OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anne Doat

Anne Doat, bet ganet d'ar 16 a viz Gwengolo 1936 e Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine a-vremañ, Bro-C'hall), a zo bet ur gomedianez koulz er c'hoariva, er sinema hag er skinwel.
Merc'h eo d'al leurenner gall Jan Doat (1909-1988) hag euredet (d'an 9 a viz Eost 1963) e voe da Jean Vautrin (1933-2015). Kregiñ a reas gant he studioù e lise Saint-Cloud ma plije kalz kentelioù he c'helenner war arz ar c'hoariva dezhi. Dont a reas a-benn da gendrec'hiñ he zud aotren anezhi da vont da gentelioù Jean Valcourt (1905-1969) e Skol muzik hag arz an teatr Pariz. Ne oa ket faziet war he micher rak gopret e voe an aktourez yaouank e miz Kerzu 1957 ha degemer a reas ar Priz Suzanne-Bianchetti evit perzh "Juliette" er film Chiens perdus sans collier. Kemer a reas perzh e meur a zrama ha heuliadenn skinwel (Le Chevalier de Maison-Rouge (1963) en o zouez) er bloavezhioù tri-ugent. Goude ma voe ganet he zrede mab Julien, e 1977, e reas he mennozh paouez gant he micher dre ma oa-eñ paket gant an aotegezh. Savet e oa bet gant ar c'houblad ar gevredidezh "Autisme solidarité" hag ar greizenn "Oriane" e Barjols (Var) e-tailh da zegemer oadourien skoet gant ar c'hleñved-se.

## He naontek film er sinema

* 1940 : Paradis perdu, sevenet gant Abel Gance.
* 1955 : Chiens perdus sans collier gant Jean Delannoy.
* 1956 :
** Marie-Antoinette reine de France gant Jean Delannoy (eil film a-gevret),
** Le Coup du berger, film berr gant Jacques Rivette.
* 1958 : Tant d'amour perdu gant Léo Joannon.
* 1959 :
** La forêt des hommes rouges, film berr gant Jean Lehérissey,
** Mon pote le gitan gant François Gir.
* 1960 :
** Le Panier à crabes gant Joseph Lisbona,
** Le Dialogue des Carmélites gant Philippe Agostini & R.L. Bruckberger.
* 1961 :
** Arrêtez les tambours gant Georges Lautner,
** La Fayette gant Jean Dréville,
** Le Septième Juré gant Georges Lautner (eil film a-gevret).
* 1963 :
** Carambolages gant Marcel Bluwal,
** Dragées au poivre gant Jacques Baratier.
* 1964 :
** Faites sauter la banque ! gant Jean Girault,
** Trafics dans l'ombre gant Antoine d'Ormesson.
* 1967 : Le Dimanche de la vie gant Jean Herman.
* 1968 : Un diablo bajo la almohada gant José María Forqué.
* 1970 : Teresa gant Gérard Vergez.

## He fezhioù-c'hoari...

* (fr) ... war al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## Liammoù diavaez

* (en) Anne Doat war Internet Movie Database.
* (fr) Poltred Anne Doat war Les GENS du CINEMA.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Jean Herman diouzh e anv gwir.
* ↑ (fr) Anne Doat, prix Suzanne Bianchetti.
# Anne Anderson

Anne Anderson (1874-1930) a oa ur skeudennaouerez skosat hag a gaver hec'h anv e levrioù bugale. Bezañ e voe livourez ivez.
E-pad he bugaleaj e vevas en Arc'hantina. Dimeziñ a reas d'al livour Alan Wright e miz Mezheven 1912, e Burghfield (West Berkshire, Bro-Saoz), ma tremenjont ho buhez tud dimezet.

## Liammoù diavaez

* Ortakles.com
# Anne Dieu-le-veut

Anne Dieu-le-veut, ganet e 1661 e Gourin, marvet e 1710, a oa ur vorlaerez vreizhat.
E 1684 e timezas d'ar morbreizher Pierre Lelong, kentañ komandant Cap-Français. Hennezh a varvas goude un tabut d'ar 15 a viz Gouhere 1690. E 1691 ec'h addimezas da Joseph Chérel, ha hennezh a varvas ivez daou vloaz goude, e miz Mezheven 1693. Diwezhatoc'h, pa gave dezhi e oa bet graet dismegañs outi, e klaskas kann ouzh Laurens Cornelis Boudewijn, lesanvet de Graaf ("ar c'hont", e flandrezeg), hag e tegouezhas en e di gant he fistolenn en he dorn. De Graaf a gavas e oa dellezek anezhañ ar vaouez-se hag a zimezas dezhi.
E 1685, e oa deuet Laurent de Graaf, hag eñ Izelvroad, a-benn da gaout ar vroadelezh c'hall war un dro gant e bried kentañ Pétruline Gusman. E 1693 e oa bet torret an dimeziñ ha d'an 28 a viz Gouere 1693 e timezas Anne Dieu-le-veut dezhañ e Cap-Français. Mont a rejont da chom da La Tortue. Ur verc'h o devoe, bet ganet war-dro 1694, hag ur mab a varvas d'an oad a bemp bloaz. Tabut a zo evit gouzout daoust hag ez ae gant he gwaz war vor. Evit ul lod tud e oa hi morlaerezh hag he vije bet gwelet war vourzh evel un alberzh eus an drougeur betek gwelet ar bagad oc'h ober e vaskodenn anezhi ; ul lod er preizh a vije deveze zoken.. En gwirionez hervez testennoù ar mare pa voe dimezet de Graaf ha Dieu-le-Veut e 1793, ne oa ket anezhi war vourzh ar bigi, ar pezh a glotje gant an deiziadoù rak echuet e oa mare morlaer de Graaf d'an ampoent
E 1695 e voe paket gant Spagnoled ha bac'het e Santo Domingo, ma voe diaes-bras he delc'her. Goude meur a zifrae gant ar Stad c'hall e voe divac'het e 1698.

## He marv

Mervel a reas Anne Dieu-le-veut d'an 11 a viz Genver 1710, d'an oad a 48 vloaz, e Cap-Français. He merc'h zo brudet da vezañ daeet ur gwaz d'an duvell evel he mamm.

## Diskennidi

* Gant Pierre Lelong :
** Marie Marguerite Yvonne Lelong (1688-1774)
* Gant Joseph Chérel :
** Jean-François Chérel (1692-1732)
* Gant Laurent-Corneille Baldran de Graaf
** Marie Catherine de Graaf (1694-1743)
** Ur mab dianav (1700-~1705)

## Notennoù

* ↑ Pierre Margry (1867), Relations et mémoires inédits pour servir à l'histoire de la France sous les Pays d'outre-mer tirés des archives du ministère de la marine et des colonies, Challamel
* ↑ Pierre-François-Xavier de Charlevoix, Jean-Baptiste Le Pers (1733), Histoire De L'Isle Espagnole Ou De S. Domingue, L'Honoré,p. 429
* 1 2 3 Jean-Jacques Seymour(2010), Les chemins des proies: une histoire de la flibuste, Ibis Rouge Éd., ISBN 978-2-84450-365-7
* ↑ (4 a viz here 2016) The Golden Age of Piracy: The Truth Behind Pirate Myths (in en). New York : Skyhorse Publishing, Inc.. ISBN 9781510713048.
* ↑ Généalogie et Histoire de la Caraïbe - niv. 231 (Kerzu 2009), éd. Généalogie et Histoire de la Caraïbe

## Pennad kar

* Jacquotte Delahaye, morlaerez c'hall
# Anne Auffret

Anne Auffret zo ur ganerez hag un delennerez vreizhat.

## Buhez

Merc'h eo da labourerien-douar eus Bulad-Pestivien, e kanton Kallag. Seniñ telenn ha kanañ a rae abaoe ur pennad pa embannas he fladenn gentañ e 1973, "Kanennoù Santel".
Feal d'he sevenadur hengounel, e treuzkas d'he dro, dre an delenn hag ar c'han, hêrezh kaer sonerezh he bro c'henidik, a-drugarez d'an holl sonadegoù a vez graet ganti, abaoe he fladenn gentañ.
He roll-skridoù a buñs e-barzh pinvidigezh ar c'hanaouennoù relijiel breizhat (darn anezhe kanet c'hoazh hiziv-an-deiz) ha kanaouennoù disakr (gwerzioù pe sonioù) a ziskouez bevder an ijin breizhat. He jubennerezh dre gomz a vez ambrouget gant un delenn geltiek (adlakaet war wel gant Alan Stivell).
Adalek 1980 ez a Anne Auffret d'ober troiadoù d'ar broioù estren, eus Bro-C'hres da Varoko, eus Alamagn da Iraq, hag e broioù all Unaniezh Europa.
Pevar bloaz war-lerc'h, e kenlabour gant ar strollad "Alia Musica de Milan", ma sono gantañ er bloavezhioù war-lerc'h.

## Pladennoù

* 2010 : Anne Auffret/Florian Baron, Setu, Keltia Musique, kentañ priz ar Pemp Kentañ 2011
* 2010 : Anne Auffret/Pol Huellou, 4 MP3, Goasco Music
* 2007 : Anne Auffret/Jean Baron/Christian Anneix, Berjelenn, Keltia Musique
* 2003 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, Pardonioù vol. III, Coop Breizh
* 2002 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, Pardonioù vol. II, Coop Breizh
* 2001 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, Pardonioù vol. I, Coop Breizh
* 2000 : Anne Auffret/Jean Baron/Michel Ghesquiere, Pedenn, Keltia Musique
* 1991 : Anne Auffret/Jean Baron/Michel Ghesquiere, Soñj, Keltia Musique
* 1983 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener, Chants profonds de Bretagne Kanoù kalon-Vreizh, vol. 4, Arion
* 1981 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener, Roue Gralon ni ho salud !, Keltia Musique
* 197? : Anne Auffret/Eliane Pronost, Locronan - Chants de Bretagne pour une troménie, Studio 22
* 1977 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener/Marsel Gwilhou, Chants profonds de Bretagne Kanoù kalon-Vreizh, vol. 1, Arion
* 1973 : Anne Auffret, Kanennou Santel, Disques Velia

## Liammoù diavaez

* (en) Discogs
# Rouantelezh Bavaria

Rouantelezh Bavaria (Königreich Bayern en alamaneg) zo ur rouantelezh a zo bet e Bavaria adalek 1806 betek 1918.

## Istor

E 1806 e voe anvet Priñs-dilenner Bavaria, Masimilian IV Jozeb, eus Tiegezh Wittelsbach, da roue Bavaria, evel Masimilian Iañ Jozeb.
Perzh a gemeras e Kengevredad ar Roen, etre 1806 ha 1813.
En amzer an Impalaeriezh alaman (1871-1918) e teue Rouantelezh Bavaria war-lerc'h Rouantelezh Prusia evit he ment.

## Rouaned Bavaria

* 1806-1825 : Masimilian Iañ Jozeb,
* 1825-1848 : Ludwig Iañ Bavaria, mab da Vasimilian
* 1848-1864 : Masimilian II Bavaria, mab da Ludwig
* 1864-1886 : Ludwig II Bavaria, mab da Vasimilian II, diroueet en 1886; Leopold Wittelsbach, eontr da Ludwig, a voe rejant betek 1912 abalamour ma oa foll e nizien;
* 1886-1913 : Otto Iañ Bavaria, breur da Ludwig II, a zilezas ar gurunenn en 1913.
* 1913-1918 : Ludwig III Bavaria, kenderv kompez da Otto, mab d'ar rejant Leopold, rejant adalek 1912 betek 1913, roue adalek 1913 betek 1918, pa zilezas ar gurunenn.
# Rouantelezh Araokania ha Patagonia

Rouantelezh Araokania ha Patagonia zo ur rouantelezh zo bet klasket sevel e Patagonia e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved gant un anvanturour gall, Antoine de Tounens, harped gant pennoù ar bobl Mapuche, er su d'ar stêr Biobío, e douaroù a zo da Chile hag Arc'hantina hiriv. Perquenco e oa ar gêr-benn.

## Istor

An Araokaned, pe Mapuched,a oa ur bobl a veve diwar labour an douar hag ar sevel loened. Stourmed o devoa ouzh an Inkaed ha goude ouzh ar Spagnoled. Derc'hel penn a raent ouzh gouarnamant Chili a deuas a-benn d'o dastum e mirvaoù goude mareadoù « peoc'helaat Araokania » kaset en 1880. Hiziv e vije 600 000 Mapuche e Chile ha 300 000 en Arc'hantina.

## Pennadoù kar

* Aloubadeg Araokania
# Rouantelezh Breizh

Rouantelezh Breizh zo ur rouantelezh savet e Breizh gant Nevenoe en IX$^{vet}$ kantved hag a badas betek an X$^{vet}$ kantved.

## Istor
### Nevenoe (845-851)

En 845 e voe krouet rouantelezh kentañ Breizh gant Nevenoe, pa oa bet trec’h lu ar Vretoned war Charlez ar Moal, roue Frankia, en emgann Ballon, ur gêriadenn nepell diouzh Redon, hiziv en Il-ha-Gwilen.

### Erispoe (851-857)

En 851 e voe trec’h lu ar roue Erispoe, ur mab da Nevenoe, ur wech c’hoazh, war lu ar roue Karl Voal en emgann Yenglenn. Rak-se ez anavezas Karl Voal e voe trec’h ar Vretoned warnañ ha dizalc’h e teuas Breizh da vezañ.
D’ar mare-se e voe staget Bro-Naoned ha Bro-Roazhon ouzh rouantelezh Breizh.

### Salaun (857-874)

Diwezhatoc'h e voe aloubet toleadoù Coutances hag Avranches (Normandi a hiziv) gant ar roue Salaun. Gant ar roue-se eo e voe rouantelezh Breizh en he brasañ. Ar Vikinged, siwazh d’ar Vretoned, a aloubas Stad unanet kentañ Breizh e 913.

### Gourmaelon (908 - 913)
## Fin ar rouantelezh : Alan Barvek

Hogen distreiñ a reas Alan Barvek, ur mab-bihan da roue diwezhañ Breizh, gant skoazell roue Bro-Saoz Athelstan of Wessex, da Vreizh ha trec’h e oa war ar Vikinged e 937.

## Pennad kar

* Roll Rouaned ha Duged Breizh
# Rouantelezh Aragon

* Ur pennad Aragon zo ivez, diwar-benn ar gumuniezh emren .
* Ur pennad Aragon (disheñvelout) zo ivez, diwar-benn sterioù all an anv .
Rouantelezh Aragon zo ur rouantelezh istorel e Spagn, ganet da vare ar Reconquista ma vleunias ar sevenadurioù aragonek ha katalanek.
Echuiñ a reas istor ar rouantelezh pa voe unanet ouzh Rouantelezh Kastilha gant eured ar Rouaned Katolik Fernando II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha .

## Istor

Ganet eo Rouantelezh Aragon en 1035, pa voe unvanet kontelezh Aragon ha re Sobrarbe ha Ribagorza gant Ramiro Iañ Aragon .

## Pennadoù kar

* Kurunenn Aragon
* Rouaned Aragon
# Rouantelezh Asturiez

Rouantelezh Asturiez a oa ur rouantelezh etre 718 ha 925 en hanternoz Ledenez Iberia, Spagn a-vremañ.
Kentañ galloud kristen al ledenez e voe goude faezhadenn ar rouantelezh vizigot ha marv he roue diwezhañ, Roderico, lazhet en emgann Guadalete, hag aloubadeg vuzulman Hispania.
E 925 ec'h echuas ar rouantelezh pa varvas ar roue Fruela II goude kemeret kurunenn rouantelezh León ivez er bloaz 924.

## Roll rouaned Asturiez (718-842)

    718-737 : Pelayu († 737)
    737-739 : e vab Favila († 739)
    739-757 : Alfonsu el Catílicu (693-757), dimezet da Ermesinde, merc'h da Belayu.
    757-768 : o mab Fruela Iañ (722-768)
    768-774 : Aureliu, niz da Alfonsu I{{añ]] (~740-774)
    774-783 : Silu (?-783), dimezet da Audesinde, merc'h da Alfonsu Iañ.
    783-789 : Mauregatu (?-789), mab bastard da Alfonsu Iañ.
    789-791 : Bermudu I el Diáconu (?-797), breur da Aureliu.
    791-842 : Alfonsu II el Castu' (~760-842), mab da Fruela Iañ ; gantañ e voe lakaet kêr-benn ar rouantelezh en Uviéu.
       842-842 : Nepocianu (?-842), alouber
    842-850 : Ramiru Iañ (~790-850)
    850-866 : Ordoniu Iañ (821-866)
    866-910 : Alfonsu III el Magnu (852-910)
    910-925 : Fruela II Asturies ha León (875-925)

## Pennad kar

* Rouaned Asturiez
# Rouantelezh Bleaz

Ur rouantelezh vrezhon e oa rouantelezh Bleaz, e Galia, en-dro da gêr Blois, da lavarout eo tostik kement ha tachennad an departamant Loir-et-Cher hiriv, ha padout a reas tostik d'ur c'hantved, adal 410 betek 491. N'ouzer ket nemeur a dra anezhi, met savet e voe diwar obererezh Riothamus e gwalarn Galia.
Hervez Kronik Anjev e voe aloubet kêr gant un tiern brezhon, Iuomadus e anv, er bloaz 410, ha trec'h e voe war Boso a oa "konsul" Chartrez. Un anv germanek eo Boso, ma c'haller krediñ e oa ur pennbrezel pe un ofiser roman a orin german.
Krediñ a rae Léon Fleuriot e c'hellje soudarded vrezhon Iomadus bezañ bet degaset eus Breizh-Veur e 407 gant Kustentin evit gounid an impalaeriezh.
E Blois (hag en un darn eus traoñienn al Liger war a seblant) e chomas ar Vrezhoned betek 491, pa voe kemeret kêr gant Hlodwig.

## Daveoù

* Léon Fleuriot. Les Origines de la Bretagne. Paris : Payot, 1980, ISBN 2-228-12711-6
# Rouantelezh Bourgogn

Rouantelezh Bourgogn (Regnum Burgundiae e latin) zo ur rouantelezh frank, diazezet e douaroù Burgondia, ha Sapaodia, a voe aloubet gant Hlodwig Iañ, roue ar Franked, ha diframmet digant ar Vurgonded er VIvet kantved. Neuze e voe rannet ar vro etre e ziskennidi betek amzervezh ar C'hladdalc'helezh ha Dugelezh Bourgogn en IXvet kantved.

## Eus Rouantelezh ar Vurgonded da Rouantelezh an div Vourgogn

Gant mibien Hlodwig e voe echuet aloubidigezh rouantelezh ar Vurgonded e 534, ha rannet etrezo neuze.
Pa varvas Klotar Iañ en 561 e teuas Bourgogn da vout ur rouantelezh ... Gant Aostrazia ha Neustria e oa unan eus eus an teir rouantelezh frank.
Gant diskennidi Pepin, a voe maered ar palez en Aostrazia, hag e Neustria goude, hag e Bourgogn goude c'hoazh adal 687, e voe unanet an teir rouantelezh.
En Impalaeriezh frank Karl Veur e oa ur Vourgogn Veur hag anezhi
* Bourgogn Izel, er c'hornôg d'ar stêr Saône
* Bourgogn Uhel, en hanternoz d'ar menezioù Jura
* Bourgogn Trajura, er c'hreisteiz d'ar menezioù Jura, Suis hiriv
* Bourgogn ar C'hreisteiz (Bourgogne Cisjurane), anezhi Lyonnais, Viennois, Dauphiné ha Savoia).
Gant emglev Verdun e 843 e voe rannet ar Vourgogn-se:
* Bourgogn Izel a eas e-barzh Frankia ar C'hornôg, gant Karl Voal,
* ar peurrest a eas gant e lezvreur henañ Lotar Iañ. Met pa varvas Lotar e 855 e voe rannet e rouantelezh etre e dri mab:
** Bourgogn Uhel ha Bourgogn Trajura a eas gant Lotar II Lotaringia,
** Bourgogn ar C'hreisteiz ha Provañs gant Karl Provañs,
** da Loeiz II e voe roet Italia hag an titl a impalaer.
Pa varvas Karl en 863 ez eas rouantelezh Provañs gant Louis, ha pa varvas Louis en 875, eo Karl Voal an hini a gemeras div rouantelezh Italia ha Provañs.
Boson Provañs, breur-kaer Karl Voal, a voe dilennet da roue Provañs ha Bourgogn d'ar 15 a viz Here 879 — ma teuas evel-se da vezañ kentañ roue e rouantelezhioù ar franked na oa ket eus tiegezh Karl Veur.
En 888 e voe dilennet Rodolf Iañ Bourgogn da roue Bourgogn uhel (pe Bourgogne transjurane).
Huon Arle, a oa e penn rouantelezh Provañs, le concède en 934 à Rodolf II Bourgogn, roue Bourgogn transjurane. Le nouvel ensemble est le deuxième royaume de Bourgogne-Provence aussi appelé rouantelezh Arle. Padout a reas betek 1032.
Kontelezh Bourgogn a voe enteuzet en Impalaeriezh santel roman german betek 1678, pa voe staget gant Loeiz XIV ouzh ar Rouantelezh c'hall.
Klasket e voe adsevel Lotaringia gant Duged Bourgogn er XVvet kantved, met mervel a eure Charlez an Herr divab ha dishêr c'hwec'h vloaz goude diskleriet gantañ e oa dizalc'h e vro, ha da get e eas e hunvre.

## Pennadoù kar

* Burgonded
* Burgondeg (yezh c'hermanek)
* Burgondia
* Rouantelezh Kentañ ar Vurgonded
* Listenn Rouaned Bourgogn

### Liammoù diavaez

* Le retour des rois de Bourgogne (fin IXe-fin Xe siècle)
* Histoire du Royaume de Bourgogne du IXe au XIe siècle
# Rouantelezh Breizh-Veur

| Banniel Breizh-Veur | Skoed-ardamez Breizh-Veur |
| Ger-stur | Dieu et mon droit ("Doue ha va Gwir") |
| Yezh ofisiel | Saozneg de facto |
| Kêr-benn | Londrez |
| Krouidigezh | 26 a viz Meurzh 1707 |
| Fin | 1añ a viz Genver 1801 |
| Penn-stad kentañ | Anne Breizh-Veur |
| Penn-stad diwezhañ | George III Breizh-Veur |
| Stadoù a-raok | Rouantelezh bro-Saoz Rouantelezh bro-Skos |
| Stad war-lerc'h | Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon |
Rouantelezh Breizh-Veur a oa ur stad eus kornôg Europa, etre ar 1añ a viz Mae 1707 ha 1800. Krouet e voe dre unvaniezh Rouantelezh Bro-Saoz ha Rouantelezh Bro-Skos gant Skrid unvaniezh 1707. Ur parlamant hepken, lec'hiet e Westminster, e Londrez, a rene ar rouantelezh nevez. Ar rouantelezhioù a Vro-Saoz hag a Vro-Skos a oa an hevelep den en o fenn abaoe ma oa aet Jakez VI Bro-Skos da Jakez Iañ Bro-Saoz e 1603.
E 1801 e teuas da vezañ Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon, goude staget Rouantelezh Iwerzhon outi dre Skrid unvaniezh 1800, da-heul emsavidigezh iwerzhonat 1798.
E kentañ bloavezhioù an aozadur politikel nevez e voe gwelet emsavadegoù Jakobited feuls, betek flastradenn ar re Stuart en emgann Culloden e 1746. Diwezhatoc'h e 1763, an trec'h e-pad brezel ar seizh vloaz a roas ul lañs bras da Vreizh-veur ha d'an impalaeriezh betek reiñ ar galloud brasañ dezhi e-pad ur 100 vloaz bennak ha krouiñ an impalaeriezh vrasañ en istor Mab-den. E 1922, 5/6 diouzh Iwerzhon a guitaas an aozadur a zeuas da vezañ betek an deiz-ha-hiziv an "United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland".
# Rouantelezh Ar Pek

Ar Pek eo an anv a reer eus ar rouantelezh vrezhon lec'hiet e Peninoù ar Su, er pezh a zo hiziv bann ar Peak. Krouet e voe, war a seblant, pa voe rannet e rouantelezh gant Pabo Post Prydain, roue ar Peninoù, etre e zaou vab e 525. Degemer a reas Sawyl Penuchel ar Su tra ma voe roet ar pezh a yelo da rouantelezh Dunoting d'e vreur.
N'anavezer ket penaoz e voe anvet ar rouantelezh gant hec'h annezidi, met marteze e oa Ar Pek rak ar strollad sakson a zalc'has he zachenn lavare bout Pecset, pe Saksoned ar Pek.
Ne badas ket hir rouantelezh ar Pek. He feuraloubiñ a reas Angled Bernikia war-dro 590 ha ret e voe da Sawyl Penuchel tec'hout da Gembre

## Tud brudet ganet e Rouantelezh Ar Pek

* Sant Madoc Ailither
* Sant Asaph

## Pennad kar

* Dunoting
# Bebo Valdés

Bebo Valdés zo ur pianoour kuban ganet en La Habana e 1918 ha marvet e Stockholm d'an 22 a viz Meurzh 2013, e-lec'h ma oa harluet. Tad e oa da Chucho Valdés.
Brud a dapas er bloavezhioù 1940 ha 1950 evel kaser war-raok ar jazz afrokuban.
Rener ar c'habared Tropicana e oa a-raok an Dispac'h. Alies e sone gant ar c'haner Benny Moré.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Beboteg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar beboteg (bébote).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Bec'h dei !

Bec'h dei ! zo ul levr yezhadur brezhonek, gant poelladennoù, evit ar skolioù brezhonek, embannet gant TES e miz Meurzh 1990. Hervez a lenner warnañ (pajenn 4) eo savet gant Diwan. E gwirionez e vefe savet gant Lukian Kergoat hag Ivon Gourmelon met ne weler ket o anvioù. An trede levr yezhadur brezhoneg eo da vezañ skrivet e brezhoneg.

## Tud

Anvioù tud all avat a lenner (er bajenn 4) : re skolaerien o defe graet poelladennoù. Sed an anvioù-se : Mich Beyer, Jorj Abherve-Gwegen, Fañch Desbordes, Dominig Jolivet ar C'hlec'h, Alan Dipode, Paskal ar Marc'heg. .Meneget eo ivez anv an treser, Malo Louarn, hini an daou vaketenner, JM Roynard ha Gildas le Buhé, ha hini tri reizher : Kristina Jegou, Divy Kervella, ha Ronan ar C'hoadig.
Ur yezhadur savet evit skolioù Diwan e oa, met dilezet e voe tamm-ha-tamm.

## Pennad kar

* Yezhadurioù ar brezhoneg
# Becedillas

Becedillas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Beauvois-en-Cambrésis

Beauvois-en-Cambrésis a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ:
** d'ar 26 a viz Eost 1914 e tremen an Alamaned dre Beauvois-en-Cambrésis p'emaint o tagañ soudarded ar Rouantelezh-Unanet
** miz C'hwevrer 1917: annezidi Gouzeaucourt, skarzhet gant an Alamaned, a zegouezh e Beauvois-en-Cambrésis

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik
* Iliz katolik Santez Anna, 1875
* Chapel Santez Anna, 1535, adkempennet e 1911

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Beauvois-en-Cambrésis Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 5 |
| Zeland-Nevez | 2 |
| Dianv | 1 |
| Hollad | 8 |
Marvet int e e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1977 | Meurzh 2014 | Gérard Devaux | Strollad Sokialour Gall | Kadoriad Kumuniezh Kumunioù Caudrésis - Catésis |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Sambre-Marne-Yser
* ↑ Histoire du Village de Gouzeaucourt
* ↑ Tourisme en Cambrésis
* ↑ Tourisme en Cambrésis
* ↑ Traces of War
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bec'h ar brouenn

Bec'h ar brouenn (pe onus probandi, hervez an droienn latin) a vez laret eus ar garg a zo gant un den da zegas prouenn, pe arguzenn fetis, ma fell dezhañ bezañ trec'h en ur gaoz bennak.
Eilpennañ bec'h ar prouiñ a vez lavaret pa ziskleir un den n'eo ket dezhañ da brouiñ pezh a lavar met d'e eneber.
Hervez Euklides, ar pezh zo kinniget hep prouenn a c'hall bout dinac'het hep prouenn, da lavarout eo n'eo ket trawalc'h lavarout eo gwir un dra evit ma vefe prouet: arguzenniñ zo ret.
E latin e vez laret necessitas probandi incumbit ei qui agit, da lavarout eo « da neb a glemm eo da brouiñ en deus gwir abeg da glemm », ha n'eo ket abegoù faltazius.
# Beaverton (Oregon)

Beaverton zo ur gêr lec'hiet e biz stad Oregon, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 89 803 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Beaverton en ur mod ofisiel e 1893.

## Kêrioù gevellet

* Hsinchu (Taiwan)
* Gotenba (Japan)
* Cheonan (Sukorea)
* Birobidjan (Rusia)
* Trossingen (Alamagn)
* Clluses (Bro-C'hall)

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel Beaverton
a vo kavet e Wikimedia Commons.