OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Reizh

Ar reizh, ar rev a reer eus an hollad organoù a laka kemm etre ar bared hag ar parezed hag a servij evit ar revelezh.
En un doare skiantel e c'heller komz eus an doareennoù reizhel a renk kentañ a servij d'an embarañ hag a vez gwelet splann an aliesañ adalek devezh ar c'hanedigezh. Komzet e vez eus ur barez pa vez an organoù reizhel parez gant ar boud bev, pe eus ur par pa vez an organoù par gantañ. A-wezhioù n'eo ket ken splann-se ha par pe barez eo ar boud nevez-c'hanet.
An doareennoù reizhel a eil renk eo an hollad diforc'hioù etre ar bared hag ar parezed na servijont ket evit ar gouennañ hag a c'hoarvez da vare ar c'hrennoad evit mab-den, pe na vez gwelet nemet gant hiniennoù gour. En o zouez emañ bronnoù ar merc'hed pe mouezh boud ar baotred evit a sell ouzh spesad Mab-den, livioù disheñvel etre pared ha parezed evit kalz spesadoù laboused, hag all.

## Pennadoù kar

* Reizh an aelez
# Reinickendorf

Reinickendorf eo 12$^{vet}$ arondisamant (Bezirk) Berlin. E norzh Berlin emañ, tost ouzh pastell-vro Oberhavel, e Land Brandenburg.
* Gorread : 89,5 km²
* Poblañs : 241 751 annezad (31/07/2007), da lavaret eo 2 702 annezad/km².

## Istor

Anv a zo eus lod brasañ karterioù an arondisamant abaoe ar Grennamzer : Reinickendorf, Tegel, Borsigwalde, Konradshöhe, Tegelort, Heiligensee, Frohnau, Hermsdorf, Waidmannslust, Lübars, Wittenau. Staget int bet ouzh Berlin da vare krouidigezh Berlin Veur e 1920, ha lakaet da vezañ pastelloù-bro war un dro. E 1898 e voe staliet sez Borsig e Reinickendorf.
Etre 1945 hag unvanidigezh Alamagn e oa ar bastell-vro en tu kornôk, dindan ar C'hallaoued. Ar geoded nevez anvet Märkisches Viertel a zo bet savet e 1963.
Goude adreizhadenn 2001 eo deuet ar bastell-vro da vezañ un arondisamant, hep ma vefe cheñchet he bevennoù.

## Perzhioù

Unan eus karterioù koadekañ Berlin eo. Treuzet eo gant ar stêr Havel, hag ennañ e kaver ivez unan eus lennoù brasañ Berlin : lenn Tegel eo (408 hektar). Chomet eo ur c'harter-annez, memes maz' eus bet savet ur c'harter nevez, 'Märkisches Viertel' e anv, er bloavezhioù 1970. Aerborzh brasañ Berlin eo hini Berlin-Tegel « Otto Lilienthal ».
Abaoe adreizhadenn 2001 eo rannet Reinickendorf e 10 karter(Ortsteil):
* 1201 Reinickendorf
* 1202 Tegel
* 1203 Konradshöhe
* 1204 Heiligensee
* 1205 Frohnau
* 1206 Hermsdorf
* 1207 Waidmannslust
* 1208 Lübars
* 1209 Wittenau
* 1210 Märkisches Viertel

## Da welout

Kastell Humboldt e Tegel, bet perc'hennet gant ar vreudeur Wilhelm von Humboldt (Ministr Prusia an deskadurezh) hag Alexander von Humboldt (denelour hag ergerzher).

## Liamm diavaez

* reinickendorf
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Reinoso de Cerrato

Reinoso de Cerrato zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
# Reinoso

Reinoso zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 16 (2023).
# Reizh (yezhoniezh)

Komz a reer eus reizh ar gerioù, en yezhadur pe yezhoniezh, diwar-benn gerioù zo (anv-kadarn, anv-gwan dreist-holl), en un toullad yezhoù. Betek teir reizh a gaver e darn eus ar yezhoù indezeuropeek (gourel, benel, nepreizh).

## Brezhoneg

* Gourel pe venel eo an anv-kadarn e brezhoneg, daoust ma kaver gerioù zo hag a c'hall bezañ gourel pe venel hervez an dro.
* Nepreizh eo an anv-gwan, war-bouez un dornadig, evel brazez.

## Yezhoù latin

Er yezhoù latin eo gourel pe venel ar ger-mell, koulz hag an anv-kadarn hag an anv-gwan
* un niño rico, una niña rica, e kastilhaneg
* un petit garçon, une petite fille, e galleg
# Reinwardtoena

Reinwardtoena :
| Reinwardtoena reinwardti (tresadenn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Anv skiantel ||
| Reinwardtoena Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Reinwardtoena a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857) : dougen a ra anv an naturour izelvroat Caspar Georg Carl Reinwardt (1773-1854).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Reinwardtoena browni,
* Reinwardtoena crassirostris,
* Reinwardtoena reinwardti
** R. r. brevis, R. r. griseotincta ha R. r. reinwardti.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columbidae/Reinwardtoena (lennet e-barzh d'an 31 a viz Kerzu 2015).
# Reino (Campania)

Reino zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Reinwardtipicus validus

Reinwardtipicus validus :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Reinwardtipicus |
| Anv skiantel ||
| Reinwardtipicus Bonaparte, 1854 ||
| Anv skiantel ||
| Reinwardtipicus validus (Temminck, 1825) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Reinwardtipicus validus (Chrysocolaptes validus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae. Ar spesad nemetañ er genad Reinwardtipicus an hini eo.
Anvet e voe Picus validus (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) : dougen a ra anv an naturour izelvroat Caspar Georg Carl Reinwardt (1773-1854).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Reinwardtipicus validus validus, e Jawa,
* R. v. xanthopygius, eus kreisteiz-pellañ Thailand da Sumatera, Borneo, Kepulauan Riau, hanternoz Kepulauan Natuna.

## Liammoù diavaez

* (en) Chrysocolaptes validus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Chrysocolaptes validus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Reinwardtipicus validus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pika Ili

Pika Ili :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona iliensis Li & Ma, 1986 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Ili (Ochotona iliensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina (en Ouigouristan).
# Pika Dauria

Pika Dauria :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona dauurica Pallas, 1776 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Dauria (Ochotona dauurica) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e kreiz Azia (Sina, Mongolia ha Rusia).
# Pika Gaoligong

Pika Gaoligong :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona gaoligongensis Wang, Gong & Duan, 1988 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Gaoligong (Ochotona gaoligongensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina.
# Pika Himalaya

Pika Himalaya :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona himalayana Feng, 1973 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Himalaya (Ochotona himalayana) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Tibet ha marteze Nepal.
# Pika Gansu

Pika Gansu :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona cansus Lyon, 1907 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Gansu (Ochotona cansus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e kreiz Sina.
# Pika Glover

Pika Glover :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona gloveri Thomas, 1922 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Glover (Ochotona gloveri) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina ha Tibet.
# Pika Kozlov

Pika Kozlov :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona koslowi Büchner, 1894 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Kozlov (Ochotona koslowi) zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Tibet, en avar da vont da get.
# Pika Amerika

Pika Amerika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona princeps Richardson, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Amerika (Ochotona princeps) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e menezioù kornôg Norzhamerika.
# Pika Hoffmann

Pika Hoffmann :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona hoffmanni Formozov, Dmitriev & Yakhontov, 1996 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Hoffmann (Ochotona hoffmanni) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Mongolia.
# Pika Forrest

Pika Forrest :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona forresti Thomas, 1923 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Forrest (Ochotona forresti) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Bhoutan, Tibet, norzh Myanmar ha biz India.
# Rouantelezh Algeciras

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rouantelezh Algeciras eo an anv a roer da deir rouantelezh e Spagn, e komark Campo de Gibraltar, war-lerc'h amzervezh kora Algeciras, dindan Kalifiezh Córdoba. Al-Yazirat Al-Hadra eo a voe kêr-benn an teir anezho.
* Taifa Algeciras, taifa dizalc'h etre 1013 ha 1055.
* Rouantelezh Algeciras ha Ronda, etre 1275 ha 1344.
* Rouantelezh kastilhan Algeciras, lakaet dindan Kurunenn Kastilha adal 1344.
# Rouantelezh Algeciras ha Ronda

Rouantelezh Algeciras ha Ronda, pe Rouantelezh meriní Algeciras, zo ur rouantelezh savet en 1275 pa voe roet Algeciras gant emir Granada, Muhammad II, d'ar roue meriní Abu Yusuf Yacub a ziazezas e gêr-benn europeat en kêr Al-Yazirat Al-Hadra hag a astennas an taifa betek kêr Ronda (ur gêr a zo hiriv e biz proviñs Málaga.
E 1278 e teuas Alfonso X Kastilha da lakaat seziz warni, hag e 1309 e voe Fernando IV Kastilha. A-benn ar fin e kouezhas en 1344, goude seziz hir Alfonso XI Kastilha. Neuze e voe staget ouzh Kurunenn Kastilha, ma teuas roue Kastilha da vezañ roue Algeciras ouzhpenn.

## Pennadoù kar

* Rouantelezh Algeciras
* taifa
# Rouantelezh

* Roll an doareoù gouarnamant
* Aotrouniezh
* Belegveliezh
* Despotelezh
* Diktatouriezh
* Frankizouriezh
* Gladdalc'helezh
* Kritarkiezh
* Gladveliezh
* Gwerinelezh
* Gwerinelezh kannadel
* Gwerinelezh perzhiadek
* Gwerinelezh reizh
* Laerveliezh
* Mac'hveliezh
* Morveliezh
* Nemeurveliezh
* Republik
* Gouarnamant mesket
* Republik Kevalaour
* Republik Parlamantel
* Republik Sokialour
* Republik Vonreizhel
* Rinveliezh
* Stad komunour
* Stad unstrolladel
* Tiranterezh
* Unpenniezh
* Unpenniezh hollveliek
* Unpenniezh vonreizhel
* Unveliezh
Ur stumm politikel eo ar rouantelezh, ma weler ur roue pe ur rouanez o ren war un tiriad bihan pe vras. Un unpenniezh eo ar rouantelezh, unan eus ar stummoù koshañ kavet gant an dud evit en em aozañ ha sevel ur gevredigezh kenetrezo. Liesseurt koulskoude eo an doareoù rouantelezhioù a weler o roudoù en Istor hag er Ragistor ivez pa ziviner ez eus bet beziet rouaned gant traoù kaer ha ker-kenañ.

## Rouantelezhioù
### En Henamzer

| Rouantelezh kozh Henegipt | Rouantelezh krenn Henegipt |

### Adalek ar Grennamzer

| Rouantelezh Aragon Rouantelezh Asturiez Rouantelezh Bavaria Rouantelezh Breizh Rouantelezh Bro-C'hall Rouantelezh Bro-Saoz Rouantelezh Ceredigion Rouantelezh an Div Sikilia Rouantelezh Essex | Rouantelezh Gwynedd Rouantelezh Hannover Rouantelezh Holland Rouantelezh Italia Rouantelezh Jeruzalem Rouantelezh Kastilha Rouantelezh Kent Rouantelezh León Rouantelezh Naplez | Rouantelezh Nekor Rouantelezh Powys Rouantelezh Prusia Rouantelezh Saks Rouantelezh Sardigna Rouantelezh Sikilia Rouantelezh Sussex Rouantelezh-Unanet |

### Bremañ

██ Unpenniezh vonreizhel :
| ██ Kenglad ar Broadoù (unpenniezhioù gant un unaniezh personel) | ██ Kenglad ar Broadoù (unpenniezhioù gant un unaniezh personel) | ██ Unpenniezhioù isvroadel (hengounel) |
# Rouantelezh Akitania

Rouantelezh Akitania zo ur rouantelezh a zo bet er Grennamzer en Akitania.

## Istor
### Er VIIvet kantved

Kentañ ma voe anezhi a voe e 628. Krouet e oa bet gant Caribert II, mab da Klotar II, a zimezas da Gisela, merc'h da dug Gwaskogn. En hanternoz dezhi e oa rouantelezh Dagobert Iañ, er c'hreisteiz e oa rouantelezh ar Vizigoted.

### En VIIIvet kantved

Loeiz an Deol (a vo roue ar Franked diwezhatoc'h), a oa trede mab an impalaer Karl Veur, hag anvet e oa bet da roue Akitania gant e dad en 781 , pa ne oa nemet tri bloaz .
E rouantelezh Akitania e oa Akitania en-eeun ha Vaskonia, ha Toloza e oa ar gêr-benn anezhi. E penn ar rouantelezh e oa bet lakaet Guilhem (war-dro 742 - †812), kont Toloza ha dug Akitania .
Goude marv Lupus II, kont Gwaskogn, e oa bet roet kurunenn ar gontelezh da Sancho Iañ Lupus, a anavezas aotrouniezh Karl Veur hag a eas gant Loeiz, roue Akitania ha mab da Garl Veur, da vrezeliñ a-enep Barcelona en 801. Met ne badas ket pell o emglev rak e 802 en doa graet emglev gant emir Cordoba.
E 812 e oa en em savet Semen Loup, breur henañ Sancho Lupus Iañ ha kont war e lerc'h goude e varv. Kaset e voe un arme frank adarre, ha Loeiz en he fenn, da-vetek Iruña, o tremen dre Dax. Pa zistroas e tremenas dre ode Roncevaux, met a-raok e kemeras gouestlidi ha ne lezas anezho da vont nemet goude an tremen dañjerus-se pa ne oa ket a riskl ken evit e arme.
Pa varvas an impalaer Karl e teuas Loeiz da gemer e lec'h, ha ren a reas gant e vibien. En 817 e roas douaroù bras da Pepin Iañ Akitania: Gwaskogn, marz Toloza, hag ur rann eus Septimania ha Bourgogn.
# Saar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saar zo :
* un anv-badez nederlandek, diwar Sarah ; diwarnañ eo bet savet Saartje ;
* ar stêr Saar e Bro-C'hall hag en Alamagn.

## Lec'hanvadurezh

Ouzhpenn ar stêr alaman:
* Saarland, ur stad en Alamagn
* Saar (protektorad), protektorad gall (1947–1956)
* Saar (Kevre ar Broadoù), un tiriad gouarnet gant Kevre ar Broadoù (1920–1935)
* Sarre (departamant), un departamant gall (1798–1814)
* Saar, Bahrein, kêr e Bahrein
* Žďár e Moravia, pe Žďár nad Sázavou, anvet Saar en amzer impalaerien Aostria .

## Tud

* Saar Boerlage, politikourez nederlandat
* Saar Boubacar (1951-), melldroader senegalat
* Saar Ganor, hendraour israelat
* Saar Klein (1967-), filmaozour stadunanat

### Anv-tiegezh

Un anv stankik en Estonia eo :
* Ain Saar (1968-), emsaver estoniat
* Ants Saar (1920–1989), skrivagner estonek
* Evar Saar (1969-), skrivagner estonek
* Ferdinand von Saar (1833–1906), skrivagner aostrian
* Indrek Saar (1973-), aktor ha politikour estoniat
* Janne Saar (1986-), kaner estoniat
* Johann Jacob Saar (1625–1664), ergerzhour alaman
* Juhan Saar (1929–2007), skrivagner estonek
* Jüri Saar (1946-), politikour estoniat
* Jüri Saar, prederour estoniat
* Mikk Saar (1980-), kaner estoniat
* Olivia Saar (1931-), skrivagnerez ha barzhez estonek
* Tõnu Saar (1944-), aktor estoniat
* Triina Saare (1913–2002), skrivagner estonek
* Veera Saar (1912–2004), skrivagner estonek

## Gwelet ivez

* Zahar
# Saar-Lor-Lux

Saar-Lor-Lux, SaarLorLux, zo un anv roet d'ur rannvro krouet en Europa dreist bevennoù ar Stadoù.
Krouet e oa bet an anv gant silabennoù kentañ an anvioù Saarland, Lorraine ha Luxembourg diwar Dugelezh veur Luksembourg, ar rannvro Loren e Bro-C'hall (aet da get abaoe), stadoù Saarland ha Rheinland-Pfalz en Alamagn ha Wallonia e Belgia.
# Saara

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saara a c'hall bezañ meur a dra :

## Pennadoù kar, a bell pe a dost

* Saar
* Sara
# Saadet III Giray

Saadet III Giray, mab Kırım Giray, a oa khan Krimea e 1691.
Pignat a reas war tron ar c'hanat pa 'c'h eas Selim Iañ Giray da birc'hirinañ da Vekka e miz Meurzh 1691.
D'an 20 a viz Eost e voe pilet an arme otoman e Slankamen, e-kichen ar stêr Danav, gant an Aostrianed ha lazhet ar vizir Köprülü Fazıl Mustafa Paşa. Saadet Giray a erruas re ziwezhat evit kemer perzh en emgann. Pa voe echu an ergerzhadenn vrezel e miz Kerzu 1691 e voe lamet e garg digantañ hag anvet Sefa Giray en e blas.
| En e raok: Selim Iañ Giray | Khan Krimea 1691 | War e lerc'h: Sefa Giray |

## Mammenn

* Le khanat de Crimée et les campagnes militaires de l'Empire ottoman : Fin du XVIIe-début du XVIIIe siècle, 1687-1736 gant Dilek Desaive e Cahiers du monde russe et soviétique niverenn 11-1, 1970

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pe Saadet II Giray a-wechoù, dre na vez ket anavezet bepred ren Saadet II Giray e 1584
# Saab JAS 39 Gripen

Ar Saab JAS 39 Gripen ("gripi") a zo un nijerez emgann liesperzh svedat.

## Implijerien

* Flygvapnet (aerlu Sveden), abaoe 1993
* Empire Test Pilots' School (Rouantelezh-Unanet), abaoe 1999
* Magyar Légierő (aerlu Hungaria) abaoe 2003
* České letectvo (aerlu ar Republik Tchek), abaoe 2005
* South African Air Force (aerlu Suafrika), abaoe 2008
* กองทัพอากาศไทย (aerlu Thailand), abaoe 2011
* Força Aérea Brasileira (aerlu Brazil), abaoe 2015

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Saar (stêr)

Ar stêr Saar (Sarre e galleg ) zo ur stêr a red e biz Bro-C'hall, e Loren hag Elzas, hag en Alamagn, e Saarland ha Rheinland-Pfalz, hag a zo adstêr d'ar Mosel (anezhi adstêr d'ar Roen) war he lez dehoù.
Emañ eien ar Saar er menezioù Vojoù, etre Elzas ha Loren. Div wazh-dour zo, e gwirionez, an eil anvet Sarre Rouge hag eben Sarre Blanche, a ya d'en em unaniñ e Lorquin, e-harz menez Donon, ur menez uhel en hanternoz ar Vojoù.
Redek a ra a-hed 246 km (126 km e Bro-C'hall ha 120 km en Alamagn) a-raok en em deurel er stêr Mosel e Konz (Rheinland-Pfalz).
Gwechall e oa pouezus ar Saar evit ijinerezhioù ar c'hornad : glaou, houarn ha dir. Danvezioù krai ha traezoù oberiet a veze kaset dre ar stêrioù (ar Mosel hag ar Roen), da skouer, betek ar Ruhrgebiet pe betek porzh Rotterdam.
Tremen a ra ar Saar dre veur a zepartamant gall, a stad eus Alamagn, ha sede darn eus ar c'hêrioù treuzet :
* Moselle (G): Abreschviller (Sarre Rouge), Lorquin, Sarrebourg, Fénétrange
* Bas-Rhin (G): Sarre-Union
* Moselle (D): Sarralbe, Sarreguemines
* Saarland (D): Saarbrücken, Saarlouis, Dillingen, Merzig
* Rheinland-Pfalz (D): Saarburg, Konz.
* Eienenn ar Roten Saar.
* Eienenn ar Weißen Saar.
* Ar Saar e-harz ar menez Donon (Vojoù).
* Ar Saar e-kichen Wolfskirchen (Loren).

## Traoù all

War lez ar Saar emañ ar Völklinger Hütte, ul lec'h gwarezet gant an UNESCO.
E Mettlach e ra ar Saar ur gildroenn ledan anvet Saarschleife.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Saadet IV Giray

Saadet IV Giray, a oa mab da Selim Iañ Giray ha khan Krimea en XVIIIvet kantved.
Kalgay e voe d'e vreur, Devlet II Giray, e-pad e zaou ren.
Kemer a reas perzh en emgann Beograd e 1717 evit skoazellañ an Otomaned a-enep Aostria.
E miz Gwengolo 1724 e voe skarzhet diouzh tron ar c'hanat gant ar virzaed (tud eus an noblañs tatar) ha kaset en harlu da Yambol (e Bulgaria hiriv), nepell diouzh Edirne.
| En e raok: Devlet III Giray | Khan Krimea 1717 – 1724 | War e lerc'h: Mengli II Giray |

## Mammenn

* Le khanat de Crimée et les campagnes militaires de l'Empire ottoman : Fin du XVIIe-début du XVIIIe siècle, 1687-1736 gant Dilek Desaive e Cahiers du monde russe et soviétique niverenn 11-1, 1970
* La révolte des mirza tatars contre le khan, 1724-1725 gant Gilles Veinstein e Cahiers du monde russe et soviétique niverenn 12-3, 1971

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pe Saadet III Giray a-wechoù, dre na vez ket anavezet bepred ren Saadet II Giray e 1584
# Saadet Iañ Giray

Saadet Iañ Giray (1492-1538) a oa mab da Mengli Iañ Giray ha breur da Mehmed Iañ Giray. Khan Krimea e voe er XVIvet kantved.
Lakaet e voe war tron ar c'hanat e 1524 e plas e niz Gazi Iañ Giray diwar ziviz ar sultan otoman Süleyman ar Meurdezus.
Goude muntr Gazi Giray e savas e vreudeur ouzh ar c'han nevez anvet. Emglev a rejont gant ar Rusianed ha reuz a renas e khanat Krimea e-pad un nebeud bloavezhioù. An trec'h a yeas gant mibien Mehmed Giray e 1532 ha skarzhet Saadet Giray a glaskas repu en Istanbul ma chomas betek e varv e 1538.
| En e raok: Gazi Iañ Giray | Khan Krimea 1524 – 1532 | War e lerc'h: İslam Iañ Giray |
# Saalfelden

Saalfelden [sa:l'fɛldn̩], lec'hiet war ribloù ar Saalach, zo ur gêr e stad kevredet Salzburg en Aostria. Kêr vrasañ rannvro Pinzgau eo.

## Monumantoù heverk

* Peniti Palfen (1664)
* Pevar c'hastell zo e Saalfelden : Dorfheim, Farmach, Lichtenberg ha Ritzen.

## Gevelliñ

* Alamagn : Rödermark
* Japan : Rankoshi

## Liammoù diavaez

* (de) Porched ofisiel kêr Hallein
* (de) (en) Gouel an Jazz Saalfelden (aozet bep miz Eost)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Santa Eulalia

Santa Eulalia zo anv meur a lec'h e Spagn hag er broioù spagnolek.

## Spagn

* Santa Eulalia Bajera, e kumuniezh emren La Rioja
* Santa Eulalia del Campo, e proviñs Teruel, Aragon.
* Santa Eulalia de Gállego, e proviñs Zaragoza.

## Pennad kar

* Eulalia
* Santa Eulàlia
# Santa Eulàlia

Santa Eulàlia zo un anv-lec'h katalanek hag okitanek hag anv meur a lec'h.

## E proviñs Barcelona

* Santa Eulàlia de Riuprimer, e komark Osona
* Santa Eulàlia de Ronçana, e komark Vallés Oriental

## Gwelet ivez

* Santa Eulalia
# Santa Eulàlia de Riuprimer

Santa Eulàlia de Riuprimer zo ur gumun e proviñs Barcelona e Katalonia.
# Santa Eufemia (Spagn)

Santa Eufemia zo ur gumun e proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn.
# Santa Eufemia

Santa Eufemia zo un anv-lec'h spagnolek.

## En italianeg

* Sant'Eufemia
# Santa Eufemia del Arroyo

Santa Eufemia del Arroyo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Santa Eufemia del Barco

Santa Eufemia del Barco zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Zamora.
# Santa Eulalia del Campo

Santa Eulalia del Campo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
# Santa Engracia del Jubera

Santa Engracia del Jubera zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
# Santa Eulalia Bajera

Santa Eulalia Bajera zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.