OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bonfim (Minas Gerais)

Bonfim zo ur gumun eus Brazil e stad Minas Gerais.
# Boneg

Ur yezh kouchitek eus skourr yezhoù kouchitek ar reter eo ar boneg (af-boon) komzet gant nebeudig-tre a dud Kreiz Jubba e Somalia (1980).
Ur yezh damvarv an hini eo

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Bonete

Bonete zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Bonfim

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bonfim, pe Bomfim (finvez vat e brezhoneg) zo un anv-lec'h portugalek, a orin relijiel, deuet da vezañ anv-tiegezh.

## Orin

Dont a ra eus ar Senhor do Bonfim, un anv roet da Jezuz Krist.

## Lec'hioù
### Brazil
#### kumunioù

* Bonfim (Minas Gerais) — e Minas Gerais
* Bonfim (Roraima) — e Roraima
* Bonfim do Piauí, - e Piauí
* Senhor do Bonfim (Bahia) — e Bahia
* Bonfim de Macaúbas, pe Bocaiuva - e Minas Gerais

#### karterioù

* Bom Fim — e Porto Alegre, kêr-benn Rio Grande do Sul
* Bonfim (Belo Horizonte) — e Belo Horizonte, kêr-benn Minas Gerais;
* Bonfim (Belém) — e Belém, kêr-benn Pará
* Bonfim (Campinas) — e Campinas, São Paulo
* Bonfim (Osasco) - en Osasco, São Paulo
* Bonfim (Salvador) — e Salvador, kêr-benn Bahia
* Bonfim (Santa Maria) — e Santa Maria, e Rio Grande do Sul
* Bonfim (Juiz de Fora)
* Bonfim (Nova Lima)
* Bonfim de Feira, distrig e Feira de Santana, e Bahia.

#### Ilizoù

* Chapel Nosso Senhor Jesus do Bom Fim — e Porto Alegre, kêr-benn Rio Grande do Sul
* Eskopti Bonfim — e Salvador, capital da Bahia
* Festa do Bonfim — tradicional festividade religiosa em Salvador
* Fita do Bonfim — amuleto católico distribuído pela Igreja de Nosso Senhor do Bonfim de Salvador
* Iliz de Nosso Senhor do Bonfim (Pirenópolis) — e Pirenópolis, e Goiás
* Iliz Nosso Senhor do Bonfim — e Salvador, e Bahia
* Iliz Senhor do Bonfim (Laranjeiras) — e Laranjeiras, e Sergipe.

## Portugal

* Bonfim (Porto) — parrez, e kumun Porto
* Coelheiro — karter e Póvoa de Varzim, anevezet ivez evel Bonfim
* Estádio do Bonfim — stadiom ar Vitória Futebol Clube, e Setúbal
* Iliz Bonfim — e Portalegre.

## Tud

* Marlos Romero Bonfim (1988-), melldroader brazilian.
# Bong

Bong zo ur gontelezh eus Liberia.

## Daveenn

* ↑ Disoc'hoù niveradeg 2008
g • ka • ke Kontelezhioù Liberia :
| Kontelezhioù | Bomi · Bong · Gbarpolu · Grand Bassa · Grand Cape Mount · Grand Gedeh · Grand Kru · Lofa · Margibi · Maryland · Montserrado · Nimba · River Cess · River Gee · Sinoe |
# Bonen

Bonen a zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus Rostrenenn eo bremañ.

## Istor

* Un drev eus Plougernevel en eskopti Kerne e oa gwechall-gozh.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1842 e voe krouet ar barrez katolik.
* E 1892 e oa deuet Bonen da vezañ ur gumun.

### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: mervel a reas 46 gwaz abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,09 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911, unan anezhe a voe lazhet en Ardemont e Belgia d'an 21 a viz Eost 1914, er 71vet Rujumant Troadegiezh e oant
* Eil Brezel-bed: daou zen eus ar gumun a varvas abalamour d'o ferzh er rezistañs, pemp den all a varvas abalamour d'ar brezel.
* Brezel Aljeria: mervel a reas ur chaseour d'an 8 a viz Ebrel 1960.
* E 1970 e voe staget kumun Bonen ouzh kumun Rostrenenn.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Klaoda.
* Monumant ar re varv.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 1965 | 1970 | Joel Daniel |
| 1961 | 1965 | Roger Rouillé |
| 1945 | 1961 | Pierre Le Ménec |
| 1925 | 1945 | Rouillé d'Orfeuil |
| 1919 | 1925 | Maudez Le Goff |
| 1917 | 1919 | Jean Le Flohic |
| 1914 | 1917 | René Dagorne |
| 1908 | 1914 | Pierre Le Cann |
| 1904 | 1908 | Joseph Michel |
| 1900 | 1904 | Pierre Le Cann |
| 1893 | 1900 | Jean Le Flohic |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* E Bonen e oa bet ganet ar varzhez Filomena Kadored d'ar 24 a viz Gouere 1892.
* 1913 : Manu Kerjean, kaner
* Michel Guillaume, kadoriad Kevredigezh Bretoned Bro Viêtnam, a vevas eno.

## Notennoù ha daveoù

* 1 2 3 Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
# Bernedo

Bernedo zo ur gumun e reter proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
# Bernez

Bernez zo un anv-badez brezhonek, deuet diwar an anv germanek Bernhardt. Gallout a rafe bezañ deuet deomp diwar vrud sant Bernez.

## E yezhoù all

* Bernardo, en italianeg hag e spagnoleg
* Bernard, e galleg ha saozneg
* Bernhardt, Bernhard, Bernt, Berndt en alamaneg

## Tud
### Sent

* Sant Bernez, anv meur a sant.

### Breizh

* Sant Bernez Naoned‎
* an Tad Bernez
* Bernez an Nail (1946-2010), embanner ha skrivagner
* Bernez Jestin,
* Bernez Tangi, barzh brezhonek
* Bernez Rouz, rener an abadennoù brezhonek er skinwel F3 war-lerc'h Fañch Broudig

## E broioù all

* Bernez Italia (w-d 797 - 818), mab-bihan d'an impalaer Karl Veur, roue Italia en IXvet kantved
* Gwelout Bernard, hag all.

## Lec'hanvioù

* Ar Roc'h-Bernez e Bro-Naoned, war ribl ar Gwilen
* Kerbernez, e Ploveilh hag e Brieg : an anvioù-se n'o deus netra da welet gant an anv Bernez. Skrivet int Kerperennes e 1426 ha deut da vezañ Kerbernez e 1834 nemetken war ar c'hadastr kozh. Savet eo an anv lec'h-se gant Ker+ an anv den Perennes.
# Bernay (Eure)

Bernay :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Eure (isprefeti) |
| Arondisamant | Bernay (pennlec'h) |
| Kanton | Bernay (pennlec'h) |
| Kod kumun | 27056 |
| Kod post | 27300 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Maurey 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Bernay et ses environs |
| Lec'hienn web | https://www.bernaylaville.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 654 ann. (2020) |
| Stankter | 402 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 87 m — brasañ 173 m |
| Gorread | 24,03 km² |
| kemmañ |
Bernay zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Eure, er rannvro Normandi. Er bloavezh 2020 e oa 9 654 a annezidi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An abbati kozh, hiziv an ti-kêr.
* Hôtel de la Gablle
* Ar c'hoariva Édith Piaf.

## Kêrioù gevellet

* Cloppenburg (Alamagn)
* Haslemere (Rouantelezh Unanet)

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Bernaya

Bernaya :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Bernaya |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Bernaya a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS. An deiz a hiziv, n'eus ket mui spesad ebet bev renket er genad-se.

## Taksonomiezh

Ar genad Bernaya a zo bet diskrivet gant Jousseaume e 1884.

## Spesadoù

N'eus spesad bev ebet renket er genad-mañ.
Meur a spesad fosil a zo en o zouesk :
* Spesad † Bernaya media Deshayes, 1835, spesad tip ar genad a oa bev en Eosen izel (~50 Ma)
* Spesad † Bernaya crawfordcatei Groves, 1990
* Spesad † Bernaya gualalaensis Anderson, 1958
* Spesad † Bernaya mississipiensis Groves, 1990
* Spesad † Bernaya provincialis Matheron, 1842
* Spesad † Bernaya rineyi Groves, 1990
Ar genad Bernaya a zo an deiz a hiziv unan eus ar genadoù Hoc'higed-mor koshañ kavet. Ar fosiloù koshañ kavet a oa o bevañ er c'hretase izel (145 Ma-100 Ma) pa oa c'hoazh dinosaored war ar Voull-douar.
Div spesad bev a oa renket er genad-mañ e-pad ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
* Spesad Bernaya fultoni (Sowerby III, 1903) = Barycypraea fultoni (G. B. Sowerby III, 1903)
* Spesad Bernaya teulerei (Cazenavette, 1846) = Barycypraea teulerei (Cazenavette, 1846)

## Gwelout ivez

Neobernaya
Barycypraea, genad implijt evit renkañ an daou spesad bev a oa er genad Bernaya a-raok.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 13 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=206886(en)
* 1 2 Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Berneville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Berneville |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Vertes vallées |
| Kanton | Beaumetz-lès-Loges |
| Kod INSEE | 62115 |
| Kod post | 62123 |
| Maer | Jean-Jacques Duhem |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 5,63 km² |
| Led | 50° 15' 59" Norzh |
| Hed | 02° 40' 20" Reter |
| Uhelder kreiz | 91 m |
| Uhelder bihanañ | 76 m |
| Uhelder brasañ | 122 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 434 (2007) |
| Stankter | 77 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Berneville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Ur soudard breizhat a voe fuzuilhet er gumun gant al lu gall d'an 11 a viz Here 1914.

## Tud
### Tud marvet eno

* Marie Ange Oger, soudard breizhat fuzuilhet gant an arme c'hall e 1914 e Berneville.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bernesq

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Bernesq |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bernesq en Arondisamant Bayeux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Bessin |
| Arondisamant | Bayeux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Trévières |
| Kanton | Trévières |
| Kod INSEE | 14063 |
| Kod post | 14710 |
| Maer | Gérard d'Andigné |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,9 km² |
| Led | 49° 16' 28" Norzh |
| Hed | 00° 56' 25" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 14 m |
| Uhelder bihanañ | 6 m |
| Uhelder brasañ | 62 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 211 (2008) |
| Stankter | 36 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bernesq a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar c'hastell, XVI$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Gérard d'Andigné | Renour Kambr Kenwerzh ha Micherioù |
| 2003 | Meurzh 2008 | Edmond Lemoussu | Baraer |
| ? | ? | Roger Massu | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
# Bernez Italia

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Bernez Italia, ganet war-dro 797, ha marvet d'ar 17 a viz Ebrel 818, a voe roue al Lombarded war-lerc'h e dad, eus 813 betek 817. Mab e oa da b-Pepin Italia ha d'e serc'h Chrothais, ha mab-bihan d'an Impalaer Karl Veur.

## E vuhez

Adalek ma varvas e dad Pepin e oa dezhañ da vout roue al Lombarded met ne fellas ket d'an tad kozh Karl Veur e gas di a-raok e bemzek vloaz, en 812. Anvet e voe da roue e miz Ebrel 813. Ren a reas dindan evezh ur mab-bihan da g-Karl Martel, Adalhard, a oa kenderv d'e dad. Da varv Karl Veur e reas e le d'an impalaer nevez, e eontr Loeiz an Deol.
En Gouhere 817 e fellas d'an impalaer, levezonet gant kerent an impalaerez Irmingard Hespengau, tennañ digant Bernez gouarnamant Italia, hag an titl a roue ouzhpenn, evit o reiñ d'ur mab dezhi. Bernard koulskoude ne fiñvas ket da gentañ. Met en em sevel a reas an Italianed. Broudet gant e gostezenn en em savas ivez, en desped dezhañ, e 817. Berzh ne reas ket, kodianañ a rankas e Chalon-sur-Saône ha goulenn pardon digant an impalaer. Kaset e voe da Aachen, ma voe kondaonet d'ar marv.

## Dimeziñ ha bugel

War-dro 813 e oa dimezet da Cunigunda Laon (797-818 pe 835).
Daou vugel o deus bet
* Pepin, kont Péronne, e hanternoz ar Saena, kentañ dug Vermandois, bev en 840
* Cunigunda, ganet war-dro 817, bev atav en 835.
# Bernd Freytag von Loringhoven

Ar baron Bernd Freytag von Loringhoven (6 a viz C'hwevrer 1914 e Kuressaare - 27 a viz C'hwevrer 2007 e München) a oa un ofiser penn-bras en arme alaman da vare an Eil Brezel-bed. Unan eus a dud diwezhañ o kuitaat ar Führerbunker e Berlin e voe.

## E vuhez

E familh a oa a-orin eus Westfalen hag a zivroas d'ar broioù balt er XV$^{vet}$ kantved. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar Volcheviked e 1919 ez eas d'en em staliañ da b-Pommern. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet Polonia e 1939, hag ezel eus penn-bras ur jeneral all e oa pa voe aloubet Rusia e 1941. Ur vedalenn a dapas kaout pa oa e penn un unvez houarnwisket, ha lakaet da eil-a-gamp Hans Krebs, ha neuze e chomas hep bezañ kaset da Stalingrad. E genderv, Wessel Freytag von Loringhoven e anv, eo a roas an tarhzer hag an danvez-tarzh a voe implijet evit irienn an 20 a viz Gouere 1944. daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn.
E 1945 e oa major, hag eil-a-gamp chef penn-bras an arme. Er Führerbunker e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvioù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr. D'an 29 a viz Ebrel 1945 ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek Observer e 2005 e kontas ar baron : Pa oa Hitler oc'h hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.
Prizonet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en AFNA. Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945 (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr.

## Levrlennadur

Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon :
* Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945 ; Librairie Académique Perrin 2005
* In the Bunker With Hitler: The Last Witness Speaks ; Weidenfeld & Nicolson, 13 a viz Ebrel 2006)
* Mit Hitler im Bunker – Aufzeichnungen aus dem Führerhauptquartier Juli 1944 – April 1945. Berlin, wjs-Verlag, miz Ebrel 2006

## Liammoù diavaez

* Baron Bernd Freytag von Loringhoven ; The Times; (10 a viz Meurzh 2007)
* Baron Freytag von Loringhoven, Aide to Hitler, Dies at 93 ; Douglas Martin ; New York Times; (1añ a viz Ebrel 2007)
* Der Vorletzte aus Hitlers Bunker war lec'hienn Frankfurter Allgemeine Zeitung
* News:Hitler Relied on "Enemy" News
* BBC News - Eyewitness: Hitler's last days (26 a viz Ebrel 2005)
* Dielloù diwar-benn Bernd Freytag von Loringhoven war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek
# Berndeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar berndeg (bernde) komzet gant tro-dro da 2.000 den (1999) e Rannvro Guera e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Ar C'hour

Ar C'hour :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Le Córr |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Cours |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Kistreberzh |
| Kod kumun | 56045 |
| Kod post | 56230 |
| Maer Amzer gefridi | Raymond Houeix 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Kistreberzh |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr)www.pays-questembert.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 674 ann. (2020) |
| Stankter | 43 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 44′ 33″ Norzh 2° 30′ 00″ Kornôg / 47.7425, -2.5 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 87 m bihanañ 27 m — brasañ 106 m |
| Gorread | 15,63 km² |
| Ar C'hour ||
| kemmañ |
Ar C'hour a zo ur gumun eus Breizh e kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 31 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel

#### Krouidigezh

* Krouet e voe ar gumun d'ar 14 a viz Meurzh 1932 diwar ul lodenn eus kumun Moulleg.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas c'hwec'h den.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An taol-vaen.
* Liac'hven ar C'hoad.
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)ar C'hour war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ar C'hrashoù

Skrivet eo bet ar romant Ar C'hrashoù gant Yann Gerven evit Priz ar Yaouankiz 2008. “Ar C’hrasoù” zo anezhañ lodenn gentañ eus un oberenn e teir levrenn a gas al lennerien e milendall ur bed ha n’eo ket pleustret c’hoazh evit kalz : ar sorserezh e mod ar vro.
Mantret eo sorserezed Kreiz-Breizh – ar re gozh koulz hag ar re a zo c’hoazh er skolaj, hini Rostren da skouer, gant daou wallzarvoud o deus laosket div anezhe war bep a wele ospital. Piv a zo o klask noazañ oute? Kas a reont un enklask war-raok, ouzhpenn an enklask ofisiel renet gant ur strollad archerien, evit esae tostaat ouzh ar wirionez.

## Diverradenn

En deiz a hirie, e Kreiz-Breizh, e-kerzh un nozvezh sabad, ma oa strollet an holl sorserezed tro-dro d'un tantad, e touaras plaen Marielle Goubil, ar pezh ne oa ket kustum d'ober. Mont a reas an holl d'he c'haout neuze ; prenet he doa ur sunerez-poultrenn. Berzh he doa graet a-dra-sur abalamour ma voe gwelet, ur sizhun goude, an hevelep ardivink gant pep gwrac'h.
Pep tra a grogas pa grachas Louise Boudehent gant he mekanik ha dreist-holl, ur miz war-lerc'h pa voe tro Maivon Turdu. Kregiñ a rae ar sorserezed all da gaout aon. E-keit-se n'ez ae ket an enklask ar bolised war-raok daoust dezhe da vezañ bet goulennataet an div sorserez a-benn sklaeraat an afer. E-keit ha ma ma klaskent diskoulmañ ar gudenn e oa ur strolladig danvez-sorserien eus skolaj Rostren, Malo Bleogad, mab-bihan Maivon Turdu, en o zouez o klask kompren. Ur vodadeg a aozjont, un nebeud devezhioù goude, a-benn komz eus ar gwallzarvoud kevrinus o doa kaset Maivon d'an ospital. Ha pep krennard ha mont da ditouriñ gant o mammoù-kozh. Ar re-mañ a oa en em vodet e ti Katrin Chato, unan eus ar c'hoarezed koshañ, a-benn klask kompren ivez.
An deiz war-lerc'h, en archerdi, e kinnige ar jañdarmez, Cindy Denmat ur renta-kont. Lavarout a rae e oa un hailhon en doa graet an taol a-benn adkavout e deñzor bet laosket gantañ e kof ur sunerez bennak. Padal e oa sur Diana hag he mamm-gozh e oa kiriek ar Grec'hmitouarn eus ar fedoù-se. War an hent mat e oa pep hini daoust ma ne oa ken nemet martezeadennoù gante.
# Ar C'hranvilladez

Unan eus an div viskinenn a zo anezho c'hoazh eo Ar C'hranvilladez (e galleg La Granvillaise). Ar Gankavenadez eo an hini all.
Adsavet eo bet e 1990.
# Ar Chapel-Nevez (Mor-Bihan)

    Evit implijoù all, gwelet Ar Chapel-Nevez.
Ar Chapel-Nevez :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | La Chapelle-Neuve |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Gregam |
| Kod kumun | 56039 |
| Kod post | 56500 |
| Maer Amzer gefridi | Anne Sorel 2014 - Ebrel 2024. |
| Etrekumuniezh | Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | (fr)lachapelleneuve56.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 984 ann. (2020) |
| Stankter | 45 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 51′ 55″ Norzh 2° 56′ 30″ Kornôg / 47.8653, -2.9417 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 35 m — brasañ 149 m |
| Gorread | 21,87 km² |
| Ar Chapel-Nevez ||
| kemmañ |
Ar Chapel-Nevez a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gregam e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun Ar Chapel-Nevez d'ar 15 a viz Even 1867 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Pluverin.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 69 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,22 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an 3 a viz Ebrel 1958.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An daol-vaen.
* Liaven ar Roc'h Du.
* Ar chapel hag ar c’halvar.
* Chapel "Lokmaria" hag he c'halvar.
* Iliz katolik Intron-Varia ar Foz.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$. E miz Meurzh 1924 e voe echuet.
* Taolenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavez

* (br) ar Chapel-Nevez war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)"La Gazette du Centre Morbihan"
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb