OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paucituberculata

Paucituberculata :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Paucituberculata |
| Kerentiad : | Caenolestidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Paucituberculata zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged. Caenolestidae eo ar c'herentiad nemetañ ennañ.

## Genadoù

3 genad razhed-oposom pe minoc'hed-oposom zo en urzhiad-mañ :
* Caenolestes
* Lestoros
* Rhyncholestes
# Paul-Émile de Souza

Paul-Émile de Souza (wd 1930 - 17 a viz Even 1999) a oa ur soudard eus Dahomey (Benin hiziv), bet prezidant ar vro etre an 13 a viz Kerzu 1969 hag ar 7 a viz Mae 1970. War e lerc'h e voe savet ur c'huzul prezidantel, gant tri frezidant (Hubert Maga, Justin Ahomadegbé-Tomêtin ha Sourou-Migan Apithy) a dlee ren ar Stad pep hini d'e dro.
g • ka • kePrezidanted Benin :
| Republik Dahomey | Hubert Maga • Christophe Soglo • Sourou-Migan Apithy • Justin Ahomadegbé • Tahirou Congacou • Christophe Soglo • Jean-Baptiste Hachème • Maurice Kouandété • Alphonse Alley • Émile Derlin Zinsou • Maurice Kouandété • Paul-Émile de Souza • Hubert Maga • Justin Ahomadegbé • Mathieu Kérékou |
| Republik-pobl Benin | Mathieu Kérékou |
| Republik Benin | Mathieu Kérékou • Nicéphore Soglo • Mathieu Kérékou • Thomas Boni Yayi • Patrice Talon |
# Paul (Kab Glas)

Paul zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santo Antão.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# Paul-Yves Pezron

Paul-Yves Pezron (Henbont, 1639 pe 1640 - 1706) a oa ur manac'h ha yezhour breizhat.

## Oberennoù

* L'antiquité des temps rétablie contre les Juifs et les nouveaux chronologistes, Paris, Jean Boudot, 1687.
* Défense de l'antiquité des temps, où l'on soutient la tradition des Pères et des Églises, contre celle du Talmud, et où l'on fait voir la corruption de l'hébreu des Juifs, Paris, Jean Boudot, 1691.
* Essai d'un commentaire littéral et historique sur les Prophètes, Paris, Jean Boudot, 1693.
* Histoire évangélique confirmée par la judaïque et la romaine, Paris, Jean Boudot, 1696.
* Antiquité de la Nation et de la langue celtes autrement appelez Gaulois, Paris, Jean Boudot, 1703.
** The Antiquities of Nations; more particularly of the Celtae or Gauls, By Monsieur Pezron, troet gant David Jones. Londrez, Ballard ; Burrough, 1706.
* L'antiquité des temps rétablie contre les Juifs et les nouveaux chronologistes (eil embannadur), Paris, Gabriel Martin, 1704.
* Paul-Yves Pezron : L'Antiquité des Tems rétablie et défenduë contre les juifs & les nouveaux chronologistes, 1687, golo.
* Paul-Yves Pezron : Antiquité de la Nation et de la langue des Celtes autrement appelez Gaulois, 1703, golo.
Patrom:Message galerie
# Pika-arc'hant

Pika arc'hant :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona argentata Howell, 1928 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pika arc'hant (Ochotona argentata) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e proviñs Ningxia e Sina.
# Pika Afghanistan

Pika Afghanistan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona rufescens Gray, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Afghanistan (Ochotona rufescens) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev en Afghanistan, Pakistan, Iran ha Turkmenistan.
# Pik-estlammiñ

Ar pik-estlammiñ, pe ar pik-estlamm, a zo un arouezenn boentaouiñ — ! — hag a dalv da verkañ dibenn ur frazenn estlammiñ.

## Lizherennerezh

* e galleg :
** a-raok ar pik-estlamm : un esaouenn voan
*** e galleg Kebek : esaouenn ebet, pe esaouenn voan (peuzdizimplij)
*** e galleg Suis : esaouenn ebet er fedoù
** war-lerc'h ar pik-estlamm : un esaouenn.
* er yezhoù all eus kornaoueg Europa (saozneg, spagnoleg, alamaneg, nederlandeg, italianeg…) :
** a-raok ar pik-estlamm : esaouenn ebet
** war-lerc'h ar pik-estlamm : un esaouenn.
Frazenn skouer e doare lizherennaouiñ galleg Bro-C'hall : "« Ar pesk[esaouenn]![esaouenn]Dav e vo soñjal ennañ... »" (Ar peskig ruz gant Vefa de Bellaing, Al Liamm, Gwengolo - Here 1976 p. 313).

## Arouezennoù poentaouiñ all

* daouaskoù,
* daoubik,
* gourskej (pik-skej, pik-virgulenn),
* klochedigoù,
* krommelloù,
* pik,
* pik-goulenn,
* pikoù-arsav,
* skej,
* virgulenn-grec'h.

## Liamm diavaez

* De la Punctuation de la Langue Francoyse. gant Estienne Dolet, 1540

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.149.
* ↑ Office québécois de la langue française
* ↑ Gant an Association suisse des typographes eo erbedet ober gant un esaouenn voan, met ral-ral eo an implij-se
* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.149.
* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.20.
# Pik (sin diakritek)

* Sinoù diakritek
* Sin diakritek
* Tired lemm ( ˊ )
* Tired lemm doubl ( ˝ )
* Tired boud ( ˋ )
* Breve ( ˘ )
* Karon / háček ( ˇ )
* lostig ( ¸ )
* Tired kognek ( ˆ )
* Daouboent ( ¨ )
* Pik ( · )
* Anunaasika ( ˙ )
* Anusvaara (  ̣ )
* Krogig / Dấu hỏi (  ̉ )
* Makron ( ˉ )
* Ogonek ( ˛ )
* Ront / kroužek ( ˚ )
* Spiritus asper ( ʽ )
* Spiritus lenis (  ʼ )
* Merkoù all implijet a-wechoù evel sinoù diakritek
* Skrab ( ’ )
* Barennig serzh ( | )
* Daoubik ( : )
* Virgulenn ( , )
* Barrennig ( ˗ )
* Tildenn ( ˜ )
* Titlo (  ҃ )
* Poent kreiz ( l·l )
Implijet e vez ar pik evel unan eus sinoù diakritek al lizherenneg latin e meur a doare disheñvel hervez ar yezh:
e malteg e vez skrivat a-uz d'ur c (Ċ, ċ) ha g (Ġ, ġ) evit skrivañ ar sonioù [tʃ] ha [dʒ]; en iwerzhoneg (anvet sí buailt) e veze implijet gwechall evit merkañ ar c'hemmadur dre c'hwezhañ e poloneg e vez lakaet a-us d'ar z evit skrivañ ar son [[ʐ].
E vietnameg e talvez da varkañ an donenn nặng pa vez skrivet a-is d'ur vogalenn, da skouer ặ.
# Pika

Pikaed :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pikaed eo ar bronneged bihan geotdebrer a ya d'ober ar c'herentiad Ochotonidae hag ar genad nemetañ ennañ: Ochotona.
Daoust ma tennont d'ar chinchillaed emaint en urzhiad Lagomorpha, asambles gant ar gedon hag ar c'honikled.

## Spesadoù

30 spesad pikaed zo.

### Isurzhiad Pika

| pika an Altai (Ochotona alpina) pika-arc'hant (Ochotona argentata) pika Alaska (Ochotona collaris) pika Hoffmann (Ochotona hoffmanni) | pika an hanternoz (Ochotona hyperborea) pika Pallas (Ochotona pallasi) pika Amerika (Ochotona princeps) pika Turuchan (Ochotona turuchanensis) |

### Isurzhiad Ochotona

| pika Gansu (Ochotona cansus) pika muzelloù du (Ochotona curzoniae) pika Dauria (Ochotona dauurica) pika Tsing-Ling (Ochotona huangensis) pika Nubra (Ochotona nubrica) | pika ar stepennoù (Ochotona pusilla) pika Afghanistan (Ochotona rufescens) pika Tibet (Ochotona thibetana) pika Thomas (Ochotona thomasi) |

### Isurzhiad Conothoa

| pika ruz Sina (Ochotona erythrotis) pika Forrest (Ochotona forresti) pika Gaoligong (Ochotona gaoligongensis) pika Glover (Ochotona gloveri) pika Himalaya (Ochotona himalayana) pika Ili (Ochotona iliensis) pika Koslow (Ochotona koslowi) | pika Ladakh (Ochotona ladacensis) pika skouarnek (Ochotona macrotis) pika Muli (Ochotona muliensis) pika du (Ochotona nigritia) pika Royle (Ochotona roylei) pika ruz Turkestan (Ochotona rutila) |
# Pihen-lès-Guînes

Kumunioù Frañs :
| Anv | Pihen-lès-Guînes |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Pihen-lès-Guînes e Kanton Guînes hag en Arondisamant Calais | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Calais |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Pays |
| Kanton | Guînes |
| Kod INSEE | 62657 |
| Kod post | 62340 |
| Maer | Jean-Luc Marot |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,25 km² |
| Led | 50° 52' 20" Norzh |
| Hed | 01° 47' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 51 m |
| Uhelder bihanañ | 23 m |
| Uhelder brasañ | 121 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 489 (2007) |
| Stankter | 52 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pihen-lès-Guînes a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Pik-goulenn

Ar pik-goulenn a zo un arouezenn boentaouiñ — ? — hag a dalv da verkañ dibenn ur frazenn c'houlenn.

## Lizherennerezh

* e galleg :
** a-raok ar pik-goulenn : un esaouenn voan
*** e galleg Kebek : esaouenn ebet, pe esaouenn voan (peuzdizimplij)
*** e galleg Suis : esaouenn ebet er fedoù
** war-lerc'h ar pik-goulenn : un esaouenn.
* er yezhoù all eus kornaoueg Europa (saozneg, spagnoleg, alamaneg, nederlandeg, italianeg…) :
** a-raok ar pik goulenn : esaouenn ebet
** war-lerc'h ar pik-goulenn : un esaouenn.
Frazenn skouer hervez doare lizherennaouiñ galleg Bro-C'hall : "E pe vloavezh 'ta, e 1783 pe e 1789, e oa ganet ma mamm-guñv[esaouenn]?[esaouenn]N'on ket gouest d'hel lavarout." (E Skeud Tour Bras Sant Jermen gant Yeun ar Gow, Al Liamm, 1978 p. 8).

## Arouezennoù poentaouiñ all

* daouaskoù,
* daoubik,
* gourskej (pik-skej, pik-virgulenn),
* klochedigoù,
* krommelloù,
* pik,
* pik-estlammiñ (pik-estlamm),
* pikoù-arsav,
* skej,
* virgulenn-grec'h.

## Liamm diavaez

* De la Punctuation de la Langue Francoyse. gant Estienne Dolet, 1540

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.149.
* ↑ Office québécois de la langue française
* ↑ Gant an Association suisse des typographes eo erbedet ober gant un esaouenn voan, met ral-ral eo an implij-se
* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.149.
* ↑ Lexique des règles typographiques en usage à l'imprimerie nationale, 1990, p.20.
# Pika Alaska

Pika Alaska :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Ochotonidae |
| Genad : | Ochotona |
| Anv skiantel ||
| Ochotona collaris Nelson, 1893 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pika Alaska (Ochotona collaris) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Kanada hag Alaska.
# Pijama

Ar pijama zo un dilhad-noz.
# Pik

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur pik zo
* un draen
* un arouez-skritur
** a vez lakaet e fin ur frazenn
** a vez lakaet war lizherennoù zo, evel i. Lavaret e vez, dre fent: i ... gant ur pik war e fri.
** daoubik
** tri fik
Arabat droukveskañ gant pig.
# Perales

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Perales (gwez-per e brezhoneg) , zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh spagnolek.

## Lec'hioù
### Spagn
#### Kumunioù

* Perales, e proviñs Palencia, en Castilla y León
* Perales del Alfambra, e proviñs Teruel, en Aragón
* Perales del Puerto, e proviñs Cáceres, en Extremadura
* Perales de Tajuña, e Kumuniezh Madrid

#### Kêriadennoù

* Perales de Milla, kêriadenn e Quijorna, en Kumuniezh Madrid
* Perales del Río, kêriadenn e Getafe, en Kumuniezh Madrid

### Chile

* Perales, kêriadenn e Coelemu, e Proviñs Itata, e Rannvro Ñuble
* Los Perales, kêriadenn en Alto del Carmen, e Proviñs Huasco, e Rannvro Atacama

## Stêrioù

* Perales, e Kumuniezh Madrid
* Perales, e proviñsoù Burgos ha Soria

## Tud

* Vania Perales, aktourez vec'hikan
* Alfonso Perales, istorour ha politiker spagnol
* Cristina Perales, aktourez ha kanerez spagnol.
* José Luis Perales, sonaozer ha naker spagnol
* Narciso Perales, medisin spagnol
* Priscila Perales, aktourez vec'hikan, gounezet ganti meur a briz e konkourioù kened
# Perales del Alfambra

Perales del Alfambra zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. 264 a dud a oa enni o chom e 2022.
# Perales del Puerto

Perales del Puerto zo ur gumun en Estremadura e proviñs Cáceres, .
# Peralta

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Peralta zo un anv-lec'h spagnolek, hini meur a gumun e Spagn, ha hini meur a lec'h all er bed.

## Lec'hioù

Republik Dominikan
* Peralta (Republik Dominikan), kumun e proviñs Azua.
Spagn
* Peralta, anv spagnolek kumun Azkoien e Nafarroa
* Peralta de Alcofea, kumun e proviñs Huesca, en Aragon
* Peralta de Calasanz, kumun e proviñs Huesca
** Peralta de la Sal, kêriadenn e Peralta de Calasanz
Stadoù-Unanet
* Peralta (Nuevo México), kêriadenn
Uruguay
* Cuchilla de Peralta (Uruguay)]], en departamant Tacuarembó

## Tud

* Oribe Peralta, melldroader mec'hikan
* Stacy Peralta, skaet, embreger ha filmaozer stadunanat
# Peramelidae

Peramelidae :
| Isoodon obelusus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Peramelemorphia |
| Kerentiad : | Peramelidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Peramelidae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged godellek.

## Genadoù

6 genad zo er c'herentiad-mañ:
* Isoodon
* Perameles
* Peroryctes
* Echymipera
* Microperoryctes
* Rhynchomeles
# Perales (Palencia)

Perales zo ur gumun eus proviñs Palencia, en Kastilha ha Leon, e Spagn. 92 a dud a oa enni o chom e 2020.
# Perales de Tajuña

Perales de Tajuña zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.

## Pennadoù kar

* Peral
# Peramelemorphia

Peramelemorphia :
| Macrotis lagotis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Peramelemorphia |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Peramelemorphia zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged hag a glot dre vras gant ar godelleged hollzebrer.

## Kerentiadoù

4 c'herentiad zo en urzhiad-mañ :
* Thylacomyidae
* Chaeropodidae, spesad bev ebet ken ennañ
* Peramelidae
* Yaralidae, spesadoù karrekaet
# Peralta de Alcofea

Peralta de Alcofea zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Peralta de Calasanz

Peralta de Calasanz zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Noyelles-lès-Vermelles

Kumunioù Frañs :
| Anv | Noyelles-lès-Vermelles |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Noyelles-lès-Vermelles e Kanton Cambrin hag en Arondisamant Béthune | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Cambrin |
| Kod INSEE | 62626 |
| Kod post | 62980 |
| Maer | Léon Copin (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,53 km² |
| Led | 50° 29' 24" Norzh |
| Hed | 02° 43' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 22 m |
| Uhelder bihanañ | 22 m |
| Uhelder brasañ | 37 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 033 (2007) |
| Stankter | 803 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | noyelleslesvermelles.fr |
Noyelles-lès-Vermelles a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyelles-sur-Escaut

Kumunioù Bro-C'hall :
| Noyelles-sur-Escaut ||
| Skoed | |
| Lec'hiadur Noyelles-sur-Escaut en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Marcoing |
| Kod INSEE | 59438 |
| Kod-post | 59159 |
| Maer | Philippe Loyez |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 4,8 km² |
| Led | 50° 08' 20" Norzh |
| Hed | 03° 10' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 60 m |
| Uhelder bihanañ | 47 m |
| Uhelder brasañ | 92 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 765 (2011) |
| Stankter | 159 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Noyelles-sur-Escaut |
Noyelles-sur-Escaut a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* Takad ruz en Artois.
* en Takad ruz e voe lakaet Noyelles goude ar brezel,
* ac'hubet e voe ar gêriadenn gant al lu alaman, kemeret gant lu ar Rouantelezh-Unanet d'ar 21añ a viz Du 1917 hag adtapet gant an Alamaned d'an 29 a viz Du; distrujoù bras a voe er gumun.

## Douaroniezh

* Ar skluz.
* Ar velin gozh.
* War lez Kanol Saint-Quentin hag an Escaut emañ Noyelles-sur-Escaut.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Even 2010 | → bremañ | Philippe Loyez | UDI |
| Meurzh 1989 | Even 2010 | Léon Masset | Strollad Sokialour Gall |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Tourisme Cambrai
* ↑ Cassini hag EBSSA
* ↑ L'Observateur du Cambrésis, Nn 1331, d'an 3 a viz Ebrel 2014
* ↑ Marvet e-doug e amzer-gefridi La Voix du Nord, 13 a viz Gwengolo 2013
# Noyellette

Kumunioù Frañs :
| Anv | Noyellette |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Gy |
| Kanton | Avesnes-le-Comte |
| Kod INSEE | 62629 |
| Kod post | 62123 |
| Maer | Lucien Delannoy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,02 km² |
| Led | 50° 18' 04" Norzh |
| Hed | 02° 35' 46" Reter |
| Uhelder kreiz | 94 m |
| Uhelder bihanañ | 83 m |
| Uhelder brasañ | 122 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 181 (2007) |
| Stankter | 89 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Noyellette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Kumunioù stok ouzh Noyellette

* Avesnes-le-Comte,
* Izel-les-Hameaux,
* Givenchy-le-Noble,
* Noyelle-Vion.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyelles-lès-Seclin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Noyelles-lès-Seclin |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Noyelles-lès-Seclin e Kanton Seclin-Norzh hag en Arondisamant Lille | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lille |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Kanton | Seclin-Norzh |
| Kod INSEE | 59437 |
| Kod-post | 59139 |
| Maer | Michel Demersseman |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,38 km² |
| Led | 50° 34' 38" Norzh |
| Hed | 03° 01' 04" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 18 m |
| Uhelder brasañ | 37 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 894 (2007) |
| Stankter | 375 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Noyelles-lès-Seclin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyelles-sous-Lens

Kumunioù Frañs :
| Anv | Noyelles-sous-Lens |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Noyelles-sous-Lens e Pas-de-Calais hag e Bro-C’hall | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lens |
| Etrekumuniezh | Communaupole de Lens-Liévin |
| Kanton | Pennlec’h Kanton Noyelles-sous-Lens |
| Kod INSEE | 62628 |
| Kod post | 62221 |
| Maer | Alain Roger (Tu-kleiz, distrollad) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,72 km² |
| Led | 50° 25' 52" Norzh |
| Hed | 02° 52' 25" Reter |
| Uhelder kreiz | 31 m |
| Uhelder bihanañ | 23 m |
| Uhelder brasañ | 43 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 991 (2007) |
| Stankter | 1 879 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.noyelles-sous-lens |
Noyelles-sous-Lens a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais e Bro-C'hall. Pennlec’h Kanton Noyelles-sous-Lens eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyelles-sur-Sambre

Kumunioù Frañs :
| Anv | Noyelles-sur-Sambre |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Noyelles-sur-Sambre en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales des Deux Helpes |
| Kanton | Berlaimont |
| Kod INSEE | 59439 |
| Kod-post | 59550 |
| Maer | Jean-Pierre Monnier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,49 km² |
| Led | 50° 09' 29" Norzh |
| Hed | 03° 47' 54" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 128 m |
| Uhelder brasañ | 170 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 329 (2007) |
| Stankter | 51 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Noyelles-sur-Sambre a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Helpe Majeure emañ Noyelles-sur-Sambre.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyelles-sur-Selle

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Noyelles-sur-Selle |
| Skoedoù | |
| Lec'hiadur Noyelles-sur-Selle en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Bouchain |
| Kod INSEE | 59440 |
| Kod-post | 59282 |
| Maer | Jacques Noulet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,05 km² |
| Led | 50° 17' 10" Norzh |
| Hed | 03° 23' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 35 m |
| Uhelder bihanañ | 33 m |
| Uhelder brasañ | 73 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 774 (2007) |
| Stankter | 153 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Noyelles-sur-Selle a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Selle emañ Noyelles-sur-Selle.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Noyon

Noyon zo ur gumun ha penn-lec'h kanton eus Bro-C'hall, e departamant an Oise.

## Anv
### Stummoù skrivet

Noviomagus (It. Ant. 362, 3)
Noviomagus (Not. Dign. xlii, 41)
Novomagus
Noviomagus (castellum)
Niviomus (oppidum)
Civitas Nocciomus (sened-iliz Paris, 614)
Civitas Noviomus (Roll ar Verzherien; Liber Historiae Francorum, 53)
Civitas Noviomagus (sened-iliz Clichy, 626-627)
Noviomoi
Noiomo Civ(itas)

### Gerdarzh

* novio- = nevez; -magus = marc'had

## Ardamezioù

* En argant e dreustell en gul

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz-veur Itron Varia Noyon
* Mirdi Jean Calvin

## Tud

* Hermelandus, ur sant frank, ganet war-dro 640, ha marvet war-dro 720. Hermeland ha Herblain, Herbland, Erbland a vez graet anezhañ e galleg ivez. E brezhoneg e veze lavaret Hermelen. A-wechoù e vez droukvesket e anv gant hini sant Herbod. Anavezet eo e vuhez dre ar skrid latin Vita Hermelandi. En eskopti Naoned e vez lidet d'ar 25 a viz Meurzh.
* Jean Calvin, ganet e Noyon d'an 10 a viz Gouere 1509, marvet e Geneva e 1564.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Noyon gant ar c'hêrioù-mañ :
* Hexham (Bro-Saoz)
* Metzingen (Alamagn)

## Levrlennadur

* Alexandre de La Fons de Mélicocq, Une cité picarde au Moyen Âge, ou Noyon et le Noyonnais aux XIVe et XVe siècles, Noyon : Soulas-Amoudry, 1841 .

## Liemmoù diavez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ti-kêr Noyon