OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Senlis (Oise)

Senlis :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Oise |
| Arondisamant | Senlis (pennlec'h) |
| Kanton | Senlis (pennlec'h) |
| Kod kumun | 60612 |
| Kod post | 60300 |
| Maer Amzer gefridi | Pascale Loiseleur 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Forêts |
| Lec'hienn web | http://www.ville-senlis.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 15 128 ann. (2020) |
| Stankter | 629 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 47 m — brasañ 140 m |
| Gorread | 24,05 km² |
| kemmañ |
Senlis zo ur gumun en departamant Oise hag er rannvro Hauts-de-France, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Senlis eo.

## Douaroniezh

War un uhelder etre an Nonette, ouzh ar c'hreisteiz, hag an Aunette, ouzh an hanternoz, adstêrioù ar stêr Oise en em gav Senlis.

## Anv

Hen impalaeriezh roman
* Augustomagus (Taolenn Peutinger). Augusto- = impalaer; -magus = forlac'h
* Ratomagus Silvanectum (Ptolemaios, II, 9, 8, 11) ?
Impalaeriezh roman diwezhañ
* Civitas Silvanectum (Not. Gall.)
Krennamzer
* Silvinectis (Senez-Iliz Orleañs, 511)
* Urbs Silvanectensis (Gregor Teurgn, HF, 20)
* Silvinactis (Gregor Teurgn, HF, 20)
* Sylvanectis (Gregor Teurgn, HF, 20, emglev 587)
* Silvanectis, Silvanectes (pezhioù moneiz)
Anv an dud
Graet e vez Senlisiens anezho e galleg.

## Ardamezioù

En gul e beul en aour

## Istor

Unan eus kêrioù ur bobl c'halian, ar Silvanekted, anvet Augustomagus da vare ar Romaned.

### X$^{vet}$ kantved

* E Senlis, e 987, e oa bodet an dud meur eus Frañs evit dilenn Hugues Capet da roue Frañs goude marv ar roue karolinjian diwezhañ, Loeiz V.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

#### Eil brezel-bed

* Roet e voe ar Groaz Brezel 1939-1945 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz-veur.
* An ti-kêr.
* Ar stourmlec'hioù.
* An ti-gar kozh.

## Tud

* David De Freitas (g. 1979), melldroader, bet ganet e Senlis.

## Kêrioù gevellet

* Langenfeld (Alamagn) abaoe 1969
* Petchersk, Kyiv (Ukraina) abaoe 1998
* Montale (Italia) abaoe 2003

## Liammoù diavez

* Lec'hienn ar gumun

## Levrlennadur

* Jean-Charles Picard & Jacques Biarne ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Seniz

Seniz zo un enezenn didud eus Mor Bihan Gwened anvet Sept Îles e galleg, e kumun Baden. Gallout a reer monet di war-droad pa vez izel ar mor, ha c'hoari an dro dezhi dre ur wenodenn, bout ma'z eo ur berc'henniezh prevez.
Un enezennig anvet Seniz zo e-kichen Houad ivez.

## Notennoù

* ↑ Hervez a lenner e Toponymie nautique du golfe du Morbihan et de ses abords, Gildas Bernier, 1965, e teuje an anv Seniz eus Sec'h Iniz, da lavaret eo Enez sec'h, abalamour ma teu da vout ul ledenez d'an daere. Kammgomprenet e vije bet Seizh iniz ha troet Sept îles e galleg.
# Senlis-le-Sec

Senlis-le-Sec :
| An ti-skol. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Somme |
| Arondisamant | Amiens |
| Kanton | Albert |
| Kod kumun | 80733 |
| Kod post | 80300 |
| Maer Amzer gefridi | Geneviève Lebailly 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays du Coquelicot |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 313 ann. (2020) |
| Stankter | 38 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 72 m — brasañ 137 m |
| Gorread | 8,28 km² |
| kemmañ |
Senlis-le-Sec a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe ur soudard breizhat eno gant al lu gall d'an 3 a viz Gwengolo 1916.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Monumant ar re varv.

## Tud
### Tud marvet eno

* Joseph Marie Jehannet, ganet en Ilifav d'an 28 a viz Eost 1888, soudard er 118vet Rujumant Troadegiezh, fuzuilhet d'ar 24 a viz Du 1914 gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ, «dilezet e bost gantañ dirak an enebour» hervez ar varnadenn.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Lec'hienn Mémoire des hommes, Ministrerezh an Difenn
# Senis

Senis zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Senise

Senise zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# Senj

Senj (distgaget [sɛ̂ːɲ] e kroateg ; Segna en italianeg, Zengg en alamaneg) zo ur gêr e kontelezh Lika-Senj e Kroatia, war aod Mor Adria.
Brudet eo Kreñvlec'h Nehaj (Tvrđava Nehaj e kroateg), savet e 1558. Senj a voe ul lec'h repu evit an Uskoci, kristenien tec'het eus Bosnia e dalc'h an Impalaeriezh Otoman gwechall ha deuet da repuiñ en ur vro hag a oa en Impalaeriezh Aostria. Tamallet e voe dezho bezañ morlaeron gant Republik Venezia ha brezel a voe graet outo gant tud Venezia. Un dreverz a voe etre Venezia hag Aostria e 1617 ha skarzhet e voent eus kêr.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Senkaku

Inizi Senkaku (japaneg: 尖|閣|諸|島, Senkaku-shotō, Senkaku-guntō pe Senkaku-rettō), a vez graet anezho ivez Inizi Diaoyu gant Sinaiz (sinaeg: 钓鱼|岛|及|其|附属|岛屿, pinyin: Diàoyúdǎo jí qí fùshǔ dǎoyǔ; pe en-eeun 钓鱼岛) e Sina ar c'hevandir pe Inizi Tiaoyutai (sinaeg: 釣魚|台|列|嶼, pinyin: Diàoyútái liè yǔ) e Taiwan, a zo ur strollad inizi didud kontrollet ha meret gant Japan e Mor Sina ar Reter, met arc'het gant Republik Pobl Sina ha Taiwan.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan

Ganet eo Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan d'an 2 a viz Genver 1940 e Madras (Chennai bremañ), en India. Ur probablour amerikan a orin indiat eo.

## Studioù

E skol-veur Madras e tap un aotreegezh e 1959 hag un doktorelezh en Indian Statistical Institute (ISI) e 1963, renet gant Calyampudi R. Rao. Abaoe 1963 e labour e Courant Institute of Mathematical Sciences eus New York University, kelenner eo eno bremañ (2007).

## Goproù

* Priz Steele, e 1996 evit e labour gant Daniel W. Stroock war an doare skignadur
* Priz Abel, e 2007 evit teorienn an diroudadurioù ledan gant Monroe Donsker
# Satriano di Lucania

Satriano di Lucania zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# Satu Mare

Satu Mare (distaget [ˈsatu ˈmare] e roumaneg ; Szatmárnémeti en hungareg, Sathmar en alamaneg) zo ur gêr vras e gwalarn Roumania ha kêr-benn distrig Satu Mare, e Treuzsilvania. Emañ war lez ar stêr Someș, er biz da gêr Carei, 660 km diouzh Bukarest, tost da harzoù Hungaria hag Ukraina.
Ur gêr a bouez eo evit gwalarn Roumania, a-fet ar sevenadur hag ar c'henwerzh, abaoe ar Grennamzer. Meneget e oa gant an anv "Castrum Zotmar" er gronikenn latin Gesta Hungarorum.
E 2011 e oa 102 400 a dud o chom e Satu Mare. Kalzig hungaregerien zo en o zouez (37%), met mont a ra o niver hag o dregantad war zigreskiñ a vloaz da vloaz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kumun Satu Mare (ro) (hu) (de) (en)
# Satanig penn gwenn

Satanig penn gwenn :
| Ur Satanig penn gwenn Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Procellariiformes |
| Kerentiad : | Oceanitidae |
| Genad : | Pelagodroma |
| Anv skiantel ||
| Pelagodroma Reichenbach, 1853 ||
| Anv skiantel ||
| Pelagodroma marina (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Satanig penn gwenn (liester: Sataniged penn gwenn) a zo un evn-mor, Pelagodroma marina an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Pelagodroma.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Pelagodroma marina war al lec'hienn Avibase
# Satrapa icterophrys

Satrapa icterophrys :
| Satrapa icterophrys, luc'hskeudennet en Esteros del Iberá (Corrientes, Arc'hantina). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Satrapa |
| Anv skiantel ||
| Satrapa Strickland, 1844 ||
| Anv skiantel ||
| Satrapa icterophrys (Vieillot, 1818) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Satrapa icterophrys a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Muscicapa icterophrys (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Satrapa an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus hanternoz Venezuela, biz Brazil da vBolivia, kreiz Arc'hantina hag Uruguay.

## Liammoù diavaez

* (en) Satrapa icterophrys war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Satrapa icterophrys war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Satrapa icterophrys el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Satrapa icterophrys.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sati

Ar sati eo emaberzh un intañvez goude marv he fried en Indez gwechall pan a en tan da-heul korf he fried. Berzet eo hiziv er vro.
# Satriano (Calabria)

Satriano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Satrap

Ur satrap a oa gouarnour ur broviñs da vare Impalaeriezh an Ac'haemenided ha hini o warlerc'hidi, evel an impalaeriezh sasanat hag an impalaeriezhioù hellenistek. Evel ur roue e rene en e broviñs

## Etimologiezh

Ar ger "satrap" en deus gwrizioù en avesteg hag a zo damheñvel ouzh ar ger Sañskriteg Kṣatriya क्षत्रिय. Dont a ra ar perseg kozh xšaθrapāvan ("Gwarezer eus ar broviñs"), eus xšaθra ("rouantelezh" pe "proviñs") ha pāvan ("gwarezer"). En henc'hresianeg, e oa skrivet σατράπης, satrápēs, hag e oa romanekaet dindan ar stumm satrapes. E perseg a-vremañ e vefe deuet ar ger-se da vezañ شهربان (shahrbān). "Sharbān", e perseg a-vremañ, a dalvez "gward kêr"; (شهر "shahr", a dalvez "kêr", بان "bān" a dalvez "gward").
# Saturn Awards

Ar Saturn Awards eo anv enorioù stadunanat kinniget ha roet bep bloaz gant an Akademiezh Filmoù Skiant-faltazi, Moliac'h ha Spont. An enorioù a oa bet krouet evit enoriñ filmoù skiant-faltazi, moliac'h ha spont. Hiziv-an-deiz eo ledanoc'h an tachennoù dre ma 'z eus degemeret filmoù faltazi kement ha stiradoù skinwel ha betek mediaioù evit ar skinwel. Ar Saturn Awards a oa bet krouet e 1973 ha graet e veze anezho Golden Scrolls da gentañ.

## Istor

Ar Saturn Awards a oa bet krouet gant Donald A. Reed e 1973, hag a soñje dezhañ ne oa ket enoret a-walc'h ar skiant-faltazi gant industriezh filmoù Hollywood. Da gentañ, an enor a oa ur barchenn aour. E fin ar bloavezhioù 1970, an enor a oa bet kemmet gant taolennadur ar blanedenn Sadorn.
# Riace

Riace zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Rhône-Alpes

Rhône-Alpes (gallek/ofisiel) (arpitaneg: Rôno-Arpes; okitaneg: Ròse-Aups), pe Ron-Alpoù e brezhoneg, a oa unan eus rannvroioù Bro-C'hall, krouet e 1955. An departamantoù-mañ a yae d'hec'h ober:
* Ain
* Ardèche
* Drôme
* Isère
* Loire
* Rhône + Metropol Lyon
* Savoie
* Haute-Savoie
# Rhön

Ar Rhön zo un torosad menezioù krenn e-kreiz Alamagn, war harzoù Hessen, Bavaria ha Thüringen. Ar Wasserkuppe, gant 950 metr uhelder, eo ar gern uhelañ, e stad Hessen. Ur gwarezva natur eo tolead ar Rhön, anavezet evel-se gant UNESCO abaoe 1991.
E meur a zoare eo bet displeget orin an anv Rhön, ha n’eus hini ebet a vefe asur. Evit lod e vefe un anv o tont eus ar c'heltieg hag evit tud all e vefe un anv germanek. Gallout a rafe dont eus ur ger kar d’ar ger brezhonek "run" (da lavaret eo "torgenn"), pe c’hoazh eus ur ger kar da "rann" ("bevenn", "harz") ; pe eus ur ger germanek "hraun" a dalveze "douaroù roc’hellek", kar d’ar gerioù islandek "hraun" pe zanek "røn".
Brudet eo ar rannvro abalamour d’ar c’hêrioù-dour a gaver enni, evel Bad Kissingen, Bad Brückenau, Bad Neustadt. Kêrioù bras all zo ivez evel Fulda e Hessen pe Meiningen e Thüringen. E-pad ar goañv e vez tud o tont da skiañ, daoust ma n’eo ket gwall uhel ar menezioù. A-hed ar bloaz e vez touristed : dont a reont da gerzhet a-hed 600 km a wenodennoù-bale pe da embregañ plaverezioù, e kornad ar Wasserkuppe dreist-holl.
* Ar Rhön er goañv
* Ar Wasserkuppe, kern uhelañ ar Rhön
* Kreuzberg, trede menez uhelañ ar Rhön
* Kêrig Tann er Rhön

## Notennoù

* ↑ (de) Biospherenreservat Rhön
* ↑ (de) Manfred Hempe : Rhön - Versuche einer Namensdeutung (Volkskundliche Überlieferung) Rhönlexikon
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Riangeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù bodoek eo ar riangeg (riang pe kau bru) komzet gant tro-dro da 139.000 den en Assam en India (1997) ha gant 1.011 den e Bangladesh.
Evit tud zo e vefe ar ur rannyezh kokborokek.
Disheñvel eo diouzh ar yezh monek-kmerek anvet ivez riangeg komzet e Myanmar.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù konyakek-bodoek-garoek
# Rhône-et-Loire

Rhône-et-Loire zo anv un departamant gall kozh, ha Lyon a oa ar pennlec'h anezhañ. Dont a ra an anv eus an div stêr Rhône (Ron e brezhoneg) ha Loire (Liger e brezhoneg).
Hennezh a oa unan eus an 83 departamant gall krouet da vare an Dispac'h gall, d'ar 4 a viz Meurzh 1790, hervez lezenn an 22 a viz Kerzu 1789, gant tammoù eus ar proviñsoù Lyonnais, Beaujolais ha Forez.
C'hwec'h pastellad a oa ennañ:
* Lyon (kaer ha maezioù)
* Montbrison
* Roanne
* Saint-Étienne
* Villefranche
Berr e voe istor an departamant, rak e 1793, war-lerc'h emsavadeg Lyon enep ar Vodadenn Vroadel e voe rannet en daou zepartamant a anavezer hiriv, ar Rhône (Lyonnais ha Beaujolais) hag al Loire (Forez). Ofisielaet e voe ar rannidigezh gant mouezhiadeg er Vodadenn Vroadel d'an 19 a viz Du 1793 (29 brumaire an II).
# Rhône (departamant)

Rhône :
| Anv arpitanek | Rôno |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Arvern Ron-Alpoù |
| Pennlec'h (prefeti) | Liyon (Lyon) |
| Isprefetioù | Villefranche-sur-Saône |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Christophe Guilloteau (UMP) |
| Prefed | Pascal Mailhos |
| Kod EBSSA | 69 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-69 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR716 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 883 437 ann. (2020) |
| Stankter | 694 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° 49′ 59″ Norzh 4° 40′ 01″ Reter / 45.833, 4.667 |
| Gorread | 2 715 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 2 |
| Pastelloù-bro | 14 |
| Kantonioù | 13 |
| Etrekumuniezhioù | 12 |
| Kumunioù | 219 |
| kemmañ |
Ar Rhône (Ron e brezhoneg, arpitaneg: Rôno; galleg/stumm ofisiel: Rhône) zo un departamant gall, e reter Bro-C'hall, e rannvro Arvern Ron-Alpoù. Dont a ra e anv eus hini ar stêr a dremen drezañ, ar Ron. Lyon eo ar penn-kêr anezhañ.

## Istor

Krouet e voe en 1793, goude dispennet departamant ar Rhône-et-Loire. Klotañ a ra gant proviñsoù kozh Lyonnais ha Beaujolais.
Dre veur a wech e voe kresket:
* en 1790 e voe staget (ouzh ar Rhône-et-Loire) karter ar Guillotière, tennet digant ar broviñs kozh Daofine.
* en 1852, 4 c'humun eus an Isère (Bron, Vaulx-en-Velin, Vénissieux ha Villeurbanne; Saint-Fons a oa e kumun Vénissieux betek 1888);
* en 1967, 6 kumun eus an Ain ha 23 c'humun eus an Isère;
* en 1971, ur gumun eus an Isère (Colombier-Saugnieu).
D'ar 1añ a viz Genver 2015 e tisparti 59 c'humun dioutañ evit sevel Strollegezh tiriadel Metropol Lyon.

## Arondisamantoù ar Rhône

Rannet eo departamant Ron e daou arondisamant abaoe 2017 :
* Lyon
* Villefranche-sur-Saône

## Gwelet ivez

* Ron

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Arondisamantoù departamant Rhône ha Metropol Lyon.
* ↑ Pastelloù-bro departamant Rhône ha Metropol Lyon.
* ↑ KerOfis
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs spécial n°69-2017-008, Lyon, 25 Genver 2017
# Rialto (Italia)

Rialto zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Schiltron

Ur schiltron (skrivet ivez sheltron, sceld-trome, schiltrom, pe shiltron) zo un aozadur stank-ha-stank soudarded war un dachenn emgann. Gallout a reer keñveriañ an aozadur-se gant hini ar falanks henamzerel. Ar ger schiltron a chom stag gant istor milourel Bro-Skos hag an doare ma oa aozet an droadegiezh e stumm karrezioù gant goafoù e-pad brezelioù dieubidigezh Bro-Skos e fin an XIII$^{vet}$ kantved ha penn kentañ ar XIV$^{vet}$ kantved.

## Orin ar ger

Ar ger a zo bet implijet evit ar wech kentañ er bloavezh 1000. Deveret eo eus gerioù hensaoznek scild-truma, a dalvez kement ha "soudarded-skoed".

## Pennadoù kar

* Tercio

## Notennoù

* ↑ Bosworth, Joseph; T. Northcote Toller (1898/1921), An Anglo-Saxon dictionary, p. 831
# Schleswig-Holstein

Schleswig-Holstein (distaget /ˈʃleːsvɪç ˈhɔlʃtaɪ̯n/ en alamaneg) zo unan eus ar 16 Bundesländer zo en Alamagn hiziv, e hanternoz ar vro.
Rannet eo Schleswig-Holstein en 11 Landkreise.
# Schlager

Ar Schlager (diwar ar verb alamanek schlagen, « skeiñ » ) zo un doare kan ha sonerezh poblek eus deroù an XX$^{vet}$ kantved, er broioù alamanek (ha betek en Elzas) ha skandinavek.

## Liamm diavaez

* 100 schlager : https://www.youtube.com/watch?v=MwAWel52hig
# Schlanders

Schlanders zo ur gumun italian e proviñs Sutirol, anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen, e Trentino-Alto Adige.
# Schio

Schio a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Schivenoglia

Schivenoglia zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Schistochlamys

Schistochlamys :
| Schistochlamys melanopis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Schistochlamys Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Schistochlamys a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Schistochlamys melanopis
** S. m. amazonica, aterrima, grisea, melanopis hag olivina,
* Schistochlamys ruficapillus
** S. r. capistrata, ruficapillus ha sicki.
Eizh (8) isspesad en holl : o c'havout a reer holl e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Schistochlamys (lennet e-barzh d'ar 14 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Schistes

Schistes :
| Schistes geoffroyi, tresadenn (1861) gant Gould & Richter. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Anv skiantel ||
| Schistes Gould, 1852 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Schistes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1852 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Schistes albogularis,
* Schistes geoffroyi
** S. g. chapmani ha geoffroyi.
O c'havout a reer e Suamerika, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Schistes (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Schlei

Ar Schlei (Slie pe Schlie en alamaneg-izel, Slien e daneg) zo ur vrec’h-vor, un doare aber pe fjord, a sank e douaroù reter Schleswig-Holstein, e hanternoz Alamagn. Digor eo war ar Mor Baltel e Schleimünde hag en em astenn a ra a-hed 42 km en douaroù, betek kêr Schleswig.

## Liammoù diavaez

* www.ostseefjordschlei.de
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tammy

Tammy zo ur berranv roet d'ar merc'hed e SUA, hag implijet evit meur a anv-badez saoznek : Tamatha, Tamantha, Taurus, Tamsin, Thomasina, Tamar, Tamara, Tabitha. Tamsin ha Thomasina zo deuet diwar an anv Thomas, a orin henc'hresianek diwar an arameeg Te'oma, "gevell". Tamara zo un anv rusek, deuet diwar an anv hebreek Tamar, a dalv kement ha "gwezenn-balmez."
Berradur an anv Thomas ez eo Tammy ivez.

## Brud

Brudet e voe an anv gant ur stirad stadunanat er bloavezhioù 1950 ha 1960 diwar-benn ur plac'h anvet Tammy Tyree.

## Tud

* Tammy Ader (18 a viz Ebrel 1962), produerez skinwel stadunanat
* Tammy Baldwin (11 a viz C'hwevrer 1962), politikerez stadunanat
* Tammy Beacham (12 a viz Eost 1878 - 1añ a viz Gwengolo 1947), c'hoarier melldroad aostralian, brudet dindan an anv Tammy Beauchamp.
* Tammy Beaumont (11 a viz Meurzh 1991), c'hoarierez cricket saoz
* Tammy Blanchard (14 a viz Kerzu 1976), aktourez ha kanerez stadunanat
* Tammy Clarkson (14 a viz Kerzu 1976), aktourez aostralian
* Tammy Duckworth (12 a viz Meurzh 1968), ofiserez en US Army ha politikerez stadunanat
* Tammy Franks (Gouere 1968), politikerez aostralian
* Tammy Graham (7 a viz C'hwevrer 1968), kanerez ha Pianoourez stadunanat
* Tammy Grimes (30 a viz Genver 1934 - 30 a viz Here 2016), aktourez ha kanerez stadunanat
* Tammy Horton (26 a viz Ebrel 1982), diskouezerez-giz kanadian
* Tammy Leitner (3 a viz Gouere 1972), kazetenner er skinwel stadunanat
* Tammy MacIntosh (16 a viz C'hwevrer 1970), aktourez aostralian
* Tammy Faye Messner (7 a viz Meurzh 1942 - 20 a viz Gouere 2007), kanerez, avielerez, skrivagnerez, embregerez ha kinnigerez er skinwel stadunanat
* Tammy Wynette (5 a viz Mae 1942 - 6 a viz Ebrel 1998), kanerez ha sonaozourez stadunanat
# Tamiops

Tamiops :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Callosciurinae |
| Genad : | Tamiops |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tamiops a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ gwiñvered hag a vev e gevred Azia.

## Spesadoù

* Tamiops macclellandii
* Tamiops maritimus
* Tamiops rodolphii
* Tamiops swinhoei
# Tamiasciurus

Tamiasciurus :
| Tamiasciurus douglasii ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Sciurinae |
| Genad : | Tamiasciurus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tamiasciurus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

3 spesad gwiñvered norzhamerikan zo ennañ:
* gwiñver Douglas (Tamiasciurus douglasii)
* gwiñver rous Norzhamerika (Tamiasciurus hudsonicus)
* gwiñver Mearns (Tamiasciurus mearnsi)
# Tammy Wynette

Tammy Wynette zo anv kanerez ar ganerez stadunanat Virginia Wynette Pugh (1942 en Itawamba County, Mississippi - 1998 en Nashville, Tennessee).
Brudet bras eo he c'hanaouenn Stand by Your Man abaoe 1968.
# Tamil Nadu

Tamil Nadu (tamil: தமிழ் நாடு - tamiḻ nāṭu - [ˈtʌmiʐˌnaːɖɯ], „Bro Damil“) zo ur stad eus su India, dezhi 130 266 km² a c’horread ha 64 445 183 a annezidi (d’ar 1añ a viz Genver 2006). Chennai eo ar gêr-benn (anvet Madras gwechall).
Savet e voe stad Tamil Nadu e 1956, o’n em ziazezañ war harzoù ar yezh tamil, unan eus yezhoù bras India, dezhi ul lennegezh daou vil bloaz. Graet e voe "Stad Madras" anezhi da gentañ. E miz Genver 1969 e voe roet dezhi an anv zo ganti bremañ, Tamil Nadu, a dalvez kement ha "bro an Damiled", "bro Damil" hag a ziskouez mat dibarder he fobl.
Tamiled zo ivez en enezenn er gevred, stad Sri Lanka.
# Tamines

Tamines :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Tamines en Arondisamant Namur hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Namur |
| Kumun | Sambreville |
| Kod post | 5060 |
| Kod pellgomz | 083 |
| Gorread | km² |
| Uhelder | 103 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | |
| Stankter | km² |
Tamines (e walloneg: Tamene) a oa ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur. E 1977 e voe lakaet e kumun Sambreville.

## Istor
#### Brezel-bed kentañ

* Un emgann start a voe e Tamines d'an 22 ha d'an 23 a viz Eost 1914 etre Bretoned al Lu gall hag an Alamaned.
* Fuzuilhet e voe 383 den nannsoudard ha devet 240 ti e miz Eost 1914 gant al Lu alaman e Tamines.
# Tampa (Florida)

Tampa zo ur gêr lec'hiet e mervent stad Florida e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 335 709 a annezidi e 2010. Pennlec'h kontelezh Hillsborough eo ivez.

## Kêrioù gevellet

* Barranquilla, Kolombia
* An Havr-Nevez, Bro-C'hall
* Ashdod, Israel
* Agrigento, Italia
* Veracruz, Mec'hiko
* Boca del Río, Mec'hiko
* Oviedo, Spagn
* İzmir, Turkia

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.