OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Olivares

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Olivares (olivezegi e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek, anezhañ furm lies Olivar (olivezeg), hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù

* Olivares (Sevilla), e proviñs Sevilla
* Olivares de Duero, e proviñs Valladolid
* Olivares de Júcar, e proviñs Cuenca

## Tud

* Kont Olivares, anv ofisiel Gaspar de Guzmán y Pimentel Ribera y Velasco de Tovar (1587-1645), politikour spagnol
* Melani Olivares, aktourez spagnol
# Oliva

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Oliva (olivezenn e brezhoneg) zo anv meur a dra.

## Lec'hioù

Arc'hantina
* Oliva, pennlec'h an departamant Tercero Arriba, en proviñs Córdoba (Arc'hantina).
Italia
* Oliva Gessi, e proviñs Pavia, e Lombardia.
Spagn
* Oliva, e Kumuniezh València
* La Oliva, e proviñs Las Palmas
* Oliva de la Frontera, e proviñs Badajoz
* Oliva de Mérida, e proviñs Badajoz
* Oliva de Plasencia, e proviñs Cáceres

## Tud

* Oliva Brescia, santez italian
* Oliva Sabuco (1562-1646), skrivagnerez spagnol

## Pennadoù kar

* Olivenza
* Olivia
# Oliva de Plasencia

Oliva de Plasencia zo ur gumun eus Proviñs Cáceres e Spagn.
# Oliva de la Frontera

Oliva de la Frontera zo ur gumun eus Spagn, en Extremadura, e proviñs Badajoz.
# Olivares de Júcar

Olivares de Júcar zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Oliva de Mérida

Oliva de Mérida zo ur gumun eus Spagn, en Extremadura, e proviñs Badajoz.
# Sarteano

Sarteano zo ur gumun en Italia, e proviñs Siena ha rannvro Toskana.
# Sarthe (departamant)

Sarthe :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Pennlec'h (prefeti) | Ar Mañs |
| Isprefetioù | La Flèche Mamers |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Dominique Le Mèner (LR) |
| Prefed | Emmanuel Aubry |
| Kod EBSSA | 72 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-72 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR514 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 566 993 ann. (2020) |
| Stankter | 91 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 48° 00′ 00″ Norzh 0° 19′ 01″ Reter / 48, 0.317 |
| Gorread | 6 206 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 5 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 16 |
| Kumunioù | 354 |
| kemmañ |
Ar Sarthe, pe ar Seurzh, a zo unan eus departamantoù Frañs (niverenn 72) e kornôg Frañs e rannvro Broioù al Liger. Ar Mañs eo ar pennlec'h anezhañ.
Arondisamantoù ar Sarthe :
* Arondisamant ar Mañs
* Arondisamant La Flèche
* Arondisamant Mamers

## Douaroniezh

E anv a zeu eus ar stêr Sarthe a red eus Norzh da Su an departamant war-zu al Liger dre ar Maine, e departamant Maine-et-Loire. Kavout a reer ivez an Huisne hag al Lez.
Estreget kêr ar Mañs eo dreist-holl maezioù a gaver ennañ, gant ar c'harzhaoueg. An Norzh a zo heñvelikoc'h ouzh Normandi eget an Su. Al lodenn vrasañ eus an departamant zo plaen, nemet e gwalarn anezhañ emañ Alpoù Sarthe, menezioù izel a-walc'h (217 m. war menez Haut-Fourché). La Flèche eo eil brasañ kêr an departamant.

## Istor

Savet e oa bet da heul Dispac'h Frañs d'ar 4 a viz Meurzh 1790. A-raok e rae ar Sarthe hag ar Mayenne un broviñs nemetken, proviñs ar Maine.

## Tud brudet

* Herri II, kont Anjev, Maine ha Touraine, dug Normandi, roue Bro-Saoz.
* François Fillon, ganet er Mañs, bet maer Sablé-sur-Sarthe, kentañ ministr Bro-C'hall etre 2007 ha 2012.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ "Seurzh" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
# Sartirana Lomellina

Sartirana Lomellina zo ur gumun e proviñs Pavia, e Lombardia.
# Sarsina

Sarsina a zo ur gumun en Italia e proviñs Forlì-Cesena, e rannvro Emilia-Romagna.
# Sartajada

Sartajada zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Sarthe (stêr)

Ar Sarthe zo ur stêr eus kornôg Bro-C'hall. A-gevret gant ar stêr Mezven ez a d’ober ar stêr Maine, zo un adstêr d’al Liger.
Emañ hec’h andon e departamant an Orne, e-kichen Moulins-la-Marche. Redek a ra war-zu ar mervent, en ur dremen dre ar c’hêrioù-mañ :
* Orne: Le Mêle-sur-Sarthe, Alençon
* Sarthe: Fresnay-sur-Sarthe, Beaumont-sur-Sarthe, ar Mañs, Sablé-sur-Sarthe
* Maine-et-Loire: Châteauneuf-sur-Sarthe, Tiercé, Anje
Un nebeud kilometroù goude resev dourioù al Lez (Loir), un adstêr dezhi, e kej gant ar stêr Mezven, en hanternoz da gêr Anje. Adstêrioù all he deus ar Sarthe : e-touez ar re vrasañ anezho e c’haller menegiñ ar stêr Èvre hag ar stêr Huisne.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ar Sandre (Service d’Administration Nationale des Données et Référentiels sur l’Eau)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sartaguda

Sartaguda zo ur gumun e kreisteiz Nafarroa, en Euskal Herria.

## Poblañs

Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 1 376 | 1 342 | 1 364 | 1 357 | 1 350 | 1 338 | 1 334 | 1 349 | 1 340 | 1 395 | 1 412 |
| Dihelloù: Sartaguda hag Instituto de estadística de Navarra |||||||||||
# Porth Neigwl

Ur bae ec'hon en arvor kreisteiz ledenez Llŷn, e Gwynedd, e Kembre, eo Porth Neigwl. Hell's Mouth a vez graet anezhañ e saozneg.
Ur bae digor-frank eo, etre begoù-douar Mynydd Rhiw er c'hornaoueg ha Mynydd Cilan er reter.
Abalamour d'an tonnoù bras e teu yaouankizoù a-leizh gant o flenk dre lien.
# Porth Sgiwed

Porth Sgiwed pe Porthsgiwed pe c'hoazh Porth Ysgewin (Portskewett e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da gêr Cas-gwent hag e penn ar pont bras a dreuz aber ar stêr Hafren, da vont eus Bro-Saoz da Gembre. E 2011in e oa poblet gant 2 133 a dud. 10,6% anezho a oa kembraegerien.
Apasadennoù eus ur bryngaer (ur c'hreñvlec'h) eus Oadvezh an Houarn a gaver e Porth Sgiwed, kenkoulz ha dismantroù ur "villa" hag un templ roman. Dismantroù nevesoc'hik zo, eus mogerioù-difenn a vije bet savet gant Harold II, roue Bro-Saoz, pa oa bet aloubet gantañ ar rann-mañ eus Kembre goude e drec'h war Gruffudd ap Llywelyn. Kontañ a reer e oa bet savet un ti eno gant Harold hag e oa bet distrujet gant Caradog ap Gruffudd, roue Gwent, e 1065.
Lez pennañ Caradog Freichfras, roue Gwent, a vije bet amañ er VI$^{vet}$ kantved. E skridoù Gerallt Gymro e lenner e oa Kembre o'n em astenn eus Porth Wygyr, en hanternoz Enez Mon, betek Porth Sgiwed.
# Porth reb Tor

Porth reb Tor ("Ouf e-kichen an Dorgenn" e kerneveureg), pe Carbis Bay e saozneg, zo ur gêr gouronkañ hag ur gêriadenn (anvet Karrbons, "chaoser") e Kernev-Veur. Ur miltir er gevred da b-Porth Ia emañ, war aod kornôg St-Ives Bay pe Cammas an Tewyn, da lavaret eo "Bae an Tevennoù".
E miz Genver 2021 e voe embannet e vo e Porth reb Tor 47vet emvod-uhel ar G7 e miz Even 2021$^,$.

## Douaroniezh

E parrez keodedel Porth Ia emañ Porth reb Tor, asambles gant Lannanta ha Trehals. Hervez niveradeg 2001 e oa 3 482 annezad e Porth reb Tor ha Lannanta war un dro. Lannanta, Porth reb Tor ha Porth Ia zo kevreet an eil gant eben gant an hent A3074. Un ti-gar zo ivez, unan eus ar pemp a zo war linenn Bae Porth Ia.

## Savadurioù a bep seurt

Bez ez eus un iliz gouestlet da Sant Anta hag an holl sent, ur skol, ul leti dirak an aod savet e 1894 gant Silvanus Trevail, un tisaver kerneveuriat brudet, hag ur monumant da John Knill, maer Porth Ia er XVIII$^{vet}$ kantved.
* Kartenn eeun e saozneg eus Porth reb Tor e Bae an Tevennoù.
* Porth reb Tor gwelet eus Porth Ia.
* An iliz

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Carbis Bay in Cornwall to host G7 summit in June e The Guardian, 16-01-2021
* ↑ World leaders to meet in Cornwall for G7 Summit e ITV News, 18 a viz Genver 2021
* ↑ Poblañs Kernev-Veur (e saozneg)

## Liammoù diavaez

* Kuzul-kêr Porth Ia
* Kreizenn titouriñ evit gweladenniñ Porth Ia
# Porthaethwy

Porthaethwy pe Y Borth, an anv er yezh komzet a vremañ, (Menai Bridge e saozneg) zo ur gêr vihan e kreisteiz Ynys Môn, war aod ar Menai, e Kembre. E 2001 e oa 3 850 a dud o chom enni.

## Skolioù

Ysgol y Borth eo anv ar skol gentañ derez, hag Ysgol David Hughes hini ar skol eil derez.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Porthbugh

Porthbugh (LFE: [,pɔrθ 'by:x], saozneg: Cawsand) a zo ur gêriadenn vihan e Kernev-Veur.
A-raok ma oa bet adlec'hiet ar vevenn e oa stok ouzh ar vevenn gant Devon.
Brudet e veze gwezhall evel ur greizenn floderezh, bremañ avat e vez feurmet kalz a diez eno evit vakasiñ en hañv.
Talvezout a ra anv ar gumun kement ha "porzh buoc'h".

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | abaoe |
| Breizh | Porspoder | 1978 |
# Porthdinllaen

Porthdinllaen zo ur gêriadenn e-kichen Morfa Nefyn e ledenez Llŷn. Aleshont e weler darn eus Yr Eifl pe Eryri. Un davarn zo, "Tŷ Coch", kembraeg a c'haller klevout a-wechoù e-barzh, met kalz Saozon zo ha n'eo ket yezh ar vro a vez gante.

## Liammoù

* Skeudennoù
# Porth Tywyn

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Porth Tywyn (Burry Port e saozneg).

## Gerdarzh

Diwar porth (porzh) ha Tywyn.
# Porthcawl

Porthcawl zo ur gumuniezh e kontelezh Pen-y-Bont ar Ogwr, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 15647 a dud, ha 1339 anezho (8.6%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Porthenys

Porthenys pe Porthynys (Mousehole e saozneg) zo ur porzh-pesketa bihan eus Kernev-Veur, e parrez keodedel Pennsans, e korn-bro Pennwydh.
Betek ar XVI$^{vet}$ kantved e oa unan eus porzhioù pouezusañ Kernev-Veur. Tamm-ha-tamm ez eas war an diskar goude-se. Bremañ eo deuet an touristerezh da vezañ pouezus ha kalz tiez-hañv zo.
Soñjal a reer ez eo Pennwydh al lodenn diwezhañ eus Kernev-Veur ma chomas bev ar c’herneveureg. Dolly Pentreath, kontet da vezañ bet ar gerneveuregerez diwezhañ hag a varvas e 1777, a voe beziet e Porthenys. Ur monument en enor dezhi zo bet savet eno.

## Notennoù

* ↑ List of Place-names agreed by the MAGA Signage Panel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Otto Günsche

Otto Günsche (24 a viz Gwengolo 1917 e Jena - 2 a viz Here 2003 e Lohmar) a oa ur Sturmbannführer (komandant) SS tost ouzh Adolf Hitler. Gantañ eo e c'houlennas Hitler ma vefe distrujet e gorf goud e emlazh. Günsche a guitaas ar Führerbunker d'an 30 a viz Ebrel 1945, goude bezañ devet korf Hitler ha hini Eva Braun e liorzh ar c'hañsellerdi. Tapet e voe gant soudarded an Arme Ruz.
Dieubet e voe e 1956 hag e tistroas da Alamagn, ma varvas abalamour d'un taol-kalon e 2003.
Götz Otto eo an aktour a c'hoari perzh Günsche er film Der Untergang (2004).
# Ottawa

Ottawa eo kêr-benn Kanada, e proviñs Ontario. War ribl ar stêr Ottawa emañ, e-tal Hull, e Kebek. 883 391 a dud a oa o chom enni e 2011
Maerioù Ottawa (abaoe ar bloavezh 2000)
| Bloavezhioù | Maerioù Ottawa |
| 2000-2001 | Allan Higdon |
| 2001-2002 | |
| 2002-2003 | |
| 2003-2004 | |
| 2004-2005 | |
| 2005-2006 | |
| 2006-2007 | |
| 2007-2008 | |
| 2008-2009 | |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Otter

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Otter eo anv saoznek hag alamanek an dourgi (Lutra lutra), hag un anv-lec'h saoznek.

## Lec'hioù
### Er broioù saoznek

* Otter, Ontario, kêr-dastmant
* Otter, Montana, e SUA
* Enez Otter, anv meur a enezenn
* Stêr Otter, e Devon, e Bro-Saoz

### E broioù all

* Otter (Alamagn), e Niedersachsen
* De Otter, milin en Amsterdam

## Tud

* Otter, pe Ótr (pe Ott, Oter, Otr, Ottar, Ottarr, Otter), ur c'horr e mojennoù norsek, mab d'ar roue Hreidmar, breur da Fafnir ha Regin.
* von Otter, anv-tiegezh svedek
** Anne Sofie von Otter, c'hoariganerez svedat.
** Birgitta von Otter, skrivagnerez svedat.

## Pennadoù kar

* Otterham, anv saoznek Prasotri, e Kernev-Veur
* Otter Creek, e Florida
* Otter Lake, e Michigan.
* Ottery
# Ottiglio

Ottiglio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Ottignies-Louvain-la-Neuve

Ottignies-Louvain-la-Neuve :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Ottignies-Louvain-la-Neuve en Arondisamant Nivelles hag e Proviñs Brabant Wallonia | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Brabant Wallonia |
| Arondisamant | Nivelles |
| ins | 25121 |
| Kumunioù-Kod post | 1340 1341 1342 1348 |
| Kumunioù strollet | Ottignies Céroux-Mousty Limelette Louvain-la-Neuve |
| Kod pellgomz | 010 |
| Maer | Jean-Luc Roland (Ecolo) |
| Gorread | 29,43 km² |
| Hed | 04° 34' .." Reter |
| Led | 50° 40' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 29 521 (01.01.2006) |
| Stankter | 896 a./km² |
| Lec'hienn | www.olln.be |
Ottignies-Louvain-la-Neuve (Ocgniye-Li Noû Lovén e walloneg) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Brabant Wallonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Otterford

Otterford zo ur gêriadenn e Somerset, e Bro-Saoz. 11,3 km zo ac'hano da gêr Taunton. Nepell emañ eienenn ar stêr Otter.
# Otto

Otto zo un anv-badez germanek anavezet abaoe ar Grennamzer, ha roet d'ar baotred hiziv c'hoazh er broioù alamanek.

## Yezhoù all

Stummoù all zo : Odon, Othello, Otfrid, Othmar, Udo, Ute.
* Odon, Eudon, Eudes, e galleg.
* Odo, e galleg hag e brezhoneg
* Udo en italianeg

## Impalaerien

Impalaerien c'herman pe alaman zo bet anvet Otto.
* Otto Iañ
* Otto II
* Otto III
* Otto IV
* Otto V
* Otto VI
* Otto VII

## Tud all

* Otto Abetz, diplomat alaman, kannadour e Pariz
* Otto von Below, jeneral alaman
* Otto von Bismarck (1815-1898), politikour alaman
* Otto Dix (1891-1969), livour alaman eus luskad an eztaolouriezh
* Otto Finsch (1839-1917), ergerzher, naturour ha tudoniour alaman
* Otto Hahn (1879-1968), kimiour alaman, priz Nobel ar gimiezh e 1944
* Otto Mueller (1874-1930), livour hag engraver alaman
* Otto Pérez Molina, politikour gwatemalat
* Otto Sander (1941-2013), aktor alaman
* Otto Skorzeny (1908-1975), Waffen-SS alaman
* Otto Heinrich Warburg (1883-1970), mezeg, fiziologour ha bevgimiour alaman, priz Nobel ar Fiziologiezh pe ar Medisinerezh e 1931
* Otto Wilhelm Heinrich Carl Ernst Friedrich von Pestel (1848-1919), politiker prusian

## Lec'hanvadurezh

Kavout a reer an anv Otto e lec'hanvadurezh SUA
* Otto (Indiana)
* Otto (New York)
* Otto (Wyoming)
* Otto Township, anv meur a lec'h e SUA

## Lennegezh

* Al levr-bugale Otto, eñvorennoù un arzhig kof plouz (TES, 2006) , gant Tomi Ungerer.
# Sampson

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sampson zo un anv saoznek, deuet eus Samson.

## Lennegezh

* Sampson er pezh Romeo and Juliet, gant William Shakespeare
* Dominie Sampson, er romant Guy Mannering gant Walter Scott

## Lec'hanvioù

* Saint Sampson anv saoznek ha gallek Saint Samsaon e Gwernenez
* St Sampson anv saoznek Goelnans e Kernev-Veur

### Stadoù-Unanet

* Sampson (Missouri)
* Sampson (Wisconsin)
* Sampson (Oconto County, Wisconsin)
* Sampson County (North Carolina)

## Pennad kar

* Samson
# Samtsc'he-Djavac'hethi

Samtsc'he-Djavac'hethi (jorjieg : სამცხე-ჯავახეთი) zo ur rannvro e mervent Jorjia. Ac'haltsic'he eo he c'hê-rbenn.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Jorjia :
| Republikoù emren | Abc'hazia · Adjaria |
| Rannvroioù | Chida Kharthli · Gouria · Imerethi · Kac'hethi · Khvemo Kharthli · Mtsc'hetha-Mthianethi · Ratcha-Letchc'houmi ha Khvemo Svanethi · Samegrelo-Zemo Svanethi · Samtsc'he-Djavac'hethi |
| Kêrbenn | Tbilisi |
# Samuel Arnold (sonaozour)

Samuel Arnold (10 a viz Eost 1740 – 22 a viz Here 1802) a oa ur sonaozour hag ograour saoz
Ganet e oa Samuel Arnold e Londrez. Lavaret ez eus bet e oa mab d'ar briñsez Amelia Breizh-Veur ha d’un Thomas Arnold. Kregiñ a reas da skrivañ sonerezh evit ar c’hoariva war-dro 1764. Un toullad bloavezhioù goude e oa rener sonerezh er Marylebone Gardens, ha kalz eus e bezhioù a voe savet evit se. E 1777 ez eas da labourat evit George Colman the Elder er Little Theatre, Haymarket.
E 1783 e voe anvet da ograour er Chapel Royal, hag e 1793 en Abati Westminster ma voe beziet e 1802.

## Oberennoù

* The Maid of the Mill (1765)
* Abimelech (1768)
* The Prodigal Son (1773)
* The Baron Kinkvervankotsdorsprakingatchdern (1781)
* The Castle of Andalusia (1782)
* Turk and No Turk (1785)
* Inkle and Yarico (1787)
Ober a reas ivez war-dro embann dastumad kentañ oberennoù Georg Friedrich Händel etre 1787 ha 1797, a voe embannet e 180 rann.
# Samson

Samson zo un anv gallek ha saoznek, deuet eus an hebreeg, hag a reer eus daou zen dreist-holl:
* Samzun, roue Israel, er Bibl,
* Samzun, eskob Dol ha sant brezhon er VI$^{vet}$ kantved

## Tud all

* Samson Worcester, beleg norman hag eskob Worcester, e Bro-Saoz en XI$^{vet}$ kantved.
* Savanna Samson, aktourez berrwisket.
* Jean-Baptiste-Antoine-Aimé Sanson de Pongerville (1782 - 1870), skrivagner gallek.

## Sonerezh

* Samson (Handel), oratorio gant Georg Friedrich Händel
* Samson et Dalila (c'hoarigan), ur c'hoarigan e 1877 gant Camille Saint-Saëns

## Lec'hanvadurezh

* Samson, Western Australia, rakkêr eus Perth, en Aostralia
* Samson, Doubs, e departamant an Doubs e Bro-C'hall
* Carreg Samson, e Sir Benfro e Kembre
* Samson (Sillan) e Kernev-Veur
* Samson, Alabama, er Stadoù-Unanet
* Sam Son er Vietnam

## Pennadoù kar

* Saint-Samson
* Sampson
* Samzun
# Samson (Sillan)

Enez Samson (Enys Samson e kerneveureg) zo unan eus Inizi Sillan, e Kernev-Veur, e toull-dor Mor Breizh hag ar brasañ eus inizi didud an enezeg. 38 ha zo dezhi, pe 76 devezh-arat.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Samsun

Kêrioù Turkia :
| Samsun ||
| Proviñs | Samsun |
| Rannvro | Mor Du |
| Kod post | 55XXX |
| Maer | Yusuf Ziya Yılmaz (1999, 2004, 2009) |
| Vali (prefed) | Hasan Basri Güzeloğlu (2006) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 41°17' Norzh |
| Led | 36°20' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Samsun |
Samsun zo ur gêr hag ur porzh-mor bras war aod ar mor Du e hanternoz Turkia, kêrbenn proviñs Samsun.
War-dro 500.000 annezad zo enni.
* Samsun
* Samsun Web
# Samsun (proviñs)

Proviñs Samsun zo ur proviñs e hanternoz Turkia, o skeiñ war ar mor Du.

## Douaroniezh

War-dro 1.200.000 annezad a oa e Samsun e 2007.
9.500 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Sampeyre

Sampeyre (San Pèire e piemonteg hag en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e Piemonte, hag an niver a annezidi a sav da 998 (1 Genver 2023).

## Notennoù

* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Sampi

Ul lizherenn c’hresianek kozh ha na vez ket implijet ken eo sampi (diwar ar gresianeg: [o]sàn pî: "evel pi" pe a-wechoù ivez disigma (“daou s”) (Ͳ, ͳ) hag a dalvez 900 hervez ar sistem niverenniñ gresianek.
Distaget e veze LFE [ss] pe [ks] e gresianek klasel.

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Treuzlizherennadur gresianek
# Samuel Arnold

Samuel Arnold zo un anv saoznek ha hini meur a zen.
* Samuel Arnold (sonaozour) (1742–1802), sonaozour hag ograour saoz, lavaret ezeus e c'halle bezañ mab d'ar briñsez Amelia Breizh-Veur;
* e vab Samuel James Arnold, dramaour saoznek
* meur a bolitikour stadunanat:
** Samuel Arnold (Connecticut) (1806–1869), Dileuriad eus Connecticut
** Samuel Arnold (irienner) (1838–1906), kenirienner da skrapañ ar prezidant Abraham Lincoln
** Samuel G. Arnold (1821–1880), Senedour eus Rhode Island
** Samuel W. Arnold (1879–1961), Dileuriad eus Missouri
# Sourouc'han-Temminck

Sourouc'han-Temminck :
| Ur sourouc'han-Temminck. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Calidris |
| Anv skiantel ||
| Calidris temminckii (Leisler, 1812) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sourouc'han-Temminck a zo un evn hirc'harek, Calidris temminckii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez

Bevañ a ra en hanternoz Eurazia ; nijal a ra kuit da Afrika, Filipinez hag Indonezia da c'hoañviñ.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar sourouc'han-Temminck en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.

## Liammoù diavaez

* (en) Calidris temminckii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Calidris temminckii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Calidris temminckii war al lec'hienn Avibase.
# Sourouc'han-karreg

Sourouc'han-karreg :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Calidris |
| Anv skiantel ||
| Calidris ptilocnemis Coues, 1873 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sourouc'han karreg (Calidris ptilocnemis) a zo un evn hirc'harek eus kerentiad ar Scolopacidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous tost aodoù hanternoz Meurvor Habask (Alaska, Inizi Aleout, Kamtchatka, Inizi Kouril).

## Liammoù diavaez

* (en) Calidris ptilocnemis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Calidris ptilocnemis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Calidris ptilocnemis war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.