# Plötzensee (toull-bac'h)

Toull-bac'h Plötzensee (alamaneg : Strafgefängnis Plötzensee) a oa un toull-bac'h savet detre 1869 ha 1879 e-kichen lenn Plötzensee, e karter Charlottenburg e Berlin. E-pad an Trede Reich (1933-1945) e voe lazhet 2 891 den ennañ. En o zouez izili Rote Kapelle, re Kelc'h Kreisau, enepnazied eus Tchekoslovakia ha tud a all a veze laaket da "enebourien ar Stad" gant lez-varn ar bobl (alamaneg : Volksgerichtshof).

## Istor

Da vare an Impalaeriezh alaman ha Republik Weimar (1890-1932) e voe dibennet 36 den en toull-bac'h. An holl anezho a oa muntrerien. Da vare an Nazied e voe lazhet 2 891 den en toull-bac'h. An hanter anezho a oa Alamaned, bet bac'het ha kondaonet d'ar marv peogwir e oant enepnazi. Bez e voe ivez 677 prizoniad eus Tchekoslovakia, 253 eus Polonia ha 245 eus Bro-C'hall. An dud-se a oa stourmerien enepnazi pe tud bet kaset da Alamagn da labourat dre ret.
D'ar 14 a viz Gwengolo 1952 e voe savet ur monumant da enoriñ an dud bet lazhet (krouget pe dibennet e veze ar brizonidi) e toull-bac'h Plötzensee.
Goude an Eil Brezel-bed ha betek 1987 e voe implijet toull-bac'h Plötzensee da vac'hañ tud yaouank etre 14 hag 20 vloaz. Ur wech kaset an dud yaouank-se d'un toull-bac'h all (Jugendstrafanstalt Berlin e Friedrich-Olbricht-Damm)e teuas da vezañ un toull-bac'h ma oa tu da vac'hañ betek 577 den.

## Tud brudet bet lazhet e toull-bac'h Plötzensee

* Abdulla Aliş
* Cato Bontjes van Beek
* Liane Berkowitz
* Robert Bernardis
* Eugen Bolz
* Eva-Maria Buch
* Musa Cälil
* Hans Coppi
* Hilde Coppi
* Alfred Delp
* Benita von Falkenhayn
* Erich Fellgiebel
* Eberhard Finckh
* Jakob Gapp
* Julius Fučík
* Carl Friedrich Goerdeler
* Hans Bernd von Haeften
* Albrecht von Hagen
* Otto ha Elise Hampel
* Georg Hansen
* Arvid Harnack
* Mildred Harnack
* Paul von Hase
* Ulrich von Hassell
* Egbert Hayessen
* Wolf-Heinrich Graf von Helldorf
* Albert Hensel
* Liselotte Herrmann
* Erich Hoepner
* Caesar von Hofacker
* Helmuth Hübener
* Friedrich Gustav Jaeger
* Otto Kiep
* Johanna Kirchner
* Hans Georg Klamroth
* Friedrich Klausing
* Theodor Korselt
* Alfred Kranzfelder
* Karlrobert Kreiten
* Adam Kuckhoff
* Julius Leber
* Wilhelm Leuschner
* Hans Otfried von Linstow
* Herbert Michaelis
* Helmuth James Graf von Moltke
* Renate von Natzmer
* Vera Obolensky
* Paul Ozgorkow
* Erwin Planck
* Johannes Popitz
* Adolf Reichwein
* Rudolf von Scheliha
* Fritz-Dietlof von der Schulenburg
* Harro Schulze-Boysen
* Libertas Schulze-Boysen
* Elisabeth Schumacher
* Kurt Schumacher
* Ulrich Wilhelm Graf Schwerin von Schwanenfeld
* Robert Stamm
* Berthold Schenk Graf von Stauffenberg
* Helmuth Stieff
* Carl-Heinrich von Stülpnagel
* Maria Terwiel
* Elisabeth von Thadden
* Fritz Thiele
* Adam von Trott zu Solz
* Peter Yorck von Wartenburg
* Erwin von Witzleben

## Notennoù

* ↑ Historisches
* ↑ http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=486

## Levrlennadur

* Brigitte Oleschinski: Gedenkstätte Plötzensee. Berlin: Gedenkstätte Dt. Widerstand, 1997 (3. Auflage), ISBN 3926082054

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Levr elektronek diwar-benn toull-bac'h Plötzensee
* Toull-bac'h Plötzensee e lec'hienn Berlin.de
* Maen-koun Plötzensee