OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emgann Bro-Saoz

Emgann Bro-Saoz, pe Breizh-Veur (Battle of Britain e saozneg, die Luftschlacht um England en alamaneg), a oa bet un heuliad aeremgannoù e-pad an Eil brezel-bed, etre ar Royal Air Force (RAF) o tifenn ar Rouantelezh-Unanet hag an aerlu Luftwaffe. Bez e oa bet ar c'hentañ kampagn brezel etre aerluioù nemetken.
Evit ar Saozon e oa padet ent-ofisiel esu an 10 a viz Gouhere betek an 31 a viz Here 1940, da lavaret eo ne lakaer ket e-barzh mare an tagadennoù noz lesanvet Blitz. Eus tu an istorourien alaman n'eo ket degemeret an didroc'hañ-se, ganto e vez kaoz eus ur c'hampagn brezel a badas eus miz Gouhere 1940 betek miz Even 1941.
Palioù pennañ nerzhioù lu an Trede Reich a oa rediañ ar Rouantelezh-Unanet da c'houlenn un arsav-brezel, ha goude-se prientiñ un dilestradeg er Rouantelezh-Unanet anvet oberiadur-brezel Seelöwe. E miz Even 1940 e oa kroget gant ur blokus dre aer ha mor al Luftwaffe a oa kroget gant tagañ ar bigi dezougen ha brezel, porzhioù hag an arsanailhoù, evel hini Portsmouth. D'ar c'hentañ a viz Eost, al Luftwaffe a oa kefridiet gant freuzañ an RAF o tagañ ar RAF Fighter Command; 12 devezh war-lerc'h, e oa kemmet ar palioù evit aerborzhioù ar RAF kement hag al lec'hioù sevel kirri-nij.
Gant ma pade an emgann e voe ouzhpennet d'al Luftwaffe palioù all evel an uzinoù brezel pe frammadurioù strategiel. Ouzhpenn da-se e voe kroget gant ur c'hampagn bombeziñ spontañ war lec'hioù arouezius politikel ha war al lec'hioù anneziet gant trevourien.
An Nazied o devoa trec'het hag aloubet ar c'hevandir europat kornôgel, Bro-Saoz a oa e-unan rediet da dalañ ouzh ur riskl a zilestradeg. Pennoù-uhel al lu alaman a ouie e oa diaes da sevel un dilestradeg hag e vefe dibosubl hep rishañ da gentañ galloud meur ar Royal Navy war ar morioù. D'ar 16 a viz Gouhere Hitler en doa roet urzhioù a-benn kregiñ gant prientiñ an oberiadur-brezel Seelöwe a oa da vezañ un dagadenn dre ar mor met ivez gant implij an harzlammerien. Da gentañ e oa ret d'al Luftwaffe mestroniañ an oabl etre hini Bro-C'hall hini Mor Breizh hag hini ul lodenn eus Bro-Saoz.
E miz Gwengolo e oa talet prientadurioù an Alamanted da geñver treiñ bigi trevour da bigi dilestrañ gant bombezadegoù noz ar c'hirri-nij bombeziñ RAF. Ouzhenn da-se al Luftwaffe ne oa ket deuet a-benn na da derriñ nerzhioù bombeziñ kement ha re difenn ar RAF. Hitler a roas urzh da baouez ar prientadurioù, ha goude-se da nullañ an oberiadur-brezel Seelöwe.
# Emgann Belchite

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emgann Belchite a lavarer eus tri emgann istorel.
* Emgann Belchite (1809), e-kerzh brezel Dizalc'hted Spagn.
* Emgann Belchite (1937), e-kerzh Brezel Spagn (1936-1939), pa voe kemeret gant arme Republik Spagn.
* Emgann Belchite (1938), e-kerzh Brezel Spagn, pa voe kemeret gant arme broadelourien Spagn.
# Emgann Bicocca

Emgann Bicocca pe La Bicocca (Battaglia della Bicocca en italianeg ) a c'hoarvezas d'ar 27 a viz Ebrel 1522, e-kerzh C'hwec'hvet brezel Italia. Trec'het e voe armeoù Bro-C'hall ha Republik Venezia kaset gant Odet de Foix, beskont Lautrec, gant armeoù Spagn hag Aostria, renet gant Prospero Colonna. Lautrec a guitaas Lombardia, ha dugelezh Milano a gouezhas etre daouarn Karl V, an impalaer santel.
# Emgann Blaen

Emgann Blaen a c’hoarvezas d’ar 24 a viz Mae 843 e-kichen Blaen, e Bro-Naoned, etre un arme Bretoned, renet gant Erispoe, priñs Breizh, ha gant Lambert II, kont Naoned, ha soudarded frank Renaud d’Herbauges, kont Poitiers ha kont Naoned. Faezhet e voe ar Franked hag astennet e voe domani ar Vretoned war-zu ar gevred, e kontelezh Naoned. War e seblant e oa klañv bras Nevenoe, setu perak en devoa fiziet al lu da Erispoe.

## Emgann Mezeg

Nevenoe, a oa savet a-enep an impalaer frank Karl Voal ha lakaet kurunenn Breizh war e benn, a felle dezhañ astenn e c’halloud war-zu ar reter. Gant Karl Voal e oa bet fiziet marzoù gevred Breizh er c’hont frank Renaud, ar pezh a oa displijet kaer d’ar c’hont Lambert II, a oa bet kont Naoned diagent. Emglev a reas Lambert gant Nevenoe eta da glask adtapout e zouar. Kerzhet a reas armead ar Vretoned, renet gant Nevenoe hag e vab Erispoe, war-du ar stêr Gwilen. Er gevred edo soudarded frank Renaud d'Herbauges o kerzhet eus Naoned war-du ar Gwilen, da dagañ ar Vretoned. En em gavout a reas an div arme tal-ouzh-tal e Mezeg ha gant ar Franked ez eas an trec’h.

## Emgann Blaen

Pa gave dezhañ e oa bet faezhet ar Vretoned e kerzhas Renaud war-du Naoned en-dro. E-kichen Blaen e chomas a-sav da ziskuizhañ war ribl an Izar. Neuze e voent taget gant daou arme, hini Erispoe, deuet eus ar Gwilen, ha hini Lambert, deuet eus ar reter. Kelc’hiet e voe arme Renaud ha dismantret e voe gant o enebourien.
Lazhet e voe Renaud en emgann$^,$$^,$ Hervez lod eus an istorourien avat e oa bet lazhet e Mezeg..

## Disoc'h

Goude an trec’h-se, ha trec’hioù all, gant ar Vretoned, e voe sinet Feur-emglev Angers gant Karl Voal hag Erispoe, e 851. Gant ar feur-emglev-se e voe anavezet Erispoe da roue Breizh gant Karl Voal, hag anavezet e voe ivez e oa broioù Roazhon, Naoned ha Raez e Breizh. Evel-se e oa lakaet sklaer petra e oa ar vevenn etre Breizh ha Frankia ar C'hornôg.
30 Devezh war-lerc'h e oa aloubet kêr Naoned gant ar vikinged. Ur wech aet kuit e voe fiziet Naoned da Lambert II ha peurrest ar gontelezh da mab Renaud d'Herbauges.

## Notennoù

* ↑ Kronik Naoned
* ↑ Janet L. Nelson, The Annals of St-Bertin, Manchester University Press, 1991, p.55
* ↑ Didacus Antoine Jérôme Marius de Bodard de La Jacopière, Chroniques craonnaises, 1871, p.104 Lenn enlinenn
* ↑ Patrick Galliou, Michael Jones, Les anciens Bretons, p. 138

## Levrlennadur

* Patrick Galliou, Michael Jones, Les anciens Bretons, , Armand Colin, Paris, 1993
* André Chédeville, Hubert Guillotel, La Bretagne des saints et des rois Ve-Xe siècle, embannadurioù Ouest-France, Skol-veur Roazhon, 1984.
* René Merlet, Gallica Chronique de Nantes rédigée au XIème siècle
# Emgann Boroughbridge

Emgann Boroughbridge a oa un emgann bihan met pouezus er brezel etre ar roue Edouarzh II hag e varoned disuj. E-kichen ur pont war ar stêr Ure, Boroughbridge e anv, er mervent da York e c'hoarvezas.
E deroù 1322 e kasas Edouarzh II nerzhioù e hanternoz ar vro da stourm ouzh e gernderv Thomas Lancaster. Tec'hout kuit en doa graet hemañ war-du an norzh, ma'z espere kejañ gant ar Skosiz marteze. D'ar 16 a viz Meurzh avat, e kavas ar pont war an Ure klozet gant Andrew Harclay. Implijout a reas hemañ ar gadoniezh-troadegiezh a vo ken efedus diwezhatoc'h a-enep ar C'hallaoued en Emgann Crécy ha faezhet e voe an emsaverien.
E-touez ar pennoù-bras disuj e voe lazhet Humphrey de Bohun, pevare kont Hereford, ha prizoniet e voe ar re arall. Lakaet e voent d'ar marv diwezhatoc'h.

## Liammoù diavaez

(en) Emgann Boroughbridge war battlefieldstrust.com
# Château-Gontier-sur-Mayenne

Château-Gontier-sur-Mayenne :
| Ar Mezven e Château-Gontier. ||
| Bro | Anjev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Mezven |
| Arondisamant | Château-Gontier (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Château-Gontier hag Azé |
| Kod kumun | 53062 |
| Kod post | 53200 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Henry 2019-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Château-Gontier |
| Lec'hienn web | http://www.chateaugontier.fr/ville/index.php |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 16 845 ann. (2020) |
| Stankter | 246 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 22 m — brasañ 99 m |
| Gorread | 68,49 km² |
| kemmañ |
Château-Gontier-sur-Mayenne zo ur gumun e departamant Mayenne hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Château-Gontier eo.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Château-Gontier, Azé ha Saint-Fort.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Iliz Azé.
* Iliz Saint-Fort.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2019 | → bremañ | Philippe Henry | UDI | Kuzulier rannvroel |

## Kêrioù gevellet

* Murrhardt (Alamagn) abaoe 1966
* Frome (Rouantelezh Unanet) abaoe 1975
* Rabka-Zdrój (Polonia) abaoe 2008

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs spécial n°53-2018-105,‎ 14 Du 2018
# Château-Salins

Château-Salins :
| An ti-kêr hag an isprefeti. ||
| Anv alamanek | Salzburg |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine |
| Departamant | Moselle |
| Arondisamant | Sarrebourg-Château-Salins |
| Kanton | Le Saulnois (pennlec'h) |
| Kod kumun | 57132 |
| Kod post | 57170 |
| Maer Amzer gefridi | Gaëtan Benimeddourene 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saulnois |
| Lec'hienn web | https://www.chateau-salins.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 304 ann. (2020) |
| Stankter | 214 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 201 m — brasañ 331 m |
| Gorread | 10,76 km² |
| kemmañ |
Château-Salins zo ur gumun en departamant Moselle hag er rannvro Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Château-Salins e oa betek 2015.
Er bloavezh 2020 e oa 2 304 a annezidi hag a reer Castelsalinois anezho e galleg.

## Kêrioù gevellet

* Birkenfeld (Alamagn)
* Kraśnik (Polonia)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Château-Thierry

Château-Thierry :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Aisne (isprefeti) |
| Arondisamant | Château-Thierry (pennlec'h) |
| Kanton | Château-Thierry |
| Kod kumun | 02168 |
| Kod post | 02400 |
| Maer Amzer gefridi | Jacques Krabal 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Château-Thierry |
| Lec'hienn web | www.ville-chateau-thierry.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 24 091 ann. (2020) |
| Stankter | 1 456 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 59 m — brasañ 222 m |
| Gorread | 16,55 km² |
| kemmañ |
Château-Thierry zo ur gumun e hanternoz Bro-C'hall, war-dro 90 km diouzh Pariz, er biz. Pennlec'h arondisamant Château-Thierry eo, en departamant Aisne, e rannvro Hauts-de-France.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Crépin ha Sant Crépinien.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
# Château-l'Abbaye

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Château-l'Abbaye |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Château-l'Abbaye en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Saint-Amand-les-Eaux-Ribl dehou |
| Kod INSEE | 59144 |
| Kod-post | 59230 |
| Maer | Waldemar Domin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,41 km² |
| Led | 50° 29' 05" Norzh |
| Hed | 03° 28' 48" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 13 m |
| Uhelder brasañ | 28 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 852 (2007) |
| Stankter | 441 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Château-l'Abbaye a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Châteaubourg

Châteaubourg zo un anv-lec'h gallek.

## Breizh

* Châteaubourg, a zo Kastell-Bourc'h e brezhoneg, en Il-ha-Gwilun

## Bro-C'hall

* Châteaubourg, kumun en Ardèche.
# Château-Gontier

Château-Gontier :
| Château-Gontier war ribl Mezven. ||
| Bro | Anjev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Mayenne |
| Arondisamant | Château-Gontier (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Château-Gontier-Kornôg ha Château-Gontier-Reter |
| Kod kumun | 53062 |
| Kod post | 53200 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Henry 2014-2020 |
| Lec'hienn web | http://www.ville-chateau-gontier.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 11 807 ann. (2016) |
| Stankter | 512 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 26 m — brasañ 99 m |
| Gorread | 23,08 km² |
| kemmañ |
Château-Gontier a oa ur gumun e departamant Mayenne hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Château-Gontier eo.
Er bloavezh 2016 e oa 11 807 a annezidi hag a reer Castrogontériens anezho e galleg.

## Istor

* Kendeuzet e oa bet gant Azé ha Saint-Fort d'ar 1añ a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Château-Gontier-sur-Mayenne

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Iliz Sant-Yann-Vadezour.
* Kouent an Ursuladezed

## Tud dibar

* Thierry Goudet (g. 1962) c'hoarier mell-droad, bet ganet e Château-Gontier.

## Kêrioù gevellet

* Murrhardt (Alamagn) abaoe 1966
* Frome (Rouantelezh Unanet) abaoe 1975
* Rabka-Zdrój (Polonia) abaoe 2008

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Château-Guibert

Château-Guibert a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Le Tablier da gentañ,e Kanton Moutiers-les-Maufaits war-lerc’h hag e Kanton Mareuil diwezhatoc’h; e Bann Challans e oa. Lakaet e voe kumun Château-Guibert en Arondisamant Les Sables-d'Olonne bet krouet e 1800 hag en en Arondisamant La Roche-sur-Yon diwezhatoc’h.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1827 e voe staget kumunioù Bellenoue ha Corbaon ouzh kumun Château-Guibert.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 74 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 5,81% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezel Aljeria

* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$. E miz Even 1919 e voe savet.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Château-d'Olonne

Château-d'Olonne :
| An aod. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Les Sables-d'Olonne |
| Kanton | Les Sables-d'Olonne |
| Kod kumun | 85060 |
| Kod post | 85180 |
| Maer Amzer gefridi | Joël Mercier 2014-2018 |
| Etrekumuniezh | Les Sables-d’Olonne-Agglomération |
| Lec'hienn web | http://www.lechateaudolonne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 14 030 ann. (2016) |
| Stankter | 448 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 59 m |
| Gorread | 31,29 km² |
| kemmañ |
Château-d'Olonne a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War aod ar Meurvor Atlantel emañ ar gumun.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 111 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 5,46% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kendeuzet e oa bet gant Olonne-sur-Mer ha Les Sables-d'Olonne d'ar 1añ a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Les Sables-d'Olonne.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz an abati katolik Saint Jean d'Orbestier.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$. Dioueliet e voe ar monumant kentañ d'an 18 a viz Gwengolo 1921 ha distrujet e voe evit lezel plas d’unan nevez bet dioueliet d’an 8 a viz Mae 1984.

## Pennadoù kar

* Les Sables-d'Olonne,
* Olonne-sur-Mer.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral n°18-DRCTAJ-494 portant création de la commune nouvelle « Les Sables-d’Olonne »
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Université de Lille
# Châteaumur

Châteaumur a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton La Flocellière da gentañ hag e Bann La Châtaigneraie. Lakaet e voe kumun Châteaumur en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Pouzauges pa voe diskaret Kanton La Flocellière e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Melestradurezh: e 1825 e voe bodet kumunioù Les Châtelliers ha Châteaumur d’ober ur gumun nevez anvet Les Châtelliers-Châteaumur. Lakaet e voe e Kanton Pouzauges hag en Arondisamant Fontenay-le-Comte$^,$.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c’hastell.
* Chapel Intron-Varia, disakret.

## Pennadoù kar

* Les Châtelliers,
* Les Châtelliers-Châteaumur.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Châteaudun

Châteaudun :
| Kastell Châteaudun ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Centre |
| Departamant | Eure-et-Loir (isprefeti) |
| Arondisamant | Châteaudun (pennlec'h) |
| Kanton | Châteaudun (pennlec'h) |
| Kod kumun | 28088 |
| Kod post | 28200 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Venot 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Dunois |
| Lec'hienn web | http://www.ville-chateaudun.fr/, http://www.ville-chateaudun.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 949 ann. (2020) |
| Stankter | 455 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 102 m — brasañ 152 m |
| Gorread | 28,48 km² |
| kemmañ |
Châteaudun zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Eure-et-Loir, er rannvro Centre. Er bloavezh 2020 e oa 12 949 a annezidi hag a reer Dunois anezho e galleg.

## Douaroniezh

War ar stêr Loir hag un adstêr dizouret, le Val Saint-Aignan, emañ Châteaudun.

## Anv

* Duno (Conc. Gall. II; Gregor Teurgn, HF, IX, 20)
* Castrum Dunense (Conc. Gall. II; Gregor Teurgn, HF, VII, 17)
* "...parroechiam Dunensis pagi ..."
Château, eus al latin castellum, ha dun, ur ger keltiek hag a dalv kement ha kreñvlec'h.

## Istor

* Posupl eo hag Adventius, eskop Chartrez eus deroù VIt kantved, e vije aet da lojañ e Châteaudun.
* Didan Sigeberzh, bro Châteaudun e oa distaget diouzh hini Chartrez, hag e savas Châteaudun da eskopti. Met adstaget eo bet ouzh hini Chartrez goude muntr Sigeberzh.
* E 585, gouzout a reer hag e oa e Châteaudun un c'hont, barrek da sevel tri c'hant den.
* Meneget eo sant Lubin / Leobinus ar wech kentañ er bloaz 1071.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Sant Lubin (Leobinus)
* Ar c'hastell.
* Chapel Itron-Varia Champdé.
* An ti-kêr.

## Kêrioù gevellet

* An tInbhear Mór (Iwerzhon)
* Kroměříž (Tchekia)
* Marchena (Spagn)
* Schweinfurt (Alamagn)
* Trois-Rivières (Kanada) abaoe 1971

## Levroniezh

* Delaplace Christine ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunuensis Senonia). De Boccard. Paris. 1992.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Christine Delaplace, p. 44
* ↑ Christine Delaplace, p. 44, o venegiñ Gregor a Dours, HF, VII, 29
* ↑ Christine Delaplace, p. 45
# Ejen-mor

Ejened-mor :
| Trichechus manatus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Sirenia |
| Kerentiad : | Trichechidae |
| Genad : | Trichechus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An ejened-mor (pe oc'hen-mor) eo ar bronneged mor a ya d'ober ar genad Trichechus, an hini nemetañ er c'herentiad Trichechidae. Er memes urzhiad hag an dugong emaint.

## Spesadoù

3 pe 4 spesad ejened-mor a zo, an holl anezho en arvar da vont da get:
* ejen-mor Karib Trichechus manatus
* ejen-mor Amazonia Trichechus inunguis
* ejen-mor Afrika Trichechus senegalensis
* (Trichechus bernhardi)
# Ej

Ej eo anv ul lizherenn ispisial eus al lizherenneg latin skrivet Ʒ, ʒ. Implijet e vez gant al lizherenneg fonetikel etrebroadel evit ober diouzh ar gensonenn skrivet j hervez reolennoù reishskrivadur ar brezhoneg.
Implijet e vez evit skrivañ un nebeud yezhoù Afrika evel da skouer an ajaeg hag ivez evit samieg Skolt.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ejea de los Caballeros

Ejea de los Caballeros zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Zaragoza, en Aragon, e komark ar [[Cinco Villas]. Gant ur gorread a 609,92 km² eo an eil brasañ kumun en Aragon. Gant ur boblañs 17 036 habitantes (e 2021), eo ar pevare muiañ tudet.
Enni emañ kêriadennoù Farasdués y Rivas, Pinsoro, El Bayo, Bardenas, Valareña, Santa Anastasia y El Sabinar. En hanternoz dezhi emañ Sádaba, Biota, Luesia hag Asín; er reter emañ Orés, Luna, Erla ha Castejón de Valdejasa; er c'hreisteiz emañ Tauste; hag er c'hornôg ar Bardenas Reales, en Navarra.
# Eivoeg

Ur yezh papouek eus skourr yezhoù papouek ar reter eo an eivoeg (eivo) komzet gant tro-dro da 1.200 den (1981) e Bougainville.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù papouek ar reter
# Ejen-mor Afrika

Ejen-mor Afrika :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Sirenia |
| Kerentiad : | Trichechidae |
| Genad : | Trichechus |
| Anv skiantel ||
| Trichechus senegalensis Link, 1795 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ejen-mor Afrika (Trichechus senegalensis) a zo ur bronneg hag a vev e kornôg Afrika, war an aodoù hag er c'hevandir.
# Ejen

Un ejen zo un tarv spazhet.
Gwechall e veze implijet ejened evel loened-stlej, er parkeier, pe da sachañ kirri ponner. Hiriv ne vezont implijet evit se nemet e broioù an Trede Bed. En Europa ne saver ejened nemet evit o c'hig, a zo anvet bevin.

## Troiennoù

* Daoulagad ejen: daoulagad bras ha ne luc'h ket enno skleur ar speredegezh.

## Anvioù all

* Ur blogorn zo un ejen yaouank, ha diwar-se, un den bihan-bihan. Implijet e vez ar ger evel kunujenn.
* Ur c'hole, a zo un tarv yaouank, n'eo ket spazhet.

## Krennlavaroù

* A bove ante, ab asino retro, a stulto undique caveto (Diwall ouzh an ejen dre zirak, ouzh an azen dre a-dreñv, ouzh an den diboell a bep tu).

## Herakles

* Oc'hen Gerion a oa tropellad ur ramz hag a voe lazhet gant Herakles.
# Emgann Hingston Down

Emgann Hingston Down a c'hoarvezas e 838, e Hingston Down, e Kernev-Veur etre un armead Kerneveuriz ha Vikinged en un tu, hag un armead Saozon, pe West Saxons, kaset gant Ecgberht, roue Wessex.
Trec'h e voe ar Saozon. hervez an Anglo-Saxon Chronicle, a rae West Welsh eus tud Kernev-Veur.
# Emgann Hondschote

Emgann Hondschote a zo un emgann c'hoarvezet e Hondschote , e Flandrez, eus ar 6 d'an 8 a viz Gwengolo 1793, etre arme ar Republik c'hall dindan urzhioù ar jeneral Jean Nicolas Houchard ha luioù Aostria, Breizh-Veur ha Hannover. Ar Breizhad Yann Gonan a gemeras perzh en emgann.