OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 11 Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1297 : en Emgann Stirling eo faezhet ar Saozon gant ar Skosiz, bleinet gant William Wallace.
* 1541 : distrujet eo Santiago de Chile gant ar penn-brezel indian Michimalonko.
* 1609 : dilestrañ a ra Henry Hudson war enezenn Manhattan.
* 1683 : Emgann Vienna, etre an Impalaeriezh Otoman hag an Impalaeriezh Santel Roman.
* 1709 : Emgann Malpaquet, Aostria, Bro-Saoz hag an Izelvroioù a stourm ouzh Frañs.
* 1714 : rankout a ra Barcelona kodianañ gant armeoù Spagn ha Bro-C'hall.
* 1758 : trec'het eo ar Saozon en emgann Sant-Kast-ar-Gwildoù.
* 1914 : aloubet eo Preden-Nevez gant Aostralia.
* 1927 : krouet eo Strollad Emrenerien Vreiz da-geñver kentañ kendalc'h Breiz Atao e Rosporden.
* 1932 : Stad Roazhon a gemer perzh e kampionad mell-droad Frañs evit ar c'hoarierien a-vicher.
* 1967 : penn-kentañ filmañ Magical Mystery Tour gant ar filmaozer breizhveuriat Bernard Knowles hag izili ar strollad The Beatles evel aktourien.
* 1973 : taol-stad Augusto Pinochet a-enep da brezidant Chile Salvador Allende.
* 1997 : votadeg e Bro-Skos evit adsevel ur parlamant, goude 290 vloaz a unaniezh gant Bro-Saoz.
* 2001 : Gwalldaolioù ramzel e New-York hag e Washington dre dagañ daou skraber-oabl ha Departamant an Difenn gant tri c'harr-nij bras.

## Ganedigezhioù

* 1470 : Martin Waldseemüller, kartennaouer alaman.
* 1524 : Pierre de Ronsard, barzh gallek.
* 1700 : James Thomson, barzh ha dramaour skosat.
* 1856 : Edgar Alexander Mearns, evnoniour ha surjian an arme stadunanat.
* 1865 : Rainis, barzh ha dramaour eus Latvia.
* 1882 : Asta Nielsen, aktorez danat.
* 1885 : D.H. Lawrence, skrivagner saoznek.
* 1917 : Ferdinand Marcos, prezidant Filipinez.
* 1937 : Herri ar Borgn, skrivagner brezhonek.
* 1944 : Everaldo, melldroader etrebroadel brazilian.
* 1945 : Franz Beckenbauer, melldroader etrebroadel ha gourdoner alaman.

## Marvioù

* 1161 : Melisanda, rouanez Jeruzalem.
* 1733 : François Couperin, sonaozer gall.
* 1905 : Jules Arnous de Rivière, mestrc'hoarier ha kazetennour echedoù breizhat.
* 1917 : Georges Guynemer, nijer gall.
* 1948 : Muhammad Ali Jinnah, krouer Pakistan.
* 1963 : Victor Le Gorgeu, harzer ha brorener gall.
* 1971 : Nikita C'hrouchtchov, politiker rusian.
* 1973 : Salvador Allende, prezidant Chile.
* 1987 : Peter Tosh, kaner ha soner eus Jamaika.
* 2009 : Yann-Fañch Prigent, melldroader breizhat.
* 2024 : Alberto Fujimori, politiker perouat, 54vet prezidant Perou.

## Lidoù

* Devezh ar vro : Katalonia
* Deiz kentañ ar bloaz e deiziadur ar Gopted eus Etiopia hag Ejipt
* er Relijion gatolik :
** Sant Glen
** sant Gonvel, eskob-abad († VIvet kantved)
** sant Ozilar, eskob Naoned († 804)
** sant Marbod, eskob Roazhon († 1123)
# 11 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1573 : Emgann Zuiderzee.
* 1698 : sinet eo Feur-emglev Den Haag etre Bro-C'hall, Bro-Saoz hag ar Proviñsoù-Unanet.
* 1889 : deroù Eil Brezel ar Voeren e Suafrika.
* 1942 : kemennet eo krouadur Poellgor aliañ Breizh gant Jean Quénette, prefed rannvroel.
* 1954 : Brezel Indez-Sina kentañ : Norzh Viet-Nam dindan beli ar Viet Minh.
* 1962 : digor sened-Iliz Vatikan II gant Yann XXIII.

## Ganedigezhioù

* 1492 : Charlez-Orland (Bro-C'hall), kentañ mab Anna Vreizh ha Charlez VIII.
* 1840 : Adolf Bernhard Meyer, antropologour ha naturour alaman.
* 1848 : Alfred Hart Everett, naturour breizhveuriat.
* 1885 : François Mauriac, skrivagner ha kazetenner gall, ezel eus an Akademiezh c'hall ha Priz Nobel al Lennegezh e 1952.
* 1909 : François-Tanguy Prigent, kouer ha politikour breizhat.
* 1914 : Reuben Fine, psikologour, skrivagner ha mestrc'hoarier echedoù stadunanat.
* 1915 : T. Llew Jones, skrivagner kembraek.
* 1937 : Sir Bobby Charlton, melldroader etrebroadel breizhveuriat.
* 1942 : Amitabh Bachchan, aktor indian.
* 1983 : Ruslan Ponomariov, mestrc'hoarier echedoù ukrainat.

## Marvioù

* 1303 : Bonifas VIII, pab.
* 1531 : Huldrych Zwingli, penn ar brotestanted e Bro-Suis.
* 1542 : Sir Thomas Wyatt, barzh saoz.
* 1670 : Louis Le Vau, tisavour gall.
* 1724 : Marc-Antoine Hersan, beleg gall.
* 1790 : Marmaduke Tunstall, dastumer hag evnoniour saoz.
* 1889 : James Prescott Joule, fizikour saoz.
* 1896 : Anton Bruckner, ograour ha sonaozour aostrian.
* 1919 : Kuno Meyer, keltiegour alaman.
* 1940 : Lluís Companys, Prezidant Generalitat Katalonia.
* 1961 : Chico Marx, aktour stadunanat.
* 1962 : Émile Poilvé, gourener breizhat ha kampion olimpek e Berlin e 1936.
* 1963 : Jean Cocteau, skrivagner ha filmaozer gall.
* 1969 : Enrique Ballestrero, diwaller-pal mell-droad etrebroadel uruguayat.
* 2008 : Jörg Haider, politikour aostrian.
* 2012 : Frank Alamo (Jean-François Grandin e anv gwir), kaner gall ar rummad Yéyé.

## Lidoù

Sant an deiz : Sant Gwinian
Iliz katolik roman hag an ilizoù reizkredennour
* Sant Pius 1añ, pab (2l kantved).
* Sant Benead eus Norcia, manac'h italian, diazezer urzh relijiel ar Veneaded (✝ 545).
* Sant Emeri, beleg breizhat marvet e Redon (✝ 878).
* Santez Olga, dugez ukrainat (969).
# 11 Kerzu

← Kerzu → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1931 : krouidigezh Kenglad ar Broadoù.
* 1946 : krouidigezh an United Nations International Children's Emergency Fund gant Bodadeg Hollek Aozadur ar Broadoù Unanet.
* 1970 : kentañ bannadenn ar film tresadennoù-bev The Aristocats e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika).
* 1997 : sinadur Protokol Kyoto.

## Sportoù

* 2014 : a-drugarez d'e drec'h (1-2) e Gres war bPAOK ez a War-raok Gwengamp da c'hwezekvet gourfennoù an UEFA Europa League evit ar wech kentañ e buhez ar c'hleub mell-droad eus Aodoù-an-Arvor.

## Ganedigezhioù

| Hector Berlioz | Alfred de Musset |
| | Aleksandr Solzhenitsyn |
* 1475 : Leon X, mab Lorenzo de' Medici, 217vet pab.
* 1754 : Olier ar Felig, beleg nann-touer eus Bubri lazhet en anv ar Republik C'hall.
* 1803 : Hector Berlioz, sonaozer gall .
* 1810 : Alfred de Musset, barzh gall.
* 1843 : Robert Koch, mezeg ha bakteriologour alaman.
* 1864 : Maurice Leblanc, romantour gallek, ijiner tudenn Arsène Lupin.
* 1911 : Naguib Mahfouz, skrivagner ejiptat, Priz Nobel al Lennegezh e 1988.
* 1913 : Jean Marais, aktour hag arzour gall.
* 1918 : Aleksandr Soljenitsyn, skrivagner rusianek, tapet gantañ Priz Nobel al lennegezh.
* 1920 : Yann Brekilien, skrivagner breizhat.
* 1930 : Jean-Louis Trintignant, aktour gall.
* 1953 : Aleksandr Beliavsky, mestrc'hoarier echedoù ukrainat.
* 1969 : Viswanathan Anand, mestrc'hoarier echedoù indiat.
* 1974 : Cédric Sinou, troour brezhonek.

## Marvioù

* 384 : Damasus Iañ, pab.
* 1066 : Konan II, dug Breizh.
* 1282 : Llywelyn ap Gruffudd, diwezhañ Priñs Gwynedd ha Kembre dieub.
* 1474 : Herri IV, roue Kastilha.
* 1964 : Alma Mahler, livourez ha sonerez aostrian-amerikan.
* 1981 : Zavier Grall, skrivagner breizhat.
* 1995 : Étienne Becker, rener ar skeudenniñ gall.
* 2017 : Jean-François Coatmeur, skrivagner gallek a Vreizh.

## Lidoù
### Deiziadur henroman

* III ante idus Decembres / Agonalia 4 - Septimontium = III$^{vet}$ deiz kent idus Kerzu / arberzh un tourc'h; gouel Seizh menez Roma (Palatium, Germal, Velia, Fagutal, Cispius, Oppius, Caelius)

### Relijion gristen

* Sant an deiz :
** e Breizh : Sant Envel, sant Fezwezhen, sant Gerfez;
** e lec'h all : sant Damazius, pab, sant Kian, e Kembre.

## Notennoù

* ↑ Raymond Bloch : Tite-Live et les premiers siècles de Rome, Belles Lettres, 1965, p. 41
# 57

Diwar-benn bloaz 57 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -57, gwelet ar bajenn : | -57 |
| Evit an niver 57, gwelet ar bajenn : | 57 (niver) |
810 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0057 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Neron (Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus), adalek an 13 Here 54 (>11.06.68)
* Koñsuled : Nero II & L(ucius) Calpurnius Piso
* Breizh (-Veur) : Didius Gallus, gouarnour al lodenn roman; eilet gant Veranius, hag a ya da Anaon war ar bloaz. Aulus Plautius a zeu war e lec'h.

### Azia
## Ganedigezhioù 57
## Levrioù talvoudus

* André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Belles Lettres. Paris. 1986.
* François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Errance. Paris. 1994
# 570

Diwar-benn ar bloavezh 570 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

* Childebert II, roue Aostrazia
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 570

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 570
# 571

Diwar-benn ar bloavezh 571 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 571

## Marvioù

* Wehha, roue East Anglia.
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 571
# 575

Diwar-benn ar bloavezh 575 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Er bed

* Krouet eo Rouantelezh East Anglia gant an Angled
* Da roue Aostrazia e ya Childebert II

### A bep seurt
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 575

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 575
# 568

Diwar-benn ar bloavezh 568 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 568

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 568
# 574

Diwar-benn ar bloavezh 574 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Impalaeriezh Bizantion

* An impalaer Justin II a ro e zilez, Tiberius II Constantinus a ya da impalaer Bizañs.

#### Scotia

* Áedán mac Gabráin a ya da roue Dál Riata.

#### Italia

* Goude marv ar roue Cleph e chom al Lombarded hep roue ebet e-pad dek vloaz.

#### Hispania

* Kantabria a zo aloubet gant roue ar Vizigoted Liuvigild

### A bep seurt
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 574

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 574
# 573

Diwar-benn ar bloavezh 573 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Europa

* Dont a ra Gregor da vezañ eskob Teurgn.

#### Er bed
### A bep seurt
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 573

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 573
# 576

Diwar-benn ar bloavezh 576 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 576

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 576
# 569

Diwar-benn ar bloavezh 569 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 569

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 569
# 572

Diwar-benn ar bloavezh 572 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 572

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 572
# 1403

Diwar-benn bloavezh 1403 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1403

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1403
# 1404

Diwar-benn bloavezh 1404 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1404

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1404
# 1411

Diwar-benn bloavezh 1411 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1411

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1411
# 141

894 Ab Urbe Condita = 141 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Antoninus Pius (Titus Aurelius Fulvus Boionis Arrius Antoninus) (11.07.138 / 07.03.161).
* Koñsuled : Titus Hoenius Severus & Marcus Peducaeus Stloga Priscinus

#### Britannia Romania

* Krog eo sevel ur voger pelloc'h ouzh hanternoz hini Hadrian, e Breizh (-Veur), etre genaouioù Clota (Clyde) ha Bodotria (Firth of Forth).

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : sant Hyginus (138 / 142 ?)

## Levrioù

* Ordnance Survey : The Antonine Wall. 2.1/2 Inch Map. 1969
# 1405

Diwar-benn bloavezh 1405 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Azia
#### Ouzbekistan

* 17 a viz C'hwevrer: obidoù lidus Tamerlan (Timur Leng) en Samarkand.

#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1405

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1405
# 1406

Diwar-benn bloavezh 1406 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1406

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1406
# 1407

Diwar-benn bloavezh 1407 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1407

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1407
# 1409

Diwar-benn bloavezh 1409 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1409

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1409
# 1408

Diwar-benn bloavezh 1408 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1408

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1408
# 1410

Diwar-benn bloavezh 1410 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1410

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1410
# Agaweg ar c'hornôg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr yezhoù kouchitek ar c'hreiz-kornôg eo agaweg ar c'hornôg (saozneg: Western Agaw) komzet e gwalarn Amhara en Etiopia (1.650 a dud evel yezh kentañ mui 3.181 den evel eil yezh e 1998) hag en Eritrea.
Meur a rannyezh ez eus:
* Kimanteg (qimant, kimant, kemanat pe chemant): komzet gant ar gristenion
* Dembiyeg (dembiya pe dembya)
* Kwareg' (qwara, hwarasa pe qwarina): yezh yuzevek komzet gant ar Falached (aet da get)
* Kayeleg (kalya): yezh yuzevek komzet gant ar Falached
* Semyeneg (semyen)
* Atchpareg (achpatr)
* Kwolaseg (kwolasa pe kwolacha)

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Agelaioides

Agelaioides :
| Agelaioides badius, luc'hskeudennet e Buenos Aires (Arc'hantina). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Agelaioides Cassin, 1866 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Agelaioides a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1866 gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Agelaioides badius
** A. b. badius ha bolivianus,
* Agelaioides fringillarius.
O c'havout a reer holl e Suamerika.

## Rummatadur

Diblaset e oa bet ar spedad oreopsar d'ober ar genad Oreopsar e-unan-penn.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Agelaioides (lennet e-barzh d'ar 1añ a viz Ebrel 2016).
* ↑ Alexis F.L.A. Powell, F. Keith Barker, Scott M. Lanyon, Kevin J. Burns, John Klicka & Irby J. Lovette, A comprehensive species-level molecular phylogeny of the New World blackbirds (Icteridae), Molecular Phylogenetics and Evolution, miz C'hwevrer 2014, 71: 94-112.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Agazzano

Agazzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
# Agde

Agde (okitaneg, distaget; Agde ivez e galleg, met distaget [agdə] er vro, hag er genyezh) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, e departamant an Erau er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù. Emañ war ribl ar Mor Kreizdouar. Ul lec'h touristel kenañ eo, hag e-pad pell e oa eno ar greizenn naturegezh vrasañ en Europa.

## Anv

* Agathe (Strabo, IV, 1, 5 ha 6)
* Agatha (Plinus, Hist. Nat. III, 4; Pomponius Mela, Chor. II, 5, 80)
* Agathensium Civitas (?)
* Agathae Urbs (Gregor a Dours, HF, VI, 2, P. 266)
* Agate Civitas (Juluan a Doledo, Historia Walbae, 13, MGH, SRM, V, p. 513)
* Agata (Provinciale visigothicum, CC, 176, p. 428)

## Istor

Agathè a zo bet krouet gant Massilia, hervez Strabo (IV, 1, 5, 6) ha Plinus a Henañ (Hist. Nat. III, 4, ) ː Agatha quondam Massiliorum.
Ur porzh-mor e oa enno.
Ur sened-iliz a zo bet enno, d'an 10 a viz Gwengolo 506.

## Levrlennadur

* Fevrier Paul-Albet & Barral I Altet Xavier ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclesiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima). De Boccard. 1989
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Agder

Agder a oa unan eus rouantelezhioù Norge er Grennamzer.
# Age quod agis

Age quod agis zo ur c'hrennlavar latin, hag unan kentelius, ha bet lakaet e brezhoneg evel-henn: Gra tra pa ri tra! Kavet e veze e yezhadurioù latin ar skolidi. Lakaet eo da sturlavar meur a skol gatolik, evel hini ar Jesuit High School e Portland (Oregon).
Mennet eo da zegas da soñj d'ar yaouankizoù (ha d'ar re all) eo ret derc'hel da labourat ken na vo peurechu al labour, a-raok mont d'ober un dra bennak all.
# Agelaius

Agelaius :
| Agelaius phoeniceus (ur par). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Agelaius Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Agelaius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Agelaius assimilis
** A. a. assimilis hag A. a. subniger,
* Agelaius humeralis
** A. h. humeralis hag A. h. scopulus,
* Agelaius phoeniceus
** A. p. aciculatus, A. p. arctolegus, A. p. arthuralleni, A. p. brevirostris, A. p. bryanti, A. p. californicus, A. p. caurinus, A. p. floridanus, A. p. fortis, A. p. grinnelli, A. p. gubernator, A. p. littoralis, A. p. mailliardorum, A. p. mearnsi, A. p. megapotamus, A. p. nelsoni, A. p. neutralis, A. p. nevadensis, A. p. nyaritensis, A. p. phoeniceus, A. p. richmondi hag A. p. sonoriensis,
* Agelaius tricolor,
* Agelaius xanthomus
** A. x. monensis hag A. x. xanthomus.
O c'havout a reer holl en Amerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Agelaius (lennet e-barzh d'an 2 a viz Ebrel 2016).
# Agelastes

Agelastes :
| Agelastes niger, tresadenn (1883). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Anv skiantel ||
| Agelastes Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Agelastes zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Dont a ra e anv eus ar ger henc'hresianek ἀγέλαστος a dalv kement ha beunek e brezhoneg.

## Spesadoù

Daou spesad klujiri-Spagn a ya d'ober ar genad :
* ar glujar-Spagn jave gwenn (Agelastes meleagrides),
* ar glujar-Spagn zu (Agelastes niger).

## Annezva

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Numididae/Agelastes (lennet e-barzh d'an 18 a viz Mezheven 2022).
# Agelasticus

Agelasticus :
| Agelasticus cyanopus, luc'hskeudennet en Esteros del Iberá (Corrientes, Arc'hantina). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Agelasticus Cabanis, 1851 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Agelasticus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Agelasticus cyanopus
** A. c. atroolivaceus, beniensis, cyanopus ha xenicus,
* Agelasticus thilius
** A. t. alticola, petersii ha thilius,
* Agelasticus xanthophthalmus.
O c'havout a reer e Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Agelasticus (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Ebrel 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# 578

Diwar-benn bloavezh 578 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Tiberius II a ya da impalaer Bizantion

#### Breizh

* Ereg mestr war kêr Gwened.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ

* Diazezidigezh Kongo Gumi (578 - 2006]] an embregerezh goshañ er bed

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 578

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 578
# 581

Diwar-benn ar bloavezh 581 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 581

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 581
# 582

Diwar-benn ar bloavezh 582 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 582

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 582
# 584

Diwar-benn ar bloavezh 584 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 584

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 584
# 579

Diwar-benn ar bloavezh 579 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 579

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 579
# 58

Diwar-benn bloaz 58 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -58, gwelet ar bajenn : | -58 |
| Evit an niver 58, gwelet ar bajenn : | 58 (niver) |
811 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0058 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Neron (Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus), adalek an 13 Here 54 (>11.06.68)
* Koñsuled : Nero III & M(arcus) Valerius Messalla Corvinus.
* Breizh (-Veur) : Quintus Veranius, a ya da Anaon war ar bloaz. Aulus Plautius a zeu war e lec'h.

### Reter-nesañ

* Brezel etre Rom hag ar Barted.
# 583

Diwar-benn ar bloavezh 583 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 583

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 583
# 577

Diwar-benn bloavezh 577 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Ceawlin eus Wessex a faezh Cynfael, Cynddylan, and Ffernfael e Emgann Deorham

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 577

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 577
# 580

Diwar-benn ar bloavezh 580 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Enez Vreizh

* Rhydderch Hael eus Alt Clut a ren war Strat Clut.

### A bep seurt
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 580

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 580
# 585

Diwar-benn ar bloavezh 585 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 585

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 585
# 1731

Diwar-benn bloavezh 1731 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1731

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1731

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1731
# 1732

Diwar-benn bloavezh 1732 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Embannadur geriadur Gregor Rostren, e Roazhon.

#### Frañs
### Amerika
#### Kreizamerika

* Guatemala : didarzh ar Volcán de Fuego.

#### Suamerika
### Okeania
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* an 22 a viz C'hwevrer : George Washington
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1732

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1732

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1732
# 1727

Diwar-benn bloavezh 1727 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1727

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1727

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1727
# 1728

Diwar-benn bloavezh 1728 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1728

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1728

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1728
# 1729

Diwar-benn bloavezh 1729 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 9 a viz Du: Feur-emglev Sevilla etre Bro-C'hall, Bro-Saoz ha Spagn ; asantiñ a ra Spagn ez eo saoz Jibraltar.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1729

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1729

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1729