OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gondomar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gondomar a c'hall bezañ :
* Gondomar (Pontevedra), ur gumun e proviñs Pontevedra, e Galiza.
* Gondomar (Portugal), ur gumun e distrig Porto, e Portugal.
# Gondomar (Portugal)

Gondomar (distaget [ɡõduˈmaɾ] e portugaleg) zo ur gumun eus Portugal, e tolpad kêrioù Porto. E 2011 e oa 168 027 a dud o chom enni, e seizh parrez.
Anavezet eo Gondomar abalamour d'ar bravigoù a vez graet enni. Dont a ra hec'h anv eus hini ur roue wizigot, ar roue Gundemar.

## Seizh parrez

Setu anvioù ar seizh parrez (freguesias) a ya d'ober kumun Gondomar:
* são Baguim do Monte,
* unvaniezh div barrez Fânzeres ha S. Pedro da Cova,
* unvaniezh div barrez Foz do Sousa ha Covelo,
* a Lomba,
* unvaniezh div barrez Melres ha Medas,
* Rio Tinto
* unvaniezh teir farrez Gondomar (S.Cosme), Valbom ha Jovim.
# Gondor

Gondor zo anv ur rouantelezh ijinet gant ar skrivagner J. R. R. Tolkien. Diskrivet e vez evel rouantelezh vrasañ an dud e kornôg Douar-ar-C'hreiz e fin an Trede Oadvezh. Trede roman an heuliad Aotrou ar Gwalennoù, Distro ar Roue, a gont an darvoudoù a c'hoarvez er Gondor e-pad Brezel ar Walenn. Kontañ a reer ivez an darvoudoù c'hoarvezet goude ar brezel pa oa adsavet ar rouantelezh. En ouzhpennadurioù d'ar romant e kaver un nebeud darvoudoù erruet a-raok savidigezh ar rouantelezh pe goude ar brezel. Hervez an istor e pa diazezet Gondor gant an daou vreur Isildur hag Anárion, harluet eus rouantelezh Númenor.

## Kêr-benn

Meur a gêr-benn zo bet d'ar rouantelezh:
* Osgiliath
* Minas Anor
* Minas Tirith
# Gondershe

Gondershe a zo ur gêr somalian grennamzerel lec'hiet e mervent Mogadishu. Brudet eo evit he tisaverzh hengounel ha he savadurioù graet gant maen ha koural.
# Goneg

Goneg :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Gosnae |
| Anv gallek (ofisiel) | Gosné |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Felger-1 |
| Kod kumun | 35121 |
| Kod post | 35140 |
| Maer Amzer gefridi | Jean Dupire 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Liverieg-Hiliber Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | http://www.gosne.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 025 ann. (2020) |
| Stankter | 112 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 14′ 49″ Norzh 1° 27′ 49″ Kornôg / 48.246944, -1.463611 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 103 m bihanañ 53 m — brasañ 114 m |
| Gorread | 18,14 km² |
| Goneg ||
| kemmañ |
Goneg (Gosné e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 77 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,55% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914:
** e Fosses-la-Ville, d’an 21, unan eus an 70vet Rujumant Troadegiezh.
** e Virton, d’an 22, unan eus ar 124vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Seizh den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.
* D'an 8 a viz Even 1944 e kouezhas un nijerez Messerschmitt Bf 109 G-6 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e Goneg; d'an 12 a viz Even 1944 e kouezhas un nijerez Focke Wulf Fw 190 A-8/R6 eus al Luftwaffe e "La Saudraie" e Goneg; taolet e voent d'an diaz gant kirri-nij chaseal-bombezañ Mustang eus an United States Army Air Forces; lazhet e voe an daou sturier alaman, douaret int e bered Mont-de-Huisnes.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia ar Weledigezh.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù gant ur blakenn evit an daou vreur Fontaine, rezistanted, bet fuzuilhet e Pariz (Bro-C'hall) gant an nazied d'ar 24 a viz Even 1944.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| Mae 2020 | → bremañ | Jean Dupire | |
| Meurzh 2001 | Mae 2020 | Véronique Lepannetier-Ruffault | Savourez kêrioù |
| ? | Meurzh 2001 | Pierre Serrand | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Duchoux

Duchoux zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1887.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a voe d'ar 14 a viz Du 1887 er pemdezieg Le Gaulois.
E 1889 e voe adembannet en dastumad La Main gauche.

## Pennad kar

* Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Ducula

Ducula :
| Ducula badia. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Anv skiantel ||
| Ducula Hodgson, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ducula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894)

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Nav spesad ha tregont a ya d'ober ar genad :
* Ducula aenea
** D. a. aenea, D. a. andamanica, D. a. consobrina, D. a. fugaensis, D. a. intermedia, D. a. nuchalis, D. a. oenothorax, D. a. palawanensis, D. a. paulina, D. a. polia, D. a. pusilla ha D. a. sylvatica,
* Ducula aurorae
** D. a. aurorae ha D. a. wilkesii (†),
* Ducula badia
** D. b. badia, D. b. cuprea, D. b. griseicapilla ha D. b. insignis,
* Ducula bakeri,
* Ducula basilica
** D. b. basilica ha D. b. obiensis,
* Ducula bicolor,
* Ducula brenchleyi,
* Ducula carola
** D. c. carola, D. c. mindanensis ha D. c. nigrorum,
* Ducula chalconota
** D. c. chalconota ha D. c. smaragdina,
* Ducula cineracea,
* Ducula concinna,
* Ducula finschii,
* Ducula forsteni,
* Ducula galeata,
* Ducula goliath,
* Ducula lacernulata
** D. l. lacernulata, D. l. sasakensis ha D. l. williami,
* Ducula latrans,
* Ducula luctuosa,
* Ducula melanochroa,
* Ducula mindorensis,
* Ducula mullerii
** D. m. aurantia ha D. m. mullerii,
* Ducula myristicivora
** D. m. geelvinkiana ha D. m. myristicivora,
* Ducula neglecta,
* Ducula nicobarica,
* Ducula oceanica
** D. o. monacha, D. o. oceanica, D. o. ratakensis, D. o. teraokai ha D. o. townsendi,
* Ducula pacifica
** D. p. pacifica ha D. p. sejuncta,
* Ducula perspicillata,
* Ducula pickeringii,
* Ducula pinon
** D. p. jobiensis, D. p. pinon ha D. p. salvadorii,
* Ducula pistrinaria
** D. p. pistrinaria, D. p. postrema, D. p. rhodinolaema ha D. p. vanwyckii,
* Ducula poliocephala,
* Ducula radiata,
* Ducula rosacea,
* Ducula rubricera
** D. r. rubricera ha D. r. rufigula,
* Ducula rufigaster
** D. r. rufigaster ha D. r. uropygialis,
* Ducula spilorrhoa,
* Ducula subflavescens,
* Ducula whartoni,
* Ducula zoeae.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columbidae/Ducula (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Genver 2016).
# Dube tarroz

Dube tarroz :
| Un dube tarroz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Columba |
| Anv skiantel ||
| Columba rupestris Pallas, 1811 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dube tarroz$^,$ (liester : dubeed tarroz) a zo ur spesad evned, Columba rupestris an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar c'hreun dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Columba rupestris rupestris, eus Mongolia, kreisteiz Siberia da gKorea, kreisteiz Sina ha reter Tibet,
* C. r. turkestanica, e Turkestan, kornôg ha hanternoz menezioù Himalaya, Tibet.

## Liammoù diavaez

* (en) Columba rupestris el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Columba rupestris e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ •Columba rupestris, Pigeon des rochers, Hill Pigeon Dube tarroz - Divi gKervella, Un distro war anvioù laboused Europa (1), Hor Yezh, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 30.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Columba rupestris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columba rupestris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dubino

Dubino zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Dubusia taeniata

Dubusia taeniata :
| Dubusia taeniata, luc'hskeudennet en Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Dubusia |
| Anv skiantel ||
| Dubusia Bonaparte, 1850 ||
| Anv skiantel ||
| Dubusia taeniata (Boissonneau, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dubusia taeniata a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Tanagra taeniata (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883). Ar spesad nemetañ er genad Dubusia an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh bihan ha hugennoù.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Dubusia taeniata carrikeri, e hanternoz Kolombia,
* D. t. stictocephala, eus hanternoz Perou da greisteiz-kreiz Perou,
* D. t. taeniata, eus kreiz Kolombia ha kornôg Venezuela da walarn Perou.

## Liammoù diavaez

* (en) Dubusia taeniata war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dubusia taeniata war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Dubusia taeniata el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dubusia taeniata.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dubrovnik

Dubrovnik (distaget e kroateg ; Ragusa en italianeg) zo ur gêr eus arvor Kroatia, e kreisteiz Dalmatia. Poblet e oa gant 42 615 a annezidi e 2011. Unan eus kreizennoù pouezusañ an touristerezh war aodoù Kroatia eo. Graet e vez "perlezenn Mor Adria" anezhi. Emañ war roll Glad bedel an UNESCO abaoe 1979.
A-viskoazh eo bet diazezet pinvidigezh Dubrovnik war ar c'henwerzh war vor. Er Grennamzer e oa Republik Ragusa unan eus ar pemp republik a oa er Mor Kreizdouar (gant Amalfi, Pisa, Genova ha Venezia), ha kendamouez a oa e Mor Adria etre Republik Ragusa ha Republik Venezia. Gant he finvidigezh e teuas da vezañ ur gêr a bouez er XV$^{vet}$ hag er XVI$^{vet}$ kantved.

## Kêrioù gevellet ganti

* Ravenna (Italia) abaoe 1969
* Vukovar (Kroatia) abaoe 1993
* Graz (Aostria) abaoe 1994
* Helsingborg (Sveden) abaoe 1998
* Ragusa (Italia) abaoe 2000
* Bad Homburg (Alamagn) abaoe 2002
* Sarajevo (Bosnia ha Herzegovina) abaoe 2006
* Monterey (Stadoù-Unanet) abaoe 2007

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Grad Dubrovnik – Lec'hienn kêr Dubrovnik (hr)
* Kêr gozh Dubrovnik – Glad bedel an UNESCO (fr)
# Duccio di Buoninsegna

Duccio di Buoninsegna (Siena, war-dro 1255 - war-dro 1318) zo ul livour italian eus ar XIV$^{vet}$ kantved.
* Eured Kana
* Madone Rucellai
* Noli me tangere
* Ginivelezh
* Tec'h da Egipt, 1308
* Ponce Pilate o walc'hiñ e zaouarn
# Herkules

Herkules a zo anv latin haroz meur Hellaz anavezet ivez evel Herakles en henc'hresianeg. Er skridoù latin a ra anv anezhañ ne seblant ket bout ken taer ha ken drouk hag Herakles avat.

## Anv

-En Italia e vez roet an anv Ercole d'ar baotred. Brudet eo :
* Priñsed Este, a oa duged Ferrara, a oa dezhe an anv-se. Ercole II d'Este a zimezas gant Renée a Vro-C'hall, merc'h da Loeiz XII a Vro-C'hall ha da Anna Vreizh.
* Ercole Baldini, a oa ur marc'hhouarner italian a c'hounezas Tro Bro-Italia e 1958 hag a voe kampion ar bed war an hent er memes bloavezh.
-Brudet eo an anv gallek Hercule gant Hercule Poirot, an enklasker krouet gant Agatha Christie.

## Lec'hanvadurezh

* Tour Herkules, en A Coruña, e Galiza.
# Herlegon bihan

Herlegon bihan :
| Un herlegon bihan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Egretta |
| Anv skiantel ||
| Egretta garzetta Linnaeus, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon bihan$^,$ (liester : herlegoned bihan) a zo un evn hirc'harek, Egretta garzetta an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, glazarded, kresteneged bihan, pesked bihan ha raned.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Egretta garzetta garzetta, en Eurazia, reter ha kreisteiz Afrika,
* Egretta garzetta nigripes (nigripes), enez Jawa hag eus Filipinez da c'hGinea Nevez,
* Egretta garzetta nigripes (immaculata), hanternoz ha reter Aostralia; darvoudel Zeland-Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Fichenn Birdlife

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 55b.
* ↑ Egretta garzetta war al lec'hienn Avibase.
# Herlegon du

Herlegon du :
| Un herlegon du. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Egretta |
| Anv skiantel ||
| Egretta ardesiaca (Wagler, 1827) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon du a zo un evn hirc'harek, Egretta ardesiaca an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar besked bihan dreist-holl, ha diwar amprevaned ha kresteneged ivez.

## Annez

Bevañ a ra al labous e takadoù 'zo eus Afrika issahara$^,$ hag e Madagaskar.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Egretta ardesiaca war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Heriberto Jara Corona

Ur politikour dispac'hel a Vec'hiko e oa ar Jeneral Heriberto Jara Corona, bet ganet d'an 10 a viz Gouere 1879 hag aet da anaon d'ar 17 a viz Ebrel 1968.
Ganet e oa bet e Nogales e Veracruz (Mec'hiko), mab e oa da Emilio Jara Andrade ha da María del Carmen Corona.
Stagañ a reas gant Dispac'h Mec'hiko pa oa o labourat en ul labouradeg e Rio Blanco e Veracruz.
Er bloaz ma oa bet dilennet Francisco Madero evel Prezidant Mec'hiko, e oa bet dilennet Heriberto Jara Corona evel dileuriad e Kendalc'h ar vro, hag e 1916 e oa bet dilennet adarre.
E-touez an dud bet savet gante Bonreizh Mec'hiko e oa Heriberto Jara Corona e 1917.
Lakaet e oa bet da gannadour Mec'hiko e Kuba ha dilennet e oa bet da Gouarnour Veracruz.
E 1950 e oa bet roet dezhañ Priz Lenin ar Peoc'h hag e 1959 e resevas Medalenn Enor Belisario Domínguez.
Anvet e oa an aerborzh "Aerborzh Etrebroadel General Heriberto Jara" en e enor.
# Herlegon dremm wenn

Herlegon dremm wenn :
| Un herlegon dremm wenn. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Egretta |
| Anv skiantel ||
| Egretta novaehollandiae (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon dremm wenn a zo un evn hirc'harek, Egretta novaehollandiae an anv skiantel anezhañ.
N'eo ket anavezet an tri isspesad Egretta novaehollandiae nana, Egretta novaehollandiae novaehollandiae hag Egretta novaehollandiae parryi ken.

## Annez

Bevañ a ra al labous el lodenn vrasañ eus Aostralazia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Egretta novaehollandiae war al lec'hienn Avibase.
# Herk-de-Stad

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Herk-de-Stad (anver Herck-la-Ville e galleg) zo ur gumun e Belgia e proviñs Limbourg.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 43,03 km²
* Poblañs (2022) : 296 a dud
* Stankter : den/km²
# Herlegon bras

Herlegon bras :
| Un herlegon bras. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Ardea (genad) |
| Anv skiantel ||
| Ardea alba Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon bras$^,$ (liester : herlegoned bras) a zo un evn hirc'harek, Ardea alba an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Ardea alba da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev ar pevar isspesad anezhañ :
* Ardea alba alba, eus Europa ar C'hreiz da Azia ar C'hreiz,
* Ardea alba egretta, eus kreisteiz Kanada da enezeg Douar an Tan,
* Ardea alba melanorhynchos, en Afrika,
* Ardea alba modesta, eus Azia ar Reter hag ar Su da Aostralia, Indonezia ha Zeland-Nevez.
    An isspesad brasañ eo Ardea alba modesta ; da spesad end-eeun e vez lakaet gant evnoniourien 'zo.

## Rummatadur

Renket e voe er genad Egretta gant an naturour saoz Forster (1789-1860) e 1817, a-raok ma voe krouet ar genad Casmerodius evitañ gant al loenoniour alaman Gloger (1803-1863) e 1842.

## Liammoù diavaez

* Ardea alba war al lec'hienn BirdLife International.
* Ardea alba war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
* Kan Ardea alba

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 55b.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ IOC World Bird List
* ↑ N'eo ket kemeret e kont an isspesad-mañ war ar gartenn.
* ↑ (en) Australian Government / Taxonomy linenn 4.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Herlegon Sina

Herlegon Sina :
| Egretta eulophotes. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Egretta |
| Anv skiantel ||
| Egretta eulophotes (Swinhoe, 1860) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon Sina a zo ur spesad evned hirc'harek, Egretta eulophotes an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Herodias eulophotes (kentanv) da gentañ-penn (e 1860) gant an naturour saoz Robert Swinhoe (1836-1877).

## Boued

Bevañ a ra diwar chevr, kranked ha pesked dreist-holl.

## Annez

Bevañ a ra peurvuiañ war aodoù kornôg Korea, Manchouria ha kreisteiz Japan; goañviñ a ra war aodoù Azia ar Gevred$^,$$^,$.

## Liammoù diavaez

* (en) Egretta eulophotes war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Egretta eulophotes war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Egretta eulophotes war al lec'hienn Avibirds
* ↑ Egretta eulophotes war al lec'hienn oiseaux-birds
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Egretta eulophotes.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Herlegon arrous

Herlegon arrous :
| Un herlegon arrous. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Egretta |
| Anv skiantel ||
| Egretta rufescens (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An herlegon arrous a zo un evn hirc'harek, Egretta rufescens an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar gresteneged, pesked bihan, raned ha tousegi.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — Egretta rufescens dickeyi hag Egretta rufescens rufescens — war aodoù Kreizamerika.

## Rummatadur

Hervez an evnoniourien e vez ranket Egretta rufescens en urzhiad Ciconiiformes pe Pelecaniformes.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Egretta rufescens war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Neizhañ a ra e kresiteiz Kalifornia-Izel ha nijal kuit da El Salvador ha Guatemala da c'hoañviñ.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Holke

Kumunioù Frañs :
| Anv | Holke |
| Anv ofisiel | Holque |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Colme |
| Kanton | Broekburg |
| Kod INSEE | 59307 |
| Kod post | 59143 |
| Maer | Fabrice Lamiaux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,81 km² |
| Led | 50° 51' 18" Norzh |
| Hed | 02° 12' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 5 m |
| Uhelder bihanañ | 1 m |
| Uhelder brasañ | 11 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 966 (2007) |
| Stankter | 253 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Holke (e galleg: Holque) a zo ur gumun eus ar Westhoek, Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Holger Pedersen

Holger Pedersen (Gelballe, Danmark, 7 a viz Ebrel 1867 - Kopenhagen, 25 a viz Here 1953) a oa ur yezhoniour danat a studias ar yezhoù keltiek ha yezhoù indezeuropek all (albaneg, yezhoù slavek, yezhoù baltek...).
E 1895 e teskas iwerzhoneg en inizi Árainn, en Iwerzhon, hag e 1896 e teuas da Vreizh ma kejas gant Joseph Loth hag Antoine Meillet. Un dezenn diwar-benn ar yezhoù keltiek a savas evit e zoktorelezh e skol-veur Kopenhagen. Tremen a reas ar braz eus e vuhez o kelenn er skol-veur-se. Skrivañ a reas e labourioù en alamaneg hag e galleg, div yezh implijet kalzik e metoù ar yezhoniourien en amzer-se. Brudet eo e Vergleichende Grammatik der keltischen Sprachen ("Yezhadur keñveriet eus ar yezhoù keltiek", 1909) hag a voe lakaet e saozneg gant Henry Lewis, gant an titl A concise comparative Celtic grammar (1937).