OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Chapel-Sant-Melani

Chapel-Sant-Melani a oa ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1875 e voe krouet Chapel-Sant-Melani diwar ul lodenn eus kumun Braen. Lakaet e voe en Arondisamant Redon bet krouet e 1800 hag e Kanton Redon bet brasaet e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 61 gwaz eus Chapel-Sant-Melani abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,62% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus Chapel-Sant-Melani abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Lazhet e voe un adjudant en Aljer d'ar 4 a viz Genver 1962.

#### Kendeuziñ

* E 1976 e voe kendeuzet kumunioù Braen ha Chapel-Sant-Melani d'ober kumun nevez Chapel-Braen.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Melani.
* Monumant ar re varv e-tal ar vered, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Pennadoù kar

* Braen,
* Chapel-Braen.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Chapel-Glenn

Chapel-Glenn :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | La Chapelle-Glain |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Sant-Juluan-Gouwent betek 2015, Kastell-Briant abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44031 |
| Kod post | 44670 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Poupard 2020-206 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal |
| Bro velestradurel | Bro Kastell-Briant |
| Lec'hienn Web | www.la-chapelle-glain.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 804 ann. (2020) |
| Stankter | 23 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 26″ Norzh 1° 11′ 45″ Kornôg / 47.6238888889, -1.19583333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 63 m bihanañ 46 m — brasañ 99 m |
| Gorread | 34,5 km² |
| Chapel-Glenn ||
| kemmañ |
Chapel-Glenn ( La Chapelle-Glain e galleg) a zo ur gumun eus Breizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Capella Glen, &287

## Ardamezioù

Palefarzhetː ouzh 1 en glazur e dañvouezenn ed en aour; ouzh 2 en gul e vilin-avel en aour; ouzh 3 en gul e rod dentek en aour ouzh 4, en glazur e gebrenn koñchek en aour; e-greiz-holl en geot e zaouarn start en argant.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Chapel-Glenn e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Sant-Juluan-Gouwent hag e Bann Kastell-Briant. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 52 waz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,84 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun hervez ar blakenn er maerdi.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Kastell-Briant pa voe diskaret Kanton Sant-Juluan-Gouwent e 2014.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell La Motte-Glain, gant ul lodenn anezhañ bet savet er XV$^{vet}$ kantved, luc’hskeudennoù
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, 1870, luc’hskeudennoù$^,$.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn.
* Plakenn ar re varv er maerdi, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (br) Chapel-Glenn war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chapel-Glenn
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Chapel-Sant-Alverzh

Chapel-Sant-Alverzh :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | La Chapèll-Saent-Aubèrt |
| Anv gallek (ofisiel) | La Chapelle-Saint-Aubert |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Felger-1 |
| Kod kumun | 35063 |
| Kod post | 35140 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Galle 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | https://lachapellesaintaubert.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 455 ann. (2020) |
| Stankter | 47 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 18′ 52″ Norzh 1° 18′ 23″ Kornôg / 48.3144444444, -1.30638888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 51 m — brasañ 128 m |
| Gorread | 9,77 km² |
| Chapel-Sant-Alverzh ||
| kemmañ |
Chapel-Sant-Alverzh (La Chapelle-Saint-Aubert e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Felger-1 e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie, heuliañ Jean-Yves Le Moing ː Sancti Aberti; Sancti Osberti,1095
Gerdarzh
Anv savet diwar treiñ an anv-badez gallek Aubert gant Alverzh.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 24 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,00% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Alverzh.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Chapel-Sant-Alverzh war lec'hienn Geobreizh.

## Levrlennadur

* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Glissade (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen glissade evit deskrivañ ur pas kaset da-bnn en ur fiñval. Kregiñ a ra an dañserez er pempvet emstumm e demi-plié ha neuze e kas he gar dirak war-raok, reutaat a ra an divc'har pa gemm pouez ar c'horf war an troad astennet ha neuze riskl an troad all evit en em gavout gant egile. Bez' e c'hell bezañ kaset da-benn en avant, en arrière, dessous pe dessus.
# Gliwice

Gliwice a zo unan eus kêrioù bras Polonia, er rannvro velestradurel Śląskie.

## Douaroniezh

134,20 km2 eo gorread ar gêr.

## Poblañs

War-dro 183 970 a dud a zo o chom eno e 2015.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (pl) (en) (de) (fr) (ru)
# Gliciphila melanops

Gliciphila melanops :
| Gliciphila melanops. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Genad : | Gliciphila |
| Anv skiantel ||
| Gliciphila melanops (Latham, 1801) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gliciphila melanops a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Gliciphila.
Anvet e voe Certhia melanops (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ — G. m. chelidonia ha melanops — e takadoù 'zo eus Aostralia (su ar vro ha Tasmania).

## Liammoù diavaez

* (en) Gliciphila melanops el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Gliciphila melanops e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Swainson, 1837.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Gliciphila melanops.
# Gliese 687

Gl 687 a zo ur gorrez ruz er steredeg an Aerouant.
Unan eus ar stered tostañ ouzh an Heol eo met re wan eo da vezañ gwelet gant an daoulagad noazh. Un tizh bras a-walc'h he-deus ha krediñ a reer e c'hellfe bezañ ur steredenn doubl.

## Gwelet ivez

Roll ar stered tostañ

## Liammoù diavaez

* ARICNS
* NEXXUS
# Gliciphila

Gliciphila :
| Gliciphila melanops. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Gliciphila Swainson, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gliciphila a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Gliciphila melanops, daou isspesad (Gliciphila melanops chelidonia ha G. m. melanops) dezhañ.

## Annezva

Brosezat eo ar genad e su Aostralia ha Tasmania.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Gliciphila (lennet e-barzh d'an 9 a viz Mezheven 2022).
# Gliese 667 Cc

Gliese 667 Cc (anvet ivez GJ 667Cc pe c'hoazh HR 6426Cc), a zo un egzoplanedenn hag a zo he mas etre mas an Douar ha hini ur blanedenn ramzel. Kelc'htreiñ a ra en-dro d'ar steredenn Gliese 667 C hag a zo ur steredenn gorr ruz, lec'hiet da 22,7 bloavezh gouloù eus an Heol. E steredeg ar C'hrug emañ.
He mas a zo etre 2 wech ha 5 gwech mas an douar. Kavet eo bet gant teknik an tizh radial Ur bloavezh warni a bad 28,140 devezh (amzer a lak evit ober tro he steredenn) Tost ar memes kementad gouloù a zo war Gliese 667 Cc ha war an Douar(10% neubeutoc'h e Gliese 667 Cc). Tost-tre eo ar c'hondisionoù warni eus reoù an Douar (85% henvel). Gliese 667 Cc a zo unan eus an egsoplanedennoù e lec'h ma c'hellfe mab-den mont d'en em staliañ.
# Glin

Ar glin eo an div genvell a liamm eskern ar vorzhed ouzh re ar c'har : an eil etre askorn ar vorzhed hag ar skin, eben etre askorn ar vorzhed hag ar padelleg, an askorn balirek a anver penn-glin ivez. Brasañ kenvell korf an den eo ar glin.
Aesaet eo fiñvoù ar c'har gant ar glin, dre ma pleg d'he c'has war-dreñv betek kil ar vorzhed ; ne c'hall ket ar glin kas ar c'har war-raok ker pell avat, un nebeud kantimetroù hepken. Gouest eo ar glin da dreiñ un tammig, muioc'h war tu-dastum an troad (war-du ar gaol) eget war e du-skarzh (war-du an diavaez).

## Korfadurezh

* Alc'hwez
* Kigenn befarfennek
* Askorn morzhed
* Migorn kenvell
* Skodenn-gostez
* Stagell groaziet diadreñv
* Stagell groaziet diaraok
* Stagell gengostez ar spilhenn
* Spilhenn
* Stiren ar gigenn bevarfennek
* Padelleg
* Stagell gengostezel ar skin
* Kreskenn genvellañ
* Stirenn ar padelleg
* Skin

## Daoulinañ

Daoulinañ, pe c'hoazh penndaoulinañ a ra an den pa laka e bennoù-glin war al leur kentoc'h eget chom war-sav war e zaoudroad, pe azezañ. Bez' e c'hall glinañ ivez, da lavaret eo lakaat ur penn-glin hepken war al leur.
En diavaez d'ar redi evit labour pe labour e vez an daoulinañ un arouez a sujidigezh : e lod relijionoù e taouliner evit pediñ un doue.
E lod skolioù e veze ar c'hiz lakaat ar vugale da zaoulinañ pa vezent lakaet e pinijenn. Darn a veze lakaet da zaoulinañ war ur reolenn a-benn m'o devije poan d'o fennoù-glin.

## Skeudennoù

* Skinlun eus ur glin
* Stagelloù kroaziet ur glin
* Penn-glin ur gwaz
* Penn-glin ur vaouez

## Lennegezh

* Àr en deulin, barzhonegoù gant Yann-Bêr Kalloc'h

## Notennoù

* ↑ Skeudenn dre zasson gwarellel.
* ↑ Martial Ménard (2012), Dictionnaire français-breton, Palantines ISBN 978-2-35678-069-0
# Gliptotek München

Gliptotek München (Glyptothek en alamaneg) zo ur mirdi brudet e München, e Bavaria. E Königsplatz emañ, dirak ar Staatliche Antikensammlungen, ha gantañ e ra un ardremez mirdioù brudet er bed
Savet e voe gant ar roue Loeiz Iañ, pa oa priñs, evit reiñ gwasked d'e zastumadoù kizelladurioù hellazat ha roman. Treset e oa bet gant an tisavour Leo von Klenze en un doare nevezklasel, ha savet etre 1816 ha 1830.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (de) Lec'hienn ar Gliptotek
* (de) Gweladenniñ ar Gliptotek
# Glirideged

Glirideged :
| Glis glis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Gliridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glirideged eo ar c'hrignerien a ya d'ober ar c'herentiad Gliridae e rummatadur ar bronneged.

## Genadoù

War-dro 10 genad krignerien a c'hell bezañ renket ennañ :
* Graphiurus
* Chaetocauda
* Dryomys
* Eliomys
* Hypnomys, aet da get
* Muscardinus
* Myomimus
* Selevinia
* Glirulus
* Glis
# Gliese 581 c

Gliese 581 c a zo un ezplanedenn e kelc'htro sinkronel en-dro da Gliese 581.
Lec'hiet eo evel an Douar (war-dro 20,3 bloavezh-gouloù diouzhimp) en takad annezus e-skoaz he steredenn.
# Don Carlos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Don Carlos zo un anv spagnolek.

## Yezhoù all

Don Carlo en italianeg.

## Tud

* Don Carlos Spagn (1545–1568), priñs Asturiez adalek 1560, bloavezh e 15 vloaz; mab da Felipe II, roue Spagn; re abred e varvas evit ren; diwar e benn eo bet savet c'hoarigan Giuseppe Verdi, Don Carlo;
* Carlos Aostria (1607-1632), eil mab Felipe III, breur da Felipe IV,
* Don Carlos (1788–1855), an Infant Carlos, Kont Molina, Carlos V d'ar garlourien, breur d'ar roue Fernando VII, priñs pennhêr ken na voe ganet ar briñsez Isabel en 1830;
* Don Carlos Buell (1818–1898), ofiser stadunanat en XIXvet kantved;
* Carlos María de los Dolores de Borbón y Austria-Este (1848-1909): Carlos VII d'ar garlourien. Ren a reas an Trede Brezel Carlista a-enep Amadeo Savoia.
* Don Carlos Hugo (ganet e 1930), Carlos Hugo Bourbon, Dug Parma

## Pennadoù kar

* Don Carlos Spagn

## Oberennoù

* Don Carlos, anv spagnolek Don Carlos, c'hoarigan gant Giuseppe Verdi.
# Don Giovanni de' Medici

Don Giovanni de' Medici (Firenze, 1567 – Murano, 1621) a oa diplomat, condottiero ha tisavour italian.
Mab bastard e oa da g-Cosimo Iañ de' Medici, Dug-meur Toskana ha d'e serc'h Eleonora degli Albizi, hag anavezet e oa bet gant e dad.
Ganet e oa pemp bloaz goude marv e vreur Giovanni, ha roet e voe dezhañ e anv. Mont a reas da vevañ da Spagn hag eno e krogas da zeskiñ micher an armoù.
E 1598 e oa kannad Toskana e Madrid. E 1600 e oa Master of the Field en arme an Impalaer. E 1616–1617 e oa pennjeneral arme Republik Venezia.
Dimezet e oa da Livia del Vernazza, ha daou vab o doe:
* Gianfrancesco Maria (1619–1689)
* unan dalif, a varvas yaouankik.
Livour ha tisavour e oa Giovanni ivez, ha kenlabourat a reas gant Matteo Nigetti da sevel chapel an tiegezh Medici en iliz San Lorenzo e Firenze.

## Paeron an arzoù

Don Giovanni a oa un tisavour anezhañ hag a zaremprede an arzourien. Eñ an hini a dresas Chapel ar Briñsed (Cappella dei Principi) en Iliz San Lorenzo, e Firenze. Daremrediñ a rae ivez tud commedia dell'arte, kenskrivañ a reas, etre 1612 ha 1621, gant ar gompagnunezh Confidenti, dreist-holl gant ar gomediañcherien Flaminio Scala ha Nicolò Barbieri, Beltrame e anv-micher.,

## Levrlennadur

* Dooley, Brendan (2014). The Mattress Maker's Daughter: The Renaissance Romance of Don Giovanni de' Medici and Livia Vernazza. Cambridge, MA : Harvard University Press. ISBN 978-0-674-72466-2.
# Don (titl enorus)

Don zo un titl enorus a roer d'un paotr er broioù spagnolek. Dont a ra eus al latin dominus hag a dalvez kement hag ozhac'h, un titl implijet e koulz Republik Roma e marevezh Henroma. Dont a reas ar stumm berraet war-wel er Grennamzer evit an dud nobl (an hidalgos), ar gloer gatolik hag an dud a renk uhel dre-vras.
Lakaet e vez dirak anv-bihan an den evit diskouez doujañs dezhañ. An anv-tiegezh a c'hall bezañ meneget ivez war-lerc'h an anv-badez. Don a vez berraet a-wechoù e D.. Implijet e vez e Bro-Spagn, e broioù bet en Impalaeriezh trevadennel Spagn, e Kroatia hag en Italia. Doña eo ar stumm gwregel e spagnoleg. Hiziv hon deiz e vez implijet evit mont davet forzh peseurt den hag a c'hoari ur roll bennak er gevredigezh, pe evel merk sevended kreñvoc'h eget señor ha señora, da skouer d'un itron gozh. Gallout a ra bezañ implijet dre vousgoap ivez.
En Italia ha Kroatia e vez roet an titl-se da dud a iliz hiziv hon deiz.
E Breizh-Veur e vez implijet an titl-se evit envel kelennerien ar skolioù-meur ha liseoù zo hengounel o stil. E skolioù-meur stadunanat ha kanadian zo eo an don un den e karg un annez.
Er sevenadur pobl amerikan e kaver an titl Don da envel pennoù bras ar mafia, er filmoù dreist-holl, da skouer en heuliad The Godfather.

## Tud brudet

* Don Carlos, anv meur a zen
* Don Juan Manuel (1282-1348), infant Kastilha ha skrivagner
* Don Giovanni de' Medici (1567-1621), diplomat, condottiero ha tisavour italian
* Yann Bosco pe Don Bosco (1815-1888), sant katolik italian

## Oberennoù ha tudennoù

* Don Kic'hote, tudenn bennañ romant Miguel de Cervantes El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha
* Don Giovanni, c'hoarigan gant Mozart
* Don Carlos, c'hoarigan gant Giuseppe Verdi
* Don Juan zo un dudenn a gaver e meur a oberenn
* Don Diego de la Vega, anv gwir Zorro
* Doña Bárbara, anv meur a oberenn
* Doña Juana la Loca, un daolenn livet gant Francisco Pradilla y Ortiz
* Don Corleone, penn bras ar mafia er filmoù The Godfather

## Gwelout ivez

* Dom, un titl all roet d'an dud e Portugal ha d'ar gloer
* Aotrou
* Monsieur
* Sir
* Lord
# Don Benito

Don Benito zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# Don Juan Manuel

Don Juan Manuel (1282 – 1348) a oa infant Kastilha (mab-bihan d'ur roue e oa), priñs Villena (en Aragon), ha skrivagner kastilhanek.

## E vuhez

Ganet e oa en kastell Escalona, en proviñs Toledo. Mab e oa d'an infant Manuel Kastilha, ha mab-bihan d'ar roue Fernando III Kastilha. Niz e oa d'ar roue Alfonso X, ha meur a wech en em savas a-enep d'ar eontr-se.
Mervel a reas e dad en 1283, hag e vamm en 1290, pa ne oa nemet eizh vloaz, ha savet e voe gant e eontr, ar roue Sancho IV Kastilha.

## Dimezioù

Teir gwech e timezas:
* da Isabel de Mallorca, merc'h d'ar roue Jaume II Mallorca, a varvas divugel, da 19 vloaz;
* d'an infantez Constanza Aragon, merc'h da Jaume II, roue Aragon, ar rouantelezh amezek, ha d'e bried Blanca de Nápoles; mervel a reas e 1327
** da Constanza Manuel de Villena (1323-1345).
** Beatriz Manuel de Villena, marvet yaouank;.
** Manuel de Villena, marvet yaoank, ha hervez Jaime II e oa dre m'he devoa .
* Blanca Núñez de Lara, merc'h da Fernando de la Cerda ha da Juana Núñez de Lara,Patrom:Harvnp ha daou vugel o doe:
** Fernando Manuel de Villena (1332-1350),Patrom:Harvnp,
** Juana Manuel de Villena (1339-1381).
Ouzhpenn-se en devoe Don Juan Manuel daou vastard gant Inés de Castañeda:Patrom:Harvnp
** Sancho Manuel de Villena (1320-1347),Patrom:Harvnp
** Enrique Manuel de Villena (1337-Peñafiel, 1390).Patrom:Harvnp

## Oberennoù

* El conde Lucanor,
# Don Keefer

Donald H. Keefer pe Don Keefer a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 18 a viz Eost 1916 en Highspire, Pennsylvania.
# Don Imus

Jonathan Donald Imus, pe Don Imus, bet ganet e Riverside (Kalifornia), e Stadoù-Unanet Amerika, d'an 23 a viz Gouere 1940 - 2019, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
# Don Knotts

Jesse Donald Knotts (anavezetoc'h evel Don Knotts), bet ganet e Morgantown (West Virginia, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 21 a viz Gouere 1924 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz C'hwevrer 2006 e Los Angeles (Kalifornia, SUA), a oa un aktour, ur fentigellour ha saver senario stadunanat.
# Don Ameche

Don Ameche (Kenosha, Wisconsin, 31 a viz Mae 1908 – Scottsdale, Arizona, 6 a viz Kerzu 1993) a oa un aktour stadunanat.
# Ereño

Ereño zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Ergaticus

Ergaticus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Parulidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ergaticus a oa ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad — Ergaticus ruber ha versicolor — hag a oa bet lakaet er genad Cardellina da-heul labourioù skiantel embannet e miz Du 2010.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Irby J. Lovette, Jorge L.Pérez-Emán, John P. Sullivan, Richard C. Banks, Isabella Fiorentino, Sergio Córdoba-Córdoba, María Echeverry-Galvis, F. Keith Barker, Kevin J. Burns, John Klicka, Scott M. Lanyon & Eldredge Bermingham, A comprehensive multilocus phylogeny for the wood-warblers and a revised classification of the Parulidae (Aves), Molecular Phylogenetics and Evolution, 57(2), pajennoù 753-770.
# Erfurt

Erfurt :
| Lec'hiadur ||
| Titouroù ||
| Gorread | 269,17 km² |
| Poblañs | 203 333 (12/2008) |
| Stankted | 754 annezad/km² |
| Uhelder | 200 m |
| Kod post | 99001-99198 |
| Evit pellgomz | +49-30 |
| Politikerezh ||
| Bro | Alamagn |
| Land | Thüringen |
| Karterioù | 53 Stadtteile |
| Oberbürgermeister (maer) | Andreas Bausewein, SPD |
| Lec'hienn | www.erfurt.de |
Erfurt a zo ur gêr eus Alamagn krouet en VIII$^{vet}$ kantved, ma tremen ar stêr Gera. Kêrbenn Thüringen eo. Kêr vrasañ Thüringen eo ivez, hag unan eus an teir meurgêr a zo e Thüringen, an div all o vezañ Gera ha Jena. Ouzhpenn servijoù melestradurel al Land e kaver enni lez-varn gevreadel al labour.

## Istor

Meneget eo anv Erfurt evit ar wech kentañ en un diell ofisiel eus 742. Nebeut amzer goude ma vefe bet savet e teuas da vezañ kêr bouezusañ Thüringen, daoust ma chomas e diavaez al land betek 1944. E 755 e voe kendeuzet eskopti Erfurt ha hini Mainz. Erfurt a voe ul lodenn eus priñselezh Mainz betek 1802 ha goude-se e voe ul lodenn eus Prusia, nemet etre 1806 ha 1814, ma voe renet gant ar C'hallaoued.
Da gouent Aogustined Erfurt ez eas Luther d'ar 17 a viz Gouere 1505. Tri bloaz e chomas eno, hag ur wech lakaet da veleg ez eas da studiañ da Wittenberg.
E 1808 en em gavas Napoleon hag an tsar Aleksandr hag e tivizjont kenderc'hel gant an emglev a oa etrezo abaoe m'o doa sinet feur-emglev Tilsit.

## Armerzh

Diazezet eo armerzh Erfurt war ar velestradurezh, al liorzhouriezh hag ar servijoù. En Erfurt e vez aozet ivez eil foar vrasañ Alamagn, hini Leipzig o vezañ an hini vrasañ. En Erfurt e kaver ivez sez meur a vedium (hini Kinderkanals ha hini meur a chadenn skingomz hag a gazetenn bedemziek).

## Da weladenniñ

En Erfurt e kaver sinagogenn goshañ Europa, hag a voe savet e-tro 1100. Hiziv an deiz e c'haller gwelout enni Teñzor Erfurt. Brudet eo an div iliz Mariendom ha Severikirche, hag a zo tost-tre an eil ouzh eben. Brudet eo ivez ar pont Krämerbrücke, a-us d'ar stêr Gera. Warnañ ez eus 32 di. Savet e voe e 1325, hag en daou benn anezhañ e oa un iliz. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh unan anezho, anvet Ägidienkirche.

## Deskadurezh

E 1392 e voe krouet skol-veur Erfurt. Serret e voe e 1816 ha digoret en-dro e 1994. Martin Luther a studias enni.

## Tud vrudet

* Johann Jakob Bernhardi, louzawour
* Alexander Beyer, aktor
* Reinhard Gehlen, jeneral
* Oskar von Hutier, jeneral
* Alfred Weber, sokiologour
* Max Weber, sokiologour
* Richard Wetz, sonaozer

## Gevellerezh

Liammoù he deus Erfurt gant ar c'hêrioù-mañ :
* Győr (Hungaria) abaoe 1971
* Vilnius (Lituania) abaoe 1972
* Kalisz (Polonia) abaoe 1982
* Mainz (Alamagn) abaoe 1988
* Lille (Bro-C'hall) abaoe 1991
* Shawnee (Kansas) (Stadoù Unanet Amerika) abaoe 1993
* San Miguel de Tucumán (Arc'hantina) abaoe 1993
* Lovech (Bulgaria) abaoe 1996
* Haifa (Israel) abaoe 2000
* Bowling Green (Kentucky) (Stadoù Unanet Amerika) abaoe 2001
* Xuzhou (Republik Pobl Sina) abaoe 2005

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Erfurt
* Luc'hskeudennoù eus Erfurt