# Albert Capellani

Albert Lucien Capellani, bet ganet e Pariz IV (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 23 a viz Eost 1874 hag aet da Anaon e Pariz XVII d'ar 26 a viz Gwengolo 1931, a oa un aktour sinema, ur filmaozer, produour ha saver senario gall.
Breur e oa d'an aktour (c'hoariva ha sinema) gall Paul Capellani (1877-1960) ha tad d'ar filmaozer Roger Capellani (1905-1940).

## E vuhez

Mab henañ un tiegezh a bemp bugel e oa. Bankour e oa tad Albert Capellani ha kreskiñ a reas ar paotrig en ur metoù hag a veze pouezus an arzoù ennañ. Goude e vloavezhioù-skol, echuet e Collège Sainte-Barbe (Pariz) ez eas da labourat gant e dad, evel kontour e Kontouer broadel diskont Pariz. Evit e vreur Paul e tibabas mont war studi an arzoù, o taremprediñ kentelioù Charles Le Bargy e Skol-c'hoariva uhel broadel Pariz : mont a reas da aktour ha dont da vezañ un doare pont, evit e vreur Albert, war-du ar c'hoariva hag ar sinema o c'henel. E 1893, hag eñ triwec'h vloaz, e reas e vennozh enrollañ en arme, ar pezh a reas dezhañ kemer perzh er bagad brezel kaset da aloubiñ Madagaskar. Echu e goñje gantañ e 1895 e tro war-du melestradurezh ar c'hoariva : renour Théâtre de l'Odéon ha merour Théâtre de l'Alhambra (1904) e teuas da vezañ eta. Adalek penn-kentañ ar bloavezhioù 1900 e tostaas muioc'h-mui ouzh ar sinema, en ur gendelc'her da labourat evit ar c'hoariva : fiziet e voe ennañ (a-gevret gant Ferdinand Zecca) goursellout ouzh ar produiñ en embregerezh Pathé.
E 1908 e tremenas un nebeud mizvezhioù er Rouantelezh-Unanet, amzer dezhañ da vestroniañ yezh ar vro. Ha setu ma voe lakaet e penn Société Cinématographique des Auteurs et Gens de Lettres (SCAGL) gant Charles Pathé, azasaat oberennoù meur al lennegezh c'hall er sinema pal an embregerezh nevez-krouet. Gant ar garg-mañ en devoe tro da aliañ ha da genlabourat gant filmaozerien evel Adrien Caillard, Michel Carré, Georges Denola ha Georges Monca. Gant Capellani e-unan e voe sevenet un toullad eus ar filmoù-se. Kent na darzhas ar Brezel-bed kentañ e oa kroget da sevel Quatre-vingt-treize e miz Eost 1914 : berzet e voe ar film e-pad ar Brezel Bras en abeg d'an danvez anezhañ (ur brezel diabarzh) ha ne zeuas e-maez nemet e 1921, peurechuet an oberenn gant André Antoine. Reformet e voe e miz Kerzu 1914 abalamour d'e yec'hed (klañv e oa gant an diabet) ha mont a reas da Stadoù-Unanet Amerika e nevezamzer 1915.
Eno en devoa adkavet tud a sinema c'hall evel Émile Chautard (1864-1934) ha Maurice Tourneur (1876-1961) ha kendelc'her a reas gant e vicher e-barzh embregerezhioù stadunanat evel Cosmopolitan Productions, Metro Pictures, Pathé Exchange ha World Film Corporation kent sevel e hini e-unan : Capellani Productions, Inc.. Eñ eo a reas d'ar Rusianez Alla Nazimova mont da vrudetañ aktourez ar sinema mut e studioioù Hollywood. Goude bezañ kaset da benn e film diwezhañ — The Young Diana — e tistroas, e 1922, da Vro-C'hall ma ne gavas ket e blas en ur metoù hag en devoa kemmet etretant.

## E bezhioù-c'hoari

War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## E filmoù
### Evel filmaozer
#### Prantad gall, 1900-1909 : c'hwec'h film berr mut ha hanter-kant

* 1904 : Peau d'âne (a-gevret gant Vincent Lorant-Heilbronn).
* 1905 : diouzh an ditouroù a c'heller lenn war al lec'hienn Fondation Jérôme Seydoux-Pathé en dije Capellani sevenet Prestidigitateur pratique ivez.
* 1906 :
** Le Chemineau, La Voix de la conscience, La Loi du pardon, Drame passionnel, Mortelle Idylle, La Fille du sonneur, Pauvre Mère, Aladin ou la Lampe merveilleuse, La Femme du lutteur, L'Âge du cœur.
* 1907 :
** Les Deux sœurs, Cendrillon, Amour d'esclave, Les Apprentissages de Boireau (a-gevret gant Georges Monca), La Légende de Polichinelle (a-gevret gant Lucien Nonguet, La Fille du bûcheron, Not' fanfare concourt, Le Pied de mouton, Sganarelle, Boireau roi des voleurs, Boireau lutteur.
* 1908 :
** La Vestale, L'Enlisé du Mont Saint-Michel, La Belle au bois dormant (a-gevret gant Lucien Nonguet), Don Juan, Samson (a-gevret gant Henri Andréani ha Ferdinand Zecca), Le Corso tragique, Béatrix Cenci, Riquet à la houppe, L'Arlésienne, L'Homme aux gants blancs, Benvenuto Cellini (a-gevret gant Camille de Morlhon), La Belle et la Bête, Le Chat botté, Peau d'âne, Marie Stuart, Le Foulard merveilleux (a-gevret gant Georges Monca), L'Assommoir, Voyage de Boireau, Tarquin le superbe, Salomé, Le Trouvère, La Dernière charrette, Guillaume Tell, Boireau émigrant.
* 1909 :
** La Vie de Jeanne d'Arc, La Peau de chagrin, La Tour de Nesle, Le Roi s'amuse (a-gevret gant Michel Carré), Fleur de pavé (a-gevret gant Michel Carré), La Mort du duc d'Enghien en 1804, Le Luthier de Crémone, Tarakanowa et Catherine II, Lucrèce Borgia, La Rançon du roi.

#### Prantad gall, 1910-1914 : dek film ha pevar-ugent

* 1910 :
** La Mort de Lincoln, La Complice, Françoise de Remini, Le Voile du bonheur, L'Évadé des Tuileries, La Vengeance de la morte, Un drame en wagon, Trahis, Sous la terreur, Quentin Durward, Pour l'honneur, Paganini, Le Spoliateur, Les Deux orphelines, Le Roman d'un jour, La Zingara, La Victime de Sophie, La Puissance du souvenir, La Haine, La Bouteille de lait, L'Image, Hernani, Fra Diavolo, Fâcheuse méprise, Athalie.
* 1911 :
** Prix de vertu, La Momie (a-gevret gant Henri Desfontaines), L'Intrigante, La Fiancée du château maudit, Les Deux sœurs, Le Complice, The Fright, Notre-Dame de Paris, Deux Filles d'Espagne, Un Monsieur qui a un tic, Un Clair de lune sous Richelieu, Tristan et Yseult, Robert Bruce, épisode des guerres de l'indépendance écossaise, Rigadin comédien, L'Envieuse, Le Visiteur (a-gevret gant René Leprince), Les Six petits tambours, Jacintha la cabaretière, Par respect de l'enfant, Le Rideau noir, Le Pain des petits oiseaux, Le Nabot, La Vagabonde, La Poupée de l'orpheline, La Danseuse de Siva, L'Oiseau s'envole, L'Épouvante, Gribouille a volé la Joconde, La Vision de Frère Benoît, Deux collègues, Cyrano et d'Assoucy.
* 1912 :
** Les Misérables, Anna Karénine, Les Aventures de Cyrano de Bergerac, La Bohème, La Fin de Robespierre, Le Tragique amour de Mona Lisa, Le Congrès des balayeurs, Le Courrier de Lyon, Un Amour de la du Barry, Les Mystères de Paris, Le Signalement, Marion de Lorme, Manon Lescaut, Madame Tallien, Les Étapes de l'amour, La Mort du duc d'Enghien, Josette (a-gevret gant René Leprince).
* 1913 :
** Marie Tudor, Le Rêve interdit, Les Misérables - Époque 1 : Jean Valjean, Les Misérables - Époque 2 : Fantine, Les Misérables - Époque 3 : Cosette, Les Misérables - Époque 4 : Cosette et Marius, De afwezige, Le Nabab, Germinal, La Glu, La Maison du baigneur (a-gevret gant Adrien Caillard).
* 1914 : Patrie, Le Chevalier de Maison-Rouge, Éternel amour, La Belle Limonadière, Les Deux gosses, Le Modèle.

#### Prantad stadunanat, 1915-1919 : daou film warn-ugent

* 1915 :
** The Face in the Moonlight, The Impostor, The Flash of an Emerald, Camille.
* 1916 :
** Les Deux gosses, The Feast of Life, La Vie de Bohème, The Dark Silence, The Foolish Virgin, The Common Law.
* 1917 :
** The Easiest Way, Marie Tudor, American Maid.
* 1918 :
** Daybreak, Social Hypocrites, The Richest Girl, The House of Mirth, Eye for Eye (a-gevret gant Nazimova).
* 1919 :
** Out of the Fog, The Red Lantern, Oh Boy!, The Virtuous Model.

#### Prantad stadunanat, 1920-1922 : c'hwec'h film

* 1920 : The Fortune Teller.
* 1921 :
** The Inside of the Cup, The Wild Goose, Quatre-vingt-treize (a-gevret gant André Antoine ha Léonard Antoine).
* 1922 :
** Sisters, The Young Diana.

### Evel aktour

* 1913 : Le Nabab, sevenet gantañ e-unan.
* 1919 : Oh Boy!, ivez.

## Liamm diavaez

* Albert Capellani war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lazhet e oa bet e Zuidkote (Norzh, Bro-C'hall) d'an 30 a viz Mae e-kerzh an emgannoù a c'hoarvezas da-geñver Emgann Dukark.
* ↑ Diwar ar romant Quatrevingt-treize (1874) gant Victor Hugo.