1997 ha 2005 e kane gant al laz sonerien Luar na Lubre. Kemeret e voe he lec'h neuze gant ar ganerez portugalat Sara Louraço Vidal. Kanet he deus gant Mike Oldfield ha klevet e vez en e albom Tubular Bells III.
Kanañ a ra hec'h-unan bremañ.

## Pladenn

En 2007 he deus graet he fladenn gentañ hec'h-unan Entre dous mares, warni ar pezhioù-mañ:
* "Soledad"
* "Como soños de nacre"
* "Miña nai Lúa"
* "Romance de Mirabella"
* "O valse da tola"
* "Se nos deixan"
* "Máis amor"
* "Heicho de mar"
* "O meu neno"
* "Arde el mar"
* "Macedonia"
* "Tus sueños"

### Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Rügen

Rügen (distaget [ˈʁyːgən] en alamaneg) zo un enezenn er Mor Baltel, war aod biz Alamagn. Enezenn vrasañ Alamagn eo. En em astenn a ra war 926 km² ha poblet eo gant war-dro 77 000 a dud (e 2006). Bergen auf Rügen eo ar gêr vrasañ, hag enni 14 240 annezad (e 2011). Un darn eo an enez eus Landkreis Vorpommern-Rügen.
Abaoe 1936 eo staget ouzh an douar-bras dre ur chaoser 2,5 kilometr hed anvet Rügendamm, hag en em astenn etre kêr Stralsund war an douar-bras hag an enezenn. Etre 2004 ha 2007 e oa bet savet ur pont all, ar Rügenbrücke pe Strelasundbrücke, da dreuziñ ar vrec'h-vor. Gant bagoù e c'haller mont eus Rügen da dTrelleborg e Sveden ha Klaipėda e Lituania.
Pell zo eo brudet kouronkoù hag aodoù Rügen (dreist-holl tornaodoù kleiz ledenez Jasmund a voe taolennet gant al livour Caspar David Friedrich). Hiziv ez eo al lec'h eus Alamagn a zegemer ar muiañ a douristed e-pad an hañv.
* Binz.
* Nationalpark Jasmund.

## Pennadoù kar

* Inizi Alamagn
* Klaus Störtebeker, ar brudetañ morlaer alaman er Mor Baltel.
* Bouyan, un enezenn vojennel eus ar folklor slav, heñvelekaet ouzh Rügen a-wechoù.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Rügen, Zeit für Uns, en alamaneg hag e saozneg
* Lec’hienn ofisiel an touristerezh e Vorpommern, e dek yezh
# Ródenas

Ródenas zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 62 (2023).
# Rùm

Rùm (pe Rum e saozneg alies) zo unan eus an Inizi Gall, e Bro-Skos. Bihan eo an enezenn, n'eus nemet un 30 a dud o chom eno, e-kichen kastell Kinloch, en arvor reter.
E-pad ur mare e oa bet anvet Rhum gant ar perc'henn George Bullough, abalamour ma tisplije dezhañ an anv saoznek Rum, a zo anv ar rom e brezhoneg. N'oa ket deuet dezhañ ar soñj da gemer an anv gouezelek gwirion. Kalz inizi bihan all zo e Bro-Skos, hag ar 15vet brasañ eo Rùm.
Annezet abaoe an 8vet milved kent JK ha gant-se e kaver eno roudoù tud a zo eus ar re goshañ en istor Skos.

## Gerdarzh

Hervez Haswell-Smith (2004) e vije rakkeltiek anv Rum, pe marteze norsek, pe eus rõm-øy a vije "enezenn ledan" pe eus ì-dhruim

## Douarouriezh
### Poblañs

| Bloavezh | Niver a dud |
| 1595 | 30-5 |
| 1625 | 17+ |
| 1728 | c.179 |
| 1755 | 206 |
| 1764 | 304 |
| 1768 | 302 |
| 1772 | 325 |
| 1786 | 300 |
| 1794 | 443 |
| Bloavezh | Niver a dud |
| 1807 | 443 |
| 1821 | 394 |
| 1831 | 134 |
| 1841 | 124 |
| 1891 | 53 |
| 1991 | 26 |
| 2001 | 22 |

## Levrlennadur

* Clutton-Brock, T. and Ball, M.E. (Eds) (1987) Rhum: The Natural History of an Island. Edinburgh. Edinburgh University Press. ISBN 0-85224-513-0
* Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC - AD 1000. Edinburgh. Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-1736-1
* Haswell-Smith, Hamish. (2004) The Scottish Islands. Edinburgh. Canongate. ISBN 1-84767-277-9
* McKirdy, Alan Gordon, John & Crofts, Roger (2007) Land of Mountain and Flood: The Geology and Landforms of Scotland. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-357-X
* Rixson, Dennis (2001) The Small Isles: Canna, Rum, Eigg and Muck. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-154-2
* Sabbagh, Karl (1999) A Rum Affair. London. Allen Lane. ISBN 0-7139-9277-8
* Scottish Natural Heritage (1999) Kinloch Castle Perth. SNH Publications. ISBN 1-85397-043-3
* John A. Love (2001) Rum: A Landscape Without Figures. Edinburgh. Birlinn.
* Archie Cameron (1998) Bare Feet and Tackety Boots: A Boyhood on the Island of Rum. Luath Press. ISBN 0-946487-17-0.

## Liammoù diavaez

* Luc'hskeudennoù
* Lec'had Enez Rùm
# Rúraíocht

Ar Rúraíocht, pe Kelc'hiad Ulaid, pe Kelc'hiad ar Skourr Ruz zo anv ur strollad mojennoù ha sagaioù veurgan skrivet er Grennamzer en Iwerzhon gwengelouriezh Iwerzhon, unan eus ar pevar c'helc'hiad gouezelek. Kaoz zo ennañ eus mojennoù ha harozed Ulad, ha kontelezhioù Armagh, Down ha Louth.
Unan eus an istorioù brudetañ eo hini an Táin Bó Cúailnge ma tal Kouc'houlin e-unan, ar pep brasañ eus an amzer, ouzh arme Medb, rouanez Connachta.
# Rømø

Rømø (Röm en alamaneg, Rem e frizeg an hanternoz) zo un enezenn en arvor Danmark. An hini bellañ en hanternoz eo e-touez an inizi annezet en enezeg Friz an Hanternoz. Emañ dirak aod ledenez Jutland, etre Sylt ha Mandø. En em astenn a ra war ur gorread a 130 km$^2$ hag enni e vev 680 a annezidi. E-keñver melestradur emañ e kumun Tønder.
Stag eo ouzh an douar-bras dre ur chaoser 9 km hed. Listri a vez ivez etre Havneby, ur geriadenn eus an enezenn, hag enez Sylt. Evel m'eo c'hoarvezet gant meur a hini all eus inizi Friz, eo bet kemm-digemm ment Rømø a-hed an istor.
Gwechall e veve an enezourien diwar ar pesketaerezh. Bremañ ez eus bet kemeret kalz a blas gant an touristerezh, ha kalz tud a zeu da weladenniñ an enezennig, dedennet gant an traezhennoù ha gant ur mirdi.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rıza Kayaalp

Rıza Kayaalp zo ur gourener turk, ganet d'an 10 a viz Here 1989 e Yozgat. Keveziñ a ra e gouren gresian-ha-roman.
Bet en deus ar vedalenn arem e C'hoarioù olimpek 2012 er rummad 120 kg.
# Rònaigh an Daimh

Rònaigh (distaget [rˠɔːnaj]) (Rona e saozneg), zo un enezennig distro e Bro-Skos, en hanternoz d'an Inizi Gall, 71 km er biz da Rubha Robhanais (Butt of Lewis) ha 16 km er reter da Sula Sgeir. Ken distro eo ma ne vez ket kavet war ar c'hartennoù peurvuiañ.

## Anv

North Rona a vez graet anezhi e saozneg ivez, abalamour ma'z eus un enezenn all er memes anv, ha hounnezh a vez graet South Rona anezhi neuze a-wechoù en abeg da se. An douar tostañ d'an Inizi Faero eo.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.