OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# John Malkovich

John Gavin Malkovich, ganet d'an 9 a viz Kerzu 1953, zo un aktour ha produer stadunanat. Enoret eo bet gant un Academy Award evit e rolloù en Places in the Heart hag In the Line of Fire. C'hoariet en deus en un 70 film bennak, evel Empire of the Sun, The Killing Fields, Johnny English, Con Air, Of Mice and Men, Rounders, Ripley's Game, Being John Malkovich, Shadow of the Vampire, Burn After Reading, Red, Mulholland Falls, Dangerous Liaisons, Warm Bodies, ha Bird Box. Produet en deus bet filmoù ivez evel Ghost World, Juno, ha The Perks of Being a Wallflower.

## Filmoù
### Bloavezhioù 2020

* 2023 : Complètement cramé !, gant Gilles Legardinier (rann Andrew Blake)

## Liammoù diavaez

* John Malkovich war IMDb
# John Maynard Keynes

John Maynard Keynes, 1añ Baron Keynes, CB, FBA, a oa un armerzhour hag ur matemikour breizhveurat bet ganet d'ar 5 a viz Even 1883 e Cambridge ha marvet d'ar 21 a viz Ebrel 1946 e Firle (Sussex). Lesanvet eo "tad ar makroekonomiezh".
# Glareell daneskell du

Glareell daneskell du :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Genad : | Glareola |
| Anv skiantel ||
| Glareola nordmanni Fischer von Waldheim, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hlareell daneskell du (liester : glareelled daneskell du) a zo un evn amprevanetaer, Glareola nordmanni an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra en un takad hag a ya eus Europa ar Reter d'an Altay.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Glareola

Glareola :
| Glareola maldivarum (krubuilh ha penn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Anv skiantel ||
| Glareola Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Glareola a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ an darn vrasañ eus ar glareelled, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
* ar c'hlareell c'hris (Glareola cinerea),
* ar c'hlareell vihan (Glareola lactea),
* glareell ar reter (Glareola maldivarum),
* ar c'hlareell daneskell du (Glareola nordmanni),
* ar c'hlareell-garreg (Glareola nuchalis)
** G. n. liberiae ha G. n. nuchalis,
* ar c'hlareell Madagaskar (Glareola ocularis),
* ar c'hlareell daneskell ruz (Glareola pratincola)
** G. p. fuelleborni ha G. p. pratincola.
Pevar (4) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 640b.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Glareolidae/Glareola (lennet e-barzh d'an 20 a viz Kerzu 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Glareell vihan

Glareell vihan :
| Ur c'hlareell vihan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Genad : | Glareola |
| Anv skiantel ||
| Glareola lactea Temminck, 1820 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hlareell vihan (liester : glareelled bihan) a zo un evn, Glareola lactea an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e gevred ha su Azia.
# Glareell ar reter

Glareell ar reter :
| Glareell ar reter. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Genad : | Glareola |
| Anv skiantel ||
| Glareola maldivarum J.R.Forst., 1795 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Glareell ar reter a zo un evn amprevanetaer, Glareola maldivarum an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez

Neizhañ a ra al labous en Azia ar Reter ha nijal kuit d'un takad hag a ya eus India hag Azia ar Gevred da Aostralazia ha Filipinez da c'hoañviñ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
* ↑ Glareola maldivarum war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Glareell daneskell ruz

Glareell daneskell ruz :
| Ur c'hlareell daneskell ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Genad : | Glareola |
| Anv skiantel ||
| Glareola pratincola Linnaeus, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hlareell daneskell ruz (liester : glareelled daneskell ruz) a zo un evn amprevanetaer, Glareola pratincola an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Al labous a vev an tri isspesad anezhañ:
* Glareola pratincola pratincola, eus kreisteiz Europa da Pakistan; o goañvin en Afrika issahara norzh da 5°N,
* G. p. fuelleborni, eus Senegal da greisteiz Kenya, RDK, Namibia ha reter Suafrika,
* G. p. erlangeri, plaenennoù aodel eus kreisteiz Somalia ha henternoz Kenya.

## Notennoù ha daveennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Glareola pratincola war al lec'hienn Avibase.
# Glareolidae

Glareolidae :
| Glareola lactea. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Glareolidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ glareelled ha timadelled, termenet e 1831 gant an evnoniour alaman Christian Ludwig Brehm (1787-1864).
Diouzh Doare 6.3 an IOC World Bird List ez a pevar genad d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Cursorius - Latham, 1790 (5 spesad)
* Rhinoptilus - Strickland, 1852 (4 spesad),
* Stiltia - G.R.Gray, 1855 (1 spesad)
* Glareola - Brisson, 1760 (7 spesad).
Seitek (17) spesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Glareolidae: Coursers, Pratincoles Brehm, 1831.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Charadriiformes/Glareolidae (lennet e-barzh d'an 31 a viz Eost 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Glarus

Glarus :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Glarus |
| Anv gallek | Glaris |
| Anv italianek | Glarona |
| Anv romañchek | Glaruna |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Glarus |
| Yezh ofisiel | alamaneg Suis |
| Niv. OFS | 1632 |
| Kod post | 8750 |
| Maer | [] |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | https://www.glarus.ch, https://www.glarus.ch/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 425 ann. |
| Stankter | 116 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 02′ 27″ Norzh 9° 04′ 02″ Reter / 47.04088, 9.06728 |
| Uhelder | 474 metr |
| Gorread | 107,2 km² |
| Kumunioù stok | Innerthal, Glarus Süd, Muotathal, Glarus Nord |
| kemmañ |
Glarus zo ur gumun suis, pennlec'h kanton Glarus.

## Istor

Kresket eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2011 goude bezañ bodet gant Ennenda, Netstal ha Riedern.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Stadtkirche.
* Iliz Netstal.
* An ti-gar.

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ar gumun
# Glareola cinerea

Glareola cinerea :
| Glareola cinerea. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Glareolidae |
| Genad : | Glareola |
| Anv skiantel ||
| Glareola cinerea Fraser, 1843 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Glareola cinerea a zo ur spesad evned e-touez kerentiad ar Glareolidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous a-hed stêr Niger peurgetket hag e kornôg ha kreiz Afrika ivez.

## Liamm diavaez

* (en) Glareola cinerea war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Froud

Ur froud zo ur wazh zo dinaou bras gant he naoz hag a red buan.

## Etimologiezh

Dont a ra eus ur ger galianeg *frut(u)a, pe frutia, testeniekaet gant gerioù eus rannyezhoù romanek eus Lombardia a-vremañ, eus ur ger koshoc'h *srutua. Kavout a reer ar ger kevatal er yezhoù keltiek all : ffrwd e kembraeg, frot en kerneveureg kozh ha sruth en iwerzhoneg. Dont a rafe eus ar wrizienn indezeuropek *sreu-, berañ (sañskriteg sravati, gresianeg rhéo)

## Lec'hanvioù

* Gwennfroud, e Plouvorn.
* Brandifroud, un adstêr d'ar Blavezh
* Froud (Kemper)

## Notennoù

* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, p 238

### Levrioù

* Roger Brunet (dir.), Les mots de la géographie, Paris, Reclus-La Documentation française, 1993, ISBN 2-11-003036-4, article « torrent », page 486.
* R. Coque, Géomorphologie, Armand Colin, 1998
* M. Derruau, Précis de géomorphologie, Masson, Paris, 1970
* B. Valadas, Géomorphologie dynamique, Armand Colin, 2004
# Fruela II Asturiez ha León

Fruela II (war-dro 874–925), lesanvet el Leproso (ar c'hakouz), a oa Roue Asturiez (a oa dindan roue León neuze) etre 910 ha 924, ha Roue León etre 924 ha 925.
Trede mab Alfonso III, roue Asturiez, hag e bried Jimena Garcés, pe Jimena Asturiez (? - 912), e oa. Breur e oa d'ar rouaned García Iañ hag Ordoño II, ha eontr d'ar rouaned Sancho Ordóñez, Alfonso IV ha Ramiro II León.

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas d'e geniterv, ar rouanez Nomilia Ximenes, merc'h da Sancho Garcez, roue Navarra, ha d'e bried Toda Aragon. Hervez skridoù zo e oa dimezet, a-raok 911, da Nunilo Jimena, mamm da Alfonso Froilaz.

### Bugale

Bugale en doe gant Nunilo :
* Alfonso Froilaz, roue León. En 932, gant e lezvreudeur Ordoño ha Ramiro, mibien eus eil eured e dad, ha war un dro gant e genderv Alfonso Ordóñez (diwezhatoc'h Alfonso IV León), e voe prizoniet ha dallet war urzh e genderv Ramiro II León. De no haber existido el matrimonio con Nunila, Alfonso probablemente fue hijo de Urraca.
Fruela II a zimezas a-raok 917 da Urraca, merc'h da Abdallah Ibn Muhammad, valí Tudela, eus tierniezh ar Banu Qasi,
* Ramiro Froilaz hag Ordoño Froilaz.
Er bloaz 932 e voent prizoniet ha dallet war un dro gant Alfonso Ordóñez hag Alfonso Froilaz war urzh ar roue Ramiro II León, ha goude kraouiet e manati Ruiforco de Torío, ma varvjont.
Bugale all en doe, n'ouzer gant pe vamm pe vammoù avat:
* Fortis, posiblemente el hijo menor, confirma un documento de su padre en el monasterio de Eslonza el 27 de septiembre de 924.
* Eudón.

## Goude e varv

Goude e varv e voe distroadet e vab Alfonso Froilaz gant e niz Alfonso IV León, mab d'e vreur Ordoño II.

## Pennadoù kar

* Rouaned Asturiez
# Frugarolo

Frugarolo zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Fruges

Kumunioù Frañs :
| Anv | Fruges |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Fruges et environs |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Fruges |
| Kod INSEE | 62364 |
| Kod post | 62310 |
| Maer | Jean-Jacques Hilmoine (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 18,9 km² |
| Led | 50° 30' 55" Norzh |
| Hed | 02° 08' 04" Reter |
| Uhelder kreiz | 107 m |
| Uhelder bihanañ | 84 m |
| Uhelder brasañ | 171 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 533 (2007) |
| Stankter | 134 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fruges a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). Pennlec'h Kanton Fruges eo.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Froud (Kemper)

Ar Froud zo ur stêr vihan a 11 km ½ e Breizh, adstêr d'an Oded e Kemper.
Eieniñ a ra e Kerarc'hloareg, etre Ti Sanker hag ar Stangala, e biz Kemper.

## Gwelet ivez

* Stêr Deir
* Jed
* Pont Medar

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Fruela

Fruela, pe Froyla, zo anv meur a roue pe briñs eus rouantelezh Asturiez.
* Fruela Kantabria, breur d'ar roue Alfonso Iañ Asturiez.
* Fruela Iañ Asturiez, mab da Alfonso Iañ Asturiez ha mab-bihan da Pelayo Asturiez.
* Fruela II Asturiez ha León, mab da Alfonso III Asturiez.
# Fruela Iañ Asturiez

Fruela Iañ (Cangas de Onís 722-768), pe Froila e galizeg, lesanvet El Hombre de Hierro (an den houarn), a oa roue Asturiez entre 757 ha 768.
Mab e oa da Alfonso Iañ Asturiez ha d'ar rouanez Ermesinda, ha mab-bihan da Pelayo Asturiez.
Pried e oa d'ar briñsez vaskon Munia Araba.
# Fruela Kantabria

Fruela Kantabria, pe Fruela Pérez (marvet war-dro 758) a oa eil mab an dug Pedro Kantabria, ha breur yaouankoc'h d'ar roue Alfonso Iañ Asturiez.
Tad e oa d'ar rouaned Aurelio ha Bermudo Iañ.
# Kannadig (Skoazell Vreizh)

Kannadig (Bulletin d’information de Skoazell Vreizh) zo ur gelaouenn c'hallek renet gant Charlie Grall.
# Kannadig Imbourc'h

Kannadig Imbourc'h a oa kelaouenn ar gevredigezh Emglev An Tiegezhioù.
Warlerc'hiad ar gelaouenn Imbourc'h e oa ha deuet e oa er-maez etre ar bloaz 2001 ha 2018.
Renet e oa gant Yann Mikael. Tepod Gwilhmod, Ewan Delanoy, Youenn Troal, Paol Kalvez ha Yann Talbot a skrive enni ingal. Bep tri miz e teue er-maez. Fañch Kerrain en deus skrivet pennadoù e-barzh ivez.
Kavout a raed e-barzh :
* Pennadoù diwar-benn an darvoudoù a c'hoarvez er bed, e Frañs hag en Emsav ;
* Studiadennoù war istor Breizh ;
* Troidigezhioù pennadoù a brederouriezh, a istorouriezh ;
* Pennadoù a feizoniezh, buhez ar sent, pedennoù ;
* Keleier diwar-benn buhez ar gevredigezh Emglev An Tiegezhioù, an oferennoù e brezhoneg ha kement 'zo ...
Embannet ez eus bet 107 niverenn eus Kannadig Imbourc'h e-kerzh 17 bloavezh. Adkavout a c'heller an niverennoù kozh ha roll an holl bennadoù bet embannet war Kannadig Imbourc'h war lec'hienn Emglev An Tiegezhioù. Diwar gouezhadenn ar gelaouenn-se ez eo bet savet ar gelaouenn nevez Ar Gouloù Gwenn gant Tepod Mab Kerlevenez ha Yann Mikael.
# Kannañ

Kannañ ar c'houez, da lavarout eo an dilhad lous, a vez ret ober a-wechoù, hag un ober kalet eo bet e-pad pell e broioù Europa.

## War ar maez

[[Skeudenn: Kannañ a veze graet a-raok er gwazhioù e Breizh. Lavaret e veze mont d'ar wazh, pe d'ar poull, da lavarout eo d'ar poull-kannañ. Mojennoù zo diwar-benn ar c'hannerezed-noz.

## E kêr

Er c'hêrioù bras e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved e veze aozet kanndioù.
* Gwaz o kannañ, maouez o sellout outañ.
* Ozhac'h ha gwreg o kannañ liñselioù en ur wazh", gant William Henry Pyne, Microcosm, 1806.
* Kannañ er stêr en Abidjan, Aod-an-Olifant.

## Gwelit ivez

* Kannerez
# Kannadig Gwalarn

Kannadig Gwalarn zo ur gelaouenn vrezhonek viziek, krouet e miz Here 1932 hag a badas betek miz Mae 1933. Eizh niverenn en holl a voe embannet.
Ar brezhoneg implijet er gazetenn a oa izeloc'h e live ("Evel ma vez komzet war ar maez") evit ar gelaouenn Gwalarn, bezañ poblek e oa ar pal.

## Liammoù diavaez

* Ti dielloù Penn ar Bed (Kemper)
# Kannerez

Ur gannerez zo ur plac'h a gann an dilhad. Daou zoare zo da gompren ar ger kannañ amañ: pe ar plac'h a laka an dilhad gwenn-kann, pe an hini a sko war ar c'houez gant ur c'holvazh (gwalc'h/bazh).
E kouentoù dalc'het gant leanezed e veze kemeret dilhad lous a veze roet da gannañ da verc'hed fiziet enne hag a veze implijet a-wechoù tost evel sklavezed.

## E Breizh

Gwechall e veze kannet dilhad gant ar merc'hed en ur poull-kannañ pe en ur wazh. Gweladennet e vez hiziv kanndioù Pontrev (n'int ket tier e gwirionez) ha lec'hioù all.

### Mojenn

Kannerezed-noz a veze gwelet en-dro d'ar poulloù haga c'halle beuziñ ar baotred a glaske merc'heta ouzh skleur al loar.

## E kêr

Labourat a rae ar merc'hed e kanndioù a oa gwir dier, ma veze tomm berv ha brevus al labour.

## Liverezh

Plijout a rae d'al livourien poltrediñ kannerezed: brudet eo re al livourien c'hall Jean Siméon Chardin (en XVIII$^{vet}$ kantved) hag Edgar Degas (en XIX$^{vet}$).
* Kannerez, Chardin (~1735)
* Kannerez en Los Españoles pintados por sí mismos (1851)
* Div gannerez, Edgar Degas (~1877)
* Ar gwazi ranell, Yeend King (1855–1924)
* Ar c'hannerezed, Abram Arkhipov (1962-1930)

## Pennadoù kar

* kouez
* kannerez-noz
* Catarina Segurana, kannerez ha harozez
# Kann al loar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kann al loar zo
* un anv all d'al loargann , pe loargant,
* ur fest e Landerne e-miz Gouhere, gwelout Kann al Loar

## Pennadoù kar

* loar
# Hantervogalenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen hantervogalenn (saoz.: semivowel) pe hantergensonenn (saoz.: semiconsonant) evit komz eus vogalennoù nann-silabennek implijet a-gevret gant vogalennoù silabennek evit sevel diftongennoù. Lledlafariad a vez lavaret e kembraeg.
Hanterhent eo an hantervogalennoù ouzh ar c'hensonennoù dre dostaat (saoz. approximant) hag ar vogalennoù e-keñver o doare distagañ diouzh un tu hag heñvel int ivez ouzh ar c'hensonennoù e-keñver o mont-en-dro.
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizhereneg fonetikel etrebroadel e implijer peurliesañ sin diaktrikel [ ̯ ] skrivet dindan ur vogalenn evit diskwel eo nann-silabennek daoust ha meur a wezh e reer heptañ evit aesaat an traoù.
Da skouer, bez' e c'heller treuzskrivañ ar ger saoznek wow [waʊ̯], ha daoust ha m'eo heñvel ouzh ar vogalenn [u] koulz [w] ha [ʊ̯] e vezont treuzskrivet gant arouezennoù disheñvel evit diskwel e rank dielfennañ an elfenn gentañ [w] evel un elfenn gensonennel keit ha ma rank bezañ komprenet an elfenn diwezhañ [ʊ̯] evel ur rann eus an diftongenn [aʊ̯]. Dre m'az ei strisoc'h (serroc'h) eviti ar sonenn dre dostaat [w] muioc'h kensonennlheñvel evit an hantervogalenn [ʊ̯] an hini eo ivez.
Dre m'eo tost an eil ouzh eben war al live fonetikel e vez implijet a-wezhoù an termenoù "sonenn dre dostaat" ha "hantervogalenn" evel ma vefent heñvelster. Disheñvel int avat ha termeniñ a c'heller an hantervogalennoù en un doare resisoc'h evel sonennoù dre dostaat o klotaat gant bep ur vogalenn, da lâret eo:
    [j] a glot gant [i]
    [w] a glot gant [u]
    [ɥ] a glot gant [y]
    [ɰ] a glot gant [ɯ]
Kavout a reer ivez e yezhoù evel an nepaleg, ar roumaneg hag ar samoaeg hantervogalennoù nann-silabennek [e̯] hag [o̯] o klotaat gant vogalennoù etre (saoz. mid vowel), da skouer:
    Hantervogalenn serr kv. hantervogalenn greiz
       samoaeg: ’auro [ʔau̯ɾo] ("aour") kv. ao [ao̯] ("koumoulenn")

## Gwelit ivez:

* Vogalenn
* Vogalenn nann-silabennek
* Diftongenn
# Hantervoul norzh

An hantervoul norzh eo an hanter eus ar Voul-Douar etre ar c'heheder ha pennahel an Norzh. E steredoniezh e talvez evit al lodenn eus an oabl lec'hiet en norzh d'ar c'heheder oabl.

## Pennadoù kar

* Hantervoul su
* Hantervoul kornaoueg
* Hantervoul reter

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 603b.
# Hapalemur alaotrensis

Hapalemur alaotrensis :
| Hapalemur alaotrensis. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lemuridae |
| Genad : | Hapalemur |
| Anv skiantel ||
| Hapalemur alaotrensis Rumpler, 1975 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hapalemur alaotrensis a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.

## Boued

Bevañ a ra diwar gar korz dreist-holl.

## Annez

Brosezat eo e glannoù Lenn Alaotra (e biz Madagaskar).

## Liamm diavaez

* Hapalemur alaotrensis war al lec'hienn Mammal Species of the World.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Hapalemur aureus

Hapalemur aureus :
| Hapalemur aureus. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lemuridae |
| Genad : | Hapalemur |
| Anv skiantel ||
| Hapalemur aureus Meier, Albignac, Peyriéras, Rumpler & Wright, 1987 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hapalemur aureus a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Ne voe kavet nemet e 1986 gant ar skiantourez stadunanat Patricia Wright (1944-) el lec'h m'emañ Park broadel Ranomafana (e gevred Madagaskar) hiziv an deiz.

## Annez

Brosezat eo al loen en un dachenn vihan e gevred Madagaskar.

## Liamm diavaez

* Hapalemur aureus war al lec'hienn Mammal Species of the World.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Hanterc'hoar

Un hanterc'hoar da unan bennak zo ur c'hoar hag a zo merc'h d'e dad ha d'ur bried all dezhañ, pe merc'h d'e vamm ha d'ur pried all dezhi.

## Pennadoù kar

* c'hoar
* c'hoareg
* lezc'hoar
# Hapalemur griseus

Hapalemur griseus :
| Hapalemur griseus. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lemuridae |
| Genad : | Hapalemur |
| Anv skiantel ||
| Hapalemur griseus Link, 1795 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hapalemur griseus a zo ur spesad primated eus ar c'herentiad Lemuridae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a zo brosezat an tri isspesad anezhañ — Hapalemur griseus gilberti (an dachenn vihan limestra war ar gartenn), Hapalemur griseus griseus (an hini ruz) ha Hapalemur griseus ranomafanensis (an hini wer) — e Madagaskar.

## Liamm diavaez

* (en) Hapalemur griseus war al lec'hienn Mammal Species of the World.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Hanternoz

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hanternoz (pe an hanternoz a-wechoù) a reer eus :
* an eur e-kreiz an noz, etre unnek eur hag a-raok un eur, a vez graet kreiznoz anezhi ivez ;
** komzet e vez eus daouzek taol an hanternoz sonet gant kleier an ilizoù pe an horolajoù ;
* an durc'hadur, pe roud-avel, enebet ouzh ar c'hreisteiz, sellout ouzh Norzh ; kement-mañ avat, evit pezh a sell ouzh an douaroniezh, n'eo mat nemet evit hantervoul an norzh, ha dreist-holl a-us da Trovan ar C'hrank, en hantervoul ar su emañ an Heol en norzh (= an "hanternoz") d'an eur a greisteiz ;
** an inizi hanternozelañ eo ar re a zo ar pellañ war-zu an hanternoz ;
* an Hanternoz: lodenn ur vro a zo en hanternoz, evel
** Amerika an Hanternoz : Norzhamerika,
** Europa an Hanternoz : Europa an Norzh.
# Hantervoul su

An hantervoul su eo an hanter eus ar Voul-Douar etre ar c'heheder ha pennahel ar Su. E steredoniezh e talvez evit al lodenn eus an oabl lec'hiet er su d'ar c'heheder oabl.

## Pennadoù kar

* Hantervoul norzh
* Hantervoul kornaoueg
* Hantervoul reter

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 603b.
# Jon Ortiz de Urbina

Jon Ortiz de Urbina zo ur yezhoniour euskarek.
Labourat a ra dreist-holl war an euskareg, met bet en deus skrivet diwar-benn ar brezhoneg ivez.

## Levrlennadur

* Ortiz de Urbina, Jon 1994, 'Verb-initial patterns in Basque and Breton', e-barzh Lingua 94:2-3, Amsterdam : North Holland, 125-154.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn internet skoll-veur Deustu (eu) (en) (es)
# Jonas Brothers

Jonas Brothers a zo ur boy band stadunanat, ur strollad sonerien evit ar grennarded brudet gant Disney Channel.
O anvioù eo Joe, Kevin, ha Nick Jonas.
# Jonathan Banks

Jonathan Ray Banks, ganet e Washington D.C. (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 31 Genver 1947, zo un aktour stadunanat.
# Jonadi

Jonadi zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Jonas Savimbi

Jonas Savimbi (3 a viz Eost 1934 - 22 a viz C'hwevrer 2002) a oa ur soudard hag ur politikour angolat, krouer ar strollad politikel UNITA.