OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Indicator archipelagicus

Indicator archipelagicus :
| Indicator archipelagicus, tresadenn gant Huet & Prêtre (1838). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Indicatoridae |
| Genad : | Indicator |
| Anv skiantel ||
| Indicator archipelagicus Temminck, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Indicator archipelagicus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl (gwenan gouez ha gwesped peurgetket).

## Annez

Ar spesad zo brosezat en Azia ar Gevred : e kreisteiz Thailand ar Su, Myanmar dost, Malezia, Sumatera ha Borneo.

## Liammoù diavaez

* (en) Indicator archipelagicus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Indicator archipelagicus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Indicator archipelagicus war al lec'hienn Avibase.
# Indicator conirostris

Indicator conirostris :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Indicatoridae |
| Genad : | Indicator |
| Anv skiantel ||
| Indicator conirostris (Cassin, 1856) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Indicator conirostris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Anvet e voe Melignothes conirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1856) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* Indicator conirostris conirostris, eus Nigeria da gornôg Kenya, Republik Demokratel Kongo ha kornôg Angola,
* I. c. ussheri, eus Sierra Leone da c'hGhana.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Indicator conirostris.
# Indian (steredeg)

An Indian (Indus, berraet en Ind) zo ur steredeg eus an hantervoul su.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Traoù oabl

* NGC 7049
* NGC 7090
# Indianed Pueblo

An Indianed Pueblo a vez graet eus pobloù amerindian e mervent SUA, e stad New Mexico dreist-holl.
Eus ar spagnoleg pueblo, "kêriadenn", e teu an anv, ar pueblos o vout tiez e mein pe e brikennoù adobenn (pri mesket gant dour pe plouz). Diwar anv o c'hêriadennoù ez eo bet anvet ar pobloù.
Meur a bueblo zo, neuze meur a boblad ivez. Da bep pueblo e c'houarnamant hag e yezh.
Acoma, Hopi, San Ildefonso, Pueblos, Taos, Zuni eo ar pobloù anavezetañ, Hopi ha Zuni o vezañ ar re niverusañ.
Anasazied a reer eus ar pobladoù Pueblo a oa a-raok donedigezh ar Gonkistadored ; dre ma'z eo ur ger navac'hoek a dalvez kement hag Ar Re Hen koulz hag Enebourien Hen e vez nac'het gant Indianed Pueblo hon amzer.

## Levrlennadur

* (en) Cordell, Linda : Ancient Pueblo Peoples, Smithsonian Books, 1994 (ISBN 978-0-89599-038-9)

## Pennad kar

* Emsavadeg pueblo 1680‎

## Notennoù

* ↑ Cordell, op. cit., pp. 18-19.
# Indiana Evans

Indiana Rose Evans, ganet d'ar 27 a viz Gouhere 1990, zo un aktourez, kanerez ha saverez pozioù aostralian. Brudet eo bet evit he rolloù en Home and Away evel Matilda Hunter, H2O: Just Add Water evel Bella Hartley, ha Blue Lagoon: The Awakening evel Emmaline Robinson.

## Filmlennadur

Film :
| Bloavezh | Titl | Roll | Notenn(où) |
| 2008 | Burden | Lara Boyd-Cutler | Film berr |
| 2008 | At the Tattooist | Georgia | Film berr |
| 2010 | Arctic Blast | Naomi Tate | |
| 2011 | Smith | Kia | Film berr |
| 2012 | Gingers | Blonde Waitress | Film berr |
Skinwel :
| Bloavezh | Titl | Roll | Notenn(où) |
| 2003 | All Saints | Milly Roberts | Lodenn: "Destiny's Child" |
| 2003–04 | Snobs | Abby Oakley | Roll alies; 26 lodenn |
| 2004–08 | Home and Away | Matilda Hunter | Roll alies; 197 lodenn |
| 2008 | The Strip | China Williams | Lodenn: "Schoolies" |
| 2009–10 | H$_2$O: Just Add Water | Isabella "Bella" Hartley | Roll alies (koulzad 3); 26 Lodenn |
| 2009 | A Model Daughter: The Killing of Caroline Byrne | Kylie Watson | Film skinwel |
| 2010 | Cops L.A.C. | Kylie Tremaine | Lodenn: "Lost Girls" |
| 2011 | Crownies | Tatum Novak | Roll alies; 22 lodenn |
| 2012 | Blue Lagoon: The Awakening | Emmaline "Emma" Robinson | Film skinwel |
| 2013 | Janet King | Tatum Novak | 4 lodenn |
| 2015 | Secrets and Lies | Natalie Crawford | Roll alies (koulzad 1); 10 lodenn |
| 2015 | House Husbands | Tash | 2 lodenn |
| 2015 | Ash vs Evil Dead | Melissa | Lodennoù: "Ashes to Ashes" & "Bound in the Flesh" |

## Liammoù diavaez

* Evans war IMDb
# Indiana Jones

An Doktor Henry Walton Jones, Jr. (lesanvet "Indiana" pe "Indy") zo un dudenn ijinet e bed ar frañchiz Indiana Jones. George Lucas en doa ijinet an dudenn evel enoriñ d'an harozed e filmoù avantur ar bloavezhioù 1930. An dudenn a zo bet gwelet evit ar wech kentañ e 1981 er film Raiders of the Lost Ark. Adkavet e vo er filmoù Indiana Jones and the Temple of Doom e 1984, Indiana Jones and the Last Crusade e 1989, er stirad skinwel The Young Indiana Jones Chronicles etre 1992 ha 1996, hag er film Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull e 2008. Adimplijet eo bet an dudenn e romantoù, bandennoù-treset, c'hoarioù video ha mediaioù all. Jones a adkaver e meur a bark Disney, evel el lodennoù en Indiana Jones Adventure, Indiana Jones et le Temple du Péril, hag Epic Stunt Spectacular!.
Jones a zo bet c'hoariet evit an darn gant an aktour Harrison Ford met ivez gant River Phoenix (evit Jones yaouank en The Last Crusade) hag er skinwel evit ar stirad The Young Indiana Jones Chronicles gant Corey Carrier, Sean Patrick Flanery, ha George Hall. Doug Lee a zo bet mouezh an dudenn er c'hoarioù video gant LucasArts, Indiana Jones and the Fate of Atlantis hag Indiana Jones and the Infernal Machine, David Esch evit ar c'hoari Indiana Jones and the Emperor's Tomb, ha John Armstrong evit Indiana Jones and the Staff of Kings.
Jones a zo un dudenn gant fent, mestr a-fed an hen-sevenadurezhioù hag a zo saozonet gant an naered.
# Indiana

Indiana (distagadur IPA: [ˌɪndɪˈænə]) a zo ur Stad eus rannvro al Lennoù Meur e Stadoù-Unanet Amerika.

## Kêrioù Indiana

| 1 | Indianapolis | 829,718 |
| 2 | Fort Wayne | 253,691 |
| 3 | Evansville | 117,429 |
| 4 | South Bend | 101,168 |
| 5 | Gary | 80,294 |

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Indicator

Indicator :
| Indicator minor, luc'hskeudennet e Park broadel Mapungubwe (Limpopo, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Indicatoridae |
| Anv skiantel ||
| Indicator Stephens, 1815 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Indicator a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1815 gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Unnek spesad a ya d'ober ar genad :
* Indicator archipelagicus,
* Indicator conirostris
** I. c. conirostris hag I. c. ussheri,
* Indicator exilis,
** I. e. exilis, I. e. pachyrhynchus hag I. e. poensis,
* Indicator indicator,
* Indicator maculatus
** I. m. maculatus hag I. m. stictithorax,
* Indicator meliphilus
** I. m. angolensis hag I. m. meliphilus,
* Indicator minor,
** I. m. damarensis, I. m. diadematus, I. m. minor, I. m. riggenbachi, I. m. senegalensis hag I. m. teitensis,
* Indicator pumilio,
* Indicator variegatus,
* Indicator willcocksi,
** I. w. ansorgei, I. w. hutsoni hag I. w. willcocksi,
* Indicator xanthonotus.
Tra ma vev an darn vrasañ eus ar spesadoù en Afrika e kaver an daou spesad archipelagicus ha xanthonotus en Azia ar gevred.
Triwec'h (18) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Indicatoridae/Indicator (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ivo Josipović

Ivo Josipović (28 a viz Eost 1957 e Zagreb) a zo ur politikour kroat, ha prezidant Republik Kroatia. Kannad Strollad sokial-demokrat Kroatia (SDP) eo bet abaoe 2003. Kelenner war ar gwir e skol-veur Zagreb ha kelenner sonerezh eo. E 1985 e tapas kaout priz kentañ EBU gant e oberenn Samba da Camera.
D'an 10 a viz Genver 2010 eo bet dilennet da brezidant Republik Kroatia (60,29% eus ar mouezhioù en eil tro), dirak maer Zagreb, Milan Bandić e anv, a dapas kaout 39,71% eus ar mouezhioù.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Ivo Josipović

## Notennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20100113230529/http://www.euractiv.fr/elargissement-000159/article/presidentielle-croate-victoire-du-socialiste-ivo-josipovic-002365
* ↑ Le social-démocrate Josipovic remporte la présidentielle croate
a vo kavet e Wikimedia Commons.
g • ka • kePrezidanted Kroatia :
* Franjo Tuđman · Stjepan Mesić · Ivo Josipović · Kolinda Grabar-Kitarović
# Ivin

    Evit implijoù all, gwelet Ivin (disheñvelout).
Un ivin zo e penn pep biz d'an den ha da loened zo, an olifanted da skouer. Keratin eo danvez pep ivin, evel hini skilfoù loened arall.
Tud zo a chaok o ivinoù e-lec'h o c'hrennañ.

## Aozadur an ivinoù

| Lodennoù un ivin1 Ivin - 2 Amivin - 3 Loarig - 4 Amgoc'henn | An ivin e-unan eo al lodenn kalet ha treuzwelus, graet gant ar c'heratin a vez kenderc'het gant ar mable. Mar bez gloazet ar mable e c'hoarvez e vefe digendalc'hoù en ivin. Takadoù gwenn a vez en ivin a-wechoù, a anver strinkennoùigoù ar Werc'hez e Treger hag e Goueloù. An amivin eo ar c'hroc'hen a zo war vord an ivin. Al loarig eo an dachenn sklaer a zo e deroù pep ivin. An amgoc'henn a c'holo ar mable. An danivin zo dindan penn an ivin. Arc'h an ivin zo dindan an ivin. |
Etre 3 ha 6 mizvezh zo rekis evit stummañ ivinoù un dorn, etre 12 da 18 mizvezh evit re un troad. Etre 2 ha 3 eo kaleter un ivin hervez skeul Mohs, a vuzul kaleter ar mein ; kaletoc'h eget ar gips CaSO$_4$-2H$_2$O eo eta, ha teneroc'h eget ar c'halkit CaCO$_3$.
Lod kleñvedoù a laosk merkoù war an ivinoù ; un doare eo er vezegiezh da c'houzout istor kleñvedel ar gouziviaded.

## Arc'hwel

Gwareziñ oeñs pellañ pep biz eo arc'hwel pennañ an ivinoù. Pennoù ar bizied hag ar gwiennoù blot a zo tro-dro dezho zo gwarezet ivez. Gwellaat fiñvoù resis ha skoemp ar bizied eo kefridi all an ivinoù, pa waskont war bouedenn ar biz en enep d'ar gwaskoù diavaez : kizidikoc'h e vez ar stekiñ neuze, petra bennak ma n'eus nervenn ebet en un ivin. Binvioù resis eo an ivinoù eta.

## Troioù lavar

* Astenn unan benak war e bevar ivin : e ziskar d'an douar.
* Bezañ gwad dindan ivinoù unan bennak : bezañ taer.
* Dont ar gwad dindan ivinoù un den bennak : sevel droug en un den bennak.
* Ivinoù kaouenn : ivinoù lemm.
* Krennañ ivinoù un den bennak : terriñ e fulor d'un den bennak.
* Bezañ hir e ivinoù : bezañ laer.
* Un ivin kignen : pep hini eus al lodennoù a ya d'ober ur penn kignen.
* Ivinoù an amzer: an amzer o tremen hag a laosk roufennoù war dremm un den.
* Un ivinad amann: nebeud a amann.

## Notennoù

* ↑ Frañsez Favereau (1992), Geriadur ar brezhoneg a-vremañ, Skol Vreizh, ISBN 978-2-903313-41-8, p. 708-b
# Ivin (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ivin a c'hall bezañ meur a dra:
* Lavnennoù karn a gresk war c'horre penn ar bizied hag an treid, gwelet ivin;
* Gwez padus o delioù, gwelet ivin (gwez).
# Ivomadus

Ivomadus pe Iwomad (fl. 410), a oa un tiern brezhon hanter vojennel er V$^{vet}$ kantved.
# Ivinrev

An ivinrev a zo un droug a grog en ivinoù pe begoù ar bizied pa vezont kropet gant ar yenijenn pe ar rev. Gallout a ra c'hoarvezout d'ar vugale o devez c'hoariet gant erc'h hep manegoù , ha semplañ a reont ivez a-wechoù.
# Ivo Andrić

Ivo Andrić (Иво Андрић e serbeg) a oa un diplomat hag ur skrivagner serb, ganet e Bosnia e 1892 ha marvet e Beograd e 1975.
E-touez e oberennoù emañ Travnička hronika (Kronikennoù Travnik) ma kont enni donedigezh koñsul Bro-C'hall da d-Travnik e 1806 hag an enebiezh etre ar c'humuniezhoù disheñvel e Bosnia.
Priz Nobel al lennegezh en doa bet e 1961.

## Oberoù

* Ex Ponto, 1918
* Nemiri, 1920
* Put Alije Đerzeleza, 1920
* Pripovetke I, 1924
* Pripovetke, 1931
* Pripovetke II, 1936
* Izabrane pripovetke, 1945
* Na Drini ćuprija, 1945
* Travnička hronika, 1945
* Gospođica, 1945
* Most na Žepi, 1947
* Pripovijetke, 1947
* Nove pripovetke, 1948
* Priča o vezirovom slonu, 1948
* Priča o kmetu Simanu, 1949
* Pod gradićem : pripovetke o životu bosanskog sela, 1952
* Prokleta avlija, 1954
* Panorama, 1958
* Priča o vezirovom slonu, i druge pripovetke, 1960
* Ljubav u kasabi : pripovetke, 1966
* Aska i vuk : pripovetke, 1968
* Eseji i kritike, dalif, 1976
# Ivo Donev

Ivo Donev a zo bet ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1959 e Rouse (Bulgaria).
Mestrc'hoarier echedoù ha c'hoarier poker a-vicher aostrian.

## Oberenn skrivet

* Ivo Donev, The most important ideas in the end game.

## Liammoù diavaez

* Echedoù: e fichenn FIDE:
* E lec'hienn
* Poker: Disoc'hoù en tournamant Hendon Mob
# Ivin (gwez)

Ivin :
| Taxus ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Plantae |
| Kevrennad : | Pinophyta |
| Urzhad : | Pinopsida |
| Kerentiad : | Taxales |
| Genad : | Taxus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An ivin a zo gwez rousinek padus o delioù. Pistrius eo kement tra a zeu eus ar gwez-mañ war-bouez bouedenn ar frouezh (da ziwall 'zo avat: pistrius eo ar greun a zo e-barzh!). Ul lec'h dindan ivin a zo un "ivineg", pe un "ivid". Hiziv an deiz e vezont kavet dreist-holl el liorzhoù hag er beredoù. Plijout a ra dezho ar broioù gleb ha klouar.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ivo

Ivo zo un anv-badez latin roet d'an baotred e kalz yezhoù Europa, en o zouez an italianeg hag an nederlandeg. Dont a ra eus un anv roet gant an Normaned er Grennamzer uhel, hag an anv gallek Yves zo deveret dioutañ.
Ivo zo ivez un anv-badez slavek ar C'hreiteiz hag a zo un adstumm da Ivan (Yann).

## Orinoù

Roet e veze an anv-se e-touez Normaned Normandi ha Bro-Saoz er Grennamzer uhel. E c'herdarzh a zeu pe eus ar c'heltieg kozh pe eus ar germaneg, met en eil yezh koulz hag eben e teu eus un elfenn gentañ hag a dalv ivin (gwez) (galianek Ivo-, germanek Iwa-). An anv a dle bezañ bet brudet dre azeulerezh "Sanctus Ivo" (m. e 1303), sant paeron Breizh.
An anv slavek zo ur berrstumm.

## Stummoù all

An droad c'henitivel "Ives" zo gant Ivo en anvioù-lec'h St Ives. E gallek e kaver ar stumm Yves. E broioù hispanek Latinamerika e kaver ar stumm Evo dreist-holl.
E touez ar stummoù gwregel emañ Iva hag Eva.

## Tud brudet
### Krennamzer

* Sant Ivo a Chartrez (bl. 1040–1115), eskob gall ha kofesour
* Sant Ivo (Erwan Helouri, 1253–1303), alvokad ar re baour, sant paeron Breizh
* Sant Ivo a Ramsey, eskob kerneveurat

### Amzer vodern

* Ivo Andrić (1892-1975), diplomat ha skrivagner serb
* Ivo Livi (1921-1991), anv gwir Yves Montand, aktour italian ha gall
* Ivo Josipović (g. e 1957), prezidant Republik Kroatia
* Ivo Donev (g. e 1959), mestrc'hoarier echedoù ha c'hoarier poker aostrian a orin bulgar

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Campbell, Mike Ivo (Behind the Name: The Etymology and History of First Names).
# Gwerenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur werenn zo un dra bennak graet e gwer. Meur a seurt zo
* ur werenn da evañ,
* gwerenn ur prenestr
** gwerenn ur stal
** gwerenn un iliz
** gwerenn-dal ur c'harr
# Gwerenn-dal

Ur werenn-dal zo ur werenn war tu a-raok ur c'harr-tan graet evit diwall an dremenidi diouzh an avel hag ar glav ha derc'hel ur gwel splann d'ar bleinier ha d'an dremenidi.

## Istor

E 1874 e voe savet ar c'harr-tan gentañ ur werenn-dal dezhi. Ar Randolph an hini e oa. E 1880 e voe savet gant Amédée Bollée an Nouvelle hag e doa ivez ur werenn-dal. Boutin eo deuet da vezañ ar werennoù-dal adalek 1899 war ar c'hirri-tan lakaet da werzhañ. Da gentañ a oant plaen. Adalek ar bloavezhioù 1950, ez oa aet war raok an doareoù aozañ gwer, ha tu a zo bet da sevel gwerennoù-dal kromm evit gwellaat aerodinamism ar c'harbedoù.
Abaoe 1983 ez int dre ret aozet gant gwer follennaouek evit digreskiñ ar riskl gloazañ an dremenidi ma c'hoarvez ur gwallzarvoud-hent. Boaz int peget. Ar c'harr-tan gentañ da gaout ur werenn-dall follennaouek a zo bet ar Volvo PV444 e 1944. Ar werenn adreñv n'ez eus redi ebet war e aozadur.
# Gwereg Iañ

Gwereg, pe Gwereg Iañ (war-dro 500-550), a oa roue kentañ Bro-Ereg, ur rouantelezh a voe roet dezhi anv ar roue.

## Anv

Kavet e vez ivez an anv-mañ skrivet Waroch, Waroc, Warok.
Ar skrivadur Waroc'h zo ur stumm fazius eus an anv.
N'hall ket ar stumm Waroc'h bezañ deuet war-wel a-raok ma voe ijinet ar c'h gant an Tad Juluan Maner. C'hoarvezet eo ar fazi dre ma n'ouied ket penaos distagañ ar stumm skrivet Waroch a-raok.

## Istor

Krediñ a reer eo en Alre e oa kêrbenn ar roue Gwereg Iañ.
Tri bugel en dije bet:
* e vab henañ Kanao a voe roue war e lerc'h,
* Macliau, eskob Gwened, a voe roue war-lerc'h e vreur;
* Trifina, a zimezas da Conomor, kont Poher.
Gant e vab-bihan Gwereg II avat (a-wechoù e vez mesket an daou anv) eo e voe kemeret kêr Gwened, dalc'het neuze gant ar Franked, e 577.

## Fest

E anv a zo bet roet d'ur gouel hag a vez aozet bep blez : ar Roue Waroch, diouzh e anv e galleg.

## Levrlennadur

* Howorth, Henry H. "The Ethnology of Germany. Part 3: The Migration of the Saxons." The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, Vol. 7. (1878), pp 293–320.
* Gregor Teurgn. The History of the Franks, Volume II: Text. Troet d'ar saozneg gant O. M. Dalton. Clarendon Press: 1967.
# Gwereg (dug Breizh)

Gwereg, pe Gwereg Breizh, ganet war-dro 933 ha marvet e 988, anezhañ mab bastard da Alan II, dug Breizh, ha d'ur briñsez Judit, a oa kont Naoned, eus 981 betek 988.

## E vuhez

Savet e voe en abati Saint-Benoît-sur-Loire tost da Orleañs. Dilennet e voe da eskob Naoned e 981, hep bezañ eskobet gant an Iliz pa ne oa ket beleg, hag ober a reas war dro an eskopti hag ar gontelezh war un dro.

## Dug Breizh

Anvet voe da zug Breizh e 981, war-lerc'h marv e vreur, Hoel Iañ.
Kenderc'hel a reas gant stourm e vreur ouzh Tiegezh Roazhon. En em glevet e oa gant Jafrez Grisegonel, kont Anjev, a-enep Konan an Tort, kont Roazhon ha dug Breizh .
E-penn arme an Naonediz e oa da vare Kentañ Emgann Konkerel.
En emglev a sinas gant ar c'hont Gwilherm IV Poatev e oa anavezet perc'henniezh kont Naoned war an douaroù er c'hreisteiz d'al Liger war pagi Herbauges, Tiffauges ha Mauges - anezho douaroù kemeret gant e dad Alan II en 942.

## Prizoniet

E 983 edo Gwereg o klask kaout an disamm eus aotrouniezh Anjev hag ezhomm en doa da skoulmañ emglevioù. Mont a reas da lez Lotar, roue Frankia ar C'hornôg, da ober e enorioù dezhañ. Gwelloc'h e kave un aotroù a -bell evit unan a-dost.
War hent ar gêr e chomas a-sav e ti e amezeg Jafrez Iañ, kont Anjev. Ha prizoniet e voe. Ne voe dieubet nemet e 985, ret dezhañ anavezout aotrouniezh Jafrez war gontelezh Naoned. Bec'h a voe etre ar roue frank ha kont Anjev, a glaskas neuze ober emglev gant Hugues Capet.

## E varv

Drouklazhet e voe e 988 gant e vedisin Heroicus, abad abati Redon, hag a vije bet paeet gant Konan an Tort, en devoa lakaet lazhañ Hoel, e vreur, meur a vloaz a-raok.
Beziet e voe Gwereg en abati Redon.

## Dimeziñ

Dimezet e oa da Aremburge, itron a Ankiniz, ur mab o doa bet, Alan Breizh, a varvas daou vloaz war-lerc'h e dad.

## Dihelloù

Anavezet eo buhez Gwereg hag e vreur Hoel dre Kronik Naoned dastumet en XI$^{vet}$ kantved, ur skrid gwalldroet ouzh ar Vretoned dre vras, hag ouzh Tiegezh Roazhon muioc'h c'hoazh.
* Kronikenn Naoned => Gallica http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k55624v

## Levrlennadur

* André Chédeville & Noël-Yves Tonnerre La Bretagne féodale Patrom:Sp-. Ouest-France Université Rennes (1987) (ISBN 2727200122).
* Naissance de la Bretagne. Géographie historique et structures sociales de la Bretagne méridionale (Nantais et Vannetais) de la fin du VIII$^e$ à la fin du XII$^e$, Noël-Yves Tonnerre Presses de l’Université d’Angers Angers (1994) (ISBN 2903075589).
| En e raok: Hoel Iañ | Rouaned ha Duged Breizh 981 – 988 | War e lerc'h: Konan Kentañ a Vreizh |
# Gwereg II

Gwereg II, a voe roue Bro-Ereg adalek 577 betek 594. Mab e oa da Macliau, kont Gwened, ha mab-bihan da Gwereg Iañ.
E 587 ec'h aloubas Bro-Naoned. Sikouret e voe gant ar rouanez Fredegunda e 590.

## Pennad kar

* Gwereg
# Gwerial

Gwerial :
| An ti-kêr ||
| Anv gallaouek | Verjau |
| Anv gallek (ofisiel) | Vergéal |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwerc'h-Breizh |
| Kod kumun | 35350 |
| Kod post | 35680 |
| Maer Amzer gefridi | Samuel Urien 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | www.vitrecommunaute.org |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 805 ann. (2020) |
| Stankter | 72 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 02′ 12″ Norzh 1° 15′ 53″ Kornôg / 48.0366666667, -1.26472222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 62 m — brasañ 108 m |
| Gorread | 11,21 km² |
| Gwerial ||
| kemmañ |
Gwerial (Vergéal e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Argantred-ar-Genkiz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,47% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas e Virton e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, er 130vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil Brezel-bed

* Tri den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Intron-Varia ar Weledigezh, XV$^{vet}$ kantved-XIX$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb