OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cloich na Coillte

Cloich na Coillte (Clonakilty e saozneg) a zo ur gêr eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Korkig.

## Tud liammet gant Cloich na Coillte

* Michael Collins

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Breizh | Kastellin | 1983 |
| Alamagn | Waldaschaff (Bavaria) | |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Clot de la Hount

Clot de la Hount zo ur menez e torosad Vignemale er Pireneoù (42°46'23"N - 0°08'59"R), 3 298 m a uhelder dezhañ. Emañ war an harzoù etre proviñs Huesca en Aragon e Spagn hag an departamant gall Hautes-Pyrénées.

## Lec'hanvadurezh

En okitaneg e talvez clot kement hag an draoñienn pa ar blaenenn a zo ouzh troad ur menez ; ur buorzh kloz e c'hall bezañ ivez. Kement ha "lagad" e talvez hount, da lavaret eo un andon a vez gwech hesk gwech war red, o verkañ un ode a vez gwech serr gwech digor etre ar bed-mañ hag ur bed all.
# Chalcophaps

Chalcophaps :
| Chalcophaps indica. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Anv skiantel ||
| Chalcophaps Gould, 1843 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chalcophaps a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1843 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Chalcophaps indica
** C. i. augusta, C. i. indica, C. i. maxima, C. i. minima, C. i. natalis ha C. i. robinsoni,
* Chalcophaps longirostris
** C. l. longirostris,C. l. rogersi, C. l. sandwichensis ha C. l. timorensis,
* Chalcophaps stephani
** C. s. mortoni, C. s. stephani ha C. s. wallacei.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columbidae/Chalcophaps (lennet e-barzh d'an 31 a viz Kerzu 2015).
# Chalcostigma

Chalcostigma :
| Chalcostigma herrani, luc'hskeudennnet en Ecuador. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Chalcostigma |
| Anv skiantel ||
| Chalcostigma Reichenbach, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chalcostigma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Chalcostigma herrani
** C. h. herrani ha heteropogon,
* Chalcostigma heteropogon,
* Chalcostigma olivaceum
** C. o. olivaceum ha pallens,
* Chalcostigma ruficeps,
* Chalcostigma stanleyi
** C. s. stanleyi, versigulare ha vulcani.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Chalcostigma (lennet e-barzh d'an 2 a viz Gwengolo 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Challand-Saint-Anselme

Challand-Saint-Anselme zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Chalcopsitta

Chalcopsitta :
| Chalcopsitta atra, luc'hskeudennet e Yogyakarta (Jawa, Indonezia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Chalcopsitta Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chalcopsitta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Chalcopsitta atra,
** C. a. atra, C. a. bernsteini ha C. a. insignis,
* Chalcopsitta duivenbodei,
** C. d. duivenbodei ha C. d. syringanuchalis,
* Chalcopsitta scintillata,
** C. s. chloroptera, C. s. rubrifrons ha C. s. scintillata.
O c'havout a reer holl en inizi Ginea Nevez ha tro-dro.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Chalcopsitta (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mae 2016).
# Chaleur humaine

Chaleur Humaine zo un albom gant ar ganerez Christine and the Queens embannet e miz Even 2014. Skrivet, kompozet ha produet eo bet gant ar ganerezh. E Stadoù-Unanet Amerika eo bet embannet ar bladenn evel un adembannadenn anvet Christine and the Queens.

## Ar c'hanaouennoù

Chaleur humaine
| Niverenn | Titl | Padelezh |
| 1. | It | 3:38 |
| 2. | Saint Claude | 3:59 |
| 3. | Christine | 3:54 |
| 4. | Science Fiction | 3:39 |
| 5. | Paradis perdus | 3:35 |
| 6. | Half Ladies | 4:18 |
| 7. | Chaleur humaine | 3:57 |
| 8. | Narcissus Is Back | 3:28 |
| 9. | Ugly-Pretty | 3:25 |
| 10. | Nuit 17 à 52 | 4:22 |
| 11. | Here | 4:27 |
# Chalais (Vande)

Chalais a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790. E 1792 e voe staget kumun Chalais ouzh kumun Saint-Pierre-le-Vieux .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Rok, XIIvet kantved.

## Pennad kar

* Saint-Pierre-le-Vieux.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Clochers de France
# Chalcomitra

Chalcomitra :
| Chalcomitra amethystina. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Anv skiantel ||
| Chalcomitra Reichenbach, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chalcomitra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Chalcomitra adelberti,
** C. a. adelberti ha C. a. eboensis,
* Chalcomitra amethystina
** C. a. amethystina, C. a. deminuta, C. a. kalckreuthi ha C. a. kirkii,
* Chalcomitra balfouri,
* Chalcomitra fuliginosa
** C. f. aurea ha C. f. fuliginosa,
* Chalcomitra hunteri,
* Chalcomitra rubescens
** C. r. crossensis, C. r. rubescens ha C. r. stangerii,
* Chalcomitra senegalensis
** C. s. acik, C. s. gutturalis, C. s. lamperti, C. s. proteus, C. s. saturatior ha C. s. senegalensis.
Seitek (17) isspesad en holl.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nectariniidae/Chalcomitra (lennet e-barzh d'an 18 a viz Eost 2016).
# Chalcophaps indica

Chalcophaps indica :
| Chalcophaps indica. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Chalcophaps |
| Anv skiantel ||
| Chalcophaps indica (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chalcophaps indica a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en India hag Azia ar Gevred.

## Liammoù diavaez

* Chalcophaps indica war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Chaldasaigas

Chaldasaigas (okitaneg; Chaudes-Aigues e galleg) a zo ur gumun eus Bro-Arvern en Okitania, e departamant ar C'hantal er rannvro Arvern-Ron-Alpoù.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chaldene (loarenn)

Chaldene :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández ha Eugene A. Magnier |
| Dizoloet d'ar | 26 du 2000 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 23 100 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2519 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 723,70 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 165,191° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~4 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | 7.5×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0014 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Chaldene (eus gresianeg Χαλδηνη) pe Yaou XXI a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2000. Hi a berc'henn da strollad Karme, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 23 milion km ha 24 milion km gant ur stouadur a 165°.
Tennañ a ra hec'h anv eus Chaldene, unan eus serc'hed Zeus
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Binioù skos

Ar binioù skos, pe binioù Skos, pe pib-veur (diwar an anv gouezelek pìob mhór), eo ar binioù a vez sonet e Bro-Skos. Great Highland bagpipes ("binioù meur an Uheldirioù") ha warpipes ("piboù brezel") a reer anezho e saozneg. En hanterenn gentañ an XX$^{vet}$ kantved e voent degaset e Breizh, hag eno e vez graet binioù bras anezho.

## Skeudennoù

* Soner pib-veur e Skos
* Biniaouer skosat
# Binvioù da skeiñ war grec'hin

E-touez ar binvioù-tosiñ‎ emañ ar membranofonoù, pe binvioù da skeiñ war grec'hin, kroc'hen loen pe sintetek, stegnet war ur granenn. Darn eus ar binvioù-se a skoer warne pe gant bizhier, evel an taboulinoù, pe gant an daouarn. Kreñv pe greñvoc'h e vez ar son hervez ment ar granenn.
# Binvioù-seniñ dre skrabañ kerdin

Ar binvioù-seniñ dre skrabañ kerdin zo binvioù-seniñ dre gerdin, a vez skrabet o c'herdin gant ar bizied da grouiñ ar son. E-lec'h skrabañ ar c'herdin gant ar bizied e c'haller ober ivez gant ur skraberig.

## Binvioù
### Binvioù eus Europa pe Amerika

* Ar balalaika
* Ar banjo
* Ar bouzouki
* Ar gitar
* Ar c'hlav-kerdin
* Ar vandolinenn
* Ar spinetez
* An tres, anv gitar teirc'hordennek Kuba

### Binvioù eus Azia

* Ar biwa eus Japan
* Ar pipa eus Sina
* An đàn tỳ bà eus Vietnam
* Ar bipa eus Korea
* Koto Japan
* An ek tara
* Ar vînâ eus India

## Skeudennoù

* Lira
* Cítara
* Telenn
* Bandurria
* Balalaika
* Gitar
* Klav-kerdin.
* Spinetez
* Bajo eléctrico
* Charango eus Bolivia
* Moodswinger
* Laúd

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Binvioù dre emzaskren

Ar binvioù dre emzaskren, pe idiofonoù, zo binvioù-seniñ hag a son dre zaskrenoù an danvez anezho end-eeun pa skoer war o gorre, evel ar zilofon, ha neo ket war groc'hen pe gerdin; enfroumerioù a vez graet anezhe e Geriadur bihan ar sonerezh .

## Binvioù

* balafon
* claves
* glockenspiel
* gong
* güiro
* maracas
* marimba
* Tuntaina
* Txalaparta
# Biobío

Biobío, Bío-Bío pe Bío Bío zo un anv hag a gaver e douaroniezh Chile.
* Ar stêr Biobío,
* Proviñs ar Biobío, e-kreiz ar vro
* Rannvro ar Biobío, an VIII$^{vet}$ ranvro
# Binn Bhán

Binn Bhán, hervez an iwerzhoneg, pe Benbaun, hervez ar saozneg, zo ur menez e kontelezh Gaillimh, en Iwerzhon. Ar menez uhelañ eo er gontelezh, gant 729 metr uhelder, hag an dekvet menez uhelañ eo en enezenn a-bezh.
Asambles gant un toullad menezioù all ez a d'ober aradennad Beanna Beola (pe Twelve Bens e saozneg). E Park Broadel Conamara emañ ar menezioù-se.
"Kern gwenn" eo ster an anv Binn Bhán.
# Binn Chaorach

Binn Chaorach (pe Beenkeragh e saozneg) zo ur menez eus Iwerzhon, an eil menez uhelañ er vro goude Corrán Tuathail, gant 1 008 metr uhelder.
Emañ e-kichen Corrán Tuathail, en aradennad Na Cruacha Dubha, e kontelezh Ciarraí.
# Binturong

Binturong :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Viverridae |
| Genad : | Arctictis |
| Anv skiantel ||
| Arctictis binturong (Raffles, 1821) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar binturong (Arctictis binturong) a zo ur bronneg hag a vev en Himalaya ha gevred Azia. Ar spesad nemetañ eo er genad Arctictis.

## Morgologiezh

* Pouezañ a ra a 9 da 14kg
* Muzuliañ a ra a 65 sm da 95 sm
* A 56 da 89 sm eo ment e lost
* Gwenn ha du eo e livioù.

## Boued

Kigdebrer emañ mes debriñ a ra ur bochad a blant ivez. Uioù, loened bihan evel krigner, pesked, frouezh... eo ar pezh a zebr en natur.

## Doare beviñ

E-pad an deiz emañ tamolodet e-barzh ur wezenn. Beviñ a ra en e-unan. Beviñ a ra 10 vlez en natur hag un ugentad en ereoù.
# Eusebio

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Eusebio, pe Eusébio, zo anv meur a zen.

## Eusebio

Eusebio zo un anv italianek ha spagnolek.
* Eusebio da San Giorgio (1470-1550), livour italian
* Eusebio Bava (1790-1854), jeneral italian
* Eusebio Asquerino (1822-1892), skrivagner spagnol
* Eusebio Lillo (1826-1910) barzh chilian, oberour kan broadel Chile
* Eusebio Ayala (1875–1942), prezidant Paraguay adal 1921 betek 1923; hag adal 1932 betek 1936
* Eusebio Delfín (1893-1965), soner kuban
* José Eusebio Otálora (1826-1885), prezidant Kolombia adal 1882 betek 1884

## Eusébio

Eusébio zo un anv portugalek.
* Eusébio da Silva Ferreira anavezet evel Eusébio (1942-2014), melldroader portugalat
* Eusébio Guimarães (ganet en 1966), melldroader portugalat

## Lec'h

* Eusébio, kumun e Ceará, e Brazil
# Eusebius (pab)

Eusebius Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 18 a viz Ebrel 310 |
| Dibenn e baboni | 17 a viz Eost 310 |
| En e raok | Marcellus Iañ |
| War e lerc'h | Miltiades |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Eusebius (e latin: Eusebius), marvet d'ar 17 a viz Eost 310, dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 18 a viz Ebrel 310, ne renas nemet 4 miz. Hervez ar vojenn en dije badezet Eusebius Vercelli.
# Eurystomus

Eurystomus :
| Eurystomus orientalis, luc'hskeudennet e Zoo San Diego (Kalifornia, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Coraciidae |
| Anv skiantel ||
| Eurystomus Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eurystomus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koraged, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
* Eurystomus azureus,
* Eurystomus glaucurus
** E. g. aethiopicus, afer, glaucurus ha suahelicus,
* Eurystomus gularis
** E. g. gularis ha neglectus,
* Eurystomus orientalis
** E. o. crassirostris, cyanocollis, gigas, irisi, laetior, oberholseri, orientalis, pacificus, solomonensis ha waigiouensis.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Coraciidae/Eurystomus (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh

Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh :
| Anv gallek (ofisiel) | De l'Oust à Brocéliande Communauté |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant(où) | Mor-Bihan |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Malastred |
| Deiziad krouidigezh | 1 Gen 2017 |
| Kod RAKEM | 200066785 |
| Prezidant Amzer gefridi | Jean-Luc Bléher 2020-2026 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 38 970 ann. (2017) |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 26 |
| Gorread | 640,13 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://www.oust-broceliande.bzh |
| kemmañ |
Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh (De l'Oust à Brocéliande Communauté e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1añ a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Mor-Bihan, e Breizh.

## Istor

Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ kumuniezh kumunioù bro Gazilieg (estreget Felgerieg-al-Lann), Gwern-Porc'hoed Kumuniezh ha kumuniezh kumunioù Traoñ an Oud ha Lanvaoz.

## Kumunioù

D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 26 kumun d'ober ar gumuniezh kumunioù:
* Algam
* Benion
* Bohal
* Gazilieg
* Gwern-Porc'hoed
* Karantoer
* Karozh
* Kornon
* Lizioù
* Malastred (sez)
* Megerieg
* Monteneg
* Plegadeg
* Porzh-Karozh
* Rufieg
* Ruvenieg
* Sant-Abran
* Sant-Gwioñvarc'h
* Sant-Kongar
* Sant-Laorañs-Graeneg
* Sant-Maloù-Benion
* Sant-Marc'hell
* Sant-Nikolaz-ar-Roz
* Sant-Varzhin-an-Oud
* Serent
* Treal

## Prezidanted

* Abaoe 2017 : Jean-Luc Bléher, maer Gwern-Porc'hoed

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ KerOfis
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral du 26 août 2016 portant fusion de Guer Communauté, de la communauté de communes du Val d'Oust et de Lanvaux et de la communauté de communes du Pays de La Gacilly
# Euscarthmus

Euscarthmus :
| E. meloryphus, luc'hskeudennet e Piraju (São Paulo (stad), Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Euscarthmus zu Wied-Neuwied, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Euscarthmus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Euscarthmus meloryphus
** E. m. fulviceps, meloryphus ha paulus,
* Euscarthmus rufomarginatus.
O c'havout a reer e Suamerika, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Euscarthmus (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eusebius

Eusebius zo un anv-badez latin deuet eus an anv henc'hresianek Eusebios (Εὐσέβιος, eusébios), a dalv kement ha deol.

## Yezhoù all

* Euzeb, e Buhez ar Sent, 1912, diwar an anv gallek Eusèbe.
* Eusebi, e katalaneg
* Eusébio, e portugaleg

## Tud
### IIvet kantved

* Eusebius (merzher) († 192 ), merzher kristen

### IIIvet kantved

* Eusebius Laodicea (marvet war-dro 268), eskob Laodicea
* Eusebius (pab) (marvet goude 310), 31vet pab eus 309 betek 310; lidet gwechall d'ar 26 a viz Gwengolo ha hiziv d'ar 17 a viz Eost.
* Eusebius Kaesarea (war-dro 263 – 339) a oa un eskob kristen hag istorour,
* Sant Eusebius Vercelli (283–371), eskob Vercelli, e Piemonte, enebet ouzh an arianegezh$^,$.
* Eusebius Roma († war-dro 256), beleg kristen ha merzher e Roma gant un toullad mat a sent all, en amzer Valerian ; lidet d'an 2 a viz Kerzu.
* Sant Eusebius (marvet war-dro 300), beleg kristen ha merzher e Roma pe en Palestina, lidet d'ar 17 a viz Eost

### IVvet kantved

* Eusebius Emesa (300–360), eskob Emesa
* Eusebius Myndus, prederour nevezplatonat
* Sant Eusebius Samosata (marvet war-dro 380), eskob Samosata
* Eusebius (praepositus sacri cubiculi), dindan Constantius II (317 - 361)
* Eusebius Nicomedia (marvet e 341 pe 342), eskob Berytus, Nicomedia hag Konstantinopolis, unan eus pennoù an arianegezh, enebour da Saint Athanase ;
* Hieronymus Eusebius Sophronius Hieronymus (340–420), lenneg kristen, unan eus Tadoù an Iliz,
* Eusebius Gaza (+ etre 360 ha 363), gant e vreudeur Nestabe ha Zenon, ha gant Nestor ha Boussiris, a oa merzherien e Gaza en Palestina en amzer Juluan l'Apostat ; lidet e vezont en tolead d'an 21 a viz Gwengolo$^,$.
* Eusebius Antioc'heia ( IVvet kantved - Vvet kantved ), penitiour er Menez Coryphée e-kichen Antioc'heia ; lidet d'an 23 a viz Genver .

### Vvet kantved

* Eusebius Dorylaeum, eskob kristen Dorylaeum, enebour d'an nestoregezh
* Sant Eusebius Cremona (marvet war-dro 423)
* Eusebius Gwened, roue mojennel Gwened
* Eusebius Valencia († war-dro 600), eskob ; lidet d'an 23 a viz Meurzh.

### VIvet kantved

* Eusebius Alexandria, oberour kristen

### VIIIvet kantved

* Eusebius, anv-pluenn Hwaetberht (marvet war-dro 740), abad abati Monkwearmouth-Jarrow

### XIvet kantved

* Eusebius Añje (marvet e 1081), eskob Añje

### XVIIvet kantved

* Karl Eusebius Liechtenstein (1611–1684), eil priñs Liechtenstein

## Lec'hanvadurezh

* Eusebiuskirche, un iliz e Wendlingen am Neckar, en Alamagn, ma enorer Eusebius Vercelli.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Nominis : Saint Eusèbe
* ↑ Nominis : Saint Eusèbe
* ↑ Nominis : Saint Eusèbe de Verceil
* ↑ Nominis : Saint Eusèbe
* ↑ Nominis : Saints Eusèbe, Nestabe et Zenon
* ↑ Forom 'orthodoxes.com' e galleg: sent evit an 21 a viz Gwengolo

## Pennadoù kar

* Flavius Eusebius
* Eusebio, anv-badez italianek ha spagnolek
# Eusebius Vercelli

Eusebius Vercelli (283–371), ganet e Sardinia, a oa eskob Vercelli, e Piemonte. Badezet e vije bet gant ar pab Eusebius. Enebet e oa ouzh an arianegezh.
# Eustache Le Sénéchal de Carcado

Eustache Le Sénéchal de Carcado (Roazhon, 1623 — Pariz, 1694) a oa bet eskob Treger eus 1686 da 1694.
Abad abati Banaleg-ar-Gevred e oa pa voe anvet da eskob Treger gant ar roue gall Loeiz XIV d'ar 1añ Mezheven 1686, war-lerc'h François Ignace de Baglion de Saillant.
Abalamour d'an tabut etre ar pab Inosant XI hag ar roue Loeiz XIV ne zegemeras an eskob builhoù ar pab nemet d'an 23 Du 1692, goude marv ar pab Aleksandr VIII.
Mervel e reas an eskob Eustache a-greiz-holl d'ar 15 Meurzh 1694 e Pariz. Sebeliet eo bet en iliz parrez Saint-Cosme.
Olivier Jégou de Kervilio a zo deuet war e lerc'h war gador eskopti Treger.

## Levrlennadur

* Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# Eusébio da Silva Ferreira

Eusébio da Silva Ferreira (pell anavezetoc'h evel Eusébio), bet ganet d'ar 25 a viz Genver 1942 e Lourenço Marques (Maputo a-vremañ e Mozambik) hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Genver 2014 e Lisbon (Portugal), a oa ur melldroader etrebroadel portugalat.
Meur a lesanv a voe roet dezhañ a-hed e vicher : O pantera negra (Ar banterenn du), O rei (Ar roue).

## Kib vell-droad ar bed

Araoger e bost dezhañ war an dachenn, ar c'hoarier hep e bar-mañ n'en devoa kemeret perzh nemet en un dalc'h, hini 1966 bet aozet e Bro-Saoz : gant nav fal ez eas da wellañ paler ar genstrivadeg-se.
# Eutarig

Eutarig, pe Eutharic, ganet e dibenn ar V$^{vet}$ kantved ha marvet en 523, a oa ur priñs ostrogot ezel eus tiegezh an Amaled.
Dimezet e oa da d'ar briñsez ostrogot amal Amalasunta, a oa merc'h d'ar roue Teodorig Veur ha d'ar briñsez frank Audofleda, a oa c'hoar da C'hlodwig Iañ, roue ar Franked.
Tad e oa da Matasunta ha d'ar roue Atalarig.
Mervel a eure en 522 pe 523, a-raok ar roue Teodorig Veur, e dad-kaer, pa oa da ren war e lerc'h.
# Euskal Herriko Unibertsitatea

Euskal Herriko Unibertsitatea / Universidad del País Vasco (EHU/UPV) eo Skol-Veur Euskal Herria, savet e 1980. Diazezet eo e teir froviñs Euskadi : Barakaldo evit Bizkaia, Eibar evit Gipuzkoa ha Vitoria-Gasteiz evit Araba.

## Frazenn-stur

Eman ta zabal zazu, "Ro ha skign anezhi", eo frazenn-stur EHU/UPV, diwar ur werzenn eus Gernikako Arbola, ur c'han eus an XIX$^{vet}$ kantved.
# Euskal Herritarrok

Euskal Herritarrok (euskareg: keodedourien euskarat) a oa ur c'hevread dizalc'hour eus an tu kleiz euskarat krouet e 1998. E bal a oa da ginnig danvez kannaded voutin evit an tu-kleiz abertzale evit en dilennadegoù. Ne badas ket pell, avat. Kemerout a reas perzh e dilennadegoù euskarat 1998 hag e dilennadegoù foral 1999 hepken.
E 2000 e c'hoarvezout un disrann abalamour d'an darempredoù gant ETA hag un darn eus an izili a yeas kuit eus ar strollad da grouiñ Aralar. Batzarre, a oa un darn eus ar c'hevread met na oa ket dizalc'hour, a yeas kuit ivez.
Goude-se e voe krouet ur c'hevread nevez, na genstrolle nemet an tu-kleiz abertzale : Batasuna
# Euskaltzaindia

Euskaltzaindia eo anv ofisiel Akademiezh an euskareg, an aozadur ofisiel a labour evit an euskareg en Euskal Herria.

## Liamm

* (eu) (es) (fr) (en) Lec'hienn Euskaltzaindia