OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Home (film, 2009)

Home a zo un teulfilm deuet er-maez e 2009, skrivet ha sevenet gant Yann Arthus-Bertrand hag ar produiñ gant Luc Besson.
Ar film-mañ a bad 90 minutenn en e stumm berr (TV, DVD hag internet) ha 120 minutenn en e stumm hir (sinema). Ar sujed pennañ a zo al liamm a vez etre an denelezh hag an Douar.
Ar film-mañ a zo tu gwelet digoust (e galleg, e saozneg, e kastilhaneg hag en alamaneg) war internet abaoe ar 5 a viz Even da hanternoz evit Devez bedel an endro war ur bajenn ispisial Youtube.
Sevenidigezh Home en deus bet ur budjed a 12 milion a euroioù, 10 anezho paet gant ar strollad Pinault Printemps Redoute.

## Tem ar film

Home, un teulfilm war stad an Douar gwelet war eus an oabl, en ur diskouez ar gwask a lak an Den war an endro hag an efedoù a vez war cheñchamant an hin. Lavaret e vez gant Yann Arthus-Bertrand n'eo ket ar film-mañ ur film gwallreuz, met un doare spi dre ma lavar e chom 10 bloaz evit ober.

## Liammoù diavaez

* (fr) Site officiel du film Home
* Patrom:Imdb titre
* Patrom:Allocine titre
* (fr) Ur gelaouadenn klevet gant Renaud Lambert war an endro (arc'hantel, politikel, produiñ, ...) ar film-mann.
* (fr) Levr : Le Climat otage de la finance

## Notennoù ha daveoù

* ↑ http://www.allocine.fr/film/casting_gen_cfilm=128179.html (fr)
* ↑ (fr) Clubic
* ↑ (fr) France soir
* ↑ Yann Arthus-Bertrand : "On a 10 ans pour changer" war lec'hienn internet Europe 1 (fr)
# Jerry Lee Lewis

Jerry Lee Lewis (29 a viz Gwengolo 1935 – 28 a viz Here 2022) a oa ur c’haner rock, sonaozer ha pianoour stadunanat.

## Daveoù

* ↑ (fr) Jerry Lee Lewis, légende du rock'n'roll, connu pour le titre "Great Balls of Fire", est mort à 87 ans. France Info (Here 2022).
# Jerry Lawson (ijinour)

Gerald Anderson Lawson anavezet evel Jerry Lawson (1añ a viz Kerzu 1940 - 9 a viz Ebrel 2011)$^,$ a oa un ijinour amerikan. Anavezet eo evit e labour evit krouiñ al letrin c'hoari video Fairchild Channel F .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Cifaldi, Frank. Video Game Pioneer Jerry Lawson Dies. 1up.
* ↑ VC&G | VC&G Interview: Jerry Lawson, Black Video Game Pioneer. Kavet : 2015-06-28.
* ↑ "Fairchild Channel F - The First ROM Cartridge Console".
# Jerome David Salinger

Jerome David Salinger, pe J. D. Salinger (hervez a zo skrivet war goloioù e levrioù), ganet d'an 1 a viz Genver 1919 e New York ha marvet d'ar 27 a viz Genver 2010 e Cornish (New Hampshire), a oa ur skrivagner stadunanat, brudet gant e romant The Catcher in the Rye.
J. D. Salinger a oa ganet e New York ha savet en ur familh mat ar stal ganti e karter an Upper West Side. E 1942 e voe galvet d'ober e goñje ha kemeret perzh gantañ e dilestradeg ar 6 a viz Even 1944 en Utah Beach. Gwall fromet e voe neuze gant an emgannoù hag ar c'hampoù-bac'h.
E 1948 ec'h embannas e zanevell gentañ hag a zegasas brud dezhañ. E 1951 e voe embannet e romant The Catcher in the Rye ma tezrevell tri devezhiad kantreadenn ur c'hrennard e New York. Troet e voe e meur a yezh ha berzh a reas er bed a-bezh.
Goude bezañ embannet un nebeud danevelloù all betek kreiz ar bloavezhioù 1960 ec'h eas Salinger da ren e vuhez pell diouzh ar gazetennerien, e New Hampshire.

## Oberennoù

* The Catcher in the Rye (1951) - An Diwaller er Segaleg
* Nine Stories (1953)
** "A Perfect Day for Bananafish" (1948)
** "Uncle Wiggily in Connecticut" (1948)
** "Just Before the War with the Eskimos" (1948)
** "The Laughing Man" (1949)
** "Down at the Dinghy" (1949)
** "For Esmé – with Love and Squalor" (1950)
** "Pretty Mouth and Green My Eyes" (1951)
** "De Daumier-Smith's Blue Period" (1952)
** "Teddy" (1953)
* Franny and Zooey (1961)
** "Franny" (1955)
** "Zooey" (1957)
* Raise High the Roof Beam, Carpenters and Seymour: An Introduction (1963)
** "Raise High the Roof-Beam, Carpenters" (1955)
** "Seymour: An Introduction" (1959)
# Jeroboam

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Jeroboam pe Yarovam zo un anv hebreek.

## Rouaned

Daou roue zo bet anvet Jeroboam e rouantelezh Israel:
* Jeroboam Iañ (931-909 kent JK)
* Jeroboam II (786-746 kent JK), mab da Joas.

## Gwinouriezh

* Ar Jeroboam zo ur voutailh en gwer, hag a ya enni pe 3 pe 5,25 litrad gwin.
# Jerry Lewis

Joseph Levitch (Joseph pe Jerome Levitch hervez ar mammennoù), bet ganet e Newark (New Jersey, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 16 a viz Meurzh 1926 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Eost 2017, a oa un aktour ha fentigellour stadunanat.
Rused yuzev e oa e dud, hag aktour e dad, Daniel Levitch, Danny Lewis e anv micher. Brudet e voe Joseph Lewis abalamour d'ar par a reas gant ar c'haner Dino Martino, alias Dean Martin, hag anvet Martin and Lewis.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.nytimes.com/2017/08/20/movies/jerry-lewis-dead-celebrated-comedian-and-filmmaker.html
# Jerry

Jerry zo un anv-badez saoznek roet d'ar baotred. Gallout a ra bezañ un berrstumm eus an anvioù George, Gerald, Gerard, Geraldine, Jared, Jeremy, Jeremiah, Jermaine ha Jerome.

## Stummoù all

Gerry, Gerrie, Geri, Jery, Jere, Jerrie ha Jeri.

## Tud

* Jerry Lewis (1926-2017), aktour ha fentigellour stadunanat
* Jerry Goldsmith (1929-2004), sonaozour sinema stadunanat
* Jerry Lee Lewis (g. e 1935), kaner, sonaozer ha pianour stadunanat
* Jerry Lawson (1940-2011), ijinour stadunanat
* Jerry Sandusky (g. 1944), zo un torfedour ha gourou stadunanat
* Jerry Rawlings (1947-2020), prezidant Ghana

## Sevenadur

* Tom ha Jerry, un dresadenn-vev.
# Franken

Franken, pe Frankonia, zo ur rannvro istorel eus Alamagn, hag abaoe 1815 ul lodenn eus Bavaria. Franken zo anezhi teir eus seizh pastell-vro (Regierungsbezirke) Bavaria, anvet Mittelfranken, Unterfranken hag Oberfranken.
# Frankezañs

Frankezañs a reer eus ur rousin frondus a zeu diwar ar gwez Boswellia thurifera pe B. sacra. Implijet e vez d'ober ezañs.
Ar frankezañs a denn e anv eus an ezañs gwir pe frank. Anavezet eo ivez dindan an anv olibanom a zeu diwar an arabeg al-lubān ("al laezh"), a ra dave d'ar sap laezhek a ziver eus ar gwez frankezañs.
Implijet eo bet stank ar frankezañs e-kerzh al lidoù relijiel. Hervez Aviel Sant Vazhev 2:11, e oa bet profet aour, frankezañs ha mir da Jezuz gant an Tri Roue eus ar Reter. Gant kresk ar gristeniezh e c’houzizas ar goulenn war ar frankezañs a-hed ar IV$^e$ kantved. Diaesaet e voe treuzadennoù ar c’haravanennoù gant emled an dezerzh dre ar Rub al Khali pe korn goullo Arabia. War gresk ez eas neuze tagadennoù ar Barthed, ergerzhourien anezho, er Reter-nesañ. Gant se e voe lakaet fin da genwerzh ar frankezañs goude ar bloavezhioù 300.
Lavaret e vez e lakaas an Impalaer roman Nero da zeviñ evit gwerzh ur bloavezh ezañs dre gêr Roma da-geñver lid kañv e wreg Poppaea.
Krediñ a reer eo bet kêr gollet Ubar, a greder bezañ Irem, en Oman hiziv, ur greizenn genwerzh evit ar frankezañs a-hed "hent an ezañs" bet nevez-addizoloet. Adkavet eo bet Ubar e deroù ar bloavezhioù 1990. Furchadegoù zo eno bremañ.

## Pennadoù

* War hent ar frankezañs-Smithsonian Magazine Here 1998
* Daveennoù ar Frankezañs er Bibl-odu.edu
* Atlantis an Traezh-Archaeology Magazine Mae/Mezheven 1997
* Spices Exotic Flavors and Medicines-UCLA Louise M. Darling Biomedical Library Spice Exhibit Frankincense and Myrrh 2002

## Lec’hiennoù kar

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* UNESCO-UNESCO Frankincense Trail Dhofar Province, Oman
* Trade Between Arabia and the Empires of Rome and Asia-Metropolitan Museum of Art
* Lost City of Arabia Atersadenn gant Dr. Juris Zarins-Nova Gwengolo 1996
* Pictures of Ubar-NASA, 3 Eost 1995

## Daveennoù

* The Road to Ubar: Finding the Atlantis of the Sands by Clapp Nicholas ISBN 0-395-95786-9 (1999)
* Frankincense & Myrrh: A Study of the Arabian Incense Trade - Groom, Nigel ISBN 0-86685-593-9 (1981)
* Gold, Frankincense, and Myrrh: An Introduction to Eastern Christian Spirituality - Maloney George A ISBN 0-8245-1616-8 (1997)
* Frankincense & Myrrh : Through the Ages, and a complete guide to their use in herbalism & aromatherapytoday - Watt, Martin & Sellar, Wanda ISBN 0-85207-306-2 (2004)

## Gwelet ivez

* Nabateaned
# Franked ar Roen

Franked ar Roen eo al lodenn eus pobl ar Franked a oa war lez ar Roen er Vvet kantved, en-dro da gêr Köln, er vro zo aet d'ober Nordrhein-Westfalen en Alamagn, hiriv. Adal ar VII$^{vet}$ kantved e voe graet Ripuarii pe Ribuarii anezho.
Deuet e oant da chom e bro an Ubii en-dro da gêr Köln. Amezeien e oant d'ar Salii, ar Franked all a oa en Impalaeriezh Roman, er vro a zo deuet da vezañ an Izelvroioù ha Belgia, hag a ziskennas goude betek al Liger, hag a grouas an impalaeriezh frank, Francia.
Salii ha Ripuarii a oa anvioù nevez da vodadoù nevez eus meuriadoù kozh war-dro an harzoù war lez ar Roen.
# Franked

Ar Franked a oa unan eus ar pobloù german hag a oa o vevañ er c’hentañ kantved e traoñienn ar Roen. En trede kantved ez ejont war-du ar c’hornôg, o ober o annez e norzh Galia, a oa neuze ul lodenn eus an Impalaeriezh roman. Pa’z eas an Impalaeriezh d’an traoñ ez ejont pelloc’h c’hoazh, hag aloubiñ un darn vat eus Galia, betek Arvorig hag ar Pireneoù.
Ar roud kentañ eus anv ar bobl-se a gaver e 250, e skridoù latin a gomz eus ar Francii. Dont a ra an anv-se eus ur wrizienn c’hermanek a dalvez kement ha (tud) dishual, digabestr. Ar wrizienn frank a adkaver en anv Frañs, en anvioù ar rannyezhoù frankek pe frankonek, en anv Franken zo ur rannvro eus Alamagn,hag er brezhoneg frank.
Ur yezh indezeuropek eus ar skourr germanek, ar frankeg, a veze komzet ganto. Da get ez eas e Galia, tra ma chomas bev dindan stumm ar yezhoù pe ar rannyezhoù komzet en Izelvroioù, e Flandrez hag en Alamagn.
Gant an armoù e oa bet savet o rouantelezh. Barrek e oant war an armoù ha brudet e oant evit an implij a raent eus bouc’hili ha goafioù en emgannoù. Bras e oa galloud ar vrezelourien, hag ar bec’h a veze etrezo a oa ur skoilh, alies, d’ar c’henwerzh ha d’al labourioù all.

## Rouaned

Daou remziad rouaned zo bet e rouantelezh ar Franked : ar Verovingidi hag ar Garolingidi. Ar roue brudetañ e-touez ar re gentañ e voe Hlodwig (Klovis). Dindan ren hemañ (kurunet e 481) e oa un darn vat eus ar pezh a zo Frañs bremañ, Belgia, an Izelvroioù ha kornôg Alamagn dindan o domani. Trec’h e voe Hlodwig war ar pobloù amezek, evel ar Vurgonded hag an Alemanned. Degemer a reas ar relijion gristen evitañ ha klask a reas lakaat e bobl d’he degemer ivez.
War-lerc’h ar Verovingidi e teuas ar Garolingidi. Gant an hini anavezetañ anezho, Karl Veur, e voe savet an Impalaeriezh Roman Santel (800). Rannet e voe bro ar Franked goude marv Karl Veur ha mont a reas al lodenn gornôg anezhi d’ober Bro-C’hall tra ma’z ae al lodenn reter d’ober ar pezh a zeuas da vezañ Alamagn diwezhatoc’h. Daoust ma’z eas yezh ar Franked da get er c’hornôg e voe dalc’het d’ober gant an anv Franked evit envel annezidi ar vro ha diwar o anv e voe graet Frañs eus o bro. Gant an Arabed e voe astennet an implij eus ar ger Franked evit envel an holl gristenien deuet eus Europa da vare brezelioù ar Groaz.

## Pennad kar

* Franked ar Roen
# Frankeg

Ar frankeg e oa yezh ar Franked. Hiziv eo un anv roet d'un toullad rannyezhoù germanek, en Alamagn, Belgia, Bro-C'hall, ha Luksembourg.
Hervez an istor e lakaer ar frankeg, pe ar yezhoù frankek e stroll yezhel an alamaneg izel. Hiziv e reer gant an anv-se da envel rannyezhoù eus broioù bet poblet gant ar Franked. Servij a ra ivez da dreiñ ar ger alamanek "fränkisch", da lavarout eo eus Frankonia, ur vro a deu hec'h anv eus pobl ar Franked, tre evel Frankreich pe Francia, pe France.

### Gwelet ivez

* Yezhoù alamanek ar c'hreiz
* Yezhoù frankek izel
# Frankfort (Illinois)

Frankfort zo ur gêriadenn e-kichen Chicago en Illinois e SUA. 17782 den a oa e 2010.
# Jozef Boey

Josef Boey a zo bet ganet d'an 16 a viz Mae 1934 en Antwerpen (Belgia).
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Mestr Meur Pellechedoù (ICCF) e 1973 ha Mestr Meur Etrebroadel Pellechedoù (ICCF) e 1975.
Kampion Belgia e Bredene e 1971 , a-gevred gant Roeland Verstraeten.
2288 eo e renk Elo diwezhañ (Here 2007).

## Liamm diavaez

* E bartiennoù e Chessgames
# João Bernardo Vieira

João Bernardo Vieira (27 a viz Ebrel 1939 e Bissau - 2 a viz Meurzh 2009) a oa ur politikour eus Ginea-Bissau, bet e penn ar Stad dre 3 gwech.
E 1960 e teuas er PAIGC (Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde - Strollad Afrikan evit Dizalc'hiezh Ginea ha Kab Glas) ha kemer perzh er gouvrezel a-enep Portugal. E varregezhioù evel soudard a lakaas anezhañ da c'hoari ur roll a-bouez e dizalc'hiezh Ginea-Bissau ha d'an 28 a viz Gwengolo 1978 e voe fiziet ar garg a Vinistr kentañ dezhañ gant ar prezidant Luís Cabral. D'ar 14 a viz Du 1980 ec'h aozas un taol-Stad, distroadañ Cabral hag en em lakaat e penn ar c'huzul soudardel kemeret ar galloud gantañ. E miz Mae 1984 e voe embannet ha degemeret ur Vonreizh nevez ha distreiñ a reas ar vro d'ur sistem politikel sivil. An dilennadeg kentañ a voe aozet e 1994 ha Vieira a c'hounezas en eil tro gant 52% eus ar mouezhioù a-enep Kumba Ialá.
D'ar 6 a viz Even 1998 e torras e garg digant Ansumane Mané hag a oa e penn an arme. Diwar-se e krogas ur brezel diabarzh hag e miz Even 1999 e voe rediet Vieira da glask repu e kannati Portugal a-raok mont di en harlu. Distreiñ a reas d'e vro e miz Ebrel 2005 ha lakaat e anv en dilennadeg prezidantel aozet e miz Even. Trec'hiñ a reas Malam Bacai Sanhá ha mont da brezidant en-dro d'ar 1añ a viz Here.
D'an 23 a viz Du 2008 en em dennas dibistig diouzh un dagadenn aozet gant soudarded en e di met lazhet e voe e-korf un dagadenn all d'an 2 a viz Meurzh 2009.
g • ka • kePrezidanted Ginea-Bissau :
* Cabral · Vieira · C. Pereira · Vieira · Mané · Sanhá · Ialá · Seabra · Rosa · Vieira · R. Pereira · Sanhá · R. Pereira · Kuruma · Nhamadjo · José Mário Vaz
# Jozef Kadiou

Josef Kadiou a oa person Kastell-Nevez-ar-Faou e 1944.
D’ar 6 a viz Eost 1944, da ziv eur diouzh ar mintin, ec'h erruas ur golonennad soudarded alaman e kêr. Un ehan a rejont eno a-raok tapout hent Brest da vont di da glask repu. O klask war-lerc’h ar maer en aner e oant pa zivizjont mont d’ar presbital. Ar beleg a gavjont eno. Skrapet ha kaset e voe ar paour-kaezh ganto evel gouestlad. Gallout a reas lammat diouzh ar c’harr ma oa dalc’het, pa oa ar soudarded nevez aet kuit eus kêr, nepell eus hent Penn ar Foenneg. Kerkent hag er-maez e voe gloazet gant un tenn mindrailherezig. Dont a reas a-benn d’en em stlejañ betek ti un annezad a c’halvas ar medisin d’ober war e dro. Hemañ a gasas anezhañ d’un ospital aozet dre guzh e Brieg gant ar Rezistanted. Daoust da gement-se e varvas nepell goude. Interet e voe d’an 9 a viz Eost 1944, er gêr a oa bet dieubet etretant.
Savet ez eus bet un delwenn en e enor e-kichen iliz-parrez Kastell-Nevez-ar-Faou.
# João Batista de Sales

João Batista de Sales (pell anavezetoc'h evel Fio Maravilha), bet ganet d'an 19 a viz Genver 1945 e Conselheiro Pena (Minas Gerais, Brazil), a zo bet ur melldroader brazilian.
C'hoariet en devoa en un nebeud kleuboù eus Brazil – Flamengo (Rio de Janeiro), Paysandu Sport Club (Belém (Pará)), CEUB (Brasília), Desportiva Ferroviária (Cariacica) ha São Cristóvão (Rio de Janeiro) – kent mont d'ober e annez e Stadoù-Unanet Amerika.
Diwar e benn e oa bet savet ar ganaouenn mil vrudet Fio Maravilha (pe Filho Maravilha) gant Jorge Ben Jor goude bezañ arvestet, en Estádio do Maracanã (Rio de Janeiro), ouzh ar c'hrogad Flamengo-Benfica Lisboa : eilc'hoarier e oa Fio Maravilha an deiz-se ha merket en devoa ur pal kenkent hag aet war an dachenn c'hoari.
Hiriv emañ Fio Maravilha o chom e San Francisco. Eno eo bet kaser-pizza a-raok gourdoniñ yaouankizoù.
# João Fernandes Lavrador

João Fernandes Lavrador (1453 - 1505), a oa ur moraer hag ergerzher portugalat. Gantañ oa bet dizoloet ledenez Labrador.
Ul lizher-aotre en doe digant Manuel Iañ, roue Portugal, e 1498, da verdeiñ a-hed aod hanternoz Amerika, hervez Emglev Tordesillas.
E 1498 eo e welas Fernandes, gant e genveajer Pêro de Barcelos, douar Labrador. Sevel a reas kartennoù eus aod mervent Greunland ha biz Norzhamerika e 1498 ha keloù a gement-se a gasas da Europa. Anvet e voent, a greder, Enez al Labrador ha Douar al Labrador (a zo Labrador hiriv), diwar e anv.
War gartennoù kentañ ar XVIvet kantved e weler un douar, er c'hornog da hini Greunland, anvet Terra Laurador, haTerra Laboratoris.
Pa zistroas eus Greunland ez eas da borzh Bristol hag eno e voe roet dezhañ ul lizher-merdeiñ gant ar roue Herri VII. E 1501 e savas an eor adarre Fernandes da vont da zizoleién douaroù nevez en anv Bro-Saoz. Goude-se ne voe keloù ebet anezhaén ken.
Anvet e voe da berc'henn an douaroù dizoloet gantañ, hag ar c'hentañ perc'henn europat e Labrador e voe.

## Notennoù

* ↑ Kevin Major, As Near to Heaven by Sea: A History of Newfoundland and Labrador, 2001, ISBN 0-14-027864-8
# Jozef Gobert

Jozef Gobert a zo mestrc'hoarier echedoù belgiat.

## Disoc'hoù

* 2,5/8 en Olimpiadoù Echedoù 1954 ouzh an tablez 3 eus skipailh broadel Belgia;
* Kampion Belgia ha Kampion Kevre Echedoù Belgia e 1954 e Brugge ;
* Kampion Belgia ha Kampion Kevre Echedoù Belgia e 1955 e Merksem,
bewech a-gevred gant Robert Lemaire ha Paul Limbos.

## Liamm diavaez

* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# João

João (distaget [ʒuˈɐ̃w̃])zo un anv-badez portugalek roet d'ar baotred, a zo Yann e brezhoneg.

## Berrstumm

* Joãozinho

## Anvioù deveret

* João Batista, a glot gant Yann-Vadezour
* Joana, anv-badez roet d'ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Juan e spagnoleg
* Joan e katalaneg
* Johannes pe Johann, en alamaneg

## Rouaned

C'hwec'h roue eus Portugal zo bet anvet João:
* João Iañ
* João II
* João III
* João IV
* João V
* João VI

## Priñsed

Meur a briñs zo bet anvet João de Portugal.

## Tud

* João Fernandes Lavrador‎
* João Bernardo Vieira
* João Batista de Sales‎
* João Pedro Pais, kaner

## Lec'hioù

* João Pessoa, kêr-benn stad Paraíba, e Brazil.
# João, Infant Portugal

João de Portugal (Santarém, 13 a viz Genver 1400 – Alcácer do Sal, 18 a viz Here 1442) a oa infant Portugal, eus an Tiegezh Avis.
Mab e oa d'ar roue João Iañ ha d'e bried Filipa de Lencastre.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezién a reas da Isabel de Barcelos, pevar bugel o doe:
* Diogo de Portugal, konestabl Portugal (1425-1443)
* Isabel Portugal (1428-1496),
** dimezet da Juan II Kastilha,
*** mamm da Isabel Iañ Kastilha, ar Gatolikez;
* Beatriz Portugal (1430-1506),
** dimezet da Fernando Portugal, dug Viseu,
** mamm ar roue Manuel Iañ Portugal
* Filipa de Portugal (1432-ca.1450), 1ªÑ Itron Almada
# João Gilberto

João Gilberto (João Gilberto Prado Pereira de Oliveira diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 10 a viz Mezheven 1931 e Juazeiro (Bahia) ha marvet d'ar 6 a viz Gouere 2019 e Rio de Janeiro, a oa ur c'haner hag ur gitarour brazilian.
Tremen a ra da bennañ krouer ar Bossa Nova. Tad eo d'ar ganerez Bebel Gilberto.
# Kelf (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kelf pe pennrann (saoz: stem) evit komz eus un elfenn morfologel diazez a dalvez evit an deveradurezh yezhadurel.
Ur c'helf a c'hell bezañ kevatal d'ur wrizienn met n'eo ket dre ret dre ma c'hell ur c'helf bezañ liesvorfemek keit ha ma rank ur wrizienn bezañ unmorfemek, da skouer:
    Gwrizienn unmorfemek: Gwrizienn rik
       adwelomp
    Gwrizienn liesvorfemek: Kelf
       adwelomp
Er yezhoù dezrannel evel ar sinaeg e klot peurliesañ ar c'helf hag al lemma, da lâret eo stumm boas ur ger, da skouer dindan ar stumm a gaver da bennger en ur geriadur.
E yezhoù all avat ne vez ket kavet nemeur kelfoù implijet dreze o-unan evel gerioù boas (lemmaoù) pe gwezh ebet. morfemoù distag int, da skouer e spagnoleg
    Kelf diemren: tom-
       Keal semantikel: "kemer"
       da skouer: tomo « kemeran »

## Gwelit ivez:

* Kenger
* Enger
* Morfologiezh
* Gwrizienn (yezhoniezh)
* Lemma (yezhoniezh)
# Kelienenn (steredeg)

Ar Gelienenn (Musca, berraet e Mus) zo ur steredeg eus an hantervoul su.

## Traoù oabl

* Nivlennad an Eurier-traezh
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kell-Gwerc'h

Kell-Gwerc'h :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | La Cèll-Gèrcheizz |
| Anv gallek (ofisiel) | La Selle-Guerchaise |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwerc'h-Breizh |
| Kod kumun | 35325 |
| Kod post | 35130 |
| Maer Amzer gefridi | Ludovic Le Squer 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | http://www.laselleguerchaise.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 152 ann. (2020) |
| Stankter | 71 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 56′ 41″ Norzh 1° 10′ 17″ Kornôg / 47.9447222222, -1.17138888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 65 m — brasañ 95 m |
| Gorread | 2,14 km² |
| Kell-Gwerc'h ||
| kemmañ |
Kell-Gwerc'h (La Selle-Guerchaise e galleg, La Cèll-Gèrcheizz e gallaoueg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwerc'h-Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 15 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,05% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Virton e Belgia, unan a oa soudard er 124vet Rujumant Troadegiezh, egile a oa soudard er 130vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas ur gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel d’ar 27 a viz Eost 1940.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* An delwenn.
* Iliz katolik Sant Varzhin, XVI$^{vet}$ kantved.
* Delwenn Santez Anna, XVI$^{vet}$ kantved.
* Chapel Santez-Anna, un doare pagodenn ganti, 1875.
* An ti-skol - maerdi kozh, bet savet tro 1851-1852.
* Monumantoù ar re varv, unan er vered, anv ebet outañ hag ar blakenn eus an iliz katolik, lakaet da vonumant ar gumun.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Kell-Gwerc'h war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb (luc'hskeudenn)
* ↑ (fr)Memorial Genweb (luc'hskeudenn)
# Kelennouriezh

Skiant ar c'helenn eo ar gelennouriezh. Ober a ra war-dro an doareoù hag ar binvioù liesseurt da gelenn an danvezioù-skol d'an dud, pe e vijent tud vras pe vugale.

## Kelennouriezh ha pedagogiezh

* Gwelloc'h e kav lod ober gant ar ger "kelennouriezh" eget gant "pedagogiezh", a dalv kement ha "skiant ar sevel bugale", hervez e ster orin bepred, goude ma vez implijet a-wechoù evit kelenn ivez, hag alies diwar-benn tud ha n'int ket bugale.
* Ma reomp gant pedagogiezh evit bugale e rankomp ober gant "andragogiezh" evit tud vras; hogen berzh ebet ne ra ar ger-se e galleg-se (andragogie), ha diwar-se ne ya den d'e heul e brezhoneg ivez. Neuze, en e lec'h, e vez graet e galleg gant (formation continue, coaching) ha klasket e vez dreveziñ ar gerioù-se e brezhoneg, evel re alies pa zeu ur ger nevez diouzh ar c'hiz, ha pa vije diezhomm.
* Pedagogiezh a vez implijet, tre evel e galleg, da envel meur a dra disheñvel: 1 ar sevel bugale, 2 an deskiñ bugale, da lavarout eo ober skol dezho 3 ar c'helenn ha doareoù ha binvioù micher ar c'helenner. Mesket e vez ar gêr hag ar skol, ar skoliad hag ar c'helenner, a zo dezho ezhommoù disheñvel. Daou ober disheñvel eo deskiñ ha kelenn.
# Kelikoeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar c'helikoeg (keliko) komzet gant tro-dro da 10.000 den e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz