OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pjetër Bogdani

Pjetër Bogdani (Gur i Hasit, e-kichen Kukës, war-dro 1630 - Prishtina, 1689), anavezet en italianeg evel Pietro Bogdano, a oa ur skrivagner albanek hag a savas ar c'hentañ levr er yezh-se, Cuneus Prophetarum, e 1685.
Eontr Pjetër, Andrea Bogdani (1600-1683), a oa arc'heskob katolik Skopje ha sevel a reas ur yezhadur eus an albaneg skrivet e latin, ha ne chom skouerenn ebet anezhañ hiziv. Desavet e voe Pjetër Bogdani e skolioù katolik e meur a lec'h (Bulgaria, Italia) ha beleget e voe. Anvet e voe da berson e parrez Pult e 1651. Adalek 1654 ez eas da Roma da beurstudiañ ar brederouriezh hag an doueoniezh. E 1656 e voe anvet da eskob Shkodra, ma chomas 21 bloaz.
E-pad ar Brezel etre an Impalaeriezh Otoman hag Aostria (1664-1669) e rankas mont da guzhat. E 1677 e teuas da vezañ arc'heskob Skopje, e-lec'h e eontr. Abalamour d'e gredenn ha d'e intampi da zifenn anezhi, e rankas mont en harlu, da Ragusa (Dubrovnik) da gentañ, ha goude-se da Venezia ha da Badova. E Padova e voe degemeret gant ar c'hardinal Gregorio Barbarigo (1622-1697), en doa anavezet e Roma diagent. Douget e oa ar c'hardinal Barbarigo da sevenadurioù broioù ar reter ha harp a roas da Pjetër Bogdani. E Padova e voe embannet eta, e 1685, Cuneus Prophetarum, ul levr prederouriezh ha doueoniezh savet gant Bogdani en albaneg hag e latin.
Distreiñ a reas Bogdani d'ar Balkanioù e miz Meurzh 1686 hag eno e chomas, o vroudañ an dud da stourm ouzh armeoù an [Impalaeriezh Otoman]], dreist-holl e Kosovo. Kemer a reas perzh er Brezel Turk Bras (1683-1699) etre Aostria hag an Durked : 6000 soudard albanat en em savas da reiñ skoaz da arme Aostria evit kemer Prizren. Eno e tapas Pjetër Bogdani ar vosenn, ha mervel a reas e miz Kerzu 1689 e Prishtina.
# Piñel de Arriba

Piñel de Arriba zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Valladolid, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Plac'h al laezh

Plac'h al laezh (De Melkmeid) a zo ul livadur graet diwar zorn an arzour izelvroat Johannes Vermeer, a c'haller gwelout er Rijksmuseum en Amsterdam.
Livet e voe en doare barok, e 1658, gant liv dre eoul.
Het Melkmeisje eo an anv all a vez roet d'ar plac'h en un doare hegarat er Rijksmuseum ha gant tud all.

## Liamm

Pajenn ar Rijksmuseum
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pezhioù echedoù Leòdhas

Pezhioù echedoù Leòdhas a zo 93 pezh echedoù bet kavet a-raok 1831 en enez Leòdhas e Skos.

## Levrlennadur

* N. Stratford, The Lewis chessmen and the enigma of the hoard (The British Museum Press, 1997) ;
* Michael Taylor, The Lewis Chessmen (British Museum Publications Limited) ;
* HJR Murray, A History of Chess (Oxford University Press) .

## Liammoù diavaez

* Mirdi Breizh-Veur ;
* Chess ;
* Muioc'h da lenn .
# Pezinok

Pezinok (alamaneg: Bösing, hungareg: Bazin), kêr eus gevred Slovakia.
# Pezzaze

Pezzaze zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Pezopetes capitalis

Pezopetes capitalis :
| Pezopetes capitalis, luc'hskeudennet e Costa Rica. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passerellidae |
| Genad : | Pezopetes |
| Anv skiantel ||
| Pezopetes Cabanis, 1861 ||
| Anv skiantel ||
| Pezopetes capitalis Cabanis, 1861 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pezopetes capitalis a zo ur spesad golvaneged bras eus ar c'herentiad Passerellidae. Ar spesad nemetañ er genad Pezopetes an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt, kevnid ha preñv ; pakañ a ra hugennoù diwar ar bodennoù hag ar gwezigoù ivez.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Costa Rica ha Panamá (Kreizamerika).

## Liammoù diavaez

* (en) Pezopetes capitalis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Pezopetes capitalis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Pezopetes capitalis el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pezopetes capitalis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pezuela de las Torres

Pezuela de las Torres zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Pezzolo Valle Uzzone

Pezzolo Valle Uzzone (Pseu e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Peveragno

Peveragno (Poranh en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Pezoporus

Pezoporus :
| Pezoporus flaviventris. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Pezoporus Illiger, 1811 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pezoporus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1811 gant an evnoniour alaman Johann Karl Wilhelm Illiger (1775-1813).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Pezoporus flaviventris,
* Pezoporus occidentalis,
* Pezoporus wallicus
** P. w. leachi ha wallicus.
O c'havout a reer en Aostralia, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Pezoporus (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Ebrel 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pezoporus flaviventris

Pezoporus flaviventris :
| Pezoporus flaviventris. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Genad : | Pezoporus |
| Anv skiantel ||
| Pezoporus flaviventris North, 1911 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pezoporus flaviventris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e mervent Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pezoporus flaviventris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pezzana

Pezzana zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Sharat Chandra Chatterji

Sharat Chandra Chatterji (anavezet ivez evel Sarat Chandra Chattopadhyay pe Sharat Chandra Chatterjee (15 Gwengolo 1876 - 16 Genver 1938) a oa ur skrivagner eus India. Unan eus ar romantourien brudetañ e oa e Bengal, en 20vet kantved.
Plediñ a ra e skridoù, evel filmoù Satyajit Ray diwezhatoc'h, gant an dislavarioù a oa da neuze e kevredigezh ar Bengal, etre an hengoun hag ar vuhez vodern. Unan eus e romantoù brudetañ zo anvet Devdas, ha meur a film a zo bet savet diwarnañ abaoe.

## Oberennoù

* Bindur Chhele (1913)
* Ramer Shumoti (1914)
* Baradidi (1907)
* Arakhsanya (1916)
* Devdas (1917, skrivet e 1901)
* Parineeta (1914)
* Biraj Bou (1914)
* Palli Shomaj (1916)
* Choritrohin (1917)
* Srikanto (4 lodenn, 1917, 1918, 1927, 1933)
* Datta (1917-19)
* Grihodaho (1919)
* Dena Paona (1923)
* Pother Dabi (1926)
* Ses Prasna (1931)
# Shapley 1

Shapley 1, anvet ivez PLN 329+2.1, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Skouer.
# Sharon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saron, pe Sharon, zo un anv-lec'h hebreek, deuet da vout anv-den.

## Lec'hioù

Israel
* Sharon, ur rannvro stok ouzh an aod.
Stadoù-Unanet
* Sharon, kêr e Connecticut
* Sharon, kêr e Pennsylvania
* Sharon, kêriadenn en Indiana
* Sharon, kêriadenn e Vermont

## Tud

* Ariel Sharon (1928-2014), jeneral ha politikour
* Sharon Tate (1943-1969), aktourez stadunanat
* Sharon Stone (ganet en 1958), aktourez stadunanat
# Sharon Stone

Sharon Vonne Stone, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1958, zo un aktourez, produerez ha top model stadunanat. Brudet eo dreist-holl gant ar filmoù Total Recall e 1990, Basic instinct e 1992 ha Casino gant Martin Scorsese e 1995, deuet eo a-benn neuze da vezañ ur sex simbol. Loreet eo bet meur a wech.
# Shape Of You

Shape Of You a zo ur single gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran deuet er bloavezh 2017.

## Renkadurioù

| Bro | Plas |
| Bro-C'hall | 1 |

## Testeniekadurioù

| Bro | Pladenn | Unanennoù |
| Bro-C'hall | Diamant | 233 400 + |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Shape of You", Ed Sheeran, e lec'hienn lescharts.com
* ↑ (fr) e lec'hienn Syndicat National de l'édition Phonographique
# Shaoul (roue Israel)

Hervez ar Bibl e voe Shaoul (hebraeg : שאול - Šā’ûl, Sha'ul « C'hoantaet ») kentañ roue Israel war-dro 1030-1010 KJK.
A orin oa eus meuriad Binyamin, mab da Gis. Kejet en dije gant ar profed Shmouel pa pa o klask azenezed dianket hag olevet e vije bet gantañ (1S 9). Kontet e vez ivez e voe tennet d'ar sord e-kerzh ur vodadenn bet galvet gant Shmouel (1S 10, 17-25) pe dibabet gant ar bobl e Gilagal (1S 11, 12-15).
Koll a reas harp Doue (15, 10). E enebiezh hag e warizi ouzh David a oa en e servij, mignon d'e vab Yonatan ha gwaz e verc'h Mikal, a vez kontet e Levrioù Shmouel. Tizhet e voe gant ur c'hleñved spered. Klask a reas lazhañ David meur a wech.
Goulenn a reas digant sorserez En-Dor gervel evitañ spered Shmouel (1S 28, 3-25) Mervel a reas e-kerzh emgann Gelboe gant e dri mab (S1 31).
David a voe roue e e blas.
Gwelet e vez evel ur penngadour dreist-holl. Kriz eo e donkad ha ne gompren ket emzalc'h Doue en e geñver.
Ar stumm "Saül" a gaver e troidigezh ar Bibl gant Gwilh ar C'hoad (p. 242).

## Daveoù

* ↑ 1S 9,1
* ↑ Dictionnaire culturel de la Bible, Cerf/Nathan, 1990, pp 233-234
# Shari (boued)

shari (japaneg:舎利) eo anv ar riz gwinegret a vez implijet e keginerezh Japan. Implijet e vez da skouer pa farder sushi. Ur ger a-orin sañskritek hag a dalvez «relegoù Siddhartha Gautama» eo.
# Shantou

Shantou (沈阳) zo ur gêr vras e proviñs Guangdong e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 5 391 000 a dud (e 2010).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Shanxi

Shanxi (sinaeg : 山西 Shanxi, "Er c'hornôg d'ar menez") zo ur proviñs e Republik Pobl Sina, e kreiz-biz ar vro.
g • ka • ke Proviñsoù ha tiriadoù Sina :
| Proviñsoù | Anhui · Fujian · Gansu · Guangdong · Guizhou · Hainan · Hebei · Heilongjiang · Henan · Hubei · Hunan · Jiangsu · Jiangxi · Jilin · Liaoning · Qinghai · Shaanxi · Shandong · Shanxi · Sichuan · Yunnan · Zhejiang |
| Rannvroioù emren | Guangxi · Mongolia an Diabarzh · Ningxia · Xinjiang · Xizang (Tibet) |
| Munisipaliezhioù | Beijing · Chongqing · Shanghai · Tianjin |
| Gant statud ispisial | Hongkong · Macau |
# Pen-y-garn (Sir Gaerfyrddin)

Pen-y-garn zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e-kreiz ar gontelezh, er c'hreisteiz da Abergorlech.
# Pen-y-garnedd

Pen-y-garnedd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Pentraeth, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 210,2 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Pen-y-lan (Ceredigion)

Pen-y-lan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kreisteiz kontelezh Ceredigion, 138 km eus Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Pen-y-waun

Pen-y-waun zo ur gumuniezh e kontelezh Rhondda Cynon Taf, Kembre, 35.3 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 2913 a dud ha 305 anezho (10,5%) a oa kembraegerien..

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Pen-y-groes (Sir Gaerfyrddin)

Pen-y-groes zo ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin e Kembre. Savet e oa diwar labour ar glaou.
Etre 1916-2002 e veze dalc'het ur c'hendalc'h Etrevroadel gant an iliz Abostolel eno.
# Pen y Fan

Pen y Fan zo ur menez e Bannau Brycheiniog, e Kembre, ha menez uhelañ kreisteiz ar vro, gant 886 m dezhañ.

## Gwelout ivez

* Bannau Brycheiniog
* Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog
# Pen-y-garn (Ceredigion)

Pen-y-garn zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.

## Gerdarzh

Eus pen (penn), ha carn .
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Pen Dal Aderyn

Pen Dal Aderyn zo ur beg-douar e Sir Benfro war aod mervent Kembre, nepell diouzh Tyddewi. E Park Broadel Arvor Penfro emañ ha kalz a dud a vez o vale war ar gwenodennoù a-hed an aod. Dirak ar beg-douar emañ Ynys Dewi. Penmaen Dewi a reer eus ar c'hab m'emañ Pen Dal Aderyn. Meur a veg-douar bihan zo hag en o zouez emañ Pen Dal Aderyn, al lec'h kornaouekañ a zo e douar-bras Kembre.
# Pen Strwmbl

Pen Strwmbl (Strumble Head e saozneg) zo ur beg-douar e kumuniezh Pen-caer e hanternoz Sir Benfro, e Kembre. Emañ e Park Broadel Arvor Sir Benfro. Dirak ar beg-douar en em astenn Mor Iwerzhon hag en hanternoz e weler Ynys y Ddinas ha Bae Ceredigion. Un tour-tan zo war un enezennig anvet Ynys Meicl hag a zo stag ouzh an douar-bras war-bouez ur pont bihan.
Bez' eo Pen Strwmbl ul lec'h ma teu tud da arvestiñ ouzh evned-mor hag ouzh morviled, dreist-holl morhoc'hed a dremen dirak an aod. Reuniged a c'haller gwelet ivez.
E-kichen Pen Strwmbl e oa bet kavet e 2003 peñse ur vag eus Bro-C'hall, a c'hallfe bezañ un aspadenn eus dilestradeg ar C'hallaoued e-kichen Abergwaun e miz C'hwevrer 1797.

## Notennoù

* ↑ Sea-watching at Strumble Head
* ↑ Strumble Head seawatching
* ↑ BBC NEWS, Wales, Divers find French invasion wreck

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Tour-tan Pen Strwmbl
* www.geograph.co.uk - Skeudennoù eus Pen Strwmbl
# Raymond Marcellin

Raymond Marcellin a zo bet ganet d'an 19 a viz Eost 1914 e Sézanne (Bro-C'hall) ha marvet d'an 8 a viz Gwengolo 2004 e Pariz (Bro-C'hall).
Politikour ha den-Stad gall.

## Oberenn skrivet

* Raymond Marcellin, L'importune vérité - Dix ans après mai 68, un ministre de l'Intérieur parle, Éditions Plon, Paris, 1978.
# Raymond Poulidor

Raymond Poulidor, lesanvet “Poupou”, ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1936 e Lo Mas d'Artija (Okitania), hag aet da Anaon, d'an 13 a viz Du 2019 a oa ur marc'hhouarner, reder a-vicher etre 1960 ha 1977.

## Liammoù diavaez

* Marv Poulidor gwelet gant kazetennerien estren da Vro-C'hall
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Raymond Lebossé

Raymond Lebossé, bet ganet d'an 8 a viz Mae 1923 en Ervoreg (Liger-Atlantel), ha marvet e miz Kerzu 2014 e Sant-Juluan-Gouwent, a zo ur penn embregerezh hag ur politikour breizhat.

## Red buhez

Goude e studioù eil derez e studias ar Gwir en ur labourat. Dedennet-kenañ eo gant ar yezhoù (saozneg, kastilhaneg, alamaneg, italianeg, ruseg ha portugaleg...).
Rener an embregerezh Les Fours à chaux d'Erbray e oa betek ma voe lonket gant SA Meac. Dont a reas da vezañ penn servij gwirel an embregerezh-se betek e retred e 1988.
Kuzulier-kêr eo bet e-pad 48 vloaz abaoe 1947. Eilmaer eo bet ha maer etre 1983 ha 1995.
Kuzulier departamant eo bet adalek 1976 betek 2001. Besprezidant komision ar sevenadur eo bet. Karget e oa eus sevenadur Breizh e Liger-Atlantel eta. Dileuriad Liger-Atlantel e Skol-Uhel ar Vro, en ATCR, e Kuzul Sevenadurel Breizh hag e kreizenn Amzer Nevez Plañvour eo bet.
Resevet en deus Kolier an Erminig e 1997.

## Liammoù diavaez

* Pennad mortuaj (Ouest-France)
# Raymond Poincaré

Raymond Poincaré (1860–1934) a oa ur politikour gall, ha navet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
# Raymond Chow

Raymond Chow Man-wai (sinaeg: 鄒文懷) ganet d'an 8 a viz Here 1927 ha marvet d'an 2 a viz Du 2018, a oa produer filmoù ha kinniger skinwel eus Hong Kong. Gantañ e voe brudet an arzoù emgannañ ha sinema Hong Kong war-zu ar peurrest eus ar bed. Evel krouer Golden Harvest, eo bet produer lod eus aktourien brudetañ ar filmoù emgannañ evel Bruce Lee, Jackie Chan pe Tsui Hark.

## Liammoù diavaez

* Raymond Chow war hkcinemagic
# Raymond Kopa

Raymond Kopa, bet ganet Raymond Kopaszewski d'an 13 a viz Here 1931 e Nœux-les-Mines (Pas-de-Calais, Bro-C'hall), a zo bet ur melldroader etrebroadel gall.
Da viken e chomo e anv liammet ouzh daou gleub : Stade de Reims (1951-1956 ha 1959-1967) ha Real Madrid (1956-1959). Gant hemañ ziwezhañ e c'hounezas teir gwech diouzh renk Kib ar c'hleuboù kampion europat (o kemer perzh en ur gourfenn ouzpenn gant Reims ouzh... Real Madrid e 1956).
Perzh e voe eus linenn argadiñ dibar ar Merengues, a-gevret gant Alfredo Di Stéfano, Joseíto, Gento, Ramón Marsal, Enrique Mateos, Ferenc Puskás pe Héctor Rial.

## Kib vell-droad ar bed

Kreizer argader pe araoger kreiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Raymond Kopa e daou zalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1954 bet aozet e Suis,
* Kib vell-droad ar bed 1958 bet aozet e Sveden ma voe ranket skipailh broadel Bro-C'hall da drivet.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh Real Madrid.
# Raymond Hains

Raymond Hains, bet ganet d'an 9 a viz Du 1926 e Sant-Brieg hag aet d'an Anaon d'ar 28 a viz Here 2005 e Pariz, a oa un arzour breizhat, luc'hskeudenner, sevener, ha skritellour.

## Un nebeud oberennoù

* Composition aux miroirs (war-dro 1947)
* Ach Alma Manetro gant Jacques Villeglé (miz C'hwevrer 1949)
* Décollage (1989 - 1990)

## Gwelout ivez

* Jacques Villeglé

## Liammoù diavaez

* Kreizenn Pompidou diwar-benn Raymond Hains
# Raymond Loewy

Raymond Loewy, bet ganet d'ar 5 a viz Du 1893 e Pariz hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz Gouere 1986 e Monako, a oa ur grafour hag un dizagner gall-stadunanat.
# Raymond Chandler

Raymond Chandler :
| Raymond Chandler (1943) ||
| Obererezh | romantoù polis |
| Ganedigezh | 23 a viz Gouere 1888 e Chicago |
| Marv | e San Diego 26 a viz Meurzh 1959 |
| Yezh skrivañ | saozneg |
| Oberennoù pennañ ||
| The Big Sleep, 1939 Farewell, My Lovely, 1940 The Lady in the Lake, 1943 ||
| kemmañ |
Raymond Thornton Chandler (23 a viz Gouere 1888 e Chicago – 26 a viz Meurzh 1959 e San Diego) a oa ur skrivagner romantoù polis amerikan. Bras eo bet e levezon war ar skrivañ romantoù polis modern, dreist-holl a-fet doare skrivañ. Meur a skrivagner en deus klasket skrivañ eveltañ.

## E vuhez

Ganet eo bet Chandler e Chicago (Illinois) e 1888. E 1895 e tispartias e dud hag e tilojas d’ar Rouantelezh-Unanet. E 1900 ez eas da Dulwich College, ha broadet saoz e voe e 1907, a-benn bezañ gouest da dremen e arnodennoù. Dont a reas a-benn, hag e labouras ur bloavezh-pad en Amiraliezh saoz. Er memes koulz e lakas embann e varzhoneg kentañ. Goude bezañ echu gant an Amiraliezh e labouras evel tamm kazetenner hag e kendalc’has da skrivañ barzhonegoù.
E 1912 e tistroas d’ar Stadoù-Unanet hag e heulias ur stummadur a-benn bezañ kontour. E 1917 ec’h emouestlas en arme Kanada hag e vrezelas e Bro-C’hall. Goude an arsav-brezel en em stalias e Los Angeles hag e vevas gant Cissy Pascal, ar plac’h hag a zeufe da vezañ e wreg. E 1932 e teuas Chandler da vezañ bezprezidant Dabney Oil Syndicate (Signal Hill, California) met skarzhet e voe rak ur mezvier e oa. E-unan e teskas skrivañ testennoù pulp a-benn bevañ. E-barzh Black Mask e voe embannet e istor kentañ e 1933. E 1939 e voe embannet e romant kentañ (The Big Sleep). Berzh a reas e romantoù, neuze e skrivas senarii evit Hollywood (gant Billy Wilder da skouer evit Double Indemnity (1944)). Ar senario nemetañ ijinet penn-da-benn gantañ eo The Blue Dahlia (1946).
Cissy a varvas e 1954 ha Chandler a grogas da lonkañ en-dro. Neuze e voe fallaet e zoare-skrivañ, hag e klaskas en em zistruj e 1955. Mervel a reas e 1959 abalamour d’un danijenn-skevent. Chomet eo brudet evel krouer Philip Marlowe, kentpatrom an enklasker prevez amerikan, a zo bet c'hoariet gant Humphrey Bogart.

## Romantoù

* The Big Sleep, 1939 (lakaet da film e 1946 gant Howard Hawks, gant Humphrey Bogart ha Laureen Bacall)
* Farewell, My Lovely, 1940 (lakaet da film e 1944 gant Edward Dmytryk)
* The High Window, 1942
* The Lady in the Lake, 1943 (lakaet da film e 1947 gant Robert Montgomery)
* The Little Sister, 1949
* The Long Goodbye, 1954 (lakaet da film gant Robert Altman e 1973)
* Playback, 1958
* Poodle Springs, 1959 (Romant diechu, bet echuet gant Robert B. Parker e 1989)