OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cionn tSáile

Cionn tSáile (en iwerzhoneg), pe Kinsale (e saozneg), zo ur gêr hag ur porzh-mor e Kontelezh Corcaigh, en Iwerzhon. Emañ war-hed 25 km diouzh kêr Corcaigh, nepell diouzh beg-douar An Seancheann. E 2015 e oa 2 257 a dud o chom e Cionn tSáile.
Dont a ra touristed e-leizh e-pad an hañv ha kalz muioc'h a annezidi a vez da neuze. Dont a reont di alies da vageal ha da besketa. Un dachenn golf zo ivez, ur skol-hañv da zeskiñ saozneg ha meur a balier arz.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Cionn tSáile gant ar c'hêrioù-mañ :
* Newport (Stadoù Unanet)
* Mumbles (UK)
* Portofino (Italia)
* Antibes (Bro-C'hall)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Cipressa

Cipressa zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
# Circello

Circello zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Ciranda da Bailarina

Ciranda da Bailarina zo ur ganaouenn bortugalek, savet gant Edu Lobo ha Chico Buarque evit O Grande Circo Místico, ee 1983. N'eo ket bet enrollet en ur bladenn gant Chico met kanet eo bet gantañ meur a wech er skinwel.

## Enrolladennoù

* E 2000, gant al laz Penélope.
* E 2004 gant ar ganerez Adriana Calcanhotto er bladenn Adriana Partimpim, evit bugale.
* E 2012 gant Priscilla Alcântara evit an telenovela Carrossel, gant SBT.

## Liammoù diavaez

* Gant Adriana :
** https://www.youtube.com/watch?v=W1Oy9wF_BLQ
** https://www.youtube.com/watch?v=huyhO3IPRtk
* Gant Priscilla : http://www.vagalume.com.br/carrossel/ciranda-da-bailarina-priscilla.html
* Gant Chico Buarque http://www.cifraclub.com.br/chico-buarque/ciranda-da-bailarina/
* Evit ar piano : http://www.festivaldecorais.com.br/wp-content/uploads/fic/arranjos/ciranda%20da%20bailarina.pdf

## Notennoù

* ↑ Patrom:Citar web
* ↑ Patrom:Citar web
* ↑ Patrom:Citar web
* ↑ Patrom:Citar web
# Circa

Circa ( skrivet « c. » pe « ca » alies, « cca » a-wechoù ) zo ur ger latin hag a dalv kement ha war-dro hag a vez lakaet dirak un deiziad.
Implijet e vez en Istor da ober anv eus ur bloavezh, pe un deiz, ha n'eo ket gwall asur, dreist-holl pa gomzer eus ganedigezh pe marv un den. En abeg da se e lavarer e oa marvet Jezuz ca 33, pa n'eo ket peursur ar bloavezh. Ouzhpenn-se, seul belloc'h diouzhimp emañ an deiziad, seul ledanoc'h e c'hall bezañ ar maread diasur zo kinniget.
E brezhoneg e reer peurvuiañ gant ar ger "war-dro", pe gant ur ger kevatal, en degouezh-se.
# Circuit du Souvenir

Circuit du Souvenir (Troiad an Eñvor) zo un hentad lec'hioù-koun eus ar Brezel-bed kentañ etre Péronne hag Albert war hed 92 km. Liammañ a ra ar pennañ lec'hiadoù eus Emgann ar Somme hag ivez eus Argadenn an Nevezhañv hag Argadenn ar C'hant deiz.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn
# Ciorlano

Ciorlano zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Ciranda

Ciranda zo anv un dañs hag ur sonerezh eus Pernambuco e Brazil, er rannvro Nordeste. En Itamaracá eo bet ganet. Dañsal a ra an dud e kelc'h, dorn-ha-dorn, ouzh lusk goustad ar sonerezh, el leurioù pe en traezhegi. Panevet ar sonerezh e tenn un tamm da zañsoù 'zo e festoù-noz Breizh.

## Sonerezh

Goustad eo al lusk, ha binvioù-skeiñ a vez implijet dreist-holl, evel ar zabumba.

## Kan

* “Pra se dançar ciranda/ juntamos mão com mão/ formando uma roda/ cantando uma canção”.

## Kanaouennoù

* Cantar ciranda, kanaouenn er bladenn Toda vez que eu dou um passo o mundo sai do lugar, gant Siba e a fuloresta.
* Ciranda da bailarina, kanaouenn gant Chico Buarque,
** kanet ivez er bladenn Adriana Partimpim, gant Adriana Calcanhotto;
* Ar bladenn Ciranda gant Mariane Ribeiro Dombrova.
* Minha Ciranda, gant Fabiano do Nascimento, https://www.youtube.com/watch?v=xDeFFrbF9EU

## Kanerien

* Lia de Itamaracá

## Notennoù

* ↑ Danças brasileiras : Ciranda
* ↑ Da selaou amañ :, pe amañ: hag amañ gant ar c'homzoù
* ↑ http://www.vagalume.com.br/adriana-calcanhoto/ciranda-da-bailarina.html

## Liammoù diavaez

* http://www.mpbnet.com.br/musicos/lia.de.itamaraca/
* http://www.municipios.pe.gov.br/municipio/Dona_Duda.asp
* https://web.archive.org/web/20140623110118/http://www.macaiba.fr/laciranda.htm
* https://web.archive.org/web/20070730205707/http://www.municipios.pe.gov.br/municipio/Dona_Duda.asp
# Cionn Mhálanna

Cionn Mhálanna (Malin Head e saozneg) zo ur beg-douar e hanternoz Iwerzhon, an hini norshañ eus an enezenn, e kontelezh Dún na nGall. Dek kilometr dioutañ, pelloc'h er mor, emañ an enezenn anvet Inis Trá Tholl.
Beg pellañ ledenez Inis Eoghain eo Cionn Mhálanna. War ar beg-douar ez eus ur savlec'h hinouriezh ha barradoù-avel kreñv a weler eno alies, betek an nerzh 12 war skeul Beaufort. Ar gorventenn greñvañ zo bet gwelet eno biskoazh a oa d'ar 16 a viz Gwengolo 1961, pa oa bet an avel o c'hwezhañ betek 181,5 km/h.

## Notennoù

* ↑ Bunachar Logainmneacha na hÉireann / Placenames Database of Ireland
# Brittoli

Brittoli zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo .
# Briude

Briude :
| Penniliz Saint-Julie. ||
| Anv okitanek | Briude |
| Anv gallek (ofisiel) | Brioude |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Liger-Uhel |
| Arondisamant | Briude (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Briude-Norzh ha Briude-Su |
| Kod kumun | 43040 |
| Kod post | 43100 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Jacques Faucher 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Brivadois |
| Lec'hienn web | http://www.brioude.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 6 537 ann. (2020) |
| Stankter | 484 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 414 m — brasañ 622 m |
| Gorread | 13,52 km² |
| kemmañ |
Briude zo ur gumun en departamant Liger-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Briude eo.
Er bloavezh 2020 e oa 6 537 a annezidi hag a reer Brivadois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Feunteun Saint-Julien.
* Hôtel Talairat.
* Ti Mandrin.

## Kêrioù gevellet

* Aberteifi (Rouantelezh Unanet) abaoe 1972
* Laufen (Alamagn) abaoe 1982
* Suzzara (Italia) abaoe 1995
* Moreira (Portugal) abaoe 2007

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Briva la Galharda

Briva :
| An ti-kêr. ||
| Anv okitanek | Briva |
| Anv gallek (ofisiel) | Brive-la-Gaillarde |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Corresa (isprefeti) |
| Arondisamant | Briva (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h pemp kanton |
| Kod kumun | 19031 |
| Kod post | 19100 |
| Maer Amzer gefridi | Frédéric Soulier 2014 - 2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Brive |
| Lec'hienn web | www.brive.net |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 45 910 ann. (2020) |
| Stankter | 945 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 102 m — brasañ 315 m |
| Gorread | 48,59 km² |
| kemmañ |
Briva la Galharda (Brive-la-Gaillarde e galleg, berraet e Brive alies) a zo ur gêr, un isprefeti ha penn kanton eus departamant ar C'horrèze, er Rannvro Lemojez, en Okitania. Gant 48 267 a annezidi (2011) eo ar gêr bobletañ en departamant, hag an eil er rannvro.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn an ti-kêr
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Brived

Ar stêr Brived zo ur stêr eus Breizh e Bro-Naoned, diwezhañ adstêr al Liger war e lez dehoù, etre Sant-Nazer ha Mouster-al-Loc'h. Treuziñ a ra geunioù ar Briver.

## Geografiezh
### Kumunioù treuzet

Devrieg (andon), Santez-Anna-ar-Brived, Pontkastell-Keren kember gant al Liger etre Sant-Nazer ha Mouster-al-Loc'h.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎

## Liamm diavaez

* Histoire et patrimoine des rivières et canaux - Le Brivet (fr)
# Brittany Ferries

Brittany Ferries a zo ur gompagnunezh treuzdougen dre vor eus Breizh, savet e 1972 diwar atiz Alexis Gourvenneg hag arc'hantet er penn kentañ gant SICA Kastell-Paol ha Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Montroulez. Kas a ra kirri ha treizhidi etre Breizh, Bro-C'hall, Bro-Saoz, Bro-Vask, Bro-Spagn hag Iwerzhon.

## Al linennoù
### Etre Breizh ha Bro-Saoz

* Sant-Maloù - Portsmouth
* Rosko - Plymouth

### Etre Breizh hag Iwerzhon

* Rosko - Corcaigh

### Etre Breizh ha Bro-Vask

* Rosko - Bilbo

### Etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz

* Caen/Ouistreham - Portsmouth
* Cherbourg - Poole
* Cherbourg - Portsmouth
* An Havr-Nevez - Portsmouth

### Etre Bro-Spagn ha Bro-Saoz

* Santander - Plymouth
* Santander - Portsmouth

### Etre Bro-Vask ha Bro-Saoz

* Bilbo - Portsmouth

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Brittia

Brittia a oa ur gelaouenn lennegel divyezhek, e brezhoneg hag e galleg, savet e 1912 gant Iwan an Diberder (1887-1959).
Dont a reas er-maez, bep miz, eus Gwengolo 1912 betek Mae 1913, hag adarre e nevez-amzer 1914 e-pad un nebeud mizioù. En-dro d'an Diberder e oa tud evel Yann-Bêr Kalloc'h, kont Lantivi-Tredion, ha kenlabourerien all c'hoazh evel Meven Mordiern, Francis Gourvil, Pier Laorañs, Henri Gaidoz, Yann-Vari Heneu... Un den gouiziek ha barrek e oa an Diberder, met un den taer e oa ha broc'hañ a reas buan a-walc'h gant ur bern tud, hag int bet o kenlabourat gant ar gelaouenn a-wechoù, evel Loeiz Herrieu, Frañsez Jaffrennou, Frañsez Vallée ha koulz lavaret kement den a oa oberiant war dachenn ar brezhoneg en amzer-hont.
E-kichen pennadoù politikel taer e veze embannet e-barzh Brittia pennadoù ha studiadennoù lennegel, gant testennoù diwar danvez ar broioù keltiek tramor : barzhonegoù gant Bleimor, "Deirdriu pe harlu mibion Uneh" pe "Imran Mael Duin", skridoù iwerzhonek kozh lakaet e brezhoneg Gwened...

## Liammoù diavaez

* Brittia, niv. 1-9
# Brittany American Cemetery and Memorial

Ar Brittany American Cemetery and Memorial ("Bered ha Kounlec'h Amerikan Breizh" ; (fr) Cimetière militaire américain de Saint-James) zo ur vered eus armeoù ar Stadoù-Unanet lec'hiet e kumun Montjoie-Saint-Martin, e departamant ar Manche e Bro-C'hall, sko ouzh harzoù Breizh (2 gilometrad hent a zo evit mont eus Breizh d'ar vered, pa zeuer eus Sant-Jord-Restembaod).
Eno ez eus interet 4 410 soudard stadunanat bet lazhet e Breizh, hag e Normandi e kostezioù Avranches, Saint-Lô ha Mortain, e-kerzh an Eil Brezel-bed. Anvioù 498 soudard all a zo enskrivet ouzh ur voger ; ar re-mañ n’eo ket bet adkavet o c'horfoù. Ar vered-se zo 14 hektar enni.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Pajenn an American Battle Monuments Commission diwar-benn ar vered-mañ
* (fr) Lec'hienn Ministrerezh gall an Difenn hag ar Soudarded Kozh
# Britton

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Britton zo un anv-tud saoznek, un anv-lec'h, hag anv ul levr krennamzerel.

## Anv-tud
### Anv-tiegezh

* Barbara Britton (1919-1980), aktourez stadunanat
* Connie Britton (ganet e 1968), aktourez stadunanat
* Jack Britton (1885-1962), dornataer stadunanat
* Nan Britton (1896-1991), unan eus serc'hed Warren Harding, prezidant SUA;
* Rosa María Britton (1936–2019), romantourez panamat.

### Anv-badez

Implijet eo bet evel anv-badez e SUA ivez.

## Lec'hioù
### Kanada

* Britton, Ontario

### Stadoù-Unanet

* Britton, Michigan
* Britton, South Dakota

## Istor

Britton (lezenn) zo ul levr gallek, anezhañ ar c'hoshañ dastumad eus lezennoù Bro-Saoz, a vije bet savet war c'houlenn ar roue Edward Iañ .

## Pennadoù kar

* Brito
* Briton
* Britten
# Britton (lezenn)

Ar Britton zo ul levr gallek, anezhañ ar c'hoshañ dastumad eus lezennoù Bro-Saoz, a vije bet savet war c'houlenn ar roue Edouarzh Iañ .
Lavaret ez eus bet e oa bet savet gant John le Breton, eskob Hereford, met hervez an istorourien n'hall ket an eskob-se bezañ savet al levr.

## Embann

Embannet eo bet ar Britton e Londrez gant Robert Redman, hep deiziad, hogen moarvat war-dro 1530. Adembannet e voe e 1640, reizhet gant Edmund Wingate.
Un droidigezh saoznek zo bet embannet gant R. Kelham en 1762. E 1865 e voe graet trede embannadur ar skrid orin gallek, gant un droidigezh saoznek, aozet gant F. M. Nichol, evit University Press, Oxford.

## Notennoù ha daveeennoù

* ↑ Britton. The second Edition. Faithfully corrected according to divers ancient Manuscripts of the same Booke. By Edm. Wingate, Gent. (2nd ed.), Londrez: embannet gant John Moore, Esquire [Miles Fletcher, John Haviland ha Robert Young], 1640, OCLC 79739905 .
# Bárcena de Cicero

Bárcena de Cicero zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Béal na Blá

Béal na Blá, pe Béal na Bláth, zo ur gêriadenn e mervent Iwerzhon, e kontelezh Corcaigh. Eno e voe lazhet ar penn-stourmer Mícheál Ó Coileáin (Michael Collins) er bloavezh 1922, e-pad Brezel diabarzh Iwerzhon.

## Notennoù

* ↑ Stummoù skrivet all a gaver ivez : Béal na mBláth ha Béal Átha na Bláiche
# Bèrtran Ôbrée

Bèrtran Ôbrée a zo ur c'haner gallaouek, krouet gantañ ar strolladoù sonerezh Ôbrée Alie ha Bèrtran Ôbrée Trio. Savet en deus ur geriadur divyezhek gallaoueg-galleg ha galleg-gallaoueg, Motier de galo.

## Aktour

C'hoariet en deus er sitcom Saga Brittia, Breizh Uhel Breizh Izel ; roll un den o komz gallaoueg en deus.

## Skrivagner

Skrivañ a ra pennadoù gallaouek e-barzh Nous Vous Ille, kelaouenn Kuzul-departamant Il-ha-Gwilun (na ro lec'h ebet d'ar brezhoneg).
Tro en deus bet ivez da skrivañ un doser war ar gallaoueg er gelaouenn ArMen (Niv. 174) gant Jean-Pierre Angoujard.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
* Pennad e-barzh Nous Vous Ille
# Béal an Mhuirthead

Béal an Mhuirthead (saozneg: Belmullet) a zo ur gêr eus kontelezh Maigh Eo, e kornaoueg Iwerzhon. Gevellet eo gant Kleger, er Mor-Bihan.

## Skeudennoù

* Porzhig Béal an Mhuirthead
* Krommlec'h granit
* Sell war an arvor
# Bárcena de Campos

Bárcena de Campos zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
# Bárcena de Pie de Concha

Bárcena de Pie de Concha zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Bárðarbunga

Ar Bárðarbunga (distaget:) a zo ur menez-tan eus kreiz Island, dindan ar Vatnajökull, brasañ skorneg ar vro. An eil menez-tan uhelañ eus ar vro eo, dezhañ 2 000 m pe muioc'hik.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Béal Feirste

Béal Feirste (stumm saoznekaet: Belfast), eil kêr vrasañ ag Iwerzhon ha kêr-benn Norzhiwerzhon. 267 500 a dud a oa o vevañ e kêr e 2009, ha 641 638 en tolpad kêrioù.

## Tud brudet

* Aleksandr MacDonnell, mestrc'hoarier echedoù iwerzhonat a zo bet ganet e Béal Feirste.
* Barry Douglas, pianoour ha penn laz-seniñ
# Béal an Átha

Béal an Átha (Ballina e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Emañ e goueled ur bae anvet Cuan Chill Ala, e biz ar gontelezh, tost da harzoù kontelezh Sligeach. An eil kêr vrasañ eo er gontelezh, gant 10 354 a annezidi e 2011.

## Monumantoù ha traoù heverk

* kreizker Béal an Átha
* St Murdack Cathedral
* Kastell pont Belleek
# Babilônia (telenovela)

Babilônia zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant Rede Globo, adalek Meurzh 2015.
# Babi Yar

Babi Yar, "Saonenn ar Gwrac'hed" (ruseg : Бабий Яр ; poloneg : Babi Jar ; ukraineg ; Бабин Яр Babyn Yar) zo ul lec'h etre Łukianowka ha Syriec (e distrig Kyiv en Ukraina hiziv) ma voe lazhadeget tost da 100 000 den, nannsoudarded, Yuzevien an darn vrasañ anezho, gant an nazied hag ar Schutzmannschaft, e-kerzh an Eil Brezel-bed.

## Donedigezh an nazied e Kyiv

E Gwengolo 1941 e teuas ar Wehrmacht e Kyiv, enni 900 000 a dud, ha 130 000 a Yuzevien. D'an 28 a viz Gwengolo, e voe gourc'hemennet d'an holl Yuzevien en em ginnig en deiz war-lerc'h, deiz Yom Kippour, da 8 eur, gant o faperoù, madoù ha dilhad tomm.
* Lazhadeg Babi Yar, gant Felix Lembersky, ~1950
* Timbr eus Ukrainia, da 70vet bloavezh reuz Babi Yar

## Pennadoù kar

* Lazhadeg Babi Yar
* 6vet lu (Werhmacht)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Dans les fosses de Babi Yar, Le Monde diplomatique, Eost 2007
* Kiev et Babi Yar, Encyclopédie de la Shoah en ligne
* Diazezoù
* Enepyuzevegezh • Gouennelouriezh • Naziegezh • Lezennoù Nürnberg • Eutanaziezh T-4 • Kamp-bac'h nazi • Roll kampoù-bac’h an nazied • Tric'horn (kampoù bac'h) • Gouennlazh
* Yuzevien
* Shoah
* Pogromoù : Nozvezh ar strink
* Ghettoioù an nazied : Ghetto Varsovia • Ghetto Łódź • Ghetto Krakovia • Theresienstadt
* Einsatzgruppen : Babi Yar • Rumbula • Lazhadeg Ponary • Lazhadeg Odessa
* Diskoulm diwezhañ : Kendiviz Wannsee • Aktion Reinhard • Ziklon B
* Kampoù-diouennañ : Auschwitz-Birkenau • Bełżec • Bergen-Belsen • Buchenwald • Chełmno • Dachau • Kreñvlec'h Breendonk • Oranienburg • Sachsenhausen • Sobibór • Treblinka
* Rezistañs : Emsav Ghetto Varsovia
* Romed
* Porajmos
* Slaved
* Generalplan Ost
* Heñvelrevaded ha Lesbianed
* Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied
* Torfedourien bennañ
* Trede Reich : Adolf Hitler • Reinhard Heydrich • Adolf Eichmann • Heinrich Himmler • Rudolf Höss • SS • Gestapo
* Prosez Nürnberg
# Babigoù ganet dizorn pe divrec'h

Babigoù Gwidel ganet dizorn pe divrec'h zo bet kaoz anezho adal Here 2018. Ouzhpenn babigoù Gwidel ez eus bet ganet re all e Breizh, en Mouzel, e Bro-Naoned, hag e reter Bro-C'hall. Ganedigezhioù bugale divrec'h pe dizorn a zo ral, 2 diwar 10 000 en Europa.
Er Stad C'hall ez eus ur greizenn enklask (registre des malformations pe Remera) er rannvro Rhône-Alpes, hag he deus kavet, en departamant nemetañ m'he deus klasket, 11 bugel dizorn entre 2009 ha 2014 , en un dachennad a 17 km² en Ain$^,$.
E Breizh e oa bet kavet 4 bugel e Gwidel entre 2011 et 2013. Seizh abeg posubl a vefe d'ar gwallc'hanedigezhioù-se.

## Istor

* D'ar Yaou 27 a viz Gwengolo 2018 e oa ur pennad e RTL diwar bugale dizorn e reter Bro-C'hall, en Ain: RTL
* D'ar Yaou 27 a viz Gwengolo 2018 e oa bet ur pennad e France 3 Broioù al Liger diwar-benn 3 bugel dizorn e Mouzel, e reter Breizh.
* D'an 2 a viz Here 2018, e Le Télégramme, e voe kaoz eus pevar bugel dizorn e Gwidel.
* D'an 31 a viz Here 2018, ur pennad e Presse-Océan

### Bodadeg

D'ar Meurzh 7 a viz Du e oa bet bodadeg tiegezhioù e Gwidel. Ha pennadoù da-heul er c'hazetennoù gallek Darn eus an dud a glemme peogwir ne oant ket bet na kontet nag aterset gant servijoù ar yec'hed$^,$. ha kavet e voe ur bugel all e Kalann. Da zidamall al labourerien-douar, a rebecher dezho implij louzoù da lazhañ amprevaded, e veneg lod e c'hallfe kreizenn nukleel Bugey bezañ kaoz d'an anomalienn gorfel en Ain.
* E Kerzu 2018 e krogas an enklask ofisiel da deurel pled ouzh ur plac'hig eus Kalan.

### 2019

* Genver : 3 bugel all e Provañs :$^,$.
Hervez Herve Gillet e vefe c'hoarvezet kement-se dindan efed meur a zourenn gimiek$^,$

## Petra zo kaoz

N'eus ket kalz enklaskoù gwirion diwar-benn abegoù ar gwallc'hanedigezhioù-se. Unan avat a oa bet en 2007 gant Dorothy Kim Waller he deus studiet 10 249 maouez o doa gwilioudet entre 1997 et 2002 e SUA. C'hwec'h abeg a zo bet kavet :
* viruz ur c'hleñved ;
* un alergiezh ouzh ul louzoù ;
* an evañ alkol ;
* un diabet ;
* kleñved an naskoù amniotek (ral) ;
* un anomalienn c'henetek (ral).

## Liammoù diavaez
### 2018

* Le Dauphiné
* Une enquête nationale est en cours - France Info
* Comprendre - Le Monde
* Pourquoi - Libération
* Ouest-France
* RTL
* France 3 Bretagne - 7 a viz Du 2018
* The Guardian, Here 2018

### 2019

* Le Figaro, 13 Gouhere 2019
* FR3

## Notennoù

* ↑ Kavet an 8vet bugel en Ain : Un 8e bébé sans bras d'ans l'Ain
* ↑ Le Parisien
* ↑ Le Journal du Dimanche
* ↑ Pennad e France-tv-info d'ar 27 a viz Gwengolo 2018: FR3
* ↑ Bébés sans mains. Quatre cas à Guidel Le Télégramme
* ↑ Presse-Océan
* ↑ France Bleu.
* ↑ 20 minutes
* ↑ Pennad e La Dépêche ar 7 a viz Du 2017 : La Dépêche.
* ↑ 20minutes
* ↑ Le Télégramme, 6 a viz Kerzu
* ↑ France Bleu
* ↑ France TV Info
* ↑ France TV Info
* ↑ Le Télégramme
# Babilafuente

Babilafuente' zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Babel (Sir Gaerfyrddin)

Babel zo ur gêriadennig e biz Sir Gaerfyrddin, e kumuniezh Llanfair-ar-y-bryn, un 2 lev er reter da gêr Llanymddyfri, e penn un hent a sav eus Pentre Tŷ-gwyn.
War lez an hent eus Pentre Tŷ-gwyn da Vabel emañ ti-ferm Pantycelyn, ti ar saver himnoù William Williams (Pantycelyn) (1717-1791). En hanternoz emañ Mynydd Epynt.
# Babig

Ar ger babig (un anv e c'heller tostaat eus bébé e galleg, baby e saozneg pe c'hoazh babi e kembraeg) a ziskouez mab-den en oad izel. Er sevel babigoù e vez dispartiet kentoc'h ar re nevez-c'hanet (er miz kentañ), ar magadelled (eus ur miz betek daou vlez) ha da heul ar yaouankiz-yaouankañ a za betek penn-kentañ ar skoliata (kemmus hervez ar broioù). Peogwir n'eo ket gouest ar babigoù d'en em vagañ e vez alies roet bronn dezho, met aliesoc'h-aliesañ e vez erlec'hiet laezh fardet a-ratozh-kaer ouzh laezh ar vamm. Mare an dizon eo ar mare ma paouezer da vagañ ar babigoù dre laezh hepken, pa dro ar magadelled da vugale.

## Gwelet ivez

* Reiñ bronn
* Bugel
* Familh
# Babel

Babel zo un anv-lec'h.
Anv kozh Babilon eo.

## Lec'hanv
### Aostralia

* Babel Island, e Tasmania

### Kanada

* Mount Babel (Alberta)
* Mount Babel (Quebec)

### Indonezia

* Babel, proviñs.

### Irak

* Babil Governorate
* Babylon, Mezopotamia

### Iran

Babel, Khuzestan

### Kembre

* Babel (Sir Gaerfyrddin)

## Arz

* Tour Babel (Brueghel)
# Babell

Babell zo ur gêriadenn vihan e Sir y Fflint. Emañ er mervent da gêr Treffynnon. E kumuniezh Ysgeifiog emañ.
# Brivio

Brivio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Brière

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Brière zo un anv gallek, hini ar Briver e Bro-Naoned, ha hini meur a dra all.
Eus ar galianeg *bruca-, *bruco- "brug" e teu an anv brière$^,$. "Brugeg" eo e brezhoneg a-vremañ eta.

## Oberennoù arzel

* La Brière, ur romant gant Alphonse de Châteaubriant bet embannet e 1923,
* La Brière (film), ur film mut gall, sevenet gant Léon Poirier e 1924,
* La Brière, ur pezh sonerezh savet gant Paul Ladmirault e 1926,
* Notre Brière, ul levr gant Aoustin Vince bet embannet e 1958.

## Tud

* Chantal Brière-Coué, maerez Sant-Lefer (2008-2020, er Briver
* Louis Brière de l'Isle (1827 -1896 ), jeneral gall ha gouarnour Senegal

## Lec'hanvadurezh

* Saint-Maclou-la-Brière, kumun c'hall e Normandi, er Seine-Maritime
* Saint-Mars-la-Brière, kumun c'hall, er Sarthe
* Brières, anv-lec'h gallek, en Ardennes

## Traoù all

* Brasserie de la Brière, ur vreserezh bier e Sant-Lefer, er Briver

## Daveoù

* ↑ Le petit Robert des noms propres, Le Robert, 2014, ISBN 978-2321002352 (fr)
* ↑ Georges Dottin (1920), La langue gauloise – Grammaire, textes et glossaire, Slatkine Reprints, 1985, ISBN 978-2-05100208-0
# Briñas

Briñas zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Brión

Brión zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña. 74,9 km² zo dindani.

## Kumunioù amezek

* Ames,
* Negreira,
* Outes,
* Noia,
* Lousame,
* Rois
* Teo.

## Parrezioù

Enni ez eus 9 farrez.
# Briver

Ar Briver (Brière pe La Grande Brière e galleg) zo ur c'horn-bro geuniek eus Bro-Naoned, er gwalarn da aber al Liger. Treuzet eo gant adstêr diwezhañ al Liger, ar Brived hec'h anv, hag etre Sant-Nazer ha Mouster-al-Loc'h emañ o c'hember. Ur Park naturel rannvro a zo.

## Kumunioù

Kumunioù zo, pe ul lod anezho da vihanañ zo er Briver:
* Ar Baol-Skoubleg
* Azereg
* Chapel-ar-Geunioù
* Donez
* Erbigneg
* Gwenrann
* Kraozieg
* Merzhelieg
* Mouster-al-Loc'h
* Pornizhan
* Sant-Andrev-an-Doureier
* Sant-Lefer
* Sant-Maloù-Gwersac'h
* Sant-Molf
* Sant-Nazer
* Santez-Rouanez-Breizh
* Sant-Yoasin
* Trinieg

## Arzourien bet awenet gant ar Briver

* Henry Cheffer (1880-1957), livour gall
* Paul Ladmirault, sonoazer breizhat

## Liammoù diavaez

* Park naturel ar Briver (fr)

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Lec'hanvadur Breizh, répertoire bilingue des noms de lieux de Bretagne, Skol-Uhel ar Vro, 1993, p.35 PDF Ofis Publik ar Brezhoneg Blay-Foldex, Kartenn Breizh 1/250000, 2003
# Briviesca

Briviesca zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 6 414 (2023).