# Carlos Torre

Carlos Jesús Torre Repetto (Mérida, Yucatán, 29 a viz Du 1904 – idem, 19 a viz Meurzh 1978) a oa ur Mestr Meur Etrebroadel mec'hikan war c'hoari an echedoù.
Trec'h e voe war Ernst Grünfeld e Baden-Baden (Alamagn) e 1925. Ur c'hoarier ag an dibab e voe, leun a bromesaoù ; ret e voe dezhañ pellaat ag an echedoù avat pa voe tapet gant ur c'hleñved. Da Vestr Meur Etrebroadel e voe anvet e 1977, bloaz a-raok e varv, gant an F.I.D.E. (Kevread Etrebroadel An Echedoù).

## Buhez

Da seizh vloaz e teskas fiñvoù ar pezhioù war an tablez. Unnek vloaz e oa pa zilojas e familh da New Orleans (Louisiana) e 1915 ; eno e kejas ouzh Edwin Ziegler Adams, ur c'hoarier echedoù brudet e Louisiana, a oa beskadoriad an aozadur New Orleans Chess & Whist Club, a droas d'e gelenner. E 1920, da 16 vloaz, e voe trec'h Carlos Torre Repetto war Edwin Z. Adams e tournamant New Orleans. E-kerzh ar bloavezhioù 1925 ha 1926 e voe pedet da gemer perzh e meur a dournamant etrebroadel : Baden-Baden 1925, Marienbad 1925, Moskov 1925 ha Chicago 1926. E 1926 end-eeun e c'hounezas Kampionad broadel Mec'hiko. Siwazh, e dibenn miz Here 1926, krak a-raok e 22vet deiz-ha-bloaz, e voe skoet gant un diwaskadenn a redias anezhañ da guitaat bed an echedoù da vat ha da viken. E 1977, bloaz a-raok e varv d'an oad a 74 vloaz, e voe deroet dezhañ an titl a Vest Meur Etrebroadel. Berr-tre e voe red-micher Carlos Torre evel c'hoarier an echedoù, p'en em dennas ken abred diouzh an tournamantoù etrebroadel daoust d'an arbennigourien gwelout un danvez Kampion ar bed ennañ ; d'an darn vrasañ eus an dud e soñje e oa abalamour d'ur garantez kollet, met e-kerzh un atersadenn e tisklêrias C. Torre e oa abalamour da gudennoù arc'hant.

## Doare da c'hoari

Nebeut-tre a aoareoù solius da vuzuliañ galloud ur c'hoarier e-keñver ar re all a oa er bloavezhioù 1920. Mar klasker hiziv reiñ ur rank Elo dezhañ dre studiañ e grogadoù e c'heller tizhout 2560, da lavaret eo a-live gant Spielmann (1883-1942) ha Tartakower (1887-1956) ; un tammig kreñvoc'h eget Réti (1889-1929) hag Grünfeld (1893-1962) e vije bet, ha gwanoc'h eget tri C'hampion ar bed e vare : Emanuel Lasker (1868-1941), José Raúl Capablanca (1888-1942) hag Aleksandr Alec'hin (1892-1946). Ur c'hrogad gounezet ha daou a-rampo eo bet disoc'hoù C. Torre enep an tri mestrc'hoarier : faezhet E. Lasker, rampo buan gant A. Alec'hin ha rampo gant poan e-tal J. R. Capablanca. Da 63% eus galloud an tri C'hampion ar bed ez eo bet lakaet hini C. Torre ; unan eus e zerverkoù e oa : seul greñvoc'h e eneber, seul welloc'h e c'hoarie, ha meur a wech en deus kollet dirak tud kalz gwanoc'h egetañ. Dibar e oa e zoare d'en em lec'hiañ war an tablez, hag ur mailh e oa war ar gadouriezh (an "taktik").

## Oberenn skrivet

E 1926 e voe embannet e Leningrad ur studiadenn rusianek bet skrivet gantañ hag anvet Как Формируется Шахматист Kak Formiruyetsya Shakhmatist, "Penaos e stummer ur c'hoarier echedoù", a voe embannet e New York e 1926 dindan an talbenn saoznek Development of Chess Ability hag e Buenos Aires e 1944 gant an titl spagnolek El desarrollo de la habilidad en ajedrez ("Diorrodaur an ampartiz war c'hoari an echedoù") ma lenner ar frazennoù-mañ :
   El desarrollo de nuestra habilidad no consiste en que lleguemos a ser conocedores de las aperturas y diestros en los finales, porque no hay desarrollo sin armonía... Debemos empeñarnos principalmente en jugar todas las fases de la partida igualmente bien; esto es, jugar al ajedrez. "Diorren hon ampartiz n'eo ket dont da anavezout an digoroù ha bezañ ampart war an diwezhioù, rak n'eus ket a ziorroadur hep unvaniezh... Dav eo dimp dreist-holl strivañ evit c'hoari mat ingal holl bazennoù ar c'hoari ; da lavarout eo, c'hoari an echedoù.
Lasker, Capablanca hag Alec'hin a veze lakaet da skouerioù gant C. Torre bepred, Emanuel Lasker o vezañ e levezon bennañ.

## Hêrezh
### ◆ Tagadenn Torre ha Difenn Mec'hikan

Daoust d'e red-micher bezañ bet berr-kenañ e lezas Carlos Torre Repetto daou daol-c'hoari nevez war e lerc'h e bed an echedoù : un dagadenn anvet "Torre" hag un difenn "mec'hikan".
| Tagadenn Torre | Difenn Mec'hikan |
| Tagadenn Torre a reer eus un derioù serr, frammet-start, hag a gas d'ur c'hrogad kadouriezheloc'h eget boazet ; lavaret e vefe e tispak ar c'hoarier e bezhioù hep teurel nep pled da fiñvoù an eneber. Tagañ tu ar roue du (bannoù e—h) eo ar pal, a-raok c'hoari Me5 adalek f4 ha dilec'hiañ Th1 d'an trede renk (Th3, g3 pe g3). Dav eo d'an eneber bezañ evezhiek-tre adalek penn-kentañ ar c'hrogad ! Fiñvoù pennañ d4 Mf6 Mf3 e6 Fg5 d5 e3 c5 Mbd2 Fe7 c3 Md7 Fd3 (...) abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 3. Fg5 d5 Zoken pa ne c'hoari ket an eneber 2. ... e6 ha 3. ... d5 ez a Tagadenn Torre en-dro : 1. d4 Mf6 ; 2. Mf3 g6 ; 3.Fg5 Fg7 ; 4.Mbd2 O-O ; 5. e3 e6 ; 6.Fc4 (...) | Gant Carlos Torre e voe ijinet an Difenn Mec'hikan (anvet "difenn tango an daou varc'heg" ha "difenn tango" ivez), a c'hoarias da gentañ e-tal ar mestr alaman Fritz Sämisch e 1925 e Baden-Baden. Fiñvoù pennañ d4 Mf6 c4 Mc6!? abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 2. ... Mc6!? Dilezel a reas an difenn-mañ diwezhatoc'h, met n'eo ket bet dizarbennet c'hoazh. |

### ◆ El molino

El molino ("ar vilin"), a anver la lanzadera ("ar vulzun") ivez, zo un oberadenn kaset gant ur Farouell hag un Tour enep ar Roue eneber. Gant Carlos Torre e voe ijinet e-kerzh ur c'hrogad brudet enep E. Lasker e Moskov e 1925.
* Merkit e voulc'has C. Torre ar c'hrogad gant an dagadenn Torre.
| Moskov, 1925 • C. Torre - E. Lasker d4 Mf6 Mf3 e6 Fg5 c5 e3 cxd4 exd4 Fe7 Mbd2 d6 c3 Mbd7 Fd3 b6 Mc4 Fb7 De2 Dc7 O-O O-O Tfe1 Tfe8 Tad1 Mf8 Fc1 Md5 Mg5 b5 Ma3 b4 cxb4 Mxb4 Dh5 Fxg5 Fxg5 Mxd3 Txd3 Da5 b4! Df5 Tg3 h6 Mc4 Dd5 Ce3 Db5 Ff6 Dxh5 Txg7+ Rh8 Txf7+ Rg8 Tg7+ Rh8 Txb7+ Rg8 Tg7+ Rh8 Tg5+ Rh7 Txh5 Rg6 Th3 Rxf6 Txh6+ Rg5 Th3 Teb8 Tg3+ Rf6 Tf3+ Rg6 a3 a5 bxa5 Txa5 Mc4 Td5 Tf4 Cd7 Txe6+ Rg5 g3 (1–0) | abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 24. ... Db5 | abcdefgh8877665544332211abcdefghGoude 43.g3 |

## Krogadoù brudet

Ouzhpenn ijinadenn "ar vilin" e Moskov 1925 enep Emanuel Lasker eus chomet meur a grogad bet c'hoariet gant Carlos Torre en e live uhelañ.
* Torre vs Adams, New Orleans, 1920 (1-0)
* Torre vs Yates, Marienbad, 1925 (1-0)
* Capablanca vs Torre, Moskov, 1925 (1/2-1/2)
* Torre vs Alec'hin, Baden-Baden, 1925 (1/2-1/2)
* Marshall vs Torre, Baden-Baden, 1925 (0-1)

## Levrlennadur

* (en) Gabriel Velasco : The life and games of Carlos Torre, Russell Enterprises, 2001 (ISBN 978-1-888690-07-1)
* (es) Filberto Terrazas Sanchez, El águila caída, ur romant a-zivout e vuhez.

## Liammoù diavaez

* (en) Torre Lasker, Moskov 1925. Kavet : 09/01/2022.
* (en) Red-micher C. Torre. Kavet : 09/01/2022.
* (es) 'Carlos Torre Repetto, Gran Maestro Mexicano'. Kavet : 09/01/2022.

## Notennoù

* ↑ (es) 'El desarrollo de la habilidad en ajedrez'. Kavet : 09/01/2022.
* ↑ 'Chessgames'. Kavet : 09/01/2022.
* ↑ 'Chessgames'. Kavet : 09/01/2022.
* ↑ 'Chessgames'. Kavet : 09/01/2022.
* ↑ 'Chessgames'. Kavet : 09/01/2022.
* ↑ 'Chessgames'. Kavet : 09/01/2022.