OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bertrand-François Mahé de la Bourdonnais

Bertrand-François Mahé de la Bourdonnais, bet ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1699 e Sant-Maloù, hag aet da Anaon d'an 10 a viz Du 1753 e Pariz, a oa ur merdeer.
D'an oad a zek vloaz e voe ezel eus kouch ul lestr o vont war-du morioù ar Su. Deskiñ a reas matematikoù gant aluzener ar bourzh. E 1718 e teuas da vezañ letanant war listri Kompagnunezh an Indez. E 1724 e voe anvet da gabiten.
Dont a reas a-benn da gemer staliadur kenwerzh Mahe war aodoù Malabar goude bezañ lakaet soudarded da zilestrañ gant radelloù ha kemeret ar c'hreñvlec'hioùigoù.
    Ar gredenn e vije bet aotreet dezhañ ouzhpennañ Mahé d'e anv gant roue Frañs n'eo ket diazezet, na kennebeut all e vije bet anvet al lec'h diwar e lerc'h.
E 1734 e voe Gouarnour Meur Inizi Frañs ha Bourbon, deuet da vezañ Mauritius ha La Réunion. Diorren a reas o ekonomiezh.
E 1740 e voe kabiten-fourgadenn war listri ar roue ha kaset da sikour Joseph François Dupleix a oa en arvar e Puducherry. Dizemglev a savas etre an daou zen. Harpet e oa Dupleix gant pennoù Kompagnunezh an Indez. Tamallet e voe Mahé de la Bourdonnais da vezañ klasket en em glevout gant ar Saozon. Ur wech distro da Vro-C'hall e voe toullbac'het er Bastille d'an 2 a viz Meurzh 1748. Kemeret e voe e vadoù digantañ. Kavet e voe digablus, didamallet e voe ha lezet en e frankiz, met mervel a reas nebeud amzer goude.
Ur poltred anezhañ a gaver e mirdi Sant-Maloù. Unan eus salioù emvod Kuzul-rannvro Breizh en Otel ar Pastor Mat e Roazhon a zoug e anv.

## Mab-bihan

* E vab-bihan Louis de la Bourdonnais, kampion (diofisiel) bedel an echedoù.

## Mammennoù

* (fr) Jean-Loup Avril, 500 Bretons à connaître, L'Ancre de Marine, 1991, (ISBN 978-2-905970-17-6).

## Daveoù

* ↑ H. Castonnet des Fosses, "L’Inde avant Dupleix", Revue de l’Anjou, Angers, Juin–Juillet 1886, p. 91, notenn 1.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Menegoù

Unan eus tudennoù ar romant istorel bannoù-treset Rani (istor gant Jean Van Hamme hag Alcante, tresañ gant Francis Vallès, embanner Le Lombard, eo Bertrand de La Bourdonnais. Meneget e vez el levrenn 3 (Esclave) bet embannet e miz Ebrel 2012 (ISBN 978-2-8036-2973-2), el levrenn 4 (Maîtresse), bet embannet e miz Eost 2013 (ISBN 978-2-8036-3197-1) hag el levrenn 5 (Sauvage), bet embannet e miz Mae 2015 (ISBN 978-2-8036-3198-8).
# Bertolt Brecht

Bertold Brecht :
| Bertold Brecht ||
| Obererezh | dramaour, leurenner |
| Ganedigezh | 10 a viz C'hwevrer 1898 Augsburg, Impalaeriezh Alaman |
| Marv | 14 a viz Eost 1956 Ost-Berlin, RDA, RDA |
| Yezh skrivañ | Alamaneg |
| Oberennoù pennañ ||
| Die Dreigroschenoper Leben des Galilei Mutter Courage und ihre Kinder Der gute Mensch von Sezuan Der Kaukasische Kreidekreis Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui ||
| Sinadur | |
| kemmañ |
Eugen Berthold Friedrich Brecht, anavezetoc'h evel Bertolt Brecht (bet ganet d'an 10 a viz C'hwevrer 1898 en Augsburg, e Bavaria - aet da anaon d'ar 14 a viz Eost 1956 e Berlin ar reter) a oa ur barzh, un dramaour, ul leurenner, hag ur buruteller alaman eus an XX$^{vet}$ kantved.
# Berton

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Berton zo ur ger gallaouek evit breton. Kavet e vez el lec'hanvadurezh okitanek ivez, evel e Capberton, e Gwaskogn.
Un anv-badez hag anv-tiegezh a c'hall bezañ ivez, deuet eus an anv germanek Bert. Kavet e vez an anv-tiegezh e Bro-C'hall, Bro-Italia, Belgia ha Kanada, hag an anv-badez e Norzhamerika.

## Tud

* Pierre-Montan Berton (1727–1780), sonaozer gall
* Henri-Montan Berton (1767-1844), sonaozer, mab da bPierre-Montan Berton
* Paul Émile Berton (1846-1909), livour gall
* Armand Berton (1854–1917), livour gall
# Bertrada Montfort

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Bertrada Montfort (1070-1117), merc'h da Simon Iañ Montfort ha da Agnes, kontez Evreux.
Dimeziñ a reas da Foulk IV, kont Anjev. Ur mab o doe da vihanañ: Foulk V, lesanvet Foulk Yaouank (v. 1090 † 1144), a voe roue Jeruzalem.
Skrapet e voe Bertrada e 1092 gant ar roue gall Fulup Iañ ha bevañ a reas gantañ.
Mont a reas a-du gant ar manac'h Robert d'Arbrissel ha gantañ ez eas da leanez ha da sevel abati Fontevraud, en Anjev.
# Bertrada Prüm

Bertrada (wd 670 - wl 721), anvet ivez Berthe pe Bertree, priñsez verovingat , a oa mamm Caribert Laon, ha kendiazezerez abati Prüm gant he mab e 721. Mamm-gozh da Bertrada Laon, mamm Karl Veur, eo eta.
E 721 ivez, ha dirak Caribert adarre, e legadas douaroù da abati Echternach, diazezet e 697 gant Irmina Oeren.
Dizemglev zo da c'houzout piv e oa he zud, ha meur a zisplegadenn zo bet roet, ha setu div anezho:
* marteze e oa merc'h d'ar senesal Hugobert hag Irmina Oeren. N'ouzer ket piv e oa he fried
* marteze e oa merc'h da Theuderic III, roue Neustria hag Aostrazia, ha Clotilda Heristal. Dimezet e vije bet da Martin Laon.

## Levrlennadur

* Christian Settipani, Les ancêtres de Charlemagne, Société atlantique d'impression, 1989, 172 p. (ISBN 2-906483-28-1)
# Astureg

Ur yezh romanek eus is-skourr ar yezhoù asturek-leonek eo an astureg, pe asturianeg (asturianu er yezh-se end-eeun).
Komzet e vez e Priñselezh Asturiez, pe Bro-Astur, hag en hanternoz León, e kornôg Kantabria hag e Miranda de Douro e Portugal ma'z eo anvet mirandes e yezh ar vro.
Anvet eo bable ("trefoedaj", "brizhyezh") en Asturiez, ma n'eo ket ofisiel.
Peurvuiañ ec'h anavezer teir rannyezh pennañ : hini ar c'hornôg, an hini dostañ d'ar galizeg ; hini ar reter, tostoc'h d'ar spagnoleg ; hini kreiz ar vro, he deus servijet da ziazez evit ar yezh skouer. E 2017, etre 100 000 ha 200 000 a dud a gomze astureg peogwir e oa o yezh kentañ, hag 400 000 - 647 578 a dud en holl en ur gontañ an dud a gompren ar yezh hep he c'homz. ; war-dro 5 000 den a ra gant ar rannyezh virandek.

## Liammoù diavaez

* (ast) 'Academia de la Llingua Asturiana'. Kavet : 02/02/2024.

## Notennoù

* ↑ Gwenael Emelyanoff, er gelaouenn Al Liamm, 1997, niverenn 304, p. 424.
* ↑ Termbret, Yezhoù – Langues – Languages, Ofis ar brezhoneg, 2005. Fabien Lécuyer er gazetenn Ya! : Arabat komz asturianeg ouzh ar chas ! (19/09/2016) hag Ur barzhoneg en asturianeg a ro gwall skouer en Asturias (08/11/2015).
* ↑ (ast) (es) Xuan Xosé Sánchez Vicente, Diccionariu Asturianu-Castellanu/Castellanu-Asturianu, Trabe, Uviéu, 1996 (ISBN 978-8-4805-3056-9).
* ↑ Asturiez/Bro-Astur e Geriadur brezhoneg An Here (2001), p. 1435.
* ↑ (es) 'Encuesta sociolingüística de Asturias, Mae 2017. Kavet : 02/02/2024.
# Asunción

    Evit implijoù all, gwelet Asunción (disheñvelout).
Asunción, diouzh hec'h anv ofisiel leun La Muy Noble y Leal Ciudad de Nuestra Señora Santa María de la Asunción (“kêr leal ha nobl-tre Hon Itron Santez Vari an Asompsion”), eo kêr-benn ha kêr vrasañ Paraguay. Emañ war c'hlann gleiz ar Río Paraguay a ra ar vevenn bolitikel etre Paraguay hag Arc'hantina. Er bloaz 2001 e oa war-dro 600 000 a dud o chom e kêr Asunción, met gant ar c'hêrioù tro-war-dro ez a d'ober un tolpad-kêr kalz pobletoc'h, anvet Gran Asunción, hag a zo 2 100 000 a dud pe war-dro o vevañ ennañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) Lec'hienn ofisiel ti-kêr Asunción
* (es) Fotoioù eus Asunción
# Astrud Gilberto

Astrud Gilberto (Astrud Evangelina Weinert diouzh hec'h anv gwir), bet ganet d'an 29 a viz Meurzh 1940 e Salvador da Bahia, a zo ur ganerez vrazilian samba ha Bossa Nova.
Da virviken e chomo liammet hec'h anv ouzh ar ganaouenn Garota de Ipanema (The Girl from Ipanema an anv anezhi e saozneg) he devoa kanet a-gevret gant João Gilberto e miz Meurzh 1964.
# Asturiez

Priñselezh Asturiez pe Bro-Astur (e spagnoleg ez-ofisiel Principado de Asturias hag en asturianeg Principáu d'Asturies) zo unan eus 17 Kumuniezh emren Spagn diazezet war hen Rouantelezh Asturiez lec’hiet e hanternoz Spagn, war aod Mor Kantabria, e Pleg-mor Gwaskogn. A-stok emañ ouzh Kantabria er reter, ouzh Kastilha ha León er su hag ouzh Galiza er c'hornôg. 10 000 km$^2$ zo dindani.
Asturiez n'eus nemet ur broviñs enni.
Deuet eo da vezañ ur briñselezh pa oa bet roet an titl a briñs Asturiez da bennhêr kurunenn Bro-Spagn. Oviedo eo kêr-benn Bro-Asturiez. Un tammig muioc'h eget ur milion a annezidi zo er vro, hogen war-zigresk e ya ar boblañs. Spagnoleg eo ar yezh ofisiel, met an asturianeg, anvet ivez «bable», a vez komzet ivez, goude ma n'en deus statud ofisiel ebet, hag a vez kelennet er skolioù; divyezhek eo lod eus ar panelloù-lec'h. Gwarezet eo ar yezh gant statud ar Gumuniezh Emren. El lodenn greiz ar briñselezh e vev an darn vrasañ eus poblañs Asturiez, eus an aod betek an diabarzh.
* L'Angliru gwelet eus arMonsacro
* Enez Deva
* Lenn Ercina
* Naranjo de Bulnes
* Ribadedeva

## Liammoù diavaez

* (ast) (es) Lec'hienn ofisiel
* (es) (en) (fr) (de) (it) (pt) Turismo Asturias

## Notenn

* ↑ Asturiez/Bro-Astur e Geriadur brezhoneg An Here (2001), p. 1435.
# Astérix ar Galian

Troioù-kaer Astérix ar Galian (Astérix le Gaulois en e doare gallek orin; Asteriks ar Galian en embannadurioù brezhonek) zo ur stirad bannoù-treset skrivet gant René Goscinny ha skeudennaouet gant Albert Uderzo betek 1977, ha skrivet ha skeudennaouet gant Uderzo hepken goude 1977 da heul marv Goscinny. Er gelaouenn Pilote, e dibenn ar bloavezhioù 1950, e voe loc'het troioù-kaer Astérix ar Galian.
Astérix, e vignon Obélix hag e gi Idéfix eo tudennoù pennañ ar stirad.
Daoust m'eo bet troet troioù-kaer Astérix en un niver bras a yezhoù dre ar bed-holl, n'eus bet troet nemet tri anezho e brezhoneg : Asteriks e Breizh hag Emgann ar pennoù e 1976 gant Preder, hag Asteriks hag an distro gant Albert René Éditions e 2004.
# Astérix

Astérix, pe Asteriks en e zoare skrivañ brezhonek, eo haroz pennañ ar rummad bannoù-treset Asterix ar Galian, skrivet gant René Goscinny ha skeudennaouet gant Albert Uderzo, e 1959, ha betek 1977, ha skrivet ha skeudennaouet gant Uderzo hepken goude 1977 da heul marv Goscinny.
Lañset e voe avanturioù kentañ Asterix ar Galian er gelaouenn Pilote e fin ar bloavezhioù 1950. A bep seurt troioù-kaer a vez bevet gantañ ha gant e vignon Obeliks.
# Asturianos

Asturianos zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Asturies, Patria querida

Asturies, Patria querida, ("Asturiez, mammvro garet") eo anv kan broadel Priñselezh Asturies abaoe al lezenn 1/1984 bet embannet d'ar 27 a viz Ebrel 1984. Ur ganaouenn vrudet eo, a zo bet kanet alies da-geñver darvoudoù politikel, kevredigezhel ha {{sevenadur]]el e-pad mare an tremen spagnol (1975-1982), eleze eus diktatouriezh Francisco Franco da adsavidigezh an demokratelezh. Hollbouezus e voe kement-se evit ma vefe dilennet da gan broadel Asturies.
Kanet e vez Asturias, patria querida e lidoù ofisiel ar Briñselezh hag evit klozañ abadennoù evel El Día de les Lletres Asturianes, "Devezh al Lizhiri Asturek". Daosut da gement-se e kav da lod Astured ez eo re zrant ar c'han, pa rankfe broudañ d'ar stourm evit an dizalc'hiezh evel m'eo dleet d'ur c'han broadel.

## Orin

Hervez ar folklorour astur Fernando de la Puente Hevia (*Avilés, 1962) ez eo bet skrivet ar pozioù gant ar soner kuban Ignacio Piñeiro (1888-1969) en enor d'e dad, un Astur anezhañ, a oa distroet da Asturiez da vervel e 1926, hag an ton a vefe unan a veze kanet gant tud eus Silezia deuet da Asturies da labourat e mengleuzioù Mieres hag ar stêr Caudal e deroù an XX$^{vet}$ kantved.
Enep ali F. de la Puente Hevia ez eo savet ar c'herzoniour José Ignacio Lajara, a lavar ez eo kar Asturias, patria querida dre he framm d'un niver bras a ganaouennoù asturek hengounel, evel lod a zo bet enrollet gant ar c'herzoniou astur Eduardo Martínez Torner (1888-1955). Ouzhpenn da se, an ton a-bezh zo bet dastumet gant ar folklorour Sixto Córdova y Oña (1869-1956) en e levr Cancionero popular de la provincia de Santander (1949) dindan an titl A todas horas del día - Tengo de subir al árbol ("Da bep eur an deiz – E rankan pignat gant ar wezenn") ; n'eo ket souezh e vefe bet anavet ar c'han e Silezia, pa veze degaset alese glaou d'ar Briñselezh..

## Pozioù

Brezhoneg :
| Asturies, Patria querida, Asturies, de los mios amores ¡Ai, quién tuviere n'Asturies en toles ocasiones! Teo de xubir al árbol, teo de coyer la flor y dá-yl'a la mio morena, que la ponga nel balcón. Que la ponga nel balcón que la dexe de poner, teo de xubir al árbol y la flor teo de coyer. | Asturiez, Mammvro garet, Asturiez ma c'harantezioù ; A ! Mar gelljen bout en Asturiez e pep degouezh ! Ret eo din pignat gant ar wezenn, ret eo din kutuilh ar vleunienn, hag he reiñ da'm duardell evit m'he lakafe war ar pondalez. Hag he lakaat war ar pondalez, Ha nag he lakaat war ar pondalez, ret eo din pignat gant ar wezenn hag ar vleunienn a rankan kutuilh. |

## Gwelet ivez

* Roll ar c'hanoù broadel

## Notennoù

* ↑ (es) 'Ley 1/1984, de 27 de abril, por la que se establece el Himno del Principado y se regula su uso.'. Kavet : 14 C'hwe 2024.
* 1 2 (es) Lajara, José Ignacio. Sobre el «Asturias, patria querida». 'La Nueva España, 11 Here 2009. Kavet : 14 C'hwe 2024.
* ↑ (es) Martínez Torner, Eduardo (Madrid, 1920). Cancionero musical de la lírica popular asturiana. Uviéu : Real Instituto de Estudios Asturianos, 2000 (ISBN 978-84-89645-36-3)
# Astyanaks

Astyanaks (henc'hresianeg : Ἀστυάναξ / Astuánax) a oa mab da Hektor ha da Andromac'he.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dingad (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Dingad a c'hall bezañ anv meur a dra :
* Dingad, ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen
* Dingad (sant), ur sant kembreat
Gwelet ivez :
# Dingiso

Dingiso :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Macropodidae |
| Genad : | Dendrolagus |
| Anv skiantel ||
| Dendrolagus mbaiso Flannery, Boeadi & Szalay, 1995 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dingiso (Dendrolagus mbaiso) a zo ur c'hangourou-gwez hag a vev e kornôg Ginea-Nevez.
# Dinis Iañ Portugal

Dinis Iañ Portugal (Lisboa, 9 a viz Here 1261 — Santarém 7 a viz Genver 1325) a voe c'hwec'hvet roue Portugal, lesanvet o Lavrador (al labourer-douar) abalamour ma reas plantañ pineg Leiria, hag o Rei-Poeta (ar roue-barzh) abalamour d'e oberenn varzhel.
Mab e oa d'ar roue Afonso III, ha d'e bried, an infantez Beatriz Kastilha. Kurunennet e voe e 1279, d'an oad a 17 vloaz.

## Dimeziñ ha bugale

E 1282 e timezas gant Izabel Aragon, anavezet evel ar "Rouanez Santez", ur verc'h d'ar roue Pedro III Aragon ha d'e bried Constanza II Sikilia. Daou vugel o doe:
* Constanza de Portugal (1290-1313), ganet en Coímbra, anvet diwar-lerc'h mamm he mamm, a zimezas da Fernando IV Kastilha;
* Afonso IV (1291-1357), roue Portugal.
Bugale all en doa gant maouezed all
* gant Grácia Froes (anavezet ivez evel Gracia Anes):
** Pedro Alfonso (1287-1354), kont Barcelos.
* gant Aldonza Rodrigues Talha:
** Alfonso Sánchez (1289-1329), aotrou Alburquerque, kevezer e hantervreur Alfonso IV. Divastardet e Mae 1304.
* gant Marina Gomes:
** María Alfonso, ganet a-raok 1301, dimezet a-raok 1317 da Juan Alfonso de la Cerda, aotrou Gibraleón. Beziet o-daou en manati Santo Domingos en Santarén;
** María Alfonso (1301-1320), leanez en Manati San Dionisio. Entre 1312 ha 1320 e reas sevel un aoter da Sant Andrev.
* gant María Pires, «una buena mujer de Oporto» (ur vaouez vat eus Oporto), hervez gerioù Pedro Alfonso, kont Barcelos,
** Juan Alfonso de Portugal (c. 1295-1326), divastardet en 1317, alférez ha mayordomo mayor e dad, harp feal ar roue hag ivez hini e hantervreur Alfonso Sánchez. Lakaet e voe d'ar marv gant e vreur Afonso IV e 1326.
* gant ur vaouez all dianav hec'h anv :
** Fernán Sánchez (a-raok 1290-1329), dimezet da Fruilhe Anes de Soursa, divugel. Marvet e 1329 ha beziet e manati Santo Domingos das Donas en Santarén.
# Dino Buzzati

Dino Buzzati :
| Dino Buzzati ||
| Anv ofisiel | Dino Buzzati-Traverso |
| Obererezh | Skrivagner, kazetenner, Livour, Treser |
| Ganedigezh | 16 a viz Here 1908 Belluno Italia |
| Marv | 28 a viz Genver 1972 Milano Italia |
| Yezh skrivañ | Italianeg |
| Rumm lennegel | romantoù, kontoù, barzhonegoù, c'hoariva |
| Oberennoù pennañ ||
| Il deserto dei Tartari (1940) Il colombre (1966) ||
| kemmañ |
Dino Buzzati a zo ganet d'ar 16 a viz Here 1906 e San Pellegrino e-kichen Belluno e norzh rannvro Venezia en Italia. Marvet eo d'an 28 a viz Genver 1972 e Milano. Kazetenner ha skrivagner e oa, unan eus pennoberennoù Buzzati eo Il deserto dei Tartari (Dezerzh an Tartared) bet skrivet e 1940 hag a zo brudet mat.

## Oberennoù
### Romantoù

* Bàrnabo delle montagne, 1933
* Il segreto del Bosco Vecchio, 1935
* Il deserto dei Tartari, 1940
* Il grande ritratto, 1960
* Un amore, 1963

### Kontadennoù

* I sette messaggeri, 1942
* Paura alla Scala, 1949
* Il crollo della Baliverna, 1957
* Esperimento di magia, 1958
* Sessanta racconti, premio Strega nel 1958
* Egregio signore, Siamo spiacenti di... (skeudennoù gant Siné), 1960 (goude dindan an titl Siamo spiacenti di), 1975
* Il colombre, 1966
* La boutique del mistero, 1968
* Le notti difficili, 1971
* 180 racconti, 1982
* Il meglio dei racconti, 1989
* Lo strano Natale di Mr. Scrooge e altre storie, 1990
* mi chiamo Dino Buzzati, 1988

### Pezhioù-c'hoari

* Piccola passeggiata, 1942.
* La rivolta contro i poveri, 1946
* Un caso clinico, 1953
* Drammatica fine di un noto musicista, 1955
* Sola in casa, 1958
* Una ragazza arrivò..., 1959
* Le finestre, 1959
* L'orologio, 1959
* Un verme al ministero, 1960
* I suggeritori, 1960
* Il mantello, 1960
* L'uomo che andrà in America, 1962
* L'aumento, 1962
* La colonna infame, 1962
* Spogliarello, 1964
* La telefonista, 1964
* La famosa invasione degli orsi in Sicilia, embannet gant Gianni Colla, 1965
* La fine del borghese, 1966

### Barzhonegoù

* Il capitano Pic e altre poesie, 1965
* Scusi, da che parte per Piazza del Duomo?, 1965
* Tre colpi alla porta, 1965
* Due poemetti, 1967

### Levrioù sonerezh

* Ferrovia sopraelevata, 1955
* Procedura penale, 1959
* Il mantello, 1960
* Battono alla porta,1963
* Era proibito, 1963

### Oberennoù all

* La famosa invasione degli orsi in Sicilia, 1945
* In quel preciso momento, 1950, 1955 ha 1963
* Le storie dipinte, embannet gant Mario Oriani e Adriano Ravegnani, 1958
* Poema a fumetti, 1969
* I miracoli di Val Morel, 1971
* Cronache terrestri, servizi giornalistici, embannet gant Domenico Porzio, 1972
* Congedo a ciglio asciutto di Buzzati, inediti, embannet gant Guido Piovene, 1974
* I misteri d'Italia, Milano 1978
* Dino Buzzati al Giro d'Italia, embannet gant Claudio Marabini, 1981
* Lettere a Brambilla, embannet gant Luciano Simonelli, 1985
* Le montagne di vetro, embannet gant Enrico Camanni, 1990
* Bestiario, 1991
* La mia Belluno, a cura della Comunità Montana Bellunese - Assessorato alla cultura, 1992
* Il buttafuoco, 1992
* La "nera" di Dino Buzzati, embannet gant Lorenzo Viganò, 2 vol., Oscar Mondadori, Milano, 2002
# Dingo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Dingo a zo un anv roet da veur a dra,, bez ez eo:
* anv ur c'hi gouez a vev e Gevred Azia hag en Aostralia, an dingo,
* anv gallek ar c'hi Goofy Goof, a zo mignon d'al logodenn Mickey Mouse e filmoù Walt Disney;
** a c'hallfed ober Brendan ar Brizh anezhañ e brezhoneg,
*** dre ma n'eus abeg ebet d'ar vrezhonegerien d'ober un anv gallek eus un dudenn saoznek ;
*** abalamour da unan eus sterioù ar ger brizh (sot, foll), ha dre ma vije bravoc'h gant un anv-badez damheñvelson.
# Dingo (loen)

Dingo :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Canis |
| Anv skiantel ||
| Canis lupus dingo Meyer, 1793 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dingo (Canis lupus dingo) a zo ur c'hi doñv distroet d'ar stad gouez kantvedoù ’zo.
Bevañ a ra en Aostralia ha gevred Azia.
# Dinis Portugal

Dinis Portugal zo anv meur a briñs portugalat:
* Dinis Iañ (1261-1325), roue Portugal adal 1279 betek 1325.
* Dinis Portugal (1317-1318) (1317-1318), infant Portugal, mab da Afonso IV Portugal
* Dinis Portugal (1354-1397), infant Portugal hag aotrou Cifuentes, mab da Pedro Iañ Portugal ha da Inês de Castro
* Dinis de Portugal (1481), mab da Fernando II, Dug Bragança
* Dinis de Portugal (1535-1537) (1535-1537), infant Portugal, mab da João III Portugal
* Dinis Portugal hag Aostria, Infant Portugal.
* Dinis de Viseu, infante de Portugal, filho de Fernando de Portugal, Duque de Viseu e Beatriz, Infanta de Portugal e Duquesa de Viseu
* Dinis de Santa Maria de Bragança, filho de Duarte Pio de Bragança
# Dinkeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar c'hornôg eo an dinkeg (dinka) komzet gant tro-dro da 320 000 den (1986) e Soudan ar Su hag en toleadoù tro-war-dro.
Meur a rannyezh a zo, isrannet evel-henn:
* Yezhoù padangek komzet er biz
** Abialangeg
** Dongdjoleg
** Louakeg
** Ngokeg-sobateg
** Agereg
** Routeg
** Toieg
* Yezhoù rouwengek komzet er gwalarn
** Aloreg (alor)
** Ngokeg-kordofaneg (ngok-kordofan)
** Panaroueg (pan aru)
** Pawanyeg (pawany)
* Yezhoù agarek komzet er su-kreiz
** Aliapeg (aliap)
** Siekeg (ciec)
** Gokeg (gok)
** Agareg (agar)
* Yezhoù borek komzet er gevred
** Boreg (bor)
** Atokeg (athoc)
** Goleg (ghol)
** Nyarwengeg (nyarweng)
** Touikeg (tuic)
* Yezhoù rekek komzet er mervent
** Rekeg (rek)
** Abiemeg (abiem)
** Agwokeg (aguok)
** Apoukeg (apuk)
** Awaneg (awan)
** Laweg (lau)
** Lwakeg (luac)
** Malwaleg (malual)
** Palieteg (paliet)
** Palioupinyeg (palioupiny)

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
# Badesi

Badesi zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Baden

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a lec'h a zo anvet Baden, e Breizh hag er broioù alamanek. "Baden" ha "von Baden" zo deuet da vezañ anvioù-tiegezh alamanek ivez. Menegiñ a c'heller :

## Alamagn

* Baden , ur stad istorel hag un dugelezh-veur en Alamagn, bet staget ouzh Württemberg d'ober stad Baden-Württemberg,
* Baden-Baden, ur gêr, anvet Baden gwechall.

## Aostria

* Baden, ur gêr e land Aostria-Izel.

## Breizh

* Baden, ur gumun e Bro-Gwened,
* An Arvor-Baden, ur gumun amezek.

## Stadoù-Unanet

* Baden, ur borough e Pennsylvania.

## Suis

* Baden, ur gumun e distrig Baden e kanton Aargau.

## Pennad kar

* Baden Powell