OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Choro

Choro (distaget [ˈʃoɾu] en portugaleg, leñv en brezhoneg), a-wechoù chorinho (leñvig, pe klemmig) zo un doare sonerezh poblek brazilian ganet war-dro 1870 e Rio de Janeiro, tremen 130 vloaz dezhañ. Chorões a vez laret eus ar sonerien, ha regionais (rannvroidi) eus al lazoù. En desped d'an anv trist eo ur sonerezh prim ha laouen, ha diaes-bras, ma tiskouez ar sonerien o ampartiz, gant se e rankont anavezout mat o binvioù ha gouzout diouzh an doareoù-seniñ.

## Ar binvioù

Ar pandeiro, ar gitar, ar fleüt, ar vandolinenn.

## E Breizh

* Sonerien choro zo e Sant-Brieg.
* Un ton choro, kanaouenn vrezhonek er bladenn Heol Gor gant al laz Dañs er Jeko e 2015.

## Liammoù diavaez

* Petra eo ar choro (en)
* Penaos seniñ xoro gant ar fleüt? (en)

## Pennad kar

* chorro

## Notennoù

* ↑ http://www.cridelormeau.com/programmation-roda-de-chorro-70036.html#.WApKgWVkiuc
# Chota Rustaveli

Chota Rustaveli (Jorjieg: შოთა რუსთაველი) (1172-1216) a zo ur barzh jorjiat eus an XII$^{vet}$ kantved. Lakaet e vez da vezañ unan eus an arzourien wellañ al lennegezh krennamzerel e reter Europa. E veurgan ar Marc'heger er C'hroc'hen panterenn a zo deuet da vezañ barzhoneg vroadel Jorjia.

## Liammoù diaveaz

Ar Marc'heger er C'hroc'hen panterenn
# Eisteddfa Gurig

Eisteddfa Gurig zo ur gêriadenn vihan eus Ceredigion, war harzoù Powys, e Kembre. Emañ hanter-hent etre Aberystwyth er c'hornôg ha Rhaeadr Gwy er reter.
Redek a ra an Afon Tarenig war-zu ar reter, dre Eisteddfa Gurig, hag en em deurel er stêr Gwy, izeloc'h en draoñienn.
Anvet eo Eisteddfa Gurig diwar sant Curig. Kontañ a reer e oa bet eno, deuet eus e beniti e Llangurig, pemzek kilometr izeloc'h er reter.
Darempredet e vez Eisteddfa Gurig gant baleerien a ya da gerzhet betek lein Pumlumon.

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Eisteddfod Aberteifi, 1176

Eisteddfod Aberteifi, a voe aozet gant ar priñs Rhys eus Deheubarth, e kreisteiz Kembre, da vare Nedeleg e 1176 e kastell Cardigan en Aberteifi, eo an hini gentañ anavezet.
Kent-se e oa bet kaset kemenn a bep tu dre ar vro. Setu a lenner e skrid Brut y Tywysogion ("Danevell ar Briñsed"), lakaet e kembraeg a vremañ :
| Y Nadolig yny flwyddyn honno y cynhelis yr Arglwydd Rhys ap Gruffudd llys yn ardderchog yn Aberteifi, yn y castell, ac y gosodes deuryw ymryson yno, un y rhwng beirdd a phrydyddion, un arall y rhwng telynorion a chrythorion a phibyddion ac amrafaelion genhedloedd gerdd miwsig, ac ef a beris gosod dwy gadair i'r gorchfygwyr ac ef a anrhydedodd y rhei hynny o roddion ehelaeth. | "Da Nedeleg ar bloaz-se, an aotrou Rhys ap Gruffudd a zalc'has ul lez hollgaer en Aberteifi, er c'hastell, ma aozas div genstrivadeg, unan etre barzhed ha keginerion, hag unan arall etre telennerion ha krouzherion ha biniaouerion a veur a vroad, hag e lakaas staliañ div gador evit an drec'herion, a voe enoret gantañ dre brofoù brokus." |
Un den yaouank eus lez Rhys a c'hounezas kador an delennerien met barzhed Gwynedd e oa ar re wellañ ha ganto eo ez eas ar prizioù roet d'ar varzhed.
Mantrus eo ne lenner ket er Brut piv e oant met Cynddelw Brydydd Mawr, Meilyr ap Gwalchmai hag Einion ap Gwalchmai a oa eno o kemer perzh.
# Eivissa

Eivissa :
| Eivissa ha Formentera, stok-ha-stok, ar Pitiüses. ||
| Anv katalanek | Eivissa |
| Anv spagnolek | Ibiza |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Inizi Balearez |
| Lec'hiadur | Mor Kreizdouar |
| Daveennoù lec'hiañ | 38°59′N, 1°26′R |
| Gorread | 572,56 km² |
| Lein uhelañ | 476 m (Sa Talaiassa) |
| Melestradurezh ||
| Stad | Spagn |
| Kumuniezh emren | Inizi Balearez |
| Poblañs ||
| Poblañs | 159 180 ann. (2023) |
| Stankted | 278,01 ann./km² |
| Kêrioù brasañ | Eivissa, Sant Antoni de Portmany, Santa Eulària des Riu |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+1 |
| kemmañ |
Eivissa (anv katalanek hag ofisiel; Ibiza, anv spagnolek ha diofisiel), zo un enezenn gatalan er Mor Kreizdouarel en enezeg ar Balearez.
150 km zo ac'hano da gêr València. Trede brasañ enezenn an enezeg eo. Eivissa, pe Vila d'Eivissa, pe Vila hepmuiken, eo ar gêr-benn.
Kêrioù all : Santa Eulària des Riu, ha Sant Antoni de Portmany.
Sa Talaiassa (pe Sa Talaia), eo al lec'h uhelañ, 475 m a-us d'ar mor.
En he c'hichen emañ enez Formentera, hag o-div e reont ar Pitiüses.

## Pennadoù kar

* Cala d'Hort
* Es Vedrà, Es Vedranell.
# Eisenstadt

Eisenstadt (hungareg: Kismárton ; kroateg : Željezno) eo kêr-benn Burgenland en Aostria. Gant he 13 664 annezad ez eo Eisenstadt hini vihanañ e-touez kêrioù-benn Stadoù kevredet Aostria. Er bloaz 1264 e oa bet meneget evit ar wech kentañ dindan an anv a minor Mortin ((hu) hungareg Kismárton, (br) "Sant Marzhin bihan"). E 1925 e voe lakaet da gêr-benn.
Rannet eo kêr e pevar arondisamant : Oberberg, Unterberg, Kleinhöflein ha St.Georgen.

## Monumantoù heverk

   * Palez Eszterházy
   * Mirdi Haydn
   * Maozoleom Haydn
   * Mirdi yuzevek
   * Iliz Veur Eisenstadt
   * Sinagogenn

## Gevelliñ

* Alamagn : Bad Kissingen
* Bro-C'hall, Elzas : Kolmer
* Italia : Lignano
* Hungaria : Sopron
* Japan : Sanuki

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Aostria
# Eisleben

Eisleben, (Lutherstadt Eisleben en ofisiel) zo ur gêr en Alamagn, e su al land Saks-Anhalt, e-tro 33 km er gornôg da Halle.
# Eisteddfod

Un eisteddfod (eisteddfodau el liester), pe eistezvod, zo ur vodadeg vras e Kembre ma vez aozet kenstrivadegoù lennegel, kan ha sonerezh, c'hoariva ha dibunañ barzhonegoù, a-unan pe a-vagadoù, e kembraeg.
Dont a ra ar ger eus eistedd, a dalv kement hag "azezañ".

## Istor

En XIIvet kantved e oa bet krouet an hini gentañ gant Rhys ap Gruffudd, roue Deheubarth, en e lez en Aberteifi en 1176.
Anaout a reer ivez :
* Eisteddfod Caerfyrddin , e 1451
* eus eisteddfodoù Caerwys er XVIvet kantved (e 1523 ha 1567), e Sir y Fflint.
Aet e oa an eisteddfodoù e-maez a c'hiz a-raok bezañ adsavet en XVIIIvet kantved.

## Hiziv

Tri seurt eisteddfod a zo e Kembre hiziv.

### An Eisteddfod Vroadel

An Eisteddfod Vroadel eo ar vrudetañ, ha bez ez eo ar brasañ gouel sonerezh ha barzhoniezh en Europa. Eizhtez e pad, e kembraeg penn-da-benn eo, e penn-kentañ miz Eost e vez atav, ur bloaz en hanternoz ar vro, ar bloaz war-lerc'h er c'hreisteiz. Un deltenn a vez gant kement kevredigezh pe strollad zo er vro hag a labour e kembraeg, ha brezhonegerien a vez en-dro da deltenn Cymru-LLydaw. Tremen 6000 a dud o doa kenstrivet en eisteddfod 2006, pa oa bet 150 000 a arvesterien.

### Eisteddfod an Urdd

'Eisteddfod Yr Urdd', hini ar re yaouank, eo an eil vrasañ. Aozet eo gant Urdd Gobaith Cymru, adalek 7 vloaz betek 24,

### Eisteddfod Etrevroadel Llangollen
## Notennoù

* ↑ Eñvorennoù, Roparz Hemon, Al Liamm, 1998, p. 122

## Liammoù diavaez
### E Kembre

* Eisteddfod Genedlaethol (e kembraeg hag e saozneg)
* Eisteddfod Etrebroadel Llangollen (en) (cy)
* Istor an eisteddfod en XIXvet kantved, hervez Amgueddfa Werin Cymru (cy)

### E broioù all

* Eisteddfod Australia (en)
* Jersey Eisteddfod (en)
* Malad Valley Welsh Festival (Idaho) (en)
# Eisteddfod Caerfyrddin, 1451

Un Eisteddfod brudet a oa bet e Caerfyrddin, e kreisteiz Kembre, e 1450 pe 1451. Goude ma soñjer e voe meur a hini all a-raok dezhi er Grennamzer, n'eo nemet an eil eisteddfod testeniekaet goude Eisteddfod Aberteifi, 1176 hag a-raok re Caerwys er XVI$^{vet}$ kantved.

## Levrlennadur

* (cy) Hywel Teifi Edwards, Yr Eisteddfod (1971)
# Eisteddfod del Chubut

An Eisteddfod del Chubut zo un eisteddfod a c'hoarvez e proviñs Chubut, e Patagonia Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* Eisteddfod del Chubut (es)
# Eitel Friedrich von Preußen

Wilhelm Eitel Friedrich Christian Karl von Preußen (1883-1942) a oa eil mab Wilhelm II, impalaer Alamagn, ha jeneral prusian
# Châtillon

Châtillon zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù
### Breizh

* Châtillon-en-Vendelais, anv gallek Kastellan-Gwennel, en Il-ha-Gwilen

### Bro-C'hall

| Châtillon (Allier), en Allier Châtillon (Hauts-de-Seine), e Hauts-de-Seine Châtillon (Jura, Frañs), e departamant Jura Châtillon (Rhône), e Rhône Châtillon (Vienne), e Vienne Châtillon-Coligny, e Loiret Châtillon-Guyotte, e Doubs Châtillon-Saint-Jean, e Drôme Châtillon-en-Bazois, e Nièvre Châtillon-en-Diois, e Drôme Châtillon-en-Dunois, en Eure-et-Loir | Châtillon-en-Michaille, en Ain Châtillon-la-Borde, e Seine-et-Marne Châtillon-la-Palud, en Ain Châtillon-le-Duc, e Doubs Châtillon-le-Roi, e Loiret Châtillon-lès-Sons, en Aisne Châtillon-sous-les-Côtes, e Meuse Châtillon-sur-Broué, e Marne Châtillon-sur-Chalaronne, en Ain Châtillon-sur-Cher, e Loir-et-Cher Châtillon-sur-Cluses, e Savoia-Uhel | Châtillon-sur-Colmont, e Mayenne Châtillon-sur-Indre, en Indre Châtillon-sur-Lison, e Doubs Châtillon-sur-Loire, e Loiret Châtillon-sur-Marne, e Marne Châtillon-sur-Morin, e Marne Châtillon-sur-Oise, en Aisne Châtillon-sur-Saône, e Vosges Châtillon-sur-Seine, e Côte-d'Or Châtillon-sur-Thouet, e Deux-Sèvres Viry-Châtillon, en Essonne |

### Italia

* Châtillon (Italia), e Traoñienn Aosta

### Kanada

* Châtillon (stêr), ur stêr e Kebek

### Suis

* Châtillon (Fribourg), e kanton Fribourg
* Châtillon (Jura, Suis), e kanton Jura
# Châteauroux

Châteauroux :
| An ti-kêr. ||
| Bro | Berry |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Centre-Val de Loire |
| Departamant | Indre (prefeti) |
| Arondisamant | Châteauroux (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h pevar c'hanton : Châteauroux-Kreiz Châteauroux-Reter Châteauroux-Kornôg Châteauroux-Su |
| Kod kumun | 36044 |
| Kod post | 36000 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-François Mayet 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération castelroussine |
| Lec'hienn web | ville-chateauroux.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 43 331 ann. (2020) |
| Stankter | 2 230 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 154 m — brasañ 164 m |
| Gorread | 19,43 km² |
| kemmañ |
Châteauroux (distagadur gallek: [ʃa.to.ʁu]) eo pennlec'h departamant an Indre er rannvro Centre-Val de Loire e Bro-C'hall. 43 331 a annezidi a oa e 2020, ha 90 573 er gêrva (1999).

## Gwelet ivez

* La Berrichonne de Châteauroux, skipailh football kêr

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Châtillon-sur-Cher

Châtillon-sur-Cher :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41043 |
| Kod post | 41130 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | https://chatillon-sur-cher.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 679 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Châtillon-sur-Cher a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

29,66 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 1 730 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe dilennet Pierre Julien da vaer.

## Liammoù diavaez

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Châtillon (Italia)

Châtillon (Italia) zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Chã de Alegria

Chã de Alegria zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
# Châteauneuf (Vande)

Châteauneuf a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe da benn Kanton Apremont da gentañ hag e Kanton Palluau diwezhatoc’h. E Bann Challans e oa. Lakaet e voe kumun Châteauneuf en Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 38 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 5,08% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar voudenn-gastell.
* Ar velin.
* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$. E 1980 e voe dioueliet.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Université de Lille
# Châteauneuf

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un toullad mat a lec'hioù zo anvet Châteauneuf e Breizh hag e Bro-C'hall.

## Gerdarzh

Diwar ar gerioù gallek château (kastell) ha neuf (nevez).

## Adstummoù

* Neuchâtel
* Neufchâtel

## Yezhoù all

* Castell-Newydd, e kembraeg
* Castelnau er broioù okitanek
* Castelnovo ha Castelnuovo, en Italia
* Castillo-Nuevo, pe Gazteluberri e Nafarroa
* Kastell-Nevez, e brezhoneg
* Neuburg ha Neuenburg, er broioù alamanek
* Newcastle, e saozneg

## Lec'hioù
### Breizh

    Châteauneuf-d'Ille-et-Vilaine, anv gallek Kastell-Noez en Il-ha-Gwilen
    Châteauneuf-du-Faou, anv gallek Kastell-Nevez-ar-Faou e Penn-ar-Bed

### Bro-C'hall

* Châteauneuf, Côte-d'Or
* Châteauneuf, Loire
* Châteauneuf, Saône-et-Loire
* Châteauneuf, Savoie
* Châteauneuf, Vendée

## Hag ivez

    Châteauneuf-du-Pape AOC - Bro ar gwin
    Châteauneuf-de-Bordette, Drôme
    Châteauneuf-de-Chabre, Hautes-Alpes
    Châteauneuf-de-Gadagne, Vaucluse
    Châteauneuf-de-Galaure, Drôme
    Châteauneuf-d'Entraunes, Alpes-Maritimes
    Châteauneuf-de-Randon, Lozère
    Châteauneuf-de-Vernoux, Ardèche
    Châteauneuf-d'Oze, Hautes-Alpes
    Châteauneuf-du-Pape, Vaucluse
    Châteauneuf-du-Rhône, Drôme
    Châteauneuf-en-Thymerais, Eure-et-Loir
    Châteauneuf-Grasse, Alpes-Maritimes
    Châteauneuf-la-Forêt, Haute-Vienne
    Châteauneuf-le-Rouge, Bouches-du-Rhône
    Châteauneuf-les-Bains, Puy-de-Dôme
    Châteauneuf-les-Martigues, Bouches-du-Rhône
    Châteauneuf-Miravail, Alpes-de-Haute-Provence
    Châteauneuf-sur-Charente, Charente
    Châteauneuf-sur-Cher, Cher
    Châteauneuf-sur-Isère, Drôme
    Châteauneuf-sur-Loire, Loiret
    Châteauneuf-sur-Sarthe, Maine-et-Loire
    Châteauneuf-Val-de-Bargis, Nièvre
    Châteauneuf-Val-Saint-Donat, Alpes-de-Haute-Provence
    Châteauneuf-Villevieille, Alpes-Maritimes
# Châtellerault

Châtellerault :
| Anv gallek (ofisiel) | Châtellerault |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Vienne |
| Arondisamant | Châtellerault (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h tri c'hanton |
| Kod kumun | 86066 |
| Kod post | 86100 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Abelin 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Pays Châtelleraudais |
| Lec'hienn web | http://www.ville-chatellerault.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 31 573 ann. (2020) |
| Stankter | 608 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 42 m — brasañ 134 m |
| Gorread | 51,93 km² |
| kemmañ |
Châtellerault zo ur gumun en departamant Vienne hag er rannvro Akitania-Nevez, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Châtellerault eo.
Er bloavezh 2020 e oa 31 573 a annezidi hag a reer Châtelleraudais anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Al labouradeg kozh, bremañ ur mirdi.
* Pont Herri IV.
* Ar c'hoariva.

## Kêrioù gevellet

* Velbert (Alamagn) abaoe 1965
* Kaya (Burkina Faso) abaoe 1976
* Corby (Rouantelezh Unanet) abaoe 1979
* Comté de Kent (Kanada) abaoe 1984
* Castelló de la Plana (Spagn) abaoe 1987
* Hamaltan (Rouantelezh Unanet) abaoe 1993
* Piła (Polonia) abaoe 1993

## Tud dibar

* Clément Janequin (~1485-1558), sonaozour, bet ganet e Châtellerault.
* Édith Cresson (g. 1934), politikourez, kentañ ministrez (1991-1992), bet maerez Châtellerault etre 1983 ha 1997.
* Jean-Pierre Thiollet (g. 1956), skrivagner

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Châtres-sur-Cher

Châtres-sur-Cher :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41044 |
| Kod post | 41320 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | https://www.chatressurcher.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 110 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Châtres-sur-Cher a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

35,33 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 1 111 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe dilennet Sylvie Doucet-Lauverjat da vaerez.

## Liammoù diavaez

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Galileo

Galileo zo un anv-badez italianek, deuet eus an anv galileo, a vez lavaret eus tud Galilea, ha diwar-se, eus ar Gristenien.

## Tud

* Galileo Ferraris - ijinour italian
* Galileo Beghi, politikour italian.
* Galileo Bonaiuti (1370 ca. – 1450 ca.), mezeg, eus Firenze
* Galileo Chini, livour ha tisavour italian.
* Galileo Ferraris (1847 – 1897), ijinour ha senedour.
* Galileo Galilei (1564 – 1642), fizikour italian, eus Pisa, tad ar skiant vodern. A-wechoù evez lavaret Galileo anezhañ, hepmui, evel ma lavarer Leonardo eus al livour brudet.

## Filmoù

* Galileo Galilei - film e 1909 gant Arturo Ambrosio ha Luigi Maggi.
* Galileo - film e 1969 renet gant Liliana Cavani.
* Galileo - film e 1975 renet gant
Joseph Losey.
# Galipentzu

Galipentzu zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Galileo Galilei

Galileo Galilei (15 a viz C'hwevrer 1564 – 8 a viz Genver 1642) a oa ur fizikour hag ur steredoniour italian en XVII$^{vet}$ kantved a c'hoarias ur perzh bras en Dispac'h skiantel. Krouet gantañ diazezoù ar skiantoù mekanikel. Dizoloet en doa peder loarenn vrasañ ar blanedenn Yaou ha brudet en doa teoriennoù Nicolaus Copernicus. Sevel a reas an Ofis santel a-enep dezhañ ha rediet e voe da zilezel e dezenn. Tremen a reas fin e vuhez bac'het en e di.

## Bugaleaj

Galileo a oa bet ganet e Pisa d'ar 15 a viz C'hwevrer 1564, mab da Vincenzo Galilei ha Giulia Ammannati, hini henañ ar seizh bugel.
Abaoe ma oa bihan en doa ur c'houestoni labour-dorn bras hag ur skiant evezhierezh eus ar c'hentañ. Bugel e c'hoarie sevel maketennoù ar mekanikoù en doa bet gwelet.
Enskrivet e voe gant e dad e skol-veur Pisa e lec'h ma heulias kentelioù medisinerezh. N'en deus ket bet e skrid-testeni dre ma n'echuas ket e studioù.

## E anv

Al lesanv Galilei a zo deuet a-ziwar anv unan eus e hendadoù, Galileo Bonaiuti, ur medisin, kelenner skol-veur ha politikour en devoa bevet e Firenze etre 1370 ha 1450. An diskenidi o devoa cheñchet o anv familh Bonaiuti (pe Buonaiuti) da Galilei evit enoriñ anezhañ e fin ar XIV$^{vet}$ kantved.
Galileo Bonaiuti a oa bet beziet e bazilikenn Santa Croce e Firenze, ha 200 vloaz war-lerc'h e oa beziet Galileo Galilei er memes iliz.
Boaz a oa e-kreiz ar XVI$^{vet}$ kantved da eñvel er familhoù eus Toskana ar mab henañ o adkemer anv e zud. Galileo Galilei a c'hellfe neuze bezañ bet anvet evel-se n'eo ket ret dre anv e hendad Galileo Bonaiuti.

## Dizoloadenn e c'halvedigezh:

E 1583 e krogas Galileo da vezañ kelennet war ar matematik gant Ostilio Ricci. N'eo ket anavezet mat an den-se, met gouzout a rae liammañ an damkanoù hag an taolioù arnod pleustrek, ar pezh a oa ral er mare-se.
Da 19 vloaz, en iliz-veur Pisa, e verz ul lamp hag a oa o vrañsigellat, en deus bet ar menoz da lakaat an horolaj evit muzuliañ an amzer. Hogen n'eo nemet e fin e vuhez, e 1638, e embannas ul levr e lec'h ma tisplegas e zizoloadenn.
Dedennet gant ar pezh en deus graet Euklides, Galileo a chom a-sav gant ar medisinerezh evit mont war ar matematik. Pa oa c'hoazh studier e tizoloas lezenn an izokronism hag an horolajoù, prantad kentañ eus ar pezh a vo dizoloadenn ur skiant nevez : ar mekanikerezh. E-pad e vuhez a-bezh e nac'has Galileo en em welet evel ur c'helenner e-giz ar re all, setu perak en do a-hed e vuhez ur bern enebourien.

## Liammoù diavaez

* Galileo Galilei (it)
* Levraoueg Galileo (en)
# Galitsia

Galitsia pe Galikia (ukrainaneg Галичина, poloneg Galicja, alamaneg Galizien, hungareg Gaczorszag) a zo ur vro istorel eus reter Kreiz Europa. Evit ar poent emañ rannet etre Polonia hag Ukraina.
Emañ kreizon Galitsia istorel e rannvroioù Lviv, Ternopil hag Ivano-Frankivsk en Ukraina ar c'hornaoueg.

## Notennoù

* ↑ Geriadur Hemon, 1993
# Galion

Ur galion a oa ul lestr bras savet e broioù zo eus Europa, e Spagn dreist-holl, etre ar XVI$^{vet}$ kantved hag an XVIII$^{vet}$ kantved.
# Galisteo (Cáceres)

Galisteo zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 858 (2023).
# Galina

Galina (pe Гали́на e ruseg) zo un anv-badez rusek.

## Yezhoù all

* Halina, e poloneg ha tchekeg

## Tud
### Galina

* Galina Iwanowna Ustwolskaja (1919–2006), sonaozourez rus
* Galina Jewgenjewna Nikolajewa (1911–1963), skrivagnerez rus
* Galina Wiktorowna Krutikowa (* 1960), anavezet ivez evel Gal Rasché, pianoourez rus-aostrian
* Galina Sergejewna Ulanowa (~1909–1998), korollerez rus
* Galina Pawlowna Wischnewskaja (* 1926), kanerez soprano rus

## Lec'hanvadurezh

* Galina (Aostria) , ur stêr en Aostria.

## Pennadoù kar

* Alina
* Halina