OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kreizennoù nukleel e Bro-C'hall

E Bro C'hall, ur greizenn nukleel dredan (KNT) pe c'hoazh ur zentralenn nukleel, a zo un dachenn labour e-lec'h ma vez faoutet atomoù e-touez un danvez nukleel evit produiñ tredan.
56 kalon nukleel a zo war elum evit ar poent. Kavet e vezont e 18 lec'h disheñvel. Maread anezho a zo bet sarret da-vad hag e ranker divontañ anezho tamm-ha-tamm (Brenniliz, Chooz A, Chinon A1-2-3, Bugey 1, Saint-Laurent A1-2 et Creys-Malville). An daou galon nukleel e Fessenheim a zo bet lazhet e miz C'hwevrer ha miz Even 2020. Kregiñ a raio al labour divontañ an abretañ e 2025, goude ma vo diskarget o zanvez nukleel uzet.
EDF a zo perc'henn war an holl c'hreizennoù e Bro-C'hall. Kalon kreizenn nukleel Phénix e Marcoule (CEA) a zo bet lazhet e miz C'hwevrer 2010. Bremañ a ranker tennañ kuit e zanvez nukleel ha distrujañ ar sodium.
Goude ar Stadoù-Unanet, Bro-C'hall eo a broduiñ ar muiañ a dredan nukleel e 2010. 408 TWe a vez produet bep bloaz, da lavaret eo : 74% deus an tredan a vez produet dindan bloaz e Bro-C'hall (550 TWe). 16% a vez produet e lec'h all.
Pep kreizenn a rank heuliañ ur listennad poentoù surentezh. Ar re-se a c'hell cheñch bep an amzer seul-vui ma vez desket diwar gwall-zarvoudoù a zo c'hoarvezet e Bro-C'hall pe e-lec'h all. Diwallet eo ar c'hreizennoù gant Otorite ar surentezh nukleel gant sikour an IRSN. Pep kreizenn a rank bezañ kontrollet bep dek vloaz. Bep tregont vloaz e vez sellet pizh ouzh ar greizenn da c'houzoud hag e c'heller labourat ganti c'hoazh e-pad ur pennad. Ar surentezh nukleel e pep kreizenn a zo evezhiet gant departamant ar surentezh nukleel (DSN) eus servij ar Fonksioner Uhel an Difenn hag ar Surentezh (FUDS) ha ministrerezh ar gouarnamant e karg eus an energiezh.
Bep dek vloaz e ranker sellet pizh ouzh pep kreizenn. Un ekzamin surentez a vez graet. Klask a ra an ekzamin-se gouzout penaoñs he deus cheñchet ar sañtralenn abaoue m'eo bet savet. Klasket e vez mankoù ha kudennoù a bep seurt. Sellet e vez ivez ouzh an doare da renn ar greizenn. Ma ranker gwelaat ar reakteur, e c'heller en ober pa vez lazhet bep 10 vloaz.
# Kreizennoù sevenadurel Breizh

E-kerzh ar bloavezhioù '70 e voe savet kreizennoù sevenadurel a bep seurt dre ma ne veze ket aozet gouelioù 'zo pe kentelioù 'zo war ar brezhoneg, ar sonerezh, an istor, an douaroniezh hag all, gant ar c'helc'hioù keltiek. Pinvikaet o deus ar c'hinnig sevenadurel breizhat a galz. Degaset o deus giz ar festoù-noz en-dro dre holl dre ar vro.
Kreizennoù sevenadurel a zo bet savet neuze e Lannuon, an Oriant, Sant-Brieg, Gwengamp, Roazhon, Brest, Tregastell... Kalz anezho a zo bev c'hoazh.
# Kreizenn nukleel Fort Calhoun

Kreizenn nukleel Fort Calhoun zo ur greizenn nukleel e Nebraska, etre Fort Calhoun ha Blair, Nebraska, war lez ar Missouri. Perc'hennet eo gant an Omaha Public Power District eus Omaha.
E 2011 e oa bet gronnet gant dour-beuz ar stêr Missouri, ha gant sac'hadoù traezh edo al labourerien o virout ouzh an dour da vont e-barzh ar greizenn.

## Liammoù diavaez

* Ar greizenn dindan an dour
# Nakhon Ratchasima

Nakhon Ratchasima (taieg: นครนครราชสีมา) zo ur gêr eus Thailand. Poblet e oa gant war-dro 166 000 a dud e 2011.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nakuru

Nakuru eo pevare kêr vrasañ Kenya, pennlec'h proviñs Rift Valley.
Emañ 1850 m a-us live ar mor ha war-dro 300 000 annezad zo enni.
# Nakula

Er Mahābhārata, unan eus an daou veurgan sañskritek, e oa Nakula (Devanāgarī नकुल : mibinell) ar pevare eus eus ar pemp breur Pāṇḍava. Nakula ha Sahadeva a oa gevelled ganet gant Mādrī hag he doa galvet an doueed gevell Aśvin evit engehentiñ anezho.

## An harlu

Goude ma voe kollet er c'hoari diñsoù gant Yudhiṣṭhira e rankas ar pemp Pāṇḍava hag o fried Draupadī mont en harlu e-pad trizek vloaz. Pa oant en harlu e voe skrapet Nakula a-gevret gant Draupadī, Sahadeva ha Yudhiṣṭhira gant Jaṭāsura dic'hizet en ur braman. Saveteet e voent gant Bhīma en diwezh, hag en emgann a savas da-heul e voe lazhet Kṣemaṃkara, Mahāmaha, ha Suratha gant Nakula.
D'an 13vet bloaz e kavjont bod e rouantelezh Matsya. Nakula, dic'hizet en ur paotr-marchosi, a labouras war-dro ar c'hezeg er marchosi ar roue.

## E berzh e Brezel Kurukṣetra

Pa voe Nakula o vrezeliñ e lazhas brezelourien veur eus tu e enebourien. Banniel karr Nakula a oa warnañ skeudenn ur c'harv ruz dezhañ ur c'hein alaouret. Bez' e oa e penn unan eus ar seizh akṣauhiṇī, ur rannarme enni 21 870 karr, 21 870 olifant, 65 610 marc'h ha 109 350 troadeg.
Da zeiz 1añ ar brezel e trec'has Duḥśāsana, met espern a reas e vuhez evit ma c'hellfe Bhīma delc'her d'e le.
D'an 11vet deiz e trec'has Śalya o tispenn karr e eontr.
D'an 13vet e voe diarbennet Nakula gant Jayadratha pa oa o vont war-raok e strollad Droņa.
D'ar 14vet deiz, a-gevret gant Sahadeva, e trec'has Śakuni hag e vab Ulūka.
D'ar 15vet deiz e voe trec'het gant Duryodhana, ha saveteet gant Cekitāna.
D'ar 16vet ha d'ar 17 vet deiz e voe trec'het-mort met espernet gant Karņa.
D'an 18vet deiz e lazhas tri mab da Garņa.

## Goude ar brezel

Goude ar brezel e voe anvet Nakula ha Sahadeva da roueed Rouantelezh Mādra gant Yudhiṣṭhira.
# Nalda

Nalda zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Nakaeg

Ur rannyezh krechek eus is-skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo an nakaeg (naka) komzet e Soudan ar Su.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Nakfa

An nakfa (kod bank : ERN) eo unanenn voneiz Eritrea.
Implijet e vez abaoe 1997 e plas birr Etiopia. Tennañ a ra e anv eus Nakfa, ur gêr e norzh Eritrea.
# Nakwieg

Ur yezh papouek eus skourr yezhoù Left May eo an nakwieg (nakwi) komzet gant tro-dro da 250-300 den (1998) e Papoua-Ginea Nevez.
Tost-tre eo d'an nimoeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Nalliers (Vande)

Nalliers :
| An iliz katolik. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Fontenay-le-Comte |
| Kanton | Luçon |
| Kod kumun | 85159 |
| Kod post | 85370 |
| Maer Amzer gefridi | Bruno Fabre 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sud Vendée Littoral |
| Lec'hienn web | https://www.nalliers.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 333 ann. (2020) |
| Stankter | 71 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 11 m bihanañ 1 m — brasañ 44 m |
| Gorread | 32,84 km² |
| kemmañ |
Nalliers a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Krennamzer
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Le Langon da gentañ hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Nalliers en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800. Lakaet e voe kumun Nalliers e Kanton L'Hermenault pa voe diskaret Kanton Le Langon e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 76 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 3,26% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daouzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
* Lazhet e voe trizek milour gall eus ar 131vet Rujumant Troadegiezh d’an 23 a viz C'hwevrer 1945.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: mervel a reas pevar milour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Hilarius.
* Chapel Chevrette.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakennoù 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn e koun milourion ar 131vet Rujumant Troadegiezh marvet e 1945, luc’hskeudenn.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Archives Vendée
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Pandolfaccio Malatesta

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Pandolfo IV Malatesta, lesanvet Pandolfaccio (Pandolfo drouk) (1475 – 1534) a oa condottiero italian, aotrou Rimini e Romagna, ha tad Sigismondo Malatesta.

## E vuhez

Mab e oa da Roberto Malatesta, ha dont a reas da vout kabiten-jeneral Republik Venezia pa varvas e dad e 1482. Pevar bloaz goude e voe anvet da varc'heg gant roue Naplez, Alfoñs II
En 1495 e voe gopret da gas arme Venezia da emgann Fornovo. Goude elakaas seziz war Novara a oa bet aloubet gant an arme c'hall.
Brudet e oa e feulster, e daolioù fall hag e vuntroù, ma sachas kasoni warnañ. En 1497 e emsavas tud Rimini war-lerc'h m'en devoa klasket gwallañ ur plac'h yaouank. Ret e voe dezhañ goulenn skoazell arme Venezia evit mougañ an emsavadeg.
En 1498, e teuas a-benn d'en em dennañ eus un irienn savet a-enep dezhañ. En 1500 e voe aloubet douaroù Pandolfo gant arme Cesare Borgia, e-keit ma oa ar pab Alesant VI,oc'h eskumunugañ enebour e vab. Dre ma ne gave skoazell ebet gant e sujidi e rankas Pandolfo gaezh kuitaat Rimini evit 2 900 dugad. Mont a reas gant an arc'hant da repuiñ da Venezia e-pad meur a vloaz. Pa varvas ar pab e 1503, ha klañv-fall e vab Cesare, e oa gwanaet kalz kostezenn Borgia; neuze ez eas gant un arme da glask kemer Rimini, met tro-wenn a reas. E 1509 e kemeras perzh en emgann Agnadello.
# Pandora

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pandora zo un anv eus mojennoù Hellaz kozh.
* Pandora (pried Epimetheüs), hini « boest Pandora », an hini vrudetañ anezho
* Pandora (merc'h Deukalion), he merc'h-vihan, merc'h da Zeukalion
* Pandora (doueez), un doueez eus an Ifernioù
* Rea, un doueez veur a zo bet anvet Pandora a-wechoù.

## Tud

Un anv-badez dibaot a-walc'h eo:
* Pandora, anv-pluenn Stefania Zahorska (1890–1961), arzistorourez polonat

## Lennegezh

* Pandora, pezh-c'hoari alamanek gant Johann Wolfgang von Goethe.
* Pandora, danevell c'hallek gant Gérard de Nerval.
* Pandora, romant saozneg gant Anne Rice e 1998.
* Pandora Braithwaite, ur plac'h yaouank hag ur bolitikourez da c'houde, e romantoù Sue Townsend, karet gant Adrian Mole.

## Lec'hanvadurezh

* Enez Pandora e Nunavut, e Kanada
* Pandora, kêr e Texas, er Stadoù Unanet

## Steredoniezh

* Pandora, ul loar d'ar blanedenn Sadorn,
* (55) Pandora, un asteroidenn,
* Pandora eo anv al loar vihan gwelet er film Avatar.

## Sinema

* Pandora zo ur film renet gant Albert Lewin e 1951, ma weler Ava Gardner.
# Pandora (loarenn)

Pandora :
| Dizoloet gant | Collins, Voyager 1 |
| Dizoloet d'ar | Here, 1980 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 141,720 ± 10 km |
| Kelc'htro | km |
| Ezkreizennegezh | 0.0042 |
| Periapsis | |
| Apoapsis | |
| Prantad reveulziañ | 0.628504213 d |
| Tizh orbitel krenn | |
| Stouadur | 0.050 ± 0.004 |
| Loarenn eus | Sadorn |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | 81 km (103×80×64 km) |
| Pladadur | |
| Gorread | ~21,000 km² |
| Volum | ~270,000 km³ |
| Mas | 1.356 ± 0.022 ×10$^{17}$ kg |
| Douester | 0.49 ± 0.08 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | 0.0034 m/s$^2$ |
| Tizh achap | ~0.019 km/s |
| Devezh | sinkron moarvat |
| Stouadur | 0 |
| Albedo | 0.6 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ~78 K |
| Gwask atmosferel | ebet |
Pandora (gresianeg) a zo ul loarenn diabarzh eus Sadorn. Dizoloet e 1980 war luc'hskeudennoù graet gant ar sontenn Voyager 1 ha dezhañ e rojod an anv da c'hortoz. E 1985 e voe anvet Pandora en un doare ofisiel hervez anv ar vaouez kentañ er vitologiezh c'hresian. Anvet eo ivez Sadorn XVII. Pandora a zo al loarenn vesaer diabarzh eus ar walenn F. Warni ez eus muioc'h a grateroù eget war Prometheus ha daou anezho d'an nebeutañ a vuzuilh 30 km.
He douester izel hag hec'h albedo uhel a laka da soñjal ez eo kenaozet gant skorn dreist-holl. Rouestlet eo he c'helc'htro, war a seblant, abalamour da levezon Prometheus. Bep 6.2 bloavezh e c'hoarvez ar c'hemm pennañ en o c'helc'htro pa dremen Pandora 1 400 km diouzh Prometheus

## Liammoù diavaez

* The Planetary Society: Pandora
# Pandion

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pandion zo anv meur a zen e mojennoù Hellaz kozh:
* anv daou roue en istor kêr Aten
** Pandion, mab da Eric'hthonios, tad da Erec'htheüs ha da Filomele ha Prokne, roue Aten,
** Pandion mab da g-Kekrops, tad da Aigaios ha Nisos, mab-bihan d'ar Pandion kentañ, roue Aten ivez,
* anv Pandion, mab da Fineüs, dallet gant e dad.

## Bevoniezh

* En evnoniezh, ur genad evned-preizh, ennañ ur spesad : an erer-spluj (Pandion haliaetus).
# Pandino

Pandino a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Pontelongo

Pontelongo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Pontenure

Pontenure zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
# Ponteranica

Ponteranica zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Pontelandolfo

Pontelandolfo zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Ponterwyd

Ponterwyd zo ur gêr vihan e menezioù Ceredigion, un 20 km bennak er reter da Aberystwyth, war an hent etre ar gêr-se ha Llangurig. En hanternoz da Bonterwyd emañ pikernioù Pumlumon. Ar stêr Rheidol zo o redek er c'hreisteiz d'ar gêriadenn.

## Istor

Mengleuzioù a oa gwechall tro-war-dro Ponterwyd. Ur vengleuz arc'hant, a oa e Llywernog, zo bet treuzfurmet en ur mirdi.

## Tud brudet

* Ar c'heltiegour John Rhŷs, bet kelenner e skol-veur Oxford, a oa bet ganet e-kichen Ponterwyd e 1840.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Pontestura

Pontestura (Pundastüra e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Pontevico

Pontevico zo ur gumun en Italia, er Val Camonica, e proviñs Brescia, e Lombardia.
# Pontelatone

Pontelatone zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Pontevedra

Pontevedra zo ur gêr hag ur gumun, en arvor su Galiza, ha kêr-benn Proviñs Pontevedra. 83 260 a annezidi a oa enni e 2020.

## Douaroniezh

Emañ Pontevedra e mervent Galiza, war an aod e goueled Ría Pontevedra, unan eus ar Rías Baixas.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel kêr
# Mor Weddell

Mor Weddell a zo ur mor e Meurvor ar Su. Bevennet eo gant Ledenez Antarktika ha Douar Coats.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mor an Hanternoz

Mor an Hanternoz zo ur mor e Gwalarn Europa, dezhañ 575 000 km², hag en-dro dezhañ ar broioù-mañ :
* ar Rouantelezh Unanet, enni enez Breizh-Veur, an inizi Shetland hag Inizi Orc'h er C'hornôg anezhañ ;
* Bro-C'hall, Belgia, an Izelvroioù hag Alamagn er C'hreisteiz ;
* Danmark ha Norvegia er Reter.
Digeriñ a ra :
* war Mor Breizh er mervent dre ar pas de Calais (e galleg) pe strait of Dover (e saozneg);
* ar Mor Baltel dre ar Skagerrak pe ganol Kiel er Reter ;
* ar Meurvor Atlantel (Mor Norvegia) en Hanternoz.
Pleustret eo Mor an Hanternoz gant listri e-leizh. Oberiant eo ar besketaerien warnañ, lod evel ar Vretoned o tont eus pellik dioutañ. Kavout a reer eoul-maen ennañ etre Bro-Skos ha Norvegia, daoust ma'z a buan ar puñsoù da hesk.
# Mor Tasman

Mor Tasman (Tasman Sea e saozneg, Te Tai-o-Rehua e maorieg) a zo ur mor lec'hiet etre Aostralia ha Zeland-Nevez, e mervent ar Meurvor Habask. Dont a ra an anv eus hini ar moraer izelvroat Abel Janszoon Tasman.

## Ledennadoù mor nes

* en norzh: Mor Koural
* er biz hag er reter: Meurvor Habask
* er su hag er gevred: Meurvor ar Su
* er c'hornaoueg: Strizh-mor Bass

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mor Timor

Mor Timor (Timor Sea e saozneg, Laut Timor en indonezeg, Mar de Timor e portugaleg) zo ur mor n'eo ket gwall zon etre enez Timor en norzh, Aostralia er su, Mor Arafura er reter, ha Meurvor Indez er c'hornôg.
E Mor Timor ez eus bazennoù, enezennoùigoù didud ha gweleadoù tireoul ha gaz er c'hondon. Un emglev zo bet sinet etre ar stadoù amezek da rannañ ar pinvidigezhioù-se etrezo.
Marteze e teuas annezidi gentañ Aostralia eus Indonezia dre Vor Timor, d'ur mare ma oa basoc'h an dour ennañ.
Darwin eo ar gêr vras nemeti a gaver war ribl Mor Timor.
# Mor an Nektar

Mor an Nektar (Mare Nectaris) a zo ur mor loarel bihan (ur blaenenn a vaen teuzet teñvaloc'h eget ar peurrest eus al Loar) lec'hiet etre Mor ar Sioulded (Mare Tranquilitatis) ha Mor ar Frouezhusted (Mare Fecunditatis). Ar Montes Pyrenaeus a gaver war riblenn ar c'hornôg. Ar c'hrater bras lec'hiet e-kreiz ar mor a zo anvet Rosse.

## Douarouriezh

Un donder a 1 000 m en deus Mor an Nektar ha krouet e voe e-pad an Nektareg hag an Imbrian Izel. Ar c'hrater Theophilus, e biz ar mor, a voe furmet e-pad an Eratostenian.
# Mor ap Rhwfon

Mab Rhwfon ap Cunedda ha roue Rhufoniog e oa Mor ap Rhwfon. Ne ouzer netra a-zivout e vuhez
| En e raok: Rhwfon ap Cunedda | Roue Rhufoniog ) war-dro 465 | War e lerc'h: Aidan ap Mor |
Mor ap Rhwfon · Aidan ap Mor · Moreith ap Aidan ·
# Mor Tirrenia

Mor Tirrenia, pe Mor Tirren (Mar Tirreno en italianeg), zo ul lodenn eus ar Mor Kreizdouar war aodoù kornôg Italia. Bevennet eo gant Korsika ha Sardinia er C'hornôg, Liguria en Norzh, aodoù Italia er Reter, ha Sikilia er Su.
3 785 metrad donder zo el lec'h donañ ar mor-se.
# Mor Wadden

Mor Wadden (Wattenmeer en alamaneg, Waddenzee e nederlandeg, Waadsee e frizeg, Vadehavet e daneg) eo anv al lodenn eus Mor an Hanternoz zo paket etre un aridennad inizi hag arvor kevandir Europa.
Mor Wadden en em astenn etre Den Helder en Izelvroioù, er mervent, hag Esbjerg e Danmark, er biz, a-hed war-dro 450 km, ha war ur gorread war-dro 10 000 km².
An disparti etre Mor Wadden ha Mor an Hanternoz end-eeun zo graet gant Inizi Friz (inizi Friz ar C'hornôg, en Izelvroioù, inizi Friz ar Reter, en Alamagn, hag inizi Friz an Hanternoz en Alamagn hag e Danmark).
Dibar eo neuz Mor Wadden, dre m’eo bas an dour ennañ ha ma vez dizoloet lec’hidegoù bras gant an tre. Lec’hidegi eo ster ar ger Wadden e nederlandeg, dres. Brudet eo Mor Wadden abalamour d’al loened ha d’ar plant a gaver eno. Hiziv an deiz eo gwarezet al loened hag ar plant-se en ul lodenn vras eus Mor Wadden, gant kenlabour an teir stad.

## Liammoù diavaez

* Kartenn eus Mor Wadden (daneg)
* Parkoù naturel Mor Wadden (en Alamagn) (alamaneg)
* Common Wadden Sea Secretariat (saozneg)
* Mor Wadden (en Izelvroioù) (nederlandeg, saozneg)
# Mor an Inizi Gall

Mor an Inizi Gall (Cuan Uibhist e gouezeleg, da lavaret eo “mor-bras Uibhist”; Sea of the Hebrides e saozneg) a zo ur mor eus ar Meurvor Atlantel, e gwalarn Bro-Skos, etre div enezeg an Inizi Gall, enne war-dro 500 enezenn, da lavarout eo:
* Na h-Eileanan Siar, an enezeg kornaouek, an hini bellañ eus douar-bras Bro-Skos, ha
* Na h-Eileanan a-staigh an enezeg reter, tost d'an douar-bras.
Mor an Inizi Gall a sko war-eeun er Meurvor Atlantel er su hag en un doare dieeun gantañ dre meur a strizh-mor a zo etre an Inizi Gall diavaez, er c'hornôg, ha dre ar strizh-mor anvet "The Little Minch", e saozneg. Hennezh a sko er "Minch" en norzh, ur mor all eus ar Meurvor Atlantel.
# O ladrón de soños

O ladrón de soños – O mundo secreto de Basilius Hoffman ("Al laer hunvreoù — Bed kuzh Basilius Hoffman") zo ur romant galizek evit ar yaouankiz gant Fernando M. Cimadevila e 2011. Romant kentañ un hollad a dri eo, gant daou romant all : Un faro na escuridade hag A batalla por Avalon. Pemp romant en holl zo da vezañ, hep kontañ romantoù all kenstur.

## Troidigezhioù

Lakaet eo bet e spagnoleg e 2014 hag anvet El ladrón de sueños , embannet gant Sushi Books, a raio ivez war-dro an embann en euskareg ha katalaneg.

## Prizioù

* Priz Redelibros (2011).
* Eil priz Fervenzas Literarias (2011).

## Liammoù diavaez

* Blog an heuliad
# O Rebu

O Rebu zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant Rede Globo, ha 1974.
# O Tannenbaum

O Tannenbaum ( [oː ˈtanənbaʊm]; "O saprenn"), anavezet e saozneg evel "O Christmas Tree", hag e galleg evel "Mon beau sapin", zo ur ganaouenn alamanek a vez kanet war-dro Nedeleg. Da gentañ ne oa ket ur ganaouenn Nedeleg, met tamm-ha-tamm eo deuet da vezañ arouez gwezenn Nedeleg.

## En alamaneg

* Ar c'homzoù koshañ anavezet a oa bet savet e 1550.
* Un doare all a voe savet e 1615 gant Melchior Franck, ha troet e meur a yezh.
* An doare alamanek anavezetañ zo un destenn savet e 1824 gant Ernst Anschütz, ograour ha kelenner e Leipzig, a oa neuze e Rouantelezh Prusia.

## E galleg

Ur stumm gallek zo bet adal 1856.
# O Rosal

O Rosal zo ur gumun eus mervent Galiza, e proviñs Pontevedra, e komark ar Baixo Miño. War lez hanternoz aber ar stêr Minho emañ, ha Portugal zo war al lez kreisteiz.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Skeudennoù

* AVE MARYA PVRYSSYMA ANO DE 1781
* Feunteun.
* Muíños do Folón.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# O Vicedo

O Vicedo zo ur gumun e hanternoz Galiza, en arvor proviñs Lugo.

## Parrezioù

Seizh parrez zo er gumun:
* Cabanas (Santa María)
* Mosende (San Pedro)
* Río Barba (San Paulo)
* San Miguel de Negradas (San Miguel)
* San Román de Vale (San Román)
* Suegos (Santa María)
* O Vicedo (Santo Estevo)

## Poblañs

E 2010 e oa 1.973 annezad er gumun.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# O povo unido jamais será vencido

O povo unido jamais será vencido zo ur ganaouenn bortugalek e 1974, kanet gant Luís Cília, savet diwar ar ganaouenn spagnolek El pueblo unido jamás será vencido, gant Quilapayún.
# O Que Será?

O Que Será? zo ur ganaouenn bortugalek savet e 1976 gant ar c'haner brazilian Chico Buarque evit ar film Dona Flor e Seus Dois Maridos, ur film savet gant Bruno Barreto diwar ar romant portugalek heñvelanvet skrivet gant ar romantour brazilian Jorge Amado. Tri doare zo d'ar ganaouenn da verkañ arroudoù eus an istor: "Abertura", "À Flor da Pele" hag "À Flor da Terra".
Meur a enrolladur eus ar ganaouenn zo bet gant an oberour.
Er film, "O que será? (Abertura)" zo kanet gant ar ganerez Simone.

## Yezhoù all

* Lakaet eo bet e galleg gant ar c'haner gall Claude Nougaro, hag anvet Tu verras.
* Kanet eo bet e spagnoleg gant Willie Colón hag anvet Oh,¿qué será?, hag e portugaleg ha spagnoleg en enrolladur Chico Buarque hag Omara Portuondo.

## Pennadoù kar

* Chico Buarque
* Dona Flor e Seus Dois Maridos

## Liammoù diavaez

* ↑ https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=O_Que_Ser%C3%A1%3F&action=edit&section=1
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=WU60b_YMQvQ