OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 21st Century Fox

21st Century Fox zo ur c'hevredad kleweled stadunanat diazezet e Midtown Manhattan, e New York City. Bez e voe unan eus an div embregerezh savet e 2013 goude ma voe rannet e div lodenn News Corporation, a oa bet savet gant Rupert Murdoch e 1979.
21st Century Fox zo hêr eeun da News Corporation hag ober a ar war-dro produiñ filmoù ha danvez evit ar skinwel. E Stadoù-Unanet Amerika ez eo an trede strollad kleweled a-dreñv ar Walt Disney Company ha Comcast. An embregerezh all, an "News Corporation nevez", zo ganti hêrezh Murdoch evit an embann kazetennoù ha dafar kleweled en Aostralia (pep embregerezh a zo perc'hennet gantañ ha gant e familh dre un "trust" a gontroll 39% eus al lodennoù e pep hini).
# 22

Diwar-benn bloaz 22 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -22, gwelet ar bajenn : | -22 |
| Evit an niver 22, gwelet ar bajenn : | 22 (niver) |
775 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr-Roma) / 0022 goude Krist

### Skiantoù an den
## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14 (>16.03.37)
* Koñsuled : D(idius) Haterius Agrippa & C(aius) Sulpicius Galba
* Kemer a ra ar gwir roman lec'h ar c'hustumoù keltiek e Galia.
* Tiber a zifenn ouzh ar baotred bezañ gwisket gant seiz.

### Breizh (-Veur)

* Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)

### Sina

* Da-heul "emsavadeg an Divabrantoù Ruz" e teu tierniezh Haned ar reter war an tron en-dro dre ar briñsed Liu Xiu ha Liu Xuan (fin e 220). Bodañ a ra Liu Xuan daou strollad ha penn da Chang'an.

### Buhez pemdez ha dudi
## Ganedigezhioù 22

* Valeria Messalina, trede gwreg an Impalaer roman Claudius

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 22
# 220

973 Ab Urbe Condita = 220 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Elagabal (Varius Avitus Bassianus)
* Koñsuled ː Imp. Antoninus III & Publius Valerius Comazon Eutychianus

### Azia

* Sina : dibenn marevezh an dierniezh Han (daveoù ?)

## Relijionoù

* pab : Kallist Iañ
* Hippolit, pab-enep

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 221

974 Ab Urbe Condita = 221 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Elagabal (Varius Avitus Bassianus)
* Koñsuled ː Caius Vettius Gratus Sabinianus & Marcus Vitellius Seleucus
* 10 a viz Here (?) ː advabet eo Gessius Bassianus Alexianus gant Elagabal, ha savet da gaesar (eil-impalaer) gantañ, dindan anv Marcus Aurelius Severus. Oadet eo a 13 bloaz.

### Azia
## Arzoù ha skiantoù
## Relijionoù

* Kallist Iañ
* Hippolit, pab-enep

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 222

975 Ab Urbe Condita = 222 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ː Elagabal (Varius Avitus Bassianus), Severus Alexander
* Koñsuled ː Imp. Antoninus IIII & Marcus Aurelius Severus Alexander Caesar.
* Muntret eo Elagabal hag e vamm gant ar bretorianed
* Da impalaer roman ez a Severus Alexander. Dre ma n'en deus nemet 13 vloaz eo renet an impalaeriezh gant e voereb Julia Maesa gant skoazell Domitius Ulpianus.

### Azia

* Savet eo ar rouantelezh Wu
* Faezhet eo Liu Bei gant Sun Quan en Emgann Yiling

## Relijionoù

* Kallist Iañ, Urban Iañ
* Hippolit, pab-enep

## Marvioù

* Ar pab Kallist Iañ, skoet dre ar prenestr, ha skoet en ur puñs.

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* 1 2 Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 21 Mae

← Mae → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1804 : digor bered Père-Lachaise e Pariz.
* 1854 : krouet eo ar Felibrige.
* 1871 : aloubet eo Kumun Pariz gant armeoù ar gouarnamant gall. E-korf ur sizhun ez eus lazhet 20 000 den ha harzet 38 000 den all.
* 1904 : diazezet eo Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA) e Pariz gant seizh bro europat.
* 1927 : nijal a ra Charles Lindbergh a-us d'ar Meurvor Atlantel evit ar wech kentañ, e-unan-penn ha hep ehan, a New York da Bariz.
* 1941 : dibenn ar Blitz gant aerlu alaman ouzh ar Rouantelezh Unanet.
* 1956 : lakaet da darzhañ o c'hentañ bombezenn H gant ar Stadoù Unanet en atoll Bikini.
* 2012 : dilennet eo bet Tomislav Nikolić da brezidant Republik Serbia.

## Sportoù

* 1995 : mont a ra skipailh mell-dorn (paotred) Bro-C'hall da gampion ar bed evit ar wech kentañ, e Reykjavík (Island).

## Ganedigezhioù

* -427 : Platon, prederour eus Henc'hres.
* 1471 : Albrecht Dürer, livour hag engraver alaman.
* 1527 : Felipe II, roue Spagn ha Portugal.
* 1844 : Henri Rousseau (lesanvet Ar maltouter Rousseau), livour gall.
* 1855 : Émile Verhaeren, barzh belgiat gallek.
* 1921 : Andrei Sac'harov, fizikour rusian ha stourmer evit gwirioù mab-den, tapet gantañ Priz Nobel ar Peoc'h (nac'het gantañ).
* 1944 : Mary Robinson (Máire Mhic Róibín), prezidantez Republik Iwerzhon.
* 1971 : Aleksandr Dgebouadze, mestrc'hoarier echedoù belgiat.
* 1973 : Peter Heine Nielsen, mestrc'hoarier echedoù danat.
* 1985 : Mark Cavendish, marc'hhouarner eus Enez Vanav.

## Marvioù

* 1471 : Herri VI, roue Bro-Saoz.
* 1810 : marc'heg d'Eon, poliser kuzh treuzwisket.
* 1821 : Jac Glan-y-gors, barzh kembraek.
* 1919 : Victor Segalen, skrivagner a Vreizh.
* 1968 : Ernst Neubach, filmaozer, produour ha saver senario aostrian-hungarat.
* 1971 : Jim Sevellec, livour ha feilhañsour breizhat.
* 1991 : Rajiv Gandhi, kentañ ministr India.

## Lidoù

* Deiziadur henroman : XII ante calendas Junias / Agonalia 3 / Vejovalia
* Devezh an diseurtelezh sevenadurel er bed evit ar c'hendiviz hag an diorren.

## Notennoù

* ↑ cf. Ovidius, Fastorum. Henri Le Bonniec. Presses universitaires de France. 1969.
# 21 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |
Devezh kentañ an Nevezamzer en Hanterzouar an Norzh eo an 21 a viz Meurzh (ha devezh kentañ an Diskar-amzer en Hanterzouar ar Su).

## Darvoudoù

* 1793 : krog ar chouanerezh e Peuñvrid, kaset gant Amateur-Jérôme de Boishardy.
* 1941 : embannet niverenn gentañ ar gazetenn La Bretagne e Roazhon.
* 1960 : Lazhadeg Sharpeville : e Sharpeville, e Suafrika e tenn ar polis war ur vanifestadeg a-enep an apartheid ; 69 den zo lazhet.
* 1990 : dizalc'hiezh Namibia.

## Ganedigezhioù

* 1685 : Johann Sebastian Bach, sonaozour alaman.
* 1806 : Benito Juárez, prezidant Mec'hiko.
* 1839 : Modest Mousorgskiy, pianoour ha sonaozour rusian.
* 1863 : George Latimer Bates, naturour stadunanat.
* 1886 : Oscar Traynor, politikour ha dispac'hour iwerzhonat ezel eus Fianna Fáil.
* 1920 : Éric Rohmer, den a sinema (aktour, filmaozer, produour, saver senario) gall.
* 1945 : Henrik Nordbrandt, skrivagner danat.
* 1955 : Herve Kerrain, stourmer breizhat.
* 1951 : Plantu, goaptresour gall.
* 1960 : Ayrton Senna, blenier Formulenn 1 brazilian.
* 1967 : Carwyn Jones, kentañ ministr Kembre.
* 1971 : Pieter Claesen, mestrc'hoarier echedoù belgiat.
* 1980 : Ronaldinho, melldroader brazilian.
* 1991 : Antoine Griezmann, melldroader etrebroadel gall.

## Marvioù

* 543 pe 547 : Benead Norcia, sant katolik italian.
* 1805 : Jean-Baptiste Greuze, livour ha tresour gall.
* 1843 : Guadalupe Victoria, prezidant Mec'hiko.
* 1935 : Yann Sohier, skolaer ha difenner ar brezhoneg er skol.
* 1978 : Cearbhall Ó Dálaigh, prezidant Republik Iwerzhon (1974–1976).
* 2013 : Chinua Achebe, skrivagner saoznek eus Nigeria.
* 2006 : Margaret Ewing, politikourez skosat.
* 2021 : Nawal El Saadawi, skrivagnerez ejiptat.
* 2022 : Yvan Colonna, broadelour korsikat.

## Lidoù ha darvoudoù

* Devezh etrebroadel evit reiñ lamm d'an droukziforc'h graet en abeg da ouenn an dud.
* Devezh an drizomiezh 21 er bed.
* Namibia: Devezh an Dizalc'hiezh.
* Deiz kentañ ar bloaz en Iran (Norouz), Kurdistan (Newroz) ha broioù all c'hoazh en Azia.
# 21 Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1940 : Emgann ar Pemp-Hent e Gwidel etre soudarded c'hall hag ur golonenn alaman.
* 1982 : Gouel ar sonerezh kentañ e Frañs war atiz ar ministr Jack Lang.
* 1996 : kentañ bannadenn ar film tresadennoù-bev The Hunchback of Notre Dame e Stadoù-Unanet Amerika.

## Sportoù

* 1928 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Brest ha Gwened (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Marcel Bidot.
* 1947 : dilennet eo Helsinki gant Poellgor etrebroadel olimpek, bodet e Stockholm, evit degemer ar XV$^{vet}$ C'hoarioù Olimpek hañv e 1952.

## Ganedigezhioù

* 1882 : Lluís Companys i Jover, politikour katalan.
* 1905 : Jean-Paul Sartre, skrivagner ha prederour gall, kinniget Priz Nobel al Lennegezh dezhañ (nac'het gantañ).
* 1921 : Judy Holliday, aktourez stadunanat.
* 1935 : Françoise Sagan, skrivagnerez c'hallek.
* 1944 : Ray Davies, kaner-sonaozer ha soner gitar saoz, unan eus daou grouer ar strollad The Kinks.
* 1948 : Frañsez Favereau, geriadurour, yezhoniour ha skrivagner brezhonek.
* 1953 : Benazir Bhutto, politikourez Pakistan.
* 1955 : Michel Platini, melldroader etrebroadel ha gourdoner gall.

## Marvioù

* Niccolò Machiavelli livet gant Santi di Tito
* 1527 : Niccolò Machiavelli, istorour ha skrivagner.
* 1874 : Anders Jonas Ångström, fizikour svedat.
* 1908 : Nikolai Rimsky-Korsakov, sonaozer rusian.
* 1959 : Cecil B. De Mille, filmaozer stadunanat.
* 1970 : Sukarno, prezidant Indonezia.
* 1981 : Alberto Suppici, melldroader ha dibaber skipailh mell-droad Uruguay, aet da gampion ar bed e 1930.
* 2001 : John Lee Hooker, kaner-sonaozer ha soner gitar stadunanat.
* 2003 : Alvise Zichichi, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 2020 : Joan-Pau Verdier, kaner okitan.

## Lidoù

* er Relijion gatolik :
** Sant Meven
* goursav-heol an hañv (en Hanterzouar norzh) ha goursav-heol ar goañv (en Hanterzouar su)
* Devezh broadel an henvroidi e Kanada (abaoe 1996)
* Devezh ar vro e Greunland
* Gouel ar sonerezh e Frañs, Belgia ha Suis.
* Devezh Etrebroadel ar Yoga
# 223

976 Ab Urbe Condita = 223 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ː Severus Alexander
* Koñsuled ː Lucius Marius Maximus Perpetuus Aurelianus II & Lucius Roscius Aelianus Paculus Salvius Iulianus

### Azia

* Da impalaer Shu Han ez a Liu Shan goude marv e dad Liu Bei

## Relijionoù

* Urban Iañ
* Pab-enep ː Hippolit

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 224

977 Ab Urbe Condita = 224 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Severus Alexander
* Koñsuled ː Appius Claudius Iulianus II & Caius Bruttius Crispinus

### Azia

* 28 a viz Ebrel : trec'het ha lazhet eo Artaban IV, diwezhañ roue Partia, e Hormizdaghan, en hanternoz da Ispahan, gant Adachîr Ian pe Ardachêr, a gerzhas neuze e-barzh kêr-benn ar Barted, Ctésiphon, en diskar-amzer 226. Unvanet e voe Pers gant Ardachêr, mab da Pâbag, mab-bihan d'an hudour Sassan, priñs pers, diazezer tierniezh ar Sassanidien, a renas betek 241. Sassan, beleg en un templ eus Stakhr, en Persida, a lavare diskenn eus an dierniezh Achéménid.

## Relijionoù

* pab Urban Iañ
* Pab-enep ː Hippolit (217 - 235)

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# Baschi (Italia)

Baschi zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
# Baseball

Ar baseball zo ur sport a-stroll doare bazh-hag-horell. Memes mammenn a vez dezhañ hag evit ar c'hriked. Ezhomm zo eus ur balisenn hag ur volotenn evit gellet c'hoari. Ar balisenn a servij da skeiñ war ur bolotenn bet lañset, manegoù a vez d'he adtapout. C'hoariet e vez war un dachenn geot ha traezh.
Ma n'eo ket sklaer c'hoazh orin ar c'hoari, ar pezh a vez anat atav ez eo a belec'h e teu ar reolennoù a implijer hiziv-an-deiz c'hoazh. Ar re gentañ a zo bet embannet e 1845 er Stadoù-Unanet Amerika, graet e vez « Knickerbocker Rules » anezho.
# Baselga di Piné

Baselga di Piné zo ur gumun eus Proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige, en Italia.
# Bascapè

Bascapè zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
# Bascuñana

Bascuñana zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos .
# Basciano

Basciano zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
# Basconcillos del Tozo

Basconcillos del Tozo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Bascuñana de San Pedro

Bascuñana de San Pedro zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Basayeg

Ur yezh formosek komzet gwechall e kompezennoù hanternoz Taiwan eo ar 'basayeg. Tout an izili eus ar meuriad a gomz Sinaeg hiziv an deiz, daoust ma soñj c'hoazh un nebeutig a dud kozh un nebeud gerioù.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù formosek
* Ar pennad-mañ diwar-benn Republik Sina pe Taiwan a zo ur raktres. C'hwi a c'hell skoazell Wikipedia dre glokañ anezhañ.
# Brallo di Pregola

Brallo di Pregola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Braine-le-Comte

Braine-le-Comte (en nederlandeg : ’s-Gravenbrakel, walloneg Brinne-e-Hinnot) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Brakel (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Brakel zo ur gumun e Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 56,96 km²
* Poblañs (2022) : 14 850 a dud
* Stankter : 261 den/km²
# Braine-l'Alleud

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Braine-l'Alleud (izelvroeg : Eigenbrakel ; walloneg : Brinne-l'-Alou) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 52,32 km²
* Poblañs (2022) : 40 346 a dud
* Stankter : 771 den/km²
# Braine-le-Château

Braine-le-Château :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Braine-le-Château en Arondisamant Nivelles hag e Proviñs Brabant Wallonia | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Brabant Wallonia |
| Arondisamant | Nivelles |
| ins | 25015 |
| Kumunioù - Kod post | 1440 1440 |
| Kumunioù strollet | Braine-le-Château Wauthier-Braine |
| Kod pellgomz | 02 |
| Maer | Gérard Lemaire |
| Gorread | 17,54 km² |
| Hed | 04° 16' .." Reter |
| Led | 50° 40' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 9 517 (01.01.2007) |
| Stankter | 419 a./km² |
| Lec'hienn | www.braine-le-chateau.be |
Braine-le-Château (en izelvroeg: Kasteelbrakel, e walloneg: Brinne-Tchestea) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Brakiosaor

Brakiosaor :
| Ur brakiosaor ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Sauropsida |
| Usurzhad : | Dinosauria |
| Urzhad : | Saurischia |
| Isurzhad : | Sauropodomorpha |
| Danisurzhad : | Sauropoda |
| Kerentiad : | Brachiosauridae |
| Genad : | Brachiosaurus |
| Spesadoù ||
| B. altithorax (type) B. atalaiensis ?B. (Giraffatitan) brancai ||
| Pelec'h e veze kavet ||
| Amerika an Hanternoz , Afrika ||
| Prantad ||
| Juraseg uhel, ~195-135 Ma ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar brakiosaor a oa ur genad a dinaosored sauropod a veve e pad ar juraseg diwezhat. Eus ar gresianeg brachion/βραχιων (brec'h) ha sauros/σαυρος (glazard) e teu e anv. Tapout a reas an anv-se abalamour e oa hiroc'h e bavioù a-raok eget e bavioù a-dreñv.
E pad pell e voe kredet e oa eñ an aneval brasañ en defe bevet war an Douar. N'eus ket pell 'zo avat ez eus bet dizoloet e c'helle un nebeud titanosauridae (an Argentinosaurus da skouer) bezañ pounneroc'h eget ar brakiosaor. War a seblant e oa un ezel all eus kerentiad ar vrakiosaoridae, Sauroposeidon, brasoc'h eget ar brakiosaor ivez. Ouzhpenn-se e vije, hervez klaskourien'zo, ar fosil gwellañ miret eus brakiosaor e gwirionez fosil ur Giraffatitan.
War a greder e c'helle ar brakiosaor muzuliañ 25 metrad hag e benn a c'helle tizhout 13 metrad a-us d'an douar. Fosiloù miret falloc'h a ro da soñjal e c'hellfe pennoù'zo bezañ 15% brasoc'h. N'anavezer ket e pouez en un doare resis. Hervez ar glaskerien e c'hellfe tizhout etre 15 ha 78 ton.
# Braives

Braives :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Braives en Arondisamant Waremme hag e Proviñs Liège | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Liège |
| Arondisamant | Waremme |
| ins | 64015 |
| Kumunioù-Kod post | 4260 4260 4260 4260 4260 4260 4261 4263 |
| Kumunioù strollet | Braives Avennes Ciplet Fallais Fumal Ville-en-Hesbaye Latinne Tourinne |
| Kod pellgomz | 019 |
| Maer | Michel Jadoul (IC) |
| Gorread | 44,00 km² |
| Hed | 05° 08' .." Reter |
| Led | 50° 37' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 619 (01.01.2007) |
| Stankter | 128 a./km² |
| Lec'hienn | www.braives.be |
Braives (e walloneg : Braive) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bramm

Ar bramm a zo anezhañ skarzh trouzus ur gaz dre ar fraezh. Bez' ez eo disoc'h goadur materi kuzumet ; enno gazoù dic'hwezh evel ar metan (hennezh a zo flammus), dioksidenn garbon, nitrogen, oksigen, hidrogen, ha gazou taol-c'hwezh sulfuret. O c'hementad a c'hell bezañ stag ouzh meur a arventenn evel kleñvedoù 'zo (dipadapa...). Ar gazoù-se a zo produet e-pad ar goadur, ha pa gemer amzer ar goadur, ar pezh a c'hoarvez gant goadur proteinoù kemplezh, ez eo lieskementet ar produiñ gazoù. Evit an den, debriñ legumaj sec'h (soja, piz, favennoùigoù, kasoulet...) ha kig ruz a o deus un efed splann talvoudekaat produadur a gazoù-se. Tud zo a c'hell kaout ivez diaesterioù da enbarzhiañ glusidoù 'zo (laktoz, fruktoz...), ar pezh a c'hell ivez kas d'ur produ gazoù stankoc'h.
Well-wazh e laosk un den war-dro 0,5 ha 1,5 litrad gaz, ha betek 25 litrad diwar abegoù ispisial (magadur dizingal, kleñvedoù...). Anavezet eo ar geotdebrerien da vezañ ar c'hentañ brammerien, kement ma vefe ur gwir gudennaoueg endro hiziv an deiz gant chatalerezh mab-den.
Goap a vez graet eus ar vrammerien.

## Liammoù diavaez

* http://www.laboiteverte.fr/bataille-pets-au-japon-en-1600/
# Bran

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bran zo ur ger brezhonek, kerneveurek ha kembraek (skrivet Brân e kembraeg)
* anv un evn. Gwelit bran (evn)
* a gaver en anvioù-tud, er mojennoù hag en istor.

## En henvojennoù

* Bran pe Bendigeidfran (Bran benniget), ur ramz ha roue Enez Vreizh, breur d'ar briñsez Branwen, er Mabinogi,
* Branwen, pe Branwen, merch Llŷr‎, e c'hoar, er Mabinogi,
* Bran fab Febail, en Immram Brain
* Brân Galed, en henlennegezh vrezhonek

## En istor

* Bran Ardchenn, roue Laighin
* Bran Becc mac Murchado, roue Laighin
* Brandan, pe Brendan, manac'h ha sant
* Branwalader, manac'h ha sant
* Bran Hen, roue brezhon

## En oberennoù faltazi

* Brandon Stark, lesanvet Bran, unan eus tudennoù A Song of Ice and Fire

## Lec'hanvadurezh

* Castell Dinas Bran, ur c'hastell e Llangollen, e Kembre
Ur ger damheñvel, ha n'eo ket keltiek avat, a gaver e lec'hanvadurezh broioù zo:
* Bran (Braşov), ur gêr e Roumania, e kontelezh Braşov, m'emañ kastell Bran, kastell Drakula
* Bran (Charente-Maritime), ur gumun e Bro-C'hall.

## Titouroù all

* Bran zo ur ger saoznek, a orin galianek (*branno-) dre ar galleg bran (bren en XII$^{vet}$ kantved), hag a dalv brenn e brezhoneg.

## Notennoù

* ↑ G. Dottin, 1920: La langue gauloise, Slatkine, 1985, ISBN 2-05-100208, p. 236.
# Aneto

Aneto (El Aneto pe Pico Aneto e spagnoleg) eo menez uhelañ ar Pireneoù, gant 3 404 m. Emañ e Spagn, en Aragón. Trede uhelañ menez Spagn eo.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anet

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Anet zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Anet (Eure-et-Loir), en Eure-et-Loir

### Suis

* Anet (Bern) e kanton Bern

## Tud

* Claude Anet, anv-pluenn Jean Schopfer (1868 — 1931), tenniser ha romantour suis.
# Angameg

Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo an angameg (angami(s), gnam(e)i, tsoghami, monr pe tsanglo) komzet gant tro-dro da 109.000 den (1997) e kornôg Nagaland, Manipour ha Maharashtra en India.
Dek rannyezh ez eus:
* Kohimeg (kohima): talvezout a ra da yezh unvan
* Dzouneg (dzuna)
* Keheneg (kehena)
* Konomaeg (khonoma)
* Tchakromeg (chakroma pe angameg ar c'hornôg)
* Mimaeg (mima)
* Nalieg (nali)
* Mozomeg (mozome)
* Tengimaeg (tengima)
* Tendidieg (tendydie)
Skrivet e vez gant al lizherenneg latin.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù nagaek
# Ange-Félix Patassé

Ange-Félix Patassé (25 a viz Genver 1937 - 5 a viz Ebrel 2011) a oa ur politikour eus ar Republik Kreizafrikan, bet prezidant ar vro.
Ministr e voe e-pad prezidantelezh Jean-Bédel Bokassa ha ministr kentañ en impalaeriezh adalek miz Kerzu 1976 betek miz Gouere 1978. D'an 22 a viz Here 1993 ec'h eas da brezidant goude bezañ gounezet an dilennadeg. Addilennet e voe e 1999 met distroadet e voe en un taol-Stad aozet gant François Bozizé d'ar 15 a viz Meurzh 2003.
g • ka • kePennoù-Stad Kreizafrika :
* David Dacko · Jean-Bédel Bokassa · David Dacko · André Kolingba · Ange-Félix Patassé · François Bozizé · Michel Djotodia · Catherine Samba-Panza
# Anevrism

Un anevrism (eus an henc'hresianeg ἀνεὐρυσμα, « frankadur») zo ur frankadur lec'hel eus speurenn un dalmerenn a stumm ur c'hodell bras pe brasoc'h hag a sko en dalmerenn war-bouez un takad strizh anvet ar c'houzougenn. Stumm ur sac'h he devez, he zreuzkis a c'hell tapout meur a gantimetr.
Ar freuz anevrism a ya d'ober war-dro 10 % eus gwallzarvoudoù gwazhied an empenn (AVC). Pa c'hoarvezont trumm, ne vez ket tu peurliesañ da viret ouzh ar marv. Sinoù diaraoger a c'hell memes tra sachañ evezh e-doug an eurioù pe an deizioù zoken a-raok an AVC, hag e c'haller louzaouiñ ar glañvourien.
# Anfo

Anfo zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Anfiloeg

Ur yezh omotek eus is-skourr yezhoù gongaek ar c'hreiz eo an anfiloeg (anfillo pe maoek ar su) komzet gant tro-dro da 500 den e Koadeg Anfillo en Etiopia (1990).
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo dre ma ra an dud muioc'h-mui gant oromeg ar c'hornôg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù gongaek-gimodjanek
* Yezhoù afrez-aziatek