OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inis Meáin

Inis Meáin (Inishmaan er stumm saoznekaet) zo unan eus an Inizi Árainn e Bae Gaillimh, en Iwerzhon. « Enez kreiz » eo ster anv an enezenn, p’emañ etre an div enezenn all, Inis Mór hag Inis Oírr. An eil vrasañ eo e-touez an inizi Árainn a-fed ment, gant 4 km hed ha 2,5 km led hag ur gorread 9 km². An hini vihanañ eo avat, a-fed poblañs, gant 154 annezad (e 2006) ; hag an hini sioulañ eo ivez, gant nebeutoc’h a weladennerien.
Gant se ez eo chomet yac’h an iwerzhoneg enni ha yezh an darn vrasañ eus an dud eo. Lesanvet eo bet Ollscoil na Gaeilge (« skol-veur an iwerzhoneg »), abalamour da se. Abaoe pell ez eus deuet barzhed ha skrivagnerien brudet eus Iwerzhon da weladenniñ Inis Meáin, evel da skouer John Millington Synge, Augusta Gregory ha Pádraig Mac Piarais, o deus savet skridoù eno ha desket iwerzhoneg ivez.

## Savadurioù

Kreñvlec’hioù savet gant mein a c’haller gwelet en enezenn : Dún Chonchúir, e stumm ur c’helc’h, savet a-raok JK, ha Dún Fearbhaí, eus ar IV$^e$ kantved, savet e stumm un hirgarrezenn.
Gweladenniñ a c’haller Teach Synge, an ti ma oa bet ar skrivagner John Millington Synge o chom pa oa bet en Inis Meáin, bep hañv etre 1898 ha 1902, pa veze roet bod dezhañ gant Bríd ha Páidín Mac Donnchadha. Eno e kavas awen da skrivañ pezhioù-c’hoari evel The Playboy of the Western World (« Labous-den Penn ar Bed ») pe Riders to the Sea (« War varc’h d’ar mor »).
Ul labouradeg da zisallañ an dour-mor zo bet savet da bourchas dour d’an enezidi.

## Notennoù

* ↑ Lakaet e brezhoneg gant Remi Derrien hag embannet gant Emgleo Breiz
* ↑ Lakaet e brezhoneg gant Youenn Drezen hag embannet gant Gwalarn e 1926
* ↑ Inis mean water restored airport still closed
# Lan Xang

Lan Xang (laoeg: ລ້ານຊ້າງ, milion olifant) a oa ur rouantelezh lao savet gant Fa Ngum e 1354 e gevred Azia.
Ar priñs Fa Ngum, a orin eus Xieng Dong Xieng Thong (Luang Prabang hiziv an deiz), a erruas e Kambodja pa oa bugel ha dimezet e voe eno d'ur verc'h d'ar roue khmer. E 1349, e penn un arme a 10.000 den prestet dezhañ gant roue Kambodja, ec'h eas kuit diouzh Angkor evit distreiñ d'e vro c'henidik ha sevel e rouantelezh. War e hent war-zu Xieng Dong Xieng Thong ec'h aloubas kement muang a dreuze. Ur wech erru e Xieng Dong Xieng Thong e kemeras ar galloud digant un den kar dezhañ a oa war an tron ha kurunennet e voe e miz Even 1354 e Vientiane. Dont a ra anv ar rouantelezh (ar milion olifant) eus e arme bamus.
Lan Xang en em lede eus harzoù Sina betek Sambor er c'hreisteiz hag eus harzoù Vietnam betek pladenn Khorat er c'hornôg.
Nebeut goude (1362-1368) e savas reuz er vro etre daou skourr eus ar voudaegezh : Boudaegezh Mahayana (hini ar roue Fa Ngum) ha boudaegezh Theradava (hengounel er c'horn-bro). Gwasket e voe an emsavadeg poblel met ne voe ket trawalc'h ha dre ma talc'he ar reuz e voe rediet Fa Ngum d'en em dennañ kuit da Muang Nan e 1373. E vab, Oun Heuan, a zistroas diouzh kreisteiz Yunnan ma oa en harlu, evit ren ar rejañs. Roue e teuas Oun Heuan da vezañ goude marv e dad e 1393.
Rouantelezh Lan Xang a badas c'hoazh 300 vloaz hag e teuas a-benn da daliñ ouzh aloubadegoù Vietnam (1478-79), Siam (1536), ha Birmania (1571-1621). E 1707 e voe rannet ar vro e teir rouantelezh : Luang Prabang, Vientiane ha Champasak.

## Notennoù

* ↑ e dad hag e vreur henañ hervez istorourien 'zo; e dad-kozh pe e eontr hervez lod all.
* ↑ Hervez Yoshiyuki Masuhara eo diorroidigezh ar c'henwerzh a vefe abeg pennañ krouidigezh Lan Xang; Yoshiyuki Masuhara, Prawattisat setthakit khong racha-anachak lao lanchang (Istor ekonomikel rouantelezh lao Lan Xang).
# Lanas

Lanas zo un anv-lec'h okitanek hag anv meur a lec'h en Okitania.
* Lanas, anv okitanek an departamant gall Landes, en Gwaskogn,
* Lanas (Landes), kumun c'hall en departamant-se; e galleg hag ent-ofisiel "Port-de-Lannes",
* Lanas (Lot-et-Garonne), kumun c'hall en departamant Lot-et-Garonne; e galleg hag ent-ofisiel "Lannes",
* Lanas, anv gallek hag ofisiel kumun Lanàs, en Ardèche.

## Pennadoù kar

* Llanas
* Lannes
* Landes
# Lanas (Lot-et-Garonne)

Lanas (Lannes e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun e mervent an departamant Lot-et-Garonne. E 2011 e oa 401 den o chom enni.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lancashire

Lancashire (Swydd Gaerhirfryn e kembraeg) zo ur gontelezh e Bro-Saoz, er Rannbarzh Gwalarn Bro-Saoz. Preston (Lancashire) eo ar pennlec'h anezhi.
Abaoe ar 1añ Ebrel 1998 ez eo disrannet Blackpool ha Blackburn gant Darwen diouzh ar gontelezh amaezel, daoust dezho chom en he c'hontelezh lidel.

## Douaroniezh

| ██ Lancashire | Gorread : 3 079 km² Poblañs (2021) : 1 498 300 Stankter : 487 den/km² |

## Melestradur

Distrigoù :
* Chorley
* Su Ribble
* Fylde
* Preston
* Wyre
* Lancaster
* Ribble Valley
* Pendle
* Burnley
* Rossendale
* Hyndburn
* Blackpool (Amaezerezh unvan)
* Blackburn gant Darwen (Amaezerezh unvan)

## Liammoù diavaez

* Load kefridiel Kuzul Kontelezh Lancashire
# Lana (Sutirol)

Lana zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Lancaster

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lancaster zo un anv-lec'h saoznek, deuet da vout anv-tud ha traoù.

## Lec'hioù
### Aostralia

* Lancaster, Victoria

### Kanada

* Lancaster, New Brunswick
* Lancaster, Ontario
* Lancaster Sound, e Nunavut

### Bro-Saoz

* Lancaster (Lancashire)

### SUA

* Lancaster, California, the largest "Lancaster" in the world by population
* Lancaster, Illinois
* Lancaster, Huntington County, Indiana
* Lancaster, Jefferson County, Indiana
** Patricksburg, Indiana, a community also called Lancaster
* Lancaster, Kansas
* Lancaster, Kentucky
* Lancaster, Massachusetts
* Lancaster, Minnesota
* Lancaster, Missouri
* Lincoln, Nebraska (once known as Lancaster)
* Lancaster, New Hampshire
* Lancaster (town), New York
** Lancaster (village), New York, within the Town of Lancaster
* Lancaster, Ohio
* Lancaster, Oregon
* Lancaster, Pennsylvania
* Lancaster, South Carolina
* Lancaster, Texas
* Lancaster, Virginia
* Lancaster, Wisconsin, a city
* Lancaster Junction, Wisconsin, an unincorporated community
* Lancaster County, Nebraska
* Lancaster County, Pennsylvania
** Lancaster Valley AVA, Pennsylvanian wine region
* Lancaster County, South Carolina
* Lancaster County, Virginia
* Lancaster Township, Pennsylvania (disambiguation), multiple locations

## Tud
### Titloù

* The County Palatine of Lancaster, a synonym for Lancashire
* Duchy of Lancaster, one of only two British royal duchies
* Duke of Lancaster
* Earl of Lancaster
* House of Lancaster, a British royal dynasty

### Anv-tiegezh

* Lancaster (surname), people with the surname Lancaster

## Karr-nij

* Avro Lancaster, karr-nij

## Pennad kar

* Lanchester
# Lance

Lance a oa ur gazetenn bortugalek gouestlet d'an echedoù embannet e Brasilia e Brazil e 1995-1998. Marcos Roland a oa he fenngazetennour.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Lana (Nafarroa)

Lana zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Lanaken

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lanaken (limbourgeg : Lôneke) zo ur gumun izelvroek e Belgia e proviñs Limbourg.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 58,95 km²
* Poblañs (2022) : 26 172 a dud
* Stankter : 444 den/km²
# Lancaster (Lancashire)

Lancaster (Caerhirfryn e kembraeg) zo ur gêr e Lancashire e Bro-Saoz.
# L'Enquête (film, 2015)

L'Enquête a zo ur film gall savet gant Vincent Garenq e 2013 ha deuet er-maez d'an 11 a viz C'hwevrer 2015.

## An danvez

Ar film-se a gont strivioù bras ar c'hazetenner Denis Robert a-enep breinadur e bed an Arc'hant bras, dre e levrioù, e enklask, hag tout darvoudoù a ra perzh en Afer Clearstream.

## Fichenn deknikel

* Titl orin : L'Enquête
* Sevener : Vincent Garenq
* Skrid-aozañ : Vincent Garenq, Stéphane Cabel, Denis Robert
* Sonerezh : Erwann Kermorvant
* Produiñ : Christophe Rossignon, Philip Boëffard
* Rener al luc'hskeudennerezh : Renaud Chassaing
* Frammañ : Vincent Garenq, Elodie Codaccioni, Raphaël De Monpezat
* Stumm : Livioù
* Bro orin : Bro-C'hall
* Yezh : Galleg
* Deiziadoù dont er-maez :
    Bro-C'hall- Breizh : 11 a viz C'hwevrer 2015

## Komedianeta

* Gilles Lellouche : Denis Robert
* Charles Berling : barner Renaud Van Ruymbeke
* Laurent Capelluto : Imah Lahoud
* Florence Loiret-Caille ; Géraldine Robert
* Christian Kmiotek : Régis Hempel
* Gregoire Bonnet : Laurent Beccaria
* Antoine Gouy : lorian Bourges
* Eric Naggar : Jean-Louis Gergorin
* Hervé Falloux : Dominique de Villepin
* Thomas Seraphine : Arnaud Montebourg

## Liammoù diavaez

* An Enklask, pajenn Allociné
# L'Entraide française (1945)

Embannet eo ar rummad anvet « Entr’aide française » e 1945 evit bezañ implijet en Impalaeriezh trevadennel c'hall. Un dresadenn eeun eo, o kinnig arouezioù ar Republik : poltred Marianne, treset gant Dulac, skourr ur wezenn-olivez hag ar pennlizherennoù RF dindan Kroaz Loren. « Distro ar Republik ! » sed aze pezh a sinifi an timbroù-se, e gwirionez.
War an hevelep patrom, gant un alc’hwez disheñvel hervez ar vro ez eo gwerzhet an timbroù « Entr’aide française » e-barzh pevarzek trevadenn c’hall : Afrika ar C'hornaoueg C'hall, Afrika ar C'heheder C'hall, Aod gall ar Somalianed, Gwadeloup, Gwiana C'hall, Kaledonia-Nevez, Kameroun, Madagaskar, Martinik, Enez ar Reünion, Sant-Pêr-ha-Mikelon, Tiriadoù gall en India, Tiriadoù gall en Okeania ha Wallis-ha-Futuna.
# L'Ermite (danevell)

L'Ermite zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant embannet e 1886.

## Istor

Embannet e oa bet e Gil Blas ar 26 a viz Genver 1886. Adembannet e voe e La Petite Roque e 1886.

## An danevell

Mignoned zo bet o welet ur penitiour.

## Liamm diavaez

* Skrid an danevell e Wikimammenn
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# L'Ermite

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
L'Ermite (ar penitiour e brezhoneg) zo un anv gallek roet da veur a dra.

## Lec'hioù

* L'Ermite (Belgia), e kumun Braine-l'Alleud

## Tud

* Pierre l'Ermite
* Pierre L'Ermite, anv-pluenn Eugène Edmond Loutil (1863-1959), beleg ha kazetenner gall
* Gilles l'Ermite

## Oberenn

* L'Ermite (danevell), danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant

## Pennadoù kar

* Hermite
* L'Hermitage
# L'Espurgatoire Seint Patriz

L'Espurgatoire Seint Patriz, anavezet ivez evel La légende du purgatoire de saint Patrick, zo ur varzhoneg e galleg kozh, 2 302 werzenn eizhsilabennek enni, betaozet gant Marie de France en XII$^{vet}$ kantved. Savet eo diwar ur skrid latin, an Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii, gant ar manac'h Henry de Saltrey (pe Sawtry en saozneg).

## Danvez

Kontet eo istor ur marc'heg iwerzhonat, Owein, o vont da Burgator Sant Padrig, un enezenn eus Donegal, evit kaout ar pardon eus e bec'hedoù. Diskenn a ra d'ar purgator, dont a ra diaouled d'e vete, diskouez a reont dezhañ jahinerezh a bep seurt evit ober dezhañ nac'h e feiz. Dizarbenn a ra an dempterien bep tro o tistagañ anv Jezuz. Goude tremen un nozvezh er purgator e tistro d'an iliz ma krogas e veaj, hag ez a en-dro war e giz, gwalc'het e ene.

## Hêrezh

E deroù an XIX$^{vet}$ kantved e kemeras ar barzh saoz Robert Southey skrid L'Espurgatoire Seint Patriz da sevel ar varzhoneg St Patrick's Purgatory.

## Levrlennadur

* T. Atkinson Jenkins (1894) : L'espurgatoire Seint Patriz of Marie De France – An Old-French Poem of the Twelfth Century, Legare Street Press, 2021 (ISBN 978-1-01-372084-0) • Google Books

## Gwelet ivez

* Louis Eunius

## Notennoù

* ↑ Jenkins, op. cit.
# L'Exécutrice

L'Exécutrice zo ur film gall sevenet gant Michel Caputo, embannet e 1986.

## Istor

Martine zo ur boliserez a glask adkavout ur vaouez anvet Caroline ha bet skrapet gant ur gang pornograferien. Un titourer a zo ganti er gang a sikour anezhi. Goustadik e ya an traoù war-raok dre youl fall ar c'homiser a-us dezhi. Buhez prevez Martine a zo dreist-holl mont da evañ gant poliserien all. Tremen a ra eus ur poliser yaouank d'ur poliser kosoc'h anvet Jean.

## Fichenn deknikel

* Titl orin : L'Exécutrice
* Sevener : Michel Caputo
* Senario : Michel Caputo
* Poltred : Gérard Simon
* Bro orin : Bro-C'hall
* Stumm : Liv - Mono
* Doare : Birvidik
* Deiziad embann : 1986

## Aktourien

* Brigitte Lahaie : Martine
* Michel Modo : Ar c'homiser
* Jean-Hugues Lime : Inspektour Legrand
* Philippe Gasté
* Gilbert Servien
* Benoît Gourley
* Pierre Woodman

## Liammoù diavaez

* L'exécutrice war IMDb
# L'Haÿ-les-Roses

L'Haÿ-les-Roses :
| Milin L'Haÿ-les-Roses. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Val-de-Marne |
| Arondisamant | L'Haÿ-les-Roses (pennlec'h) |
| Kanton | L'Haÿ-les-Roses (pennlec'h) |
| Kod kumun | 94038 |
| Kod post | 94240 |
| Maer Amzer gefridi | Vincent Jeanbrun 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Val de Bièvre |
| Lec'hienn web | http://www.lhaylesroses.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 31 647 ann. (2020) |
| Stankter | 8 115 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 42 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 3,9 km² |
| kemmañ |
L'Haÿ-les-Roses zo ur gumun en departamant Val-de-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant L'Haÿ-les-Roses eo.
Er bloavezh 2020 e oa 31 647 a annezidi hag a reer L'Haÿssiens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Saint-Léonard.
* Regard 8 war doursan Medicis, savet er XVII$^{vet}$ kantved.
* Rozeg ar Val-de-Marne.

## Kêrioù gevellet

* Bad Hersfeld (Alamagn)
* An Ómaigh (Rouantelezh Unanet)

## Tud brudet
### Tud bet marvet eno

* Marcelle Géniat, aktourez c'hall, d'ar 27 a viz Gwengolo 1959.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# L'Enfant (danevell, 1882)

L'Enfant zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.

## Istor

Embannet e voe er pemdezieg Le Gaulois, d'ar 24 a viz Gouhere 1882, hag adembannet en dastumad Clair de lune, e 1882.
Ar pezh-c'hoari Musotte zo tennet eus an danevell-mañ.
Un danevell all, gant an oberour, zo bet anvet L'Enfant ivez e 1883.

## An danevell

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# L'Escala

L'Escala zo ur gumun e Katalonia, e komark an Alt Empordà, e proviñs Girona.
# L'Etivaz

L’Etivaz (ne zistager ket ar z, an L' a ranker mirout) a zo ur seurt fourmaj suis dezhañ un toaz kalet, gwasket ha poazhet, a vez fardet en alpoù, da vare an hañvad (etre miz Mae ha miz Here). Dont a ra anv ar c'heuz-se eus al lec'h ma vez produet : an Alpoù ha rakalpoù Vaud.
Fardet e vez diwar laezh buoc'h kriz. Ar saout a vez kavet er peurachoù etre 1000 ha 2000 metrad uhelder, war gumunioù Château-d'Œx, Rougemont, Rossinière, Ormont-Dessous, Ormont-Dessus, Leysin, Corbeyrier, Villeneuve, Ollon ha Bex. Frondus, ha splann eo blaz L'Etivaz ha blaz ar frouezh a vez gantañ, a-wechoù e vez santet blaz ar c'hraoñ kelvez ivez. A-fet liv e vez melen. Gwarc'helloù etre 15 ha 35kg a vez kavet. Produet e vez etre 320 ha 330 tonad, da lavaret eo etre 12000 ha 14000 tamm.

## Ar fardañ

Artizanel da vat eo an doare ma vez fardet L’Etivaz, met strizh eo ar reolennoù : chidhouarnoù kouevr lakaet war an tan a ranker implijout d'e boazhañ. Diouzh an doare ma vez fardet e teu perzhioù dibar ar fourmaj.
E-pad 24 eurvezh e vez soubet ar fourmaj en hili, goude-se e vez sallet ha broustet reoliek gant holen ha renket war estajerennoù episea, ha troet bep 5 devezh. E-pad 5 miz e vez puret ar gwrac'helloù e kavioù. Gwrac'helloù zo a vez dibabet ha miret e-pad 3 bloaz en ur solier, ha re zo a c'hall bezañ gwerzhet azalek ar 7vet miz, diouzh o darevaat.
E 2000 e voe L'Etivaz ar fourmaj suis kentañ lakaet da anvadur orin kontrollet (AOK).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn L'Etivaz
* L'Etivaz war lec'hienn Fromages de Suisse.com
# Kyūshū

Kyūshū (japaneg: 九州) eo trede brasañ enezenn Japan hag an hini suañ eus ar peder enezenn bennañ.
Kement ha "Nav froviñs" e talvez Kyūshū. Meneziek eo an enez, hag eno emañ uhelañ menez-tan bev Japan, Menez-Aso, 1 226 m dezhañ. Fukuoka eo kêr vrasañ an enez.
Lavaret e vez ez eo kavell sevenadur Japan.
# Károlos Papoúlias

Károlos Papoúlias (Κάρολος Παπούλιας e gresianeg, distaget /ˈkaɾo̞ˌlo̞s paˈpuʎas/) (1929-2021) a oa ur politikour gresian, Prezidant ar vro adalek miz Meurzh 2005 betek e varv e 2021.
Ganet e oa bet e kêr Ioannina d'ar 4 a viz Mezheven 1929. Studioù war ar gwir en doa graet e Skol-veur Aten hag e Skol-veur München. Ouzhpenn gresianeg e ouie kaozeal mat alamaneg, italianeg ha galleg. Ezel e oa eus ar strollad sokialour PASOK.
Marvet eo d'ar 26 a viz Kerzu 2021.

## Notennoù

* ↑ (el) (en) Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ / Ekathimerini, 26/12/2021
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Käthe Kollwitz

Käthe Kollwitz a zo bet ganet d'an 8 a viz Gouere 1867 e Königsberg (en Alamagn d'ar c'houlz-se, bremañ "Kaliningrad" e Rusia), marvet d'an 22 a viz Ebrel 1945 e Moritzburg, nepell eus Dresden (Alamagn).
Kizellourez ha livourez alaman. Sokialourez ha peoc'hourez vrudet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kyū

Kyū (級) zo un termen Japaneg implijet er sportoù emgannañ, chado, ikebana, go, Shogi hag e obererezhioù kar evit envel derezioù barregezh pe skiant-prenañ disheñvel.
En darn vrasañ eus ar sportoù emgannañ japanat a-vremañ e verk an termen Kyu an derezioù war zigresk a vez paket gant an deskarded a-is d'ar gouriz du. An derez kentañ eo an 10vet kyu hag an hini diwezhañ ar 1añ kyu a glot gant ar gouriz gell pe ar gouriz ruz. An derez war-lerc'h eo ar 1añ dan (gouriz du).
Kemm-digemm eo renkadur ar c'hyuioù hervez ar skolioù hag hervez ar sportoù. E sportoù zo e vez gwisket ur gouriz gwenn gant an holl berzhidi kyu. E sportoù all e vez implijet livioù disheñvel evit ar gourizioù evit merkañ derez ar c'hyu. E Japan, hec'h-unan, ne vez ket implijet nemeur ar gourizioù liv. Nemedennoù zo eus ar c'hendo hag eus ar Bujinkan ma ne vez ket embannet ar renk a wel d'an holl (dre gourizioù pe un dra bennak all). D'ar Sendei eo da c'houzout live e studierien.
Gallout a ra ar c'hyuioù bezañ isrannet e barennoùigoù (etre 1 ha 6) a vez du, gwenn pe a-liv gant liv ar gouriz zo war-lerc'h peurliesañ (da skouer : gouriz melen gant ur varrennig orañjez). Alies e vez implijet ar barrennoùigoù-se gant ar vugale, dezho da santout ez eont war-raok.
Deroet e vez an derezioù Kyu gant ar sensei en e zdōjō, goude un arnodenn, furmel pe get, peurliesañ. A-wechoù e vez kadarnaet derez ar 1añ kyu dirak ur bodad dereziañ (da skouer, e kevreadoù zo e Belgia).
Hengouneloc'h eo ober gant gourizioù gwenn traken met kalz a skolioù a gav gwelloc'h ober gant livioù bremañ evit kennerzhiñ an dud da vont war-raok.
Mudansha a vez graet eus ar bleustrerien ganto ul live kyu. Talvezout a ra kement hag "unan hep dan". Sellet e vez outo evel deskarded kentoc'h eget studierien. N'eus nemet goude bezañ tapet ar renk a 1añ dan ma vez graet studierien anezho.

## Kemmoù hervez ar skolioù

Daoust ma ra ar pep brasañ eus skolioù ar c'hornôg gant un doare renkañ dre gyuioù, gallout a ra an niver hag al liv anezho cheñch diouzh ar skolioù. Ar pezh a seblant bezañ heñvel e pep lec'h eo eo gwenn ar c'hyu izelañ tra m'eo gell an hini uhelañ.
Gwelet ivez : Renkoù e Go.