OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jakez, mab Zebedea (abostol)

Jakez an Henañ pe ar C'hoshañ (hebraeg: יעקב בן־זַבדַי‎ Ya'akov Ben-Zebdi; aramaeg: Ya'akov Bar-Zebdi; gresianeg: Ἰάκωβος; spagnoleg: Santiago el Mayor, Santiago Matamoros), zo unan eus an daouzek abostol o deus heuliet Jezuz Krist, ha « Jakez, mab Zebedea » , a vez graet anezhañ en Testamant Nevez. Mab eo da Zebedea eta ha da Mari Salome.
Breur henañ an abostol Yann eo, ha Jakez an Henañ, pe ar C'hoshañ a vez lavaret anezhañ abalamour da se, hag evit lakaat kemm etre eñ hag an abostol all « Jakez mab Alfe ». Eus Jakez hag e vreur Yann e vez graet ar Boanerges anezhe o-daou er Bibl, da lavaret eo « Mibien ar gurun » (Mazhev IV:21-22).
E-touez ar re gentañ eus an Ebestel e oa, hag unan eus ar re dostañ da Jezuz. Gant Pêr ha Yann e oa er mareoù a-bouez, da vare an treuzneuziañ war Menez an Olivez ha da goulz e varv.
Lakaet eo bet da sant gant an Iliz katolik.

## Jakez ha Santiago
### Santiago a-enep an Islam

Gant ar roue Alfonso hag e warlerc'hidi e voe troet an abostol da arouez er brezel a-enep an islam, evel-se eo ganet mojenn ar Santiago Matamoros, Sant Jakez lazher Mored, a veze brudet a-hed Hent Sant Jakez.
Er bloaz 859 e lavaras ar roue Ordoño Iañ Asturiez e oa bet trec'h war ar Vored en Emgann Clavijo abalamour m'en doa gwelet Santiago Matamoros.

## Levrlennadur

* Abad Georges Berson, Avec saint Jacques à Compostelle ISBN 2-220-05603-1
* Ferdinand Soler, Guide pratique du Chemin de Saint-Jacques de Compostelle ISBN 2-84454-334-0

## Voir aussi

* Roll an ebestel
{{commons|Category:Saint James the Great|Saint Jacques le Majeur}
# Jakana lost-fazan

Jakana lost-fazan :
| Hydrophasianus chirurgus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Jacanidae |
| Anv skiantel ||
| Hydrophasianus Wagler, 1832 ||
| Anv skiantel ||
| Hydrophasianus chirurgus (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jakana lost-fazan a zo ur spesad evned, Hydrophasianus chirurgus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Tringa Chirurgus (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788) ; ar spesad nemetañ eo er genad Hydrophasianus.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged all paket diwar-c'horre an takadoù dour a vez darempredet gant ar spesad.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e geunioù, gwernioù ha lagennoù Azia ar gevred, India hag inizi Filipinez.

## Liammoù diavaez

* (en) Hydrophasianus chirurgus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Hydrophasianus chirurgus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ AnimalBase.
* ↑ Hydrophasianus chirurgus war al lec'hienn Avibase.
# Jakana korr

Jakana korr :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Jacanidae |
| Anv skiantel ||
| Microparra Cabanis, 1877 ||
| Anv skiantel ||
| Microparra capensis (Smith, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jakana korr a zo ur spesad evned, Microparra capensis an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Parra capensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872) ; ar spesad nemetañ eo er genad Microparra.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e-kichen lennoù ha poulloù Afrika issahara.

## Liammoù diavaez

* (en) Microparra capensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Microparra capensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Microparra capensis war al lec'hienn Avibase.
# Jakana kribennek

Jakana kribennek :
| Irediparra gallinacea. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Jacanidae |
| Anv skiantel ||
| Irediparra Mathews, 1911 ||
| Anv skiantel ||
| Irediparra gallinacea (Temminck, 1828) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jakana kribennek a zo ur spesad evned, Irediparra gallinacea an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Parra gallinacea (kentanv) da gentañ-penn (e 1828) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) ; ar spesad nemetañ eo er genad Irediparra.

## Doareoù pennañ

Evel an holl jakanaed ez eo barrek ar spesad da gerzhout war plant war-neuñv an takadoù dour dous trovanel.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had hag a gav war-c'horre an dour.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Sulawesi da hanternoz, reter Aostralia, hag e Filipinez ivez.

## Liammoù diavaez

* (en) Irediparra gallinacea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Irediparra gallinacea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Irediparra gallinacea.
# Jakana eskell arem

Jakana eskell arem :
| Metopidius indicus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Jacanidae |
| Anv skiantel ||
| Metopidius Wagler, 1832 ||
| Anv skiantel ||
| Metopidius indicus (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jakana eskell arem a zo ur spesad evned, Metopidius indicus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Parra indica (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837) ; ar spesad nemetañ eo er genad Metopidius.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged all paket diwar-c'horre an takadoù dour a vez darempredet gant ar spesad.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus douaroù izel India da vervent Sina, Azia ar gevred, Sumatra ha Jawa.

## Liammoù diavaez

* (en) Metopidius indicus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Metopidius indicus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Metopidius indicus war al lec'hienn Avibase.
# Jakez, eskob Jeruzalem

Jakez, lesanvet "ar Yaouankañ" a oa kar da Jezuz (mab da Gleofas ha da Vari (unan eus ar "merc'hed santel"). Ne oa ket unan eus an Daouzek Abostol, ne voe ket diskibl da Jezuz e-kerzh e vuhez zoken. Dont a reas goude da vezañ penn ar "Yuzevien-kristen" ha kemer a reas ur perzh pouezus en tabut evit gouzout hag-eñ e oa ret amdroc'hañ ar baganed a zeue da vezañ kristen (Ober. 15, 13-21).
Gellout a ra "bezañ anvet abostol en ur ster ledan evel Barnaba ha reoù all".
Gwelet e voe gant an hengoun katolik evel aozer Lizher Sant Jakez, an hini kentañ eus al Lizheroù katolik. Bibliourien zo a laka an deorienn-se en arvar bremañ (gwelout La Bible de Jérusalem, Cerf, embannadur 1998, p. 2080).
Labezet e vefe bet e 62 GJK war urzh ar beleg meur Ananoz hervez an istorour Flavius Josephus.
Lakaet eo bet war roll ar sent gant an iliz katolik

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dictionnaire culturel de la Bible, Cerf/Nathan, p 124
* ↑ Digoradur d'al Lizheroù katolik, Troidigezh an Testamant Nevez dindan renerezh Maodez Glanndour, Al Liamm, 1971, p 532
# Jakaya Kikwete

Jakaya Mrisho Kikwete (ganet d'ar 7 a viz Here 1950) zo ur politikour ha prezidant Tanzania abaoe 2005. Ministr an Aferioù estren e voe etre 1995 ha 2005 a-raok bezañ dilennet da brezidant ar vro.
g • ka • kePrezidanted Tanzania :
* Julius Nyerere · Ali Hassan Mwinyi · Benjamin Mkapa · Jakaya Kikwete
# Hérault (stêr)

An Hérault (Erau / Eraur en okitaneg) zo ur stêr e kreisteiz Bro-C'hall, e Lengadok, e rannvro al Lengadok-Rousilhon, e departamantoù ar Gard hag an Hérault, dezhi 160 km hed, hag a ya da aberiñ er Mor Kreizdouarel.

## Douaroniezh

Eieniñ a ra ar stêr Hérault er mont Augal, e kreisteiz ar Cévennes. Redek a ra dre departamant ar Gard ha goude treuziñ hini an Hérault, a zo bet roet hec'h anv dezhañ, hag aberiñ er Mor Kreizdouarel en Agde.

## Adstêrioù

* Arre
* Vis
* Rieutord
* Buèges
* Lamalou
* Lergue
* Dourbie
* Boyne
* Peyne
* Thongue

## Departamantoù ha kêrioù ma tremen an Hérault

* Departamant ar Gard :
** Notre-Dame-de-la-Rouvière (30190)
** Roquedur (30220)
** Saint-André-de-Majencoules (30229)
** Saint-Julien-de-la-Nef (30272)
** Valleraugue (30339)
* Departamant an Hérault :
** Agde (34003)
** Agonès (34005)
** Aniane (34010)
** Argelliers (34012)
** Aspiran (34013)
** Bélarga (34029)
** Bessan (34031)
** Brissac (34042)
** Campagnan (34047)
** Canet (34051)
** Castelnau-de-Guers (34056)
** Causse-de-la-Selle (34060)
** Cazilhac (34190)
** Cazouls-d'Hérault (34068)
** Florensac (34101)
** Ganges (34190)
** Gignac (34114)
** Lagamas (34125)
** Laroque (34190)
** Lézignan-la-Cèbe (34136)
** Montagnac (34162)
** Paulhan (34194)
** Pézenas (34199)
** Le Pouget (34210)
** Pouzols (34215)
** Puéchabon (34221)
** Saint-André-de-Sangonis (34239)
** Saint-Bauzille-de-Putois (34190)
** Saint-Guilhem-le-Désert (34261)
** Saint-Jean-de-Fos (34267)
** Saint-Pargoire (34281)
** Saint-Pons-de-Mauchiens (34285)
** Saint-Thibéry (34289)
** Tressan (34313)
** Usclas-d'Hérault (34315)

## Skeudennoù

* Sant Guilhèm dau Desèrt - Pont dau Diable eus ar grennamzer
* Ginhac - Pont eus an XVIII$^{vet}$ kantved.
* Pont roman e Sant Tibèri ma tremen ar Via Domitiana.
* Milin grennamzerel war ar stêr Hérault e Sant Tibèri
* Agde - ar stêr hag an iliz-veur.
* An aber en Agde.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Héninel

Kumunioù Frañs :
| Anv | Héninel |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Sud Arrageois |
| Kanton | Croisilles |
| Kod INSEE | 62426 |
| Kod post | 62128 |
| Maer | Ronald Billau |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,32 km² |
| Led | 50° 14' 20" Norzh |
| Hed | 02° 51' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 65 m |
| Uhelder bihanañ | 58 m |
| Uhelder brasañ | 108 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 209 (2007) |
| Stankter | 39 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Héninel a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hérault

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hérault zo un anv-badez gallek, anv-tiegezh hag anv-lec'h.

## Yezhoù all

* Harold e saozneg
* Harald er yezhoù germanek.

## Anv-tud
### Anv-badez

Stumm gallek an anv-badez germanek Harald eo. Chom a ra bev evel anv-tiegezh.

### Anv-tiegezh

* Louis Hérault (1645-1724), den a lezenn gall .
* René Hérault (1691-1740), den a lezenn gall ha letanant-jeneral ar polis e Pariz etre 1725 ha 1739, mab da Louis Hérault.
* Marie-Jean Hérault de Séchelles (1759-1794), politikour gall, kannad Seine-et-Oise er gConvention nationale, mab-bihan da René Hérault.
* Paul-Jean Hérault, romantour gall.

## Lec'hanvadurezh

* Hérault, ur stêr en arvor kreisteiz Bro-C'hall, en Okitania, Erau en okitaneg;
* Hérault, un departamant gall, ma tremen ar stêr-se drezañ.

### Aozadurioù departamant

* Communauté d'agglomération Hérault Méditerranée
* Hérault Transport, kensindikad an dezougen boutin en departamant Hérault.

## Pennadoù kar

* Héraud
* Ayrault
# Héricourt (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Héricourt |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Héricourt e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62433 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | Jacques Dupas |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,95 km² |
| Led | 50° 20' 46" Norzh |
| Hed | 02° 15' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 140 m |
| Uhelder bihanañ | 99 m |
| Uhelder brasañ | 147 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 100 (2007) |
| Stankter | 20 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Héricourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hénu

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hénu |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Deux Sources |
| Kanton | Pas-en-Artois |
| Kod INSEE | 62430 |
| Kod post | 62760 |
| Maer | Sébastien Desbureaux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,38 km² |
| Led | 50° ..' .." Norzh |
| Hed | 02° ..' .." Reter |
| Uhelder kreiz | 152 m |
| Uhelder bihanañ | 104 m |
| Uhelder brasañ | 162 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 161 (2008) |
| Stankter | 36 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hénu a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Hénu, 1745

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Héricourt

Héricourt zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù
### Kumunioù gall

* Héricourt, e Pas-de-Calais ;
* Héricourt, e Bourgogn (Haute-Saône) ;
* Héricourt-en-Caux, e Normandi (Seine-Maritime) ;
* Héricourt-sur-Thérain, en Oise (departamant).

## Liammoù diabarzh

* Hernicourt
* Méricourt
# Hércules Brito Ruas

Hércules Brito Ruas (pell anavezetoc'h evel Brito), bet ganet d'an 9 a viz Eost 1939 e Rio de Janeiro (Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.
C'hwec'h gwech ha daou-ugent en devoa douget krez gwer hag aour A Seleção etre 1964 ha 1972, hep markañ pal ebet.

## Kib vell-droad ar bed

Difenner kreiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Brito e daou zalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1966 bet aozet e Bro-Saoz,
* Kib vell-droad ar bed 1970 bet aozet e Mec'hiko ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Brazil. Perzh e oa eus ar skipailh – Félix - Carlos Alberto, Brito, Piazza, Everaldo - Clodoaldo, Gérson - Jairzinho, Tostão, Pelé, Rivellino – a c'hounezas ar gourfenn ouzh hini Italia en Estadio Azteca (Mec'hiko) d'an 21 a viz Mezheven 1970.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Brazil.
# Hérin

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Hérin |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hérin en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Valenciennes-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 59302 |
| Kod-post | 59195 |
| Maer | Bernard Degros |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,48 km² |
| Led | 50° 21' 19" Norzh |
| Hed | 03° 27' 11" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 36 m |
| Uhelder brasañ | 115 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 800 (2007) |
| Stankter | 848 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Hérin |
Hérin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* Ar porzh-houarn kozh

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hérault (departamant)

Erau :
| Anv okitanek | Erau |
| Anv gallek (ofisiel) | Hérault |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Pennlec'h (prefeti) | Montpelhièr |
| Isprefetioù | Besièrs Lodeva |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Kléber Mesquida (PS) |
| Prefed | Jacques Witkowski |
| Kod EBSSA | 34 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-34 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR813 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 188 973 ann. (2020) |
| Stankter | 191 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 43° 37′ 59″ Norzh 3° 15′ 00″ Reter / 43.633, 3.25 |
| Gorread | 6 224 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 9 |
| Kantonioù | 25 |
| Etrekumuniezhioù | 16 |
| Kumunioù | 342 |
| kemmañ |
Hérault (e galleg, hag ent-ofisiel, distaget [eʁo]), Erau (distaget) hag a-wechoù Eraur (en okitaneg), zo anv un departamant, e rannvro Okitania, e kreisteiz Bro-C'hall, anvet diwar ar stêr Hérault (Erau e yezh ar vro). An niverenn 34 a zo roet dezhañ. Montpellier eo ar pennlec'h anezhañ.

## Arondisamantoù an Erau

* Besièrs
* Lodeva
* Montpelhièr

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Kuzul departamant an Erau
* Lec'hienn ar stad c'hall en Erau
* Lec'hienn an touristerezh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Héritage des Celtes

L’Héritage des Celtes (Hêrezh ar Gelted) a zo ur strollad sonerien, lod vrasañ anezho eus ar broioù a vez graet keltiek anezho. Bodet eo bet ar strollad gant daou Gemperad, ar produer Jakez Bernard hag ar gitarour-kaner Dan ar Braz. Asambles e son an holl sonerien tonioù keltiek hengounel hag ivez tonioù rock ha folk bet savet gant Dan ar Braz.

## Pennadoù kar

Ur pennad hiroc'h a gaver er pennad diwar-benn Dan ar Braz.

## Pladennoù

* Héritage des Celtes, 1994
* En Concert, 1995
* Finisterres, 1997
* Zénith, 1998

### Perzhoù

* Bretagnes à Bercy, 1999
* Nuit Celtique au Stade de France (2002)
# Kaiman

Kaimaned :
| Ur c'haiman lunedek ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haimaned a zo stlejviled tost ouzh an aligatored.

## Spesadoù

6 spesad kaimaned a zo hiziv an deiz, an holl anezho en Amerika:
* ar c'haiman lunedek (Caiman crocodilus)
* ar c'haiman beg ledan (Caiman latirostris)
* ar c'haiman yakare (Caiman yacare)
* ar c'haiman korr (Paleosuchus palpebrosus)
* kaiman Schneider (Paleosuchus trigonatus)
* ar c'haiman du (Melanosuchus niger)
# Kaiman korr

Kaiman korr :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| Genad : | Paleosuchus |
| Anv skiantel ||
| Paleosuchus palpebrosus (Cuvier, 1807) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haiman korr (Paleosuchus palpebrosus) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
# Kaikeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr Yezhoù kanaourek eo ar c'haieg (kaike pe talari kham) komzet gant tro-dro da 2.000 den (1997) e Nepal.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-kinaorek
* Yezhoù sinek-tibetek
# Kailigneg

Ur yezh kouchitek eo ar c'hailigneg (kaïliña) komzet gant Yuzevion vetek eus Etiopia.
Ur rannyezh agawek eo ar c'hailigneg, tost-tre d'ar c'hayleg.
Ur yezh varv an hini eo war a seblant.

## Gwelet ivez

* Yezhoù yuzevek
* Yezhoù kouchitek
Yezhoù yuzev (kemmañ) :
| Afro-Aziatek |||
| Hebraeg | (marevezh): Bibl | Mishnaeg | Krennamzer | Modern |
| (rannyezhoù): Ashkenazed | Sefaraded | Yemeniteg | Sananeg | Tiberieg | Mizraheg | |
| Yuzev-aramaeg (Aramaeg) : Barzaneg | Houlaolaeg | Denieg | Didaneg | Nochaneg || |
| Yuzev-arabeg (Arabeg) : Arabeg yuzev-irakek | Arabeg yuzev-marokek | Arabeg yuzev-yemenek | Yuzevarabeg Libia | Yuzevarabeg Tunizia || |
| Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Berbereg : Yuzev-berbereg | Berbereg : Yuzev-berbereg |
| Indezeuropeg |||
| Yidicheg (Alamaneg) : Nat'l Yiddish Book Ctr. | YIVO | C'hoariva Yiddish | Yeshivish | Yinglish | Klezmer-loshn || |
| Yuzev-romaneg : Yuzev-katalaneg | Italkieg | Ladinoeg | La‘az | Yuzev-okitaneg | Zarfateg | Yuzev-portugaleg | Yuzev-aragoneg | Tetuani || |
| Yuzev-Perseg (Aryaneg) : | Bouc'horeg | Djouhourieg | Dzhidieg | Yuzev-Hamedaneg | Yuzev-Golpayganeg | Yuzev-Chirazeg |
| Yuzev -Esfahaneg | Yuzev -Kermaneg | Yuzev -Kashaneg | Yuzev -Borujerdeg | |
| Yuzev -Khunsareg | Yuzev -Kurdeg | Yuzev -Yazdeg | Yuzev -Nehevandeg | |
| Re all: Yevaneg (Gresianeg) | Knaneg (Yezhoù slavek) | Yuzev-marateg (Indezaryaneg) || |
| Altaeg | Dravideg | Kartvelianeg |
| Krimtchakeg | Karaimeg | Yuzev-malayalameg | Grouzineg |
# Kaiman lunedek

Kaiman lunedek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| Genad : | Caiman |
| Anv skiantel ||
| Caiman crocodilus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haiman lunedek (Caiman crocodilus) a zo ur stlejvil hag a vev e Kreiz ha Suamerika.
# Kaiman yakare

Kaiman yakare :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| Genad : | Caiman |
| Anv skiantel ||
| Caiman yacare Daudin, 1802 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haiman yakare (Caiman yacare; e portugaleg Jacaré-do-pantanal) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
# Kaiman beg ledan

Kaiman beg ledan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| Genad : | Caiman |
| Anv skiantel ||
| Caiman latirostris Daudin, 1801 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haiman beg ledan (Caiman latirostris) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
# Kaiman du

Kaiman du :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Crocodilia |
| Kerentiad : | Alligatoridae |
| Genad : | Melanosuchus |
| Anv skiantel ||
| Melanosuchus niger Spix, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haiman du (Melanosuchus niger) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
# Kaimbeg

Ur yezh direnk komzet gwechall e Brazil e rannvro Bahia e oa ar c'haimbeg. Gant ar portugaleg e oa bet erlec'hiet.

## Gwelet ivez

Yezhoù Brazil
Yezhoù direnk
# Gallirallus philippensis andrewsi

Gallirallus philippensis andrewsi :
| Gallirallus philippensis andrewsi. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Gallirallus |
| Spesad : | G. philippensis |
| Isspesad : | G. p. andrewsi |
| Anv skiantel ||
| Gallirallus philippensis andrewsi (Mathews, 1911) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anv skiantel un evn eo Gallirallus philippensis andrewsi, un isspesad eus Gallirallus philippensis hag en arvar emañ da vont da get.

## Annez

Ne gaver al labous nemet en Inizi Cocos.

## Daveoù

* ↑ Gallirallus philippensis andrewsi war al lec'hienn Avibase.
# Gallirallus striatus

Gallirallus striatus :
| Gallirallus striatus, luc'hskeudennet e Malaysia. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Gallirallus |
| Anv skiantel ||
| Gallirallus striatus (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gallirallus striatus (Lewinia striata kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Rallidae.
Anvet e voe Rallus striatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag Iskevandir India :
* Gallirallus striatus albiventer, eus India ha Sri Lanka da greisteiz Sina ha Thailand,
* G. s. gularis, eus Malaysia da Indez-Sina, Sumatera, Jawa ha kreisteiz Borneo,
* G. s. jouyi, e gevred Sina, Hainan,
* G. s. obscurior, (Hume, 1874), Inizi Andaman ha Nikobar,
* G. s. striatus, e hanternoz Borneo, Filipinez, Sulawesi,
* G. s. taiwanus, e Taiwan.

## Liammoù diavaez

* (en) Lewinia striata war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lewinia striata war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Gallirallus striatus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.