OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Boris Yeltsin

Boris Nikolayevitch Yeltsin (Бори́с Никола́евич Е́льцин) a oa bet ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1931 e Boutka, e distrikt Talitsa, ha marvet d'an 23 a viz Ebrel 2007 e Moskov.
Kentañ prezidant Kevread Rusia e oa bet, etre 1991 ha 1999.
# Boris Nemtsov

Boris Efimovitch Nemtsov (e ruseg : Борис Ефимович Немцов) (9 a viz Here 1959 – 27 a viz C'hwevrer 2015) a oa ur politikour frankizour rusian.

## Red-micher politikel

Bet eo Ministr an energiezh da vare Boris Yeltsin, beskentañ ministr e-karg eus an ekonomiezh e kabinedoù Viktor Tchernomyrdin, unan eus diazezerien Unvaniezh nerzhioù an tu dehou (SPS), ur strollad politikel a-enep ar C'hremlin ha n'eus ket anezhañ ken abaoe fin 2008. Gouarnour rannvro Saratov eo bet. Unan eus pennrenerien al luskad Solidarnost eo, gant Gary Kasparov.
D'al Lun 23 a viz Meurzh 2009 e voe taolet amoniak gant tud dianav war Boris Nemtsov, pa oa-eñ war ar renk evit bezañ maer Sotchi. En ul lizher digor embannet en Novaya Gazeta en deus disklêriet Boris Nemtsov "ne oa ket prest kêr Sotchi da sammañ ar garg ramzel — war dachenn ar sevel tiez, an ekologiezh, an trañsportoù hag an treuztiriadur — a zo ret evit terkañ aveadurioù olimpek".
A-hed ar bloavezhioù 2000 e oa bet Boris Nemtsov o kavout abeg e politikerezh Vladimir Poutin. Lazhet e voe d'ar 27 a viz C'hwevrer 2015 e kreiz kêr Moskov, nepell diouzh ar Blasenn Ruz.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Boris Nemtsov
* (ru) Ur bajenn war Boris Nemtsov e lec'hienn Solidarnost
# Boris Porchnev

Boris Fyodorovitch Porchnev (rusianeg : Бори́с Фёдорович По́ршнев), ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1905 e Sankt-Peterbourg ha marvet d'ar 26 a viz Du 1972 e Moskov, a oa un istorour soviedat anavezet evit e labourioù war an emsavadegoù pobl dindan renad ar roueed e Rouantelezh Frañs, en o zouez Emsavadeg ar Bonedoù ruz c'hoarvezet e Breizh. Doktor e oa ivez war ar skiantoù sokial ha labouret en deus war ar psikologiezh, ar ragistor hag an neuroyezhoniezh e-skeud orin mab-den.

## Levrioù

* Les soulèvements populaires en France de 1623 à 1648, S.E.V.P.E.N., Pariz, 1963 ; adembannet gant an titl Les soulèvements populaires en France au XVIIe siècle, Flammarion, Pariz, 1972.
* Les buts et les revendications des paysans lors de la révolte bretonne de 1675, e-barzh Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (collection 10/18), Pariz, 1975.
# Borka: The Adventures of a Goose with No Feathers

Borka: The Adventures of a Goose With No Feathers (Borka: Avanturioù ur Waz displuñv e brezhoneg) zo ul levr evit ar vugale savet ha skeudennet gant John Burningham hag embannet gant Jonathan Cape en 1963. Loreet e voe gant Medalenn Kate Greenaway (Kate Greenaway Medal) e 1963.

## Notennoù

* ↑ Carnegie and Greenaway Winners, 1963.

## Liammoù diavaez

* "Formats and editions of Borka" at WorldCat
* "Flights of fancy: It's 40 years since Borka ...", The Guardian 7 March 2003
* "John Burningham – a life in pictures", a 13-picture gallery, The Guardian 21 March 2011 — includes two pages from Borka
# Boris Pasternak

Boris Leonidovitch Pasternak (Борис Леонидович Пастернак e rusianeg) (10 a viz C'hwevrer 1890 - 30 a viz Mae 1960 e Peredelkino e-kichen Moskov) a oa ur skrivagner rusianek, barzh ha troer. Roet e voe ar Priz Nobel evit al lennegezh dezhañ e 1958.
Ganet e voe Boris Pasternak en ur familh yuzevien, mab da Leonid Pasternak, livour ha kelenner e skol livouriezh ha kizellouriezh Moskov, ha da Rozalia Kaufman, pianoourez.
Pa oa bugel e felle da Voris mont da sonaozer ha studiañ a reas ar sonerezh, met e 1908 e kavas gwelloc'h mont da studiañ ar brederouriezh e skol-veur Moskov hag e hini Marburg da c'houde.
Barzhonegoù e voe e skridoù lennegel kentañ. E 1914 e teuas er-maez e levr barzhonegoù kentañ Близнец в тучах ("ur gevell er c'houmoul"). Plijet kalz e voe ar barzh brudet Vladimir Mayakovskiy gant ar skridoù-se ha dont a reas da vout ur mignon bras da Basternak diwar neuze, betek e varv e 1930.
E 1917 hag e 1922 e voe embannet teskadoù barzhonegoù all gantañ. Buan e teuas Pasternak da vezañ anavezet e metoù al lennegezh. Met dre ma ne save ket a-du gant ar reizhiad politikel soviedel, ne oa ket gwelet gwall vat gant renerien ar stad : tamallet e veze dezhañ komz re en e skridoù eus an amzer dremenet, e-lec'h komz eus an amzer da zont, e stil ne oa ket sokialour a-walc’h... Er bloavezhioù 1930 ha 1940, e voe savet troidigezhioù gant Pasternak, evel oberennoù gant Rainer Maria Rilke, William Shakespeare ha Johann Wolfgang von Goethe.
E oberenn anavezetañ, eo ar romant "Doktor Jivago". Ne voe ket aotreet e embann en Unaniezh Soviedel. Kaset e voe an dornskrid da Italia hag embannet e voe e 1957, en italianeg, gant an titl "Il Dottor Živago". E 1959 e voe embannet an destenn e rusianeg, met e broioù ar C’hornôg, gant ar CIA. Troidigezhioù e galleg hag e saozneg a voe embannet ivez. Buan e voe brudet ar romant er bed a-bezh. E 1958 e voe roet ar Priz Nobel da Basternak evit an oberenn-se. Fuloret e voe renerien an Unaniezh Soviedel. Gourdrouzet e voe Pasternak en e vro ha rankout a reas nac’h mont da Stockholm da resev e briz. N’eo nemet e 1985 e voe aotre da embann Doktor Jivago en Unaniezh Soviedel. Hag e 1989 e c’hallas unan eus mibien Boris Pasternak mont da Stockholm da gavout medalenn e dad.
Div wech e voe dimezet Boris Pasternak. Gant pep hini eus e ziv wreg e voe ganet ur mab. Mervel a reas Pasternak gant ur c'hrign-bev e 1960 ha douaret e voe e bered Peredelkino, ar gêr ma oa bet ganet.

## Liammoù diavaez

* Buhez Pasternak (ru)
* Buhez hag oberenn Pasternak (ru)
* Boris Pasternak : e vuhez hag e oberenn (ru)
* Lec'hienn ar Priz Nobel (en)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bovalino

Bovalino zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Bovel

Bovel :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Bovèu |
| Anv gallek (ofisiel) | Bovel |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Gwizien |
| Kod kumun | 35035 |
| Kod post | 35330 |
| Maer Amzer gefridi | José Mercier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | https://www.bovel.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 595 ann. (2020) |
| Stankter | 41 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 57′ 03″ Norzh 1° 58′ 33″ Kornôg / 47.9508333333, -1.97583333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 45 m — brasañ 128 m |
| Gorread | 14,6 km² |
| Bovel ||
| kemmañ |
Bovel (Bovel e galleg ivez) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Anast e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,79% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun abalamour d'ar brezel en Oberehnheim (Elzas) e miz C'hwevrer 1945.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kostezenn Su.
* Kustod delwenn an Intron-Varia.
* Porzh Kreisteiz.
* Iliz katolik Intron-Varia.
Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
# Bova Marina

Bova Marina zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Boves

Boves zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Bova (Italia)

Bova (Χώρα του Βούα e gresianeg, Chòra tu Vùa e gresianeg Calabria, Vùa e kalabrezeg), zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria, anvet ivez Bova Superiore abalamour da Bova Marina, ur gumun a-stok. 400 a dud zo enni o chom.
Emañ war roll I borghi più belli d'Italia (kaerañ bourc'hadennoù Italia).
Lakaet eo an tolead da gêr-benn sevenadurel Bovesia, da lavarout tachennoù gresianek Calabria, enno un 13 000 a dud e meur a gumun.
# Bovegno

Bovegno zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Bovekerke

Bovekerke en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel a zo ur rann-gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Ur gumun e oa gwechall; e 1971 eo bet lakaet e kumun Koekelare.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar gêriadenn
* An iliz katolik Sint-Gertrudis
# Bovezzo

Bovezzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Boville Ernica

Boville Ernica zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Amfroipret

Kumunioù Frañs :
| Anv | Amfroipret |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Amfroipret en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bavaisis |
| Kanton | Bavay |
| Kod INSEE | 59006 |
| Kod-post | 59144 |
| Maer | Jacky Beth |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 1,54 km² |
| Led | 50° 16' 50" Norzh |
| Hed | 03° 44' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 125 m |
| Uhelder brasañ | 146 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 195 (2006) |
| Stankter | 127 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Amfroipret a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Nikolaz, 1860.
# Amfreville

Amfreville zo un anv-lec'h gallek eus Normandi.

## Gerdarzh

Dont a ra eus an anv-den Ásfríðr »,anv norsek, hag a gaver ivez en anvioù Anfry, Anfray, Lanfry.

## Kumunioù

* Amfreville, e Calvados
* Amfreville, e Manche
* Amfreville-la-Campagne, en Eure
* Amfreville-la-Mi-Voie, en Seine-Maritime
* Amfreville-les-Champs, anv div gumun
** Amfreville-les-Champs, en Seine-Maritime
** Amfreville-les-Champs, en Eure
* Amfreville-les-Champs, en Seine-Maritime
* Amfreville-sous-les-Monts, en Eure
* Amfreville-sur-Iton, en Eure

## Pennad kar

* Ville
# Amgredoni

Un doktrin a brederouriezh kement hag un doare-ober eo an amgredoni, bet krouet gant Pirron.
Gant ar re Amgredik e vez lavaret n'heller ket soñjal en ur grediñ ez eus ur wirionez hag a zeu pe unan deuet.
Ouzh reizhadoù soñjoù e amzer e peursell unan amgredik : ha chom forc'hellek pe en arvar eo an disoc'h.
A-wezhioù e vez lavaret an droienn resisoc'h : Amgredoni birronian (s.o. Pirron).

## Notenn

* ↑ Daoust da veur a yezh bezañ adtapet ar furm gresianeg skeptikos : unan a beursell outi (galleg : scepticisme, saozneg : Skepticism, alamaneg : Skeptizismus), e brezhoneg emañ karget ar ger Amgredoni gant ar ster-se. Kinniget eo bet gant Frañsez Vallée e 1931. Devri a-hend-all a veneg "amgredoniez(h)" e Feiz ha Breiz e 1926. Padal Geriadur ar brederouriezh (2010) gant Tugdual Kalvez a ginnig "skeptegouriezh" pe "purrhonouriezh", hep menegiñ "amgredoni".
* Porched Prederouriezh
* Skolioù a brederouriezh en Henamzer
* Amgredoni | Epikuriezh | Stoikegezh
# Amhara

Amhara zo ur rannvro eus Etiopia, e norzh ar vro. Harzoù he deus gant Soudan.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Etiopia :
| Kêrioù | Addis Abeba · Dire Dawa |
| Rannvroioù | Afar · Amhara · Benishangul-Gumuz · Gambela · Harar · Oromia · Somali · Rannvro broadoù, broadelezhioù ha pobloù ar Su · Tigray |
# Amhrán na bhFiann

Amhrán na bhFiann (distagadur iwerzhonek:) eo kan broadel Iwerzhon.
Daoust ma vez kanet en iwerzhoneg peurliesañ, e oa bet savet ar c’han-se, da gentañ, e saozneg. Skrivet e oa bet ar pozioù saoznek e 1907 gant an titl A Soldier's Song (Kan ur Soudard). Anavezet eo ivez gant an titl Amhrán Náisiúnta na hÉireann ("Kan broadel Iwerzhon").

## Istor

Skrivet e oa bet ar pozioù saoznek gant Peadar Kearney ha savet e oa bet ar sonerezh gant Patrick Heeney e 1907. Embannet e oa bet er gazetenn republikan Irish Freedom e 1912. Lakaet e oa bet en iwerzhoneg gant Liam Ó Rinn.
Buan e oa deuet da vezañ ur c’han-bale gant an Irish Volunteers (ur strollad brogarourien armet). Kanet e oa bet gant emsaverien Emsavadeg Pask e 1916, gant ar vroadelourien a oa bet bac’het e kamp-bac’h Frongoch, e Kembre, goude an Emsavadeg, ha gant emouestlidi an Irish Republican Army (IRA) e Brezel Dieubidigezh Iwerzhon (1919–1921).
En deroù ne oa kan broadel ebet gant Stad Dieub Iwerzhon, ha n’eo nemet e 1926 e oa bet lakaet Amhrán na bhFiann da gan broadel ofisiel. Adalek ar mare-se e veze klevet bep noz, e dibenn an abadennoù skignet gant Radio Éireann.
Unanourien Hanternoz Iwerzhon a sell ouzh Amhrán na bhFiann evel kan broadel Republik Iwerzhon hepken, ha n’eo ket unan evit an enez a-bezh. Er c’hrogadoù rugbi, pa vez ur skipailh eus Iwerzhon a-bezh o c’hoari a-enep skipailhoù eus broioù all, e reer gant ur ganaouenn savet a-ratozh, anvet Ireland's Call.

## Pozioù

Ne ganer peurliesañ nemet an diskan. Setu amañ ar pozioù anezhañ :

## Gwelet ivez

* Roll ar c'hanoù broadel

## Liammoù diavaez

* Wikisource - Amhrán na bhFiann
* Amhrán na bhFiann - TG4

## Notennoù

* ↑ Troet diwar an iwerzhoneg ; e saozneg e lavarer : "Soudarded omp"
* ↑ Meneg zo aze eus Iwerzhoniz Norzhamerika.
* ↑ "bearna baoil" en iwerzhoneg = "foz an dañjer": an droienn-se a implijer alies en Iwerzhon evit ober anv eus talbenn ar brezel. Implijet e vez e prezegennoù saoznek ar :Republikaned zoken, evel homañ, da skouer, gant Gerry Adams e 2005
# Amhareg

Ur yezh semitek eus is-skourr ar yezhoù amharek-argobek eo an amhareg (amhara pe amarinya) komzet gant ouzhpenn da 17.413.000 den en holl e norzh-kreiz, Ranndir Amhara hag Addis Abeba en Etiopia (17 372 913 a dud evel yezh kentañ mui 5 104 150 a dud evel eil yezh e 1998) hag en Israel (40.000 den e 1994).
Yezh vroadel Etiopia an hini eo. En Israel e vez komzet gant ar Yuzevion a orin etiopek (Beta Israel).
Skrivet e vez gant ar skritur etiopek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù etiopek
* Yezhoù semitek
# Amfreville (Calvados)

Amfreville (Calvados) :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Cabourg |
| Kod kumun | 14009 |
| Kod post | 14860 |
| Maer Amzer gefridi | Xavier Madelaine 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Normandie-Cabourg-Pays d'Auge |
| Lec'hienn web | http://www.amfreville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 378 ann. (2020) |
| Stankter | 227 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 57 m |
| Gorread | 6,06 km² |
| kemmañ |
Amfreville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: dieubet e voe Amfreville gant N°3 Commando (1st Special Service Brigade) eus lu ar Rouantelezh-Unanet d'ar 6 a viz Mezheven 1944
; mervel a reas unnek den nann-soudard en Amfreville e mizioù Even hag Eost 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, XIX$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Normandie 44 - la Mémoire
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Le patrimoine de Saint Martin en Europe
# Amgoed

Amgoed a oa unan eus an eizh kombod a oa e kantrev Gwarthaf, e Rouantelezh Dyfed, ha goude eus Deheubarth e Kembre, er Grennamzer. Rannet e voe an dachenn anezhañ etre Sir Benfro ha Sir Gaerfyrddin.
Henllan Amgoed e oa ar gêr-benn.

## Kombodoù amezek

* En hanternoz, kantrev Cemais
* er c'hornôg, kantrev Daugleddau
* er reter, kombod Peuliniog,
* er c'hreisteiz, kantrev Penfro, ha kombod Efelffre.

## Lennegezh

En Arberth, e oa lez Pwyll en danevell Pwyll Pendefig Dyfed, ar gentañ eus Pedair Cainc y Mabinogi.
# Castrum Saint-Jean

Castrum Saint-Jean, e kumun Rougiers, e departamant ar Var, e Provañs, e Bro-C'hall zo un hollad dismantroù krennamzerel war ar maez. Kavout a reer al lec'h ouzh tor ur menez 600 m uhelder.
Ar c'hastell meneziek-se hag ar gêriadennig tro-dro a oa bet annezet etre fin an XII$^{vet}$ kantved ha penn-kentañ ar XV$^{vet}$ kantved. Furchadennoù arkeologel a zo bet sevenet eno etre 1961 ha 1969 gant Gabrielle Démians d'Archimbaud. An disoc'hoù a oa bet embannet e stumm un dezenn stad e 1978 hag embannet daou vloaz war-lerc'h e 1980. An doareoù implijet evit furchal al lec'h a zo chomet reoù diazez evit an arkeologiezh betek an deiz-ha-hiziv. Dre an disoc'hoù e voe kemmet an doare da welet arrebeuri ha doareoù bevañ tud ar mare-hont : 93 919 darbod, 2 600 objed e metal, eskern, en olifant, e koad karveged, mein, gwer, ha 114 pezh moneiz.
# Casuariidae

Casuariidae :
| Casuarius casuarius ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Casuariiformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Casuariidae zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1847 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad emoued ha kazoared d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Casuarius - Brisson, 1760 (3 spesad),
* Dromaius - Vieillot, 1816 (1 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Casuariidae: Emus and Cassowaries Kaup, 1847.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Casuariiformes/Casuariidae (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Mae 2022).
# Catalina Micaela Aostria

Catalina Micaela Aostria, pe Catalina Micaela de Austria (e spagnoleg), ganet e Madrid d'an 10 a viz Here 1567 ha marvet e Torino d'ar 6 a viz Du 1597, a oa infantez Spagn ha Dugez Savoia.

## He buhez

Merc'h e oa da Felipe II ha d'e drede pried, Isabel de Valois. Ur c'hoar henañ he devoa, Isabel Clara Eugenia, a gare kalz. Anvet e voe diwar anv he mamm-gozh, Caterina de' Medici, rouanez Bro-C'hall, ha hini an arc'hael Mikael abalamour ma oa gouestlet d'ar sant ar sizhun ma voe ganet.
Mervel a reas he mamm pa oa ur bloaz. Savet e voe gant Anna Aostria (1549-1580)‎, pevare pried ar roue, he zad. Pa varvas he lezvamm e 1580, e reas Felipe II un tamm war-dro e verc'hed, a gare anezho kalz,.
En 1585 e oa bet soñjet dimeziñ he c'hoar henañ Isabel da zug Savoia, Carlo Emanuele Iañ, met nac'h a reas Isabel, dre ma kave ne oa ket dereat da verc'h ur roue dimeziñ d'un dug. Catalina Micaela a rankas dimeziñ dezhañ neuze ha kuitaat lez Madrid. E Zaragoza e voe graet an eured d'an 11 a viz Meurzh 1585. Goude an ez eas Felipe da ambroug an dud nevez betek Barcelona da lestrañ da vont da Italia. Biskoazh n'he devoe Catalina tro da adwelout he zad nag he c'hoar.

## Dimeziñ ha bugale

Dek bugel he doe.
* Filippo Emanuele (1586-1605), marvet da 19 vloaz
* Vittorio Amedeo 8 Mae 1587 – 7 Here 1637), a voe dug Savoia
* Emanuele Filiberto (16 Ebrel 1588 - 4 Eost 1624), besroue Sikilia
* Margherita (28 Ebrel 1589 - 26 Mezheven 1655), dugez Mantova ha Monferrato, besrouanez Portugal
* Isabella (11 Meurzh 1591 - 22 Eost 1626)
* Maurizio (10 Genver 1593 - 4 Here 1657), kardinal
* Maria Apollonia (8 C'hwevrer 1594 - 13 Gouere 1656), leanez
* Francesca Caterina (6 Here 1595 - 20 Here 1640), leanez ivez
* Tommaso Francesco (21 Kerzu 1596 - 22 Genver 1656), priñs Carignano
* Giovanna (6 Here 1597), marv-ganet.

## He marv

Mervel a eure er gwentloù da 30 vloaz. A-hervez e fallaas yec'hed he zad gant ar c'heloù, ma varvas diwar se.
# Catalina Rodríguez de Morales

Catalina Rodríguez de Morales (1835-1884) a oa ur varzhez kuban eus mare ar romantelezh.

## Liammoù diavaez

* (es) Catalina Rodríguez de Morales, pennad el lec'hienn EcuRed
# Castrovillari

Castrovillari a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Catalina

Catalina zo un anv-badez spagnolek.

## Tud

* Catalina de Aragón, pe Katelin Aragon ( 1485 -1536) kentañ pried ar roue saoz Herri VIII.
* Catalina de Austria (1507-1578), pe Katelin Kastilha, rouanez Portugal.
* Catalina Micaela de Austria, pe Catalina Micaela Aostria (1567-1597), infantez Spagn ha Dugez Savoia.
* Catalina de los Ríos y Lisperger (1604 - 1665), anavezet evel La Quintrala, perc'hennez douaroù e Chile, brudet he c'hrizded.
* Catalina de Erauso (1592- 1650), leanez euskarat hag ofiserez
* Catalina Palacios, kanerez chileat
# Catalina Palacios

Catalina Isabel Palacios Galindo, lesanvet Cata Palacios, ganet d'ar 16 a viz C'hwevrer 1980 e Santiago de Chile, zo un aktourez, ur ganerez hag ur vaouez a skinwel chileat.
Brudet e voe dreist-holl dre ma oa en abadenn evit ar re yaouank, Mekano, er stirad skinwel Magi-K hag e penn an abadenn Yingo evit ar re yaouank. Kemeret he doa perzh ivez en Telethon chileat e 2008, Chile ayuda a Chile, hag e Dancing with the Stars.

## Abadennoù skinwel

| 2002-2003 : Mekano 2004-2006 : Zoolo TV 2004 : Cuento Contigo 2005 : Código F.A.M.A 2005-2006 : Entretemundo 2007 : El baile en TVN 2007-2011 : Yingo 2008 : Sin vergüenza | 2008 : Teatro en Chilevisión 2009 : Festival del Huaso de Olmué 2011 : Fiebre de baile 4 2011 : Festival de Viña del Mar 2012 : Tu cara me suena 2013 : SaV 2014 : Festival Viva Dichato 2014 : Súper Bueno |

## Pladennoù

* 2005 : Magi-K
* 2006 : Eclipse
* 2010 : Kata
* 2013 : Déjate llevar
# Catalina de Erauso

Catalina de Erauso (Donostia, Gipuzkoa, 1592- Cuitlaxtla, Mec'hiko, 1650), lesanvet ar Monja Alférez, a voe ul leanez ha soudardez euskarat.

## He buhez

Merc'h e oa da Miguel de Erauso ha María Pérez de Gallárraga y Arce. Yaouankik e oa pa voe lakaet en ur gouent e Donostia, e karter el Antiguo. Feuls e oa he zemz-spered, ha ne glote ket kaer gant ar vuhez-se. Goude un tamm kann gant ul leanez he devoa kredet skeiñ ganti e voe kraouiet en ur gell. Tec'hel a reas, gwisket e koueriad. 15 vloaz e oa neuze.
Ha hi war he zreid betek Valladolid. Alese ez eas da Vilbo. Atav e veze gwisket en paotr, troc'het berr he blev, dindan meur a anv, evel Pedro de Orive, Francisco de Loyola, Alonso Díaz, Ramírez de Guzmán pe Antonio de Erauso. War a greder n'he devoa ket tresoù flour ur plac'h, pezh a oa ur skoazell dezhi. Goude ez eas da Andalouzia, da Sanlúcar de Barrameda ma lestras da vont da Amerika. En Perou ez eas da soudard dindan meur a gabiten.
En 1619 e stourmas e Brezel Arauco a-enep an Indianed mapuche en Chile a vremañ. Brud a dapas evel soudard kalonek, ampart gant an armoù, hep diskuliañ e oa ur plac'h.
Gant ar perzhioù-se e tapas bezañ alférez. Er bloavezhioù-se, diouzh a ouzer, e kemeras perzh e tabutoù ha kannoù evel a veze alies etre ar soudarded.

## Levrlennadur

* Historia de la monja alférez. Amigos del Libro Vasco, Echevarri,1986.
* Historia de la monja alferez Da. Catalina de Erauso. Catalina de Erauso. Barcelona : Imp. de José Tauló, 1838
* Miguel de Erauso (senior), el abuelo de la Monja Alférez : una inmersión en la vida donostiarra (1592). José Ignacio Tellechea Idigoras. En: Boletín de estudios históricos sobre San Sebastián. n. 39 (2005), p. 81-154
* Doña Catalina de Erauso : la monja alferez : IV centenerio de su nacimiento. José Ignacio Tellechea Idigoras. ISBN 84-7173-205-X

## Romantoù

* (en) The Ensign Nun, Thomas De Quincey
* Mar brava : historias de corsarios, piratas y negreros españoles . Gerardo Gonzalez de Vega Barcelona, Ediciones B, 1999
* La monja alférez : [la juventud travestida de Catalina de Erauso]. Ricard Ibañez, Barcelona, Devir, 2004

## Liammoù diavaez

* Catalina de Erauso, Historia de la monja alférez (autobiografía), en Biblioteca Cervantes
* Podcast en Radio Nacional de España
# Cat Stevens

Cat Stevens (Steven Demetre Georgiou diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 21 a viz Gouere 1948 e Marylebone (ur c'harter eus Londrez), a zo ur soner hag ur c'haner-sonaozer breizhveuriat.
Goude bezañ graet berzh bras er bloavezhioù dek ha tri-ugent e voe gounezet d'ar feiz islamek d'an 23 a viz Kerzu 1977, hag eñ da zilezel metoù ar sonerezh e-pad hogos ugent vloaz. Diwar neuze e tibabas e vije graet Yusuf Islam anezhañ.
Evel Cat Stevens e oa deuet e-maez unnek albom :
* 1967 : Matthew and Son
* 1967 : New Masters
* 1970 : Mona Bone Jakon
* 1970 : Tea for the Tillerman
* 1971 : Teaser and the Firecat
* 1972 : Catch Bull at Four
* 1973 : Foreigner
* 1974 : Buddha and the Chocolate Box
* 1975 : Numbers
* 1977 : Izitso
* 1978 : Back to Earth
Un toullad mat eus e ganaouennoù a oa aet d'ober sonerezh orin ar film Harold and Maude (1971) gant ar filmaozer stadunanat Hal Ashby.
Adalek penn kentañ 2006 en devoa graet e soñj da zistreiñ d'e vicher gentañ, oc'h enrollañ daou albom ouzhpenn, evel Yusuf :
* 2006 : An Other Cup
* 2009 : Roadsinger.