OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hendre-Rhys

Hendre-Rhys zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trawsgoed, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 109,2 km eus Kerdiz.

## Daveoù

Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Hendiatris

Un hendiatris (diwar ἓν διὰ τρεῖς, hen dia treis, "unan dre dri") zo ur bomm diazezet war tri ger tostaet da greñvaat ur mennozh, evel Veni, vidi, vici, pe tostoc'h dimp citius, altius, fortius, e latin.

## E brezhoneg

Ral an doare bomm-se e brezhoneg;
* "penn, kil ha troad"

## E galleg

* Liberté, Égalité, Fraternité

## E saozneg

* sex, drugs and rock'n'roll,
* sea, sex and sun

### En oberennoù Shakespeare

* "Cry God for Harry, England and St. George" (Henry V)
* "Friends, Romans, countrymen, lend me your ears" (Julius Caesar)
* "Be bloody, bold, and resolute" (Macbeth)
* "Love all, trust a few. Do wrong to none." (All's well that ends well)
* "Serve God, love me, and mend." (Much Ado About Nothing)

## Pennad kar

* Hendiadys ‎
# Hendre

Hendre zo un anv-lec'h kembraek.

## Gerdarzh

Eus hen, kozh, ha tre (pe tref), kêr.

## Lec'hioù

* Hendre (Arc'hantina)
* Hendre (Enez Mon)
* Hendre Bach, e Sir y Fflint
* Hendre-Rhys, e Ceredigion
* Hendregadredd, e-kichen Cricieth, e Gwynedd
* Hendrerwydd, e-kichen Rhuthun, e Sir Ddinbych.
* Hendre, Llangedwyn, e Powys
* Hendre, Carno, e Powys
* Capel Hendre, e Sir Gaerfyrddin

### Breizh

* Hindré, e Breal-Moñforzh
* Hindré, e Sant-Kouloum.

## Notennoù

* ↑ Lec'hiadur
* ↑ Lec'hiadur
# Henderson (Nevada)

Henderson zo ur gêr lec'hiet e su stad Nevada, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 260 068 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Henderson en ur mod ofisiel e 1953.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel Henderson
# Hendregadredd

Hendregadredd a oa un ti meur e Kembre e-kichen Pentre'r-felin, un 2 km bennak er biz da Cricieth, e kontelezh Gwynedd. Eno, e 1910, e voe kavet un dornskrid kembraek anvet dornskrid Hendregadredd.
# Hendre (Enez Mon)

Hendre zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddyfnan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 215,3 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Hendre (Arc'hantina)

Hendre zo ur gêriadenn en Arc'hantina, war lez ar stêr Chubut, 2 km er c'hreisteiz da gêr Trelew, e proviñs Chubut. Eno emañ ar pont kentañ savet war ar stêr Chubut.
Dont a ra anv ar gêriadenn eus Hendre en Flintshire, en biz Kembre.
# Hendrick de Keyser

Hendrick de Keyser (15 a viz Mae 1565 en Utrecht – 15 a viz Mae 1621 en Amsterdam) a oa ur c'hizeller hag ur savour izelvroat hag en doe ur perzh bras e diorren orbidouriezh dibenn an Azginivelezh en Amsterdam. Tad Thomas de Keyser, hag eñ savour ha livour poltredoù e oa ivez.

## Buhez hag oberenn

Hendrick de Keyser a zeskas ar vicher gant Cornelis Bloemaert. Pa oa de Keyser 26 vloaz ez eas da-heul Bloemaert en Amsterdam. Buan en em stalias evel arzour dizalc'h, ha gant e vrud o kreskiñ e voe anvet da vasoñer ha kizeller ar gêr, ar pezh a dalvez hiziv an deiz e voe lakaet da savour. Brudet eo de Keyser rak stag eo e anv ouzh lod brasañ savadurioù istorel an Izelvroioù. E-touez ar raktresoù a gasas da benn emañ Zuiderkerk (1603-1611) hag an tour stag (1614), ti-kêr Delft (1618-1620), Westerkerk (1620-1631) ha Westertoren (savet e 1638, met disheñvel diouzh e raktres). An eskemmdi marc'hadourezh a lakaas sevel etre 1608 ha 1613 a voe distrujet en XIX$^{vet}$ kantved.
Gant raktresoù Hendrick de Keyser en Amsterdam e penn-kentañ ar XVII$^{vet}$ kantved e voe diazezet ur seurt orbidouriezh a reer "Azginivelezh Amsterdam" anezhi, hag a voe diazezet war savouriezh italian an Azginivelezh (XVI$^{vet}$ kantved). Elfennoù klasel evel ar c'holonennoù, ar rizennoù hag an talbennoù a voe implijet stank, met peurliesañ evel elfennoù kinklañ. De Keyser a ouezas tennañ awen eus ar c'hlaselezh italian hep chom re stag ouzh ar reolennoù bet embannet er pleustradoù. E bar e arz e voe e eil degad ar XVII$^{vet}$ kantved, ha d'e heul e teuas arzourien evel Jacob van Campen ha Pieter Post.
Ouzhpenn labourat war dachenn ar sevel e kendalc'has de Keyser da gizellañ. Gantañ e voe aozet bez Willem van Orange en Nieuwe Kerk e Delft (1614-1623). Ne vevas ket de Keyser pell a-walc'h evit gwelout an oberenn echu, ha kendalc'het e voe al labour gant e vab Pieter.
E 1631, da lavaret eo dek vloaz goude marv de Keyser, e voe lakaet e steuñvioù pennañ el levr ’Architectura Moderna’ gant Cornelis Danckertsz.
Ouzhpenn labourat en Amsterdam e reas de Keyser, ha darempredoù en doe gant meur a savour eus broioù all en Europa. Merourien kêr Amsterdam a gasas anezhañ d'ar Rouantelezh-Unanet hag eno e kenlabouras gant Inigo Jones (1573-1652). Jones a oa bet ars avour saoz kentañ a oa bet en Italia a-benn deskiñ a-zivout ar savouriezh klasel. Pa zistroas de Keyser da Amsterdam e teuas gantañ unan eus skoazellerien Jones, Nicholas Stone e anv. Stone a labouras gant de Keyser en Amsterdam eus 1607 da 1613, hag e teuas da vezañ e vab-kaer.

## Listenn e oberennoù

* e-tro 1603: Rasphuispoortje, Amsterdam
* 1606: Oost-Indisch Huis, Amsterdam
* 1606: Montelbaanstoren, Amsterdam
* 1611: Eskemmdi, Amsterdam (diskaret e 1835)
* 1603-1611: Zuiderkerk, Amsterdam
* 1618: Haarlemmerpoort, Amsterdam
* 1622: Delwenn da Erasmus, Rotterdam
* 1620-1623: Noorderkerk, Amsterdam
* 1614-1623: Bez Willem van Oranje, Delft (peurechuet gant Pieter de Keyser).
* 1620-1631: Westerkerk, Amsterdam, (peurechuet gant Pieter de Keyser).

## Liamm diavaez

* Hendrick de Keyser war Archimon
# Gérard Manset

Gérard Manset, ganet d’an 21 a viz Eost 1945 e Saint-Cloud, zo ur c’haner-sonaozer, skrivagner ha luc’hskeudenner gall.

## Albomoù

* 1968 : Gérard Manset
* 1970 : La Mort d'Orion
* 1971 : Manset 1968
* 1972 : Manset
* 1975 : Manset
* 1976 : Rien à raconter
* 1978 : 2870
* 1979 : Royaume de Siam
* 1981 : L'Atelier du crabe
* 1981 : Le Train du soir
* 1982 : Comme un guerrier
* 1984 : Lumières
* 1985 : Prisonnier de l'inutile
* 1989 : Matrice
* 1991 : Revivre
* 1994 : La Vallée de la paix
* 1998 : Jadis et naguère
* 2004 : Le Langage oublié
* 2006 : Obok
* 2008 : Manitoba ne répond plus
* 2014 : Un oiseau s'est posé
* 2016 : Opération Aphrodite
* 2018 : À bord du Blossom
* 2022 : Le crabe aux pinces d'homme

## Manset hag arzourien all

Evit Gwennyn en deus skrivet pozioù ar ganaouenn On dit le temps. Gwennyn a gan ivez ur stumm brezhonekaet, aozet ganti, eus kanaouenn Manset Deux voiles blanches.

## Daveoù

* ↑ Gérard Manset. RFI musique (C’hwevrer 2021).
# Gérard Morel

Gérard Morel zo ur c'homediañcher ha kaner gallek e-maez bed ar chobiz.

## C'hoariva

* L'Amour d'un brave type (2004)
* Le régime de l’amour (2011)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Gérard Morel
# Gérard Lorgeoux

Gérard Lorgeoux a zo bet ganet d'an 21 a viz eost 1943 e Pluverin e departamant ar Morbihan.
Mouler a vicher eo.
Politikour breizhat.
Dilennet e oa bet evit ar wech kentañ evel kuzulier meur e 1992 e Kanton Logunec'h. Kannad eo evit Trede pastell-vro ar Morbihan adalek 2002.

## Postoù
### Kannad

* 19/06/2002 - 19/06/2007 : kannad Trede pastell-vro ar Morbihan
* Adalek an 20/06/2007 : kannad Trede pastell-vro ar Morbihan

### Kuzulier jeneral

* 30/03/1992 - 22/03/1998 : Kuzulier meur (Kanton Logunec'h)
* 23/03/1998 - 28/03/2004 : bez-prezidant Kuzul Meur ar Morbihan
* Adalek an 29/03/2004 : bez-prezidant Kuzul Meur ar Morbihan

### Kuzulier kêr \ Maer

* 25/06/1995 - 18/03/2001 : maer Logunec'h
* 19/03/2001 - 09/07/2007 : maer Logunec'h
* Adalek an 10/07/2007 : kuzulier kêr Logunec'h
# Gérard Schivardi

Gérard Attila Schivardi a zo bet ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1950 e Narbona.
Broadelour ha politikour gall eo. War ar renk edo da vont da brezidant ar Republik c'hall e 2007, kinniget gant ar strollad trotskour Parti des Travailleurs. En e brogram e oa tennañ Bro-C'hall er-maez eus Kumuniezh Europa.
Diwar an 12 danvez-prezidant eo eñ a dapas an nebeutañ a vouezhioù (0,34%). E dilennadeg 2017 en doa roet harp da Jean Lassalle
# Gérard de Nerval

Gérard de Nerval a zo anv-pluenn Gérard Labrunie, ur skrivagner gall ganet d'an 22 a viz Mae 1808 e Pariz, ma varvas d'ar 26 a viz Genver 1855. Brudet eo e varzhonegoù ha danevelloù , ha dreist-holl Les Filles du feu, un dastumad danevelloù ma'z eo Sylvie an hini vrudetañ, hag e sonedennoù (Les Chimères) .
# Gérard Huet (politikour)

Gérard Huet, ganet en 1947, zo ur politikour breizhat, maer Loudieg betek 2016 ha kuzulier departamant, bet kelenner en deskadurezh-stad, brudet en e gornad gant e emzalc'h souezhus a-wechoù. Komz gallaoueg a oar, hag a blij dezhañ ober, ha dre se lakaet da c'henaoueg gant e enebourien bolitikel, a-hervez.
Dilennet e oa bet da vaer Loudieg e 2001 gant e listennad, a-enep ar maer Didier Chouat (PS) hag an tu dehoù.
Gant Marc Le Fur, kannad UMP, en deus labouret da zifenn ospital Loudieg.
Brud dre Vro-C'hall en deus tapet pa en deus nac'het dimeziñ ur gwaz hag ur vaouez a Varoko evit an abeg ma ne oa ket ar gwaz gant paperioù ofisiel gall. Graet eo bet an dimeziñ a-benn ar fin, war urzh al lez-varn, gant un eil-vaer, e-maez an ti-kêr. Ur bloaz war-lerc'h e oa dizimezet an daou bried.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.letelegramme.fr/ig/generales/regions/cotesarmor/mariage-de-loudeac-22-gerard-huet-remet-le-couvert-27-03-2010-844702.php
# Gérard Huet (stlennegour)

Gérard Huet zo ur stlennegour gall, ha saver ur geriadur sañskriteg-galleg.

## Oberennoù

* Le Projet prévision-réalisation des vols, SINCRO, Paris, 1970.
* Spécifications pour une base commune de données, SINCRO, Paris, 1971.
* A Mechanization of type theory, LABORIA, Rocquencourt, 1973.
* La Gestion des données dans les systèmes informatiques, École supérieure d'électricité, Malakoff, 1974.

## Liammoù diavaez

* Page personnelle de Gérard Huet
* Présentations Récentes
* PDF Gérard Huet Héritage du sanskrit dictionnaire sanskrit-français (493 pages, version du 10 décembre 2008 consultée en ligne)
# Gérard Jaffrès

Gérard Jaffrès a zo ur c'haner breizhat, ganet e 1956 (Kastell-Paol), hag o chom e Belgia. Kanañ a ra diwar-benn ar mor ha Bro-Leon dreist-holl. Hervez a gan e oa e Lise Kerichen, e Brest, er bloavezhioù 1970. C'hoari a ra sonerezh pep hañv e Breizh ha pep goañv e Beljia. Kanañ berr kanaouennoù e brezhoneg (Deusta Buan, Etre ar glao hag an avel, Bugel kollet, Pen ar c'hoaz, Feunteun ar c'horriganed…).

## Pladennoù

* 1991 - Capitaine de galère
* 1993 - Les soldats de pierre
* 1995 - Kerichen 72
* 1997 - Les années baluches
* 1999 - Au creux de ma terre
* 2001 - Le fou de Bassan
* 2003 - Viens dans ma maison
* 2005 - Le beau voyage
* 2007 - Mon pays t'attend
* 2008 - Nos premières années
* 2010 - Gérard Jaffrès en public (DVD+CD)
* 2012 - Mystérieuses landes
* 2016 - Je sais d'où je viens
* 2020 - 2020

## Liammoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn Ofisiel
* (fr) Lec'hienn Internet
# Frikorneg

Frikorneged :
| Frikorneged du ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frikorneged eo ar bronneged geotdebrer a ya d'ober ar c'herentiad Rhinocerotidae.
5 spesad frikorneged zo hiriv an deiz, an holl anezho en arvar bras pe vrasoc'h :
* en Afrika
** ar frikorneg gwenn Ceratotherium simum
** ar frikorneg du Diceros bicornis
* en Azia
** frikorneg Sumatra Dicerorhinus sumatrensis
** frikorneg Java Rhinoceros sondaicus
** frikorneg India Rhinoceros unicornis
Musellat a ra ar frikorneg.
# Frikorneg India

Frikorneg India :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Rhinoceros |
| Anv skiantel ||
| Rhinoceros unicornis Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Frikorneg India (Rhinoceros unicornis) a zo ur bronneg geotdebrer unkornek eus Azia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Frikorneg Java

Frikorneg Java :
| Ur frikorneg Java en ur zoo e Londrez (1874-1885) En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Rhinoceros |
| Anv skiantel ||
| Rhinoceros sondaicus Desmarest, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Frikorneg Java (Rhinoceros sondaicus) a zo ur bronneg geotdebrer unkornek eus Azia. En arvar bras da vont da get emañ ar spesad-mañ, pa n'eus ket nemet ur strobadig anezho en un enezenn eus Indonezia gant un daou-ugent penn bennak hepken, ha hini ebet e zoo ebet.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Frikorneg du

Frikorneg du :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Diceros |
| Anv skiantel ||
| Diceros bicornis Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frikorneg du (Diceros bicornis) a zo ur bronneg geotdebrer eus Afrika. Ar spesad nemetañ eo er genad Diceros.

## Isspesadoù

* Diceros bicornis minor pe “Frikorneg du ar su-kreiz”;
* Diceros bicornis bicornis pe “Frikorneg du ar mervent”;
* Diceros bicornis michaeli pe “Frikorneg du ar reter”. Ne vez kavet ken nemet e Tanzania.
* Diceros bicornis longipes pe “Frikorneg du ar c'hornaoueg” a zo bet lakaet da isspesad aet da get gant an Unaniezh Etrebroadel evit Gwareziñ an Natur (IUCN) d’an 10 a viz Du 2011. Al loened diwezhañ a veve e norzh Kameroun.
# Frikorneg gwenn

Frikorneg gwenn :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Ceratotherium |
| Anv skiantel ||
| Ceratotherium simum Burchell, 1817 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frikorneg gwenn (Ceratotherium simum) zo ur bronneg geotdebrer eus Afrika. Ar spesad nemetañ eo er genad Ceratotherium.

## Doareoù pennañ

Emañ ar frikorneg gwenn e-touez al loened brasañ a vev war an douar. Etre 1,5 ha 4 zonenn a bouez eo. War-dro 3 - 4 m eo hirder e gorf, gant ul lost 50-70 cm. Etre 1,50 m ha 1,90 m ouzh an draen eo. Brasoc'h eo ar par eget ar barez.
Gris-sklaer pe arvelen eo e liv. Blev skars zo amañ-ahont war e gorf, war beg e lost hag e zivskouarn hir.
Daou gorn zo war e fas [ar c'horn a-raok eo an hini hirañ (betek 1,50 m)] hag ur bos a c'hell bezañ war e gilpenn.

## Gouennañ

Ar gouennañ a c'hoarvez dreist-holl e-kerzh an hañv hag an diskar-amzer. D'ar mare-se e chom ar par gant ur barez e-pad div pe deir sizhun. An dougen a bad 16 miz ha ganet e vez ar menn nemetañ, 50 kg a bouez, a chom gant e vamm e-pad 2 pe 3 bloaz.
Ar barez a dizh hec'h oad gour da 6 vloaz hag ar par da 10 - 12 vloaz.

## Emzalc'h

Merkañ a ra e diriad gant kaoc'h ha troazh hag en ur zistrujañ plant gant e gerniel. Dre vras n'eo ket feuls ar frikorneg gwenn ha n'a ket da dagañ spesadoù all.
Kouronkañ a ra er fank evit distanañ ha skarzhañ arvevaded.

## Isspesadoù

Daou isspesad zo :
* Frikorneg gwenn ar c'hreisteiz (Ceratotherium s. simum)
* Frikorneg gwenn an hanternoz (Ceratotherium s. cottoni)
# Frigribell vihan

Frigribell vihan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| Anv skiantel ||
| Rhinolophus hipposideros Bechstein, 1800 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frigribell vihan (Rhinolophus hipposideros) a zo un askell-groc'hen eus Eurazia hag Afrika.

## Doareoù pennañ

4 cm eo hirder he c'horf hag etre 5 ha 10 g he fouez. An hini vihanañ eo e-touez ar frigribelled.
Bevañ a ra a-stroll e tachennoù koadek ha strouezhek.
# Frikorneg Sumatra

Frikorneg Sumatra :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Dicerorhinus |
| Anv skiantel ||
| Dicerorhinus sumatrensis Fischer, 1814 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Frikorneg Sumatra (pe Frikorneg Sumatera) (Dicerorhinus sumatrensis) a zo ur bronneg geotdebrer eus Azia. Ur frikorneg daougornek eo, evel frikorneged Afrika.
Ar spesad bev nemetañ eo er genad Dicerorhinus.
# Frikorneg gloanek

† Frikorneg gloanek :
| Frikorneg gloanek ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Bronneg |
| Urzhad : | Perissodactyla |
| Kerentiad : | Rhinocerotidae |
| Genad : | Coelodonta |
| Anv skiantel ||
| Coelodonta antiquitatis Blumenbach (1807) ||
| Pelec'h e veze kavet ||
| Eurazia ||
| Prantad ||
| Pleistosen ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frikorneg gloanek (Coelodonta antiquitatis) a zo ur spesad frikorneged aet da get bremañ hag a oa o vevañ betek e-kerzh marevezh ar skorn diwezhañ. O vevañ e oa e stepennoù norzh Eurazia tra ma veve ar Frikorneg ramz, kar dezhañ, e toleadoù klouaroc’h ar su.
Tapout a rae betek 3,5 m pe war-dro. Daou gorn en devoa war e fri, an hini izelañ a oa kalz hiroc’h (1 m) eget an hini uhelañ. E gorn plat a servije dezhañ da gas kuit an erc’h diwar ar geot a-benn debriñ anezho. Blev hir en devoa ha tev-mat e oa e feur evit gallout talañ ouzh yenien vras an amzerioù-hont. Bihan oa e zivskouarn, berr ha tev e dreid hag ur c’horf postek a oa dezhañ.
Chaseet e veze gant tud an amzerioù-hont ha gwelet e vez skeudennet er c’hevioù alies. An hiniennoù diwezhañ a zo marvet war-dro 8.000 bloaz a-raok J.-K. e Siberia. Ur c'har tost dezhañ, frikorneg Sumatra (Dicerorhinus sumatrensis), a vev e gevred Azia met en arvar bras emañ.
# Friksos

Friksos (Φρίξος, Phrixos, latinekaet e Phrixus) a oa mab da Atamas, roue Tebai, ha da Nefele, ha breur gevell Helle. Heskinet ma oa gant e lezvamm Ino, e tec'has an daou vugel war gein ar maout askellek C'hrisomallos da vro gKolc'his. Kouezhañ a reas e c'hoar Helle er mor ha beuziñ.
Yac'h ha dibistig avat e oa ar breur pan erruas e Kolc'his, ha degemeret mat e voe gant ar roue Aietes a roas dezhañ e verc'h C'halkiope da bried. En eskemm e roas kroc'hen aour ar maout d'e dad-kaer, a istribilhas e brof kaer en ur wezenn.
Meur a vugel o doe an daou bried, en o zouez Argos, a voe unan eus an Argonaoted.
# J'attendrai... (kanaouenn gant Rina Ketty)

J'attendrai... (Gortoz a rin... e brezhoneg) zo ur ganaouenn c'hallek krouet an ton anezhi gant ar sonaozour italian Dino Olivieri e 1937, Tornerai he zitl da gentañ-penn. Kentañ gerioù anezhi bet savet gant Nino Rastelli a voe azasaet gant Louis Poterat diwezhatoc'hik.
Gant Rina Ketty e voe kanet hag enrollet (Pladenn Pathé - n° PA 1477 - 1938) evit ar wech kentañ e 1938, o tegas brud d'ar ganourez c'hall.
En abeg d'he fozioù melkonius ("J'attendrai, le jour et la nuit, j'attendrai toujours, ton retour." "Gortoz 'rin, noz-deiz, atav 'c'hortozin, ma vi distro" e brezhoneg.) e reas berzh bras ar ganaouenn e-pad an Eil Brezel-Bed, ur prantad ma c'hortoze hogos an holl diegezhioù distro un den karet aet d'an emgann d'un tu bennak.
Tri bloaz ha daou-ugent diwezhatoc'h e voe tu d'he c'hlevet c'hoazh, er film Das Boot sevenet e 1981 gant ar filmaozour alaman Wolfgang Petersen.

## Arzourien all

Adkanet eo bet gant Tino Rossi ha Jean Sablon peurgetket. Gant Dalida e oa bet adroet buhez da J'attendrai... e 1975, disco he doare penn-da-benn.
E 1966 e oa deuet e-maez ur ganaouenn all J'attendrai hec'h anv ivez : disheñvel-mik e oa diouzh hini Rina Ketty dre ma oa bet azasaet evit Claude François diwar Reach Out I'll Be There gant Four Tops.

## Liammoù diavaez

* Enrolladur orin J'attendrai... gant Rina Ketty.
* J'attendrai... kanet gant Dalida en Olympia e 1977.
# J. E. Mainer

Joseph Emmett Mainer pe J. E. Mainer( 1898 – 1971) a oa ur violoñser stadunanat, brudet war-lerc'h amzervezh Gid Tanner hag e Skillet Lickers.
Savet e voe war ar maez er menezioù e-kichen Weaverville, e North Carolina ha deskiñ a reas seniñ banjo ha violoñs en yaouank. E vreur Wade a zeskas seniñ banjo ivez, setu perak e tibabas ober gant ar violoñs. hepken.