OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mihangel Morgan

Mihangel Morgan a zo ur skrivagner kembraek, ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1955 e Trecynon, e-kichen Aberdâr, e Rhondda Cynon Taf.
Unan eus skrivagnerien bouezusañ Kembre eo bet en XX$^{vet}$ kantved. Skrivet en deus ivez meur a levr, barzhoniezh ha levrioù akademek war ar lennegezh. Bremañ emañ o chom en Talybont. Kelenner eo e skol-veur Aberystwyth.

## Oberennoù

* Diflaniad Fy Fi, 1988, (Cyhoeddiadau Barddas)
* Beth yw Rhif Ffôn Duw?, 1991, (Cyhoeddiadau Barddas)
* Hen Lwybr a Storïau Eraill, 1992, (Gwasg Gomer)
* Dirgel Ddyn, 1993, (Gwasg Gomer), 2006, (Y Lolfa)
* Saith Pechod Marwol, 1993, (Y Lolfa)
* Te gyda'r Frenhines, 1994, (Gwasg Gomer)
* Tair Ochr y Geiniog, 1996, (Gwasg Gomer)
* Llên y Llenor: Jane Edwards, 2007, (Gwasg Pantycelyn)
* Melog, 1997, (Gwasg Gomes)
* Dan Gadarn Goncrit, 1999, (Y Lolfa)
* Y Corff yn y Parc a Storïau Ffeithiol Eraill, 1999, (Gwasg Carreg Gwalch)
* Nofelau Nawr: Modrybedd Afradlon, 2000, (Gwasg Gomer)
* Cathod a Chŵn, 2000, (Y Lolfa)
* Creision Hud, 2001, (Y Lolfa)
* Y Ddynes Ddirgel, 2001, (Y Lolfa)
* Pan Oeddwn Fachgen, 2002, (Y Lolfa)
* Croniclau Pentre Simon, 2003, (Y Lolfa)
* Saith Pechod Marwol, 2004, (Y Lolfa)
* Digon o Fwydod, 2005 , (Cyhoeddiadau Barddas)
* Melog, Cyfieithiad, 2005, (Seren)
* Cestyll yn y Cymylau, 2007, (Y Lolfa)
* Pantglas, 2011, (Y Lolfa)

## Barzhoniezh

* Diflaniad Fy Fi, Cyhoeddiadau Barddas, 1988
* Beth yw Rhif Ffôn Duw?, Cyhoeddiadau Barddas, 1991
* Creision Hud (gant Jo Feldwick), Y Lolfa, 2001
* Digon O Fwydod, Cyhoeddiadau Barddas, 2005

## Prizioù

* Y Fedal Ryddiaith en Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelwedd 1993, gant e levr Dirgel Ddyn

## Liammoù

* (cy) Buhezskrid war lec'hienn ar BBC
* (cy) Fichenn war lec'hienn ar Skol-veur
# Mijas

Mijas zo ur gumun e proviñs Málaga, en Andalouzia, Spagn.
# Mika Salo

Mika Juhani Salo (bet ganet d'an 30 a viz Du 1966 e Helsinki) a zo ur blenier redadegoù kirri finlandat en desu redet e F1 etre 1994 ha 2000 hag ur vloaz ouzhpenn e 2002. Graet en deus e zisoc'hoù gant Lotus ha anavezet en deus meur a skipailh a-raok bezañ galvet gant Ferrari evit erlec'hiañ Michael Schumacher a oa bet trorret e c'har e 1999. Boulc'het en deus gout ar skipailh Toyota. Redet en deus goude en Andur ha gounezet div wezh 24 eurvezh ar Mañs er rummad GT2, e 2008 ha 2009.
# Mihangel

Mihangel zo un anv-badez kembraek hag a glot gant Mikael, e brezhoneg. N'eo ket brudet kaer e Kembre avat.

## Tud

* Mihangel Morgan

## Lec'hioù

* Llanfihangel, anv-lec'h stank e Kembre.

## Pladenn

* Mihangel (e 1998, Crai CD059), gant ar c'haner kembraek Meic Stevens.
# Orp-Jauche

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Orp-Jauche (walloneg : Oû-Djåce) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 50,80 km²
* Poblañs (2022) : 9 048 a dud
* Stankter : 178 den/km²
# Orria

Orria zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Ors

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Ors |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ors en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Haute Sambre-Bois l'Évêque |
| Kanton | Le Cateau-Cambrésis |
| Kod INSEE | 59450 |
| Kod-post | 59360 |
| Maer | Jacky Duminy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 17,76 km² |
| Led | 50° 06' 01" Norzh |
| Hed | 03° 38' 05" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 133 m |
| Uhelder brasañ | 167 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 674 (2007) |
| Stankter | 37 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ors a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* kemeret e voe Ors gant ar 6vet Rannlu eus ar Rouantelezh-Unanet d'ar 1añ a viz Du 1918;
* roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1925.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Ors Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 63 (dianav:4) |
| Hollad | 63 |
Marvet int e miz Du 1918 (nemet unan marvet e miz Here), e dibenn ar Brezel-bed kentañ. Soudarded el Lancashire Fusiliers pe er Manchester Regiment e oa an darn vrasañ anezhe$^,$. Enni emañ douaret ar barzh Wilfred Owen, isletanant er Manchester Regiment .

### Bered ar C'hommonwealth: Ors British Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Afrika ar Su | 41 |
| Aostralia | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | 65 |
| Dianv | 6 |
| Hollad | 107 |
Ur vered eus ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e voe e miz Du 1918 ha douaret e voe enni milourion eus an Highland Light Infantry (Skos) hag eus ar Royal Engineers marvet e-doug an emgann evit treuziñ ar ganol Sambre-Oise d'ar 4 a viz Du 1918. Goude dibenn ar brezel e voe ouzhpennet bezioù all deuet eus beredoù tro-dro .

## Douaroniezh

* Ar ganol en Ors
* War lez ar ganol Sambre-Oise emañ Ors.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Jacky Duminy | | - |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Bez Wilfred Owen (kreiz), e bered kumun Ors
* Ar barzh Wilfred Owen, isletanant er Manchester Regiment, a voe lazhet en Ors e dibenn ar Brezel-bed kentañ.

## Dave ha notennoù

* 1 2 Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Orsara Bormida

Orsara Bormida (L'Orsera e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Oroñjez

Oroñjez :
| Un oroñjezenn. ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Fungi |
| Skourrad : | Basidiomycota |
| Kevrennad : | Agaricomycetes |
| Urzhad : | Agaricales |
| Kerentiad : | Amanitaceae |
| Genad : | Amanita |
| Anv skiantel ||
| Amanita caesarea (Scop. : Fr.) Pers. ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An oroñjez zo ur spesad Fungi mat da zebriñ, Amanita caesarea an anv skiantel anezhañ.
Dre ma plij an tommder dezhe e vezont kavet o poulzañ, eus kreiz miz Gwengolo da greiz miz Du, dindan spesadoù deliek an takadoù kreizdouarel.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 953a.
# Orpa

Orpa pe Orpah (hebreeg : עָרְפָּה‎) a oa, hervez Levr Rout an Testamant Kentañ (Rt. 1:4), gwreg Kileyon, merc'h-kaer da Elimelec'h ha Noemi. Eus Moav oa. Koll a reas he gwaz abred a-walc'h evel Rout. Chom a reas e Moav pa zistroas Noemi da vro Yehouda, heuliet gant Rout he merc'h-kaer all (Rt. 1: 14-15).
* Orpa, en tu dehou, o kuitaat Rout ha Naomi – Engravadur gant Hendrik Goltzius, 1576
* Naomi o lavarout da Rout hag Orpa distreiñ da Voab – William Blake, 1795

## Daveoù

* ↑ Troidigezh An Tour-tan, levrenn 4, pp. 279-283.
# Orreaga

Orreaga (Roncesvalles hervez ar stumm spagnolek kenofisiel; Roncevaux e galleg) zo ur gumun e Pireneoù Nafarroa en Euskal Herria. 24 den a oa o chom eno e 2007.
# Orquesta Aragón

An Orquesta Aragón, savet e miz Gwengolo 1939, gant Orestes Aragón Cantero e Cienfuegos, Kuba, zo unan eus lazoù-seniñ brudetañ Enez Kuba.
Da gentañ e oa bet anvet Ritmica 39, goude Ritmica Aragón, ha goude Orquesta Aragón, an anv a zo chomet. N'eo ket gante e voe krouet ar cha-cha-cha, met ar gwellañ charanga e Kuba e oant er bloavezhioù 1950 ha 1960.
Kemmet eo ar sonerien abaoe an deroù evel-just. Met derc'hel a reont da seniñ ha d'ober pladennoù, ha beajiñ a reont dre ar bed.
Ouzhpenn Orestes Aragón (rener betek 1948), e oa ar c'haner Rafael Lay, ar pianoour José Palma, José Beltran, ar violonourien Celso Valdès ha Dagoberto Gonzalez, Tomas Valdès, ar ganerien José Antonio "Pepe" Olmo ha Rafael Bacallao, ar fleouter Eduardo Martinez "Richard Egües", an timbalero Orestes Varona, paotr ar güiro Francisco Arbolaez ha Guido Sarrià, paotr an tumbadoras.
E 1948 ez eas Orestes Aragón war e leve, tapet ma oa gant un droug-skevent, ha Rafael Lay (20 vloaz) a gemeras e lec'h.

## Pladennoù

* 1956 - Cha Cha Cha (RCA)
* 1978 - Ritmo Cha-onda
* 1988 – Aragónes en la Onda del la Alegria (Discmedi)
* 1990 - Orquesta Aragon & Fajardo Y Sus (Thl)
* 1992 – La cubanisima Orquesta Aragon (Egrem) • Chachachá's Que Hicieron Epoca • Heart of Havana, Vol. 1
* 1993 – Chaonda
* 1994 - De nuevo
* 1995 – Cojale El Gusto a Cuba (Discuba) • Sabrosona (Sony Music Distribution) • Ritmo Cha-Onda • Segunda Generacion (Kubaney)
* 1996 – Aragónes Entre Amigos (Discmedi) • Corazon de Cuba (Salsoul)
* 1997 – chachacháranga (Candela) • Cuba Es una Maravilla
* 1998 – Si Sabes Bailar Mi Son (IMD) • Baila Carola (Exotica) • Cuba Immortales • Quien sabe, sabe (Egrem)
* 1999 – La Insuperable (Sarabanda) • Orquesta Aragón, Vol. 1 • La Charanga Eterna (Egrem)
* 2000 - Havana 1950
* 2001 – Siempre Charanga • Orquesta Aragón, Vol. 2, 3 y 4 • Comin' at U! • La Nueva Orquesta Aragón • En Route (Egrem)
* 2002 – Bongo y Charanga
* 2003 – Los Tamalitos de Olga...
* 2009 - The 70th Anniversary Album • Afia a Cuba

## Liammoù diavaez

* Afropop profile
* O kanañ "si envidia"
# Orrios

Orrios zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 122 (2023).
# Orsago

Orsago zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Neustadt

Neustadt zo un anv-lec'h alamanek hag a dalvez kement ha kêr nevez, hag anv meur a gêr en Alamagn hag e broioù all ivez.
Tostaat a c'haller an anv ouzh Newtown pe Newton e saozneg, Vila Nova e portugaleg, Villeneuve e galleg, Kernevez e brezhoneg, Y Drenewydd e kembraeg, ha reoù all zo.

## Alamagn

* e Baden-Württemberg:
** Titisee-Neustadt, ur gêr e distrig Breisgau-Hochschwarzwald
* e Bavaria:
** Bad Neustadt an der Saale, pennlec'h distrig Rhön-Grabfeld
** Neustadt an der Aisch, e distrig Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim
** Neustadt bei Coburg, e distrig Coburg
** Neustadt an der Donau, ur gêr e distrig Kelheim
** Neustadt am Kulm, e distrig Neustadt (Waldnaab)
** Neustadt am Main, e distrig Main-Spessart
** Neustadt an der Waldnaab, ur gêr e distrig Neustadt (Waldnaab)
* e Brandenburg:
** Neustadt an der Dosse, ur gêr e distrig Ostprignitz-Ruppin
* e Hesse:
** Neustadt, Hesse, ur gêr e distrig Marburg-Biedenkopf
* e Saks-Izel:
** Neustadt am Rübenberge, ur gêr e distrig Hanover
* e Mecklenburg-Vorpommern:
** Neustadt-Glewe, ur gêr e distrig Ludwigslust
* e Rheinland-Pfalz :
** Neustadt an der Weinstraße, kêr ha distrig
** Neustadt, Westerwaldkreis
** Neustadt (Wied)
* e Saks:
** Neustadt in Sachsen, ur gêr e distrig Sächsische Schweiz
** Neustadt, Dresden, e Dresden
** Neustadt, Vogtland
* e Schleswig-Holstein:
** Neustadt in Holstein, ur gêr e distrig Ostholstein
* e Thüringen:
** Neustadt, Eichsfeld
** Neustadt/Harz
** Neustadt an der Orla, ur gêr e distrig Saale-Orla-Kreis
** Neustadt am Rennsteig, ur gumun e distrig Ilm-Kreis e Thuringia

## Aostria

* Wiener Neustadt, ur gêr en Aostria

## Elzas

* Neustadt, ur c'harter eus Strasburg

## Kanada

* Neustadt, ur gêriadenn en Ontario

## A bep seurt

Ouzhpenn-se e vez graet Neustadt en alamaneg eus kêrioù all en Europa, e broioù a zo bet damalamanekaet poent zo bet:
* Neustadt am Zeltberg; a zo Sátoraljaújhely, en Hungaria
* Neustadt an der Donau; Dunaújváros, en Hungaria
* Neustadt an der Mettau; Nové Město nad Metují, e Tchekia
* Neustadt an der Tafelfichte; Nové Město pod Smrkem, e Tchekia
* Neustadt an der Waag; Nové Mesto nad Váhom, e Slovakia
* Neustadt in Oberschlesien; Prudnik, e Pologn
* Neustadt in Westpreußen; Wejherowo, e Pologn.

## Pennadoù kar

* Kernevez
* Neuville
* Villenave
* Villeneuve
* Newton
* Newtown
* New Town
* Newtonville
* New City
* Newville
* Villanova
* Villanueva
* Hiriberri/Villanueva de Aezkoa
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Neustria

Neustria a oa ur rouantelezh frank e gwalarn Galia er VIvet kantved. Krediñ a reer edo ar gêrbenn e Soissons.
Dont a rafe anv Neustria eus ar ger frankek Niuster , « an nevesañ », met savet e vije bet an anv 100 vloaz war-lerc'h ar rouantelezh.

## Istor Neustria

Krouet e oa bet Neustria pa voe rannet rouantelezh Hlodwig Iañ (pe Clovis hervez ar galleg a vremañ) war-lerc'h e varv e 511 e div lodenn, Neustria hag Aostrazia. Mont a reas Neustria gant Hlotar Iañ, a renas 50 vloaz, hag a zeuas a-benn da adunvaniñ rouantelezh e dad. An eil rouantelezh vras krouet gant ar Franked e oa diwar an douaroù aloubet diwar-goust Syagrius
Bevennet e oa gant ar stêr Liger er c'hreisteiz, ar Meurvor Atlantel ha rouantelezhioù Breizh er c'hornôg, ha Champagn er reter, met mont a rae betek Flandrez en hanternoz.
Pa varvas Hlotar en 561 e voe rannet ar rouantelezh frank adarre, etre e bevar mab en taol-mañ: Caribert Iañ, Gontran Iañ, Sigebert Iañ ha Chilperig Iañ. Gant Chilperig eo ez eas Neustria.
Pa varvas Chilperig avat en 584 ne oa ket gwall gozh e vab Hlotar II: un toullad mizioù nemetken. E 613 e teuas da vout roue ar Franked dre ma lakaas e grabanoù war Aostrazia, war lerc'h marv Teodorig II Bourgogn (Thierry gant ar C'hallaoued) , ha war Akwitania war un dro.
Pa varvas Hlotar III en 674 e voe lakaet ar roue Teodorig III e penn gant tud Aostrazia. E-keit-se e oa deuet Akitania da vout dizalc'h. Hogen n'eo ket gant Teodorig e oa ar galloud gwirion met gant Berchar, maer ar palez. Trec'het e voe e 687 gant maer ar palez Aostrazia, Pepin Herstal, en emgann Tertry, ur gêriadenn eus Pikardi tost da b-Péronne. Diwar neuze e vo echu da rouaned Neustria klask kemer penn rouantelezhioù ar Franked: dindan Aostrazia e vo, e-dalc'h an Arnulfeien. Chom a raio ar c'hemm entre Neustria, Aostrazia ha Bourgogn ur pennad c'hoazh met monta raio da get tammig ha tammig. Goude Feuremglev Verdun en 843 ne vo ken nemet anv kornôg ar rouantelezh.
Pa voe sinet Feuremglev Angers e 851 entre rouantelezh ar Franked ha Breizh e voe kollet gant Neustria broioù Roazhon ha Naoned a voe staget ouzh Breizh. Ar vro-se, a vo anvet Breizh-Uhel, ne voe ket brezhonekaet.

## Eus Neustria da Normandi

Da goll ez eas an anv pa voe kemeret hini Northmannia pe Normandi, pa voe roet d'ar Viking Rollon hervez emglev Saint-Clair-sur-Epte en 911.

## Liammoù all

* Pepin Grenn
* maer ar palez
# Neutron

An neutron a zo anezhañ ur bartikulenn isatomek. Krouet e voe ar ger neutron gant ar fizikour saoz Ernest Rutherford diwar bennrann ar ger latin "neutral" (dre m'en devoa kavet ar skiantour e oa neptu ar rannig-se) hag an dibenn-ger -on ; setu n'en deus karg elektrek ebet (na pozitivel, na negativel). An neutronoù hag ar protonoù eo kenaozantoù nukleüs an atomoù. Evit an atomoù e vez notet Z an niver a brotonoù (a vez anvet niver atomek pe niverenn atomek), A an niver a brotonoù hag a neutronoù . Setu eo $A-Z$ an niver a neutronoù.
Mas an neutronoù : m$_n$ = 939,56533 ± 0,00004 MeV/c$^2$
Lodenn eo an neutronoù eus ar Barionoù (hadron furmet gant tri c'hwark) ha kenaozet int gant ur c'hwark up (karg 2/3 e) ha gant daou gwark down (2 garg -1/3 e).
Dizoloet e oa bet an neutron gant ar fizikour saoz James Chadwick e 1932.

## Gwelet ivez

* proton
* fizik nukleel
* fizik ar partikulennoù
# Neuve-Chapelle

Kumunioù Frañs :
| Anv | Neuve-Chapelle |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Laventie |
| Kod INSEE | 62606 |
| Kod post | 62840 |
| Maer | Maurice Morel |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 1,86 km² |
| Led | 50° 39' 30" Norzh |
| Hed | 02° 46' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 19 m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 20 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 373 (2007) |
| Stankter | 738 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Neuve-Chapelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Neuville-Saint-Vaast

Kumunioù Frañs :
| Anv | Neuville-Saint-Vaast |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Artois |
| Kanton | Vimy |
| Kod INSEE | 62609 |
| Kod post | 62580 |
| Maer | Jean-Pierre Puchois |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,59 km² |
| Led | 50° 21' 22" Norzh |
| Hed | 02° 45' 32" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 81 m |
| Uhelder brasañ | 144 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 477 (2007) |
| Stankter | 117 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.neuville-saint-vaast.fr |
Neuville-Saint-Vaast a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
* An ti-kêr hag an iliz katolik

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Beredoù ar Brezel bed kentañ
### Bered al Lu alaman

* Ar vered alaman
Ur mell bered alaman a gaver er gumun gant 44 833 soudard douaret enni.

### Beredoù ar C'hommonwealth

* Bered ar C'hommonwealth: Canadian Cemetery No. 2
| Bro | Niver a soudarded |
| Afrika ar Su | 2 |
| Aostralia | 19 |
| Indez | 1 |
| Kanada | 695 |
| Rouantelezh-Unanet | 2 241 |
| Zeland-Nevez | 7 |
| Hollad | 2 965 (anavezet: 820) |
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret e voe evit lakaat ar soudarded kanadian lazhet e miz Ebrel 1917 e-pad Emgann Krec'h Vimy. Korfoù all a voe douaret enni e 1918, 1931 ha 1947. Enni ez eus bep a vaen a-ratozh evit degas soñj eus 29 soudard kanadian all, kollet o bezioù e Givenchy-en-Gohelle. Enni eo bet douaret ar Private Charles Milligan, 10th Bn, Cameronians (Scottish Rifles), bet fuzuilhet e miz Even 1917 evit bout dizertet. Diwar an 2 965 soudard douaret er vered, n'eus nemet 820 anezhe o vout anavezet.
* Bered ar C'hommonwealth: "Givenchy Road Canadian Cemetery"
| Bro | Niver a soudarded |
| Kanada | 111 (Dizanv:2) |
| Hollad | 111 |
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Enni emañ bezioù 109 soudard eus Kanada, an darn vrasañ anezhe a oa er Canadian 4th Division. Lazhet e voent e miz Ebrel 1917 e-pad Emgann Krec'h Vimy.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Neuss

Neuss (skrivet Neuß betek 1968) zo ur gêr eus Rheinland-Pfalz, en Alamagn. Ur porzh eo, war lez kleiz ar Roen, a-dal da z-Düsseldorf.
Unan eus kêrioù koshañ Alamagn eo Neuss, gant Trier.
# Neuville-Bourjonval

Kumunioù Frañs :
| Anv | Neuville-Bourjonval |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Bertincourt |
| Kanton | Bertincourt |
| Kod INSEE | 62608 |
| Kod post | 62124 |
| Maer | Michel Pouillaude |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,15 km² |
| Led | 50° 04' 09" Norzh |
| Hed | 03° 01' 20" Reter |
| Uhelder kreiz | 129 m |
| Uhelder bihanañ | 114 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 170 (2007) |
| Stankter | 54 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Neuville-Bourjonval a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Neuville-Saint-Rémy

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Neuville-Saint-Rémy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Neuville-Saint-Rémy en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Cambrai-Kornôg |
| Kod INSEE | 59428 |
| Kod-post | 59554 |
| Maer | Jean-Pierre Couvent (Tu dehou, distrollad) |
| Amzer-gefridi | 2010-2014 |
| Gorread | 2,37 km² |
| Led | 50° 11' 18" Norzh |
| Hed | 03° 13' 23" Reter |
| Uhelder kreiz | 60 m |
| Uhelder bihanañ | 42 m |
| Uhelder brasañ | 67 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 729 (2007) |
| Stankter | 1 573 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Neuville-Saint-Rémy |
Neuville-Saint-Rémy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922 .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Melin-avel Mont-Ferrand, 1606

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Neuville -Saint-Rémy Churchyard

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 3 (unan anezhe chomet dianv) |
| Hollad | 3 |
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | René Charlet | Strollad Sokialour Gall |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Didier Delmotte | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
Liste des maires successifs :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1800 | 1812 | Joseph Defontaine | | |
| 1812 | 1831 | Augustin Leleu | | |
| 1831 | 1834 | Joachin Joseph Defontaine | | |
| 1834 | 1852 | Charles Pluvinage | | |
| 1852 | 1888 | Alfred Le Doux | | |
| 1888 | 1896 | Jean-Baptiste Pluvinage | | |
| 1896 | 1919 | Auguste Corneille | | |
| 1919 | 1925 | François Luce | | |
| 1925 | 1929 | Henri Boudailliez | | |
| 1929 | 1945 | Henri Bocquet | | |
| 1945 | 1969 | Edouard Lhotellier | | |
| 1969 | Meurzh 1971 | Marcel Crinon | | |
| Meurzh 1971 | 1994 | Georges Morchain | | Kouer |
| 1994 | Du 2010 (marvet e-pad e amzer-gefridi) | Jean-Jacques Ségard | UMP | Kuzulier Kanton Cambrai-Kornôg |
| Du 2010 | Meurzh 2014 | Jean-Pierre Couvent | Tu dehou, distrollad | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* An nijour milourel alaman Fritz Rumey, marvet e Neuville-Saint-Rémy d'ar 27 a viz Gwenholon 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Tourisme en Cambrésis
* ↑ Traces of War
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Mentana

Mentana zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Menora

Ur menora zo ur c'hantolor seizhskourrek, implijet gant ar Yuzevien.

## Pennadoù kar

* Hanoukia
# Menorca

Menorca (katalaneg hag ofisiel) a zo unan eus an inizi Balearez, e kornaoueg ar Mor Kreizdouarel.
# Menoued
## Anv galleg

Aspérule odorante, Gaillet odorant

## Anv latin

Galium odoratum

## Bleunienn

Gwenn adalek miz Ebrel betek miz Even

## Uhelder

0,10 - 0,30 m

## Perzhioù

Kavet e vez er c’hoadoù fresk. Delioù padus. C’hwezh vat o sec’hañ ; ur meskaj vanilhez, mel ha foenn nevez falc’het.
Ar frouezh a zo goloet gant blevennoù krogek a laka anezho da vezañ strewet gant loened evel al lern hag al lapined.

## Implij

Kalz a berzhioù mat a zo gant ar blantenn-mañ : enepkaouledus, distanus evit pareañ an nervusted pe an digousked...
Implijet e vez ivez evit diwall diouzh an tartouz pe evit digas c’hwezh vat d’ar gwestell pe da evajoù ’zo.
Ur blantenn-liorzhañ dedennus eo ivez evit goloiñ an douar dindan ar gwez.

## Daveoù

Ya ! Sizhuniek nn 528 - 24 a viz Gouere 2015 pennad gant Joseph Tanguy
# Menou

Menou, pe Menoux pe Menulphe e galleg, Menulphus e latin, zo ur sant brezhon mojennel a vije bet eskob Kemper war-lerc'h Kaourantin er VI$^{vet}$ kantved.
Mab e vije d'ur roue, iwerzhonat pe vrezhon, tremenet dre Gembre hag ac'hano da Vreizh, moarvat en amzer ar roue frank Childebert (511-558), hag aet da Gemper ma voe kinniget dezhañ ar garg a eskob gant Kaourantin, a oa eskob Kerne.
Hervez doareoù all eus ar vojenn e vije bet anvet da eskob Kemper war-lerc'h Kaourintin, nemet ne gaver roud ebet eus e anv e kartularioù Kemperle na Kemper. Aet e vije da birc'hirin, klasket mont da Roma ha graet burzhudoù war an hent.
War hent an distro e reas un ehan e Mailly-sur-Rose, hiriv Saint-Menoux war lez an Ours. A-benn ar fin e chomas eno, da bediñ ha prederiañ, ha d'ober war-dro ar re glañv. Brud a dapas, gant e vurzhudoù. Meneget eo e anv en ur vojenn diwar-benn ur silienn-c'harzh.

## Notennoù

* ↑ http://imaginez.net.free.fr/textes/france/couleuvre.htm