OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ce cochon de Morin

Ce cochon de Morin zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882, embannet en dastumad Contes de la bécasse.

## Istor

Ce Cochon de Morin a oa bet embannet e Gil Blas an 21 a viz Du 1882, gant an anv-pluenn Maufrigneuse. Goude-se e voe adembannet en dastumad Contes de la bécasse ha lakaet da eil war-lerc'h La bécasse.

## An danevell

Istor Morin, merser e La Rochelle, a zistro eus Pariz, goude tremen ur pemzektez eno. Er porzh-houarn e wel ur plac'h yaouank, Henriette Bonnel. He heuliañ a ra en tren. Klask a ra pokat dezhi. Spontet ar plac'h, gervel a ra implijidi, ha harzet Morin.

## Notennoù

* ↑ Volume Maupassant, contes et nouvelles, page 1488, Bibliothèque de la Pléiade

## Liamm diavaez

* Ce cochon de Morin e Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Ceann Bró

Ceann Bró (pe Brow Head e saozneg) zo ur beg-douar en Iwerzhon, an hini suañ er vro. Emañ e-kichen kêriadenn An Cruachán e kontelezh Corcaigh, un tammig er reter da veg-douar Carn Uí Néid.
Un tour-ged a voe savet war Ceann Bró e 1804, da vare ren Breizh-Veur en Iwerzhon, evel ma voe savet re all a-hed aodoù Iwerzhon da ziwall diouzh un argad gant morlu Bro-C'hall.
E 1904 e voe lakaet ur savlec’h pellskrivañ war beg Ceann Bró, e darempred gant an hini a oa bet savet war Carraig Aonair (Fastnet), ur garreg en donvor.

## Notennoù

* ↑ Bunachar Logainmneacha na hÉireann / Placenames Database of Ireland
* ↑ - Geographical facts and figures”. Travel through the Ireland story...
* ↑ The Mizen Peninsula – Cork-Guide.ie
* ↑ Marconi in Crookhaven. Mizen Head Signal Station - Visitor Centre. Diellet er skrid orin d’an 2007-07-17. Kavet : 2015-09-15.
# Ceann Chiarraí

Ceann Chiarraí (Kerry Head e saozneg) zo ur beg-douar war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí.
Dispartiañ a ra aber An tSionainn, en hanternoz, diouzh Bae Trá Lí, er c'hreisteiz.

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
# Ceann Dhún dTéide

Ceann Dhún dTéide (Galley Head e saozneg) zo ur beg-douar war aod kreisteiz Iwerzhon, e kontelezh Corcaigh.
Emañ e penn su ur penndouar uhel anvet Dún dTéide (Dundeady e saozneg), a sav uhel dreist ar mor.
Un tour-tan a voe savet eno e 1875, nepell goude tourioù-tan An Seancheann ha Carraig Aonair. Tour-tan Ceann Dhún dTéide, hag hini Carraig Aonair, zo brudet da vezañ e-touez tourioù-tan skedusañ Europa
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ce qui plaît aux dames

Ce qui plaît aux dames zo ur gontadenn filozofikel, e gwerzennoù deksilabennek, gant Voltaire e 1764.
Kaoz zo enni eus ur marc'heg anvet Jean Robert, en amzer ar roue Dagobert, aet da birc'hirinañ da Roma. War hent an distro en em gav gant ar goantenn Marton. Gwallañ anezhi a ra, ha hi da sevel klemm dirak ar roue, ha goude dirak ar rouanez Berta.
Kondaonet eo da respont d'ar goulenn petra a blij ar muiañ d'ar merc'hed.

## Liamm diavaez

* Wikisource (fr)
| Komz-plaen | Histoire de Charles XII (1731) • Lettres philosophiques (1734) • Cosi-Sancta (1746) • Zadig (1747) • Le Monde comme il va (1748) • Bababec et les fakirs (1751) • Le Siècle de Louis XIV (1751) • Micromégas (1752) • Les Deux Consolés (1756) • Essai sur les mœurs et l'esprit des nations (1756) • Histoire des voyages de Scarmentado écrite par lui-même (1756) • Songe de Platon (1756) • Candide (1759) • Femmes, soyez soumises à vos maris (1759-1768) • Histoire d'un bon bramin (1761) • Traité sur la tolérance (1763) • Ce qui plaît aux dames (1764) • Commentaires sur Corneille (1764) • Dictionnaire philosophique (1764) • Jeannot et Colin (1764) • De l'horrible danger de la lecture (1765) • Petite digression (1766) • Le Philosophe ignorant (1766) • L'Ingénu (1767) • L'Homme aux quarante écus (1768) • La Princesse de Babylone (1768) • Histoire du parlement de Paris (1769) • L'Évangile du jour (1769-1780) • Questions sur l'Encyclopédie (1770-1772) • Le Crocheteur borgne (1774) • De l'Encyclopédie (1774) • Éloge historique de la raison (1774) • Le Taureau blanc (1774) • Les Dialogues d'Evhémère (1777) |
| Barzhoniezh | La Henriade (1723) • La Pucelle d'Orléans (1752) • Poème sur le désastre de Lisbonne (1756) |
| C'hoariva | Œdipe (1718) Hérode et Mariamne (1724) • Zaïre (1732) • L'Enfant prodigue (1736) • La Mort de César (1736) • Le Fanatisme ou Mahomet le Prophète (1741) • Mérope (1743) • La Princesse de Navarre (1745) • Oreste (1750) • Le Duc de Foix (1752) • Rome sauvée (1752) • L'Orphelin de la Chine (1755) • Le Café ou l'Écossaise (1760) • Tancrède (1760) • Olympie (1762) • Irène (1778) • Agathocle (1779) |
# Ceann Caillí

Ceann Caillí en iwerzhoneg, Hag's Head e saozneg, zo ur beg-douar e penn kreisteisañ Aillte an Mhothair e kornaoueg Iwerzhon.
Dont a rafe anv ar beg-douar eus tres ur wrac'h kozh a vefe gant e reier (kement ha "gwrac'h" e talv koulz cailleach en iwerzhoneg ha hag e saozneg). Hervez ur vojenn a gonter er vro e vije bet ur wrac'h kozh, kouezhet e karantez gant an haroz Cú Chulainn, o redek war e lerc'h dre Iwerzhon, betek en em gavout el lec'h-se. Cú Chulainn a vije deuet a-benn da dec'hout en ur lammat dreist ar c'herreg met ar wrac'h kozh a vije kouezhet er mor.
E Ceann Caillí emañ an tour anvet Túr an Mhothair.

## Notennoù

* ↑ Cliffs of Moher - History & Mythology
# Ceann Chill Mhantáin

Ceann Chill Mhantáin (Wicklow Head e saozneg) zo un beg-douar e reter Iwerzhon, war aod kontelezh Cill Mhantáin.
Al lec’h reterañ eo e douar-bras Republik Iwerzhon. Met enez Reachrainn, el lark da Zulenn, zo pelloc’h c’hoazh er reter, ha ledenez Aird, e Hanternoz Iwerzhon a dap pelloc’h c’hoazh er reter.
Uhel eo Ceann Chill Mhantáin, betek 83 metr uhelder a-us ar mor. Emañ war-hed 3 km diouzh kêr Cill Mhantáin, kêr-benn ar gontelezh. War ar beg-douar ez eus daou dour-tan, unan kozh savet e 1781 hag unan nevesoc’h ha tostoc’h d’ar mor, savet e 1818

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
* ↑ Wicklow Head Lighthouse
# Charles Gwathmey

Charles Gwathmey, ganet e 1938 ha marvet e 2009, a oa un tisavour stadunanat.
Adkempennet en deus ar mirdi Guggenheim e New-York.
# Charles Jaffé

Charles Jaffé a zo bet ganet e miz Meurzh 1879 e Doubraouna (Belarus) ha marvet d'an 12 a viz Gouere 1941 e Brooklyn (SUA).
Mestrc'hoarier echedoù rusian.

## Liamm diavaez

* E bartiennoù e Chessgames
# Charles Landelle

Charles Landelle (1821-1908) a oa ul livour ha poltredour gall.

## Oberennoù

* Oberennoù Charles Landelle
* Poltred Alfred de Musset (1854), kastell Versailhez.
* Ismenia, nimfenn da Ziana.
* Yuzevez e Tanger, Mirdi an Arzoù-kaer (Reims).
* Ar Vorganez
* Maouez fellah
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Charles Ferdinand d'Artois

Charles Ferdinand d'Artois, dug Berry (Versailhez, 24 Genver 1778 – Pariz, 14 C'hwevrer 1820) a oa ur priñs gall, eus an tiegezh Bourbon.
Mab e oa da Charlez X, roue Bro-C'hall, ha d'e bried Maria Teresa Savoia.
Dimezet e voe da Garolina Ferdinanda Luisa an Div Sikilia (1798-1870), a oa 20 vloaz yaouankoc'h egetañ.
Drouklazhet e voe etre an 13 hag ar 14 a viz C'hwevrer 1820 gant ar micherour Louvel. D'ar 7 a viz Even 1820 e voe dibennet Louvel e Pariz dirak ar bobl. D'an 29 a viz Gwengolo 1820 e c'hanas ar briñsez Carolina Ferdinanda ur mab, Henri Dieudonné d'Artois, ma soñjas d'an dud e oa saveteet ar roueelezh c'hall.
# Charles Francis Richter

Charles Francis Richter a zo ur sismologour amerikan, ganet eo e Butler County e-kichen Hamilton (Ohio) d'ar 26 a viz Ebrel 1900 ha marv d'an 30 a viz Gwengolo 1985 e Altadena (Kalifornia).

## Buhez

Charles Richter a zo ganet en ur familh a labourerien-douar en Ohio. E Los Angeles e Kalifornia e vev e-pad e grennardiezh.
Alies e vez e arnodva sismologiezh Pasadena e 1927, studiañ a ra e skol-veur Stanford, hag er "California Institute of Technology" (Caltech) e lec'h ma resev e PhD Fizik e 1928. Ar memes bloavezh e timez gant Lillian Brand.
Ne gav ket reizh skeulioù Rossi (bloavezhioù 1880) pe Mercalli (1902), a zeskrive ar c'hrenoù-douar da geñver an distruj pe ar santadurioù. Dre-se e kinnigo e 1935 ur skeul (skeul Richter) a c'hell deskrivañ galloudezh ur c'hren-douar en epikreizenn dre an energiezh implijet.
Labourat a ra er "Carnegie Institute" eus 1927 da 1936 ha goude er "California Institute of Technology" evit labourioù teknikel. Dont a ra da vezañ kelenner war ar sismologiezh e 1952.
E 1956, gant Beno Gutenberg (1889-1960), e tiskouez e klot ar meurez 0 gant tro 10⁴ Joules, pa vez ar meurez 9 damkevatal da 10¹⁷ Joules.
Mervel a ra an 30 a viz Gwengolo 1985 e Altadena e-kichen Pasadena e Kalifornia.
# Charles Haskins Townsend

Charles Haskins Townsend, bet ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1859 e Parnassus (Pennsylvania, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1944 e Miami (Florida, SUA), a oa ul loenoniour stadunanat.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* N : Nesotriccus.

### Spesadoù

* N : Nesotriccus ridgwayi,
* O : Oceanodroma socorroensis.

### Isspesadoù

* A : Artemisiospiza belli cinerea,
* J : Junco hyemalis oreganus (junko glas-sklent),
* M
    Melospiza melodia graminea (brean kaner), Melozone fusca jamesi,
* P : Puffinus auricularis.
# Charles Homualk

Charles Homualk pe Charles Homualk de Lille, bet ganet e 1909 e Naoned hag aet d'an Anaon e 1996, a oa un arzour breizhat.
Anavezet-mat e oa evel livour ha skeudennaouer kartennoù-post, dreist-holl evit an heuliadoù diwar-benn proviñsoù Bro-C'hall (Breizh, Elzas, Arvern, Berry, Normandi,...).
Ober a reas e studi e Skol Uhel an Arzoù-kaer e Naoned er memes mare ha Zavier Langleiz.
Labourat a reas da gentañ er bruderezh e dibenn ar bloavezhioù 1920 ha goude, etre 1933 ha 1970, evit an ti-embann Gabriel Artaud (& Fils), Editions Gaby, eus Naoned.
E 1995 e roas ouzhpenn 6 000 tresadenn orin da virdi ar gartenn-bost e Baod. Mervel a reas un nebeud sizhunvezhioù a-raok na voe digoret ar mirdi e 1996.
Sal-emvod ar mirdi a zo bet anvet war e lerc'h hag un diskouezadeg a zo bet savet en enor dezhañ e 2016, ugent vloaz goude e varv.

## Liammoù diavaez

* Le carton voyageur (mirdi ar gartenn-bost e Baod)
# Charles Henry Tilson Marshall

Ar c'horonal Charles Henry Tilson Marshall, bet ganet d'an 8 a viz Gouere 1841 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Genver 1927 e Londrez (Bro-Saoz), a oa un ofiser breizhveuriat er British Army.
D'ar mare ma oa e karg e Panjab (India), a-gevret gant e vreur yaouañ George (1843-1934), e kasas e amzer vak o tastum standilhonoù evned e Panjab ha menezioù Himalaya. Kenlabouras a reas gant an evnoniour hag al louzawour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).
Tad e oa d'an amprevanoniour Guy Anstruther Knox Marshall (1871-1959).

## Listenn al laboused studiet gantañ

* S
    Stactolaema.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Marshall e metoù al loenoniezh.
* ↑ A-gevret gant e vreur George.
# Faustine Audebert

Faustine Audebert, ganet d'ar 26 a viz Gouere 1982 e Gwizien, a zo ur ganerez hag ur sonerez vreizhat. Kanañ a ra e brezhoneg hag e galleg. Seniñ a ra gant ar piano hag ar gitar-boud.

## Yaouankiz

Da 10 vloaz e krogas da zeskiñ seniñ ar piano e skol sonerezh Bruz. Goude-se eo bet e skol sonerezh e Roazhon endra studie el lise m(he doa kemeret an dibab sonerezh. Goude-se eo bet o studiañ ar sonerezh e Skol-veur Roazhon 2.
Unan eus pazennoù pouezusañ he hent er sonerezh eo bet Kreiz Breizh Akademi, Izhpenn 12 (2007-2010) gant Erik Marchand.

## Prizioù

* 2007 : Kan ar Bobl gant Oz Quintet (kan Breizh-Izel ha Breizh-Uhel ha jazz)
* 2006: Bogue d'argent

## Strolladoù

* Bayati
* AGB
* Arz Nevez/Roland Becker
* Turbogwerz
* OZ
* ZÕN
* Trio Andy (Faustine Audebert: kan, guitar tredan), Alexi Orgeolet (kan, lapsteel ha sevel pozioù) ha Nicolas Pointard (taboulinoù)
* Kaolila
* Ital Express

## Pladennoù

* Bayati : Foñs ar bed, DROM ASSO, 2010
* Kreiz Breizh Akademi : Izhpenn 12, 2010

## Liammoù diavaez

* Faustine Audebert war modal-media
* Instagram Faustine Audebert
* Faustine Audebert war Facebook
* Faustine Audebert war Youtube

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ France Bleu
* ↑ Dastum
* ↑ Kaolita
# Faustina

Faustina zo un anv-badez latin hag italianek, diwar Faustinus, deuet eus Faustus, ha kar d'an anv-badez Fausta.

## Orin

Un anv eus tierniezh Nerva hag Antoninus e oa.

## Yezhoù all

* Faustine, e galleg
* Faustyna e poloneg

## Tud
### Sentezed

* Faustyna Kowalska‎, leanez, santez lidet d'ar 5 a viz Here.
* Santez Faustina di Como, leanez, c'hoar da santez Liberata, lidet d'an 19 a viz Genver.
* Santez Faustina, merzherez enoret war ar Via Latina, lidet d'ar 5 a viz Gouhere.
* Santez Faustina, enoret e Palma Campania, lidet d'an 10 a viz Mezheven ha d'an 3 a viz Here.

### Impalaerezed roman

* Rupilia Faustina, merc'h da Salonina Matidia ha d'ar c'honsul Lucius Scribonius Libo Rupilius Frugi Bonus, ur gourniz d'an impalaer Trajan,
** he merc'h Faustina, pried an impalaer roman Constantius II.
* Faustina an Henañ, pe Annia Galeria Faustina Major (war-dro 100-140), pried d'an impalaer roman Antoninus Pius.
** o merc'h Faustina ar Yaouankañ, pe Annia Galeria Faustina Minor, pried da Marcus Aurelianus.
** he c'henitervezed:
*** Annia Cornificia Faustina,
**** Ummidia Cornificia Faustina, merc'h da Annia Cornificia Faustina ha nizez da Marcus Aurelius
*** Annia Fundania Faustina,
**** Vitrasia Faustina, merc'h da Annia Fundania Faustina
* Annia Aurelia Galeria Faustina, merc'h da Faustina ar Yaouankañ, ha Marcus Aurelianus.
* he c'hoar Domitia Faustina, marvet en-bihan
* he c'hoar all Annia Cornificia Faustina Minor,
* Annia Faustina (merc'h da Ummidia Cornificia Faustina)
** he merc'h Annia Faustina pe Annia Aurelia Faustina, trede pried d'an impalaer Elagabalus.
* Faustina, pried an impalaer Constantius II
** o merc'h Faustina Constantia.

### Tud all

* Faustina Bordoni (1697-1781), kanerez mezzosoprano italian, lesanvet "Faustina"
* Faustina Maratti, barzhez italian
* Faustina Pignatelli, priñsez ha matematikourez eus an XVIIIvet kantved

#### Faustyna

* Faustyna Kowalska

### Faustine

* Faustine Audebert, kanerez vreizhat

## Filmoù

* Faustina (1957 film), film spagnol e 1957
* Faustina (1995 film), film polonat e 1995 diwar buhez Faustina Kowalska

## Pennadoù kar

* Fausta
# Faustina Bordoni

Faustina Bordoni (1697-1781), lesanvet "Faustina" hepmui, a oa ur ganerez ha mezzosoprano italian, hag unan eus brudetañ mouezhioù hec'h amzer.

## He buhez

Ganet e oa e Venezia, ha savet e voe dindan gwarez daou vreur sonaozourien, Alessandro ha Benedetto Marcello. Studiañ ar c'han a reas gant ur sonaozour all, Michelangelo Gasparini.

### Deroù he micher

Meur a vloavezh e voe e servij an Dilenner Palatin, ha kregiñ a reas da ganañ e c'hoariganoù e Venezia e 1716, en Ariodante, savet gant Carlo Francesco Pollarolo, ha betek 1725 e c'hoariganoù gant Tomaso Albinoni, ar vreudeur Gasparini, Giacomelli, Leo, Orlandini, an daou bPollarolo, tad ha mab, ha Leonardo Vinci, e-touez un toullad re all. E 1718 ha 1719 e Venezia e kanas a-gevret gant Francesca Cuzzoni, a oa da vezañ he brasañ kevezerez.
Meur a wech ez eas da ganañ da Reggio nell'Emilia, Naplez, Parma, ur wech da vihanañ da gêrioù Milano, Modena, Firenze. Kentañ ma kanas en Alamagn a voe e 1723, e München, e Griselda Torri. Er bloavezhioù 1720 e rae berzh ken na rae en hanternoz d'an Alpoù, evel e Vienna e 1725–26.

### Div rouanez

Kentañ ma kanas e Londrez a voe evel Rossane, en Alessandro, gant Handel, e mae 1726, war un dro gant Senesino ha Cuzzoni. Peder gwech all e kanas e nevezintioù Georg Friedrich Händel : Alceste en Admeto ha Pulcheria en Riccardo Primo (e 1727), hag Emira e Siroe hag Elisa en Tolomeo, e 1728. Kanañ a reas en un adc'hoariadenn eus Radamisto, hag e c'hoariganoù savet gant Ariosti ha Giovanni Bononcini. D'ar 6 a viz Mezheven 1727, e voe cholori bras er c'hoariva King’s Theatre, e Haymarket, dirak ar briñsez Caroline, priñsez Kembre. O c'hoari Astianatte e oad pa gorogas reuz etre he heulierien ha re Cuzzoni, ken na voe kann, a-hervez, etre an div vaouez war al leurenn.
Hervez enklaskoù nevez zo eo bet lakaet anat eo harperien ar c'hanerezed a oa en em zalc'het fall, ha n'eo ket ar c'hanerezed o-unan, o devoa labouret a-gevret a-raok en Italia, hag a zalc'has d'ober evit ar Royal Academy betek ar c'houlz ma rankas ar renerien serriñ an ti en 1728, en abeg d'ar bern dle.

### Dimeziñ

Kontrol da Guzzoni, ne zistroas ket Faustina da Vro-Saoz ken. Etre 1728 ha 1732, e kanas e kêrioù bras Italia, e Venezia dreist-holl. E 1730, e timezas d'ar sonaozour alaman Johann Adolf Hasse, ha bloaz goude e voen pedet da lez Sachsen, hini ar roue Augustus II, a oa e Dresden. Berzh a reas Faustina eno e c'hoarigan he fried, Cleofide. Hervez Pietro Metastasio e oant "ur c'houblad eus ar re blijusañ".
Hasse a chomas tregont vloaz e lez Sachsen, hag e bried a ganas da vihanañ pemzek eus e c'hoariganoù savet etre Caio Fabricio e 1734 ha Ciro riconosciuto e 1751.
# Faustina ar Yaouankañ

Annia Galeria Faustina Minor (Minor a dalv ar yaouankañ ), Faustina Minor pe Faustina ar Yaouankañ (bet ganet d'an 21 a viz Gwengolo war-dro 130 goude J.-K. moarvat — 175/176 goude J.-K.) a oa merc'h d'an impalaer roman Antoninus Pius ha da Faustina Goshañ. Impalaerez e oa bet adalek 161 betek he marv. Gwreg Marcus Aurelius e oa ,ha mamm an impalaer Commodus.
Karet gant ar soudarded hag he gwaz e oa roet dezhi an titloù a Augusta ha Mater Castrorum ("Mamm ar C'hampoù"), hag enorioù doueel a voe roet dezhi goude he marv.

## Buhez

E Roma e oa ganet, merc'h d'an impalaer Antoninus Pius. Anvet e voe evel he mamm, Faustina Goshañ. Bugel yaouankañ he zud e oa, ar pevare anezho, hag o eil merc'h.Mervel a reas ar re all avat a-raok fin o c'hrennoad.
Nizez-vihan e oa d'an impalaer Hadrian.

## Notennoù

* ↑ Levick, 2014, p. 137, a lavar e oa ganet 11 pe marteze 10 pe 9 deiz a-raok kala miz Here, da lâret eo d'an 21, 22, pe 23 a viz Gwengolo
* ↑ Levick, 2014, p. 170, a ro ar bloavezhioù 130–132.
* ↑ Levick, 2014, p. 172
# Faustina an Henañ

Annia Galeria Faustina, lesanvet Faustina Maior pe Faustina an Henañ (c. 100 - c. 140), a oa un impalaerez roman, pried da Antoninus Pius, impalaer eus 138 da 161.

## He buhez
### Bugaleaj

Ganet e oa e Roma, en un tiegezh roman eus Hispania. Merc'h e oa d'ar c'honsul Marcus Annius Verus. He mamm, Rupilia Faustina, a oa gournizez d'an impalaer Trajan. Nizez e oa da Vibia Sabina (83 – 136 pe 137), pried an impalaer Hadrian.
C'hoar e oa da Varcus Annius Libo, konsul e 128, ha da Varcus Annius Verus, praetor, marvet e 124, a oa pried da Zomitia Lucilla Minor ha tad da Varcus Aurelius ; ur c'hoar he doa ivez, Annia Cornificia Faustina.

### Yaouankiz

Dimeziñ a reas da Antoninus Pius etre 110 ha 115. Pevar bugel o doe :
* Marcus Aurelius Fulvius Antoninus (marvet a-raok 138) ;
* Marcus Galerius Aurelius Antoninus (marvet a-raok 138) ;
* Aurelia Fadilla (marvet e 135), pried da Aelius Lamia Silvanus, pe Syllanus ; bugel ebet n'o doe ;
* Annia Galeria Faustina Minor pe Faustina ar Yaouankañ (etre 125 pe 130 ha 175), a voe impalaerez roman ha pried d'he c'henderv Marcus Aurelius, impalaer roman.

## Notennoù

* ↑ Historia Augusta, Buhez de Marcus-Aurelius, 1.
# Faustino

Faustino zo un anv-badez italianek, stumm bihanaat an anv-badez Fausto.

## Adstummoù

* Faustina evit ar merc'hed

## Yezhoù all

* Faustin, e galleg, Faustine evit ar merc'hed

## Tud

* Faustino Malaguti, kimiour breizhat a orin italian
* Faustino Oramas, kaner kuban
# Faustino Malaguti

Faustino Giovita Mariano Malaguti, ganet e Pragatto, er c'hornôg da gêr Bologna, e 1802 ha marvet e Roazhon e 1878, a oa ur c'himiour gall deuet eus Italia (goulenn a reas dont da vezañ gall e 1840).
Brogarour e oa en e yaouankiz ha rankout a reas mont d'an harlu da Vro-C'hall goude emsavadegoù 1831. Studier e voe e Pariz gant Louis Joseph Gay-Lussac. Ur gador a dapas e Skol-Veur Roazhon e 1840 evel kelenner kimiezh e kevrenn ar skiantoù. Dont a reas da vezañ dean etre 1855 ha 1866. Goude-se e voe rektor Akademiezh Roazhon, eus 1866 da 1873.
# Fausta Flavia Maxima

Flavia Máxima Fausta (Roma, 293- Roma, 327) zo ur briñsez roman, merc'h d'an impalaer Maximianus ha da Eutropia. En 307 e voe dimezet da Constantinus Iañ, a rankas neuze kuitaat Minervina. Gant an eured-se e klaske he zad mestroniañ an Detrarkiezh gant skoazell e vab-kaer.
Pa droas Maximianus a-enep Constantinus e 310 eo Fausta an hini a ziskulias an irienn hag a gasas he zad da goll. Daou vloaz goude e welas e Roma korf he breur Maxentius mac'hagnet gant he fried, goude e drec'hadenn en emgann Pont Milvius.

## He marv

Hervez an istorour bizantat Zosimus an Istorour e vije orgedet ouzh he lezvab Crispus, mab da wreg kentañ Constantinus. Nemet ar priñs a nac'has o darempred avoultr, ha hi a oa aet, gant ar gounnar, da damall anezhañ dirak an impalaer Constantinus. Re gredik e voe an impalaer, ha lakaat a reas e vab d'ar marv. Pa ouias ar wirionez e lakaas mougañ e wreg en ur gibellad dour tomm en 327.
An impalaer a c'hourc'hemennas damnatio memoriae he fried, ha diwar-se ne van skrid ebet eus he gwallblanedenn. Hervez an istorour Paul Stephenson : "Eusebius, ne ra meneg ebet nag eus Crispus nag eus Fausta en e vuhezskrid eus Constantinus, betek diverkañ anv Crispus eus doare diwezhañ e Istor an Iliz (X.9.4)". Gwashañ pezh zo, ne voe ket ket dizarbennet an urzh-se gant he bugale pa renjont.

## Alioù kontrol

Ger ebet n'haller lenn e skridoù istorourien an amzer. Lod hiriv a gred en avoultriezh, lod all en un irienn steuet gant ar mab.

## Bugale

Mamm e voe Fausta da c'hwec'hbugel. Tri mab a voe imapalaerien:
* Constantinus II, impalaer etre 337 ha 340,
* Constantius II, etre 337 – 361,
* Constans Iañ etre 337 – 350.
Teir merc'h he doe ivez:
* Constantina, a zimezas da gendirvi:
** da Hannibalianus
** da Constantius Gallus,
* Helena.
* Fausta.

## C'hoarigan

Diwar marv Fausta eo bet savet ar c'hoarigan Fausta, gant Gaetano Donizetti.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Faustina Maratti

Faustina Maratti, pe Faustina Maratta, pe Aglauro Cidonia (Roma, war-dro 1679 – Roma, 1745), a oa ur varzhez ha livourez italian.
Merc'h e oa d'al livour Carlo Maratta, ha ne zimezas d'he mamm, Francesca Gommi, nemet e 1698, goude dezhañ intañviñ. Savet ha desket mat e voe.

## Oberennoù

* An Aglauro Cidonia n'eus ennañ nemet 38 sonedenn a voe embannet, a-gevret gant re he fried e 1723 da gentañ, en dastumad Rime di Giovanni Battista Felice Zappi e di Faustina Maratti, sua consorte, aggiuntevi altre poesie de' più celebri dell'Arcadia di Roma.

## Liammoù diavaez

* Labourioù Faustina ha Giambattista Felice Zappi war Wikisource