OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elia

Elia (en hebraeg eliyah pe eliyaou « Yah (YHVH) eo ma Doue » a zo unan eus tudennoù brudetañ ar Bibl. Ur profed e oa hervez an Tanac'h.
Ur rummad testennoù diwar e benn ha diwar e vurzhudoù a gaver silet e Kentañ Levr ar Rouaned ( 1R 17-19 ) hag e penn kentañ Eil Levr ar Rouaned (2R 1-2, 1-11).
Bevañ a reas e rouantelezh an Norzh da vare Ahav, roue Israel (874 KJK-853 KJK) hag e wreg Izevel, merc'h Et-Baal, roue ar Sidoniz.
Lakaat a reas ar glav da chom hep kouezhañ e-pad tri bloaz (1R 17, 1) diwar urzh Doue. Mont a reas da guzh e froud Kerit ma voe maget gant « brini a zegase dezhañ bara ha kig diouzh ar beure, bara ha kig d'abardaez ». (1R 17, 2-7).
Kaset e voe da Sarefta (a zo eus Sidon) e ti un intañvez prest da vervel gant an naon. Magañ a reas anezhañ gant ar pezh a chome ganti hag eñ da lavarout « Rak evel-hen e komz an Aotroù, Doue Israel : 'ar skudellad bleud n'echuo ket, ar jarlad eoul ne goazho ket, betek an deiz ma roio an Aotroù glav war c'horre an douar !' ». Ha n'ehanas ket ar skudellad bleud ha ne goazhas ket ar jarlad eoul « hervez promesa an Aotroù ». Goulenn a reas digant Doue adkas ar vuhez e mab an intañvez a oa o vervel hag e selaouas an Aotroù ouzh mouezh Elia ».
Sevel a reas enep Ahav, ar roue. Asantiñ a reas Ahav goude ur pennad bodañ war ar C'harmel profeded Baal evit keveziñ gant Elia. Trec'h e voe Elia hag « e tiskennas Elia anezho da froud Kishon hag o sakrifias eno ».
Kounnaret e voe Izevel, gwreg Ahav, gant ar pezh en doa graet Elia, gourdrouz a reas anezhañ hag voe rediet Elia da dec'hout kuit.
Hervez Kentañ Levr ar Rouaned (1R 19, 16) e voe karget gant Doue da oleviñ Yehou mab Nimshi da roue Israel ha Elisha, mab, Shafat, eus Avel-Mehola, da brofed war e lerc'h.
Distreiñ a reas evit mallozhiñ Izevel (1R 21, 23) hag Ahav hag e diegezh ivez (1R 21,24-28) goude m'o doe laeret gwinnieg Navot ha lakaet anezhañ da vezañ lazhet.
E penn kentañ Eil Levr ar Rouaned e weler anezhañ da vare ar roue Ahazia (853 KJK-852 KJK), mab Ahav. Mervel a reas Ahazia « hervez komz an Aotroù lavaret gant Elia » (2R 1, 17).
A-raok bezañ skrapet d'an neñvoù en « ur c'harr tan » gant « mirc'hi tan » e fizias e garg a brofed en Elisha, e ziskibl (2R 2).
Distro Elia a voe meneget gant profeded zo pa gomzent eus an amzerioù mesiazek, setu perak e kaver tud en Testamant Nevez o kemer Jezuz evit Elia. ( Mk 6,15).
Kavout a reer Elia meneget ivez (Mk 9, 1-9 ; Lk 9, 28-36 ; Mzh 17, 1-9) pa vez kaoz eus treuzneuziadur Jezuz. Deskrivet e vez Elia ha Moshe o komz gant Jezuz en degouezh-se.

#### Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Eli" e troidigezh Gwilh ar C'hoad, p314
* ↑ (br) Troidigezh An Tour-tan, eil levrenn, pp 155- 159
* ↑ (br) Troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn pp167-168
* ↑ (br) Troidigezh An tour-Tan, eil levrenn, p 155 (1R 16, 29-31)
* ↑ (br) Troidigezh An Tour-tan, eil levrenn pp 155-156
* ↑ (br) Troidigezh An Tour-tan, pp156- 157, 1R 18)
* ↑ (br) Troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn, p 158
# Dorothea Maria

Dorothea Maria zo un anv-badez alamanek roet d'ar merc'hed.

## Tud

* Dorothea Maria von Anhalt (1574–1617), abadez,
* Dorothea Maria von Sachsen-Weimar (1641–1675), dugez Sachsen-Zeitz,
* Dorothea Maria von Sachsen-Gotha-Altenburg (1674–1713), dugez Sachsen-Meiningen,
* Dorothea Maria Graff (1678-1743)
* Dorothea Maria Lösch (1730–1799), kabitenez-lestr Sveden .
* Dorothea Maria Rosen

## Pennad kar

* Maria Dorothea
# Dorothea Maria von Sachsen-Weimar

Dorothea Maria von Sachsen-Weimar, ganet e Weimar e 1641 ha marvet e palez Moritzburg Zeitz e 1675, a oa ur briñsez eus tiegezh Wettin,
Merc'h yaouankañ a n dug Wilhelm IV von Sachsen-Weimar hag e bried Eleonore Dorothea von Anhalt-Dessau, e oa.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas e 1656, da 15 vloaz, en Weimar, d'an Dug Moritz von Sachsen-Zeitz ( 1619- 1681 ), mab yaouankañ an Dilenner Johann Georg Iañ von Sachsen, hag an Dugez Magdalena Sibylle Prusia.
Dek bugel o doe:
* Eleonore Magdalene ( 1658 -1661), Priñsez Sachsen-Zeitz
* Wilhelmine Eleonore (1659),Priñsez Sachsen-Zeitz
* Erdmuthe Dorothea (1661–1720), Priñsez Sachsen-Zeitz
** Christian II, Dug Sachsen-Merseburg
* Moritz Wilhelm (1664–1718), Dug Sachsen-Zeitz
** Maria Amalia von Brandenburg-Schwedt
* Johann Georg (1665-1666), Prinz von Sachsen-Zeitz
* Christian August (1666–1725), Priñs Sachsen-Zeitz, Kardinal-Arc'heskob Gran, Eskob Raab, Penniliz Hungaria
* Friedrich Heinrich (1668–1713), Dug Sachsen-Zeitz-Pegau-Neustadt, dimezet div wech:
** Sophie Angelika von Württemberg-Bernstadt
** Anna Friederike Philippine von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Wiesenburg
* Maria Sophia (1670 -1671 ), Prinzessin von Sachsen-Zeitz
* Magdalena Sibylla (1672-1672), Prinzessin von Sachsen-Zeitz
* Wilhelmine Sophie
# Dorothea Sibylle Brandenburg

Dorothea Sibylle Brandenburg (19 a viz Here 1590 en Berlin; † 9 a viz Meurzh 1625 en Brieg) a oa ur briñsez eus Margraviezh Brandenburg, ha dre zimeziñ da Johann Christian von Brieg e oa dugez Brieg.

## He bugale

Bugale he doe Dorothea Sibylle :
* Georg III (1611–1664), Dug Brieg, a zimezas div wech:
    ∞ 1. 1638 Priñsez Sophia Katharina Münsterberg-Oels (1601–1659)
    ∞ 2. 1660 kontez paladourez Elisabeth Maria Karolina Simmern (1638–1664)
* Joachim (1612–1613), marvet da ur bloaz
* Heinrich (*/† 1614)
* Ernst (*/† 1614)
* Anna Elisabeth (1615–1616), marvet da ur bloaz
* Ludwig IV. (1616–1663), dug Liegnitz
    ∞ 1649 Priñsez Anna Sophie Mecklenburg-Gütsrow (1628–1666)
* Rudolf (1617–1633)
* Christian (1618–1672), dug Brieg
    ∞ 1648 Priñsez Luise Anhalt-Dessau (1631–1680)
* August (1619–1620)
* Sibylle Margarethe (1620–1657)
    ∞ 1637 Kont Gerhard Dönhoff († 1648)
* Dorothea (*/† 1622)
* Agnes (*/† 1622)
* Sophia Magdalena (1624–1660)
    ∞ 1642 dug Karl Friedrich Iañ Münsterberg-Oels (1593–1647)
# Dorothea Fairbridge

Dorothea Ann Fairbridge (Trevadenn ar C'hab, 1860 - Ar C'hab, 1931) zo ur skrivagnerez eus Suafrika.

## Skridoù

* That Which Hath Been (1910)
* Piet of Italy (1913)
* The Torch Bearer (1915)
* History of South Africa (1917)
* Historic Houses of South Africa (1922)
* Lady Anne Barnard at the Cape of Good Hope: 1797–1802 (1924)
* The Uninvited (1926)
* Along Cape Roads (1928)
* The Pilgrim’s Way in South Africa (1928)
* Historic Farms of South Africa (1932)
# Dorothea Schlegel

Dorothea Veit, pe Dorothea Schlegel pe Dorothea Friederike Schlegel pe Dorothea von Schlegel (1763 -1839), a oa ur skrivagnerez ha troourez alamanek. Merc'h e oa d'ar prederour Moses Mendelssohn.
Dimeziñ a reas d'an arc'hanter Simon Veit en 1783, ha pevar bugel o doe, en o zouez Jonas Veit ha Philipp Veit. Anaoudegezh a reas gant Friedrich Schlegel e ti Henriette Herz en 1797. Dizimeziñ a reas e Genver 1799. Gant Schlegel e kemere perzh e Kelc'h Iena.

## Hec'h oberennoù

* Florentin, Lübeck und Leipzig 1801
* Gespräch über die neueren Romane der Französinnen, in: Europa (kelaouenn embannet gant Friedrich Schlegel)
* Geschichte des Zauberers Merlin, Leipzig 1804

## Levrlennadur

* Bertha Badt-Strauß: Moses Mendelssohns Tochter Dorothea. In: Der Morgen, Jg. 1929/1930, Heft 3 (August 1929), p. 244–248 *Heike Brandstädter, Katharina Jeorgakopulos: Dorothea Schlegel, Florentin. Lektüre eines vergessenen Textes. Argument, Hamburg 2001, ISBN 3-88619-284-9
* Michael Brenner, Stefi Jersch-Wenzel, Michael A.Meyer:Deutsch-jüdische Geschichte in der Neuzeit. Zweiter Band, 1780-1871. Beck, München 1996, ISBN 3-406-39703-4, p. 189f.
* Gisela Horn: Romantische Frauen. Caroline Michaelis-Böhmer-Schlegel-Schelling, Dorothea Mendelssohn-Veit-Schlegel, Sophie Schubart-Mereau-Brentano. Hain, Rudolstadt 1996, ISBN 3-930215-18-7
* Elke Steiner: Die anderen Mendelssohns. Dorothea Schlegel, Arnold Mendelssohn. Reprodukt, Berlin 2004, ISBN 3-931377-96-2
* Carola Stern: „Ich möchte mir Flügel wünschen“. Das Leben der Dorothea Schlegel. Rowohlt, Reinbek 1991, ISBN 3-498-06250-6
* Margarete Susman: Frauen der Romantik. Insel, Frankfurt am Main und Leipzig 1996, ISBN 3-458-33529-3

## Liammoù diavaez

* Literatur von und über Dorothea Schlegel im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
* Henriette Herz über Dorothea Schlegel
# Dorothea Danmark

Dorothea von Dänemark, pe Dorothea Danmark , zo anv pemp priñsez anavezet:
* Dorothea von Brandenburg-Kulmbach (1430-1495), pried da Christoffer III Danmark, ha goude da Christian Iañ Danmark;
* Dorothea von Dänemark und Norwegen, pe Dorothea Danmark (1504-1547), dugez Prusia, merc'h da Frederik Iañ Danmark ha de bried kentañ Anna von Brandenburg; dimezet e voe da Albert, Dug Prusia;
* Dorothea von Dänemark und Norwegen, pe Dorothea Danmark (1520-1580), Dilennerez Pfalz ; merc'h da Christian II Danmark, dimezet da Friedrich II, Dilenner Pfalz.
* Dorothea Danmark, Dugez Mecklenburg (1528–1575), merc'h da Frederik Iañ Danmark ha d'e eil pried Sophie Pomerania, dimezet e voe da Christopher, Dug Mecklenburg-Gadebusch
* Dorothea Danmark, Dugez Braunschweig-Lüneburg (1546–1617), merc'h da Christian III Danmark, doimezet da Wilhelm, Dug Braunschweig-Lüneburg.

## Pennadoù kar

* Dorothea von Brandenburg
# Dorothea Sophie von Sachsen-Altenburg

Dorothea Sophie von Sachsen-Altenburg (1587–1645) a oa ur briñsez hag a voe abadez Abati Quedlinburg.
# Dorothea Danmark (1520-1580)

Dorothea Danmark, pe Dorothea af Oldenburg e daneg (1520-1580) a oa ur briñsez eus Danmark, deuet da vout Dilennerez Pfalz.
Merc'h e oa da Christian II, roue Danmark. Dimezet e voe da Friedrich II von der Pfalz, Dilenner Pfalz.

## Pennadoù kar

* Dorothea Danmark
* Dorothea
# Dorothea Sophie von der Pfalz

Dorothea Sophie von der Pfalz (Neuburg an der Donau 5 a viz Gouhere 1670-1748), a oa ur briñsez alaman deuet da vout dugez Parma.

## He buhez

Merc'h e oa da Philipp Wilhelm von der Pfalz (1615–1690) ha d'e eil pried Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt.
He c'hoarezed o doa graet dimezioù kaer:
* Eleonore Magdalene Therese (1655-1720) a oa dimezet da Leopold Iañ an Impalaeriezh Santel (1640-1705), an Impalaer Santel
* Marie Sophie Elisabeth (1666-1699) a oa dimezet da Pedro II Portugal, Roue Portugal,
* Maria Anna Adelheid (1667-1740) a oa dimezet e 1690 da Carlos II, Roue Spagn
D'an 3 a viz Ebrel 1690 e timezas da Odoardo II Farnese (Colorno, 1666 - 1693), pennhêr dug Parma, Ranuccio II Farnese. Aozet e oa bet he dimeziñ gant ar c'hont Perletti; hervez an testenioù e oa ur vaouez lorc'hus ha pinvidik, ha deol kenañ. Un argouroù bras-bras a zegasas d'he fried

## Dimezioù

Div wech e timezas:
* da Odoardo II Farnese (Colorno, 1666 - 1693),
* da Francesco Farnese (Parma, 1678 – Piacenza, 1727), eizh vloaz yaouankoc'h egeti.

## He bugale

* Alessandro Ignazio Farnese (1691 - 1693), marvet da zou vloaz;
* Elisabetta Farnese (1692-1766), a zimezas da Felipe V, Roue Spagn, ha bugale dezho.

## Levrlennadur

* Emilio Nasalli Rocca, I Farnese, dell'Oglio editore, 1969
* Giovanni Drei, I Farnese grandezza e decadenza di una dinastia italiana, La Libreria dello Stato, Roma 1954
# Dorothea Viehmann

Katharina Dorothea Pierson, anavezet evel Dorothea Viehmann (1755–1815), ganet e Rengershausen en Alamagn, zo ur venajerez ha konterez alamanek a gontas kalz koñchennoù d'ar Vreudeur Grimm. An darn vrasañ eus he c'hontadennoù eo a gaver en eil levrenn an daou vreur.
He zad a oa tavarnour e Rengershausen. He zud-kozh a oa Ugunoded a oa divroet da Alamagn dre ma oant heskinet e Bro-C'hall. Aet e oant da chom da g- Kassel (Hessen) goude diskaret ar gwirioù anavezet en Embann Naoned.
E 1777 e timezas Dorothea Pierson d'ar c'hemener Nikolaus Viehmann a varvas e 1787. Goude marvet he fried diganti e vevas gant he seizh bugel diwar gwerzhañ legumaj he liorzh er marc'had.
Kalz eus he c'hontadennoù o deus un doare gallek, moarvat abalamour d'hec'h orin gall. Dre ma kreske ar plac'hig a oa anezhi e klevas kalz istorioù gant an dud a deue da di he zad; an darn vrasañ anezho, a greder, un daou-ugent da vihanañ, a zibunas d'ar vreudeur Grimm goude graet anaoudegezh ganto e 1813 .
Tavarn he zad a c'haller gwelout c'hoazh e Baunatal-Rengershausen.
# Eumyias panayensis

Eumyias panayensis :
| Eumyias indigo, luc'hskeudennet e menez-tan Mahawu (hanternoz Sulawesi). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Eumyias |
| Anv skiantel ||
| Eumyias panayensis Sharpe, 1877 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eumyias panayensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ :
* Eumyias panayensis harterti, e koadegi menezioù Seram (unan eus inizi Maluku e reter Indonezia),
* E. p. meridionalis, e koadegi menezioù kreisteiz Sulawesi,
* E. p. nigriloris, e koadegi menezioù Mindanao (kreisteiz Filipinez),
* E. p. nigrimentalis, e koadegi menezioù Luzon ha Mindoro (hanternoz Filipinez),
* E. p. obiensis, e koadegi menezioù Obi (Norzh Maluku),
* E. p. panayensis, e koadegi menezioù Negros ha Panay (kreiz Filipinez),
* E. p. septentrionalis, e Sulawesi.

## Liammoù diavaez

* (en) Eumyias panayensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eumyias panayensis war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Eumyias panayensis war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Ne vez ket kavet an isspesad el lodenn su eus an enezenn.
# Eunuchus

Eunuchus (Ar Spazh) zo ur gomedienn gant ar skrivagner latin Terentius ha kaoz ennañ eus dizemglev en un tiegezh. Savet eo ar pezh diwar daou bezh gresianek, skrivet gant Menandros, Eunuchus ha Colax. C'hoariet e voe e 161 kent J.K.
Meur a steuenn zo en oberenn. Unan anezho eo ar garantez etre ur paotr yaouank eus Aten, Phaedria, hag un hetaira estren anvet Tais. Evit diskouez e garantez e fell dezhañ prenañ ur sklavez hag ur spazh da vestrez e galon.

## Lennegezh

Tais, a vo meneget hec'h anv adarre en Inferno an Divina Commedia, gant Dante Alligieri, er XIVvet kantved.

## Liammoù diavaez

* Ar skrid latin el Latin Library
* Troet e saozneg gant David M. Christenson
# Eunymphicus uvaeensis

Eunymphicus uvaeensis :
| Eunymphicus uvaeensis, luc'hskeudennet e hanternoz Ouvéa (Kaledonia-Nevez). En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Genad : | Eunymphicus |
| Anv skiantel ||
| Eunymphicus uvaeensis (Layard & Layard, 1882) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eunymphicus uvaeensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.
Anvet e voe Nymphicus uvaeensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1882) gant an daou naturour breizhveuriat Edgar Leopold Layard (1824-1900) hag e vab Leopold Layard.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en Ouvéa (Inizi Loyauté, Kaledonia-Nevez).

## Liammoù diavaez

* (en) Eunymphicus uvaeensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eunymphicus uvaeensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Eunymphicus uvaeensis war al lec'hienn Avibase.
# Eumyias thalassinus

Eumyias thalassinus :
| Eumyias thalassinus (ur par). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Eumyias |
| Anv skiantel ||
| Eumyias thalassinus (Swainson, 1838) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eumyias thalassinus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Muscicapa thalassina da gentañ-penn (e 1838) gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Eumyias thalassinus thalassinus, o neizhañ eus hanternoz Pakistan da greisteiz Sina hag Indez-Sina ; o c'hoañviñ en India ar Su,
* Eumyias thalassinus thalassoides, e Thailand ar Su, Malezia, Sumatera, ha Borneo (ral a wech koulskoude).

## Liammoù diavaez

* Eumyias thalassinus war al lec'hienn BirdLife International.
* Eumyias thalassinus war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Eumyias thalassinus war al lec'hienn Avibase.
# Eunymphicus cornutus

Eunymphicus cornutus :
| Eunymphicus cornutus. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Genad : | Eunymphicus |
| Anv skiantel ||
| Eunymphicus cornutus (Gmelin, 1788) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eunymphicus cornutus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.
Anvet e voe Psittacus cornutus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Boued

Bevañ a ra diwar c'hreun, had ha kraoñ.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Kaledonia-Nevez.

## Liammoù diavaez

* (en) Eunymphicus cornutus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eunymphicus cornutus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Eunymphicus cornutus war al lec'hienn Avibase.
# Eumyias indigo

Eumyias indigo :
| Eumyias indigo. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Eumyias |
| Anv skiantel ||
| Eumyias indigo (Horsfield, 1821) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eumyias indigo a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Muscicapa Indigo (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Eumyias indigo cerviniventris, e koadegi uhelderioù Borneo,
* E. i. indigo, e koadegi uhelderioù Jawa,
* E. i. ruficrissa, e koadegi uhelderioù Sumatera.

## Liammoù diavaez

* (en) Eumyias indigo war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eumyias indigo war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Eumyias indigo war al lec'hienn Avibase.
# Eunymphicus

Eunymphicus :
| Eunymphicus uvaeensis, luc'hskeudennet e Nouméa (Kaledonia-Nevez, Bro-C'hall). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Eunymphicus Peters, 1937 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eunymphicus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1937 gant an evnoniour stadunanat James Lee Peters (1889-1952).

## Spesadoù

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Eunymphicus cornutus,
* Eunymphicus uvaeensis.
O c'havout a reer e Kaledonia-Nevez (E. cornutus) hag en Inizi Loyauté (E. uvaeensis).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Eunymphicus (lennet e-barzh d'ar 6 a viz Mae 2016).
# Eumyias sordidus

Eumyias sordidus :
| Eumyias sordidus. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Eumyias |
| Anv skiantel ||
| Eumyias sordidus (Walden, 1870) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eumyias sordidus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Glaucomyias sordida (kentanv) da gentañ-penn (e 1870) gant an evnoniour skosat Arthur Hay (1824-1878).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned (biskoul ha c'hwiled en o zouez) dreist-holl, met diwar hugennoù ivez.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e torgennoù koadek Sri Lanka.

## Liammoù diavaez

* (en) Eumyias sordidus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eumyias sordidus war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Ne voe graet gant ar berradur "Walden" nemet etre 1862 ha 1876, kent ober gant hini Tweeddale pan eas da naV$^{vet}$ markiz Tweeddale da-heul e dad George Hay (1787-1876).
* ↑ (en) Eumyias sordidus war al lec'hienn Avibase.
# Euneornis campestris

Euneornis campestris :
| Ur par Euneornis campestris, luc'hskeudennet e Negril (Jamaika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Euneornis |
| Anv skiantel ||
| Euneornis Fitzinger, 1856 ||
| Anv skiantel ||
| Euneornis campestris (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Euneornis campestris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Motacilla campestris (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Ar spesad nemetañ er genad Euneornis an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv, ha frouezh ivez.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Jamaika, er Mor Karib.

## Liammoù diavaez

* (en) Euneornis campestris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Euneornis campestris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Euneornis campestris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Euneornis campestris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Haruna (morreder)

Haruna (榛名) a oa ur morreder emgann eus Morlu Impalaeriezh Japan a stourmas e-kerzh ar C'hentañ hag an Eil Brezel-bed. Tres ar vag a oa bet savet gant an ijinour saoz George Thurston hag an anv a oa deuet a-ziwar ar Menez Haruna. Ar pevare lestr e oa bet savet er c'hlasad morrederien Kongō, e-touez ar bigi brezel galloudusañ bet savet en ur morlu. Moret e voe an Haruna e 1912 e porzh Kawasaki e Kobe, ha lakaet e oa er servij e 1915 er memes devezh hag ar C'hirishima, ur vag gevell. Haruna a oa bet oc'h evezhiañ arvorioù Sina e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed. E-pad ur c'hourdonadeg kanoliañ e 1920, e oa bet un darzhadenn ha tarzhet ur pezh-kanol, ha labezet tri all. Seizh den a oa marvet.
E 1945, an Haruna a oa bet kaset da vazenn morlu Kure. Eno e voe distrujet e-kerzh ur vombezadeg gant kirri-nij an Task Force 38 d'an 28 a viz Gouhere 1945.
# Harvest Moon (kanaouenn)

Harvest Moon a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer kanadian Neil Young.

## Selaou Harvest Moon...

* ...er c'hlip video savet evit ar ganaouenn.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.
# Hartlepool

Hartlepool zo ur gêr hag ur porzh e biz Bro-Saoz, e kontelezh Durham, war lez Mor an Hanternoz, 415 km eus Londrez, 12 km en hanternoz da Middlesbrough ha 27 km er c'hreisteiz da Sunderland. Emañ dindan kuzul ar Borough of Hartlepool, a-gevret gant kêriadennoù amezek evel Seaton Carew, Greatham hag Elwick.

## Istor

Savet e voe Hartlepool er VIIvet kantved en-dro da abati Hartlepool. Ur porzh e voe er Grennamzer. Dre an hent-houarn e voe liammet ouzh ar glaouegi e 1835. Kreskiñ a reas ar sevel listri, hag e Kerzu 1914 e teuas morlu Alamagn da vombezañ ar porzh ma voe lazhet 117 den.
Goude bezañ bet distrig eus kontelezh Cleveland e teuas e 1996 Hartlepool da vezañ Amaezerezh unvan e diabarzh kontelezh lidel Durham.

## Monumantoù

* Mogerioù kêr, eus ar XIVvet kantved

## Notennoù

* ↑ Load kefridiel Amaezerezh unvan Hartlepool