OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Psilopogon

Psilopogon :
| Psilopogon asiaticus, luc'hskeudennet e Kolkata (Kornôg Bengal, India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Megalaimidae |
| Anv skiantel ||
| Psilopogon Müller, 1836 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psilopogon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant an naturour alaman Salomon Müller (1804-1864).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad ha tregont a ya d'ober ar genad :
* Psilopogon annamensis,
* Psilopogon armillaris
** P. a. armillaris ha baliensis,
* Psilopogon asiaticus
** P. a. asiaticus ha davisoni,
* Psilopogon auricularis,
* Psilopogon australis,
* Psilopogon chersonesus,
* Psilopogon chrysopogon
** P. c. chrysopogon, chrysopsis ha laetus,
* Psilopogon corvinus,
* Psilopogon duvaucelii
** P. d. cyanotis, duvaucelii, gigantorhinus, orientalis, stuarti ha tanamassae,
* Psilopogon eximius
** P. e. cyaneus hag eximius,
* Psilopogon faber
** P. f. faber ha sini,
* Psilopogon faiostrictus
** P. f. faiostrictus ha praetermissus,
* Psilopogon flavifrons,
* Psilopogon franklinii
** P. f. franklinii, minor, ramsayi ha trangensis,
* Psilopogon haemacephalus
** P. h. cebuensis, celestinoi, delicus, haemacephalus, homochroa, indicus, intermedius, mindanensis ha roseus,
* Psilopogon henricii
** P. h. brachyrhynchus ha henricii,
* Psilopogon incognitus
** P. i. elbeli, eurous hag incognitus,
* Psilopogon javensis,
* Psilopogon lagrandieri
** P. l. lagrandieri ha rothschildi,
* Psilopogon lineatus
** P. l. hodgsoni ha lineatus,
* Psilopogon malabaricus,
* Psilopogon monticola,
* Psilopogon mystacophanos
** P. m. ampalus ha mystacophanos,
* Psilopogon nuchalis,
* Psilopogon oorti,
* Psilopogon pulcherrimus,
* Psilopogon pyrolophus,
* Psilopogon rafflesii,
* Psilopogon rubricapillus,
* Psilopogon virens
** P. v. clamator, indochinensis, magnificus, marshallorum, mayri ha virens,
* Psilopogon viridis,
* Psilopogon zeylanicus
** P. z. caniceps, inornatus ha zeylanicus.
O c'havout a reer holl en Azia ar gevred.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Megalaimidae/Psilopogon (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mahelon

Mahelon a zo unan eus mibien Elimelec'h hervez Levr Rout en Testamant Kentañ. Dimeziñ a reas gant Rout. Mervel a reas e Moav. Goude e varv e chomas e intañvez feal da Zoue hag ez eas da Vetlehem gant he mamm-gaer Noemi. Kemeret e voe da wreg gant Boaz eus kerentiezh Elimelec'h. Genel a reas Rout Oved a voe tad Ishai a voe tad ar roue David.

#### Daveoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, 1985, p283
# Maharashtra

Maharashtra (Marathi: महाराष्ट्र distaget [mahārāṣṭra]), zo unan eus stadoù India, an eil vrasañ e-keñver poblañs (96,7 milion a annezidi e 2001), goude Uttar Pradesh. E kornôg ar vro emañ ha skeiñ a ra war Mor Oman. Mumbai (anvet Bombay gwechall) eo kêr-benn Maharashtra ; kêr-benn armerzhel India eo ivez.
Krouet e oa bet stad Maharashtra d’ar 1añ a viz Mae 1960, evit respont da c’houlennoù niverus e-touez komzerien ar marathi, a oa o chom dre eno. Stad kozh Bombay (a oa bet kresket e 1956, diwar-goust tammoù eus stad Haiderabad ha stadoù amezek all) a voe rannet e div stad : Maharashtra ha Gujarat, rannet hervez o yezhoù.
Div yezh ofisiel zo e stad Maharashtra, an hindi hag ar marathi.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel ar stad
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mahayana

Ar Mahāyāna zo ur ger sañskriteg (महायान, mahāyāna, da lâret eo ar "c'harbed bras") a ya da envel unan eus daou skourr pennañ ar voudaegezh hiziv. Ar skol Theravāda eo egile. E sinaeg e lârer 大乘 dàchéng, 大乗 daijō e japaneg, Đại Thừa e vietnameg, ha 대승, dae-seung e koreaneg.
Hervez an hengoun Mahāyāna, "Mahāyāna" a ra dave d'an hent da heuliañ da glask ar sklêrijennadur klok evit mad holl ar boudoù santidik, anvet ivez Bodhisattvayāna, pe "karbed ar Bodhisattva Vehicle"$^,$
Diwan a reas ar voudaegezh Mahāyāna en India hag e-doug an istor e tremenas eus India da vroioù all eus Azia evel Sina, Bro-Japan, Vietnam, Korea, Singapour, Taiwan, Nepal, Tibet, Bhoutan, ha Mongolia. E-mesk hengounioù pennañ ar Mahāyāna hivi emañ ar Zen, an Douar glan, an Tiantai, hag an Nichiren, hag ivez skolioù boudaegezh ezoterek ar Shingon, an Tendai hag ar voudaegezh tibetan.

## Notennoù

* ↑ Keown, Damien (2003), A Dictionary of Buddhism: p. 38
* ↑ "The Mahayana, 'Great Vehicle' or 'Great Carriage' (for carrying all beings to nirvana), is also, and perhaps more correctly and accurately, known as the Bodhisattvayana, the bodhisattva's vehicle." - Warder, A.K. (3rd edn. 1999). Indian Buddhism: p.338

## Levrlennadur

* Beal (1871). Catena of Buddhist Scriptures from the Chinese
* Kuroda, S. (1893). Outline of Mahayana
* Lowenstein, Tom. The Vision of the Buddha. ISBN 1-903296-91-9
* Lynch, Kevin (2005). The Way Of The Tiger: A Buddhist's Guide To Achieving Nirvana. Yojimbo Temple
* Murdoch (1910). History of Japan, volume i.
* Schopen, G. "The inscription on the Kusan image of Amitabha and the character of the early Mahayana in India", Journal of the International Association of Buddhist Studies 10, 1990
* Suzuki, D. T. (1914). In Paul Carus, ed., The Monist, volume xxiv,.
* Suzuki, D. T. (1907). Outline of Mahayana Buddhism
* Williams, Paul (1989). Mahayana Buddhism. Routledge.
# Mahamud

Mahamud zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 101 (2023).
# Mahatma

Ur ger sañskriteg a dalvez "Ene Meur" eo Mahatma. Roet e vez an anv-se d'an dud evel Mohandas Karamchand Gandhi (bet enoret evel-se gant Nautamlal Bhagavanji Mehta d'an 21 a viz Genver 1915 e skol Kamribai e Jetpur, India) hag implijet e vez evit diskibled, eneoù frank pe michereien. Evit teuler ur sell ouzh an teul gant an arroud orin, sellet ouzh https://web.archive.org/web/20080515055827/http://www.kamdartree.com/mahatma_kamdar.htm.
Brudet eo bet ar ger el lennegezh teozofel e dibenn an XIX$^{vet}$ kantved pa oa bet embannet gant an Itron Helena P. Blavatsky, unan eus diazezerien ar gevredigezh teozofel, e oa he c'helennerien diskibled pe Mahatmated a veve e Tibet.
A-wechoù e vez roet an titl-se da vistri ar c'horroidigezh gant teozofourien zo. Diouzh lavar teozofourien zo ha kelenn an New Age n'eus ket boudoù dienkorfet eus ar Vahatmated, kentoc'h ez int tud a ouestl kemer preder gant diorroidigezh an hiniennoù hag ar sevenadurezhioù.
Blavatsky eo bet an hini gentañ en amzerioù modern oc'h embann kaout darempredoù gant diskibien, anezho mistri teozofourien, dreist-holl Koot Hoomi ha Morya. Disklêriañ a ra en he skridoù bezañ o skignañ kelennadurezh ar Vreuriezh Wenn Veur.
E miz Gwengolo ha miz Here 1880 eo bet an Itron Blavatsky o welet A. P. Sinnett e Simla e norzh India. Broudet gant an dedenn don eus Sinnett d'ar gelennadurezh teozofel d'an Itron Blavatsky ha labour ar gevredigezh teozofel e stag an Itron Blavatsky gant un darempred dre lizher etre Sinnett hag an daou ziskibl a arc'hantaoue ar gevredigezh, K.H. ha M.
Diwar ar c'henskrivañ-se eo bet skrivet Ar bed kuzh (1881) hag ar voudaegezh ezoterek (1883), gant Sinnett. Bras eo bet levezon an daou levr-mañ evit sachañ evezh an dud dre vras war an deozofiezh. Kavet e vez ar respontoù roet gant ar Vahatmated da c'houlennoù Sinnett en e lizheroù eus 1880 da 1885, bet embannet e Londrez e 1923 dindan an anv Lizheroù ar Mahatma (Mahatma Letters) da A. P. Sinnett. Kenskrivet o deus graet ar Vahatmated gant un toullad mat a dud e-pad bloavezhioù kentañ ar gevredgiezh teozofel. Kalz eus al lizheroù-se zo bet embannet (e saozneg) e div levrenn anvet Lizheroù digant Mistri ar rouantelezh (Letters from the Masters of the Wisdom), Rannoù 1 ha 2.
Kalz tabut zo bet evit gouzout ha bez' e oa bet eus an diskibien-se e gwirionez. Douetañs zo bet savet e burutellerien Blavatsky war bezañs gwirion he Mistri. Sellet, da skouer, ouzh displegadenn W.E. Coleman's. Ouzhpenn 25 den o deus testeniekaet bezañ gwelet ha bezañ bet darempredoù gant ar Vahatmated-se e-doug buhez H.P.Blavatsky. Evit ur roll kronologel dre ar munud eus an testoù-se, sellet ouzh Deizlevr emgavioù gant Mahatmated teozofel. Er bloavezhioù diwezhañ ez eus bet kaset da benn un deorienn zedennus gant K. Paul Johnson diwar-benn ar vistri-se met tabutet e vez warni.
Goude marv H.P.B. e 1891 ez eus bet embannet gant meur a hini bezañ e darempred gant he mistri ha bezañ "kannaded" nevez ar Vistri en ur brezeg evel-se kelennadurezhioù ezoterek a bep seurt. Evit gouzout hiroc'h, sellet ouzh an Itron Blavatsky & deizioù diwezhañ kannaded ar Vistri.

## Liammoù diavaez

* Ar Vahatmated hag o lizheroù (e saozneg)
# Mahbub ul Haq

Mahbub ul Haq (Urdu: محبوب الحق) ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1934 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Gouhere 1998 a oa un ekonomiour, ur matematikour kement hag ur prederour war an diorroadur etrebroadel. Bez e voe 13vet maodiern an arc'hant e Pakistan etre an 10 a viz Ebrel 1985 hag an 28 a viz Genver 1988.
E 1988 e oa distroet d'ar Stadoù Unanet lec'h ma vezo o labourat evel kuzulier ispisial evit penn an aozadur United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet) William Henry Draper. Eno, Mahbub ul Haq en deus savet, gant Amartya Sen, an annual Human Development Reports (Dezrevell bloaziek an diorroadur denel), gant an Indikadur Diorroadur Denel, graeet evit muzuliañ pegen mat e vev an dud er vro-mañ-bro. Distroet eo da Pakistan e 1996 evit sevel eno skourr lec'hel an Human Development Center (Kreizenn an Diorroadur Denel) en Islamabad.
# Mahfoud Boudiba

Mahfoud Boudiba a zo bet ganet e 1966. Meurc'hoarier echedoù aljerian eo.
Mestr Etrebroadel eo.
2 408 edo e renk Elo e miz Du 2016.
Gourdoner er c'hleub Alekhine e Noisy Le Grand (Bro-C'hall).
Kampion Echedoù Aljeria en Aljer e 1988.
C'hoari a reas e skipailh broadel Aljeria en Olimpiadoù echedoù e 1988 hag e 1992.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
* E fichenn FRBE (e galleg)
* E stadegoù en Olimpbase (e saozneg)
# Mahanadi

Ar Mahanadi a zo ur stêr, 851 km hed dezhi, en India.
# Maharishi Mahesh Yogi

Maharishi Mahesh Yogi, ganet d'an 12 a viz Genver 1914 e Jabalpur en India ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 2008 e Vlodrop en Izelvroioù, a oa ur manac'h indian en deus degaset ar meveriañ trehontel d'ar bed.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nürnberg

Nürnberg a zo ur gêr e Bro-Alamagn, e Bavaria. 505 664 a dud a oa o vevañ e kêr e 2010, ha 3,5 milion e takad ar veurgêr, ar pezh a ra anezhi ar pevarzekvet brasañ kêr en Alamagn. Brasañ kêr Frankonia eo.

## Istor

En istor an XX$^{vet}$ kantved eo brudet Prosez Nürnberg ma oa bet barnet pennoù bras an Trede Reich gant ar Re Gevredet.
# Nœux-lès-Auxi

Kumunioù Frañs :
| Anv | Nœux-lès-Auxi |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Auxillois |
| Kanton | Auxi-le-Château |
| Kod INSEE | 62616 |
| Kod post | 62390 |
| Maer | Daniel Melin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,26 km² |
| Led | 50° 14' 11" Norzh |
| Hed | 02° 10' 31" Reter |
| Uhelder kreiz | 51 m |
| Uhelder bihanañ | 42 m |
| Uhelder brasañ | 140 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 168 (2007) |
| Stankter | 26 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Nœux-lès-Auxi a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Núño

Núño zo un anv-badez spagnolek.

## Gerdarzh

Eus an anv latin Nunnius. Diwar Núño e teu an anv-tiegezh Núñez.

## Tud

* Nuño Rasura (789–862)
* Nuño Pérez de Lara (1101–1177)
* Nuño Sánchez (1190–1242)
* Nuño de Guzmán (1490–1544), konkistador

## Lec'hioù

* Nuño Gómez, kumun e proviñs Toledo

## Pennad kar

* Núñez
# Nœux-les-Mines

Kumunioù Frañs :
| Anv | Nœux-les-Mines |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Nœux et environs |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Nœux-les-Mines |
| Kod INSEE | 62617 |
| Kod post | 62290 |
| Maer | Jacques Villedary (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,84 km² |
| Led | 50° 28' 49" Norzh |
| Hed | 02° 39' 56" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 23 m |
| Uhelder brasañ | 76 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 12 190 (2007) |
| Stankter | 1 378 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | noeux-les-mines |
Nœux-les-Mines a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). Pennlec'h Kanton Nœux-les-Mines eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Kumunioù stok ouzh Nœux-les-Mines

* Béthune
* Sains-en-Gohelle
* Hersin-Coupigny
* Verquigneul
* Verquin
* Labourse

## Tud

* Ar c'hoarier mell-droad brudet Raymond Kopa a zo bet ganet e
Nœux-les-Mines.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Nǚshū

An nushu (e sinaeg : 女書/女书 nǚshū, « skritur ar merc’hed ») a oa ur yezh implijet hepken gant ar merc’hed e kontelezh Jiangyong, er rannvro Hunan e Sina. Ar yezh-mañ a zo aet da get gant Yang Huanyi, plac’h diwezhañ a rae ganti, marvet d’an 20 a viz Gwengolo 2005.

## Yezh an endon

Ar yezh nushu a zo anezhi ur yezh bet ijinet 400 bloaz zo gant ar merc’hed ha ne oa nemet ar merc’hed a rae ganti. N’he deus tra ebet da welet gant ar sinaeg. Pal ar yezh-mañ a oa kaozeal etre merc’hed eus o santimentoù, o sekredoù, kuit da vezañ komprenet gant ar baotred. Ne chom kazi skrid ebet skrivet e nushu. Pep dornskrid a veze devet pe douaret asambles gant he aozerez. Dielloù a gaver memestra er rannvro emrenn Guangxi, e su Sina. Skerboù, seier, avelerioù gant arouezennoù nushu brodet warno a zo bet kavet. Ur geriadur nushu 1800 arouezenn ennañ a zo bet embannet nevez zo koulskoude gant Zhou Shuoyi, paotr kentañ en deus desket un tamm nushu.

## Liammoù

* lec'hienn diwar-benn an nushu
# Nós Diario

Nós Diario zo ur gazetenn bemdeziek galizek embannet e Santiago de Compostela ha renet gant María Obelleiro. Embannet e voe an niverenn gentañ d'an 2 a viz Genver 2020. Ar pemdezieg nemetañ eo e galizeg, pa oa aet Galicia Hoxe ha Xornal de Galicia da get e 2011.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Nós Diario(gl)
# Núria

Núria zo un anv badez katalanek, Nuria e spagnoleg, roet d'ar merc'hed.

## Orin

Dont a ra an anv eus saonenn Nuria, er Pireneoù, e Queralbs, e Proviñs Girona hag eus anv lec'hel ar Werc'hez Vari, ar Virgen de Nuria.

## Tud
### Núria

* Núria Albó, barzhez
* Núria Añó, ganet e 1973, skrivagnerez katalanek
* Núria Cadenas, skrivagnerez spagnol
* Núria Espert, aktourez katalan
* Nuria Fergó, kanerez hag aktourez spagnol
* Núria Feliu, kanerez spagnol
* Nuria González aktourez spagnol
* Nuria Bages, aktourez mec'hikan
* Núria Gago aktourez spagnol
* Nuria Gallardo aktourez spagnol
* Nuria Carresi aktourez spagnol
* Nuria Torray aktourez katalan
* Núria Marín politikourez spagnol

### Nuria

* Nuria Varela, skrivagnerez spagnol
* Nuria Schlenker, livourez ha kizellerez kolombian.

## Pennadoù kar

* Virgen de Nuria
* Vall de Núria
# Núñez

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Núñez zo un anv-tiegezh spagnolek.

## Gerdarzh

Un anv-tiegezh spagnolek savet diwar un anv-badez eo. Savet eo diwar Núño, deuet eus anv latin Nunius.
E portugaleg e kaver ivez Nunes, savet diwar Nuno.

## Tud
### XIVvet kantved-XIXvet kantved

* Leonor Núñez de Guzmán (1310-1351), pried-kleiz roue bro-Spagn
* Vasco Núñez de Balboa (1475-1519), ergerzher spagnol
* Blasco Núñez Vela (1490–1546), besroue Perou
* Antonio Mamerto Gil Núñez (1840-1878), lesanvet Gauchito Gil,
* Francisco Núñez Melián (15?? - 1644), gouarnour ha penngabiten Yucatán etre 1643 ha 1644.

### Tud all

* Álvar Núñez Cabeza de Vaca, ergerzher spagnol
* Antonio Núñez Jiménez, dispac'hour eus Kuba
* Carlos Núñez (g. e 1971), soner gaita ha fleûter eus Galiza,
* Casto Méndez Núñez, ofiser a vor spagnol
* Gaspar Núñez de Arce, skrivagner ha politikour spagnol
* Héctor Núñez, melldroader eus Uruguay
* Hermanitas Núñez, kanerezed eus Mec'hiko
* Hernán Núñez, skrivagner spagnolek
* Jorge Núñez, melldroader eus Uruguay
* José Núñez de Cáceres, politikour ha skrivagner eus Santo Domingo
* Juan Núñez de la Peña, istorour spagnol
* Juan Vitalio Acuña Núñez, dispac'hour eus Kuba
* Laurent Nuñez, poliser ha politiker gall, anvet da sekretour-stad e 2018,
* Pedro Núñez del Valle, livour spagnol
* Rafael Núñez, politikour ha skrivagner eus Kolombia
* Ramón Núñez, melldroader eus Honduras
* Víctor Núñez, melldroader eus Santo Domingo

## Lec'hioù

* Núñez (Buenos Aires), karter eus Buenos Aires, en Arc'hantina

## Gwelet ivez

* Nunes
# Nürburgring

An Nürburgring a zo ur gemplezh redadegoù kirri lec'hiet e Nürburg (e su Köln en Alamagn.) a servij hag a servije evit meur a redadegoù. Daou droiad a zo e-barzh ar gemplezh-se, an Nordschleife (ar boukl nozh en alamaneg), un troiad mojennek a bad 22 kilometr hag a zegemere Priz Bras Alamagn gwechall, hag an troiad modern, krouet e 1984 hag a zegemere Priz Bras Europa betek 2007. Degemer a ra bremañ Priz Bras Alamagn e pebeilad gant Hockenheim.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rannvroioù ha Pobloù Kengred

Ar c'hevread Rannvroioù ha pobloù kengred a zo ur c'hevre a strolladoù rannvroelour pe broadelour eus ar c'hreiz pe eus an tu-kleiz oberiant war dachenn ar Republik C'hall.

## Izili

E-barzh Rannvroioù ha pobloù kengred ez eus 10 ezel.
| Bro | Strollad |
| Savoia | Luskad Rannvro Savoia |
| Okitania | Partit Occitan |
| Korsika | Partitu di a Nazione Corsa |
| Breizh | Unvaniezh Demokratel Breizh |
| Elzas | Unser Land |
| Katalonia an Norzh | Esquerra Republicana de Catalunya |
| Katalonia an Norzh | Convergència Democràtica de Catalunya |
| Euskadi | Eusko Alkartasuna |
| Euskadi | EAJ-PNB |
Ar RPFC a oa bet un ezel eus 1994 da 1999 Ar C'hevread Savoazian, en doa gounezet ur sez a sellour a oa bet kaset kuit e 2004. Frankiz Breizh a zo aet da get e 2008

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
# Rannyezh

Ar rannyezh eo ar yezh a vez komzet en ul lec'h resis, disheñvel diouzh an doare ma vez komzet e lec'hioù all, dispartiet e vezont war ar c'hartennoù-yezh a-drugarez da veur a izoglos hag a denn d'an distagadur, d'ar gerioù a vez implijet pe c'hoazh d'an doare da sevel ar frazennoù. Graet e vez rannyezhouriezh eus ar c'helenn a denn d'ar rannyezhoù.
# Rannvroioù Portugal

Rannet eo douar-bras Portugal etre pemp rannvro, met div rannvro all zo en inizi, Madeira hag an Asorez.

## Rannvroioù Portugal gevandirel
### Rannvro Norzh (Norte)

Kêr-benn : Porto. Kêrioù bras all : Gaia, Braga, Guimarães, Vila Real, Bragança, Lamego, Viana do Castelo, Maia, Matosinhos, Chaves, Barcelos, São João da Madeira.
| Rannet eo etre 8 isrannvro : hini Alto Trás-os-Montes hini Ave ; hini Cávado ; hini Douro ; hini Entre Douro e Vouga hini Grande Porto ; hini Minho-Lima ; hini Tâmega. | Rannet eo etre 8 distrig : en o fezh : distrigoù Braga, Bragança, Porto, Viana do Castelo ha Vila Real ; evit un darn : distrigoù Aveiro, Guarda ha Viseu. |

### Rannvro Kreiz (Centro)

Kêr-benn : Coimbra.Kêrioù bras all : Aveiro, Viseu, Guarda, Leiria, Castelo Branco, Covilhã, Figueira da Foz, Tomar, Abrantes, Caldas da Rainha.
| Enni 12 isrannvro : hini Baixo Mondego ; hini Baixo Vouga ; hini Beira Interior Norte ; hini Beira Interior Sul ; hini Cova da Beira ; hini Dão-Lafões ; hini Moyen Tage (Médio Tejo) ; hini Oeste ; hini Pinhal intérieur Nord (Pinhal Interior Norte) ; hini Pinhal intérieur Sud (Pinhal Interior Sul) ; hini Pinhal Litoral ; hini ar Serra da Estrela (isrannvro). | Enni 7 distrig : en o fezh : distrigoù Castelo Branco ha Coimbra ; evit un darn : distrigoù Aveiro, Guarda, Leiria ha Viseu ; evit un tamm disterik : distrig Santarém. |

### Rannvro Lisboa

Kêr-benn : Lisboa. Kêrioù bras all : Setúbal, Almada, Amadora, Barreiro, Queluz, Agualva-Cacem.
| Enni 2 isrannvro : hini Grande Lisboa hini Península de Setúbal | Enni 4 distrig : en e bezh : distrig Lisboa evit un darn : distrigoù Leiria, Santarém ha Setúbal. |

### Alentejo

Kêr-benn : Évora. Kêrioù bras all : Santarém, Beja, Portalegre, Elvas, Sines.
| Enni 5 isrannvro : hini Alentejo Central hini Alentejo Litoral hini Alto Alentejo (isrannvro) hini Baixo Alentejo (isrannvro) ; hini Lezíria do Tejo | Enni 5 distrig: en o fezh : distrigoù Beja, Évora ha Portalegre ; evit un darn: distrigoù Setúbal ha Santarém |

### Algarve

Kêr-benn : Faro. Kêrioù bras all : Portimão, Lagos, Tavira, Silves, Ollão, Loulé.
| N'eus nemet 1 isrannvro: Algarve. | N'eus nemet 1 distrig er rannvro : en e bezh: distrig Faro. |
# Rannvroioù ar Republik Tchek

Abaoe ar 1añ a viz Genver 2000 (lezenn niv. 129/2000 : Lezenn ar Rannvroioù, a gemeras lec'h rannbennad 1/1993 ar Vonreizh Tchek diwar-benn Vyšší územně správních celcích, da lavaret eo unvezhioù melestradur an tiriad a live uhel) ez eo rannet ar Republik Tchek e 13 rannvro (kraje) hag ur gêrbenn (hlavní město) ur statud rannvro dezhi. Bez ez eus c'hoazh 73 distrig (tchekeg : okresy, unander : okres) ma kaver sezoù meur a velestradur. Diazezet eo ivez ar sistem-barn warno.
| | Rannvro | Kêrbenn | Poblañs | Gorread (km²) | Stankter (/km²) | PDK (milionoù a CZK) |
| A | Praha | | 1 170 571 | 496 | 2 360 | 637 704 |
| S | Rannvro Kreiz Bohemia | Praha | 1 144 071 | 11 015 | 104 | 288 888 |
| C | Rannvro Bohemia ar Su | České Budějovice | 625 712 | 10 057 | 62 | 150 970 |
| P | Rannvro Plzeň | Plzeň | 549 618 | 7 561 | 73 | 137 911 |
| K | Rannvro Karlovy Vary | Karlovy Vary | 304 588 | 3 315 | 92 | 65 789 |
| U | Rannvro Ústí nad Labem | Ústí nad Labem | 822 133 | 5 335 | 154 | 188 041 |
| L | Rannvro Liberec | Liberec | 427 563 | 3 163 | 135 | 94 451 |
| H | Rannvro Hradec Králové | Hradec Králové | 547 296 | 4 758 | 115 | 133 767 |
| E | Rannvro Pardubice | Pardubice | 505 285 | 4 519 | 112 | 116 639 |
| M | Rannvro Olomouc | Olomouc | 635 126 | 5 159 | 123 | 134 376 |
| T | Rannvro Moravia-Silezia | Ostrava | 1 257 554 | 5 535 | 227 | 280 210 |
| B | Rannvro Moravia ar Su | Brno | 1 123 201 | 7 067 | 159 | 285 855 |
| Z | Rannvro Zlín | Zlín | 590 706 | 3 964 | 149 | 131 789 |
| J | Rannvro Vysočina | Jihlava | 517 153 | 6 926 | 75 | 121 318 |
| CZ | Republik Tchek | Praha | 10 220 577 | 78 868 | 130 | 2 767 717 |

## Skoedoù ardamez rannvroioù ar Republik Tchek

* Hlavní město Praha
* Středočeský kraj
* Jihočeský kraj
* Plzeňský kraj
* Karlovarský kraj
* Ústecký kraj
* Liberecký kraj
* Královéhradecký kraj
* Pardubický kraj
* kraj Vysočina
* Jihomoravský kraj
* Olomoucký kraj
* Zlínský kraj
* Moravskoslezský kraj

## Notennoù

* ↑ The death of the districts 03-01-2003, Radio Prague
* ↑ 2004. disoc'hoù ha dielloù neveaset (e tchekeg)
# Rannyezhouriezh ar brezhoneg

Evel hogozik holl yezhoù ar bed e cheñch ar brezhoneg a lec'h da lec'h. Boas e vezer da rannañ ar brezhoneg e peder pe bemp rannyezh, met un doare istorel eo (diazezet war an eskoptioù kozh) kentoc'h eget un doare yezhoniel :
* leoneg, a vez komzet e trederenn gwalarn departamant Penn-ar-Bed
* tregerieg, hag a vez komzet etre Montroulez ha Gwengamp
* brezhoneg Goueloù, hag a vez komzet e kornad Pempoull (evit yezhoniourien 'zo ez eo un darn eus brezhoneg ar reter evel gwenedeg)
* gwenedeg hag a vez komzet, dre vras, er Mor-Bihan;
* kerneveg hag a vez komzet en div drederenn eus kreisteiz Penn ar Bed, hag e mervent Aodoù en Arvor.
* gwenranneg, a veze komzet e gourenez Gwenrann el Liger-Atlantel. Ar vaouez diwezhañ a gomze brezhoneg Gwenrann a zo marvet e 1988.
Gwelout : fr:Breton de Batz-sur-Mer