OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ardeotis

Ardeotis :
| Ardeotis kori, luc'hskeudennet e Namibia. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Otidiformes |
| Kerentiad : | Otididae |
| Anv skiantel ||
| Ardeotis Le Maout, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ardeotis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant an naturour breizhat Jean-Emmanuel-Marie Le Maout (1799-1877).
Savet e voe e anv o liammañ hini ar genadoù Ardea (Linnaeus, 1758) hag Otis (Linnaeus, 1758) an eil ouzh egile.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad otized a ya d'ober ar genad :
* an otiz Arabia (Ardeotis arabs)
** A. a. arabs, A. a. butleri, A. a. lynesi hag A. a. stieberi,
* an otiz Aostralia (Ardeotis australis),
* an otiz kori (Ardeotis kori)
** A. k. kori hag A. k. struthiunculus,
* an otiz India (Ardeotis nigriceps).
C'hwec'h (6) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Bet ganet d'an 29 a viz Kerzu e Gwengamp (Aodoù-an-Hanternoz d'an ampoent, Breizh).
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Otididae/Ardeotis (lennet e-barzh d'an 2 a viz Meurzh 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ardesio

Ardesio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Ardenno

Ardenno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
# Ardeola

Ardeola :
| Ardeola bacchus, luc'hskeudennet e geunioù Mai Po (nepell diouzh Yuen Long, Hong Kong). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Anv skiantel ||
| Ardeola Boie, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ardeola a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1822 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad hirc'hareged a ya d'ober ar genad :
* Ardeola bacchus,
* Ardeola grayii,
* Ardeola idae,
* Ardeola ralloides (kerc'heiz-kranked),
* Ardeola rufiventris,
* Ardeola speciosa
** A. s. continentalis ha speciosa.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ardeidae/Ardeola (lennet e-barzh d'ar 14 a viz Gouere 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ardeola bacchus

Ardeola bacchus :
| Ardeola bacchus, luc'hskeudennet e Hong Kong gant e bluñv hañv. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Ardeola |
| Anv skiantel ||
| Ardeola bacchus (Bonaparte, 1855) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ardeola bacchus a zo ur spesad kerc'heized eus ar c'herentiad Ardeidae.
Anvet e voe Buphus bacchus (kentanv) da gentañ-penn (e 1855) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, kresteneged ha pesked.

## Annez

Neizhañ a ra ar spesad e douaroù izel Azia ar Su ha nijal kuit da Inizi bras ar Sounda da c'hoañviñ.

## Liammoù diavaez

* Ardeola bacchus war al lec'hienn BirdLife International.
* Ardeola bacchus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Ardeola bacchus war al lec'hienn Avibase.
# Ardoch (Perthshire)

Ur gêr eus Bro-Skos, war lez ar stêr Allan Water

## Anv

* Ptol. II, 3, 7 : ALAUNA, ur polis an D(u)mnonii
* Ravenna 107$_{55}$ : LITANA / LICANA

## Levroniezh

* A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
# Ardivink

Diwallit da zroukveskañ ardivink gant mekanik.
Un ardivink zo ur stroll elfennoù, gwikefreoù peurliesañ, a zo kenaozet a-benn treiñ ar gremm-mañ-gremm en ur stumm spletus a dalvez da seveniñ kefridi pe gefridi evit bastañ d'un ezhomm bennak. Savet e vez ardivinkoù evit kas ul labour da benn, arselliñ un anadenn pe c'hoazh ober muzulioù.
Un heuliad oberiadurioù a vez sevenet gant an ardivinkoù, en un doare emgefreek peurliesañ. Kavadenn an tredan er XVII$^{vet}$ kantved a zigoras an hent d'an ardivinkelezh ken evit pourchas gremm hag evit e zegas da bredadoù resis e-korf an oberiadurioù. Diorren an elektronik zo bet ur bazenn bouezus all e-doug hanterenn zivezhañ an XX$^{vet}$ kantved, p'en deus roet tro da fardañ gwikefreoù bihanoc'h-bihanañ ha gouest da seveniñ kefredioù kempleshoc'h-kempleshañ. An urzhiataerezhioù zo ur skouer splann eus an ardivinkoù galloudus a zo bet ijinet gant an Den. Hep an ardivinkoù ne c'hellfe mui an dud bevañ en doare ma reont hiziv.

## Ardivinkoù ha mekanikoù

Tanav eo ar vevenn etre an ardivinkoù hag ar mekanikoù. A-drugarez da araokadennoù ar galvezoniezh ez eus tu hiziv d'o diforc'hañ resisoc'h dre ar c'heal a fiñv : e berr gomzoù, ur mekanik a-vremañ a dro gremm e fiñv a-benn kaout an nerzh rekis evit kas e gefridi da bennvat, evel ar mekanikoù kozh (gavr, stern-gwiader, mekanik dre vurezh, kannerez hag all), tra ma n'eus ezhomm fiñv ebet evit un ardivink da seveniñ e gefridi. Setu amañ an diforc'h skeudennaouet :
* Ur mekanik da reiñ an eur
* Un ardivink da reiñ an eur
Un ardivink eo hoc'h urzhiataer, ennañ daou vekanik da nebeutañ avat (evit e yenaat dre lakaat aer da fiñval, evit tapout ar stlennoù dre lakaat un nadoz da fiñval war gorre ar bladenn galet), un ardivink eo ho skramm (fiñv ebet evit lakaat ar skeudennoù da zont war-wel). Mekanikoù e chomo ar moullerezioù da viken (moarvat).
# Ardivink-genel

An ardivink-genel eo hollad al lodennoù eus ar c'horf a gemer perzh en engehentañ. https://br.wikiquote.org/w/index.php?title=Wikiarroud:Poull-traezh&action=edit
Evit a sell ouzh ar c'horfoù anat o reizh e komzer eus organoù ar reizh, eus ar binvioù-engehentiñ, binvioù-gouennañ. Karget int da speriañ, da zougen frouezh, da wilioudiñ, da c'horiñ, da zozviñ hervez ar spesad.

## Ardivink-genel ar merc'hed

* Gwelout ar pennad : Maouez
* Geriaoueg an div skeudenn : tennet eus geriadur Martial Ménard
| Korzenn ar grozh Fimbria C'hwezigell Juntad ar c'haezour (Askorn ar c'haezour) Gwagrennoù Skene Kan-troazh Ellig Ognonenn ar rakkambr Muzelloù bihan Muzelloù bras | 11. Vierez 12. Kolon sigma 13. Krozh 14. Hent-dall gouinek (Fornix) 15. Gouzoug ar grozh (Cervix) 16. Youlc'h 17. Gouhin 18. Fraezh 19. Gwagrenn Bartholin |

## Ardivink-genel ar baotred

| | Alc'hwez C'hwezigell Juntad ar c'haezour (Askorn ar c'haezour) Kalc'h Korf keviaouek Mezenn Beskenn Kan-troazh Kolon sigma Youlc'h Kellen sper San strinker Raksavenn Gwragenn Cowper Fraezh San sper Argell Kell Gousac'h |
| Elfennoù ha n'emaint ket war ar skeudenn Sper | Alc'hwez C'hwezigell Juntad ar c'haezour (Askorn ar c'haezour) Kalc'h Korf keviaouek Mezenn Beskenn Kan-troazh Kolon sigma Youlc'h Kellen sper San strinker Raksavenn Gwragenn Cowper Fraezh San sper Argell Kell Gousac'h |

## Notennoù

* ↑ MÉNARD, Martial (2012) : Dictionnaire français-breton, Palantines (ISBN 978-2-35678-069-0)

## Liammoù diavaez

* Troc'htres spis diwar-benn ardivink-genel ar merc'hed hag ardivink-genel ar baotred (fr)
* Ardivink-genel ar merc'hed (blivadenn) (fr)
* Ardivink-genel ar baotred (blivadenn) (fr)
# Ardo

Ardo (marteze ur berrstumm d'an anv Ardabast) a oa ur roue vizigot hag a renas, a greder, en Septimania entre 713 ha 720.

## E vuhez

Hervez un istorour andalouz, eus an Xvet kantved, e oa mab d'ar roue vizigot Wittiza (en devoa tri mab), ha breur d'ar roue Agila II, a renas en e raok marteze.
Ren a reas war Septimania, adalek Narbonne, kêr-benn gozh ar Vizigoted, marteze gant harp muzulmaned Al-Andalus, mistri nevez an darn vrasañ eus Hispania, hag a oa o paouez treuziñ ar Pireneoù hag aloubiñ kreisteiz Galia, adalek 719, met marteze e oa chomet dizalc'h mui pe vui.
Skeiñ moneiz a rae, arouez e c'halloud. E Rennes-le-Château, a oa Rhedea gozh ar Vizigoted, ur c'hreñvlec'h a bouez neuze, en dije lakaet e lez,
Anavezet eo dre ar « C'hronik mozarab », savet e 754.

## Pennad kar

* Rouaned ar Vizigoted
# Bore

Bore zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Borgarahreyfingin

Strollad ar geodedourien (islandeg: Borgarahreyfingin) a zo ur strollad politikel eus Island, bet savet diwar meur a strollad bihan, a-benn kemer perzh e dilennadeg parlamant Island e 2009. D'ar mare-se eoa Island en ur stad fall abalamour d'an enkadenn ekonomikel.
Da-geñver an dilennadeg e tapas kaout ar strollad 4 dileuriad (diwar 63 en holl) en Althingi (parlamant Island) :
* Þráinn Bertelsson, filmaozer
* Þór Saari
* Margrét Tryggvadottir, penngazetennerez
* Birgitta Jónsdóttir, barzhez, arzourez ha penngazetennerez
N'eus den ebet e penn ar strollad, met kaset eo gant tri den a genlabour, pep hini anezho gant e gargoù. D'ar 14 a viz Eost 2009 e kuitaas Þráinn Bertelsson ar strollad, hag e teuas da vezañ politikour dizalc'h. D'an 18 a viz Gwengolo 2009 e kuitaas an tri ezel all ar strollad, hag e savjont Hreyfingin. N'eus mui dileuriad ebet eus Strollad ar geodedourien en Althingi neuze.

## Notenn

* ↑ Elections in Iceland this weekend http://www.icenews.is/index.php/2009/04/22/elections-in-iceland-next-weekend/ IceNews, 22 a viz Ebrel 2009

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Borgarello

Borgarello zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Boreg (tchadeg)

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter A.1 eo ar boreg (boor, bwara pe damraw) komzet gant nebeutoc'h evit 100 den nemtken e su Tchad (1999).
Renket e vez gant lod evel ur rannyezh miltouek dre m'emañ tost-kentañ outañ.
Ur yezh war nes mont da get an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Boreg

Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo ar boreg (bor) komzet e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilotek ar c'hornôg
# Boreogadus

Boreogadus :
| Boreogadus saida ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Gadiformes |
| Kerentiad : | Gadidae |
| Genad : | Boreogadus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Boreogadus zo ur genad e rummatadur ar pesked.

## Spesadoù

Ar spesad nemetañ gwiriekaet er genad-mañ eo moru ar penn-ahel (Boreogadus saida).
Evit :
* Boreogadus esmarki, sellet ouzh Trisopterus esmarkii
* Boreogadus pearyi, sellet ouzh Arctogadus borisovi
* Boreogadus poutassou, sellet ouzh Micromesistius poutassou
# Boretto

Boretto zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Borgaro Torinese

Borgaro Torinese (Borghi e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Bellevigny

Bellevigny :
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Aizenay |
| Kod kumun | 85019 |
| Kod post | 85170 |
| Maer Amzer gefridi | Régis Plisson 2016-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Vie et Boulogne |
| Lec'hienn web | http://www.bellevigny.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 6 193 ann. (2020) |
| Stankter | 159 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 47 m — brasañ 91 m |
| Gorread | 38,99 km² |
| kemmañ |
Bellevigny zo ur gumun eus departamant Vande e Bro-C'hall, krouet e 2016.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, bodet e voe kumunioù Belleville-sur-Vie ha Saligny.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Belleville-sur-Vie.
* Iliz Saligny.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 5 Genver 2016 | → bremañ | Régis Plisson | | |

## Pennadoù kar

* Belleville-sur-Vie,
* Saligny.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Arrêté n°15-DRCTAJ/2-582 portant création de la commune nouvelle « Bellevigny », 20 Here 2015.
* ↑ (fr) Régis Plisson a été élu maire de Bellevigny », Ouest-France, 9 Genver 2016
# Belleville-sur-Vie

Belleville-sur-Vie :
| Iliz katolik Santez Anna. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Aizenay |
| Kod kumun | 85019 |
| Kod post | 85170 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Vie et Boulogne |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 851 ann. (2014) |
| Stankter | 252 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 75 m bihanañ 55 m — brasañ 84 m |
| Gorread | 15,26 km² |
| kemmañ |
Belleville-sur-Vie a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall. Kendeuzet e voe gant Saligny d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez Bellevigny.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 51 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,25 % eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.

## Dezougen

* An ti-gar.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Togenn eus an iliz a-gent.
* Iliz katolik Santez Anna.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Tud

* Eno e voe ganet Jeanne de Belleville e-tro ar bloaz 1300.

## Pennadoù kar

* Bellevigny,
* Saligny.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Arrêté n°15-DRCTAJ/2-582 portant création de la commune nouvelle « Bellevigny », 20 Here 2015.
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Bellevue (Nebraska)

Bellevue zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 50 137 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Bellevue en ur mod ofisiel e 1822.

## Skeudennoù

* Sae navajo
* Loch koad

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bellignies

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bellignies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bellignies en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bavaisis |
| Kanton | Bavay |
| Kod INSEE | 59065 |
| Kod-post | 59570 |
| Maer | Danièle Druesnes |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,18 km² |
| Led | 50° 19' 46" Norzh |
| Hed | 03° 46' 12" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 72 m |
| Uhelder brasañ | 136 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 911 (2006) |
| Stankter | 176 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bellignies a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell, XIII$^{vet}$, XVII$^{vet}$, XVIII$^{vet}$, XIX$^{vet}$ kantvedoù.
* An ti-bresañ, XIX$^{vet}$ kantved.
* Ur chapel, XIX$^{vet}$ kantved.
* Chapel ar vered, XIX$^{vet}$ kantved, gant ul lodenn (dor-dal an iliz bet distrujet en XIX$^{vet}$ kantved) eus ar XVI$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Saint Barthélémy, 1847 - 1855.

## Mirdi

* Mirdi ar marmor hag ar maen glas, bet digoret e 1979

## Douaroniezh

* War lez an Hogneau, un adstêr d'an Escaut, emañ Bellignies.
# Bellestar (Fenolleda)

Belhestar :
| Anv okitanek | Belhestar |
| Anv gallek (ofisiel) | Bélesta |
| Bro | Fenolhedés |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Pireneoù-ar-Reter |
| Arondisamant | Prada |
| Kanton | La Vallée de l'Agly |
| Kod kumun | 66019 |
| Kod post | 66720 |
| Maer Amzer gefridi | Frédéric Bourniole 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Roussillon Conflent |
| Lec'hienn web | http://www.belesta.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 213 ann. (2020) |
| Stankter | 10 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 122 m — brasañ 561 m |
| Gorread | 20,52 km² |
| kemmañ |
Belhestar (Belhestar de la Frontièra eo an anv okitanek hengounel ; Bélesta eo an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e departamant Pireneoù-ar-Reter, er vro Fenolhedés.

## Ar vaered

XVIII$^{vet}$ kantved :
| Anv | Mare |
| Nicolas Malet | 1792-1792 |
| Jean-Paul Laurent | 1792-1793 |
| Jacques Biles | 1793-1801 |
XIX$^{vet}$ kantved :
| Anv | Mare |
| François Olive | 1801-1808 |
| Jacques Biles | 1808-06.1815 |
| Baptiste Pugnaud | 06.1815-1816 |
| Jacques Biles | 1816-1820 |
| Baptiste Pugnaud | 1820-1830 |
| Dominique Bergès | 1830-1831 |
| Jacques Chaluleu | 1831-1831 |
| Étienne Chaluleu | 1831-1834 |
| Jacques Biles | 1834-1835 |
| Étienne Mérou | 1835-1840 |
| Ballagar Delonca | 1840-1846 |
| Étienne Mérou | 1846-1855 |
| Pierre Marquet | 1855-1864 |
| Prosper Biles | 1864-1865 |
| Pierre Mérou | 1865-1871 |
| Jean Vidal | 1871-1896 |
| Jean Olive | 1896-1900 |
XX$^{vet}$ kantved :
| Anv | Mare |
| Jean Roque | 1900-1904 |
| Auguste Delebart | 1904-1908 |
| Sixte Chaluleu | 1908-1912 |
| Léon Vidal | 1912-1914 |
| Justin Saly | 1914-1917 |
| Jean Olive | 1917-1919 |
| Léon Vidal | 1919-1935 |
| Paul Biles | 1935-1936 |
| Pierre Pasquier | 1936-1945 |
| Joseph Lacour | 1945-1953 |
| Pierre Pasquier | 1953-1962 |
| Norbert Saly | 1962-1977 |
| Louis Baills | 1977-2001 |
XXI$^{vet}$ kantved :
| Anv | Mare |
| Gilbert Bourniole | 2001-2007 |
| Roger Morin | 2007-2014 |
| Frédéric Bourniole | 2014- |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ MairesGenWeb
* 1 2 Fabricio Cardenas, Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, Bélesta, le 21 juin 1815, 31.01.2014
* 1 2 Gérard Maincent, L'Indépendant, Bélesta : R. Morin a présenté ses derniers voeux, 25.01.02014
# Bellevue (Washington)

Bellevue zo ur gêr lec'hiet e kreiz-kornaoueg stad Washington er Stadoù-Unanet, etre Lenn Washington er c'hornôg ha Lenn Sammamish er reter.
Er bloavezh 2010 e oa 122 363 a annezidi o chom enni.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Republik Sina | Joyo |
| Japan | Yao |
| Republik Tchek | Kladno |
| Latvia | Liepaja |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Belley

Belley :
| An iliz-veur. ||
| Anv arpitanek | Bélê |
| Anv gallek (ofisiel) | Belley |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Ain (isprefeti) |
| Arondisamant | Belley (pennlec'h) |
| Kanton | Belley (pennlec'h) |
| Kod kumun | 01034 |
| Kod post | 01300 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Jimenez 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Bugey Sud |
| Bro velestradurel | Arpitania |
| Lec'hienn web | belley.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 207 ann. (2020) |
| Stankter | 411 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 220 m — brasañ 392 m |
| Gorread | 22,42 km² |
| kemmañ |
Belley zo ur gumun eus an departamant Ain e reter Bro-C'hall. Unan eus isprefetioù an departamant eo. Gwechall e oa e proviñs Bugey.

## Anv
### Hen impalaeriezh roman

* Vic(anis) Bel(licensibus) (CIL XIII, 2500)

### Krenn-amzer uhel

* Eclesia Belisensis (sened-iliz Lyon, 567)
* Civitas Belisium (sened-iliz Pariz, 614)

## Ardamezioù

En argant e vleiz skrapant geotet.

## Istor

Diasur e vezer evit gouzout ma Belley e oa eus ar bobl Allobroges, pe Sequani, pe Ambarri
Degouezhet eo Belley didan beli ar Vurgonded, pe war dro 443, pe goude marv Valentinian III, war dro 456
Aloubet eo Belley gant ar Vranked er bloaz 534

## Tud

* Eskob Vincentius, an hini kentañ e sinas episcopus Belisensis ecclesiae, da vare sened-ilz Lyon, 567/570.
* Eskob Felix, meneget er sened-iliz Mâcon, er bloaz 585, ha Poitiers, er bloaz 590.
* Eskob Aquilenus, meneget er sened-iliz Pariz et bloae 614.
* Eskob Adalbasus a Velley a ra le d'an arc'heskob Besançon e-kerzh sened-iliz Chalon-sur-Saône , er bloaz 887.

## Levrlennadur

* Jean-François Reynaud & Brigitte Beaujard ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XV. Province ecclésiastique de Besançon (Maxima Sequanorum). De Boccard. 2007.

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ J.-F. Reynaud & B. Beaujard. p. 88
* ↑ J.-F. Reynaud & B. Beaujard. p. 91
* ↑ J.-F. Reynaud & B. Beaujard. p. 91
# Bellifortis

Bellifortis ("Kreñv er brezel", "Difennoù brezel" ; alamaneg: Der Kampfstarke) eo ar c'hentañ levr-deskiñ skeudennet war an deknologiezh vilourel. Skrivet e oa bet e penn kentañ ar XV$^{vet}$ kantved. Un dastumad eo diwar skridoù gant skrivagnerien bennañ an teknologiezhioù milourel, evel De Re Militari gant Vegetius ha Strategemata gant Frontinus. Lakaet ez eus ur pouez bras war teknikoù ar sezizoù brezel. Met anv zo eus hudouriezh, evel un elfenn ouzhpenn evit an teknikoù brezel. "Leun eo a astrologiezh," hervez a skriv Lynn White Jr. en ur pennad diwar-benn an adembannadur. Nebeut skeudennoù a zo reoù gant hudouriezh evel doare da saozaniñ an enebour hep bezañ rediet da lazhañ anezhañ.
180 skeudenn a zo el levr, skrivet eo holl e latin. Ar pezh a laka al levr da vezañ unan dreistordinal a zo ar fed ne vefe ket nemet ul levr war ar brezel . Kavout a reer ennañ skeudennoù eus ur sauna, ur gouriz enep-reizh, ur vatalasenn da c'hwezhañ. El levr-se e vez kavet ivez ur skeudenn, an hini gentañ krennamzerel eus viñs Arc'himedes

## Skeudennoù

* Ur marc'heg gant ur sarpant-nij e-stumm un diaoul
* Ur gouriz enep-reizh
* Aleksandr Veur gant ur roketenn
* Ur bignerez ha tour-tagañ e-pad ur sez war ar memes-tro
* Ur c'harr brezel gant marc'heien
* Ur Springald doare arbalastr evit ar sezioù milourel
* Ur splujer

## Levrlennadur

* Jean-Patrice Boudet, Entre science et nigromance : Astrologie, divination et magie dans l'Occident médiéval (XIIe-Xve siècle), embannadurioù la Sorbonne, dastumadenn Histoire ancienne et médiévale, 4 a viz Kerzu 2006, 624 pajenn (ISBN 9782859445447)
* Lefèvre, Wolfgang, Picturing Machines 1400-1700, MIT Press, 2004, (ISBN 0-262-12269-3)

## Liammoù diavaez

* Bellifortis-PDF Goethe Universitaet Frankfurt a. Main
* Lodennoù da welet e levraoueg Akademiezh ar skiantoù hungarat

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Entre science et nigromance : Astrologie, divination et magie dans l'Occident médiéval (XIIe-Xve siècle) gant Jean-Patrice Boudet pajennoù 361-362
* ↑ https://www.wdl.org/fr/item/18408/
# Bellevue

Bellevue zo un anv-lec'h gallek hag a gaver e kalz broioù gallek, saoznek ha germanek dreist-holl. Stank eo er gorrlec'hanvadurezh dreist-holl.

## Yezhoù all

* Boa Vista, e portugaleg

## Lec'hioù
### Alamagn

* Kastell Bellevue, e Berlin, lec'h-annez prezidant republik Alamagn

### Aljeria

* Bellevue, anv gallek kozh Sour.

### Aostralia

* Bellevue, ur gêr e proviñs Aostralia ar C'hornôg
* Bellevue Hill, ur gêr e Sukembre Nevez

### Breizh

* Bellevue, ur charter e Brest
* Bellevue, ur charter e Naoned
* Bellevue, ur charter e Redon
* Bellevue, ur charter e Sant-Maloù
* Bellevue, ur gêriadenn pesketaerien war ribl al Liger, bremañ e kumun Santez-Lusenn
* Bellevue, ur gêriadenn e Sine
* al Leti Bellevue e Trebeurden lec'h ma livas Louis Garin ur freskenn

### Bro-C'hall

* Bellevue, kêriadenn en Adon
* Bellevue, kêriadenn e Bazoches-sur-le-Betz
* Bellevue, kêriadenn e Chailly-en-Gâtinais
* Bellevue, kêriadenn e Coudroy
* Bellevue, karter er Mañs
* Bellevue, karter e Meudon
* Bellevue, kêriadenn e Montereau
* Bellevue, karter e Saint-Étienne
* Bellevue, kêriadenn e Varennes-Changy
* Bellevue, karter e Woippy

### Bro-Skos

* ar Chapel Bellevue, e Dinedin

### Danmark

* Bellevue, un draezhenn vras e Norzh Kopenhagen

### Gwiana

* Bellevue, ur menez ha beg uhelañ ar vro
* Bellevue, ur gêriadenn e kumun Iracoubo

### Kanada

* Bellevue en Alberta
* Bellevue e Douar-Nevez ha Labrador
* Bellevue en Ontario
* Bellevue en Enez ar Priñs Edouarzh
* Saint Isidore de Bellevue, ur gêriadenn e Saskatchewan
* Sainte-Anne-de-Bellevue e Kebek

### Norvegia

* Bellevue, ur c'harter e Kristiansand

### Norzhiwerzhon

* Bellevue, ur bastell-vro e Belfast

### Stadoù-Unanet

* Bellevue, Idaho
* Bellevue, Illinois
* Bellevue, Indiana
* Bellevue, Kentucky
* Bellevue, Maryland
* Bellevue, Michigan
* Bellevue, Nebraska
* Bellevue, Ohio
* Bellevue, Pennsylvania
* Bellevue, Washington
* Bellevue, Wisconsin
* Bellevue Hospital, ospital koshañ New York

### Suafrika

* Bellevue, ur banlev e Johannesburg

### Suis

* Bellevue, ur gumun e kanton Geneva
* ur blasenn e Zürich
* ur menez

### Sveden

* Bellevue, ur park e Stockholm
* Bellevue, ur c'harter e Malmö

## A bep seurt

* Kastell Bellevue, anv meur a gastell
* Villa Bellevue, anv meur a di
* anv meur a leti ha c'hoariva eo ivez