OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Republik Poblel Tannou Touva

Ur Republik Soviedel verrbad e oa Republik Poblel Tannou Touva (ruseg : Тувинская Народная Республика), bet krouet e 1921 war takad ez-Touva (anvet ivez Uryanc'hayskiy Krai) hag aet da get e 1944.
Trec'h e oa bet an Arme Ruz war Douva e miz Genver 1920 ha addisklêriet e oa bet emrenerezh Touva.
D'ar 14 a viz Eost 1921 e voe krouet gant ar Volcheviked ur Republik Poblel anvet Tannou Touva hag a badas betek 1926.
E Belotsarsk (ruseg: Белоцарск) e voe staliet ar gêr-benn, deuet da vezañ adanvet Kyzyl ("Ruz" er yezhoù turkek ; kirillek : 'Кызыл').
Sinet e voe ur feur-emglev etre an Unaniezh Soviedel ha Republik Poblel Mongolia e 1926 o kadarnaat statud emren Tannou Touva.
Donduk Kuular e voe Pennmaodiern kentañ Touva, ha gantañ e voe lakaet ar voudaegezh da relijion ofisiel ar Republik. Klask a reas ivez herzel ouzh ar Rusianed da vont d'en em staliañ er vro o kas gante eno propaganda soviedel en ur glask stardañ liammoù gant Mongolia. Muioc'h-mui e tisplije an emzalc'h -se da Rusia hag a-benn ar fin e voe harzet ha barmet Kuular d'ar marv e 1929.
E 1930 e voe dilennet gant Rusia pemp ezel eus Skol-Veur Gomunour Labourerion ar Reter (KTUV) da vezañ komiserion dreistordinal. Feal-tre e oant e-keñver Stalin ha naetaet e voe gante Strollad Komunour Touva dre skarzhañ un drederenn eus e izili. Kaset e voe war-raok ivez ar politikerezh kenstrollañ ha mac'het e voe war ar voudaegezh hag ar chamanegezh o klask stourm enep ar relijion.
E 1932 e voe anvet unan eus ar gomiserion, Solchak Toka e anv, da Sekretour-Meur Strollad Dispac'hel Pobl Tuva ha menel a reas-eñ e penn ar vro betek e varv e 1973.
D'an 11 a viz Here 1944 e voe asantet gant breujoù Touva (ar C'houral bihan) stagañ ouzh an Unaniezh Soviedel evel Oblast Emren Touva.
Anvet e voe Soltchak Toka da Bennsekretour Strollad Komunour Touva ha dont a reas er vro da vezañ ur republik emren anvet Republik Sokialour Soviedel Emren (RSSE) Touva e diabarzh RSKS Rusia) adalek an 10 a viz Here 1961 betek 1992.
Bremañ eo deuet ar Republik Poblel da vezañ ur rann eus Kevread Rusia gant an anv "Republik Touva".
Burutellet eo bet adstaliañ emrenerezh Touva adarre met betek-henn n'eo ket bet lakaet e pleustr, dreist-holl abalamour da bouez ekonomiezh Rusia er vro hag ivez peogwir ez eus meur a hini a-orin rusian a vevañ eno, daoust ha m'emañ an darn vrasañ eus ar boblañs a-orin touvek (war-dro 75%)

## Notennoù

* ↑ (en) MINAHAN James B. : The Complete Guide to National Symbols and Emblems, Greenwood, 2009 (ISBN 978-0-313-34500-5)
# Republik Pobl Louhansk

Republik Pobl Louhansk (RPL er stumm berr, e rusianeg Луганская Народная Республика, Louganskaya Narodnaya Respoublika) zo ur republik disrannour eus Ukraina en oblast Louhansk savet d'ar 27 a viz Ebrel 2014. D'ar 21 a viz C'hwevrer 2022 e voe anavezet he dizalc'hidigezh gant Rusia.

## Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022

E-kerzh aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022, nerzhioù lu an RPL a oa bet o stourm gant nerzhioù Kevredad Rusia a-enep Ukraina. D'an 3 a viz Gouhere 2022, Rusia en doa embannet e bet aloubet holl Oblast Louhansk.
Dmitry Medvedev, bet prezidant Rusia ha goude-se bes-rener Kuzul Surentez Rusia, en devoa diskouezet e miz Gouhere 2022 ur gartenn ma oa bet staget un darn eus Ukraina gant an RPL ouzh Kevredad Rusia.

## Notennoù

* ↑ (en) 'Anadolu Agency, 03 Gou 22. Kavet : 15 Gwengolo 22.
# Republik Pobl Donetsk

Republik Pobl Donetsk (RPD er stumm berr, e rusianeg Донецкая Народная Республика, Donetskaya Narodnaya Respoublika) zo ur republik disrannour eus Ukraina en oblast Donetsk savet d'ar 7 a viz Ebrel 2014. D'ar 21 a viz C'hwevrer 2022 e voe anavezet he dizalc'hidigezh gant Rusia.
# Republik Poblek Hungaria

Republik Poblek Hungaria Magyar Népköztársaság :
| (Banniel 1949-1956) (Skoed-ardamez Hungaria 1957-1990) ||
| Kan broadel | Himnusz |
| Yezh ofisiel | Hungareg |
| Kêr-benn | Budapest |
| Gorread -1949 -1955 | 93,011 km² 93,030 km² |
| Poblañs 1949 -Hollad -Stankter ar boblañs | 9,204,799 99 /km² |
| Poblañs 1970 -Hollad -Stankter ar boblañs | 10,322,099 111 /km² |
| Poblañs 1990 -Hollad -Stankter ar boblañs | 10,375,323 111.5 /km² |
| Moneiz | Forint |
Republik Poblek Hungaria pe Republik Poblek Hungariat pe c'hoazh Republik Demokratel Hungariat (Hungareg: Magyar Népköztársaság) a zo bet ur ren hollveliour sokialour ha komunour e-penn Hungaria etre an 20 a viz Eost 1949 hag an 23 a viz Here 1989. Strollad Sokialour al Labourerien a oa mestr war ar vro, tuet gant ar Bloc'h Soviedel.
Ar ren a zo aet da get er boavezh 1989 dirak un talbenn stank a enebiezh a lakaas dre ret at Stad hungariat da zilezel ar gomunouriezh. Ren hollveliour ar Republik Poblek Hungariat a lakae war-wel e hêrezh gant Republik Soviedel Hungaria hag a oa bet savet e 1919, an eil hini goude Republik Sovietoù Rusia.

## Republik Poblek Hungaria hiziv-an-deiz

Ur mirdi a zo bet digoret e 1993 e kêr Budapest evit reiñ da c'houzout spouron an hollveliegezh komunour, anvet eo ar Memento Park pe Szobor Park.

## Pennadoù kar

* Dispac'h Hungaria 1956
# Republik Poblel Ukraina ar C'hornôg

Republik Poblel Kornôg Ukrania pe Republik vroadel Ukraina Kornôg (ukraineg: Західноукраїнська Народна Республіка, romanekadur: Zakhidnoukrainska Narodna Respublika; berradur ЗУНР, ZUNR, pe WUNR ha WUPR), anvet ivez pa oa eus outi Oblast kornôgel Republik Poblel Ukrania (Західна область Української Народної Республіки, Zakhidna oblast Ukrainskoi Narodnoi Respubliky pe ЗО УНР, ZO UNR), a oa bet ur Stad berrbad ledet war tiriadoù reter Galitsia etre Du 1918 betek Gouhere 1919. Kêrioù Lviv, Ternopil, Kolomyia, Drohobych, Boryslav, Stanislaviv (Ivano-Frankivsk bremañ) ha Przemyśl, koulz ha lodennoù eus Bukovina ha Rutenia. A-fed politikerezh, Strollad Broadel Demokratel Ukraina (a teuio da vezañ Kengevread Demokratel Broadel Ukraina) a oa an tu kreñv gantañ er vodadenn lezennel, levezonet gant soñjoù katolik gresian, frankizour ha sokialour a-fet ideologiezh. Strolladoù politikel all a oa : ar Strollad Radikal ukrainian hag ar Strollad Kristen ha Sokial.
# Saint-Pierre-le-Vieux (Vande)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Saint-Pierre-le-Vieux zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Maillezais. E Bann Fontenay-le-Comte e oa. E 1792 e voe staget kumun Chalais ouzh kumun Saint-Pierre-le-Vieux. Lakaet e voe kumun Saint-Pierre-le-Vieux en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 41 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,52% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Siria : mervel a reas ur milour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint-Pierre er vourc’h.
* Iliz katolik Saint-Roch e Chalais, XII$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn ar re varv e brezelioù an XX$^{vet}$ kantved en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennad kar

* Chalais.

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 (fr)Cassini – EHESS
* 1 2 (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
# Saint-Pierre (Aosta)

Saint-Pierre zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Saint-Priest

Saint-Priest zo un anv-lec'h gallek.

### Lec'hioù

* Saint-Priest, en Ardèche
* Saint-Priest, e Creuse
* Saint-Priest, e metropol Lyon, en Rhône-Alpes.

### Lec'hioù all

Pevar zo e daou zepartamant:
* Saint-Priest-Bramefant, e Puy-de-Dôme
* Saint-Priest-d'Andelot, en Allier
* Saint-Priest-de-Gimel, e Corrèze
* Saint-Priest-des-Champs, e Puy-de-Dôme
* Saint-Priest-en-Jarez, e Loire
* Saint-Priest-en-Murat, en Allier
* Saint-Priest-la-Feuille, e Creuse
* Saint-Priest-la-Marche, e Cher
* Saint-Priest-la-Plaine, e Creuse
* Saint-Priest-la-Prugne, e Loire
* Saint-Priest-la-Roche, e Loire
* Saint-Priest-la-Vêtre, e Loire
* Saint-Priest-les-Fougères, e Dordogne
* Saint-Priest-Ligoure, en Haute-Vienne
* Saint-Priest-Palus, e Creuse
* Saint-Priest-sous-Aixe, e Haute-Vienne
* Saint-Priest-Taurion, e Haute-Vienne
* Saint-Priest-Ligoure, e Haute-Vienne

## Pennad kar

* Priest
# Saint-Pierre-la-Vieille

Saint-Pierre-la-Vieille :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Condé-sur-Noireau |
| Kod kumun | 14653 |
| Kod post | 14770 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Siquot 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Condé Intercom |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 117 m — brasañ 252 m |
| Gorread | 12,43 km² |
| kemmañ |
Saint-Pierre-la-Vieille a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant pemp kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Condé-en-Normandie.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944:
* nav den nann-soudard a varvas e Saint-Pierre-la-Vieille abalamour d'ar brezel, unan anezhe a voe lazhet e miz Gouere gant ur vindrailhadeg, unan all all, ur vaouez, a voe lazhet d'an Alamaned, tri all a voe lazhet gant ur vombezadeg d'an 8 a viz Eost hag unan a varvas e miz Kerzu;
* dieubet e voe Saint-Pierre d'an 12 a viz Eost gant ar 7th Battalion Green Howards eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell
* An iliz
* Kastell Orbigny, XVII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Pêr, XV$^{vet}$ kantved hag adsavidigezh.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Ebrel 2009 | Kerzu 2015 | Alain Siquot | digostezenn | Labourer-douar |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2009 | Roger Beaudouin | digostezenn | Gwazour kenderc'hiñ |
| 2001 | Meurzh 2008 | Alain Siquot | digostezenn | Labourer-douar |
| 1967 | 2001 | Roland Tirard | | |
| 1939 | 1967 | Georges Lemarchand | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Michèle Fabien, marvet ha beziet eno.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 4 Kerzu 2015
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Normandie 44 - La Mémoire
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Saint-Pierre (ar Reünion)

Saint-Pierre :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | ar Reünion |
| Departamant | ar Reünion |
| Arondisamant | Saint-Pierre (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h tri c'hanton |
| Kod kumun | 97416 |
| Kod post | 97410, 97432 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Fontaine 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération CIVIS |
| Lec'hienn web | https://www.saintpierre.re/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 83 930 ann. (2020) |
| Stankter | 874 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 1642 m |
| Gorread | 95,99 km² |
| kemmañ |
Saint-Pierre zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Pennlec'h arondisamant Saint-Pierre eo.
Er bloavezh 2020 e oa 83 930 a annezidi hag a reer Saint-Pierrois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Iliz Saint-Pierre-Saint-Paul.
* Templ tamilek.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pennlec'h pevar c'hanton a oa Saint-Pierre betek 2015.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar gumun
# Saint-Pierre (Martinik)

Saint-Pierre :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Martinik |
| Departamant | Martinik |
| Arondisamant | Saint-Pierre (pennlec'h) |
| Kanton | Saint-Pierre (pennlec'h) |
| Kod kumun | 97225 |
| Kod post | 97250 |
| Maer Amzer gefridi | Raphaël Martine 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Pays Nord Martinique |
| Lec'hienn web | http://www.saintpierre-mq.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 107 ann. (2020) |
| Stankter | 106 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 1395 m |
| Gorread | 38,72 km² |
| kemmañ |
Saint-Pierre zo ur gumun e departamant tramor Martinik, en Antilhez gall. Pennlec'h arondisamant Saint-Pierre eo. Niver an annezidi a sav da 4 088 (1 Genver 2021) hag a reer Pierrotains anezho e galleg.

## Istor

Distrujet e oa bet ar gêr d'an 8 a viz Mae 1902 gant dislonkadenn ar Montagne Pelée. 26 000 den a varvas neuze. Daou zen hag a oa e kêr er mare-se a chomas bev nemetken.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar Montagne Pelée ha dismantroù ar c'hoariva.
* An iliz-veur.
* Ar gêr e 1902, goude dislonkadenn ar Montagne Pelée.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Saint-Pierre-la-Roche

Saint-Pierre-la-Roche :
| An iliz. ||
| Anv okitanek | Sant Pèire |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Pierre-la-Roche |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Ardecha |
| Arondisamant | Privas |
| Kanton | Le Pouzin |
| Kod kumun | 07283 |
| Kod post | 07400 |
| Maer Amzer gefridi | Marc Dusserre 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Barrès-Coiron |
| Lec'hienn web | http://www.saint-pierre-la-roche.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 62 ann. (2020) |
| Stankter | 6 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 280 m — brasañ 711 m |
| Gorread | 9,92 km² |
| kemmañ |
Saint-Pierre-la-Roche a zo ur gumun c'hall en departamant Ardèche, e Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Iğdır (proviñs)

Proviñs Iğdır zo ur proviñs e biz Turkia, war harzoù Armenia hag Iran.

## Douaroniezh

War-dro 180.000 annezad a oa e Iğdır e 2007.
3.600 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Izurtza

Izurtza (stumm euskarek hag ofisiel nemetañ; Izurza e spagnoleg) zo ur gumun eus gevred Bizkaia, en Euskal Herria .
# Iêr

Ar stêr Iêr (Hyères e galleg) zo ur stêr hag emañ hec'h eienenn e Plougonveur, hag a zo adstêr d'ar stêr Aon. 48,4 km an hirder anezhi, tremen a ra dre Gallag, Karnoed ha Karaez peurgetket.
Kemberiñ a ra gant ar stêr Aon e Pont Trifen, etre Landelo, Speied ha Kledenn-Poc'hêr.

## Kumunioù douret

Ar Chapel-Nevez, Kallag, Pluskelleg, Duaod, Karnoed, Lokarn, Trabrivan, Trefrin, Plonevel, Karaez-Plougêr, Kerglof, Kledenn-Poc'hêr, Sant-Hern, Speied ha Landelo .

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎

## Notennoù ha daveoù

* ↑ SANDRE
# Iγil n Lmizan

Iγil n Lmizan e kabileg pe Draâ el Mizan en arabeg a zo ur gêr ag Aljeria e wilaya Tizi n Wezzu (pe Tizi-Ouzou en arabeg), e Kabilia.

## Tud dibar

* Krim Belkacem, brogarour aljerian, a zo bet ganet en Iγil n Lmizan.
# Izura-Azme

Izura-Azme (Ostabat-Asme e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Nafarroa Beherea, en Iparralde, e kanton Iholdi.

## Kumunioù amezek

* Ostankoa ha Uhartehiri en hanternoz
* Landibarre er c'huzh-heol
* Arhantsusi er sav-heol
* Larzabale-Arroze-Zibitze ha Jutsi er c'hreisteiz

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# J

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
J zo:
* al lizherenn J (lizherenn)
* lizherenn-arouez ar joul
* lizherenn-arouez Japan
# Izpura

Izpura (Ispoure e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donibane Garazi, e Nafarroa Beherea, en Iparralde, en Euskal Herria.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Izturitze

Izturitze (Isturits en okitaneg, e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun e kanton Bastida, e proviñs Nafarroa Beherea (pe : Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.

## Kumunioù amezek

* Aiherra er gwalarn
* Oragarre, e kanton Donapaleu, er reter
* Donostiri ha Donamartiri er c'hreisteiz
* Forn
* Gourin kizellet
* Horolaj ouzh an iliz
* Gwaskell d'ober chistr
* Mirdi
* Kizelladur
* Ti-kêr
* Ti kozh
* Mein-bez
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhytipterna

Rhytipterna :
| Rhytipterna holerythra holerythra, luc'hskeudennet e Costa Rica. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Rhytipterna Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhytipterna a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Rhytipterna holerythra
** R. h. holerythra ha rosenbergi,
* Rhytipterna immunda,
* Rhytipterna simplex
** R. s. frederici ha simplex.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Rhytipterna (lennet e-barzh d'an 22 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhyticeros cassidix

Rhyticeros cassidix :
| Rhyticeros cassidix : Ar barez (a-gleiz) hag ar par (a-zehou). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Genad : | Rhyticeros |
| Anv skiantel ||
| Rhyticeros cassidix (Temminck, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhyticeros cassidix (pe Aceros cassidix) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Bucerotidae.
Anvet e voe Buceros cassidix da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Doareoù pennañ

* Ur par.
* Ur barez.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl hag amprevaned ha mellkeineged bihan ivez.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en inizi Butung, Lembeh, Muna, Sulawesi ha Togian.

## Liammoù diavaez

* Rhyticeros cassidix war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhyticeros cassidix war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Rhyticeros cassidix war al lec'hienn Avibase.
# Rhys ap Tudur

Rhys ap Tudur eo anv an daou zen-mañ :
* Rhys ap Tudur (barzh), ur barzh a garantez er XIVvet kantved;
* Rhys ap Tudur Fychan (marvet e 1412), eus Tiegezh Tudored Penmynydd, unan eus skoazellerien e genderv Owain Glyndŵr.
# Rhythallt

Rhythallt eo anv lodenn uhelañ ar stêr Seiont e kontelezh Gwynedd. Eieniñ a ra e Llyn Padarn e-kichenik Cwm-y-glo, ha redek aleshont trema'r gwalarn. Adalek Pont Rhythallt, e-tal Llanrug, e vez graet Seiont anezhi, ha mont a ra d'aberiñ dirak kastell Caernarfon.
# Rhêmes-Saint-Georges

Rhêmes-Saint-Georges zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Rhêmes-Notre-Dame

Rhêmes-Notre-Dame zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Rhône

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar Rhône eo anv gallek :
* ar stêr a zo Ron e brezhoneg ;
* an departamantoù gall anvet diwar anv ar stêr, Rhône (departamant) ha Bouches-du-Rhône.
* Gwechall e oa ivez: Rhône-et-Loire‎.

## Traoù all

* Côtes-du-Rhône, gwin brudet.
* Rhône-Poulenc (1928-1999), a oa ur gompagnunezh kimiezh hag apotikerezh.
* Ur stêr anvet Rhone a zo ivez e Normandi, e departamant an Eure.
# Plouzelambr

Plouzelambr :
| An iliz, hag ar garnel (a-gleiz) ||
| Anv gallek (ofisiel) | Plouzélambre |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Plistin |
| Kod kumun | 22235 |
| Kod post | 22420 |
| Maer Amzer gefridi | André Coent 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 225 ann. (2020) |
| Stankter | 29 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 38′ 36″ Norzh 3° 32′ 27″ Kornôg / 48.643333333, -3.540833333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 120 m bihanañ 35 m — brasañ 126 m |
| Gorread | 7,84 km² |
| Plouzelambr ||
| kemmañ |
Plouzelambr a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, hag e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

Kumunioù amezek : Treduder; Lokmikael; Plouilio; Plouared; Lanvaeleg;

## Anv

* Ogée (1780) : Plouzelempre.
* Marteville & Varin (1843) : Plouzélambre.
* René Largillière (1925) : Ploeselembr fin XIV; Ploesellembre , 1444;
* Bernard Tanguy (1992) : Ploeselembr, fin XIV; Ploesellembre, 1426, 1444; Ploeselembre, 1440; Ploesellembre, 1596; Plouzelembre, 1731;
* Hervé Abalain (2000) : Ploeselembre, XIV;

## Ardamezioù

N'ez eus ket

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,86% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mont a reas unan anezhe diwar wel e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915, soudard en 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel e oa.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Jelvestr.
* Chapel bihan.
* Karnel ar vered.
* Feunteun Sant Jelvestr (XVIt)
* Monumant ar re varv er vered en-dro d'an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Coëtlogon Aotrounez Kervéguen | En gul e zri skoedig en erminoù |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Plouzelambr war lec'hienn Geobreizh
* (fr)Plouzelambr en EBSSA
* (fr)Lec'hienn diwar-benn Plouzelambr (prevez)

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb