OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Departamantoù El Salvador

Departamantoù El Salvador zo pevarzek anezho. E penn pep hini ez eus ur gouarnour anvet gant prezidant ar vro.

## Ar pevarzek departamant

* Ahuachapán (Ahuachapán)
* Cabañas (Sensuntepeque)
* Chalatenango (Chalatenango)
* Cuscatlán (Cojutepeque)
* La Libertad (Santa Tecla)
* La Paz (Zacatecoluca)
* La Unión (La Unión)
* Morazán (San Francisco Gotera)
* San Miguel (San Miguel)
* San Salvador (San Salvador)
* San Vicente (San Vicente)
* Santa Ana (Santa Ana)
* Sonsonate (Sonsonate)
* Usulután (Usulután)
# Departamantoù Honduras

Departamantoù Honduras zo 18 anezho. E pep departamant ez eus ur gouarnour anvet gant prezidant Honduras.
| | Departamant | Pennlec'h | Poblañs |
| 1. | Atlántida | La Ceiba | 344 099 |
| 2. | Colón | Trujillo | 246 708 |
| 3. | Comayagua | Comayagua | 352 881 |
| 4. | Copán | Santa Rosa de Copán | 288 766 |
| 5. | Cortés | San Pedro Sula | 1 202 510 |
| 6. | Choluteca | Choluteca | 390 805 |
| 7. | El Paraíso | Yuscarán | 350 054 |
| 8. | Francisco Morazán | Districte Central (Tegucigalpa ha Comayagüela) | 1 180 676 |
| 9. | Gracias a Dios | Puerto Lempira | 67 384 |
| | Departamant | Pennlec'h | Poblañs |
| 10. | Intibucá | La Esperanza | 179 862 |
| 11. | Islas de la Bahía | Roatán | 38 073 |
| 12. | La Paz | La Paz (Honduras) | 156 560 |
| 13. | Lempira | Gracias | 250 067 |
| 14. | Ocotepeque | Ocotepeque | 108 029 |
| 15. | Olancho | Juticalpa | 419 561 |
| 16. | Santa Bárbara | Santa Bárbara | 342 054 |
| 17. | Valle | Nacaome | 151 841 |
| 18. | Yoro | Yoro | 475 414 |

## Notennoù

* ↑ Renabl 2001
* ↑ A-gevret ez int kêr-benn Honduras, hervez mellad 8 Bonreizh Honduras (1982).
# Departamantoù Unanet

An Departamantoù Unanet, pe an Nav Departamant Unanet eo an anv roet a-wechoù d'an departamantoù gall krouet en Izelvroioù aostrian hag e priñselezh Liège goude ma voent staget ouzh ar republik c'hall en 1795.

## Istor

Goude trec'het an Aostrianed en emgann Fleurus, d'ar 26 a viz Mezheven 1794, e voe aloubet an Izelvroioù aostrian ha priñselezh Liège gant an armeoù gall. Conformément au décret relatif aux pays réunis à la République française1 du 13 avril 1793, la Convention nationale française décrète le 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) la réunion de la Belgique et du pays de Liège à la France. Ces territoires sont réorganisés en neuf départements correspondant à peu près aux anciens États des Pays-Bas autrichiens et le sud de l'Entre-Sambre-et-Meuse est attaché au département des Ardennes (décret du 14 fructidor an III 31 août 1795)

## An Nav Departamant

Hervez dekred ar 14 fructidor eus ar bloaz III (31 a viz Eost 1795) e voe rannet a-nevez an Izelvroioù aostrian, priñselezh Liège ha broioù all kenstok, gant ar Convention nationale c'hall, etre nav arondisamant pe departamant :
* arondisamant pe departamant Lys - Pennlec'h : Bruges - Hiriv Proviñs Kornôg-Flandrez
* arondisamant pe departamant Escaut - Pennlec'h : Gand - Hiriv proviñs Reter-Flandrez,
* arondisamant pe departamant Deux-Nèthes - Pennlec'h : Anvers - Hiriv proviñs Antwerpen
* arondisamant pe departamant Dyle - Pennlec'h : Bruxelles - Hiriv Brabant Wallonia ha Brabant Flandrez
* arondisamant pe departamant Meuse Inférieure - Pennlec'h Maestricht - Hiriv Limburg Belgia ha Limburg an Izelvroioù
* arondisamant pe departamant Ourte - Pennlec'h : Liège - Hiriv proviñs Liège
* arondisamant pe departamant Jemmapes - Pennlec'h : Mons - proviñs Hainaut
* arondisamant pe departamant Sambre-et-Meuse - Pennlec'h : Namur - Hiriv proviñs Namur
* arondisamant pe departamant Forêts - Pennlec'h : Luxembourg - Hiriv proviñs Luksembourg ha dugelezh-veur Luksembourg
Ouzhpenn-se e voe aozet ur velestradurezh da c'hortoz evit Flandrez hollandat, a oa en departamant Escaut, enni kêrioù Sas-de-Gand, l'Ecluse, Oostbourg, Ysendyck ha Hulst (hiriv e proviñs Zeeland).

## Notennoù

* ↑ Isidore Plaisant, Pasinomie, ou Collection complète des lois, décrets, arrêtés et règlements généraux qui peuvent être invoqués en Belgique de 1788 à 1832, tome 7, Bruxelles, 1835
# Departamantoù Uruguay

Departamantoù Uruguay (departamentos e spagnoleg, departamento en unander) zo 19 anezho.
Un intendente municipal zo e penn pep hini, dilennet evit 5 bloaz gant an holl zilennerien. Izili ar Vodadenn-departamant (Junta Departamental) o deus galloud-lezenniñ en departamant.
E 1816 e voe krouet ar re gentañ, hag e 1885 hini Flores, an hini diwezhañ.
| DepartamantPennlec'h Artigas Artigas Canelones Canelones Cerro Largo Melo Colonia Colonia del Sacramento Durazno Durazno Flores Trinidad Florida Florida Lavalleja Minas Maldonado Maldonado Montevideo Montevideo | Kartenn bolitikel Uruguay | DepartamantPennlec'h Paysandú Paysandú Río Negro Fray Bentos Rivera Rivera Rocha Rocha Salto Salto San José San José de Mayo Departamant Soriano Mercedes Tacuarembó Tacuarembó Treinta y Tres Treinta y Tres |
# Departamantoù Guatemala

Departamantoù Guatemala zo 22 anezho.
| Ar c'hêrioù-penn zo lakaet etre krommelloù. |
| Alta Verapaz (Cobán) Baja Verapaz (Salamá) Chimaltenango (Chimaltenango) Chiquimula (Chiquimula) Petén (Flores) El Progreso (Guastatoya) Quiché (Santa Cruz del Quiché) Escuintla (Escuintla) Guatemala (Guatemala) Huehuetenango (Huehuetenango) Izabal (Puerto Barrios) | Jalapa (Jalapa) Jutiapa (Jutiapa) Quetzaltenango (Quetzaltenango) Retalhuleu (Retalhuleu) Sacatepéquez (Antigua Guatemala) San Marcos (San Marcos) Santa Rosa (Cuilapa) Sololá (Sololá) Suchitepéquez (Mazatenango) Totonicapán (Totonicapán) Zacapa (Zacapa) |
# Forni di Sotto

Forni di Sotto zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Fornovo San Giovanni

Fornovo San Giovanni zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Forpus

Forpus :
| Forpus conspicillatus, ur c'houblad luc'hskeudennet e Kolombia. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Anv skiantel ||
| Forpus Boie, 1858 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Forpus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Nav spesad a ya d'ober ar genad :
* Forpus coelestis,
* Forpus conspicillatus
** F. c. caucae, F. c. conspicillatus ha F. c. metae,
* Forpus crassirostris,
* Forpus cyanopygius
** F. c. cyanopygius ha F. c. insularis,
* Forpus modestus
** F. m. modestus ha F. m. sclateri,
* Forpus passerinus
** F. p. cyanochlorus, F. p. cyanophanes, F. p. deliciosus, F. p. passerinus ha F. p. viridissimus,
* Forpus spengeli,
* Forpus xanthops,
* Forpus xanthopterygius
** F. x. flavescens, F. x. flavissimus ha F. x. xanthopterygius.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacidae/Forpus (lennet e-barzh d'ar 17 a viz Mae 2016).
# Forrest Gump

Forrest Gump zo ur film troet etre miz Eost ha miz Kerzu 1993 gant ar filmaozour stadunanat Robert Zemeckis ha deuet er-maez e Stadoù Unanet Amerika d'ar 6 a viz Gouhere 1994. Diazezet eo war romant Forrest Gump skrivet gant Winstom Groom ha deuet er-maez e 1986 (embannet e voe Gump and Co. da-heul, e 1995).

## Fichenn deknikel

* Titl orin : Forrest Gump
* Sevener : Robert Zemeckis
* Skrid-aozañ : Eric Roth
* Sonerezh : Alan Silvestri
* Produiñ : Wendy Finerman, Steve Tisch, Steve Starkey, Charles Newirth
* Rener al luc'hskeudennerezh : Don Burgess
* Frammañ : Arthur Schmidt
* Stumm : Livioù ha gwenn ha du - 35 mm - 2,35:1, Dolby digital, DTS.
* Bro orin : Stadoù-Unanet
* Yezh : saozneg
* Deiziadoù dont er-maez :
    Stadoù-Unanet- Kanada : 6 a viz Gouere 1994
    Bro-C'hall- Breizh/ Belgia : 5 a viz Here 1994

## Un nebeud aktourien

* Tom Hanks : Forrest Gump,
* Robin Wright : Jennifer « Jenny » Curran,
* Gary Sinise : al letanant Dan Taylor,
* Mykelti Williamson : Benjamin « Bubba » Bufford-Blue,
* Sally Field : Mamm Forrest,
* Haley Joel Osment : Mab Forrest ha Jenny,
* Peter Dobson : Elvis Presley,
* Dick Cavett : e-unan,
* Sam Anderson : pennrener Hanckock, pennrener skol-gentañ Forrest,
* Geoffrey Blake : Wesley,
* Siobhan Fallon Hogan : Dorothy Harris, blenierez karr-boutin-skol,
* Sonny Shroyer : Coach Paul "Bear" Bryant,
* Grand L. Bush, Michael Jace, Conor Kennelly, Teddy Lane Jr. : stourmerien a-enep d'ar brezel, d'ar prezidant Lyndon B. Johnson ha d'ar ouennelerezh.

## Prizioù

Oskaroù 1995
* Oskar ar film gwellañ
* Oskar ar sevener gwellañ: Robert Zemeckis
* Oskar an aktour gwellañ: Tom Hanks

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Forno Canavese

Forno Canavese (Ël Forn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Fornovo di Taro

Fornovo di Taro zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.

## Istor

* Emgann Fornovo, e 1495, ma voe trec'h ar roue gall Charlez VIII war un armead italian.
# Fornigell

Ur fornigell, pe keginerez, pe poazherez, a zo un ardivink-kegin a servij da boazhañ ar boued hiziv. Darn eus ar fornigelloù ne vez forn ebet enne ken.
Gwechall e veze poazhet ar boued war an oaled, gant ur gaoter lakaet war un trebez, pe ispilhet ouzh un drezenn-bod. Goude e teuas mare ar fornigelloù, e potin pe houarn, ardivinkoù a veze graet tan enne, gant keuneud pe glaou; neuze e veze lakaet listri war-benn ar fornigell gant ar boued da boazhat, pe er forn a veze dindan ; alies e veze kavet a-stok ouzh ar forn ur feunteun a bourveze dour tomm a-brest.
* Keginerez Maillard (Dommartin-le-Franc)
* Keginerez dre geuneud e potin
* Keginerez dre geuneud kinklet gant priachoù gwenn
* Keginerez kastell Chenonceau , Bro-C'hall.
# Fornovo

Fornovo zo un anv italianek, ha hini meur a gumun en Italia.
* Fornovo di Taro, e proviñs Parma
* Fornovo San Giovanni, e proviñs Bergamo

## Pennadoù kar

* Forni
# Esquerda Nacionalista

Esquerda Nacionalista ("Tu-kleiz Broadelour") a zo ur strollad broadelour bet krouet e Galiza e 1992, ennañ ur 600 ezel(ez) bennak e 2002. Ur strollad disrannour an hini eo dre ma sav a-du gant dishualded leun Galiza.
Unan eus ar strolladoù hag aozadurioù anavezet ez-ofisiel e diabarzh Bloque Nacionalista Galego (BNG, "Bloc'had Broadelour Galiza") e oa, gantañ 9 ezel er C'huzul Broadel. Met e 2012 e tiviz mont kuit.
Sevel a reas a-du gant Bonreizh Europa da geñver ar boblvouezhiadeg.
Xosé Chorén eo ar Sekretour-Meur hag Alberte Xullo Rodríguez Feixoo ar Prezidant.
Embannet e vez gant ar strollad ar gelaouenn EN Galiza.
Kaset e vez war-raok ivez an diazadur Fundación Enclave gant Esquerda Nacionalista.
E 2012 e tiviz ar strollad en em zivodañ, kuitaat ar BNG, hag enteuziñ e Máis Galiza.
# Esquerra Republicana de Catalunya

Esquerra Republicana de Catalunya ("Tu-kleiz Republikan Katalonia") a zo ur strollad politikel broadelour eus an tu kleiz a stourm evit dishualded Katalonia hag ar Broioù Katalan.

## Istor

Krouet e oa bet ar strollad e 1931 dre unvaniezh Estat Català, Partit Republicà Català ha La Opinió. Bleiniet gant Francesc Macià ha Lluís Companys e embannas ur stad katalan dizalc'h d'an hevelep deiz. E 1934 e voe dilennet Lluís Companys da brezidant ar Generalitat ha frankiz ar vro a embannas adarre e-pad emsavidigezh Asturiez. Emellout a reas al lu, avat, ha bac'het e voe pennoù ar strollad betek donedigezh an Talbenn Boblek Spagnat d'ar galloud. Ar strollad pennañ e teuas da vezañ e-pad ar Brezel Diabarzh Spagn met divodet e voe goude trec'h ar vroadelourien. E benn, Lluis Companys, a voe harzet e Frañs e 1940 ha kaset kuit da Spagn ma voe lakaet d'ar marv.
Adkrouet e voe ar strollad e 1993, goude distro an demokratelezh e Spagn. E dilennadegoù 2003 e c'hounezas 23 sez e Parlamant Katalonia ha kemer a reas perzh er gouarnamant betek ma voe kaset kuit dioutañ gant ar prezidant Pasqual Maragall i Mira e miz Mae 2006. 8 a gannaded en deus ivez e parlamant bro-Spagn hag ur sez e Parlamant Europa.

## Liammoù diavaez

* Esquerra Republicana de Catalunya
# Esquerchin

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Esquerchin |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Esquerchin en Arondisamant Douai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Douai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Douaisis |
| Kanton | Douai-Mervent |
| Kod INSEE | 59211 |
| Kod-post | 59553 |
| Maer | René Ledieu |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,34 km² |
| Led | 50° 22' 37" Norzh |
| Hed | 03° 00' 51" Reter |
| Uhelder kreiz | 22 m |
| Uhelder bihanañ | 25 m |
| Uhelder brasañ | 50 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 801 (2007) |
| Stankter | 150 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Esquerchin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron Varia, 1853

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | René Ledieu | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Esquerdes

Kumunioù Frañs :
| Anv | Esquerdes |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62309 |
| Kod post | 62380 |
| Maer | Gilbert Chiquet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,4 km² |
| Led | 50° 42' 19" Norzh |
| Hed | 02° 11' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 45 m |
| Uhelder bihanañ | 25 m |
| Uhelder brasañ | 139 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 584 (2007) |
| Stankter | 167 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Esquerdes a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: e miz Gouere 1918 e voe bombezet soudarded eus ar 7th Battalion eus ar Rejimant Duke of Cornwall's Light Infantry (Rouantelezh-Unanet) en Esquerdes.
* Eil brezel-bed: bombezet e voe koad Esquerdes gant an USAAF (Aerlu SUA) d'an 30 a viz Ebrel 1944 (distrujet e voe ur c'harr-nij SUAat B-26 gant ar Flak, c'hwec'h nijour o vout lazhet hag unan o vout serret gant an Alamaned) d'an 21 a viz Even 1944 abalamour d'an diazlec'h fuc'helloù V1 bet savet ennañ gant an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik, XII$^{vet}$-XVII$^{vet}$ kantved.
* Ti-feurm kreñvlec'hiet.

## Dave ha notennoù

* ↑ Invision Zone
* ↑ Baseball in war time
* ↑ 387th Bombardment Group (Medium) The Tiger-Striped Marauders
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Esquerra Catalana dels Treballadors

Esquerra Catalana dels Treballadors ("Tu-kleiz Katalanek al Labourerion") a oa ur strollad broadelour katalonek bet krouet e 1972 e Perpinyà e Katalonia an Norzh.
Liammoù en deveze gant ar Strollad Sokialour evit an Dieubidigezh Vroadel (PSAN, Partit Socialista d'Alliberament Nacional) ha da c'houde gant ar PSAN-P pe'n em disrannas ar strollad nevez-se dioutañ.
Embann a reas La Nova Falç ("Ar Falc'h Nevez").
Kensinañ a reas karta Brest
Mont a reas ar strollad da get e 1981 met kenderc'hel a reas meur a hini eus e izili e strolladoù all, evel da skouer Unitat Catalana (UC).

## Liammoù diavaez

* Dielloù ECT
# Esquay-Notre-Dame

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Esquay-Notre-Dame |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Esquay-Notre-Dame e Kanton Évrecy hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Évrecy-Orne-Odon |
| Kanton | Évrecy |
| Kod INSEE | 14249 |
| Kod post | 14210 |
| Maer | Raymond Lucas (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,02 km² |
| Led | 49° 06' 48" Norzh |
| Hed | 00° 28' 14" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 70 m |
| Uhelder bihanañ | 50 m |
| Uhelder brasañ | 112 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 281 (2008) |
| Stankter | 424 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Esquay-Notre-Dame a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas unnek den nann-soudard en Esquay abalamour d'ar brezel e miz Even, an darn vrasañ anezhe a-gaoz d'an tennoù kanol e-pad Aloubadeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| ? | Ebrel 2005 | Jacques Rondeau | - | - |
| Ebrel 2005 | | Raymond Lucas | digostezenn | - |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
# Esquel

Esquel zo ur gêr e gwalarn Proviñs Chubut, en Arc'hantina er Wladfa, tost d'an harzoù gant Chile, e departamant Futaleufú. 30 000 a dud zo bet kontet e 2001 .

## Gerdarzh

Ur ger mapuchek eo anv Esquel, hag a dalv kement ha drein.

## Touristelezh

Daou di-te kembreat zo e kêr, hag ur chapel brotestant anvet Capel Seion.

## Lennegezh

Meneg zo eus an tren bihan La Trochita e levr Paul Theroux, The Old Patagonian Express.

## Gevellez

Gevellet eo Esquel gant kêr Aberystwyth e Kembre abaoe miz Mae 2009.

## Liammoù diavaez

* Kumun Esquel - Keleier e spagnoleg ha saozneg
* La Trochita
* Keleier evit an douristed ha luc'hskeudennoù
# Esquelmes

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Esquelmes a oa ur gumun e Belgia e Proviñs Hainaut. Gant lezenn 1977 ez eo bet lakaet e kumun Pecq.

## Douaroniezh

* Gorread : 2,27 km²
* Poblañs (2020) : 80 a dud
* Stankter : 35 den/km²

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik Saint-Éleuthère

### Bered ar C'hommonwealth

   * Esquelmes War Cemetery
    Ur vered ag an Eil Brezel-bed eo.
| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 233 |
| Hollad | 233 |

## Notennoù

* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon

Ar geriadurioù brezhoneg-galleg savet gant Roparz Hemon (1900-1978) zo geriadurioù bihan a zo bet embannet hag adembannet adalek 1928 betek 1997, hag o deus bet ul levezon bras a-walc'h war ar brezhoneg skrivet en XX$^{vet}$ kantved.

## 1928 : Gwalarn

Gant Gwalarn e oa bet embannet ar geriadur kentañ savet gantañ, e 1928, gant an titl Geriadurig-dourn brezonek-gallek. En doare-skrivañ KLT, an doare-skrivañ implijet en amzer-se, e oa skrivet ar gerioù brezhonek.

## 1943 ha 1948 : Skridoù Breizh

E 1943 e oa bet embannet an eil, gant Skridoù Breizh, dindan an titl Dictionnaire breton français. Tost da 9 000 pennger a oa ennañ. Skrivet e oa ar gerioù ennañ hervez "an doare-skrivañ nevez divizet e bodadeg an 8 a viz Gouere 1941", en doare-skrivañ peurunvan eta. Goude an Eil Brezel-bed e voe adembannet gant Skridoù Breizh c'hoazh, e 1948.

## Marevezh Al Liamm

E 1964 e teuas an trede embannadur (adwelet ha kresket, hervez a lenner) gant Al Liamm. Goude-se ez eo gant Embannadurioù Al Liamm e voe adembannet ar geriadur-se, kresket tamm-ha-tamm gant Roparz Hemon.
E 1970 e voe roet d'ar geriadur an anv Nouveau dictionnaire breton français, rak kresket-mat e oa bet. Adembannet e voe meur a wech er bloavezhioù 1970 ha 1980, rak gwerzhet mat e veze d'ar mare-se.
E-kichen ar geriadur brezhoneg-galleg e oa bet savet ur geriadur galleg-brezhoneg ivez gant Roparz Hemon, bihanoc'h un tamm, savet diwar an hevelep danvez. Strollet e voe an daou c'heriadur en ul levrenn, evit ar wech kentañ e 1970.
Dre vras e kaver, e-barzh ar geriadurioù bihan-se, ar gerioù a gaver e Geriadur istorel ar brezhoneg.
Div wech e oa bet adembannet goude marv an oberour, hep kemm ebet.

## 1997 : gant un anv all

Goude-se, adalek 1997, e oa bet adwelet hag embannet evel Dictionnaire breton-français français-breton Roparz Hemon - Ronan Huon.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Al Liamm 1970, niv. 143, p. 495.
# Geriadur brezhoneg An Here

Geriadur brezhoneg An Here eo anv an eil geriadur brezhoneg embannet gant An Here e 2001 hag an hini brasañ. N'eo ket adembannadur hep skeudennoù geriadur 1995 eo hepken, rak daougementet eo niver ar gerioù ennañ : 21 300 pennger zo, gant skouerioù ha troiennoù.

## Aozerien

Skrivet eo bet gant ur skipailh renet gant Martial Ménard hag Iwan Kadored, 47 den ennañ ; o anvioù a gaver er pajennoù kentañ. Ur bajenn zo ivez evit kinnig Kuzul skiantel ar geriadur, a oa kaset gant Per Denez ha 15 den all.

## Danvez

Ar pennadoù zo bet skrivet gant tud a bep seurt, darn anezho gopret gant an embanner. Ur bern skouerioù zo tennet eus levrioù pe skridoù lennegel eus an XIX$^{vet}$ hag an XX$^{vet}$ kantvedoù, pe koshoc'h zoken.

## Evezhiadennoù

* N'eus skouer ebet gant a-us, a gas da a-uc'h.
* Skrivet e vez hunvre, pa gaver huñvre (['hynvre]) e Dictionnaire breton français Roparz Hemon (1943).
* Skrivet e vez Stad, evel e meur a c'heriadur all, gant ur bennlizherenn evel e galleg, pezh ne vez ket degemeret gant ar re a skriv stad] diwar skouer ar yezhoù all.
* Meneg ebet eus ar rakger nann.

## Pennad kar

* Geriadur brezhonek
* Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù
* Afer ar geriadur hollvrezhonek

## Notennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here. Plougastell-Daoulaz : An Here, 2001 (ISBN 978-2-86843-236-0)
# Geriadurig brezhoneg-kembraeg

Geriadurig brezhoneg-kembraeg (Geiriadur bach Cymraeg-Llydaweg e kembraeg) zo ur geriadurig divyezhek, brezhoneg-kembraeg ha kembraeg-brezhoneg,, savet gant Rhisiart Hincks hag embannet e 2013 gant Yoran Embanner.

## Notennoù

* ↑ A weler amañ : Fichenn geriadur Rhisiart Hincks
# Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù

Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù zo anv ur geriadur brezhoneg unyezhek, embannet gant An Here e 1995. Ennañ e kaver 10 000 pennger, skouerioù, troiennoù ha skeudennoù. Diwarnañ eo bet savet an eil geriadur embannet gant An Here, anvet Geriadur brezhoneg An Here.

## Skrivagnerien

Skrivet eo bet gant ur skipailh renet gant Jean-Yves Lagadeg ha Martial Menard. 13 den o deus kemeret perzh, o anvioù a gaver er pajennoù kentañ.

## Danvez

Ur bern skouerioù zo tennet eus levrioù pe skridoù lennegel eus an XIX$^{vet}$ pe an XX$^{vet}$.

## Evezhiadennoù
### Diwar-benn ar gerioù

* Al lizherenn C a zo kinniget evel an teirvet elfenn eus al lizherenneg vrezhonek.
* Skrivet e vez hunvre, pa gaver huñvre e geriadur divyezhek Roparz Hemon.
* Skrivet e vez Stad, evel e meur a c'heriadur all, gant ur bennlizherenn evel e galleg, pezh ne vez ket degemeret gant ar re a skriv stad diwar skouer ar yezhoù all.
* Meneg ebet eus ar rakger nann.

### Traoù all

Tresadennoù zo er geriadur, ne vo ket ken e Geriadur Brezhoneg an Here.

## Pennad kar

* Geriadur brezhonek
* Geriadur brezhoneg An Here
* Afer ar geriadur hollvrezhonek
# Geriadur lunioù Kangxi

Geriadur lunioù Kangxi (Sinaeg: 康熙字典; Pinyin: Kāngxī zìdiǎn) zo ur geriadur gourc’hemennet e 1710 gant Kangxi Impalaer Sina eus an dierniezh Qing. Peurechuet hag embannet eo bet e 1716 ha lakaet eo bet anv Kangxi dezhañ en enor d’an Impalaer en doa lakaet e sevel.
Ennañ ez eus e-tro 47,000 pennger gant sinalunioù urzhiet dindan 214 pennrann (pe alc'hwez) gant o distagadur en doare-skrivañ fanqie boas. Daveet e vezer, evit pep lun lakaet da bennger, da levrioù pe oberennoù m’eo bet implijet al lun-se. Kavet e vez ennañ un daolenn klotennoù gant lunioù aozet dre renkadoù klotennoù, tonioù, ha sonioù deroù ar silabennoù.
Meur a zoare zo da c’heriadur lunioù Kangxi hiziv. Eus an embannadurioù mod nevez ha keinet e doare ar c’hornôg gant difaziadennoù ha dielfennadurioù, betek embannadurioù kozh a sav da dierniezh Qing betek ar bloavezhioù 1940. Kavet e vez ivez eilskridoù rik liammet gant gwrioù hengounel Sina e gouinoù danvez.

## Gwelet ivez

* Roll pennrannoù Kangxi
* 康熙字典網上版 Geriadur Kangxi Stumm Kenrouedad
$^{1Lin.}$ 一 丨 丶 丿 乙 亅 $^{2Lin.}$ 二 亠 人 儿 入 八 冂 冖 冫 几 凵 刀 力 勹 匕 匚 匸 十 卜 卩 厂 厶 又 $^{3Lin.}$ 口 囗 土 士 夂 夊 夕 大 女 子 宀 寸 小 尢 尸 屮 山 巛 工 己 巾 干 幺 广 廴 廿 弋 弓 彐 彡 彳 $^{4Lin.}$ 心 戈 戶 手 支 攴 文 斗 斤 方 无 日 曰 月 木 欠 止 歹 殳 毋 比 毛 氏 气 水 火 爪 父 爻 爿 片 牙 牛 犬 $^{5Lin.}$ 玄 玉 瓜 瓦 甘 生 用 田 疋 疒 癶 白 皮 皿 目 矛 矢 石 示 禸 禾 穴 立 $^{6Lin.}$ 竹 米 糸 缶 网 羊 羽 老 而 耒 耳 聿 肉 臣 自 至 臼 舌 舛 舟 艮 色 艸 虍 虫 血 行 衣 西 $^{7Lin.}$ 見 角 言 谷 豆 豕 豸 貝 赤 走 足 身 車 辛 辰 辵 邑 酉 釆 里 $^{8Lin.}$ 金 長 門 阜 隶 隹 雨 青 非 $^{9Lin.}$ 面 革 韋 韭 音 頁 風 飛 食 首 香 $^{10Lin.}$ 馬 骨 高 髟 鬥 鬯 鬲 鬼 $^{11Lin.}$ 魚 鳥 鹵 鹿 麥 麻 $^{12Lin.}$ 黃 黍 黑 黹 $^{13Lin.}$ 黽 鼎 鼓 鼠 $^{14Lin.}$ 鼻 齊 $^{15Lin.}$ 齒 $^{16Lin.}$ 龍 龜 $^{17Lin.}$ 龠