OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Biwmares

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Biwmares (Beaumaris e saozneg) zo ur gêr e gevred Enez Mon e Kmebre, war ribl ar Menai. Un anv normanek zo d'ar gêr hag a dalvez geun brav (beau marais e galleg).
Savet e voe Biwmares evel m'emañ bremañ e dibenn an XIII$^{vet}$ kantved, goude aloubadeg Enez Mon gant ar roue saoz Edouarzh Iañ. Lakaat a reas sevel ur c'hastell en ul lec'h ma oa ur gêriadenn anvet Llan-faes. Skarzhet e voe tud ar gêriadenn, kaset e voent da Niwbwrch, ha dont a reas Saozon d'ober o annez er gêr nevez e-kichen Kastell Biwmares, a oa unan eus kreñvlec'hioù saoz hanternoz Kembre, evel Kastell Caernarfon, Kastell Harlech pe c'hoazh Kastell Conwy.
Hiziv n'eo ket Biwmares ur greizenn velestraduel a bouez ken : e Llangefni emañ Kuzul kontelezh Mon (Sir Fôn). Derc'hel a ra Biwmares da vezañ ul lec'h darempredet koulskoude, gant miliadoù a douristed o tont di bep bloaz.
# Brezhoneg e Kenya

Kelennet ez eus bet brezhoneg e-pad un daou viz bennak en Alego, e Kenya, war lez al lenn Victoria, bro ar bobl Luo, er bloavezh 2009, gant un den ac'haleno en deus desket brezhoneg e Bro-C'hall, ha filmet eo bet ar vugale o vrezhonegañ, hag o kanañ kanaouennoù evel Gwir Vretoned pe An Alarc'h.
Embannet eo bet ar film e YouTube d'ar 14 a viz Gwengolo 2009.

## Liammoù diavaez

* Kanaouennoù brezhoneg en Alego, Kenya - kaouenn.net
# Brezhoneg ar Skorv

Brezhoneg ar Skorv zo un dastumad gerioù eus brezhoneg Bro Pourlet, savet gant Herri ar Borgn, embannet gant Skol Vreizh e 2011.
War ar golo e weler ur rann eus ur gartenn eus Breizh, eus 1706.
# Brezhoneg eeun

Ar brezhoneg eeun a oa un dibab mil ger brezhonek, da zeskiñ d'ar vrezhonegerien lenn ha skrivañ o yezh da gentañ, hag aesaat deskiñ ar yezh d'ar re all. Ijinet e oa bet e 1935 gant Roparz Hemon.

## Orin

Kemeret en doa da skouer ar Simple English, pe Basic English, krouet gant ar yezhoniour saoz Charles Kay Ogden (1889-1957), evit kelenn saozneg, ha kinniget el levr Basic English: A General Introduction with Rules and Grammar embannet e 1930. Kemend-all a vo graet evit ar galleg ivez er bloavezhioù 1950 gant ar français fondamental savet evit kelenn galleg d'an estrenien ha da bobloù an impalaeriezh trevadennel c'hall a oa da vezañ gallekaet.

## Petra eo ?

Un doare aes da lenn ha skrivañ brezhoneg eo ar brezhoneg eeun.
E saozneg e oa ar skouer pa oa bet krouet ar roll-gerioù ha savet e oa bet ur roll eus ar brezhoneg pemdez, mil ger ennañ, gant Roparz Hemon, evit ma vije aesoc'h al lenn d'ar re a gomañs da zeskiñ brezhoneg. Embannet e oa bet e 1935.

## Levrlennadur
### Diwar-benn ar brezhoneg eeun gant Roparz Hemon

* Alc'hwez ar brezhoneg eeun ; La clef du breton simple, Gwalarn (83), 1935 ; adembannet e 2001 gant Mouladurioù Hor Yezh,
* Penaos eo bet savet Roll-Geriou ar « Brezoneg Eeun », Gwalarn (118), 1938,
* Penaos eo bet savet roll gerioù-diazez ar brezhoneg, Ar bed keltiek (27), 1961.

### Levrioù skrivet e brezhoneg eeun

Gant Roparz Hemon
* Alanig an Tri Roue (romant nedeleg, 1950) ;
* Ar barrad-erc'h (danevell troet diwar bPouchkin, deiziad) ;
* Diamantoù Keroulaz (romant polis, 1964) ;
* Furnez ha faltazi (pennadoù dastumet gant Hor Yezh goude marv Roparz Hemon e 1998) ;
* Gaovan hag an Den Gwer (romant an Daol-Grenn, deiziad) ;
* Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all (danevelloù, dastumet gant Embannadurioù Al Liamm e 1970) ;
* Kontadennoù a vro-Skos (kontadennoù, deiziad) ;
* Re Bennavel (danevell, deiziad) ;
* An tenn (danevell troet diwar bPouchkin, deiziad) ;
* An Ti a Drizek Siminal (romant polis embannet gant Al Liamm e 1956) ;
* Ur prenestr a oa digor (danevell, deiziad).
Embannadurioù An Here :
* levrioù an heuliadenn Berr-ha-berr, Ali Baba, Aladdin, Sindbad ar martolod en o zouez.

## Hiziv

Ne gomzer ket nemeur eus brezhoneg eeun hiziv. Levrioù all e brezhoneg aes a zo, evit deskarded, met n'eus ket kaoz a vrezhoneg eeun gant an oberourien.

## Liammoù

* Roparz Hemon
* Gerioù ar brezhoneg eeun
* Gerioù ar brezhoneg eeun er Wikeriadur
* Kement eo ar "brezhoneg eeun" hag ar "français fondamental" e galleg pe ar "basic English" e saozneg.
** Français fondamental (Wikipedia gallek)]
** Anglais basic (British American Scientific International Commercial English) (Wikipedia gallek);
** Basic English (Wikipedia saoznek);
** Basic English alphabetical wordlist (roll gerioù ar Basic English).
* Saozneg aes:
** Simple English. Brasoc'h eo niver ar gerioù e "simple English" ; chom a ra aes, avat, ar reolennoù yezhadur.
** Simplifications de l'anglais (Wikipedia gallek).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roparz Hemon, ALC'HOUEZ AR BREZONEG EEUN, Gwalarn, Niv. 83, HERE 1935.
* ↑ Roparz Hemon, Gwalarn, 118, GWENGOLO 1938.
# Brezhoneg al levrioù

Brezhoneg al levrioù eo an anv roet dre zismegañs d'ar brezhoneg skrivet.

## Menegoù eus brezhoneg al levrioù

* Meavenn : "A-hend-all, Frañsez Vallée ne oar nemet brezoneg al levriou, gouzout a rez."
* Jules Gros : "Ayant constaté dès 1912 la supériorité du breton de ma grand-mère, née en 1833, et des autres personnes agées - et, comme elle, illettrées - de Trédrez (Cotes-du-Nord) sur le breton des livres, [...]".
* Francis Favereau : "Enebet `vez alies, gant gwir abeg, brezhoneg al levrioù ha brezhoneg an dud."
* Nelly Blanchard : "Ce besoin de double polarité, calquée sur le modèle français « patois vs français normé », se fait au bénéfice d’un centre imaginaire qui est tantôt le breton de l’école, tantôt le breton des livres, tantôt le breton du Léon, tantôt celui de Saint-Pol-de-Léon ou celui de Vannes, etc."

## Notennoù

* ↑ An Den a oar brezhoneg
* ↑ Le Trésor du breton parlé - Le style populaire
* ↑ Geriadur ar brezhoneg a-vremañ
* ↑ Dialectologie et standardisation linguistique – Centres et marges économiques et culturels en Basse-Bretagne
# Apple Corps

Apple Corps Limited (pe Apple) zo un embregerezh media savet e Londrez e Genver 1969 gant izili ar strollad The Beatles, da erlec'hiañ o embregerezh kent Beatles Ltd. hag astenn anezhañ en ur strollad embregerezhioù. Ur farsadenn zo gant an anv, distaget apple core e saozneg (da lavaret eo kreiz an aval). Ar rann bennañ eo Apple Records, lañset d'ar memes bloaz. Krouet e oa bet rannoù all, Apple Electronics, Apple Films, Apple Publishing hag Apple Retail, anavezet evit ar stal Apple Boutique ha he oa ket padet pell e kreiz-kêr Londrez. Savadur Apple e fin ar bloavezhioù 1960 a oa bet da gentañ er 94 Baker Street, a-raok dilojañ d'ar 95 Wigmore Street hag a-benn ar fin d'an 3 Savile Row. Anavezet e oa ar savadur diwezhañ evel the Apple Building hag ennañ e oa bet savet ar studio Apple.
Etre 1970 ha 2007 e oa bet renet an embregerezh gant Neil Aspinall, a rae war-dro ar Beatles war an hentoù, daoust ma n'en doa ket an titl-se a-raok ma oa aet kuit Allen Klein eus an embregerezh. Penn an embregerezh eo Jeff Jones e 2010.

## Apple Records

Apple Records eo al label savet gant ar Beatles e 1968. Savet e oa bet evit reiñ frankiz d'ar strollad da grouiñ, a-stroll pe pep hini diouzh e du, ouzhpenn un nebeud arzourien choazet evel Mary Hopkin, James Taylor, Badfinger pe Billy Preston. Adalek kreiz ar bloavezhioù 1970 avat e oa leun ar roll gant pladennoù izili-bet ar Beatles. Renet eo bet al label gant Allen Klein etre 1969 ha 1973 ha da c'houde gant Neil Aspinall betek 2007. Renet eo gant Jeff Jones abaoe.

### Arzourien

* Badfinger – Aprouet e oa bet ar strollad gant Paul McCartney, John Lennon ha George Harrison. Enrollet o deus 10 albom gant Apple, en o zouez ur ganaouenn skrivet gant Paul McCartney : Come and Get It.
* Mary Hopkin – Diskoachet e oa bet goude un abadenn skinwel. Enrollet he doa kanaouennoù skrivet gant McCartney, pe Lennon/McCartney, ouzhpenn he single Those Were the Days brudet gant McCartney, ha kemeret he doa perzh en Eurovision. Daou albom gant Apple.
* Modern Jazz Quartet – Brudet e oant dija a-raok bezañ prezantet gant Yoko Ono da Apple e-lec'h m'o doa enrollet daou albom.
* Yoko Ono – Labouret he doa gant John Lennon war un nebeud kanaouennoù hag albomoù.
* Billy Preston – Ur mignon d'ar Beatles abaoe o bloavezhioù en Hamburg. Labouret en doa gant ar strollad pa oa bet enrollet an albom Get Back, deuet da vezañ Let it Be da c'houde a-raok embann albomoù gant Apple.
* Radha Krishna Temple (London) – Skourr saoz al luskad Hare Krishna, pedet gant George Harrison da embann pladennoù.
# Appleton (Wisconsin)

Appleton zo ur gêr lec'hiet e reter-kreiz stad Wisconsin e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 72 623 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Appleton en ur mod ofisiel e 1835.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aprica

Aprica zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
# Appingedam

Appingedam (distagañ ) a zo ur gêr hag ur gumun e proviñs Groningen en Izelvroioù. Ar chêrioù ha kêriadenn da-heul a ya d'ober ar gumun : Appingedam, Garreweer, Jukwerd, Laskwerd, Marsum, Oling, Opwierde, Solwerd, Tjamsweer.

## Appingedam

Ne ouezer ket kalz tra diwar-benn orin Appingedam. Savet e voe tost ouzh kanol Delf (Damsterdiep hiziv an deiz) e-tro 1200. Dont a ra an anv eus ur stankell bet savet en Appe pe en Apt.
E 1327 e voe roet gwirioù-kêr da Appingedam gant Frized dizalc'h Upstalboom e-kichen Aurich, ur gêr e Friz ar Reter. Liammoù a oa dija etre Appingedam hag Aurich, an emglev-se a oa anvet Partnerschaft. E rannvro Fivelingo emañ Appingedam. Da vare ar Grennamzer e oa ar rannvro-se ul lodenn eus Friz. Da zibenn ar Grennamzer e oa Appingedam ur porzh a-bouez, ha kevezerezh kenwerzh a veze etrezañ ha hini Groningen. Pa voe roet ar stapelrecht da Groningen ez eas buan porzh Appingedam war ziskar.
Hiziv an deiz ez eo brudet Appingedam peogwir e kaver enni kalz savadurioù eus ar Grennamzer, evel ar c'heginoù a-istribilh a-us an Damsterdiep.
En Appingedam e oa diazezet Appingedammer Bronsmotorenfabriek, un embregerezh ma veze savet kefluskerioù bagoù.

## Liamm diavaez

* Touristelezh, istor ha skeudennoù eus Appingedam
# Apricale

Apricale zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
# Appignano del Tronto

Appignano del Tronto a zo ur gumun eus Italia e proviñs Ascoli Piceno, er Rannvro Marche.
# Appius Claudius Pulcher

Appius Claudius Pulcher a oa konsul roman en 212 kent JK.
# Apremont (Vande)

Apremont a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar Vie emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe da benn Kanton Apremont da gentañ hag e Kanton Palluau diwezhatoc’h. E Bann Challans e oa. Lakaet e voe kumun Apremont en Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 98 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,76% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c’hastell hag e chapel.
* Maner La Tuderrière.
* E 1901 e voe distrujet an iliz katolik a-gent.
* Iliz katolik Sant Varzhin, bet savet e 1902.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù. Savet e voe e miz Meurzh 1920 ha dioueliet e 1921.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr) Université de Lille
# Approuague

Ar stêr Approuague zo ur stêr hag a red dre Gwiana c'hall, en Amerika ar c'hreisteiz.

## Inizi er stêr

Ar re vrasañ eo
* enez Mantoni
* enez Aïpoto
* enez ar Sept Chapelets
* enez Catalin
# Carro (Italia)

Carro zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
# Carrodano

Carrodano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
# Carrossel

Carrossel zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant SBT. Savet eo bet war skouer un telenovela eus Mec'hiko, Carrusel.

## Aktored

* Maisa Silva — Valéria Ferreira
* Rosanne Mulholland — Helena Fernandes
* Jean Paulo Campos — Cirilo Rivera
* Larissa Manoela — Maria Joaquina Medsen
* Nicholas Torres — Jaime Palillo
* Stefany Vaz — Carmen Carrilho
* Ana Vitória Zimmermann — Marcelina Guerra
# Carrosio

Carrosio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Cars

Cars (Kirri-tan) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-) ha Joe Ranft (1960-2005).
C'hoarvezout a ra Cars en ur bed poblet gant kirri-tan, denheñvel an neuz anezhe.
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 14 a viz Meurzh 2006 e Stadoù-Unanet Amerika da-geñver ShoWest. Dalc'het e voe ar gentaenn anezhañ e Charlotte (North Carolina) d'ar 26 a viz Mae da-heul. Seizhvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h The Incredibles (e miz Here 2004) hag a-raok Ratatouille (e miz Mezheven 2007).

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kant seitek munutenn e bad.
* ↑ (en) Cars war Internet Movie Database.
* ↑ Deuet da vezañ CinemaCon adalek 2011.
# Cars 2

Cars 2 a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-) ha Brad Lewis. Heuliad ar film Cars, deuet e-maez e miz Meurzh 2006, an hini eo.
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet evit ar wech kentañ d'an 18 a viz Mezheven 2011 e Hollywood (Stadoù-Unanet Amerika). Daouzekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Toy Story 3 (e miz Mezheven 2010) hag a-raok Brave (e miz Mezheven 2012).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kentaenn.
# Carrog

Carrog zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e kreisteiz Sir Ddinbych. Emañ war ribl ar stêr Dyfrdwy, er reter da Gorwen, war an hent a gas da Llangollen.
Betek deroù an XX$^{vet}$ kantved e veze graet Llansantffraid-Glyndyfrdwy eus ar gêriadenn, dre ma oa e parrez Llansantffraid, e traoñienn Dyfrdwy. Deuet eo an anv a zo bremañ pa voe savet un ti-gar, en tu all d'ar stêr, hag a voe anvet diwar anv un ti eno. Ur pont, Pont Carrog, zo da dreuziñ an Dyfrdwy. Er gêriadenn emañ kember an Dyfrdwy hag un adstêr dezhañ, an Afon Morynion pe Morwynion.
En torgennoù a zo er gornaoueg d'ar gêriadenn ez eus ur c'hreñvlec'h kozh a reer Caer Drewyn anezhañ.
Ur skol kentañ derez zo, Ysgol Carrog hec'h anv.
Abaoe 2005 eo gevellet Carrog gant Plouie, e Breizh.
# Carrè

Carrè a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Carré Manchot

Ur strollad sonerezh da zañsal er festoù-noz eo Carré Manchot. Krouet e oa bet e 1986 e Klegereg (Morbihan (56)). Deuet eo, abaoe ar mare-se, da vezañ ur strollad brudet hag a ra ur bern a festoù-noz abaoe ugent vloaz.
Ar strollad a-vremañ a zo ennañ Yannig Alory, fleüt a-dreuz koad, Yann-Loïc Joly ouzh an akordeoñs diatonik, Gilbert Le Pennec, gitarour, hag evit echuiñ, Loïc Bléjean gant an binioù-ilin, al fleüt-izel hag a zo erruet e 2007. O doare da seniñ hag o startijenn o deus kaset anezho dre Vreizh, met ivez dre ar bed a-bezh betek... an Turkmenistan e 2008 !

## Ar strollad

Krouet e oa bet Carré Manchot e 1986, gant Rémi Martin, c'hoarier akordeoñs, Jean-Claude Riou, c'hoarier violoñs, Herve Le Lu, c'hoarier bombard ha Gilbert Le Pennec, paotr e c'hitar. Gant ar strollad kentañ-mañ eo bet enrollet pladenn gentañ ar strollad : Tabalish.
E 1988 e oa aet Rémi ha Jean-Claude kuit eus ar strollad evit leuskel o flas gant Ronan Robert (akordeoñs) ha Ronan Pinc (violoñs). Div bladenn a voe embannet da-heul se : Mab ar Miliner hag An Disparti hag a verko fin ar stumm-mañ eus ar strollad e 1994.
Ar bloavezh-se ez eas kuit an daou Ronan, hag erlec'hiet int bet gant Yannig Alory ouzh ar fleüt a-dreuz, Yann-Loïc Joly ouzh an akordeoñs hag Erwan Volant ouzh ar gitar-boud. Pemp pladenn a voe enrollet gante : « Noz ! » e 1996, « Riboul » e 1997, « Liyannaj » e 1999 hag a zo bet graet gant sonerien guadeloupean ar strollad Akiyo ka ha gant ar c'haner breton Patrick Marie. Graet o deus war-lerc'h un eil pladenn diwar skouer « Liyannaj » anvet « Liyannaj Live ». E 2001 ec'h enrollas ar strollad « Degemer ». War an album-se ez eus tu da adklevout sonerien « Liyannaj » met ouzhpenn da se c'hoarierien stokelloù pe taboulinoù Bagad Kemper hag a c'hoari hiziv c'hoazh alies gant Carré Manchot.
Setu e 2005 ez eas kuit Erwan Volant, erlec'hiet gant Stéphane Sotin hag a c'hoari taboulinoù hag a roas d'ar strollad un energiezh nevez.

### 20 vloaz ar strollad

E 2006 e voe enrolet Laÿou ! ha d'ar memes mare e voe lidet ugentvet deiz-ha-boaz ar strollad, e startijenn hag e spered goueliañ hag a zo chomet ar memes hini hag e 1986, d'ar 13 a viz Gouere 2006, e Mur, e-tal Lenn Gwerledan.

### Ar strollad e 2013

Gilbert Le Pennec : gitar ; Yannick Alory : fleüt a-dreuz ; Yann-Loïc Joly : akordeoñs ; Loïc Blejean : uileann pipes ha low whistles ; Patrick Marie : kan.

## Pladennoù

* 1984 : Tabalish
* 1991 : Mab ar miliner, ed. Coop Breizh
* 1994 : An disparti, ed Excalibur, distr. Coop Breizh
* 1996 : Noz, ed. Déclic Communication Bretagne
* 1997 : Riboul, ed. Déclic Communication Bretagne
* 1999 : Liyannaj, ed. Déclic Sony Music
* 2001 : Degemer
* 2002 : Liyannaj - live
* 2006 : Laÿou !
* 2011 : Pell Zo
* 2013 : Mamm An Avaloù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Carrù

Carrù (Carȕ e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Barrachina

Barrachina zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 120 (2023).
# Barrad erc'h war ar mor

Barrad erc'h war ar mor, Snow Storm: Steam-Boat off a Harbour's Mouth hec'h anv saoznek, zo un daolenn gant al livour saoz Joseph Mallord William Turner, graet e 1842.
# Barraigh

Barraigh, pe Eilean Bharraigh (distagañ: [ˈparˠaj] ha [ˈelan ˈvarˠaj]), Barra e saozneg, zo un enezenn tostik da Bhatarsaigh, an enezenn greisteisañ tudet eus Inizi Gall e Bro-Skos. Gouezeleg a gomzer enni.

## Douaroniezh

1 174 a dud a oa o chom enni hervez niveradeg 2001, katoliked evit an darn vrasañ. Ar gêriadenn vrasañ eo Bàgh a' Chaisteil (Castlebay e saozneg). Liammet eo Barraigh ouzh Eilean Bhatarsaigh (Vatersay e saozneg) gant ur chaoser.
Traezhegi gwenn a zo er c'hornôg, kerreg e-leizh er reter.

## Skeudennoù

* Bàgh a' Chaisteil
* Traigh Eais
* Kuzh-heol e Traigh Eais
* Traezheg an aerborzh
* Aerborzh Barraigh
# Barrali

Barrali zo ur gumun italian, e proviñs Sud Sardegna ha rannvro emren Sardigna.
# Barrancas del Cobre

Ar Barrancas del Cobre pe El Cañón del Cobre (Kanyon ar C'houevr) zo c'hwec'h saonenn er Sierra Tarahumara e gwalarn stad Chihuahua en Mec'hiko, ma red c'hwec'h stêr. Brasoc'h eo an hollad anezho eget ar Gran Cañón en SUA, en Arizona. Mont a ra ar stêrioù d'en em deurel er Stêr Fuerte, hag a ya da aberiñ e Mor Cortez. Dont a ra an anv eus liv ruz ar roc'h.
Bro ar bobl Rarámuri, pe Tarahumara eo.
# Barranquilla

Barranquilla eo kêr-benn an departamant Atlántico e Kolombia. Emañ tost da aber ar Río Magdalena, stêr vrasañ Kolombia.
# Barrado

Barrado zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
# Barrafranca

Barrafranca zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
# Barranca

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Barranca zo ur ger spagnolek hag a dalv kement ha traonienn don, pe islonk, pe cañon ivez e spagnoleg, pe barranco ivez; Barrancas eo al liester.

### Arc'hantina

* Barranca Yaco, Río de la Plata, etre Villa Tulumba ha Sinsacate.
Kolombia
* Barrancas, La Guajira, kêr ha kumun e departamant La Guajira
* Barranca de Upía, kêr ha kumun e departamant Meta,
* Barrancabermeja.

### Costa Rica

* Barranca, Costa Rica

### Republik Dominikan

* Barranca, Republik Dominikan

### Guatemala

* Barranca Grande, kêr e departamant San Marcos, Guatemala
* La Barranca, e Colotenango, e departamant Huehuetenango
* Aldea La Barranca, Cunén
* Barranca Honda, e departamant Jutiapa
* Barranca Seca, e departamant Zacapa
* Barrancas, e departamant Chiquimula
* Barranca, e departamant Izabal
* Barrancas de Galvez, ur gêr e departamant San Marcos

### Mec'hiko

* Barranca de Otates, kêriadenn e kumun Zacoalco e Jalisco
* Barranca del Cobre
* Las Barrancas Airstrip
* Metro Barranca del Muerto, arsav metro e Kêr-Vec'hiko

### Perou

* Barranca District, Datem del Marañón e rannnvro Loreto
* Barranca District, Barranca e rannvro Lima
* Barranca Province e rannvro Lima

### Stadoù-Unanet

* Barranca, ur gêr e Rio Arriba County, New Mexico,
* Barrancas National Cemetery
* Fort Barrancas, e kornad Warrington e Pensacola (Florida)

### Venezuela

* Barrancas, Venezuela

## Pennad kar

* La Barranca
# Barrancas

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Barrancas, pe Las Barrancas a-wechoù, zo un anv spagnolek, liester Barranca, a gaver el lec'hanvadurezh.

### Arc'hantina

* Barrancas (Santa Fe), ur gêriadenn e departamant San Jerónimo, e Proviñs Santa Fe.
* Barrancas (Neuquén), ur gêriadenn e departamant Pehuenches, e hanternoz Proviñs Neuquén.
* Abdón Castro Tolay (anavezet ivez evel Abdón Castro Tolay), ur gêriadenn e departamant Cochinoca, e Proviñs Jujuy.
* Barrancas (Maipú), pe Las Barrancas, kêriadenn e departamant Maipú, e Proviñs Mendoza.
* Barranca Larga, kêriadenn e departamant Belén, e proviñs Catamarca
* Vuelta de la Barranca, e departamant Capital, e Proviñs Santiago del Estero
Chile
* Barrancas (Chile), ur gumun gozh e reter Santiago de Chile, aet d'ober kumunioù all hiziv : Pudahuel, Lo Prado, Quinta Normal, Cerro Navia ha Quinta Normal.
* Barrancas (kêriadenn), ur gêriadenn e kumun San Antonio.
Kolombia
* Barrancas (La Guajira), ur gumun e departamant La Guajira.
# Brageirac Périgord Football Club

Ar Brageirac Périgord Football Club zo ur c'hlub mell-droad gall krouet e 1916.

## Notennoù

* ↑ (fr) BPFC
# Bragi

Bragi eo doue ar varzhoniezh el lennegezh norsek kozh. Marteze eo ar ar skald Bragi Boddason lakaet da zoue.
# Bragança (Portugal)

Bragança zo ur gêr eus Portugal, kêr-benn an distrig heñvelanvet, en isrannvro an Alto Trás-os-Montes, e Rannvro Norzh Portugal.
# Bragezenn

Ur vragezenn, pe ur bragoù-bihan-plac'h, pe ur bragoù-bihan hepmui, zo ur pezh dilhad-dindan gwisket gant ar merc'hed da c'holeiñ o feskennoù en a-dreñv hag o gaol er penn-a-raok, tre evel ma vez gwisket ur bragoù-bihan gant ar baotred.

## Pennadoù kar

* Dilhad-dindan
# Bragoù-bihan brazilian

Ar bragoù-bihan brazilian, a zo ur pezh dilhad-dindan pe un dilhad-kouronkañ a guzh ar gaezourenn. Kalz tud a vesk string, tanga ha bragoù-bihan brazilian, met traoù un tamm disheñvel int.
Ur pezh dilhad-dindan daou damm dezhañ, e danvez, lêr pe lateks, eo ar bragoù-bihan brazilian. An daou damm (gant ur vandenn) a zo dezho ur stumm tric’hornek, ar pezh a ziskouez ez eo disheñvel diouzh ar string ha diouzh an tanga. Betek an hanter eus ar feskennoù a c'haller goleiñ gant ur bragoù-bihan brazilian.
Meur a seurt bragoù-bihan brazilian a zo: pa vez ledan ar vandenn ha pa ziskenn izel a-walc’h war ar feskennoù e vez anvet shorty.
Pa wisker ur bragoù-bihan brazilian e ranker alies disvleviñ ar gaol, pe ar gaezourenn. Blev ar gaezourenn a zeu neuze da vezañ ur vandenn vihan, pe un tric’horn bihan-tre, ur seurt kribenn a vez graet “trim” anezhi e saozneg .

## Bragoù-bihan-kouronkañ brazilian

Damheñvel eo ar bragoù-bihan-kouronkañ brazilian ouzh ur bikini, met un tamm mat bihanoc’h eo : bihanoc'h evit ur bragoù-bihan ha brasoc'h evit ur string). Stank e vez kavet e Suamerika. Heñvel e vez an tu dirak ouzh an tu a-dreñv, ha stummet eo evel un tanga: n'eo ket bras al lodenn eus ar feskennoù a zeuer a-benn da c'holeiñ gantañ, met n'eo ket evit se eo graet.
# Bragoù-bras

Ar bragoù-bras zo ur bragoù hag a veze douget gant ar baotred e Breizh en 19vet kantved.