OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tren tizh bras

Evezhiadenn : Gant an droienn "Tren tizh bras" (liester : trenioù tizh bras) e vez graet e brezhoneg abaoe pellik. Implijet e vez ivez "Tren Tizh-ha-tizh" evit seurt trenioù. Gwelet ivez ar pennad kroget gant an anv Tren_Tizh-ha-Tizh.
An tren tizh bras, pe TTB, a c'hell bezañ termenet a daou zoare. An TTB a zo :
* un tren a ya gant tizh bras war an hentoù-houarn. Hervez an Unvaniezh Etrevroadel an Hentoù-houarn (fr) e vez galvet trenioù tizh bras ar re hag o deus un tizh brasoc'h eget 250 km/e war linennoù ispisializet ha war dro 200 km/e war linennoù nevesaet.
* anv ar merk (TGV e galleg) krouet gant an SNCF evit lakaat da talvezout an tren nevez hag a c'hell mont da 270 km/e e 1981. Erruet eo 1989 an TTB e Breizh ha war-dro 2015 e vo savet ul linenn hent-houarn nevez hag a c'hallo an TTB mont warni evit mont deus Roazhon da Baris en un eurvezh hanter.
Trenioù tizh bras all a zo dre ar bed evel an Shinkansen e bro-Japan pe an ICE e bro Alamagn.

# An tren tizh bras e Breizh
## TTB-Atlantel (1989)

An tren tizh bras a erru Roazhon ar wech kentañ e 1989. A drugarez d'ar programm TTB ha kinnig al linennoù beajiñ end-eeun "Pariz-Brest" ha "Pariz-Kemper" eo bet tredanaet al linennoù Brest-Roazhon (1987 hag echuet e 1989) ha Kemper-Roazhon (1991 hag echuet e 1992).

## Programm tizh bras e Breizh

* Linenn hent-houarn nevez etre Roazhon ha Le_Mans
* Neveziañ al linennoù Roazhon-Brest ha Roazhon-Kemper

# Trenioù tizh bras dre ar bed
## Eurostar

Goullo / disterik / diglok / diresis eo ar rann-mañ. Donemat mat d'an dud a zo prest da sikour !

# Daveennoù

* ↑ R. an Hir, Dre hent pe hent (ul levr studi hag istor war ar c'hehentiñ e Breizh, savet gant un den a vicher), Mouladurioù Hor Yezh, 1990; Gw. Bihannig Douaroniezh Breizh, An Here, 1997, p.154 ha sq.. Troidigezh erbedet ivez gant Ofis ar Brezhoneg.
* ↑ Daveenn istorel deuet mat.
* ↑ Terminologie UIC
# Tremp

Tremp zo ur gumun eus Katalonia, e Spagn, e proviñs Lleida.
# Tren er Mene

E penn XXvet kantved, bras eo an didudañ diwar ar maez ha pa oa erruet an tren er departamant Aodoù-an-Arvor e oa kalz goanag. Diwar an hentoù bras, ar Mene a degemerae e donedigezh gant plijadur. Kalz a labourioù kempenn renet gant Louis Harel de la Noé, ijinour pont ha chaoser.Eñ an hini eo e oa orin an holl oberoù ha hentoù-houarn e Kreiz-Breizh. Er Gourre e savas ur pont gant piliadoù masonerezh e dalc'h treustoù beton houarnet ragaozet, strobet etrezi dre ur priellenn e beton gwalleget. Ur savarezh hardizh evit an amzer-mañ. Igeret e oa bet Pont Planchettes (linenn Koad-Linez - Yugon) d'ar 25 a viz meurzh 1924 gant ar ministr labouroù publik. Met serret e oa bet al linenn e 1936.
Chom a ra ur pont, test goanagoù Mene.
# Tremosine

Tremosine zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Tren

Evit termeniñ elfennoù an trenioù, gellet a c'heller kemer harp war an teul kinniget gant Ofis ar brezhoneg.

## Istor
### Trenioù tizh-ha-tizh

Tren tizh bras

## Isframm evit lakaat da red un tren

Hent-houarn

## Trenioù a bep seurt
### Tren beajourien

Un tren beajourien a c'hell implij ur stlejerez liammet d'ur strobad gweturioù hag a c'heller lakaat beajourien enne. Tamm-ha-tamm e vez lakaet da vont strobadoù emlusk e-lec'h m'he deus pep gwetur ur mekanik stlejañ. Harp a ra an tren beajourien en ul lec'h ma'z eo bet savet ur c'hae, ar peurliesañ e vez en ur porzh-houarn.

### Tren marc'hadourezh

Un tren marc'hadourezh a vo ar peurliesañ ur strobad bagonioù stlejet gant ur stlejerez. Alies e vez ar stlejerez o vont en-dro gant diesel hag an tren marc'hadourezh a ya dousikoc'h eget unan gant beajourien. Displeg a reomp an dra-se gant ma vez al linennoù marc'hadourezh leusket a-gostez da geñver al linennoù beajerien : n'int ket tredanaet hag o tres n'eo ket bet gwellaet abaoe pell 'zo.

### Tren evit al labourioù
## Trenioù brudet

* Treuzsiberian : Treuzsiberian (fr)
* Tren herrek an Oriant : Tren herrek An Oriant (fr)
* Ar saezh aour : Saezh aour (fr)
* An tren c'hlas : An tren c'hlas (fr)
* 20th Century Limited : An tren "20th Century Limited" (en)
* Tren herrek ar skorneg : Tren herrek ar skorneg (fr)

## Trenioù en hor sevenadur
### Sirk

"Catch Me Who Can" a oa ur stlejerez krouet gant Richard Trevithick. Aozet eo bet e 1808 gant teuzerezh Rastrick and Hazledine e Bridgnorth (bro-Saoz). Kinniget e oa d'an dud ar marc'h-du-mañ e diabarzh ur sirk anvet "steam circus" lec'hiet e Bloomsbury, war un hent-houarn e stumm ur c'helc'h. Ar marc'h-du a c'helle mont betek un tizh a 19 km/e met re bouner e oa evit ar roudennoù. Serret e voe ar sirk ken-ha-ken ma voe ur roudenn distrujet abalamour da bouezh ar stlejerez. Ur c'hopi a zo war ober gant an Trevithick 200 charity...

### Sinema

Ar General (fr), ur film hep son graet gant Buster Keaton e 1926.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Geriaoueg an hent-houarn (2005)
Patrom:Porched an hent-houarn
# Tren hobregonet

An trenioù hobregonet a zo trenioù gwarezet gant un hobregon. An trenioù-se a zo savet alies gant un tren met ouzhpenn-se bagonioù gant armoù evel kanolioù ha mindrailherezioù. Implijet e oant bet dreist-holl e fin an XIX$^{vet}$ hag e-pad an XX$^{vet}$ kantved. Bez e oant bet d'ar mare-se un araokadenn a-fed fiñval un nerzh tagañ pe difenn kreñv ha bliv etrezek ul lec'h stourm. Darn eus ar broioù zo paouezet gant o implij dre ma oa aesoc'h tremen dre an hentoù rak gwellaet e oa bet kalz ar c'harbedoù hent. Al linennoù tren a oa aes da derriñ, ar pezh a oa ur poent fall evit an trenioù hobregonet. Aes e oa ivez tagañ anezho eus an aer. Kevredad Rusia en deus implijet anezho memestra e-pad an Eil brezel Tchetchen (1999–2009).
# Zapp

Zapp a zo ur strollad funk amerikan stummet e 1978 gant ar breudeur Troutman (Roger, Larry, Lester ha Terry). O kanaouennoù anavezetañ 'zo "More bounce To The Ounce" (1980), "Dance floor" (1982), "Computer Love" (1985), hag "I Can Make You Dance" (1983). Etre 1978 ha 1999, ar strollad a oa kaset gant Roger Troutman hag a zo anavezet evit implij kalz an talk box.

## Pladennoù
### Pladennoù studio

* 1980: Zapp
* 1982: Zapp II
* 1983: Zapp III
* 1985: The New Zapp IV U
* 1989: Zapp Vibe
* 2002: Zapp VI: Back By Popular Demand

### Kendastumadoù

* 1993: Zapp & Roger: All The Greatest Hits
* 1996: Roger & Zapp: Greatest Hits Vol. 2 & More
# Zara

Zara zo un anv-badez saoznek.

## Adstummoù

* Zarah, Zaria.

## Gerdarzh

Darn a gav e c'hall bezañ ur saoznekadur eus Zaira.
Darn all a wel an anv hebreek זָרָה (Zara, Zarah, Zerah, Zerach), a dalvez "sevel er gouloù", "tarzh-an-deiz".

## Tud

* Zara Cully (1892- 1968), aktourez stadunanat,
* Zara Prima (1896-1966), kanerez italian,
* Zara Levina (1906–1976), sonaozourez ha pianourez sovietek,
* Zarah Leander (1907-1981), aktourez svedat,
* Zara Doluchanova (1918-2007), mezzosoprano armenian,
* Zara (ganet e 1976), anv-micher Neşe Yılmaz, kanerez turk,
* Zara Phillips (ganet e 1981), marc'hegerez saoz,
* Zara (ganet e 1983), anv micher Zarifa Pashaevna Mgoyan, kanerez rus,
* Zara Larsson (ganet e 1997), kanerez svedat.

## Pennadoù kar

* Sara
* Sarah
# Zaragoza

Zaragoza zo ur gêr vras eus Spagn. Kêr-benn kumuniezh emren Aragon eo, e proviñs Zaragoza. Ar pempvet kêr vrasañ e stad Spagn eo, gant 674 317 a annezidi (e 2009).
Dont a ra anv ar gêr eus an anv latin Caesar Augusta, aet da Saraqusta en arabeg ha da Zaragoza e spagnoleg. Emañ Zaragoza war ribl ar stêr Ebro, 199 metr a-us live ar mor. Hanter hent emañ etre Madrid, Barcelona, València, Bilbo ha Toloza, un 300 km diouzh pep hini eus ar c'hêrioù bras-se.
E-touez savadurioù brudet Zaragoza emañ penniliz Itron Varia ar Piler ("El Pilar"), ma c'haller gwelet taolennoù gant Goya, an iliz-veur hag ar Palacio de la Aljafería, a oa palez ar roue Al-Muqtadir pa oa "Saraqusta" kêr-benn ur rouantelezh vuzulmat.

## Ardamezioù

* En gul, e leon kurunet en aour

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zarapicos

Zarapicos zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Zaraitzu

Zaraitzu zo un anv-lec'h euskarek eus Nafarroa.
* Stêr Zaraitzu ‎
* Traonienn Zaraitzu ‎
* Espartza-Zaraitzu ‎
# Zapus

Zapus :
| Zapus hudsonius ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dipodidae |
| Genad : | Zapus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zapus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ krignerien hag a denn d'al logod hag a vev e Norzhamerika.

## Spesadoù

* Zapus hudsonius
* Zapus princeps
* Zapus trinotatus
# Zaratamo

Zaratamo (stumm euskarek hag ofisiel nemetañ; Zarátamo e kastilhaneg) zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria, hag ur 1 650 a dud o chom enni.
# Zapotekeg Zoogocho

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Zoogocho eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 1.000 den (1991) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapponeta

Zapponeta zo ur gumun en Italia e proviñs Foggia hag e rannvro Puglia.
# Zaqatala

Zaqatala zo ur rayon eus Azerbaidjan, e hanternoz ar vro, etre Jorjia ha Dagestan.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Tud ar beuznoz

Implijet e vez an termen tud ar beuznoz (diwar ar saozneg: “evening people”) evit komz eus ur strollad tud en India a zo bet ganet evel paotred met a zo dibabet gante ren o buhez evel pa vijent merc'hed, oc'h en em wiskañ hag oc'h en em zerc'hel hervez patromoù sevenadurel liammet ouzh ar merc'hed.
Klotañ a rafe seurt emzalc'hioù gant an dud a reer treuzrevel anezhe hervez ar patromoù sevenadurel a denn d'ar revelezh e kornôg Europa.

## Gwelet ivez

* Treuzrevelezh
* Tud daou spered
* Fafafined
# Tuddebrerezh

Tuddebrerezh a vez graet eus an debriñ tud all gant un den evit ar c'hig pe an organoù diabarzh. Un den hag a zebr kig tud all zo anvet tuddebrer. An Homo sapiens met ivez Neandertal a oa tuddebrerien e-kerzh ar Pleistosen, ha soñjal a reer e veze debret, evit ul lod, tud Neandertal gant an dud a-vremañ pa oant o'n em ledañ e douaroù Europa. An tuddebrerezh ne veze ket graet kalz en Henegipt nag e Henroma, ha goude-se ne veze graet nemet pa oa barradoù naonegezh. Ar prouennoù koshañ zo bet kavet e norzh Spagn hag a zo 800 000 vloaz kozh.

## Hiziv-an-deiz

Hiziv-an-deiz eo muioc'h dre aferioù torfedelezh e vez kaoz eus tuddebrerezh evel e Waco, e Kalifornia, lec'h ma oa bet un den drammet o tebriñ gar ur vaouez bet lazhet en ur gwallzarvoud gant un tren.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Les plus anciennes traces remontent à 800 000 ans, dans le nord de l'Espagne. Dans le gisement d'Atapuerca, des ossements humains ont été retrouvés parmi les restes d'animaux ; en outre, certains portent des marques de dépeçage et les os longs ont été brisés pour en extraire la moelle, preuves qu'Homo antecessor s'adonnait à des pratiques cannibales, probablement pour s'alimenter, puisque les restes humains découverts appartiennent principalement à des enfants et des adolescents.
* ↑ https://bakersfieldnow.com/news/local/man-arrested-after-taking-leg-of-pedestrian-after-train-incident-in-wasco-kcso-deputy-amtrak-bakersfield-california#
# Tudela

Tudela (anv spagnolek ofisiel, Tutera en euskareg) zo ur gêr eus Nafarroa, 94 kilometr er c'hreisteiz da Iruña, en Euskal Herria. 33 000 zo o chom enni.
# Tucumán

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tucumán zo un anv-lec'h eus Arc'hantina hag a c'hall bezañ:
* ur broviñs en hanternoz ar vro
* kêr-benn ar broviñs, San Miguel de Tucumán, anvet Tucumán, hepmui, alies.

## Istor

* Gobernación del Tucumán
* Republik Tucumán
* Emgann Tucumán, e 1812
* Kendalc'h Tucumán, e 1816
# Tud marvet gant an dorzhellegezh

Listenn an dud brudet aet da Anaon gant an dorzhellegezh ha dre orin :

### Breizh

* Fañch Abgrall
* Louise Caroline Guérin de La Grasserie
* Tristan Corbière
* Frañsez Debauvais
* René Théophile Hyacinthe Laenneg
* Félix Le Dantec
* Jakez Riou
* Jorj Robin

### Bro C'hall

* Eugène Delacroix

### Izelvroioù

* Baruch Spinoza

### Tchekia

* Franz Kafka

### Turkia

* Abdülmecit I
* Mahmut II
# Tucumán (proviñs)

Tucumán zo unan eus proviñsoù Arc'hantina, e gwalarn ar vro, ha San Miguel de Tucumán, pe Tucumán, hepmui, eo he c'hêr-benn.
* Proviñsoù Arc'hantina
An 23 froviñs :
Buenos Aires •
Catamarca •
Chaco •
Chubut •
Córdoba •
Corrientes •
Entre Ríos •
Formosa •
Jujuy •
La Pampa •
La Rioja •
Mendoza •
Misiones •
Neuquén •
Río Negro •
Salta •
San Juan •
San Luis •
Santa Cruz •
Santa Fe •
Santiago del Estero •
Tierra de Fuego •
Tucumán
Evit an distrito federal, klask Kêr Buenos Aires :
# Tud aet da anaon gant ar brein-krign

Listenn an dud brudet aet da Anaon gant ar brein-krign ha dre orin :

### Bro C'hall

* Jean-Baptiste Lully sonaozour, d'an 22 a viz Meurzh 1687.
* Loeiz XIV ar roue gall d'ar 1añ a viz Gwengolo 1715.

### Stadoù-Unanet Amerika

* Allan Pinkerton, eus ar Pinkerton Detective Agency, a varvas gant brein-krign an teod.
# Tudela de Duero

Tudela de Duero zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Tud-kaer

Tud-kaer un den eo tud e bried.
* An tad-kaer , pe an tadeg, eo tad e bried.
* Ar vamm-gaer, pe ar vammeg, eo mamm e bried.
* Ar breur-kaer, pe breureg eo breur ar pried pe pried ur c'hoar pe ur c'hoar-gaer.
* Ar c'hoar-gaer eo c'hoar ar pried pe pried ur breur pe ur breur-kaer.
* Ar mab-kaer eo pried ar verc'h.
* Ar verc'h-kaer eo pried ar mab.

## Liammoù diavaez

* Salomon Reinach, Le gendre et la belle-mère, L'Anthropologie (1911).
* Anna Marie : La Belle-mère (1842).
* Nathalie Couture : www.confessionsdunebellemere.com Blog ur vamm-gaer.
# Vitiensis

Vitiensis a vez laret, e latin, eus meur a loen pe blantenn eus an Inizi Viti (pe Fidji):

## A

* Agathiphaga vitiensis, ur valafenn
* Aglaia vitiensis, plant

## B

* Bastilla vitiensis, ur valafenn

## C

* Cellana vitiensis, ul loenig-mor,
* Cytaea vitiensis, ur gevnidenn
* Columba vitiensis, ur goulm
* Clytorhynchus vitiensis, un evn

## G

* Gmelina vitiensis, plant

## M

* Mocis vitiensis, ur valafenn

## P

* Platymantis vitiensis, ur glesker
* Palpita vitiensis, ur valafenn

## S

* Schefflera vitiensis, plant
* Schrankia vitiensis, ur valafenn
* Serianthes vitiensis, legumaj
* Storckiella vitiensis, legumaj

## V

* Veitchia vitiensis, plant

## W

* Weinmannia vitiensis, plant
# Vito d'Asio

Vito d'Asio zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia .
# Vitruvius

Marcus Vitruvius Pollio, ganet e Verona pe Formioe e-tro -80/-70 hag aet da Anaon e Mola war dro 15, a oa un tisaver roman.

## Skridoù

* De Architecturâ (en 10 levr), dediet da Aogust.

## Levrlennadur

* Claude Perrault, 1673 : Vitruve. Les dix livres d'architecture, adlennet ha reizhet gant André Dalmas. Embannadurioù Balland - Errance. 1986
# Viticuso

Viticuso zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Vitorchiano

Vitorchiano zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio, e-harz ar Monti Cimini.
# Vitry-le-François

Vitry-le-François :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Marne |
| Arondisamant | Vitry-le-François (pennlec'h) |
| Kanton | Kanton Vitry-le-François-Champagne et Der |
| Kod kumun | 51649 |
| Kod post | 51300 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Bouquet 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Vitry, Champagne et Der |
| Bro velestradurel | Pays Vitryat |
| Lec'hienn web | https://www.vitry-le-francois.net |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 11 458 ann. (2020) |
| Stankter | 1 776 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 92 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 6,45 km² |
| kemmañ |
Vitry-le-François zo ur gumun en departamant Marne hag er rannvro Grand Est. Pennlec'h arondisamant Vitry-le-François eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

#### Eil brezel-bed

* Distrujoù bras e mizioù Mae hag Even 1940 hag adarre e dibenn miz Even 1944.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1939-1945 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar vered.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Porzh ar Pont.
* Ar ganol.
* Bered-veur milourel gall, 1922.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Porzh ar Pont.
* Ar ganol.

## Kêrioù gevellet

* Tauberbischofsheim (Alamagn) abaoe 1961

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Vitigudino

Vitigudino zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Vitry-en-Artois

Kumunioù Frañs :
| Anv | Vitry-en-Artois |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Osartis |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Vitry-en-Artois |
| Kod INSEE | 62865 |
| Kod post | 62490 |
| Maer | Pierre Georget (Strollad Radikal an Tu-kleiz) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 18,78 km² |
| Led | 50° 19' 35" Norzh |
| Hed | 02° 59' 02" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 41 m |
| Uhelder brasañ | 72 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 388 (2007) |
| Stankter | 233 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun |
Vitry-en-Artois a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1900 | 1901 | Cyrille Vaillant | | |
| 1901 | 1908 | Auguste Masclef | | |
| 1908 | 1913 | Gustave Baudumont | | |
| 1914 | 1919 | Théophile Defossez | | |
| 1919 | 1921 | Jules Grebert | | |
| 1921 | 1935 | Arthur Detrez | | |
| 1935 | 1944 | Pierre Riquoir | | |
| 1944 | 1945 | Georges Detrez | | dileuriet gant Kuzul Broadel ar Rezistañs |
| 1945 | 1947 | Louis Stienne | Strollad Komunour Gall | |
| 1947 | 1969 | Pierre Riquoir | | |
| 1969 | 1981 | Louis Stienne | Strollad Komunour Gall | |
| 1981 | 1983 | Marie-Claude Riquoir | Strollad Sokialour Gall | |
| 1983 | 1989 | Martial Stienne | Strollad Komunour Gall | |
| 1989 | 1995 | Marie-Claude Riquoir | Strollad Sokialour Gall | |
| 1995 | 2001 | Pierre Georget | Strollad Radikal an Tu-kleiz | |
| 2001 | 2008 | Pierre Georget | Strollad Radikal an Tu-kleiz | Kadoriad Osartis ha kuzulier-rannvro |
| 2008 | 2014 | Pierre Georget | Strollad Radikal an Tu-kleiz | Kadoriad Osartis ha kuzulier-rannvro |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Vitrival

Vitrival (Vietrivå e walloneg) a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e Proviñs Namur. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Fosses-la-Ville.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Emgann etre al Lu gall hag al Lu alaman d'an 22 a viz Eost 1914.

## Dave ha notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Águilas

Águilas zo ur gumun eus Spagn, e Rannvro Murcia.
# Álamo

Álamo zo un anv-lec'h spagnolek.
* Álamo (Veracruz), kêr e Venezuela, e stad Veracruz
* Fuente-Álamo, e Spagn
* Fuente Álamo de Murcia, e Spagn

## Deveradoù

* Álamos
* El Álamo
* Los Álamos
* Alameda
* Alamillo
# Álvaro Carrillo

Álvaro Carrillo zo anv meur a zen brudet:
* Álvaro Carrillo (eskob Palencia) (f. 1306), ur beleg kastilhan, deuet da vout eskob Palencia.
* Álbaro Carrillo, anv-pluenn Rafael del Castillo de la Cuesta, skrivagner spagnolek .
* Álvaro Carrillo Alarcón (1919-1969), sonaozer ha kaner mec'hikan.
# Áine

Áine eo doueez an hañv, ar fonnded hag an emveli e gwengelouriezh Iwerzhon. Ereet eo ouzh ar goursav hag an heol, ha skeudennaouet e vez evel ur gazeg ruz. Merc'h Fer Fí mab Eogabal ha c'hoar Aillen ha Fennen eo. Kontet eo da vezañ henvamm meur a glann iwerzhonat. Ren a ra war an ed hag al loened.
Áine zo liammet ouzh tir Luimneach. Run Cnoc Áine zo anvet diwar hec'h anv hag ul lec'h a lidoù dezhi e oa, hag ar re-se a veze graet c'hoazh e 1879. Liammet eo ivez ouzh Tobar Áine e Kontelezh Tír Eoghain, Dun Áine e Kontelezh Lú, Lios Áine e Kontelezh Doire, ha Cnoc Áine e-tal Teileann, e Kontelezh Dún na nGall.

## Levrlennadur

* Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings. Four Courts Press. eil embann, 2001.
* Ellis, Peter Berresford, Dictionary of Celtic Mythology (Oxford Paperback Reference), Oxford University Press, (1994): (ISBN 0-19-508961-8)
* MacKillop, James, Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press, 1998. (ISBN 0-19-280120-1)ISBN 0-19-280120-1.
* Ó hÓgáin, Dáithí, "Myth, Legend and Romance: An Encyclopedia of the Irish Folk Tradition" Prentice Hall Press, (1991) : (ISBN 0-13-275959-4)
* Wood, Juliette, The Celts: Life, Myth, and Art, Thorsons Publishers (2002): (ISBN 0-00-764059-5)

## Daveoù

* 1 2 MacKillop, James (1998) Dictionary of Celtic Mythology Oxford: Oxford University Press (ISBN 0-19-280120-1) pp.10, 16, 128
* ↑ Cotterell, Arthur: The Encyclopedia of Mythology, page 96. Hermes House, 2007. (ISBN 1-84038-894-3)
* 1 2 Cotterell, Arthur: The Encyclopedia of Mythology, page 96. Hermes House, 2007. (ISBN 1-84038-894-3)ISBN 1-84038-894-3
* ↑ )Ainm Index - Water Names: "T". Kavet : 2011-09-22.
# Álvaro Carrillo Alarcón

Álvaro Carrillo (1921-1969) zo ur sonaozer mec'hikan. Un tri c'hant kanaouenn bennak zo bet savet gantañ.

## Oberennoù brudetañ

| Adiós a Chapingo Alingo lingo Amor mío (a su segunda hija) Arrullo (a su primera hija, fallecida) Barrio pobre Cacahuatepec Cada muchos años Cáncer | Cancionero Cómo se lleva un lunar Como un lunar Condénala Criatura De qué sirvió quererte Diariamente Dos horas | El andariego Eso Eso merece un trago Grito La amuzgueñita La hierbabuena La mentira (¿Se te olvida?) La señal | Luz de luna Mi duda No te vayas no Orgullo Pinotepa Nacional Puedo fallar Sabor a mí Sabrá Dios | Seguiré mi viaje Un minuto de amor Un poco más Un segundo después Ya no estás Ya vivimos Yo después |
# Álamos

Álamos zo un anv-lec'h spagnolek.

#### Mec'hiko

* Álamos, kumun e Sonora.
** Álamos, kêr ha pennlec'h ar gumun.
* Álamos, e Guanajuato.

### Pennadoù kar

* Álamo
* El Álamo
* Los Álamos
* Alameda
# Álora

Álora zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga en Andalouzia .
# Álvaro Colom

Álvaro Colom Caballeros a zo bet ganet d'ar 15 a viz Mezheven 1951 e kêr Guatemala.
Prezidant Guatemala eo abaoe 2008. Mont a ra e resped betek 2012.
War anv ar strollad UNE (Unidad Nacional de la Esperanza, strollad sokial-demokrat) e oa bet war ar renk e 2003 met trec'het e oa bet en eil tro gant Óscar Berger.
Un embregour eo.
Mab eo da Antonio Colom Argueta ha Yolanda Caballeros Ferraté. Hag un niz-bihan eo da Manuel Colom Argueta, bet maer Guatemala ha lazhet gant soudarded e 1979 kerkent ha krouet e strollad gantañ. Tad eo ivez da Antonio Colom Szarata, soner gitar-boud eus ar strollad pop Viento en Contra. Sandra Torres eo e drede gwreg.

## Liammoù diavaez

* Unidad Nacional de la Esperanza Website
* Centrist claims win in Guatemala, BBC, 5 November 2007
# Álvaro Faria

Álvaro Faria zo ur c'hoarier echedoù portugalat aktour ha skrivagnour. a zo bet ganet e 1954.
# Zapotekeg Santiago Lapaguía

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Santiago Lapaguía eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 4 200 den (1983) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek