OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hagen

Hagen (distaget [ˈhaːɡən] en alamaneg) zo ur gêr vras en Alamagn. Emañ e stad Nordrhein-Westfalen, e lodenn su takad ar Ruhr, 15 km diouzh Dortmund, el lec'h ma kember ar stêrioù Lenne ha Volme gant ar Ruhr. E miz Kerzu 2010 e oa 188 529 a dud o chom enni.
E Hagen emañ FernUniversität Hagen, ur skol-veur ma kelenner dre bellgelennerezh, an hini nemeti arc'hantet gant gouarnamant kreiz Alamagn. Gant ouzhpenn 67 000 studier (e miz Meurzh 2010), ez eo ar skol-veur vrasañ en Alamagn.

## Kêrioù gevellet

Liammoù he deus Hagen gant ar c'hêrioù-mañ :
| Ełk (Polonia) abaoe 1955 Liévin (Bro-C'hall) abaoe 1960 Kouvola (Finland) abaoe 1963 Montluçon (Bro-C'hall) abaoe 1965 | Steglitz-Zehlendorf (Alamagn) abaoe 1967 Bruck an der Mur (Aostria) abaoe 1975 Smolensk (Rusia) abaoe 1985 Modi'in-Maccabim-Re'ut (Israel) abaoe 1997 |

## Notennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20101123110932/http://fernuni-hagen.de/universitaet/aktuelles/2010/03/30-am-gdf-nach.shtml

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Hagen
# Hagenthal

Hagenthal zo un anv-lec'h alamanek, ha hini div gumun amezek en Elzas, en departamant Haut-Rhin :
* Hagenthal-le-Bas, pe Niederhagenthal
* Hagenthal-le-Haut, pe Oberhagenthal
# Hagåtña

Hagåtña (distaget IPA: həˈɡɑtɲə] (gwechall Agana e saozneg hag Agaña e spagnoleg) eo kêr-benn Guam, un tiriad perc'hennet gant ar Stadoù-Unanet, er Meurvor Habask.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Guingueta d'Ix

Guingueta d'Ix :
| An ti-kêr. ||
| Anv katalanek | La Guingueta d'Ix |
| Anv gallek (ofisiel) | Bourg-Madame |
| Bro | Katalonia Cerdanya |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Languedoc-Roussillon |
| Departamant | Pireneoù-ar-Reter |
| Arondisamant | Prada |
| Kanton | Sallagosa |
| Kod kumun | 66025 |
| Kod post | 66760 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Jacques Fortuny 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Pyrénées Cerdagne |
| Lec'hienn web | www.bourgmadame.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 203 ann. (2020) |
| Stankter | 153 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 1130 m — brasañ 1235 m |
| Gorread | 7,85 km² |
| kemmañ |
Guingueta d'Ix (Bourg-Madame e galleg ) zo ur gumun, 1 234 a dud enni (2009), eus Alta Cerdanya, e Katalonia, e departamant ar Pyrénées-Orientales, war lez an harzoù etre ar stadoù gall ha spagnol. Dirazi, en tu all, er mervent, emañ Puigcerdà. Er biz dezhi emañ Llívia, stag ouzh Baixa Cerdanya.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Guinness

    Evit implijoù all, gwelet Guinness (disheñvelout).
Guinness (distaget [ɡɪnɨs] e saozneg) a zo ur bier brudet eus Iwerzhon ijinet e 1759 gant Arthur Guinness (1725-1803) en e vreserezh eus Geata San Séamais e Dulenn. Unan eus bieroù brudetañ ar bed eo. 850 milion a litradoù a vez gwerzhet anezhañ bep bloaz. Ur bier du eo, brudet e vlaz hag ar gwiskad eon diennek tev a vez war e c'horre. Daoust ma'z eo diazezet ar gompagnunezh e Londrez abaoe 1932 ez eo Guinness unan eus arouezioù Iwerzhon. En Iwerzhon paneveken e vefe servijet 1 milion a bintadoù Guinness bemdez.

## Danvez

Graet e vez Guinness gant dour, malt heiz, houpez ha goell bier. Ne vez graet nemet gant heiz eus Iwerzhon, ha gant dour eus Lady's Well e menezioù Cill Mhantáin (ha neket eus dour al Life evel ma lavar ar gaoz alies). Grilhet e vez un darn eus an heiz evit reiñ e liv dezhañ, hag ivez evit e vlaz a denn da hini ar c'hafe.

## Addoareoù

Meur a addoare a zo dre ar bed. N'eo ket heñvel blaz ar Guinness e pep lec'h. Ne c'houzañv ket mat ar beajiñ, hag evit ar broioù tomm, da skouer, e rank an derez alkol bezañ uheloc'h (7,5°C en Antilhez, ha 4,2°C en Iwerzhon).

## Servij

Freskik e tleer evañ Guinness. Hervez ti Guinness e rank ar bier servijet diouzh ar wask bezañ 6°C. 1195 segondenn (tost da 2 vunut) e ranker tennañ evit ur pintad. Dre vras e tenner etre 70-80% eus endalc'had ar werenn, amzer d'ar c'hlogor da stabilaat hag e tiskennfe ar gwiskad eon diennek a-raok peurleuniañ. Evit an amzer c'hortoz hir-se a vez lavaret: good things come to those who wait (gortoz pell, gortoz gwell).

### Guinness cascade

An "nez" (klogorennoù bihan gaz) a seblant diskenn eus krec'h da foñs ar werenn, e-lec'h sevel ma reont gant an diedoù all, graet e vez Guinness cascade eus kement-se. Ar pezh a seblante bezañ ur vojenn pe un touellwel a zo bet prouet e 2004. Ur seurt froud kendoug an hini eo, abalamour d'ar c'hemmoù gwrez er werennad. Pignat a ra an nez dre ar c'hreiz, chom war-c'horre ur pennadig hag addiskenn dre ar bordoù (ar pezh a vez gwelet eus an diavaez). Splann e vez an dra-se da welet gant an arvester dre m'eo teñval an died ha gwenn an nez.

## Yec'hed

Hervez enklaskoù 'zo e vije mat ar Guinness evit ar yec'hed, evit ar galon paneveken, ma virfe ouzh ar c'holesterol da stagañ ouzh speurennoù an talmerennoù, evel ma ra frouezh pe legumaj 'zo. Daoust d'ar vrud, n'eo ket ken magus-se ar Guinness. N'eus nemet 198 kcal (838 kilojoul) en ur pintad, nemetoc'h eget gant jug-orañjez, laezh digoavennet pe ur bern bieroù all.

## Bruderezh

Unan eus luganoù brudetañ Guinness eo: Guinness is good for you (Guinness a zo mat evidoc'h).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Guinnevere

Guinnevere a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer stadunanat David Crosby (1941-2023).

## Enrollañ

E penn-kentañ miz Mezheven 1968 e oa bet krouet ar valladenn romantel-kenañ-mañ hag enrollet ar vaketenn anezhi gant Jack Casady (1944-) ha Stephen Stills (1945-) da gentañ-penn. Kinniget e voe, a-gevret gant div ganaouenn all — 49 Bye-Byes ha Long Time Gone — d'an tiez-embann pladennoù Capitol Records hag Atlantic Records : hemañ ziwezhañ a yeas ar marc'had gantañ a-barzh fin ar gont. Dindan renerezh ijinour ar son Bill Halverson e voe enrollet e miz C'hwevrer 1969 e Los Angeles. 4:43 he fad e oa kanet gant Crosby ha Graham Nash (1942-) hag a sone gitar ivez.

## Embann

Dont a reas e-maez d'an 29 a viz Mae 1969, a-gevret gant an nav c'hanaouenn all a yeas d'ober Crosby, Stills & Nash, kentañ albom ar strollad sonerien rock stadunanat Crosby, Stills & Nash. Ar bladenn-se a voe an tri arzour ar broduourien anezhi ivez. E 1971 e tivizas Crosby & Nash kenlabourat an eil gant egile o sevel an daouad Crosby & Nash. Guinnevere a zeuas da vezañ ar ganaouenn a veze gortozet gant holl arvesterien o zroiadoù er bed a-bezh. Embannet e voe gante war an albom Another Stoney Evening a deuas e-maez e penn-kentañ 1998.

## Danvez

A-viskoazh e voe troet Crosby gant temoù liammet ouzh karantez kourtes ar Grennamzer. Gant Guinnevere en devoe tro da skrivañ ur gaer a oberenn gouestlet d'an teir maouez a vevas-eñ en o ser e-pad e vuhez : Joni Mitchell (1943-), Christine Hinton hag an deirvet na fellas ket da gCrosby diskuliañ hec'h anv biskoazh. Kaoz zo er pozioù eus Guinevere, anv ar rouanez, pried d'ar Roue Arzhur.

## Selaou Guinnevere ha lenn ar gerioù

* Guinnevere, kanet e San Francisco e miz Du 1991.
* Gerioù Guinnevere el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Levrlennadur

* Christophe Delbrouck, Crosby, Stills, Nash & Young, Le Castor Astral, 2009.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Soner gitar-boud ar strollad Jefferson Airplane d'an ampoent.
* ↑ Ezel (diazezer) eus ar strollad Buffalo Springfield d'an ampoent.
* ↑ E studio III Wally Heider.
* ↑ E penn fan club ar strollad The Byrds e oa a-raok mont da wreg da David Crosby ; koll he buhez a reas gant ur gwallzarvoud karr-tan e Los Angeles d'an 30 a viz Gwengolo 1969.
* ↑ (en) Track by Track: Crosby, Stills & Nash on Their Self-Titled Debut.
# Guiomar de Grammont

Guiomar Maria de Grammont Machado de Araújo e Souza (Ouro Preto, Minas Gerais, 3 a viz Here 1963), zo ur skrivagnerez hag istorourez vraziliat. Skrivet he deus meur a gontadenn hag a bezh-c'hoari.
Kelennerez war ar brederouriezh eo e skol-veur Ouro Preto.

## Oberennoù
### Torkad

* O achamento de Portugal

### Kontadennoù

* Corpo e sangue, Belo Horizonte: Editora Dez Escritos, 1991
* O fruto do vosso ventre, São Paulo: Editora Maltese, 1994 (troet en alamaneg, galleg ha kastilhaneg)
* Fuga em Espelhos, São Paulo: Editora Giordano, 2001
* Caderno de Pele e de Pelo / Cahier de Peau et de Poil (divyezhek portugaleg/galleg)
* Sudário, Ateliê Editorial

### Skridvarnerezh

* Don Juan, Fausto e o Judeu Errante em Kierkegaard, Petrópolis: Catedral das Letras, 2003

### C'hoariva

* Medeias
* Olympia, 2001
* Ele: o Outro
* Lírios
* Tabu
* Assim seja ("Evel-se bezet graet")

### Romant

* A casa dos espelhos, 1992

### Istor

* O Aleijadinho eo Aeroplano - o Paraíso Barroco ea Construção do Herói Colonial, Rio de Janeiro: Civilização Brasileira, 2008

## Liammoù diavaez

* (pt) Pennad diwar he fenn
* (pt) Kaozeadenn ganti e 2010
# Guinness (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Guinness a zo ur seurt bier.
Gallout a ra an anv-se ober dave ivez da:

## Tud

* Alec Guinness (1914-2000), un aktour saoz
* Arthur Guinness (1725-1803), diazezour ar vreserezh Guinness

### McGuinness

* Martin McGuinness, politikour iwerzhonat

## Traoù all

* Guinness World Records (Livre Guinness des records e galleg), ul levr ma vez dastumet rekordoù a bep seurt
# Guiomar

Guiomar zo un anv-badez portugalek, roet d'ar merc'hed.

## Orin

N'eo ket gwall sklaer an orin. War a seblant e c'hallfe dont eus an anv brezhonek Gwiomarc'h, met n'eo ket asur tamm ebet, daoust ma soñj da Bortugaliz eo un anv a orin germanek. Anavezet eo er vro abaoe 1258.

## Yezhoù all

* Xiomara, e spagnoleg.

## Tud

* Guiomar de Bragança (1450 — ??), kontez portugalat
* Guiomar Madalena de Sá Vasconcelos Bettencourt Machado e Vilhena (1705 – 1789)
* Guiomar Novaes (1894-1979), pianoourez vraziliat
* Guiomar Coutinho,
* Guiomar Gonçalves, aktourez vraziliat
* Guiomar Lopes Pacheco
* Guiomar Penteado
* Guiomar de Grammont, skrivagnerez vraziliat
* Guiomar de Noronha
* Ana Guiomar, aktourez portugalat

## Levrlennadur

* José Pedro Machado, Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa.

## Pennadoù kar a bell

* Gwiomarc'h
* Sant-Gwioñvarc'h
* Senador Guiomard, e Brazil.
# Guiomar de Bragança

Guiomar de Bragança (1450 — 15??) a oa ur gontez portugalat er XV$^{vet}$ kantved. Merc'h e oa da Fernando Iañ, Dug Bragança, ha Joana de Castro.
Dimeziñ a eure da Henrique de Meneses, 4vet kont Viana (Viana do Alentejo), 3vet kont Viana (Viana da Foz do Lima, Viana do Castelo hiziv). Ur verc'h o doe, Beatriz de Meneses, a voe 2vet kontez Loulé war-lerc'h he zad, ha kontez kenseurt Marialva goude hec'h eured da Francisco Coutinho, 4vet kont Marialva.
Mervel a reas Guiomar a-raok ar 15 a viz Ebrel 1517.
# Guiomar Madalena de Sá Vasconcelos Bettencourt Machado e Vilhena

Guiomar Madalena de Sá Vasconcelos Bettencourt Machado e Vilhena (Funchal, Mae 1705 – 1789), anavezet evel an ilustríssima senhora ("an itron brudet-meurbet"), a oa ur vaouez a renk uhel e Madeira en XVII$^{vet}$ kantved.
# Guiomar Novaes

Guiomar Novaes (São João da Boa Vista, 1894 — São Paulo, 1979) zo ur bianoourez vrazilian a zo brudet he doare da seniñ oberennoù Chopin ha Schumann. Brudet he deus ivez oberenn Villa-Lobos er bed a-bezh.

## Notennoù

* ↑ Jean-Pierre Thiollet, 88 notes pour piano solo, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.
# Guinecourt

Kumunioù Frañs :
| Anv | Guinecourt |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Guinecourt e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62396 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | Léon Vischery |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,24 km² |
| Led | 50° 20' 59" Norzh |
| Hed | 02° 13' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 112 m |
| Uhelder bihanañ | 87 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 19 (2007) |
| Stankter | 8 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Guinecourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Impossible n'est pas français

Impossible n'est pas français zo ur frazenn c'hallek lakaet war gont Napoleone Buonaparte pa oa impalaer gall (1804-1815), hag a vije bet lavaret dirak tri zest da nebeutañ.
Lavaret e vije bet gantañ e miz Du 1808 e Spagn, en Emgann Somosierra, er sierra Guadarrama. D'ar c'houlz-se edo Napoleone war e hent da vont da gemer kêr Madrid da vare Brezel dieubidigezh Spagn. Erru e oa an arme c'hall e-harz ode Somosierra, gwall strizh, er sierra de Guadarrama. Eno e oa peder baterienn kanolioù war an uhel, ha tennerien kuzhet.
Brudet e voe an droienn gant Honoré de Balzac a embannas e 1838 Maximes et pensées de Napoléon.

## Notennoù

* ↑ (fr) Le Séac'h, Michel : « Impossible n’est pas français », de la petite phrase au slogan, en passant par le dicton
# Imperatriz

Eil kêr stad Maranhão eo Imperatriz, war lez ar stêr Tocantins, gant tostik da 230 000 a dud e 2007.
# Impotenti esistenziali

Impotenti esistenziali a zo ur film italian gant Giuseppe Cirillo savet e 2009;.

## Fichenn deknikel

* Titl orin : Impotenti esistenziali
* Filmaozer : Giuseppe Cirillo
* Senario :
* Sonerezh :
* Led lurell :
* Furmad : gwenn ha du
* Rumm :
* Pad : 101 min
* Deiziad mont er-maez :
** 2009 en Italia

## Aktourien

* Giuseppe Cirillo: Giuseppe
* Antonella Ponziani: Francesca
* Tinto Brass: De Fortis
* Alvaro Vitali: Amilcare
* Sandra Milo: Zia Elisabetta
* Don Backy: Don Giovanni
* Angela Melillo: Angela
* Gianni Nazzaro: L'imprenditore Riccardo

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Impotenti esistenziali", di Giuseppe Cirillo
* ↑ Impotenti esistenziali
# Imprimatur

An imprimatur ("ra vo moullet") eo an aotre da embann roet en Iliz katolik gant an eskob.
Orin istorel an imprimatur eo ar vuilh babel Inter sollicitudines embannet d'ar 4 a viz Mae 1515 gant Leon X. An imprimatur katolik zo teir siell anezhañ : an imprimi potest ("moullañ a c'heller"), an nihil obstat ("netra ne vir"), hag an imprimatur end-eeun.
Oberennoù zo bet embannet hep imprimatur, gant beleien zoken, met alies e vez lakaet neuze ul lizher a-berzh an eskob evel rakskrid, da gemenn eo kristen spered an oberenn.

## An oberennoù a rank kaout un imprimatur

Hervez ar gwir kanonek, gwir an Iliz, en hon amzer (rannoù 822 betek 832), ez eus oberennoù hag a rank kaout un imprimatur evit gallout bout moullet : ar skridoù relijiel (levrioù pedennoù, katekizoù, bibloù, doueoniezh, gwir hag istor an Iliz).
Lod levrioù zo bet embannet gant aotre an eskob hep ma vefe moullet ar ger imprimatur. Ur skouer eo Kantikou brezounek – Eskopti Kemper ha Leon, "moullet e ti Arsène de Kerangal, mouller an Eskopti", ma lenner :
   ADOLPHE DUPARC, Eskop Kemper ha Leon, Rei a reomp kounje d'ann A. DE KERANGAL, mouller ann Eskopti, da voulla Kantikou Brezounek Eskopti Kemper ha Leon, renket a nevez dre urz ann Aotrou'nn Eskop Nouvel. Roet e Kemper, gant hor sinatur, siell hon armou ha sinatur hor Sekretour, ann 2 a viz Here 1908.
   † ADOLPH, Eskop Kemper ha Leon. Dre urz ann Aotrou'nn Eskop : J. M. PILVEN, Chaloni a henor, Secret. jeu. ann Eskopti.

## Skouerioù

* E 1878, er gontadenn Toull al Lakez gant Lan Inisan, e penn-kentañ an oberenn, e lenner : IMPRIMATUR.
* E 1912, e deroù Bue ar Zent gant Yann-Vari Perrot (renket a-nevez gant Erwan ar Moal), e lenner Nihil Obstat hag IMPRIMATUR (n'eo ket niverennet ar pajennoù kentañ).
* E 1924 : e Kantikou brezonek eskopti Zan-Briek ha Landreger.
* E 1929, e Laouig ar Penker eun danvez beleg gant Lan ar Bunel, er bajenn 6, e lenner : Aotre da voula.
* E 1929 e voe embannet Buhez Mikael an Nobletz ar chaloni Uguen gant nihil obstat hag imprimatur roet d'ar 1añ a viz Genver 1928.
* E 1932, el levrig An eur zantel en ti e doug an noz emañ ar menegoù : « Nihil obstat: Jean-Romain GUÉGUEN, Chanoine titulaire, Censeur. Quimper, 3 mai 1932. » ha « Imprimatur: Quimper, le 27 mai 1932. P. JONCOUR, V. G. ».
* E 1944, e Kenteliou Santez Elizabed a Hongri, e lenner war ar golo diabarzh, pajenn 33 hogen hep niverenn : Nihil obstat, Imprimi potest hag Imprimatur.

## Levrlennadur

* Vittorio Frajese, La censura in Italia: dall'Inquisizione alla Polizia, Roma, Laterza, 2014, p. 16 (ISBN 978-8-8581-1100-0).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Toull al lakez, embannadur kentañ. A c'haller lenn e lec'hienn levraoueg niverel skol-veur Roazhon 2.
* ↑ ÉVÊCHÉ DE SAINT-BRIEUC & TRÉGUIER, roet d'ar 21 Juin 1878 gant AUG. CHATTON, VIC. GEN..
* ↑ Buhez ar Sent/1912.
* ↑ Da lenn e Wikimammenn : Kantikou brezonek eskopti Zan-Briek ha Landreger.
* ↑ Roet e Kemper d'an 22 c'houevrer 1929 gant P. MESSAGER, vikel-vras.
* ↑ « An eur zantel en ti e doug an noz – Gant an Tad Mateo Crawley-Boevey euz Urz âr C'halonou Sakr (Picpus) » ; meneg ebet eus an ti-embann pe eus an ti-moullañ.
# Imperia

Imperia a zo ur gumun ag arvor hanternoz Italia, e rannvro Liguria. Kêrbenn proviñs Imperia eo, a-stok ouzh Bro-C'hall .

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun .
# Improvised Explosive Device

Un Improvised Explosive Device, berraet e IED (Brezhoneg: Ardivink-Tarzh Primaozet), a vez graet eus ur vombezenn savet hag implijet e doareoù amreizh e-keñver gwir ar brezel pe an implijoù milourel boas. Gellout a reer sevel un ardivink-tarzh primaozet pe dre un doare milourel boas (un obuzenn) koublet gant un tarzher, pe dre un doare amreoliek gant produioù kimiek. Darn eus an IED-où a vez implijet evel bombezennoù war vordoù an hentoù. An ardivinkoù-tarzh primaozet a vez implijet e-pad emgannoù ha brezelioù sponterezh kreñv pe stourmoù disimetrek doare guerrilla, pe gant nerzhioù kommando war an dachenn emgann.

## Na Trioblóidí/ Brezel Norzhiwerzhon

E-pad mare an Troubles (1968-1998) e oa bet implijet kalz an ardivinkoù-tarzh primaozet gant ar Provisional Irish Republican Army. Implijet e oa bet ganto mortarioù ha bombezennoù meret primaoazet. Gant an amzer o redek a oa bet izili an IRA o sevel kadoniezhoù nevez kement ha doareoù-sevel arbenikaet muioc'h-mui evit ar bombezennoù (oc'h implijout minennoù da skouer). Bombezennoù an IRA a implije ivez spanaeroù merkur pe micro switch, o fal dezho lakaat ar bombezennoù da darzhañ pa veze klasket fiñval anezho dre nep doare. Boaz e veze implijet munuterioù-kegin gant 60 munutenn amzer a-raok an tarzh ur wech enaout an IED, evit ma vije amzer gant izili an IRA da dec'hout pell. Ouzhpenn-se e veze lakaet ar munuterioù-se e oa lakaet e-plas ardivinkoù enep-fiñv.
* Ur robot Wheelbarrow enep-IED e straedoù Norzhiwerzhon e 1978.
* Ur c'harbed Cougar stadunanat bet tapet gant tarzhadenn un ardivink-tarzh primaozet en Irak e 2007.
* Tarzhadenn un IED en Irak e 2007.
* Ur soudard stadunanat a-us un ardivink-tarzh primaozet en Irak.
# Harmonia

Harmonia (henc'hresianeg : Άρμονία Harmonia), doueez an Emglev, ha dreist-holl an emglev etre ar priedoù, a oa merc'h da Ares ha da Afrodite, hervez mojennoù zo eus Hellaz kozh, pe merc'h da Hefaistos hag Afrodite, hervez mojennoù all, pe da Zeus ha da Elektra hervez mojennoù all c'hoazh.
Enebet e oa ouzh Eris, doueez an Dizemglev, ha heñvelekaet ouzh Concordia, doueez ar Romaned.
Dimezet e oa gant Kadmos, roue Thebai.

## Mojenn

Pa voe fiziet gouarnamant Thebai e Kadmos gant Athena e voe roet dezhañ Harmonia da bried gant Zeus.
Da zevezh hec'h eured e oa a deuet an holl zoueed, ha profet e voe dezhi un dro-c'houzoug graet gant Hefaistos, hag ur peplos gant ar C'harited. Sachañ a raio ar profoù-se droukchañs war gein o holl ferc'henned da-heul.
Gant Kadmos he doe meur a vugel: Ino, Polydoros, Autonoe, Agaue ha Semele.

## Tro-c'houzoug ar wallchañs

Gant Polynikes e voe profet an dro-c'houzoug da Erifyle, dezhi da gendrec'hiñ he gwaz Amfiaraos da vont da vrezeliñ a-enep Thebai. Diwar-se e teuas marv Erifile, Alkmaion, ha Fegeos hag e vibien.
Petra bennak ma voe fiziet an dro-c'houzoug e templ Athena Pronoia e Delfi e kendalc'has ar wallblanedenn.
Fayllos ur penn-brezel eus Fokis, er Brezel Sakr (352 kent JK) a laeras an dro-c'houzoug d'he reiñ d'e serc'h. He dougen a reas-hi ur pennad. Treiñ foll a reas he mab, c'hwezhañ an tan en he zi, ha devet e voe ar vamm.
Harmonia a oa, hervez un doare all, eus Samothrake, ha merc'h da Zeus hag Elektra, ha c'hoar da Iasion, an hini a ziazezas al lidoù sakr en enez.
Tost eo Harmonia da Afrodite Pandemos, doueez ar gengarantez etre an dud, an urzh hag an unvaniezh, a glot gant Concordia ar Romaned.

## Gwelout

* tro-c'houzoug Harmonia
* Concordia
* Eris
# Harold Harefoot

Harold Iañ (Danmark 1016–1040 Oxford), pe Harold Harefoot ( troad gad) a oa roue Bro-Saoz adalek 1035 .
Mab e oa d'ar roue Knut Veur, roue Danmark ha roue Bro-Saoz war un dro, ha d'e serc'h Ælfgifu Northampton. E lesanv en doa tapet dre ma rede buan hag e oa chaseour ampart.
Un hantervreur en doa, Knud, mab da bried ar roue, Emma Normandi, hag abalamour da se e oa hêr e dad hag en doa da gaout an div gurunenn, hini Danmark ha hini Bro-Saoz. Met Harold a gemerasar galloud e Bro-Saoz, hag anavezet e voe evel rejant gant Knut en 1036 pa eas e hantervreur da Vro-Danmark.
# Harold Wilson

James Harold Wilson (11 a viz Meurzh 1916 – 24 a viz Mae 1995) a oa ur politiker eus Breizh-Veur. Kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet e voe eus 1964 da 1970 hag eus 1974 da 1976.
Ganet e voe e Huddersfield, e Kornôg Yorkshire, d'an 11 a viz Meurzh 1916. Ober a reas e studioù e Skol-veur Oxford adalek 1934. En amzer-se e oa ezel eus ar Strollad Frankizour met levezonet e oa ivez gant soñjoù ar sokialour George Douglas Howard Cole. E 1937 e voe anvet da gelenn istor an ekonomiezh en New College, en Oxford.
E 1945 e voe dilennet da gannad e Ti ar C'humunioù, evit Strollad al Labour, e pastell-vro Ormskirk e Lancashire. Diouzhtu e voe anvet e gouarnamant Clement Attlee, evel sekretour Ministr al Labourioù. E 1963 ez eas e penn Strollad al Labour, hag e 1964 e voe anvet da gentañ ministr goude trec'h al Labour e dilennadeg ar gannaded. Gant e c'houarnamant e voe dilezet ar c'hastiz a varv er Rouantelezh Unanet. Gantañ ivez e voe kaset arme Breizh-Veur da Hanternoz Iwerzhon, ma oa bec'h etre an unanourien hag ar vroadelourien, e 1969.
E miz Mezheven 1970 e voe souezhet an holl pa'z eas ar maout gant ar virourien e dilennadeg kannaded Ti ar C'humunioù. Mont a reas ar mirour Edward Heath da gentañ ministr, ha Harold Wilson da benn an tu-enep. E miz Meurzh 1974 e voe dilennadeg en-dro ha neuze e voe trec'h Strollad al Labour, hep ma vefe un trec'h splann avat. Mont a reas Harold Wilson da gentañ ministr hag aozet e voe un dilennadeg nevez e miz Here er bloavezh-se, abalamour da gaout an tu-kreñv da vat e Ti ar C'humunioù. Chom a reas Wilson en e garg a gentañ ministr goude-se betek miz Meurzh 1976. Neuze e roas e zilez ha kemeret e voe e lec'h gant James Callaghan.
Chom a reas kannad e Ti ar C'humunioù avat, betek 1983, ha neuze ez eas da Di al Lorded, gant an anv "Lord Wilson of Rievaulx". Mervel a reas d'ar 24 a viz Mae 1995 ha beziet e voe en enez Ennor, unan eus Inizi Sillan.
Unan eus an traoù pouezusañ bet graet gant Harold Wilson, d'e veno e-unan, a oa bet sevel an Open University ("Skol-veur zigor"), graet evit reiñ d'an oadourien n'o doa ket graet studioù uhel ur chañs da ober ha da gaout un diplom, dre bellgelennerezh alies.
a vo kavet e Wikimedia Commons.