OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abati Melk

Abati Melk, Stift Melk en alamaneg, zo un abati beneadat enAostria hag unan eus brudetañ manatioù kristen ar bed. Emañ e-kichen kêr Melk, dreist ar stêr Danav en Aostria Izel.
Savet e voe an abati e 1089, pa roas Leopold III, Margrav Aostria unan eus e gestell da veneadiz eus Abati Lambach. Ur skol a voe savet eno en XII$^{vet}$ kantved ha brudet-bras e teuas he levraoueg da vezañ, gant he dastumad dornskridoù eus ar Grennamzer.
Etre 1702 ha 1736 e voe savet ar savadur a weler bremañ. Kinklet eo iliz ha levraoueg an abati gant freskennoù kaer livet d’ar mare-se.
Dre ma oa brudet-bras abati Melk eo deuet a-benn da badout betek an deiz a hiziv hep gouzañv re diwar an trubuilhoù diwasket gant abatioù all en Aostria da vare Brezelioù Napoleon pe da vare an Anschluss (stagidigezh Aostria ouzh Alamagn da vare an Nazied).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (de) (en) (fr) (it) Stift Melk- Lec’hienn ofisiel
# Abati Iona

War enezenn Ì Chaluim Chille, en Inizi Gall e kornôg Bro-Skos, emañ lec'hiet Abati Iona. Unan eus talvoudusañ ha koshañ kreizennoù relijiel Europa ar C'hornôg e oa. Skignañ ar feiz kristen e Bro-Skos e oa pal ar gumuniezh menec'h-se, pa oa Iona e dalc'h Dál Riata. Bremañ ez eus ur gumuniezh kristen ekumenek eno, ha dont a ra pirc'hirinded di.

## Istor

E 593 e teuas Koulm eus Iwerzhon d'en em staliañ war enezenn Ì Chaluim Chille gant daou genvroad evit sevel ur manati. E annez a reas eno evit skignañ abostolerezh ar feiz kristen e-touez ar Bikted hag ar Skosiz. Adalek neuze e voe dibabet an enezenn evit kuruniñ ha sebeliañ ar rouaned skosat.
Hollvrudet eo Levr Kells, a zo un dornskrid gant tresadennou kenedus ; hervez e vefe bet skrivet gant menec'h Iona war-dro ar bloavezh 800. Istor Iwerzhon a oa bet skrivet dija e-tro ar bloavezhiou 740. Adal 806, abalamour da dagadennou niverus ar Vikinged, e voe drouklazhet 68 manac'h e Pleg-mor ar Verzherien ha neuze menec'h Koulm a zistroas da Iwerzhon da gaout repu ; menec'h all a dec'has da Velgia, Bro-C'hall ha Suis.
War-dro ar bloavezh 825 e rankas ar manac'h iwerzhonat sant Blathmac ha menec'h all distreiñ da Iona, hag eno e voent drouklazhet evit ul lod anezho gant bagadou Vikinged a lakaas tan en abati. Daoust d'ar reuziadou-se ne voe ket goullonderet nepred an abati, a gendalc'has da gaout levezon tro-dro ha talvoudegezh da c'houde ; en abati e varvas ar roue Amlaíb Cuarán e 981.

### Marevezh aloubadeg an Normaned

Aloubet e voe Ì Chaluim Chille gant roue Norvegia, a renas warni e-pad hanter-kant vloaz betek ma voe adperc'hennet an enezenn gant ar pennkadour Somhairle, roue an Inizi, a varvas e 1164. E 1203, e vab Ragnall mac Somhairle – hag a ziazezas ar remziad lesanvet Lord of the Isles koulz hag ar c'hlann skosat Dòmhnaill – a c'hourc'hemennas e vije ur manati nevez e-lec'h an hini kozh. Savet e voe an abati en XIII$^{vet}$ kantved hervez doare Eosten Hippo ; an hini nemetañ eo en doare neuz tisavouriel-se.
# Abati La Lucerne

Abati La Lucerne (anv leun: Abbaye de la Sainte-Trinité de La Lucerne d'Outremer) a oa un abati eus Urzh Premontrez e kumun La Lucerne-d'Outremer, e departamant ar Manche, e rannvro Normandi. Un abati doare roman eo, gant un awen sistersian gant ur spered diginkl ha strizh. Savet e oa bet e 1143, ha gwarezet evit ul lodenn gant ar statud monumant istorel.

## Istor

An abati a voe savet e 1143 gant Hasculphe de Subligny (1092-1169), aotrou Avranches, ha gant e vreur Richard de Subligny († 1153), eskob Avranches, en doa koñsakret an iliz.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Abati Lokmazhe Penn-ar-Bed

Abati Lokmazhe Penn-ar-Bed a oa un abati e Beg Lokmazhe, war douaroù kumun Plougonvelen hiziv. Un abati bras eo bet, met hiziv ne chom nemet rivinoù anezhañ.

## Istor

Hervez ar richenn e vije bet savet an abati kentañ eno er VI$^{vet}$ kantved gant sant Tangi, war douaroù en doa bet da hêrezh etre porzh Brest ha beg Lokmazhe. Dibabet en dije al lec’h digenvesañ a oa, dirak ar mor, war ur beg-douar.
Kavout a ra d’an istorourien e oa bet savet an abati, evit gwir, gant sant Tangi hag un nebeud menec’h all.
Ar rivinoù a weler bremañ war Beg Lokmazhe n’int ket re un abati eus ar VI$^{vet}$ kantved avat, hogen re ur manati savet gant Beneadiz en XI$^{vet}$ ha XII$^{vet}$ kantved. Iliz an abati a voe savet etre 1157 ha 1208, ha kempennet er XIV$^{vet}$ ha XV$^{vet}$ kantved.
Hervez ur richenn all e oa bet degaset di korf sant Vazhev, en IX$^{vet}$ kantved, gant martoloded eus Breizh a oa bet war vor betek Ejipt. Un abati nevez a vije bet savet neuze da reiñ bod da relegoù ar sant.
Er XIV$^{vet}$ kantved e oa pinvidik an abati hag en-dro dezhañ e oa kresket ur gêr vihan, enni ouzhpenn 2 000 a annezidi. Taget e veze dibaouez gant morlaeron a bep seurt. Neuze e voe divizet gant ar venec’h lakaat sevel mogerioù-kreñv tro-dro. En ur skrid eus ar 25 a viz Mezheven 1332, gant an dug Yann III, e lenner e voe roet urzh da ziskar un dek ti bennak tro-dro d’an abati evit gallout sevel ar mogerioù-kreñv-se.
Mont a reas an abati da get, dre ziouer a venec’h, da vare an Dispac'h gall. Ha distrujet e voe ul lodenn eus ar savadur d’ar mare-se ivez.

## Roll an abaded
### Abaded reoliek

Simeon 870
Eon
Turien pe Tiritien
Kurion
Gurhedus 1104
Daniel 1110
Perennes 1157
Herve +1218
Riwallon +1229
Yves I de la Palue
Yves II de la Palue
Even
Yves III +1315
Guillaume I de Kerlec’h 1315 1322
Fulup 1343
Guillaume II de Kerlec’h Dogan
Guillaume III de Kerlec’h 1390 +1400
Even Glebeuf
Jean Rouxel 1400 1422
Guillaume IV de Kerlec’h 1430 1470
Jean Nouel + 1486
Antonio de Grassi 1486
Jean de la Forest 1486-1487
Jean Brunet 1487 1515

### Abaded in commendam

Herri le Jacobin 1515 1524
Herve a Germeno 1533
Hamon Barbier 1533 1552
Klaod Dodieu 1552 1558
Fañch Kernechriou 1571
Cosme Ruggieri 1585 1615
Andrev Liza 1615 1617
Yann Roger de Foix 1617 1628
Loeiz de Jant 1628
N l’Alat -1633
Loeiz de la Fumée 1634 1657
Loeiz de Menou 1658 1702
Klaod de Menou 1702 1721
Leonor de Romigny 1723 1739
Yann-Loeiz Gouyon de Vaudurand 1739 1780 Adrin de Robien 1780 1790

## Levrlennadur

* Saint-Mathieu de Fine Terre, aktaoù kollok 1994, CRBC - Association des Amis de Saint-Mathieu, 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Fouille archéologique à l’abbaye Saint-Mathieu (e galleg)
* Lec’hienn diwar-benn Kozmeal – Lokmazhe
* Association des Amis de Saint-Mathieu
# Abati Itron Varia Bear

Abati Itron Varia Bear zo un abati savet e 1130 gant menec'h sistersiat.
A-hed ar c'hantvedoù e kreskas he levezon sevenadurel, relijiel hag ekonomikel e Treger hag e dugelezh Breizh dre vras betek bezañ lesanvet Cîteaux bihan Arvorig. E-touez an dud beziet enni emañ Alan an Du hag e vab Konan IV.
D'an 3 a viz Du 1790 e voe gwerzhet an abati d'ur c'henwerzhour eus Pariz hag e 1857 e teuas seurezed eus ar Salver Mat eus Caen da vezañ perc'hennezed warni ha krouiñ enni ur skol hag un ti degemer evit bugale emzivat. Ar bloaz war-lerc'h e kroujont enni un ti-degemer evit maouezed kollet o skiant gante. Degemeret e vez ar baotred ivez abaoe 1972.

## Daveennoù

* Lec'hienn Ospital ar Salver Mat
* Lec'hienn ti-kêr Bear
* Lec'hienn Infobretagne.com
# Arondisamant Moñforzh

Arondisamant Moñforzh a zo un arondisamant kozh e departamant Il-ha-Gwilen, krouet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1800 ha dilamet d'an 10 a viz Gwengolo 1926. Lakaet e voe e gantonioù en arondisamant Roazhon.

## Kantonioù

* Begerel,
* Menezalban,
* Moñforzh,
* Plelann-Veur,
* Sant-Meven.
# Arondisamant Montdidier

Arondisamant Montdidier :
| Lec'hiadur arondisamant Montdidier e departamant Somme ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Somme |
| Kod arondisamant | 80 3 |
| Pennlec'h | Montdidier |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 47 670 ann. (2017) |
| Gorread | 787,22 km² |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 111 |
| kemmañ |
Arondisamant Montdidier a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Somme hag er rannvro Hauts-de-France.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Montdidier e 5 kanton (betek 2014) hag e 132 gumun.
* Kanton Ailly-sur-Noye gant 23 c’humun: Ailly-sur-Noye, Aubvillers, Chaussoy-Epagny, Chirmont, Coullemelle, Esclainvillers, La Faloise, Flers-sur-Noye, Folleville, Fransures, Grivesnes, Hallivillers, Jumel, Lawarde-Mauger-l'Hortoy, Louvrechy, Mailly-Raineval, Quiry-le-Sec, Rogy, Rouvrel, Sauvillers-Mongival, Sourdon ha Thory.
* Kanton Montdidier, gant 34 c’humun: Andechy, Assainvillers, Ayencourt, Becquigny, Bouillancourt-la-Bataille, Boussicourt, Bus-la-Mésière, Cantigny, Le Cardonnois, Courtemanche, Davenescourt, Erches, Ételfay, Faverolles, Fescamps, Fignières, Fontaine-sous-Montdidier, Gratibus, Grivillers, Guerbigny, Hargicourt, Laboissière-en-Santerre, Lignières, Malpart, Marestmontiers, Marquivillers, Mesnil-Saint-Georges, Montdidier, Piennes-Onvillers, Remaugies, Rollot, Rubescourt, Villers-Tournelle ha Warsy.
* Kanton Moreuil, gant 23 c’humun: Arvillers, Aubercourt, Beaucourt-en-Santerre, Berteaucourt-lès-Thennes, Braches, Cayeux-en-Santerre, Contoire, Démuin, Domart-sur-la-Luce, Fresnoy-en-Chaussée, Hangard, Hangest-en-Santerre, Ignaucourt, Mézières-en-Santerre, Moreuil, Morisel, La Neuville-Sire-Bernard, Pierrepont-sur-Avre, Le Plessier-Rozainvillers, Le Quesnel, Thennes, Villers-aux-Érables ha Wiencourt-l'Équipée.
* Kanton Rosières-en-Santerre, gant 20 kumun: Bayonvillers, Beaufort-en-Santerre, Bouchoir, Caix, La Chavatte, Chilly, Folies, Fouquescourt, Fransart, Guillaucourt, Hallu, Harbonnières, Maucourt, Méharicourt, Parvillers-le-Quesnoy, Punchy, Rosières-en-Santerre, Rouvroy-en-Santerre, Vrély ha Warvillers.
* Kanton Roye, gant 33 c’humun: Armancourt, Balâtre, Beuvraignes, Biarre, Billancourt, Breuil, Carrépuis, Champien, Crémery, Cressy-Omencourt,Curchy, Damery, Dancourt-Popincourt, L'Échelle-Saint-Aurin, Ercheu, Étalon, Fonches-Fonchette, Fresnoy-lès-Roye, Goyencourt, Gruny, Hattencourt, Herly, Laucourt, Liancourt-Fosse, Marché-Allouarde, Moyencourt, Rethonvillers, Roiglise, Roye, Saint-Mard, Tilloloy, Verpillières ha Villers-lès-Roye.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù ar Somme d'ar 1añ a viz Genver 2017. 111 kumun zo en arondisamant Montdidier bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté portant modification des limites territoriales des arrondissements de la Somme, Lille, 23 Kerzu 2016
# Arondisamant Moulins

Arondisamant Moulins :
| Lec'hiadur arondisamant Moulins e departamant Allier ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Allier |
| Kod arondisamant | 03 2 |
| Pennlec'h | Moulins |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 106 036 ann. (2017) |
| Gorread | 2 974,21 km² |
| Stankter | 36 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 109 |
| kemmañ |
Arondisamant Moulins a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Allier hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Moulins e 12 kanton (betek 2014) hag e 111 kumun :
* Kanton Bourbon-l'Archambault ;
* Kanton Chantelle ;
* Kanton Chevagnes ;
* Kanton Dompierre-sur-Besbre ;
* Kanton Lurcy-Lévis ;
* Kanton Le Montet ;
* Kanton Moulins-Kornôg ;
* Kanton Moulins-Su ;
* Kanton Neuilly-le-Réal ;
* Kanton Saint-Pourçain-sur-Sioule ;
* Kanton Souvigny ;
* Kanton Yzeure.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Allier d'ar 1añ a viz Genver 2017. 109 c'humun zo en arondisamant Moulins bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° 16-534 portant modification des limites territoriales des arrondissements de l'Allier, Lyon, 21 Kerzu 2016
# Arondisamant Montpelhièr

Arondisamant Montpelhièr :
| Lec'hiadur arondisamant Montpelhièr e departamant Hérault ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Hérault |
| Kod arondisamant | 34 3 |
| Pennlec'h | Montpelhièr |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 691 192 ann. (2017) |
| Gorread | 1 125,41 km² |
| Stankter | 614 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 68 |
| kemmañ |
Arondisamant Montpelhièr a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Hérault hag e rannvro Okitania.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Montpelhièr e 22 ganton (betek 2014) hag e 93 kumun :
* kanton Castelnau-le-Lez ;
* kanton Castries ;
* kanton Claret ;
* kanton Frontignan ;
* kanton Lattes ;
* kanton Lunel ;
* kanton Les Matelles ;
* kanton Mauguio ;
* kanton Mèze ;
* kanton Montpelhièr-1 ;
* kanton Montpelhièr-2 ;
* kanton Montpelhièr-3 ;
* kanton Montpelhièr-4 ;
* kanton Montpelhièr-5 ;
* kanton Montpelhièr-6 ;
* kanton Montpelhièr-7 ;
* kanton Montpelhièr-8 ;
* kanton Montpelhièr-9 ;
* kanton Montpelhièr-10 ;
* kanton Pignan ;
* kanton Seta-1 ;
* kanton Seta-2.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Hérault d'ar 1añ a viz Genver 2017. 68 kumun zo en arondisamant Montpelhièr bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° R76-2016-12-29-017 portant modification des limites territoriales des arrondissements de l'Hérault, Toloza, 29 Kerzu 2016
# Arondisamant Montroulez

Arondisamant Montroulez :
| Lec'hiadur arondisamant Montroulez e departamant Penn-ar-Bed ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kod arondisamant | 29 3 |
| Pennlec'h | Montroulez |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 129 460 ann. (2019) |
| Gorread | 1 330,56 km² |
| Stankter | 97 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 59 |
| kemmañ |
Arondisamant Montroulez a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed hag e rannvro Breizh.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Montroulez e 10 kanton (betek 2014) :
* kanton Landivizio ;
* kanton Lanneur ;
* kanton Montroulez ;
* kanton Ploueskad ;
* kanton Plouigno ;
* kanton Gwitevede ;
* kanton Kastell-Paol ;
* kanton Sant-Tegoneg ;
* kanton Sizun ;
* kanton Taole.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Penn-ar-Bed d'ar 1añ a viz Genver 2017. 59 c'humun zo en arondisamant Montroulez bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté portant modification des limites territoriales des arrondissements du Finistère, Roazhon, 1añ Kerzu 2016

## Gwelet ivez

* Kantonioù Penn-ar-Bed | Kumunioù Penn-ar-Bed
# Arondisamant Montluçon

Arondisamant Montluçon :
| Lec'hiadur arondisamant Montluçon e departamant Allier ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Allier |
| Kod arondisamant | 03 1 |
| Pennlec'h | Montluçon |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 107 615 ann. (2017) |
| Gorread | 2 077,44 km² |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 89 |
| kemmañ |
Arondisamant Montluçon a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Allier hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Montluçon e 12 kanton (betek 2014) hag e 106 kumun :
* kanton Cérilly ;
* kanton Commentry ;
* kanton Domérat-Montluçon-Gwalarn ;
* kanton Ébreuil ;
* kanton Hérisson ;
* kanton Huriel ;
* kanton Marcillat-en-Combraille ;
* kanton Montluçon-Reter ;
* kanton Montluçon-Biz ;
* kanton Montluçon-Kornĝ ;
* kanton Montluçon-Su ;
* kanton Montmarault.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Allier d'ar 1añ a viz Genver 2017. 89 c'humun zo en arondisamant Montluçon bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° 16-534 portant modification des limites territoriales des arrondissements de l'Allier, Lyon, 21 Kerzu 2016
# Arondisamant Montmorillon

Arondisamant Montmorillon :
| Lec'hiadur arondisamant Montmorillon e departamant Vienne ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Vienne |
| Kod arondisamant | 86 2 |
| Pennlec'h | Montmorillon |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 66 892 ann. (2017) |
| Gorread | 2 891,21 km² |
| Stankter | 23 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 95 |
| kemmañ |
Arondisamant Montmorillon a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Vienne hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Montmorillon e 11 kanton (betek 2014) hag e 98 kumun :
* kanton Availles-Limouzine ;
* kanton Charroux ;
* kanton Chauvigny ;
* kanton Civray ;
* kanton Couhé ;
* kanton Gençay ;
* kanton L'Isle-Jourdain ;
* kanton Lussac-les-Châteaux ;
* kanton Montmorillon ;
* kanton Saint-Savin ;
* kanton La Trimouille.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Vienne d'ar 1añ a viz Genver 2017. 95 kumun zo en arondisamant Montmorillon bremañ.
* ↑ (fr) Arrêté n° R75-2016-12-30-005 portant modification des limites territoriales des arrondissements de la Vienne, Bourdel, 30 Kerzu 2016
# Arondisamant Mortagne-au-Perche

Arondisamant Mortagne-au-Perche :
| Lec'hiadur arondisamant Mortagne-au-Perche e departamant Orne ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Orne |
| Kod arondisamant | 61 3 |
| Pennlec'h | Mortagne-au-Perche |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 87 392 ann. (2017) |
| Gorread | 2 142,06 km² |
| Stankter | 41 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 151 |
| kemmañ |
Arondisamant Mortagne-au-Perche a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Orne hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Mortagne-au-Perche e 12 kanton (betek 2014) hag e 146 kumun :
* kanton L'Aigle-Reter ;
* kanton L'Aigle-Kornôg ;
* kanton Bazoches-sur-Hoëne ;
* kanton Bellême ;
* kanton Longny-au-Perche ;
* kanton Mortagne-au-Perche ;
* kanton Moulins-la-Marche ;
* kanton Nocé ;
* kanton Pervenchères ;
* kanton Rémalard ;
* kanton Le Theil ;
* kanton Tourouvre.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Orne d'ar 1añ a viz Genver 2017. 151 kumun zo en arondisamant Mortagne-au-Perche bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° R28-2016-12-20-009 portant modification des limites territoriales des arrondissements de l'Orne, Rouan, 20 Kerzu 2016
# -10

744 Ab Urbe Condita = -10 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Africanus Fabius Maximus ha Iullus Antonius
* Savet ez eus ur pont dreist ar Roen gant ar Romaned e bro an Eburoned, nepell diouzh Bonna, a zo Bonn hiziv.

### Reter-nesañ
#### Israel

* Herodez Veur (-37 / -4)

### Azia
## Ganidigezhioù -10

* 1añ a viz Eost : Glaoda Iañ, impalaer roman, e Lugdunum (Lyon hiziv), mab da Nero Claudius Drusus ha da Antonia Minor.
* Herodez Agrippa Iañ.
# (9505) Lohengrin

(9505) Lohengrin a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# -1

753 Ab Urbe Condita = 1 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus) (-23 / +14)
* Koñsuled : Cossus Cornelius Cn. (filius Lentulus) & Lucius Calpurnius Cn. (filius Piso). Suff. Aulus Plautius & Aulus Caecina (Severus)

### Azia
## Arzoù, Skridoù ha skiantoù
## Relijionoù

* Ganedigezh Jezuz, hervez ar relijion gristen.

## Levrioù talvoudus

* André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# -101
## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

* Medeios, arc'hont Aten

#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Marius V & Marcus Aquillius

### Afrika
#### Ejipt

* Ptolemaios X Alexander III (107-88)

### Azia
## Relijionoù
## Ganedigezhioù

* 13 Gouere e Roma ː Caius Julius Caesar, mab Caius Caesar & Aurelia Cotta
# (nuovo) Partito Comunista Italiano

An (nuovo) Partito Communista Italiano (nevez- Strollad Komunour Italian) a zo ur strollad politikel komunour marksour-leninour italian. Skoazellet en doa ar brizonidi bolitikel breizhat.

## Liammoù diavaez

* (it) Rentañ-kont eus prosez ar vrogarourion vreizhat, Pariz, miz Meurzh 2004
* (it) La Voce ("Ar Vouezh), lec'hienn ar stollad
# -100

654 Ab Urbe Condita = 100 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

* Archon : Theodosios

#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Valerius Flaccus ha Gaius Marius

### Afrika
#### Ejipt

* Ptolemaios X Aleksandr I

### Reter-nesañ
#### Israel

* Aleksandr Jannaeus

### Azia
## Daveoù

* 1 2 3 4 André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# (I Love You) For Sentimental Reasons

"(I Love You) for Sentimental Reasons" zo ur ganaouenn saoznek skrivet gant William "Pat" Best, ur soner a savas al laz The Four Tunes. Ur soner all, Deek Watson, a savas The Ink Spots, a vije kensaver ar ganaouenn, hogen Best en deus embannet n'en devoa Watson kemeret perzh ebet er savidigezh. Best a oa soner e laz Watson, The Brown Dots, hag ar ganaouenn a voe embannet gant pevarad Watson, ha Joe King an hini a oa pennkaner, e 1945.

## Doareoù brudetañ

* An doare brudetañ eo hini Nat King Cole embannet gant Capitol Records, niverennet 304. Lakaet e voe war Roll ar Gwellañ Gwerzhioù er Billboard e miz Du 1946, chom a reas 12 sizhun, ha sevel betek an niverenn gentañ.

## Enrolladurioù

* Dexter Gordon (?)
* The Brown Dots (1945)
* Nat King Cole (1946)
* Charlie Spivak (1946)
* Ella Fitzgerald (1947)
* Eddy Howard (1947)
* Art Kassel (1947)
* Django Reinhardt (1947)
* Dinah Shore (1947)
* Smiley Lewis (1954)
* The Rivileers (1954)
* Sam Cooke (1958)
* Jesse Belvin (1959)
* Donnie Elbert (1960)
* The Cleftones (1961)
* The Spaniels (1961)
* The Righteous Brothers (1962)
* Dean Martin (1962)
* Marvin Gaye and Mary Wells (1964)
* James Brown (1968–1976)
* Danny Kortchmar (1973)
* Linda Ronstadt (1986)
* Laura Fygi (1993)
* Five Star (1995)
* Raul Malo (2004)
* Rod Stewart (2004)

## Notennoù

* ↑ Whitburn, Joel (1973). Top Pop Records 1940-1955. Record Research.
# (9510) Gurnemanz

(9510) Gurnemanz a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# + (Ed Sheeran)

+ (distaget "Plus" a dalvez "mui") zo ur bladenn gant ar c'haner ha sonaozer saoz Ed Sheeran, deuet er bloavezh 2011. Albom studio kentañ ar c'harner eo.

## Kanaouennoù

* The A Team
* Drunk
* U.N.I.
* Grade 8
* Wake Me Up
* Small Bump
* This
* The City
* Lego House
* You Need Me, I Don't Need You
* Kiss Me
* Give Me Love

## Gwerzhioù

Tremen 106 000 skouerenn eus ar bladenn a voe gwerzhet e Rouantelezh-Unanet er c'hentañ sizhunvezh ma voe war ar marc'had. E 2011, 791 000 skouerenn a voe gwerzhet er vro ha 4 milion anezhe zo bet gwerzhet er bed a-bezh abaoe ma voe embannet ar bladenn.

## Renkadurioù

Renkadur sizhunviek :
| Aostralia | 1 |
| Belgia ( Flandrez) | 9 |
| Iwerzhon | 1 |
| Izelvroioù | 8 |
| Kanada | 5 |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Stadoù-Unanet | 5 |
| Suis | 2 |
| Zeland-Nevez | 1 |
Renkadur bloaziek :
| 2011 ||
| Bro | |
| Rouantelezh-Unanet | 9 |
| 2012 ||
| Bro | |
| Rouantelezh-Unanet | 3 |

## Testeniekadurioù

| Bro | Testeniekadur | Gwerzhioù |
| Bro-C'hall | Pladenn Aour | 50 000 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (es) Ed Sheeran album + el lec'hienn coveralia
* 1 2 3 (es) Coveralia, Biographía de Ed Sheeran, aozer : ripley
* ↑ (fr) Les certifications, notre base de données el lec'hienn snep
* ↑ (fr) Les certifications el lec'hienn snep
# (9504) Lionel

(9504) Lionel a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# Amann gwenn

An amann gwenn zo un hilienn livrizhet tomm hag a ambroug ar pesked boazhet en dour pe c'hrilhet.
Ouzhpennet eo tammoù amann sal d'ur c'hroazhadur graet gant gwin gwenn (Muskadig hervez ar rekipe kentañ), gwinêgr ha chalotez gris, lakaet war dan bihan kenañ. Evit chom hep distresañ an hilienn e tle ar gwrezverk bezañ etre 27 ha 58°C. Louzeier a c'hall bezañ lakaet ivez. Chug sitroñs a c'hall kemer lec'h ar gwinêgr. Pa eo teuzet an amann e lezer ar chalotez e-biou araok servijout ar chaous.
Amann ruz zo anezhañ ivez, gant gwin ruz e vez graet e lec'h gwin gwenn.
E 1890 e oa ijinet an amann gwenn gant Clémence Lefeuvre hag a oa o c'hober war dro ur preti e Sant-Juluan-Kankell, war ribl al Liger. Hervez ar vojenn he dije dizoloet an hilienn dre wallzarvoud. Pa varvas ar geginerez e 1932 e lavaras ar politikour naonedat Aristide Briand e oa "un tamm evel ur c'hañv broadel".