OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Ploheg

Kanton Ploheg :
| Lec'hiadur kanton Ploheg e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Brieg |
| Kod kanton | 22 34 |
| Pennlec'h | Ploheg |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 9 884 ann. (2012) |
| Gorread | 158,54 km² |
| Stankter | 62 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Kanton Ploheg a oa anezhañ ur rann velestradurel hag ur bastell-vouezhiañ e Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù

Kanton Ploheg a yae 6 kumun d'ober anezhañ:
* Bodeoù
* Lanfeun
* Lanhervoed
* Peniti-Koedrac'h
* Pleneventer
* Ploheg

## Liamm diavaez

* Glad kanton Ploheg

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor
# Kanton Pleurdud (1790)

Krouet e voe Kanton Pleurdud e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann ar Faoued e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div c'humun a oa ennañ:
* Lanwelan,
* Pleurdud (pennlec'h).
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 262
* ↑ Cassini - EHESS - Pleurdud - Fichenn ar gumun
# Kanton Pleuwigner

Kanton Pleuwigner :
| Lec'hiadur kanton Pleuwigner e departamant Mor-Bihan ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant an Oriant |
| Kod kanton | 56 14 |
| Pennlec'h | Pleuwigner |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Marie-Christine Le Quer Fabrice Robelet 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 37 356 ann. (2019) |
| Gorread | 285,42 km² |
| Stankter | 131 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 11 |
| kemmañ |
Kanton Pleuwigner a zo anezhañ ur rann velestradurel eus departamant ar Mor-Bihan, e rannvro Breizh.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Pleuwigner a yae 5 kumun d'ober anezhañ :
* Brec'h ;
* Kamorzh ;
* Landaol ;
* Landevant ;
* Pleuwigner.

### Abaoe 2015

Kanton Pleuwigner a ya 11 kumun d'ober anezhañ :
* Pleuwigner
* Brec'h
* Brelevenez
* Gavr
* Kamorzh
* Landaol
* Landevant
* Lostenk
* Pleheneg
* Prederion
* Santez-Elen

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Marie-Christine Le Quer Fabrice Robelet | Dehoù diseurt Dehoù diseurt | Eilmaerez Pleheneg Maer Brec'h (abaoe 2014) |
| 2011 | 2015 | Bernadette Desjardins | PS | Maerez Kamorzh (2001-2014) |
| 1979 | 2011 | Joseph Kergueris | UDF da gentañ hag AC da c'houde | Mestr-prezeger Senedour ar Mor-Bihan (2001-2011) Prezidant Kuzul-Departamant ar Mor-Bihan (2004-2011) Maer Landevant (1971-2004) Kuzulier departamant (1984-2001) Prezidant Kumuniezh kumunioù Bro an Alre (2002-2008) |
| 1967 | 1979 | Eugène Le Couviour | RI da gentañ ha dehoù diseurt da c'houde | Maer Pleuwigner |
| 1961 | 1967 | M. Le Hénaff | RI | |
| 1949 | 1961 | M. Le Strat | RPF da gentañ ha dehoù diseurt da c'houde | |
| 1945 | 1949 | Pierre Pascal | Rad. | Mezeg e Pleuwigner |
| 1925 | 1940 | Pierre Pascal | Rad. | Mezeg e Pleuwigner |
| 1905 | 1925 | Jules de Keroüallan | Mirelour | Perc'henn - Eilmaer Pleuwigner |
| 1890 | 1905 | René Harscouët de Saint-George | | Maer Pleuwigner |
| 1871 | 1889 (marv) | Paul de Perrien de Crenan | Union des droites | Perc'henn Kannad (1876-1881) Maer Landevant |

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan
* ↑ (fr) « Canton de Pluvigner. La droite en ordre de marche », Ouest-France, 22 a viz Genver 2015.
* ↑ http://gw.geneanet.org/pierfit?lang=fr;p=rene;n=harscouet+de+saint+george
* ↑ http://gw.geneanet.org/geneavendeemili?lang=fr;pz=joseph;nz=rivereau;ocz=2;p=paul;n=de+perrien+de+crenan

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Manchukuo

Ar Manchoukouo, pe Manzhouguo (sinaeg hengounel : 滿洲國 ; sinaeg simplaet : 满洲国 ; pinyin : Mǎnzhōu guó « Stad Manchouria » ; japaneg : 満州国 Manshū kuni; kyūjitai : 滿洲國, Manshūkoku) a oa ur Stad dieub de jure, met savet ha mestroniet gant Impalaeriezh Japan e biz Sina hag a voe anezhañ eus 1932 betek 1945. Anvet e voe 満州国執政 Mǎnzhōu guó zhízhèng "Stad Manchoukouo" (1932-1934) ha 満州国皇帝 Mǎnzhōu dìguó "Impaleriezh Manchouria" (1934-1945).
# Manching

Manching zo ur bourk en Oberbayern, e Landkreis Pfaffenhofen an der Ilm er gevred da Ingolstadt e stad Bayern.
# Manchouria Diavaez

Manchouria Diavaez (sinaeg : 外 满洲 wài mǎn zhōu), anvet ivez Biz Diavaez [Sinaat] e Sina (sinaeg: 外 东北 wài dōng běi), ha Priamurye e Rusia (Приамурье el lizherenneg kirillek), zo un douar roet gant Sina da Rusia dre Feur-emglev Aigun e 1858 ha dre Feur-emglev Beijing e 1860. Bremañ ez a d'ober rannvroioù rusian Krai an Arvor, un tamm eus Krai Khabarovsk, an Oblast Emren Yuzev hag Oblast Amour. Evit tud zo e ranker kontañ enez Sac'halin e-barzh ouzhpenn.
Ul lodenn all eus Manchouria, "Manchouria Diabarzh", zo e Republik Pobl Sina hag a ya d'ober rannvro Biz Sina.
Breud a oa bet war perc'henniezh al lodenn hanternoz eus ar rannvro-se etre 1643 ha 1689. Da-heul Feur-emglev Nerchinsk e 1689, an harzoù etre Sina ha Rusia a voe lakaet e Menezioù Stanovoy ha war ar stêr Argoun, ar pezh a lakae Manchouria Diavaez da vezañ e-barzh impalaeriezh Sina. Goude Brezel an Opiom e voe meur a feur-emglev a redias an tiegezh Qing da lezel douaroù ha porzhioù da vont gant broioù Europa, Rusia ha Japan. An harzoù etre Rusia ha Sina a voe adtreset gant Feur-emglev Aigun e 1858 ha Feur-emglev Beijing e 1860, ha diwar neuze ez ae ar stêrioù Amour hag Oussouri da verkañ ar vevenn etrezo. Douaroù Manchouria Diavaez a voe kollet gant Sina neuze, koulz hag an digor war Mor Japan.

## Levrlennadur

* Fletcher, Joseph. "Sino-Russian Relations, 1800-62: The loss of north-east Manchuria", in Fairbank, John K: The Cambridge History of China. Cambridge University Press. 332–351 p.
# Manciano

Manciano a zo ur gumun eus Italia ha pennlec'h proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
# Manchouria

Manchouria (a zo Manju e manchoueg; 满洲 e sinaeg eeunaet; 滿洲 e sinaeg hengounel; Mǎnzhōu e hanyu pinyin ; Man-tcheou en EFEO) zo ur vro vras ec'hon e biz Azia, rannet etre meur a Stad : war-dro 1 550 000 km² e biz Sina ha war-dro 1 000 000 km² e reter Rusia, en arvor ar Meurvor Habask.
# Manchester Arena

Ar Manchester Arena zo ur sal liesimplij lec'hiet e, Manchester, Bro-Saoz. Lec'hiet dres e kreiz kêr Manchester, un darn eus ar sal vras a zo a-us ar Manchester Victoria station. Ar Manchester Arena eo ar sal vrasañ e-keñver an niver a gadorioù e-touez salioù ar Rouantelezh-Unanet, an eil eo en Europa o kaout plas evit 21 000 arvester d'ar muiañ. Bez eo unan eus ar salioù implijetañ, gant abadennoù sport ha sonadegoù o vezañ graet enni. Ar Manchester Arena a oa ur savadur diazez evit harp goulenn kêr Manchester da gaout ar c'hoarioù olimpek e 1996 ha 2000. Implijet e voe ar sal evit ar C'hommonwealth Games e 2002.
D'an 22 a viz Mae 2017, e fin un arvest gant ar ganerez stadunanat Ariana Grande, e voe un dagadenn gant ur sponter eus ar Stad Islamek : 23 a dud a voe lazhet ha 120 gloazet fall.
# Manchoueg

Ur yezh altaek eus ar skourr yezhoù toungousek ar mervent eo ar manchoueg (, manju gisun), komzet gant tro-dro da 20-70 den (diwar 1,8 milion a dud en holl) e Manchouria ha Xinjiang e Sina. Komzet e vez marteze ivez gant un nebeudig tud e Norzhkorea ha Siberia.
Daoust ha m'emañ damvarv ar yezh-mañ, ec'h eo peurheñvel ouzh ar chibeg komzet e kornôg-pellañ Xinjiang.
Ur yezh daspegel an hini eo, evel an holl yezhoù altaek met gant nebeudig a gensonerezh vogalennek dres evel ar djourcheneg ma oa bet diorroet ar manchoueg diwarnañ.
Levezonet eo bet ar geriadur dreist-holl gant ar mongoleg hag ar sinaeg.
Bremañ e vez implijet ar sinaeg evel yezh dre skrid. Gwechall avat e veze skrivet gant ur skritur ispisial anvet ar skritur henvanchourek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù toungousek
* Yezhoù altaek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Benveg evit skrivañ gant ar skritur henvanchourek
* Blog diwar-benn ar manchoureg
* Lec'hienn diwar-benn ar manchoureg
# Manchester (Hampshire-Nevez)

Manchester eo kêr vrasañ stad Hampshire-Nevez e Stadoù-Unanet. Bez' e oa 109 565 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Manchester en ur mod ofisiel e 1751.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Tennessee | Nashville |
| Alamagn | Neustadt an der Weinstraße |
| Taiwan | Taichungl |
| Israel | Hof HaCarmel |
| Zimbabwe | Gweru |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Manchester (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Manchester zo un anv-lec'h saoznek, ha da gentañ-penn hini kêr Manchester e Bro-Saoz.
Diwar-se eo bet savet
* Greater Manchester
* Greater Manchester Urban Area

## Lec'hioù
### Jamaika

* Manchester Parish, Jamaica

### Kanada

* Alyth/Bonnybrook/Manchester, Calgary

### Stadoù-Unanet

* Manchester (Kalifornia)
* Manchester, Monterey County, California
* Manchester, Connecticut
* Manchester, Georgia
* Manchester, Illinois
* Manchester, Indiana
* Manchester (Iowa)
* Manchester (Kansas)
* Manchester (Kentucky)
* Manchester (Maine)
* Manchester (Maryland)
* Manchester (Michigan)
* Manchester (Minnesota)
* Manchester (Missouri)
* Manchester (New Hampshire), ar gêr vrasañ en anv-se e Stadoù Unanet Amerika
* Manchester Township, New Jersey
* Manchester (town), New York
** Manchester (village), New York
* Manchester, Ohio
* Manchester, Oklahoma
* Manchester, Pennsylvania
* Manchester (Pittsburgh), a neighborhood in Pittsburgh, Pennsylvania
* Manchester, South Dakota
* Manchester, Tennessee
* Manchester, Houston, Texas
* Manchester, Vermont
* Manchester, Washington
* Manchester, Green Lake County, Wisconsin
* Manchester, Jackson County, Wisconsin

## Sportoù

* Manchester United F.C.
* Manchester City F.C.
* F.C. United of Manchester
* Manchester Monarchs
* Manchester Phoenix
* Manchester Silkworms

## Tud

* William Manchester (1922–2004), istorour stadunanat
* Melissa Manchester (ganet e 1951), kanerez stadunanat

## Chas

* Ar Manchester terrier, ur ouenn chas.
# Leo Varadkar

Leo Eric Varadkar, ganet d'an 18 a viz Genver 1979, zo ur politiker iwerzhonat eus ar gostezenn Fine Gael.
Ganet e voe e Dulenn, mab da Ashok Varadkar, ur mezeg indian, ha d'un Iwerzhonadez, Miriam Howell. Studioù a reas e Skolaj an Drinded e Dulenn ha mont da vezeg. Dilennet e voe da gannad e Dáil Éireann e 2007. Pevar bloaz war-lerc'h e teuas da vezañ ministr er gouarnamant. Goude dilennadeg 2016 e voe anvet da vinistr adarre.
Dilennet e voe e penn ar strollad Fine Gael d'an 2 a viz Mezheven 2017, pa oa bet roet e zilez gant an Taoiseach (kentañ ministr) Enda Kenny hag aet e oa da d-Taoiseach en e lec'h, da 38 vloaz hepken. Taoiseach eo bet etre Mezheven 2017 ha Mezheven 2020, ha unan eus ministred gouarnamant Micheál Martin etre miz Mezheven 2020 ha miz Kerzu 2022. Deuet eo da vezañ Kentañ Ministr adarre abaoe 2022, hervez an emglev skoulmet etre e strollad Fine Gael ha strollad Micheál Martin Fianna Fáil e 2020. D’an 20 a viz Meurzh 2024 e tisklêrias dilezel e garg. Erlec'hiet e voe d'an 9 a viz Ebrel 2024 gant Simon Harris.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Leo Varadkar steps down as Irish prime minister in shock move. The Guardian (Meurzh 2024).
# Leo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Leo zo un anv-badez latin ha saoznek.

## Yezhoù all

* Léo, e galleg.

## Anv-badez

* Anv latin ar bibien anvet Leon e brezhoneg.
* Leo Africanus (circa 1494–c. 1554?), Maour berber andalouziat, diplomat ha douaroniour
* Leo Battesti, politikour korsat
* Léo Ferré (1916-1993), kaner gallek
* Leo Jogiches, politikour ha marksour eus Lituania
* Léo Lacroix, skiour gall
* Leo Perutz (1882-1957), skrivagner alamanek eus Aostria
* Leo von Caprivi (1831-1899), jeneral alaman ha kañseller Alamagn

## Anv-tiegezh

* Juliusz Leo (1861 - 1918), maer Kraków, e Pologn
* Melissa Leo, aktourez stadunanat.

## Lec'hanvadurezh

* Léo, ur gêr e Burkina Faso
* Inizi Leo, e Nunavut, Kanada
* Leo, e kontelezh Cooke e Teksas, SUA
* Leones (Córdoba), e departamant Marcos Juárez, e proviñs Córdoba en Arc'hantina

## Filmoù

Meur a film zo bet anvet Leo :
* Leo the last, ur film gant John Boorman e 1970
* Leo, ur film spagnolek gant José Luis Borau e 2000
* Leo, ur film gant Mehdi Norowzian e 2002

## Pennadoù kar

* Leon
* Leonardo
# Leo Battesti

Leo Battesti a oa ganet d'ar 6 a viz Du 1953 e Bastia (Korsika) zo ur stourmer politikel broadelour korsat hag ur c'hoarier echedoù brudet.
Bet eo bet prizoniad politikel, kazetennour, penngazetennour. Renour embregerezh ha mestrc'hoarier echedoù eo ivez.
Rener un ti-moulerezh eo, Corsica Flash (www.corsicaflash.fr) an anv anezhañ.

## Stourmer

Bet eo pennsekretour Studierien Korsika (CSC), 1976-78, e Nizza. Bac'het eo bet eus 1978 da 1981, abalamour d'e obererezh en FLNC. E 1981, evel kalz re all, eus Korsika hag eus Breizh, e voe divac'het hag amnistiet gant François Mitterrand. Kazetenner eo bet eus 1981 betek 1992, en ur sizhunieg eus an enezenn.
Kuzulier e oa e Kuzul Korsika, eus 1986 da 1992, ha besprezidant Kengor ar Sevenadur hag ar Sportoù eus 1990 betek 1992.
Kuzulier-kêr eo bet e Bastia eus 1988 betek 1992.

## Echedoù

Krouet en deus Kevre Korsat an Echedoù (4060 ezel diwar ur boblañs a 260.000 annezad e Korsika). C'hoari echedoù a vez graet en darn vrasañ eus skolioù kentañ derez an enezenn. Gant-se e c'haller lavaret n'eus lec'h ebet ma vez c'hoariet echedoù kement hag e Korsika.
Aozet en deus brasañ tournamant an echedoù fonnus www.opencorsica.com, gant 140 embregerezh o skoazellañ ha 175.000 € a brizioù.
Bet eo bet beskadoriad Kevre Gall an Echedoù abaoe 2005, hag ober a ra war-dro ar gelaouenn “Échec & Mat”.

## Liamm diavaez

Leo Battesti, kenurzhier an echedoù e Korsika gant Susan Polgar.
# Leo Perutz

Leo Perutz (2 a viz Du 1882 e Praha - 27 a viz Eost 1957 e Bad Ischl) a oa ur skrivagner alamanek eus Aostria.
Eus ur familh yuzevien e oa. Ober a reas studioù matematik e Vienna ha goude-se e kavas labour gant ar gompagnunezh Assicurazioni Generali e Trieste (a oa en Impalaeriezh Aostria da neuze). Gloazet e voe war talbenn ar Reter e-pad ar Brezel-bed Kentañ. E-pad ar brezel e embannas e levr kentañ, Die dritte Kugel. Beajiñ a reas er bloavezhioù 1920, da Dunizia, d'an Unvaniezh Soviedel. Embann a reas levrioù all ha tamm-ha-tamm e tapas brud.
Degemeret e voe gant Gorsedd Breizh e Rieg e 1927 ; diwar neuze e voe mignon gant Taldir Jaffrennou ha skoazell a roas d'ar gelaouenn An Oaled hag e anv a weler e-touez madoberourien ar gelaouenn. Ur skrid bennak gantañ a voe embannet gant An Oaled.
E 1933 e voe berzet unan eus e levrioù, St. Petri Schnee, gant an nazied. E 1938 e tec'has da Balestina. Ober a reas e annez e Tel Aviv. Alese e kasas lizhiri da zifenn Frañsez Jaffrennou, a oa bet harzet ha toullbac'het e fin an Eil Brezel-bed : an eil da brokulor lez-varn Roazhon, d'ar 16 a viz Gouere 1945, hag egile d'ar jeneral de Gaulle, d'ar 1añ a viz Here 1945.
Adalek 1954 e tistroas da Aostria, evit e vakañsoù. Pa oa o vakañsiñ e Bad Ischl, e-kichen Salzburg, eo e varvas d'ar 25 a viz Eost 1957.

## Oberennoù
### romantoù

* Die dritte Kugel (1915)
* Das Mangobaumwunder. Eine unglaubwürdige Geschichte (1916)
* Zwischen neun and neun (1918)
* Der Marques de Bolibar (1920)
* Der Meister des Jüngsten Tages (1923)
* Turlupin (1924)
* Der Kosak und die Nachtigall (1927)
* Wohin rollst du, Äpfelchen… (1928)
* St. Petri Schnee (1933)
* Der schwedische Reiter (1936)
* Der Judas des Leonardo (1959)

### danevelloù

* Herr, erbarme Dich meiner (1930)
* Nachts unter der steinernen Brücke (1953)
* Mainacht in Wien (1996)

## Notennoù

* ↑ An Oaled, niverenn 67, kentañ trimiziad 1939 :
* ↑ Le marquis de Bolibar, An Oaled, trede trimiziad 1928
# Lento Goffi

Lento Goffi (Chiari, 15 Du 1923 - Brescia, 14 Genver 2008) a oa ur skridvarnour, ur c'hazetenner hag ur barzh italianek liammet ouzh al luskad Linea Lombarda.

## Oberennoù

* 1962 : Lunarietto
* 1964 : Cinque poesie e una prosa
* 1968 : Dalla Marca d'Oriente
* 1971 : Un'isola, sì con sei incisioni di Franca Ghitti
* 1974 : Evasivamente flou
* 1979 : Cronachetta con sei incisioni di Franca Ghitti
* 1981 : Un sabato di febbraio
* 1984 : L'attimo incolore con tre acqueforti di Giovanni Repossi
* 1986 : Diario per l'assente
* 1991 : L'amata Phegea
* 1994 : Per orbite interne

## Liammoù diavaez

* (it) Lento Goffi. Un grande poeta a Brescia
# Lenín Moreno

Lenín Boltaire Moreno Garcés (Nuevo Rocafuerte, 19 a viz Meurzh 1953) zo ur politikour eus Ecuador. Besprezidant Ecuador e voe eus 2007 da 2013, gant ar prezidant Rafael Correa, ha dileuriad ar Broadoù Unanet evit an dud nammet etre 2013 ha 2017. Dilennet e voe da brezidant e miz Ebrel 2017, gant un tammig ouzhpenn 51% eus ar mouezhioù. Kroget en deus gant e garg d'ar 24 a viz Mae 2017.
# Leo Fender

Clarence Leonidas Fender (10 a viz Eost 1909 e Fullerton (California) - 21 a viz Meurzh 1991) a oa krouer an embregrezh luderezh Fender, un embregerezh a brodu gitaroù tredan, gitaroù boud tredan ha songreskerien. Lod brasañ ar binvioù Fender a zo bet krouet er bloavezhioù 1950, kalz brud o deus c'hoazh hiziv an deiz. Embregerzhioù all, evel Marshall da skouer, 0 deus implijet binvioù krouet gant Fender a-benn arnodiñ o re. Leo Fender ha Les Paul a zo gwelet evel an daou zen o deus garet ar muiañ evit a sell ouzh diorren ar binvioù sonerezh tredan en XXvet kantved. E-touez binvioù brudetañ Fender emañ ar gitaroù Telecaster ha Stratocaster, hag an daou c'hitar boud Precision Bass ha Fender Jazz Bass.

## E vuhez

Pa oa bugel e oa dedennet Fender gant ar c'hefluskerioù tredan hag ar skingomzerioù. Da 16 vloaz e krouas e c'hitar kentañ, Leo's baby e nav. Goude bezañ bet o labourat e California Highway Department e krouas un embregrezh dresañ skingomzerioù. E 1946 e tivizas, asambles gant Clayton « Doc » Kauffman, kreskiñ e embregerezh, hag ober war-dro gitaroù tredan ha songreskerien. Buan e voe dedennet Fender gant gitaroù ur c'horf leun dezho. Ar gitar Broadcaster a grouas asambles gant George Fullerton e 1950. Ur prosez a voe, peogwir e oa perc'henn Grestch war ur rummad taboulinoù anvet Broadkaster. Ar gitar a voe anvet Telecaster neuze. Ar Precision Bass a voe krouet e 1951 hag ar Stratocaster e 1953. Er bloavezhioù 1950 ez eas embregerezh Fender war gresk, rak implijet e voe muioc'h-mui binvioù Fender gant ar sonerien. Er bloavezhioù 1960 e voe krouet ar gitaroù Jaguar ha Jazz Master, hag ar gitar boud Fender Jazz Bass. E 1965 e werzhas Fender e embregerezh da CBS evit 13 milion dollar. Er bloavezhioù 1970 e krouas ur merk nevez, anvet Music Man. E 1979 en em strollas gant George Fullerton ha Dale Hyat, hag asambles e savjont ur merk nevez anvet G&L.
# Leoben

Leoben ([le'obm̩] ; distagadur stirianek [lɐɪ̯'ou̯bm̩]) zo ur gêr e rannvro Stiria Uhel, Stad kevredet Stiria, Aostria, sez ur skol-veur (Montanuniversität Leoben) ha kreizenn ar mengleuzerezh hag ar greanterezh-dir en Aostria. War ribloù ar Mur eo lec'hiet.
Rannet eo kêr etre an arondisamantoù Donawitz, Seegraben, Göss, Waasenvorstadt, Leitendorf, Josefee, Lerchenfeld, Judendorf ha Hinterberg.

## Monumantoù heverk

* Manati Göss (1020)
* Zollturm (1280)
* Ti-kêr kozh (1485)
* Ar Zollturm ("Tour ar gwir-treizh")

## Gevelliñ

* Sina : Xuzhou (1994)

## Liammoù diavaez

* (de) Porched ofisiel kêr
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mamoiada

Mamoiada zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Mammola

Mammola zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Mamolar

Mamolar zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 29 (2023).
# Man Gave Names to All the Animals

Man Gave Names to All the Animals zo ur ganaouenn saoznek gant Bob Dylan hag embannet e 1979 en e albom Slow Train Coming, ouzhphpenn ma oa bet embannet ivez en ur bladennig e broioù Europa. Berzh a reas e Bro-C'hall ha Belgia. Koulskoude e voe skrivet e oa ar gwashañ kanaouenn biskoazh skrivet gant Dylan. E 2013 e voe graet ur c'houlennadeg e-touez lennerien ar Rolling Stone Magazine ma voe lakaet "Man Gave Names to All the Animals" da 4e gwashañ kanaouenn Bob Dylan, ha "Gotta Serve Somebody", eus Slow Train Coming ivez, a voe lakaet da eil.

## Yezhoù all

Lakaet eo bet e portugaleg gant Zé Ramalho, evel un toullad kanaouennoù all gant Dylan, hag anvet O Homem Deu Nome a Todos Animais. Kanet eo bet gant Zé Ramalho eta ha gant Adriana da Cunha Calcanhotto.
# Mammout

† Mammout :
| Mammout ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Proboscidea |
| Kerentiad : | Elephantidae |
| Genad : | Mammuthus |
| Anv skiantel ||
| Mammuthus Brookes (1828) ||
| Annezva ||
| Afrika, Europa, Asia, Norzhamerika ||
| Prantad ||
| Plioken, Pleistoken, -4,8 da -0,0037 Ma AK ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mammouted a oa bronneged en urzhad Proboscidea hag er c'herentiad Elephantidae.
Bronneged etre 1 ha 4,3 m o uhelder, etre 310 ha 9 000 kg enno e oant, dezhe ur penn tuzum gant un drompilh hag ur c’horf truilhennek, gant izili stummet evel pileroù ha pemp biz dezhe. Aet e oa bihan ment o divskouarn ha hini o lost. Tri gwiskad kroc'hen a oa dezho evit en em zifenn diouzh an diavaez : 8 cm evit ar gwiskad lard, 2 cm evit ar c’hroc’hen ha tri seurt blev, ar re ziwezhañ 1 metr hirder evit en em zifenn diouzh an amzer.
En Afrika e voe kavet ar c'houenn goshañ anezhe, Mammuthus africanavus.
Bevet o deus adalek mare ar Plioken (5 milion a vloavezhioù zo) betek an Holoken (war-dro 3 700 vloaz zo). Ar mammouted diwezhañ a oa c'hoazh o treistbevañ en Enez Wrangel a-vaez da Siberia p'edod o sevel Piramidenn vras Gizah en Henegipt.

## Ar spesadoù

* † Da get eo aet an holl spesadoù mammouted.
| | Anver(ez) | Maread | Notennoù |
| Mammuthus africanavus | Arambourg, 1952 | -3 da -1.65 Ma | "Mammout-you Afrika" |
| Mammuthus columbi | Falconer, 1857 | -1.5 da -0.0115 Ma | "Mammout Kristol Goulm" ; eus Norzhamerika ar Su betek Costa Rica |
| Mammuthus creticus | Bate, 1907 | Pleistoken | Mammout Kreta ; ar bihanañ mammout a zo bet (1 m, 310 kg) |
| Mammuthus exilis | Stock & Furlong, 1928 | -0.06 da -0,011 Ma | Mammout korr Channel Islands Kalifornia |
| Mammuthus lamarmorae | Forsyth Major, 1883 | -0,45 da -0,04 Ma | Mammout Sardinia |
| Mammuthus meridionalis | Nesti, 1825 | -2,5 da -1,5 Ma | "Mammout ar Su" ; en Europa hag Azia ar C'hreiz |
| Mammuthus primigenius | Blumenbach, 1799 | -0,4 da -0,004 Ma | Mammout gloanek ; Europa, Azia an Norzh, Norzhamerika an Norzh |
| Mammuthus rumanus | Ştefănescu, 1924 | -3,5 da -2,6 Ma | "Mammout Roumania ; Europa ar Reter |
| Mammuthus subplanifrons | Osborn, 1928 | -5 da -2.58 Ma | "Mammout Afrika ar Su" ; en Ethiopia, Afrika ar Reter ha Suafrika |
| Mammuthus trogontherii | Pohlig, 1885 | -1,8 da -0,126Ma | "Mammout ar stepennoù" ; Eurazia an Norzh |
| Dant Mammuthus gwelet a-gostez Gorre dant ur mammout ||||

## Levrlennadur

* (en) Lester, Adrian & Bahn, Pul & Green, Richard & Auel Jean M.: Mammoths – Giants of the Ice Age, University of California Press, 2007(ISBN 978-0-520-25319-3)

## Liammoù diavaez

* (en) Larramendi, Aser (2016) : Shoulder height, body mass, and shape of proboscideans

## Notennoù

* ↑ Ma : Mega-annum, milion a vloavezhioù.
* ↑ Anvet Mammuthus jeffersonii ivez.
# Mamvoueg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar mamvoueg (mamvu) komzet gant tro-dro da 60.000 den e Republik Demokratel Kongo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz