OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nigel Farage

D'an 3 Ebrel 1964 eo bet ganet Nigel Paul Farage. E 1999 e voe e-touez 3 ezel kentañ Strollad evit Dizalc’hted ar Rouantelezh-Unanet (UKIP) da vezañ dilennet e Parlamant Europa. Addilennet e voe e 2004, 2009 ha 2015. D'an 12 Gwengolo 2006 e voe dilennet da vleiniad UKIP e-lec'h Roger Knapman.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nigel Mansell

Nigel Mansell (bet ganet d'an 8 a viz Eost 1953 e Upton-upon-Severn e Bro-Saoz) a zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 1980 ha 1992, ha war-lec'h etre 1994 ha 1995. Kampion 1992 eo. Redet en deus ivez e CART e 1993, o c'hounit ar gevezadeg. Redet en deus ar memes bloaz an Indianapolis 500.
| Kampion a-raok : Ayrton Senna | Nigel Mansell Kampion bed ar Formulenn 1 1992 | Kampion war-lerc'h : Alain Prost |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nigel Short

Nigel Short a zo bet ganet d'ar 1añ a viz Mezheven 1965 e Leigh, Lancashire (Bro-Saoz).
Mestrc'hoarier echedoù breizhveuriat.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
E 1993 e kollas ( 12,5 - 7,5) a-enep da Garry Kasparov finalenn Kampionad Bedel Echedoù ag ar PCA (Professional Chess Association). Evit erruout er finalenn e oa bet trec'h war Anatolij Karpov ha war Jan Timman.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* 50 lec'hiadenn a-bouez eus e bartiennoù
* Buhezskrid
* Nigel Short: 1146 eus e bartiennoù e pgn
* Doare e Chessbase
* Selaou ouzh ur pennad-kaoz gant Nigel Short a-zivout e vatchoù ouzh Bobby Fischer
# Niger

    Evit implijoù all, gwelet Niger (disheñvelout).
    Evit ar stêr Niger, gwelit ar pennad Stêr Niger.
Niger zo ur vro eus kornôg Afrika, anvet ent-ofisiel Republik Niger. Emañ etre Nigeria ha Benin er c’hreisteiz, Mali ha Burkina Faso er c’hornôg, Aljeria ha Libia en hanternoz, ha Tchad er reter. Er Sahara emañ al lodennoù hanternoz eus ar vro. Treuzet eo mervent ar vro gant ar stêr Niger, a ro hec’h anv dezhi. Niamey eo ar gêr-benn.

## Skeudennoù

* Annez hengounel (Zinder)
* Erin an Ténéré
* Traoñienn Timia
* Trevad ar mell
Tiriadoù dalc'het Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos
# Niflheim

Er wengelouriezh lec'hlennat, Niflheim, pe Niflheimr (Norseg: [ˈnivlˌhɛimz̠]; "lec'h hurennek",) zo ur bed tost d'an Hel hag an Niflhel. An anv Niflheimr a gaver e div vammenn nemetken: ar Gylfaginning hag ar Hrafnagaldr Óðins.
Niflheim a voe e penn-kentañ un tiriad leun a skorn gant stêrioù yen-sklas Élivágar hag eienenn Hvergelmir, a zeu an holl stêrioù anezhi.
Hervez ar Gylfaginning, Niflheim eo an eil bed o tont war wel eus Ginnungagap, goude Muspelheim, bed an tan. Hag etre an daou ved-se e teraouas ar grouidigezh dre vesk an tan hag ar skorn, o krouiñ an "aezhenn hud".

## Daveoù

* ↑ Oxford English Dictionary: Niflheim. Kavet : 18 August 2018.
* ↑ "Niflheim | Norse mythology" (in en), Encyclopedia Britannica.
# Niger (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Niger a zeu eus un anv-gwan latin hag a dalv kement ha du. Niger a c'hall bezañ meur a dra.

## Anv-den

Niger zo ur c'h-cognomen eus ar Romaned hag a dalv "an Du" :
* Marcus Valerius Messalla Niger (104-c. 50 kt JK), politikour eus ar Republik roman, prætor ha goude konsul
* Pescennius Niger (c. 140-194), un treuzimpalaer
* Simeon Niger, menneget en Oberoù an Ebestel evel unan eus profeded ha doktored Iliz Antioc'heia
* Titus Petronius Niger, konsul roman muiañ-karet Neron.

## Anv-lec'h

* Niger, anv ur vro en Afrika ar C'hornaoueg
* Niger (stêr), ur stêr vras en Afrika ar C'hornaoueg
* Niger (stad), unan eus stadoù Nigeria

## Anvioù kar

* Nigeria
# Nighthawks

Nighthawks a zo un eoullivadur war lien bet livet e 1942 gant al livour amerikan Edward Hopper. En daolenn e weler tud azezet en un diner (leti amerikan), e kreiz-kêr ha diouzh noz. Taolenn vrudetañ Hopper eo, hag ivez unan eus an taolennoù amerikan brudetañ. War ziskouez emañ en Art Institute of Chicago.
Hervez Françoise Barbe-Gall e vije bet awenet Hopper gant The Killers , un danevell bet skrivet gant Hemingway ha bet embannet e 1927. En danevell ez eus kaoz eus muntrerien o c'hortoz en un davarn.
Nighthawks a zo bet implijet meur a wech. Da skouer ez eus bet savet ur skritell ma weler Humphrey Bogart, Elvis Presley, Marilyn Monroe ha James Dean e-lec'h an dud bet livet gant Hopper. Implijet eo bet e-barzh bannoù-treset evel Pearls Before Swine, hag ivez e-barzh The Simpsons, Dead Like Me ha That 70's Show. Orin titl trede pladenn Tom Waits (Nighthawks at the Diner) eo ivez ha diazez ur senenn eus ar film The End of Violence gant Wim Wenders.

## Notenn

* ↑ Françoise Barbe-Gall : Comment regarder un tableau, EPA, 2006, ISBN 2-85120-638-9

## Liamm diavaez

Nighthawks e lec'hienn Art Institute of Chicago
# Mor Flores

Mor Flores zo ur mor bihan e gevred enezeg Indonezia, dezhañ ur gorread 240 000 km$^2$. En-dro dezhañ emañ Mor Bali er gornaoueg, Mor Jawa er gwalarn, ha Mor Banda er reter. Emañ Meurvor Indez ha Mor Savu er su, en tu all d'un toullad inizi a reer anezho Inizi Bihan Sunda, hag en o zouez enez Flores a ro e anv d'ar mor bihan-se. En norzh emañ enez Sulawesi.
# Mor Du

Ur mor kreizkevandirel eo ar Mor Du gant riezoù Europa hag Azia tro-war-dro: Ukraina ha Rusia en norzh, Jorjia er reter, Turkia er su, Bulgaria ha Roumania er c'hornôg. Mor Azov zo ur mor bihan en hanternoz enklozet gant ledenez Krimea. Gorread an daou vor a zo 461 000 km², ennañ 38 000 km² evit mor Azov. Daou strizh-mor (ar Bosfor hag an Dardanelloù) hag ur morig etrezo, Mor Marmara, a lez un hent betek Mor Egaios p'emañ strizh-mor Kertch etre ar mor Du ha mor Azov.
Meur a stêr a ya ennañ ken n'eo ket gwall sall dourioù ar mor. Ar stêrioù pennañ eo ar Boug, an Dniepr, an Dniestr, an Danav, ar Stêr Ruz (Kizil Irmak), ar Rioni hag ar Sakarya.

## Orin an anv

Kavet e vez an anv Mor Du en XIII$^{vet}$ kantved (Μαύρη Θάλασσα) pa veze graet anezhi ar Pontos (Πόντος), da lavarout eo ar Mor hervez Strabo. Koulskoude ec'h implije ar C'hresianed hag ar Romaned Εύξεινος Πόντος Euxeinos Pontos, ar Mor degemerus. Un dro-zic'harvaat eo pa oa bet roet an anv kontrol Pontos Axeinos, ar mor dizegemerus (Pindaros, e deroù ar V$^{vet}$ kantved kt JK). Hervez Strabo e kave diaes ar C'hresianed bevañ war ribloù ar mor-se pa oa meuriadoù "gouez" tro-war-dro. Lod eus ar ouizieien a gred e teu ar ger Akeina eus ar ger persek, al liv du e dalvoudegezh. Evel-se e vije kozh-tre al lavar memes tra, pa weler e oa un doare evit envel ar roudoù-avel dre livioù e c'heller kompren e talveze ar Mor Du evit mor an Hanternoz, pa dalveze ruz evit ar Su (sellit ouzh anv ar Mor ruz). Bremañ e reer gant an anv-gwan "du" e kazi pep yezh: turkeg Kara Deniz, rusianeg Чёрное море, bulgareg Черно море, Cherno more, jorjieg შავი ზღვა, shavi zghva, ukraineg Chorne More, roumaneg Marea Neagră, lazeg Ucha Zuğa, oubic'heg ʃʷaʤa.
# Mor Bismarck

Mor Bismarck zo etre enez Ginea Nevez er c'hornôg ha mervent, hag an Enezeg Bismarck er reter ha gevred.
Anvet eo diwar-lerc'h Otto von Bismarck, ar politikour alaman.
# Mor Chile

Mor Chile (Mar Chileno en-ofisiel e Chile) eo anv al lodenn eus ar Meurvor Habask dirak aod Chile, er c'hornôg d'ar vro. Ofisiel eo an anv abaoe an 30 a viz Mae 1974 pa voe embannet an Dekred Meur #346 en Diario oficial de la Republica de Chile.
# Lannales

Lannales (saozneg: St Germans, diwar anv iliz Sancti Germani) a zo ur gêr e reter Kernev-Veur e rannbarzh Karadon war lez aber ar stêr Tamer. Bevañ a rae tud ar gêr-mañ diwar ar pesketaerezh betek an XIX$^{vet}$ kantved ha kenderc'hel a rae ar porzh da zegemer marc'hadourezh evel keuneud ha glaou betek ar c'hantved diwezhañ.
E Lannales e oa lec'hiet sez Eskob Kernev-Veur betek ma oa bet enteuzet an eskopti gant hini Exeter e 1050.
Gevellet eo Lannales gant Plougerne.
# Lanneanoù

Lanneanoù :
| Anv gallek (ofisiel) | Lanneanou |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Montroulez |
| Kanton | Plouigno |
| Kod kumun | 29114 |
| Kod post | 29640 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Saint-Jalm 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Montroulez Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Montroulez |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 347 ann. (2020) |
| Stankter | 21 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 20″ Norzh 3° 40′ 19″ Kornôg / 48.4890, -3.6719 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 202 m bihanañ 119 m — brasañ 285 m |
| Gorread | 16,17 km² |
| Lanneanoù ||
| kemmañ |
Lanneanoù a zo ur gumun eus Bro-Dreger e kanton Plouigno, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Douaroniezh

* Kumunioù amezek : Plouigno; Bodsorc'hel; Skrigneg; Plougonven.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 46 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,48% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daouzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Lanneanoù war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Lanneanoù war Cartes de France

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]
* ↑ Memorial Genweb
# Lanne

Lanne zo un anv-lec'h gallek, a orin okitanek.

## Gerdarzh

Dont a ra eus ar ger okitanek lana, hag a deufe eus ur ger galianek landa 'bro'. Stankik eo an anv e Gwaskogn.

## Kumunioù

Anaout a reer un toullad kumunioù gall:
* Lanne (Hautes-Pyrénées), en Hautes-Pyrénées
* Lanne-en-Barétous, e Pyrénées-Atlantiques
* Lanne-Soubiran, e Gers
* Port-de-Lanne, e Landes
* Saint-Lanne, e Hautes-Pyrénées
* Lannemezan, e Hautes-Pyrénées

## Pennadoù kar

* Lannes
* Lalanne
* Lanas
# Lannandeg

Lannandeg :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Lalandéc |
| Anv gallek (ofisiel) | La Landec |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plelann-Vihan |
| Kod kumun | 22097 |
| Kod post | 22980 |
| Maer Amzer gefridi | Didier Saillard 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 726 ann. (2020) |
| Stankter | 96 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 26′ 11″ Norzh 2° 10′ 43″ Kornôg / 48.4363888889, -2.17861111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 62 m — brasañ 125 m |
| Gorread | 7,59 km² |
| Lannandeg ||
| kemmañ |
Ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor eo Lannandeg.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 23 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,88 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr ha Santez Oanez.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lannebeur

Lannebeur :
| Chapel Itron-Varia Liskornoù. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lannebert |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg (Goueloù) |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Plouha |
| Kod kumun | 22112 |
| Kod post | 22290 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Michel Geffroy 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Leñv Arvor Kumuniezha |
| Bro velestradurel | Bro Gwengamp |
| Lec'hienn Web | https://mairie-de-lannebert.jimdofree.com, https://www.leffarmor.fr/lannebert |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 439 ann. (2020) |
| Stankter | 63 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 40′ 25″ Norzh 3° 01′ 39″ Kornôg / 48.6736111111, -3.0275 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 32 m — brasañ 92 m |
| Gorread | 6,99 km² |
| Lannebeur ||
| kemmañ |
Lannebeur a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Oueloù hag en Aodoù-an-Arvor.

## Ardamezioù

N'ez eus ket evit ar poent.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 29 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,60 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe e Falisolle e Belgia
d’an 22 a viz Eost1914, soudard e oa 47vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur penn-marichal-lojeiz eus ar gumun abalamour d'e c'hloaziadennoù d’ar 5 a viz Genver 1954 en ospital e Cholon e Saigon e Kochinsina er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Evence.
* Chapel Itron-Varia Liskornoù.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Jean-Marie Jacob ː person Lannebeur adalek ar 26 Genver 1786; kentañ beleg touer Departamant Aodoù an Hanternoz, 14 Meurzh 1791 / 28 Mae 1801.

## Melestradurezh

* Jean-Michel Geffroy (maer abaoe 2014), labourer-douar.
* Yvon Cadoret (maer, 2001-2014).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Lannebeur war lec'hienn Geobreizh
* (fr)Pajenn Lannebeur war lec'hienn an etrekumuniezh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Ouest-France
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lannedern

Lannedern :
| savadur ar maerdi hag an ti-post. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lannédern |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Pleiben (betek 2015) Brieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29115 |
| Kod post | 29190 |
| Maer Amzer gefridi | Pauline Caro 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz-Breizh |
| Lec'hienn Web | http://www.lannedern.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 301 ann. (2020) |
| Stankter | 24 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 18′ 05″ Norzh 3° 53′ 46″ Kornôg / 48.301356, -3.896107 |
| Uhelderioù | bihanañ 80 m — brasañ 201 m |
| Gorread | 12,43 km² |
| Lannedern ||
| kemmañ |
Lannedern a zo ur gumun eus Bro C'hlazig e kanton Brieg, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Emsavadeg ar Bonedoù ruz: un digoll a 600 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg.

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Floc'hic e anv, ha Bourles, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 34 gwaz ag ar gumun, eleze 4,16% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an 19 a viz Genver 1961 e Batna (departamant Konstantin).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Edern.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Lannedern war lec'hienn Geobreizh
* (fr)

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Nouel (kan)

Un nouel zo ur c'hantik kristen hag a vez kanet da Nedeleg, kaoz ennañ eus ganedigezh ar Mabig Jezuz. A-wechoù e vez lakaet an anv war ganaouennoù goañv ha n'eus liv relijiel ebet warne.

## Noueloù brudet

Setu anvioù un nebeudig anezhe:
* Adeste fideles, nouel latin savet en XVIIIvet kantved, troet e meur a yezh (saozneg, kembraeg).
* Stille Nacht, nouel alamanek, troet e meur a yezh, e brezhoneg gant Roparz Hemon, hag anvet Nozvezh sioul$^,$, Tawel Nos e kembraeg.
* Il est né le divin enfant, nouel gallek.
* La Marcho di Rèi (1852); kan provañseg, adtapet gant Bizet.
* Jingle Bells, nouel saoznek, lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon hag anvet Kleierigoù
* Ar Hyd y Nos, nouel kembraek.

## E brezhoneg

E 1650 e voe embannet e Kemper an Nouelou Ancien ha Devot, savet gant Tangi Gwegen. Adembannet eo bet gant Preder.

## Pennad kar

* villancico

## Notennoù

* ↑ YouTube
* ↑ Silent Night
* ↑ [https://web.archive.org/web/20170313191212/http://www.qobuz.com/fr-fr/album/liviou-an-amzer-les-couleurs-du-temps-mouezh-paotred-breizh-choeur-dhommes-de-bretagne/3411369965928#item
# Nouelig

Noueliged :
| Un nouelig bihan ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An noueliged a zo evned eus ar c'herentiad Charadriidae, asambles gant ar c'hornigelled pe ar morlivided.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù noueliged emañ :
* an nouelig pikous (Charadrius alexandrinus)
* an nouelig bihan (Charadrius dubius)
* an nouelig bras (Charadrius hiaticula)
* nouelig an dezerzh (Charadrius leschenaultii)
* an nouelig-Azia (Charadrius mongolus)
* an nouelig dambalvezek (Charadrius semipalmatus)
* an nouelig kildir (Charadrius vociferus)

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket an noueliged en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
# Nouelig Azia

Nouelig Kaspia :
| Un Nouelig Azia Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Charadrius |
| Anv skiantel ||
| Charadrius asiaticus Pallas, 1773 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Nouelig Azia (liester: Noueliged Azia), pe Nouelig Kaspia, a zo un evn amprevanetaer, Charadrius asiaticus eus e anv skiantel.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù Laboused Europa", Hor Yezh niv. 203-204, p. 6, Gwengolo-Kerzu 1995.
# Nouelig Saint Helena

Nouelig Saint Helena :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Charadrius |
| Anv skiantel ||
| Charadrius sanctaehelenae Harting, 1873 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nouelig Saint Helena (Charadrius sanctaehelenae) a zo un evn.

## Annez

Brosezat eo enez Saint Helena.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Nouan-le-Fuzelier

Nouan-le-Fuzelier :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41161 |
| Kod post | 41600 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | http://www.nouan-le-fuzelier.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 321 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Nouan-le-Fuzelier a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

85,49 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 2 343 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe addilennet Hugues Aguettaz da vaer.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Nouel

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nouel zo un anv brezhonek, hag un anv-tiegezh spagnolek.
* anv kement kantik a vez kanet da lidañ Nedeleg ha Ginivelezh ar Mabig Jezuz, gwelout nouel (kan)
* diwarnañ e teu an anv nouelig, graet eus evned zo, evel
** an nouelig bihan
** an nouelig bras
** an nouelig pikous.

## Tud

* Adolfo Alejandro Nouel, arc'heskob ha prezidant ar Republik Dominikan

## Lec'hioù

* Proviñs Monseñor Nouel, proviñs er Republik Dominikan
# Nouelig Forbes

Nouelig Forbes :
| Un nouelig Forbes treset gant Keulemans. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Charadrius |
| Anv skiantel ||
| Charadrius forbesi (Shelley, 1883) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nouelig Forbes a zo un evn, Charadrius forbesi an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv al loenoniour saoz William Alexander Forbes (1855-1883).

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika.

## Liamm diavaez

* Charadrius forbesi war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdife
# Nouelig Aostralia

Nouelig Aostralia :
| Peltohyas australis. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Peltohyas |
| Anv skiantel ||
| Peltohyas Sharpe, 1896 ||
| Anv skiantel ||
| Peltohyas australis (Gould, 1841) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nouelig Aostralia a zo ur spesad evned, Peltohyas australis an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ er genad Peltohyas an hini eo.
Anvet e voe Eudromias Australis (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Aostralia.

## Liammoù diavaez

* (en) Peltohyas australis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Peltohyas australis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Peltohyas australis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nouelig Java

Nouelig Java :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Charadrius |
| Anv skiantel ||
| Charadrius javanicus Chasen, 1938 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nouelig Java (Charadrius javanicus) a zo un evn hag a vev en Enez-Java hag en un nebeud inizi nes.
# Nouelig Madagaskar

Nouelig Madagaskar :
| Un nouelig Madagaskar. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Charadrius |
| Anv skiantel ||
| Charadrius thoracicus (Richmond, 1896) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An nouelig Madagaskar a zo un evn, Charadrius thoracicus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Brosezat eo al labous en aodoù mervent Madagaskar.

## Liamm diavaez

* Charadrius thoracicus war al lec'hienn Avibase.
# Ocyceros birostris

Ocyceros birostris :
| Ocyceros birostris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Genad : | Ocyceros |
| Anv skiantel ||
| Ocyceros birostris (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ocyceros birostris a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Bucerotidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Iskevandir Indez :
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Ocyceros birostris war al lec'hienn Avibase.