OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ernest Lavisse

Ernest Lavisse, ganet e Nouvion-en-Thiérache d'ar 17 a viz Kerzu 1842 ha marvet e Pariz d'an 18 a viz Eost 1922, a oa un istorour gall, krouer ar skol istorel pozitivist, kement hag ur skrivagner levrioù-skol. Bez e voe skrivagner levrioù-skol a reer anezho « levrioù-skol Lavisse ». Difenner daonet ar « romant broadel » e oa, evit servij an istor hag an deskadurezh-skol, harp en deus roet da strewiñ skeudennoù hag ur vitologiezh c'hall a zo chomet stanket don e pennoù remziadoù a skolidi. Ur frazenn hollvrudet a zo chomet eus e holl oberennoù, tennet eo eus ul levrig-skol:
« Tu dois aimer la France, parce que la Nature l'a faite belle, et parce que l'Histoire l'a faite grande. »
Lakaet eo da benn speredel ar skolaerien a voe lesanvet "hussards noirs ar Republik" e-pad un hanter kantved. Beziet e voe e Nouvion-en-Thiérache.
# Ernest Carré Kérisouët

Ernest Carré Kérisouët a zo bet ganet e Lambal (Breizh) d'ar 24 a viz Eost 1832. Mab da Louis Aimé Kérisouët e oa.
Heuliet en doa kentelioù Skol Minoù Pariz, hag diplomet e voe gant Skol Kreiz (École Centrale) Pariz a-raok mont da rener govelloù hag ijinour. Bevañ a reas ur vuhez politik diroll. Maer Plezeved e voe adalek ar 27 a viz Mae 1864 betek ar 21 a viz Gouere 1877. Kannad e voe e 1869 hag eñ oadet a 37 bloaz. Emezelañ a reas e renkoù an Tiers-parti Liberal a enebe un disterañ ouzh an impalaerded. Ne votas ket ar brezel 1870. Anvet e voe Jeneral brigadenn e 1870, hag e fizias aozadur Arme Breizh e kont Keratry, dre hanterouriezh Léon Gambetta. Dilennet adarre goude ar brezel dindan an tu kreiz-kleiz, delc'her a reas politikerezh Thiers. Ne voe ket dilennet e 1876, a-raok distreiñ d'ar Gambr goude ma voe nullet dilennadenn e enebour. Kuzulier kanton Merdrigneg eus 1863 betek 1877, e voe prezidant ar C'huzul-Meur eus 1871 betek 1875.
Marvet e oa Ernest Carré Kérisouët d'ar 16 a viz Kerzu 1877 e Pariz.
# Ernest Claes

Andreas Ernestus Josephus Claes, pe Ernest Claes, ganet e Zichem, d'ar 24 a viz Here 1885 ha marvet d'an 2 a viz Gwengolo 1968 en Elsene, a oa ur skrivagner flandrezat. Lod eus e skridoù en deus sinet gant an anv-pluenn G. van Hasselt.
E oberenn anavezetañ eo ar romant De Witte (1920), a gont istor ur paotrig, e istor dezhañ e gwirionez, hag a zo bet savet filmoù diwarnañ gant Jan Vanderheyden e 1934 ha gant Robbe De Hert e 1980. E-touez e levrioù all e c'haller menegiñ Herman Coene (1925-1930), Kiki (1925) ha Floere het Fluwijn (1950). E-barzh Namen 1914 en deus kontet penaos e oa tremenet ar Brezel-bed Kentañ evitañ, pa voe kaset d'ar c'hlañvdi ha d'ar prizon e-kichen Namur.
War an dachenn bolitikel e oa a-du gant emrenerezh Flandrez ha stourm a reas gant ar Vlaams Nationaal Verbond, ul luskad broadelour hag a genlabouras gant an Nazied e-pad an Eil Brezel-bed. Rebechet e voe kement-se dezhañ goude ar brezel ha tremen a reas tri miz e toull-bac'h Sint-Gillis (Brusel), a-raok bezañ didamallet.
# Ernest Rutherford

Ernest Rutherford (30 a viz Eost 1871-19 a viz Here 1937) a oa ur fizikour breizhveuriat.
Ganet e oa bet e Brightwater, e-kichen Nelson e Zeland Nevez, m'en doa studiet ar Fizik hag ar Jedoniezh. E 1895 e tivroas da Vreizh-Veur da genderc'hel gant e studioù e Cambridge. E 1898 ez eas da gelenner e Montreal (Kanada) hag e 1907 e voe anvet e Manchester (Bro-Saoz). E 1908 e c'hounezas-eñ Priz Nobel ar Gimiezh. E 1919 ez eas da benn Cavendish Laboratory e Cambridge hag e 1931 e tegemeras an titl a Lord Rutherford of Nelson. E Cambridge e oa aet da Anaon.
Brudet eo evit e labourioù diwar-benn an atom dreist-holl. En abeg d'e studioù diwar-benn ar skinoberiegezh e vez barnet evel unan eus diazezerien ar fizik nukleel.
# Humpty Dumpty

Humpty Dumpty zo tudenn ur rimadell saoznek. Tennaén a ra d'ur vi denheñvel. Kentañ meneg eus ar rimadell a gaver en XVIIIvet kantved, hag eus an ton e 1870, en National Nursery Rhymes and Nursery Songs, gant James William Elliott. Eus pelec'h e teu, n'ouzer ket, met meur a vartezeadenn zo bet steuet. Meneg anezhañ zo bet alies el lennegezh, ha dreist-holl gant Lewis Carroll e Through the Looking-Glass (1872). lakaet eo er Roud Folk Song Index dindan an niverenn 13026.
    Humpty Dumpty sat on a wall
    Humpty Dumpty had a great fall
    Three score men and three score more
    Cannot place Humpty Dumpty as he was before.
En un doare all
    All the king's horses and all the king's men
    Couldn't put Humpty together again.
# Hun East Anglia

Hun a zo ur rener martezeus East-Anglia en-defe renet ar vro asambles gant Beorna East-Anglia hag Alberh East-Anglia pa voe disrannet ar rouantelezh e 749. N'eo anavezet nemet dre ur meneg en dastummadeg Roger of Wendover a lâr e tisranne Hun, Bearna hag Alberht ar rouantelezh etrezo e 749.
Tra ma ouizer e oa tudennoù istorel Bearna hag Alberht, peogwir ez eus pezhioù-moneizh kognet ganto, n'anavezer netra diwar-benn Hun ha diasur eo e vezañs.

## Andonioù

* M.M. Archibald, 1985, The coinage of Beonna in the light of the Middle Harling hoard, British Numismatic Journal 55, 10-54.
* M.M. Archibald, V.H. Fenwick and M.R. Cowell, 1996, A sceat of Ethelbert I of East Anglia and recent finds of coins of Beonna, British Numismatic Journal 65, 1-19.
* J. Campbell (Ed.), The Anglo-Saxons (Oxford 1982).
* V.H. Fenwick, 1984, Insula de Burgh: Excavations at Burrow Hill, Butley, Suffolk 1978-1981, Anglo-Saxon Studies in Archaeology and History 3, 35-54.
* J.A. Giles, Roger of Wendover's Flowers of History (Translation - 2 Vols.) (London 1849).
* D.P. Kirby, The Earliest English Kings (London 1991).
* S.J. Plunkett, Suffolk in Anglo-Saxon Times (Tempus, Stroud 2005).
* B. Yorke, Kings and kingdoms of Early Anglo-Saxon England (London 1990).
# Hun Sen

Ne ouezer ket hag-eñ e oa bet ganet Hun Sen e 1950 pe 1952.
Pa oa 16 vloaz e oa aet gant tu Pol Pot. Unan eus pennoù e lu e oa pa oa bet argaset Phnom Penh e 1975. Gloazet e voe d'ar c'houlz-se.
E 1977 e tec'has kuit rak spontet e voe gant ar gwalleur kaset gant ar Ghmered ruz hervezañ.
Sikour a reas al lu Viêt Namat da zont tre er vro hag e 1979 e voe anvet Ministr an Aferioù Diavaez.
Da Gentañ Ministr Kambodja ez eas e 1985.
# Hunan

Hunan (e sinaeg : 湖南, E su d'al lenn) zo ur proviñs eus Republik Pobl Sina, e kreiz ar vro.
g • ka • ke Proviñsoù ha tiriadoù Sina :
| Proviñsoù | Anhui · Fujian · Gansu · Guangdong · Guizhou · Hainan · Hebei · Heilongjiang · Henan · Hubei · Hunan · Jiangsu · Jiangxi · Jilin · Liaoning · Qinghai · Shaanxi · Shandong · Shanxi · Sichuan · Yunnan · Zhejiang |
| Rannvroioù emren | Guangxi · Mongolia an Diabarzh · Ningxia · Xinjiang · Xizang (Tibet) |
| Munisipaliezhioù | Beijing · Chongqing · Shanghai · Tianjin |
| Gant statud ispisial | Hongkong · Macau |
# Hunedoara

Hunedoara (distaget [huneˈdo̯ara] e roumaneg ; Eisenmarkt en alamaneg ; Vajdahunyad en hungareg) zo ur gêr eus Roumania, e distrig Hunedoara. Emañ e mervent Treuzsilvania.
E kêr emañ Kastell Hunedoara, ur c'hastell gotek hag a voe distrujet pemp gwech gant an tan hag adsavet bep taol gant pennadurezhioù Aostria-Hungaria gwechall ha Roumania diwezhatoc'h. Ur greizenn a bouez e oa Hunedoara evit labour an houarn hag evit kenwerzh ar vro tro-dro. E-pad pell e oa e Hunedoara brasañ labouradeg dir Roumania, a-raok ma voe savet unan vrasoc’h e Galați ; abaoe dispac’h 1989 avat n’eo ket ken pouezus ar vetalouriezh.
Poblet eo Hunedoara gant roumanegerien dreist-holl, ha minorelezhioù hungarek, alamanek ha Romed zo ivez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Humpy Koneru

Humpy Koneru a zo bet ganet d'an 31 a viz Meurzh 1987 e Gudivada, Stad Andhra Pradesh (India).
Mestrc'hoarierez echedoù indiat.
# Hundleton

Hundleton zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 877 a dud, ha 98 anezho (11,2%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Humphrey Lloyd Humphreys

Humphrey Lloyd Humphreys a oa ur yezhoniour keltiegour kembreat ganet e 1934 ha marvet e Plonevell d'an 20vet a viz Du 2022. Dimezet e oa da Annick Taro, ur vrezhonegerez, ha bevet en doa e Kreiz Breizh. Evel-se en doa tapet anaoudegezh don diwar-benn ar brezhoneg. Arbennigour e oa war yezh e vro, ar c'hembraeg hag war ar c'herneveureg ivez.

## Labourioù

E 1985 ec'h echuas ul labour a bouez bras evit rannyezhouriezh ar brezhoneg dindan furm un dezenn kinniget e Skol-veur Breizh-Izel (Brest) diwar-benn ar brezhoneg komzet e Botoha, e kumun Sant-Nikolaz-ar-Pelem.
Kelenner e skol-veur Llanbedr Pont Steffan eo bet hag kenlabouret en deus gant Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek e Skol-veur Breizh-Izel.
E 1990 e keñverias perzhioù ar c'hembraeg hag ar brezhoneg a-fet ar nevezc'heriañ.
E vab, Iwan Wmffre, desavet e peder yezh, en deus heuliet e roudoù, pa'z eo aet da yezhoniour keltiegour skol-veur ivez.

## Levrlennadur

* Humphrey Lloyd Humphreys, Breton and Cornish studies, e-barzh The Year’s Work in Modern Language Studies, Vol. 60 (1), p. 534 – Dec 20, 1998
* Humphrey Lloyd Humphreys, The Breton language: its present position and historical background (chap. 13), e-barzh "The Celtic Languages", aozet gant Martin Ball, Nicole Muller, Londrez, Routledge, 1993.
* Humphrey, Humphreys Lloyd. Traditional Morphological Processes and their Vitality in Modern Breton and Welsh, Celtic Linguistics Readings in the Brythonic Languages, Ball, Fife, Poppe, Rowland, Celtic Linguistics, 1990, p.129-150.
* Humphreys, H. L. 1985. Phonologie, morphosyntaxe et lexique du parler breton de Bothoa en Saint-Nicolas-du-Pélem (Côtes-du-Nord), tezenn doktorelezh Stad, Brest, Brud Nevez, 1985.
* Humphreys, H.L., Le breton de Bothoa (Saint-Nicolas-du-Pélem, Côtes-du-Nord) : présentation sommaire d'un parler Fañch, Dastum 5: Bro vFañch, 1978.
* Humphreys, H. L., Les sonnantes fortes dans le parler haut-cornouaillais de Bothoa (Saint-Nicolas-du-Pélem, Côtes-du-Nord), Études Celtiques, 13:1, 1972, p. 259-274.
# Humza Yousaf

Humza Yousaf (Glasgow, 7 a viz Ebrel 1985) zo ur politiker skosat.
E miz Meurzh 2023 e voe dilennet da brezidant an SNP war-lerc’h Nicola Sturgeon, ha d’an 28 a viz Meurzh 2023 e voe dilennet da gentañ ministr Bro-Skos.

## Daveoù

* ↑ (fr) Ecosse : Humza Yousaf choisi par les indépendantistes pour devenir le nouveau Premier ministre. France Info (Meurzh 2023).
* ↑ (en) Humza Yousaf confirmed as Scotland's new first minister. BBC (Meurzh 2023).
# Huned

An Huned a oa ur boblad eus Azia ar C'hreiz, marc'hegerien anezho, hag a veve en ur mod kantreat. Arvar zo a-zivout o orin daoust ma vez resisoc'h-resisañ dre zielfennañ an TDN hag implijout ar benvegoù skiantel a-vremañ.
Aloubet e voe ul lodenn vras eus Europa ganto dindan ren an hini brudetañ e-touesk ar bobl-se : Attila.
# Hugues Besco

Ur soner breizhat eo. Bet eo bet e strollad ar "Maudits Matous", ar c'hizhier daonet.
# Hugues II (eskob Treger)

Hugues, an eil eus an anv, a voe eskob Treger eus 1144 da 1150.
Ne ouzer mann ebet diwar e benn koulz lavaret, nemet en doa bet ul lizher digant ar pab Lucius II evit gourc'hemmen dezhañ sujañ da arc'heskob Teurgn.
Deuet e oa war-lerc'h Guillaume II; Guillaume III a zeuas war e lerc'h.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960; p. 71
# Hugues de Payns

Hugues II de Payns (pe Hugues II de Payens a-wechoù), a oa ur marc'heg eus Champagn, anavezet-mat en abeg ma oa bet krouet gantañ ar vezin gristen a deuas da vezañ Urzh an Templ adalek 1129. Bezañ e voe ar mestr meur anezhañ eus 1129 betek e varv e 1136.

## E vuhez

N'ouzer ket kalz a dra diwar-benn lec'h ganedigezh Hugues II de Payns ha ne c'haller nemet goulakaat e oa bet ganet e-tro 1070-80. Mab e oa d'an Aotrou Hugues de Payns ha d'ur vaouez hag a zo chomet dianav hec'h anv ; ur mab all en devoe ar c'houblad, Acheus e anv. Hervez istorourien 'zo (an arc'heskob gall Guillaume de Tyr en o zouez) e vije ganet e Payns, ur gêriadenn hag a zo 12 km er gwalarn da gêr Troyes, kêrbenn konted Champagn.
D'ar 27 a viz Du 1095, da-geñver sened-iliz Clermont, e voe roet lañs d'ar C'hentañ Kroaziadeg gant ar Pab Urban II (e-tro 1042-1099) evit ma vije dieubet an hent da Jeruzalem bet stanket d'ar birc'hirined gristen gant an Durked. Ne gemeras ket perzh Hugues II de Payns er groaziadeg-mañ a voe peurachuet gant dibenn Seziz Jeruzalem d'ar 15 a viz Gouere 1099. Ne voe nemet e 1104 ma ambrougas e bennaotrou Hugues Ier de Champagne d'an Douar Santel ma chomas e-pad tri bloaz a-raok distreiñ d'e di e 1107. Eurediñ a reas da Elisabeth de Chappes e 1108, ha pevar bugel en devoe (Gibuin, Isabelle, Herbert ha Thibaud) ganti.

## En Douar Santel da vat

Pan eas e wreg da Anaon e 1113 pe 14 e reas e vennozh mont d'an Douar Santel adarre ha d'ober e annez eno. A-gevret gant Godefroy de Saint-Omer e savas an Tour de Destroit, etre Haifa ha Césarée, da zifenn ha da wareziñ ar birc'hirined a oa gant o hent war-du Jeruzalem. Goude bezañ krouet Urzh Marc'heien Baour ar C'hrist gante e 1118 e fizias Baudouin II, roue Jeruzalem ar c'houlz, enne ul lodenn eus e balez a veze graet Templ Salomon anezhi. Anvet e voe an urzh nevez Marc'heien Baour ar C'hrist ha Templ Salomon diwar neuze, Geoffroy Bisol, André de Montbard, Payen de Montdidier, Archambault de Saint-Amand, Godefroy, Gondemare ha Roral anv ar varc'heien all. [...].

## Levrlennadur

* Jacques Dubourg, Les Templiers dans le Sud-Ouest, Éditions Sud Ouest, 2001.
# Hugunoded

An Hugunoded (Huguenots e galleg) a oa ur strollad relijiel protestanted gall hag a oa leal d'an hengoun protestant (Kalvinisted). Marteze eo deuet an anv diwar hini ur penn politikel suis, maer Geneva, Besançon Hugues (1491–1532), hag an anv a veze implijet alies e-kreiz ar XVI$^{vet}$ kantved. Huguenot a oa un doare d'ober anv eus Iliz adreizhet Bro-C'hall da vare an adreizhadur protestant. Ar brotestanted e reter Bro-C'hall, Elzas, Moselle, ha Montbéliard, a oa Luterianed anezho.
# Hugues

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hugues zo un anv-badez gallek, deuet eus ar frankeg, brudet er Grennamzer, ha kaset gant an Normaned da Vreizh-Veur.

## Anv-tiegezh

Un anv tiegezh eo Hugues ivez, ha dezhañ adstummoù evel Huguet, Hugo.

## Adstummoù

* Huguette, roet d'ar merc'hed.

## Er yezhoù all

* Hugo, stumm latin a gaver en alamaneg, ha spagnoleg, zo en em gavet diouzh ar c'hiz e Bro-C'hall e deroù an XXIvet kantved.
* Hugh e saozneg
* Huon, e brezhoneg
* Huw e kembraeg
* Ugo en italianeg

## Tud
### Hugues
#### Rouaned

* Hugues Capet, pe Huon Capet, roue Bro-C'hall e 987, kentañ roue "kapesian"
* Hugues de Chypre, anv meur a roue

#### Duged ha konted

* Hugues de Bourgogne, anv meur a zen
* Hugues de Lusignan, anv meur a zen
* Hugues du Maine, anv meur a zen

#### Tud all

* Hugues Auffray, kaner gall eus an XXvet-XXIañ kantved
* Hugues de Payns, marc'heg gall, saver Urzh an Templ en XIIvet kantved.

### Hugo

* Hugo Chávez, prezidant Venezuela
* Hugo Koblet, marc'hhouarner suis

## Kanaouennoù

* La Petite Huguette, kanaouenn c'hallek brudet e sevenadur ar studierien c'hall war ar medisinerezh

## Levrlennadur

* Régine Le Jan, Famille et pouvoir dans le monde franc, Publications de la Sorbonne, Paris, 1995 . En daolenn 18 : « Diffusion de Hugues à travers la descendance d'Hugues de Tours ».
# Hugues de Keroulay

Hugues de Keroulay, pe Kerrivoalan, dean iliz-veur Sant-Maloù, a voe eskob Treger eus 1383 da 1384.
Deuet e oa war-lerc'h Thibaud de Malestroit d'an 3 a viz Kerzu 1383.
Mont a reas da Anaon nepell goude, er bloaz 1384.
Ne ouzer ket muioc'h diwar e benn.
Pierre Morel, pe Morelli, a oa deuet war e lerc'h.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# Huguette Bello

Huguette Bello, ganet Marie-Huguette Antoinette Bello d’an 24 a viz Eost 1950 e Saint-Pierre (ar Reünion), zo ur bolitikourez c’hall.

## Red-micher

Kannadez eo bet etre 1997 ha 2022, prezidantez rannvro ar Reünion ha maerez Saint-Paul eo bet ivez.

## Tuadur politikel

En tu kleiz emañ. Ezel eo bet eus strollad ar Gomunourien er Vodadenn Vroadel, ha paeroniet he deus Jean-Luc Mélenchon evit dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022.

## Stourm evit kreoleg ar Reünion

E 2022 he deus sinet ar garta "strollegezh divyezhek", a embann e vo implijet ar c’hreoleg er servijoù foran, en abadennoù sevenadurel, er mediaoù hag en deskadurezh.
E 2024 he deus lennet testenn greolek ur skrivadenn divyezhek.

## Daveoù

* 1 2 (fr) Huguette Bello, celle qui pourrait débloquer les négociations à gauche pour Matignon. L’Humanité (Gouere 2024).
* ↑ (fr) (rcf) Huguette Bello : "la Région Réunion est une collectivité bilingue créole et français". imazpress (Here 2022).
* ↑ Dictée kréol-français : une finale dans l'hémicycle de Région. France Info (C'hwevrer 2024).
# Huila (departamant)

Huila zo un departamant eus Kolombia. Neiva eo ar gêr-benn.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Hugues Le Stoquer

Hugues Le Stoquer pe Lestoquier (e galleg ː Trébuchet) a oa eus urzh ar Vreudeur gordennerien e kouent Montroulez.
Bet e oa eskob Treger, war-lerc'h Yves de Kergoat, eus an 20 a viz Eost 1403 d'ar 25 a viz Eost 1404.
Dilec'hiet e voe da Wened, ma varvas e 1408.
Bernard, pe Bertrand du Peyron a bignas war e lerc'h war gador eskob Treger.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental, Les Presses bretonnes, Saint-Brieuc. 1960
# Hugues de Montrelais

Hugues de Montrelais a oa bet {{Eskopti Treger|eskob Treger]] eus 1354 da 1357.
Dean iliz Naoned e oa pa voe anvet da eskob Treger d'an 19 a viz Du 1354, war-lerc'h Robert Paynel.
Kaset e voe da Sant-Brieg d'an 21 Eost 1357.
Savet e oa da gardinal d'an 20 a viz Kerzu 1375.
Mont a reas da Anaon en Avignon d'ar 26 a viz C'hwevrer 1384
Alan IV, lesanvet François Alain e bignas war e lerc'h war gador eskob Treger.

### Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# João II

João II pe Yan II a Bortugal (Lisboa, 1455 – Alvor, 1495), lesanvet o Príncipe Perfeito ("ar priñs peurvat"), a voe Roue Portugal hag Algarves dre ziv wech : da gentañ pevar deiz e miz Du 1477, ha goude adal 1481 betek e varv. Mab e oa d'ar roue Afonso V ha d'e bried kentañ Isabel de Coimbra. E dad a zilezas e gurunenn e 1477, hag anvet e voe João da roue, met ne voe kurunennet nemet goude marv e dad e 1481. Strivañ a reas da zastum an holl c'halloud etre e zaouarn, ha d'e dennañ digant an uhelidi.

## Dimezioù ha bugale

* Dimezet e oa da Leonor de Viseu, priñsez a Bortugal (1458-1525), daou vugel o doe:
** ur mab marv-ganet
** Afonso, Priñs a Bortugal (1475-1491)
* Gant e bried-kleiz Ana de Mendonça (Moita, Alhos Vedros, war-dro 1460):
** Jorge de Lancastre, eil Dug Coimbra (1481)
# João IV

João IV de Portugal (Vila Viçosa 1604 – 1656 Lisboa ), lesanvet João o Restaurador, dug Bragança entre 1630 ha 1645, a oa roue Portugal hag an Algarves adal 1640 betek e varv. Gantañ e voe kaset brezel dizalc'hted Portugal goude ma oa bet aloubet ar vro gant Spagn.

## E vuhez

Mab-bihan e oa da dugez Bragança, ha mab da Teodósio II Bragança (1568-1630), 7vet dug Bragança entre 1583 et 1630, ha da Ana Velasco (marvet en 1607). Anavezet e voe evel João II Bragança (1630-1640), pa oa 8vet dug Bragança.
Dimeziñ a reas d(ur briñsez spagnol Luisa de Guzmán e 1633. Seizh bugel o doe :
* Teodósio, Priñs Brazil (1634-1652), marvet divugel
* Ana Bragança (1635)
* Joana, Priñsez Beira (1635-1653)
* Catarina Bragança, rouanez Bro-Saoz (1638-1705)
* Manuel Bragança (1640)
* Afonso VI, roue Portugal war-lerc'h e dad (1643-1683)
* Pedro II Portugal, roue war-lerc'h e vreur Afonso (1648-1706)
# João Iañ Portugal

João Iañ (1358-1433) a oa Roue Portugal (1385 - 1433).
Goude marv ar roue Fernando Iañ e voe renet ar vro gant ar rejantez Leonor Teles. En em sevel a reas ar bobl a-enep dezhi, hag en o fenn e oa Don João, aotrou Avis. Sikour a c'houlennas Leonor Teles digant roue Kastilha, Juan Iañ, he mab-kaer. Trec’het e voe arme Kastilha en emgann Aljubarrota e 1385 ha ren a reas João war-lerc'h, gant an anv João Iañ.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e oa da Philippa of Lancaster (Filipa de Lencastre e portugaleg) (1359-1415) ha nav bugel o doe. Seizh anezho a eas betek o oad gour, hag anvet int an ínclita geração:
* Branca de Portugal (1388-1389), marvet da ur bloaz
* Afonso (1390-1400), marvet da zek vloaz
* Duarte Iañ Portugal (1391-1438), Roue Portugal war-lerc'h e dad, barzh ha skrivagner
* Pedro, Dug Coimbra (1392-1449), a voe un infant desket, rejant e-pad minorelezh an danvez roue Afonso V. Mervel a eure en Emgann Alfarrobeira
* Henrique, Dug Viseu, O Navegador (1394-1460), a bostas e vadoù er verdeadurezh ha sevel kartennoù
* Izabel Portugal (Dugez Bourgogn) (1397-1471), dimezet da Fulup III Bourgogn, derc'hel a reas ul lez leun a dud desket
* Branca (1398), marvet yaouankik
* João, Infant Portugal (1400-1442), konestabl Portugal, tad-kozh da Izabel Iañ Kastilha
* Fernando, an Infant Santel (1402-1437), marvet prizoniad e Fes.
Daou vab bastard en doe ivez, gant Inês Pires:
* Afonso Iañ Bragança (1377-1461), kont Barcelos, kentañ dug Bragança ha diazezour Tierniezh Bragança.
* Beatriz (war-dro 1386-1447), dimezet gant Thomas FitzAlan, 12vet kont Arundel.
# João Portugal (1537-1554)

João Manuel de Portugal (1537-1554) a oa priñs pennhêr Portugal, ha priñs Brazil.

## E vuhez

Mab e oa d'ar roue João III Portugal ha d'ar rouanez Katelin Kastilha. Goude marv e vreudeur goshoc'h e voe anvet da bennhêr en 1539.

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas e kêr Toro, e Spagn, e Kerzu 1552, d'e geniterv Janed Aostria, c'hoar da Fulup II.
Janed a c'hanas ur bugel dalif, triwec'h deiz goude marv he fried d'an 20 a viz Genver 1554, ur mab e oa hag a voe anvet Sebastião hag a voe roue Portugal .
# João III Portugal

João III [ʒuˈɐ̃w̃] (Lisbon 1502 — Lisbon 1557), lesanvet o Piedoso ("an Deol") dre ma oa troet gant ar relijion, a voe pemzekvet roue Portugal. Ren a reas war-lerc'h e dad Manuel Iañ Portugal e 1521, pa oa 19 vloaz.
Da vare ren João III e voe kaset skol-veur Lisbon da g-Coimbra. Dindan e ren ivez e voe staliet an Inkizision e Portugal, adalek 1536.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e voe da Catalina de Austria (1507–1578), ur verc'h da Fulup Iañ Kastilha (Felipe el Hermoso) ha da Janed Kastilha. Nav bugel o doe. An darn vrasañ a varvas en-bugel.
* Afonso (1526-1526).
* Maria Manuela (1527- 1545), dimezet d'he c'henderv Felipe II,
* Isabel (1529 -1530).
* Beatriz ( 1530- 1530).
* Manuel (1531 - 1537), anvet da bennhêr en 1535, da 4 bloaz.
* Fulup (1533-1539), anvet da bennhêr en 1537, da 4 bloaz, marvet da 6 vloaz.
* Dinis (1535 - 1537).
* João (1537-1554), priñs Brazil, anvet da bennhêr en 1539; dimezet e 1552 d'e geniterv Juana de Austria, c'hoar da Fulup II, a c'hanas ur mab dalif, triwec'h deiz goude marv he fried d'an 20 a viz Genver 1554, ha hennezh a voe roue hag a voe anvet Sebastião Iañ.
* Antonio (1539-1540).
# João Iañ

João Iañ zo anv daou zen:
* João Iañ Portugal, roue Portugal (1385 - 1433)
* João Iañ Brazil, impalaer Brazil (1825 — 1826)

## Pennad kar

* Yann Iañ