# Meurzh (miz)

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |
Miz Meurzh eo trede miz ar bloaz hervez an deiziadur gregorian. An eil eus ar seizh miz a zo 31 deiz enne eo. Er bloavezhioù bizeost e krog Meurzh er memes deiz ha miz Du, hag er bloavezhioù ordinal er memes deiz ha C'hwevrer.
War-dro an 20 e vez ar gedez, a zo deiz kentañ an nevezamzer ofisiel en hantervoul norzh.

## Gerdarzh

Dont a ra eus anv ar miz latin Martius, savet diwar anv Mars, anv an doue Meurzh e relijion Henroma.

## Istor

Miz Meurzh e oa anv ar miz kentañ en Henroma, miz an nevezamzer ha hini ar brezelioù : echu ar goañv, dousoc'h an amzer, izeloc'h an dour er stêrioù, gallout a rae an armeoù mont dre ar maezioù adarre.
Genver a zeuas da vout kentañ miz ar bloaz en amzer ar roue Numa Pompilius (war-dro 713 kent JK), pe dindan an Decemvires war-dro 450 kent JK : disheñvelder zo e testenioù ar skrivagnerien roman.
Meur a sevenadur ha relijion a laka ar bloaz da gregiñ e miz Meurzh. Kregiñ a rae ar bloaz d'ar 1añ a viz Meurzh e Rusia betek dibenn ar XV$^{vet}$ kantved. Betek 1752 e kroge d'ar 25 a viz Meurzh e Breizh-Veur hag he zrevadennoù; gant an deiziadur gregorian e voe graet goude.

## Krennlavaroù

* « Berr, berr, miz C'hwevrer, karg an ant hag ar foz / Me o disec'ho en un deiz hag un noz »
* « Bleuñv e Meurzh, feurm en Abril / A ya holl gant ar morzil »$^,$
* « C'hoario Meurzh ar pezh a garo / Ur c'hostez ag ar c'hleuz a dommo »
* « Da c'houel Paol / Laka merenn vihan war an daol »
* « Da c'houel sant Jozeb / Mar bez klouar, taol al lin war an Douar »
* « Da c'houel sant Jozeb pe sant Benead / Gounid ar panez hag al lin mat »
* « Da Sul Fask / E lamm ar saout dreist o nask »
* « Da Wener ar Groaz e kroaz ar big he neizh »
* « Da Sul ar Bleunioù, kont ar vioù / Da Sul Fask, torr o fennoù / Da Sul ar C'hazimodo, frik ar c'hozh podoù »
* « Deiz Sul ar Bleunioù / E teu an naered eus ar c'hleuzioù »
* « Deuet Meurzh e-giz ma karo / Gwrac'h e korn ar c'hleuz a dommo »
* « E miz Meurzh glav hag avel foll / A ray lakaat evezh d'an holl »
* « E-pad ar sizhun santel / Amzer goloet, avel »
* « Heol Meurzh a c'hloaz / Heol Ebrel a lazh »
* « Meurzh a lazh gant e vorzholioù / An ejen bras e korn ar c'hraou »
* « Meurzh da Veurzh : tan-gwall, chas klañv ha naered »
* « Meurzh e skoulm / Ebrel e bodenn / Mae e bleuñv / Even e greunenn / Gouere e gwastell wenn »
* « Meurzh gant ur c'hwezhadenn / A zisec'h ar foz penn-da-benn »
* « Meurzh, gant e veurzheri / A ra d'ar wrac'h staota en ti / Ha d'he merc'h kerkoulz hag hi »
* « Miz Meurzh gant e vorzholioù / A lazh al leueoù en o mammoù »
* « Miz Meurzh gant e vorzholioù / A sko ker gwazh hag an Ankoù »
* « Miz Meurzh gant e vorzholioù / A zeu da skeiñ war hon dorioù »
* « Miz Meurzh gant ur c'hwezhadenn / A lazh meur a vagadenn »
* « Pa glevfet an drask o kanañ / Serret keuneud mat da dommañ / Pa glevfet ar voualc'h goude-se / Taolit ho chupenn a-gostez »
* « Tri deiz goude ma kan an drask / Ez a ar vuoc'h joaus d'he nask »
* « Tri devezh e Meurzh, tri devezh en Ebrel / E teu ar goukoug da dennañ ur vi erer pe ur vi sparfell »

## Notennoù

* ↑ Feurm : stummet.
* ↑ Morzil : avel vervent.
* ↑ Paol Aorelian : 12/03 ; hiraat a ra an devezhioù (ur Paol all, Paol Tars, a vez lidet d'ar 29/06).
* ↑ Jozeb : 19/03
* ↑ Benead : 21/03.
* ↑ Sul Fask : kentañ Sul goude ar c'hentañ loargann goude kedez Veurzh (etre an 22/03 hag ar 25/04).
* ↑ Gwener ar Groaz : eil derc'hent Sul Fask.
* ↑ Sul ar Bleunioù : diwezhañ Sul a-raok Pask ; Sul ar C'hazimodo : kentañ Sul goude Pask.
* ↑ Sizhun santel : ar sizhun a-raok Pask.
* ↑ Meurzheri : rustoni an amzer e miz Meurzh