OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nassau-Oranien-Fulda

Priñselezh Nassau-Oranien-Fulda (alamaneg : Fürstentum Nassau-Oranien-Fulda) zo bet ur briñselezh en Impalaeriezh santel roman etre 1803 ha 1806.
E 1795 e kollas Willem V, priñs Oranje-Nassau, e zouaroù en Izelvroioù pa voe savet ar Republik Batav gant ar Republik c'hall. Chom a reas gantañ :
* priñselezh abati Fulda ;
* abati Corvey ;
* kêr Dortmund ;
* abati Weingarten ha prioldi Hofen ;
* provostiezh Sankt Gerold ( e Vorarlberg, gwerzhet e 1804 da Aostria)
* deanelezh Bandern (e Liechtenstein, gwerzhet e 1804 da Aostria)
* abati Dietkirchen.
Adlodennet e voe an douaroù-se hag adanvet :
* priñselezh Corvey a voe staget ouzh rouantelezh Westphalia d'ar 7 a viz Kerzu 1807 ;
* kontelezh Dortmund, a voe staget ouzh arc'hdugelezh Berg d'ar 1añ a viz Meurzh 1808 ;
* priñselezh Fulda, a voe staget ouzh arc'hdugelezh Frankfurt d'an 10 a viz Mae 1810 ;
* aotrouniezh Weingarten.
# Nassau

    Evit implijoù all, gwelet Nassau (disheñvelout).
Nassau (distagadur IPA: [ˈnæsɔː]) eo kêr-benn Inizi Bahamas. Kêr vrasañ ar vro eo ivez hag ar greizenn ekonomikel. 248 948 a dud a oa o chom enni e 2010 ha 274 400 e 2016, ar pezh a ya d'ober 70% eus hollad annezidi ar vro. En enez New Providence emañ Nassau.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nafanreg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skour ar yezhoù senoufoek eo an Nafanreg (nafaãra) komzet gant tro-dro da 61.000 den e gwalarn Ghana.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Naer-wiber gornek

Naer-wiber gornek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Viperidae |
| Genad : | Vipera |
| Anv skiantel ||
| Vipera ammodytes Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An naer-wiber gornek (liester: naered-gwiber kornek), Vipera ammodytes eus hec'h anv skiantel, zo ur stlejvil hag a vev e gevred Europa.
# Naer (steredeg)

An Naer (Serpens, berraet e Ser) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Traoù oabl

* M16
** Pileroù ar Grouadelezh
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Naer-zour Lerna

Naer-zour Lerna (henc'hresianeg : Λερναία Ὕδρα / Lernaía Húdra) a oa un euzhvil hag a rae freuz ha reuz e Lerna, ur c'heun er su da gêr Argos e Peloponnesos, hervez mojennoù Henc'hres. Meur a benn he devoa, hag unan anezho a oa divarvel, hag adkreskiñ a rae daou all outi kerkent ha ma vezent troc'het unan. Ken flaerius e oa hec'h alan, a deue eus he lies genaouioù eta, ma veze kontammet an dud ha pa veze kousket al loen. Den ne zeue a-benn anezhi, ha lazhañ anezhi a voe an eil eus Daouzek trevell Herakles.
Merc'h e oa an naer da Difon hag Ec'hidna, ha savet e voe gant an doueez Hera dindan ur wezenn e-tal feunteun Aminone ha lenn Lerna, en Argolis. Ur penn hepken he devoa pa oa bet ganet, met re all a greskas outi, betek meur a gantad hervez lod skrivagnerien.
* Herakles o lazhañ naer-zour Lerna Antonio del Pollaiolo (c. 1460). Gwisket eo Heraklez gant kroc'hen leon Nemea
* Herakles ha naer-zour Lerna Gustave Moreau, 1876
# Nafarroa Beherea

Nafarroa Beherea (a-wechoù Baxenabarre) en euskareg, Navarra-Izel e brezhoneg, eo anv al lodenn eus rouantelezh kozh Navarra a zo en hanternoz d'ar Pireneoù, hag a zeuas da vezañ ur rouantelezh distag er XVI$^{vet}$ kantved pa voe distaget diouzh Navarra, a voe lakaet e departamant ar Basses-Pyrénées e 1790. Bez' ez eo unan eus ar seizh proviñs a ya d'ober Euskal Herria, hag unan eus an teir a zo en Iparralde, etre Lapurdi ha Zuberoa.
Donibane Garazi eo ar gêr-benn anezhi.
Dave dezhi a vez graet alies en istor Bro-C'hall abalamour ma oa rouantelezh Herri IV a legadas anezhi d'e ziskennidi.

## Kumunioù ha kantonioù

Rannet eo bet Nafarroa Beherea etre meur a ganton:
* kanton Iholdi
* kanton Baigorri
* kanton Donibane Garazi
* kanton Donapaleu
Ouzhpenn-se ez eus
* teir c'humun e kanton Hazparne
77 kumun zo en holl.
# Naeretaer

Naeretaer :
| Sagittarius serpentarius e Kruger National Park (Suafrika). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Sagittariidae |
| Genad : | Sagittarius |
| Anv skiantel ||
| Sagittarius serpentarius (Miller, 1779) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An naeretaer a zo un evn-preizh. Sagittarius serpentarius eo e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra al labous e savanennoù ha geoteier eus Afrika issahara.

## Rummatadur

Ar spesad nemetañ eo er genad Sagittarius hag er c'herentiad Sagittariidae. Diouzh an evnoniourien e vez renket an naeretaer en urzhiad Falconiformes, Accipitriformes pe Ciconiiformes.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Sagittarius serpentarius war al lec'hienn Avibase.
# Nafarroa (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nafarroa (en euskareg) pe Navarra (e brezhoneg) zo un anv roet:
Graet e vez dave outi alies en istor Bro-C'hall abalamour ma oa rouantelezh Herri IV a legadas anezhi d'e ziskennidi.
# Naevius Sutorius Macro

Quintus Naevius Cordus Sertorius Macro (-21 – 38) a oa Prefed ar Warded Pretorian, en Henroma, dindan an impalaerien Tiber ha Caligula.
Rediet e voe d'en em zistrujañ, hag e wreg da-heul, war urzh Caligula, er bloavezh 38.
# Naer goural

An naered koural zo naered eus ar c'herentiad Elapidae.
# Oberiadur London Bridge

Operation London Bridge eo anv kod ar steuñv a zo bet savet er Rouantelezh-Unanet evit an deiz ma'z aio ar rouanez Elizabeth II da Anaon. Er bloavezhioù 1960 e voe savet ar steuñv orin, a zo bet gwellaet meur a wech bep bloaz abaoe. Meur a skourr eus ar gouarnamant pe ar Stad zo engouestlet : ministrerezh an Aferioù estren, ar Metropolitan Police Service, Armeoù Breizh-Veur, Iliz Bro-Saoz, ar media ha Douaroù roueel Londrez. Ul lodenn eus an divizoù pouezusañ zo bet graet gant ar rouanez hec'h-unan ; en desped da gement-se, ul lodenn anezho ne c'hellint bezañ kemeret nemet gant he erlec'hiad goude he marv.
Ar frazenn London Bridge is down a gemenno marv ar rouanez da Gentañ Ministr(ez) ar Rouantelezh ha d'an dud pouezusañ er steuñv. Kroget e vezo raktal da aozañ al lidoù-koun.
# Oberkommando der Wehrmacht

An Oberkommando der Wehrmacht (brezhoneg : "Penn uhelañ an nerzhioù armet"), berraet en OKW, a oa ul lodenn eus framm gourc'hemenniñ ar Wehrmacht (nerzhioù armet) an Trede Reich e-pad an Eil Brezel-bed. Krouet e 1938, an OKW a oa da vezañ mestr war al lu alaman, ar Kriegsmarine (morlu Alamagn) ha war al Luftwaffe (aerlu Alamagn).
Chikan a oa etre skourioù disheñvel an nerzhioù armet ha dreist-holl ar skourioù gourc'hemenniñ, dreist-holl gant an Oberkommando des Heeres (pe OKH), setu penaos ne oa ket deuet a-benn ar raktres o welet an OKW evel penn uhelañ gourc'hemenniñ an holl nerzhioù armet unvanet alaman.
Memestra e oa deuet a-benn da vezañ an diaz evit sevel oberiadennoù brezel o welet an teir skour o kenlabourat asambles. E-pad ar brezel an OKW, a oa suj d'ar Führer Adolf Hitler evel penn uhelañ gourc'hemenniñ nerzhioù ar Wehrmacht, hemañ o kemer muioc'h-mui a c'halloud war an aozadur.
E 1942 an OKW a oa e karg eus an holl tachennoù brezel nemet an hini pouezusañ, Talbenn ar Reter o welet Alamagn an Trede Reich hag e harperien en ur brezel holl a-enep an Unvaniezh soviedel. Hitler a dennas gounid eus ar chikanioù dizehan etre pennoù an OKW hag etre an OKW ha peurest pennoù an nerzhioù armet alaman evit bezañ a-benn ar fin an hini o reiñ an urzhioù.

## Istor an OKW

An OKW a oa bet krouet adal un urzh eus ar Führer d'ar 4 a viz C'hwevrer 1938 goude afer Blomberg-Fritsch, evit kemer plas ministrerez brezel ar Reich (Reichskriegsministerium). Adolf Hitler a oa mennet gant talañ ouzh an ofiserien a renk uhel killstourmerien a-fed e politikerez impalaeriel hag aloubiñ o tont. Da geñver al lec'hioù gourc'hemenniñ all alaman, an OKW a oa bet krouet gant Hitler hag evit servij e selloù.
Tamm-ha-tamm e oa bet troet al lec'h gourc'hemenniñ d'un ardivink evit lakaat e urzhioù da vezañ sentet en holl skourioù eus nerzhioù armet Alamagn an Trede Reich.

## Aozadur

* Aozadur gourc'hemenniñ ar Wehrmacht, a-raok ma vefe krouet an Oberkommando der Wehrmacht (1935-1938)
* Aozadur gourc'hemenniñ ar Wehrmacht, goude ma voe krouet an Oberkommando der Wehrmacht (1938-1945)
* Aozadur al Luftwaffe –Gwelout a reer penaos e rankfe bezañ dindan urzhioù an OKW
# Oberiadur Pamphlet

Oberiadur Pamphlet (saozneg: Operation Pamphlet), lesanvet Charreadeg Pamphlet (saozneg: Convoy Pamphlet), a oa bet un oberiadur dezougen e-pad an Eil Brezel-bed. Padet e oa etre Genver ha C'hwevrer 1943. Ar pal a oa bet kas an 9vet divizion aostralian eus Egipt betek Aostralia. Ar charreadeg a oa savet gant pemp bag dezougen, a oa difennet diouzh ar Japaniz gant meur a vag brezel Kevredet etre ar Meurvor Indian hag arvorioù Aostralia. An divizion a oa aet kuit eus Egipt e fin miz Genver 1943 hag echuet e oa an oberiadur d'ar 4 a viz C'hwevrer. Ne voe darempred ebet etre bigi ar re Gevredet ha re Impalaeriezh Japan. An divizion a oa erruet betek porzhioù Aostralia e fin miz C'hwevrer hep bezañ bet koll ebet dre un obererezh enebour.

## Levrlennadur

* Coates, John (1999). Bravery Above Blunder: The 9th Australian Division at Finschhafen, Sattelburg, and Sio. South Melbourne, Aostralia: Oxford University Press. (ISBN 0195508378.)
* Coates, John (2006). An Atlas of Australia's Wars. Melbourne: Oxford University Press. (ISBN 0195559142.)
* Day, David (1993). Reluctant Nation: Australia and the Allied Defeat of Japan 1942–45. Melbourne: Oxford University Press. (ISBN 0195534530.)
# Oberiadur-brezel Seelöwe

Oberiadur-brezel Seelöwe, Unternehmen Seelöwe en alamaneg a oa anv-kod un oberiadur-brezel gant nerzhioù lu an Trede Reich evit dilestrañ er Rouantelezh-Unanet e-pad Emgann Bro-Saoz e-kerzh an Eil Brezel-bed. Goude diskar Bro-C'hall, an nazied a soñje dezho e vefe goulennet un arsav-brezel gant ar Saozon. Un aloubadeg eus ar vro a oa rakwelet evel ur rediñ goude ma vefe bet klasket gant an holl duioù kaout ar peoc'h gant Bro-Saoz.
Hervez ar steuñvioù savet, an aloubadeg a oa ret bezañ kaset da benn gant mestroni an aer hag ar mor. Dre ma ne voe ket tizhet pal ebet e voe harzet ar prientadurioù d'ar 17 a viz Gwengolo 1940 , ha nulet goude-se dre urzhioù Hitler. Bigi trevourien e-leizh a oa bet kroget da vezañ troet da vigi dezougen brezel evit an oberiadur da zont. Pennoù uhel al luioù alaman na gredent ket e oa posubl betek-re kas da benn ur steuñv evel hini an oberiadur raksoñjet, darn an istorourien a-sav a-du gant ar soñj-se.
# Oberiadur brezel Korventenn Goañv

An Oberiadur brezel Korventenn Goañv (alamaneg: Unternehmen Wintergewitter) a oa bet un argadenn alaman e miz Kerzu 1942 war Dalbenn ar Reter en Eil Brezel-bed. Ar 4e Arme Panzer alaman ne oa ket deuet a-benn da derriñ ar seziz soviedat a gelc'hie ar 6vet Arme alaman e-kerzh Emgann Stalingrad.
E fin miz Du 1942 e oa deuet al Lu Ruz a-benn da echuiñ gant an Oberiadur brezel Uranus, o kelc'hiañ 300 000 ezel eus an Ahel e-barzh ha tro-dro kêr Stalingrad. An nerzhioù alaman e godell Stalingrad hag en trowardroioù a oa bet adurzhiet (22 a viz Du 1942) en ur Strollad Arme an Don ha lakaet dindan urzhioù ar Feldmarschall Erich von Manstein. An Arme Ruz he doa kendalc'het da zegas ar muiañ a nerzhioù posupl evit tizhout palioù an Oberiadur brezel Saturn da droc'hañ ar Strollad Arme A diouzh ar peurrest eus an Arme alaman. Evit klask talañ ouzh ar gudenn-se e oa bet al Luftwaffe o klask pourveziañ an nerzhioù alaman e Stalingrad gant ur pont aer. En desped da bromesaoù Göring, ne oa ket bet posupl d'al Luftwaffe tizhout ar pezh a oa bet rakwelet. Ne chome nemet, a-benn neuze, klask terriñ ar seziz dre un argadenn, ha kement-mañ ar buanañ ar gwellañ rak ar pourvezioù a groge da vankout. Evel respont d'an taol dreist gant ar Soviediz en doa savet Manstein an Oberiadur brezel Korventenn Goañv.
Ar steuñv diazez, a oa ennañ peder divizion arme panzer. D'an nebeutañ eo ar pezh a oa bet prometet da vManstein. E gwirionez, pennoù uhel al lu alaman ne oant ket gwall domm da wanaat lodennoù all eus an talbenn en ur fiñval divzionoù panzer. A-benn ar fin e oa bet fiziet ar gefridi da zigeriñ un hent kilañ evit ar 6vet Arme enkelc'hiet er 4e Arme Panzer hag a oa labezet dija, ha renet gant Hermann Hoth. An nerzh alaman a oa bet o stourm a-enep meur a arme soviedat hag a oa kefridiet da riñsañ an nerzhioù alaman enkelc'hiet.
# Oberkommando der Luftwaffe

An Oberkommando der Luftwaffe (OKL) a oa derez uhelañ al Luftwaffe, aerlu an Trede Reich.

## Urzhaz

* Aozadur gourc'hemenniñ ar Wehrmacht, goude ma voe krouet an Oberkommando der Wehrmacht (1938-1945). An Oberkommando der Luftwaffe a zo a-zehoù en traoñ.
# Pardon

Ar pardon eo an ober graet gant an den pe gant Doue a lam ar c'hastiz diwar chouk an den en deus graet a youl-gaer ur gwallober bennak.

## Ar Pardon en e ster kristen

Ar Pardon : liderezh katolik e Breizh Unan eus doareoù heverkañ ar speredelezh vrezhon kristen eo ar pardonioù e Breizh. Tra gentañ evit mont d'ar Baradoz eo anzav e bec'hedoù, dre sakramant an adunaniñ. Dont a ra an anv diwar-se : ar Pardon a zo un doare da c'houlenn ar pardon eus e bec'hedoù digant Doue.
Un ober a binijenn ez eo eta. Setu aze perak e aer di war e droad, a-wechoù diouzh a bell. En em gavet war an hent tostik d'ar santual, war an dorgenn ma weler diouti evit ar wech kentañ tour-iliz ar santual, a zo skeudenn ar "Jeruzalem eus an Neñv" da lavarout eo ar Baradoz, penn beaj ar c'hristen war an Douar, ez eus ur groaz, anvet kroaz ar Salud, da lavarout eo ar Silvidigezh a-drugarez da Jezuz-Krist. En em gavet war al lec'h, kentañ tra en deus d'ober ar pirc'hirin eo mont da gofes eta gant ur beleg. Resev a ra neuze ar feizad ar pardon eus e bec'hedoù, pardonet gant e Zoue dre garantez, ha, diliammet, ez eo gouest neuze da respont da garantez Doue ha kemer perzh gant levenez vras hag anaoudegezh vat ouzh laouenidigezh ar brosesion gant ar gouloù, an Oferenn-bred, ar chapeled, ar Gousperoù, Bennozh ar Sakramant.
Er pardonioù e kaver ivez doareoù kehelerezh an Tan (tantadoù), an Dour (mont a reer da soubañ e dour ar feunteun a gaver bepred tost d'ar santual, ur chapel pe un iliz-parrez, a sav da bell, a-raok ar Gristeniezh. Roet eo bet dezho gant hêred an Drouized, beleion vrezhon gentañ an Iliz katolik, a oa kar dezho dre liammoù a familh zoken, a greder (Sant Ildud, Sant Samzun... ) ur ster a glot gant gwirionezioù ar feiz kristen, kentoc'h eget o diskar.
Boaz e vezer da c'houlenn bennozh Doue war ar mor (Santez Anna en Osptital-Kamfroud), ar c'hezeg (Sant Alar), an tanvarc'hoù (Porzh-Karozh)
Ur pred a vez kinniget gant tud ar c'harter goude an Oferenn-bred ha c'hoarioù da heul, rak gouel ar c'harter maz eo chapel ar c'harter an arouez anezhañ ez eo ivez.
Alies-mat, pa vez pardon bras, ez eus termajied e-kichen ar pardon o kinnig a bep seurt c'hoarioù (kirri-tos-tos).

## Pennad kar

* absolvenn
# Parella

Parella zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Parenty

Kumunioù Frañs :
| Anv | Parenty |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton d'Hucqueliers et environs |
| Kanton | Hucqueliers |
| Kod INSEE | 62648 |
| Kod post | 62650 |
| Maer | Thierry Lance |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,92 km² |
| Led | 50° 35' 19" Norzh |
| Hed | 01° 48' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 77 m |
| Uhelder bihanañ | 50 m |
| Uhelder brasañ | 194 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 417 (2007) |
| Stankter | 32 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Parenty a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Roudoù ur vered eus amzer ar Verovingidi.
* Ur voudenn-gastell.
* Ur c'hastell eus 1785.
* Manerioù e Parenty, e Hodicq hag en Annezy.
* Chapel Saint-Eloi e Herimetz.
* Chapel Notre-Dame-de-Foy e Hodicq.
* Iliz katolik Saint-Wumer, XVII$^{vet}$ kantved.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Paredes (Cuenca)

Paredes zo ur gumun e Spagn e proviñs Cuenca.
# Parenti (Calabria)

Parenti a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Parete

Parete zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Paredes

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Paredes (mogerioù) zo un anv-lec'h portugalek ha spagnolek, hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù
### Portugal

* Paredes (O Porto)
* Paredes de Coura

### Spagn

* Paredes (Cuenca)
* Paredes de Escalona
* Paredes de Nava
* Paredes de Sigüenza

## Tud

* Alberto Guillén Paredes
# Pardon Koloreg

Pardon Koloreg a zo ur ganaouenn da zañsal.

## Pozioù

An deiz all, ha me oa bet e Pardon Koloreg. Em boa gwelet ma mestrez war skalier ar vered. Ha me 'vont d'he saludiñ, evel ken kaer ma oa. Me a c'houlennas diganti, ha dimezet e oa. Me n'on ket c'hoazh ma servijer, n'on ket c'hoazh dimezet. Mes me raio fortun vad ma c'hemerfed da bried. Me 'm eus madoù e ti ma zad ha kalz a barkeier. Ha kezeg ar marchosi kapabl kouch ar reier. Met pa oan erru enno, n'em boa gwelet netra. Nemet ur c'hozh kazh bihan fall 'oa ket evit logota. Daou wele a oa ivez a bep tu eus an tan. Al liñselioù a oa warne oant ket deus ar re voan. Al liñselioù a oa warno oant ket deus ar fin. Nozvezh kentañ 'm oa kousket en doa kignet ma daoulin. 'Benn bremañ me cheñcho micher me 'z aio da wiader. Ha lakain 'barzh ma gweleoù liñselioù lien sklaer. (Diret) Ha ma peus c'hoant da c’hoût piv en deus kompozet ar son. Peus ken mont en toull sav en ur vezañ sur d'e gavet.

## Liammoù diavaez

* Bretania.bzh
* Sellet er Wikimammenn : Pardon Koloreg.
# Paredes de Escalona

Paredes de Escalona zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Paredes de Sigüenza

Paredes de Sigüenza zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Nedeleg

Nedeleg zo ur gouel kristen, hini ganedigezh Jezuz, mab Doue hervez ar gristenion. "Gouel Ginivelezh Hor Salver" eo an anv dik el liderezh kristen.
E 1843 e skrivas Charles Dickens ar romant A Christmas Carol a reas da spered an Nedeleg advevañ.
Hiziv an deiz e vez lidet gouel Nedeleg gant nann-kristenion ivez. Dizoueidi, yuzevion, muzulmidi, hogos an holl familhoù a laka ur wezennig sapr kinklet en o sal-vras da geñver dibenn ar bloaz.
D'ar 25 a viz Kerzu an hini eo e vez lidet Nedeleg peurvuiañ (Nozveilh ar Pellgent a c'hoarvez eta etre ar 24 hag ar 25), nemet evit darn eus an ilizoù reizhkredennek, a zalc'h d'ar 7 a viz Genver (e Rusia, Polonia, Tchekia, Serbia, Bulgaria, Jorjia), ha d’ar 6 a viz Genver emañ evit Iliz Armenia.
An deiziad a zo bet termenet gant an iliz katolik da glotañ gant Gouel Yann ar Badezour, d'ar 24 a viz Mezheven, c'hwec'h miz a-raok, lesanvet "an Diaraoger", dre m'en doa disklêriet "Me eo ar vouezh a gri en dezerzh : kempennit an hent d'an Aotrou".
Gouel ar familh eo evit kalz a dud, gouel ar vugale dreist-holl, a c'hortoz gant mall profoù ar " Mabig Jezuz " evit ar gristenion, pe "Tad-kozh Nedeleg" (pe an Tad Nedeleg) bet degaset gantañ "dre ar siminal", e-harz ar wezenn-sapr, dirak botoù pep hini, e-pad noz ar Pellgent.
Giz ar profoù da-geñver Nedeleg en deus lakaet ar gouel-se da vezañ ur mare a-bouez evit ar c'henwerzh, ha kavet e vez abeg en emdroadur-se a zo natur koulskoude en armerzh a hiziv, diazezet war ar beveziñ.

## Profoù nedeleg

C'hoarielloù, c'hoarioù pe arc'hant a vez profet d'ar vugale ha d'ar grennarded, ha profoù all d'an dud gour a-wechoù ivez. Paket e vezont gant paper-prof ha lakaet e vezont e traoñ ar wezenn Nedeleg. Digoret e vezont da hanternoz pe d'ar beure war-lerc'h.

## Nedeleg Laouen

Hetet e vez un Nedeleg Laouen d'an dud e kalz yezhoù
| Alamaneg : Fröhliche Weihnachten Bulgareg : Tchestito Rojdestvo Hristovo Daneg : Glædelig Jul Esperanteg : Ĝojan Kristnaskon Finneg : Hyvää Joulua Gouezeleg Skos : Nollaig Shona Dhuit | Gresianeg : Kala Hristougenna Hungareg : Boldog karàcsonyt Islandeg : Gledileg Jol Italianeg : Buon Natale Izelvroeg : Vrolijk Kerstfeest Katalaneg : Feliç nadal | Kerneveureg : Nedelek lowen Norvegeg : Gledelig Jul Poloneg : Wesolych Świąt Portugaleg : Feliz Natal Ruseg : С Рождеством (s rojd yèsst vom) Saozneg : Merry Christmas | Sinaeg : 圣诞快乐 (shèng dàn kuài lè) Sorabeg uhel : Wjesołe hody Sorabeg izel : Wjasołe gódy Spagnoleg : Feliz Navidad Svedeg : God Jul |

## Pennadoù kar

* Tad-kozh an Nedeleg
* Gwezenn Nedeleg
* Kraou Nedeleg
* Skod Nedeleg
* Marc'had Nedeleg
* Gourdeizioù.

### Liammoù diavaez

* Noueloù hengounel eus bro Nisa (saozneg) (galleg) (okitaneg)
* Bugale Diwan Gwengamp o kanañ da vare Nedeleg : http://www.letelegramme.fr/cotes-darmor/guingamp/diwan-80-enfants-au-spectacle-de-noel-22-12-2017-11790521.php?share_auth=046f9c1e631f446abeb984cf5e7aa176#DGBVDYf1BxiWT4xX.01

## Notennoù

* ↑ Gouel Nedeleg, e Buhez ar Sent (1912).
* ↑ Rowell, Geoffrey, Dickens and the Construction of Christmas, History Today, Volume: 43 Issue: 12, December 1993, pp. 17 – 24
# Neder-Over-Heembeek

Neder-Over-Heembeek a oa ur gumun betek 1921. Ur rann eus kumun Brusel e Flandrez Belgia eo abaoe.
Neder-Over-Heembeek :
| Riez | Belgia |
| Rannvro | Rannvro Brusel-Kêrbenn |
| Proviñs | |
| Arondisamant | Brusel-Kêrbenn |
| Kumun | Brusel |
| Kod post | 1120 |
| Kod pellgomz | 02 |
| Maer | |
| Gorread | 4,33 km² |
| Hed | 04° 23' 07" Reter |
| Led | 50° 53' 37" Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | tro 14 000 |
| Stankter | tro 3 233 a./km² |
# Ned Thomas

Ur c'helenner skol-veur hag ur skrivagner eus Kembre eo Ned Thomas (Edward Morley Thomas ent leun). Ganet eo bet e 1936 e Little Lever, e Lancashire, e Bro-Saoz). Dont a reas da Gembre da chom e 1968 hag un den anavezet eo war dachenn ar stourm evit ar c'hembraeg ha gwirioù broadel Kembre.

## E vuhez hag e labour

Kembreiz ha kembraegerien e oa tud Ned Thomas. Tremen a reas e yaouankiz e meur a lec'h e Bro-Saoz, war douar-bras Europa hag e kreiz Kembre. Goude studioù e Oxford, e labouras evit ar gazetenn The Times e Londrez hag evel skridaozer kelaouenn rusianek kannati Breizh-Veur e Moskov. Kelenn a reas ivez e skolioù-meur Moskov ha Salamanca, e Spagn.
Ur post kelenner saoznek a dapas e skol-veur Aberystwyth e 1969. E skridoù, d'ar mare-se, a levezonas kalz ar stourm evit ar c'hembraeg er bloavezhioù 1970. The Welsh Extremist eo titl al levr saoznek a zeuas er-maez gantañ e 1971. El levr-se e veze deskrivet ha dielfennet stad ar yezh e kevredigezh Kembre hag ar stourm eviti hag evit ar vro. Ul levr a bouez e voe evit displegañ d'ar saoznegerien eus Kembre ha d'ar Saozon petra eo talvoudegezh ar c'hembraeg evit ar gembraegerien, ha kement-se d'ur mare ma rae berzh ar stourmoù yezhel ha politikel kaset war-raok gant ar vrogarourien e Kembre ha d'ur mare ivez ma veze graet goap anezho er c'hazetennoù saoznek. Skridoù Ned Thomas o deus bet ul levezon vras war an emsav kembraek e fin an XX$^{vet}$ kantved ha war kresk ar mennozhioù eus an tu kleiz en emsav-se.
Savet e voe ar gelaouenn saoznek Planet (the Welsh internationalist) gant Ned Thomas ivez. E deroù ar XXIañ kantved e voe-eñ kadoriad Cwmni Dyddiol Cyf., ar gompagnunezh savet evit embann ur gazetenn gembraek pemdeziek anvet Y Byd.

## E levrioù

* George Orwell (1965). Studiadenn.
* The Welsh Extremist (Gollancz, Londrez, 1971)
* Poet of the Islands (1980)
* Waldo Williams (1985). Studiadenn.

## Notennoù

* ↑ Y Byd
# Neda (A Coruña)

Neda zo ur gumun eus hanternoz Galiza, e proviñs A Coruña, war lez ar Ría de Ferrol‎ .

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun: