# Hilion

Hilion :
| Ar vourc'h. ||
| Anv gallaouek | Hilion |
| Anv gallek (ofisiel) | Hillion |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Langaeg (betek 2015) Tregaeg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22081 |
| Kod post | 22120 |
| Maer Amzer gefridi | Annie Guennou 2022-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | (fr)Blog ofisiel ar gumun |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 246 ann. (2020) |
| Stankter | 171 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 30′ 51″ Norzh 2° 40′ 03″ Kornôg / 48.5141666667, -2.6675 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 25 m bihanañ 0 m — brasañ 86 m |
| Gorread | 24,76 km² |
| Hilion ||
| kemmañ |
Hilion (skrivet Hillion e galleg) a zo ur gumun eus eus kanton Tregaeg, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh.

## Douaroniezh

Bras eo eo ar gumun-se (gorread: tost da 2 500 ha peogwir ez eus div barrez en unan: Hilion ha Sant-Reunan.
* Teir stêr: an Evron, ar C'haler hag an hini vrasañ, ar Gouesan
* Ur stank: er Pontoù-Nevez
Hir eo an aod ivez: 12 km, peogwir eo Hilion ur c'hourenez (kelc'het gant "mirlec'h naturel Bae Sant-Brieg", an hini vrasañ e Breizh).
* Tevennoù Bon Abri (180 spesad struzh, 36 spesad laboused hag 7 spesad divelfenneged)
* Ur porzh bihan: E «Saint-Guimond»
* Teir zraezhenn: Traezhennoù «Bon Abri», «Lermot» hag ar Gerveur (La Grandville).

## Armerzh

* Meskl Hilion: 10 % eus kenderc'h Bro-Frañs war tost da 100 km peulioù (sevel meskl).

## Anv

* Erwan Vallerie ː Aula Helyoni, XII$^{vet}$; Hillion, 1219; Hyllion, 1216; Hylion, Hilion, 1224; Hillion, 1287; Hylion, 1330; Hillion, 1516

## Ardamezioù

En gul, e sourin en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel ouzh red ar sourin Diforc'h ardamezioù Roland de Hilion (1278) Kuzul ar Gumun ː 29 Ebrel 1989

## Istor
### Orinoù

* Istor Hilion 'zo teñval met un dra a zo sur: ar Romaned hag ar C'halianed a oa staliet eno (kavet e oa bet roudoù porzh kozh, tiez-annez, ur templ, un hent eus ar Romaned...).
* Betek ma'c'h erruas ar Vrezhoned e oa kazi didud an dachenn. Riwal, roue Domnonea a oa staliet e Hilion. Kastell Riwal e oa ar c'hastell kentañ e Hilion lec'hiet e Leshilion («Licellion», skrivet ivez «Lissilion»).

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe parrez katolik Sant-Reunan e 1870 diwar goust parrez Hilion.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 80 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,45 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, unan e Sambreville, serjant-major e oa en 118vet Rujumant Troadegiezh hag egile e Maissin, soudard e oa er 118vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* D'ar 21 a viz Ebrel 1944 e kouezhas un nijerez F-5B (marilhet 42-67367) eus aerlu ar Stadoù-Unanet en Hilion; tapet e voe an nijour d'an Alamaned.
* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Norzh-Afrika

* Mervel a reas meur a vilour ag ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, 1920-1922.
* Iliz katolik Sant Ronan, 1872-1875.
* Maen-hir «Carquitté».
* Hent ar Romaned er Pontoù-Nevez.
* Villa Granville hag an annezadenn Hôtellerie (ma voe dizoloet moneiz keltiek, aspadennoù Romaned hag ivez un arched graet e plom gant an endalc'h (III$^e$ kantved) eus amzer ar C'halianed-ha-Romaned.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour (XIV$^{vet}$-XV$^{vet}$ kantved)
* Maner «Licantois» (XVI$^{vet}$ kantved), maner ar werjeoù (XV$^{vet}$ K.).
* Kouldri «Clos-Guéguen« (XVI$^{vet}$ kantved), hag ivez kouldrioù Kerbihan ha Bonabry.
* Kalvar Bonabry (XVII$^{vet}$ kantved).
* Chapel Sant-Laorañs ha Sant-Maour (hag ar feuteun Sant-Maour e-kichen), Chapel Sant-Erwan ha Sant-Matulin ar gwernoù, chapel Sant-Loup ha Sant-Jili e Bonabry.
* Kroaz Meheut (kroaz kozh Sourdrais) ha kroaz Terterien (1832) savet el lec'h ma oa ur chapel gozh.
* Kastell Bonabry, Kastell ar Gwernoù ha dreist-holl kastell "Gwenngoad".
* Iliz katolik Sant Reunan (XIX$^{vet}$ kantved).
* Trenbont ar Pontoù Nevez savet war ar Gouesan gant Louis Harel de la Noë (1913).
* Tredanva dre dour ha stankell Pont-Rolant (1935).
* Monumant ar re varv e-tal iliz katolik Sant Yann-Vadezour er vourc'h, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe d’an 3 a viz Ebrel 1921.
* Monumant ar re varv e-tal iliz katolik Sant Reunan, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Demografiezh :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2012 |
| 2122 | 2235 | 2858 | 3232 | 3591 | 3786 | 4001 | 4049 | 4066 |
| Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl ||||||||

## Tud
### Tud marvet eno

* 1925 : Georges Palante, prederour.

### Tud liammet gant Hilion

* Sant Ronan.
* Patrice Carteron, melldroader, en deus bevet eno.

### Ardamezeg ar familhoù

| Auffray | Treustellet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh, e leon en aour balirant |
| Guéguen | En argant e wezenn-olivez geotet; e c'hrenn balefarzh en erminoù, karget gant div kadvouc'hal en gwad peuliek |
| Micault | En glazur, e alarc'h en argant melezouriñ war vord ur veunteun ivez en argant, hag heuliet ouzh kab gant un heol en aour |

## Liammoù etrebroadel
### Gevelliñ

| bro | kêr | abaoe |
| Italia | Ballabio | 2003 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Hilion war lec'hienn Geobreizh
* (fr)Hilion infos
* (fr)Glad Hilion war lec'hienn dielloù an departamant
* (fr)mirlec'h naturel Bae Sant-Brieg
* (fr)Ti ar Bae / Maison de la Baie

## Levrlennadur

* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008 Michèle Gaillard : Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes USAAF
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Aotrounez la Grandville
* ↑ Aotrounez la Villecolué hag ar C'hlos, en Hilion ; la Crois-Hulin, e Ploufragan
* ↑ Ur c'habiten gwarded-aod Hillion e 1758, en eus kemeret perzh ouzh Emgann Sant-Kast e 1758