OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# National Geographic (kelaouenn)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
National Geographic, anv ofisiel National Geographic Magazine, zo kelaouenn ofisiel an National Geographic Society. Embannet e vez ingal abaoe an 22 a viz Gwengolo 1888, nav miz goude krouidigezh an aozadur nemetken. Sujedoù diazez ar gelaouenn a zo reoù skiantel, douaroniezh, istorel hag a ro tro da gompren gwelloc'h Mab-Den. Ar gelaouenn a zo brudet dre he stumm, un hirgarrezenn velen, ha dre ma implij poltriji estonus evit ar golo. Abaoe ar bloavezh 2015 ar gelaouenn National Geographic zo perc'hennet dre lodennoù an ti-eskemm gant an embregerezh 21st Century Fox.

### Skeudennoù

* Templ Srirangam, India (Miz Du 1909)
* Piramidennoù Niches, El Tajin (Miz C'hwevrer 1913)
* Ober amann en un doare hengounel e Palestina (Miz Meurzh 1914)
* Jipsianed Spagn (Miz Meurzh 1917)
* Marc'had Kathmandu (Miz Here 1920)

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel. Kavet : 02 Du 2021.
# National Army (Iwerzhon)

An National Army ("Lu Broadel" ; iwerzhoneg : Óglaigh na hÉireann, "Nerzhioù-difenn Iwerzhon"), lesanvet Free State Army ("Lu ar Stad Dizalc'h") ha The Regulars ("Ar Re Reizh"), a oa lu Stad Dieub Iwerzhon etre an 31 a viz Genver 1922 hag ar 1añ a viz Here 1924.
Diazezet e oa bet e roll e-kerzh Brezel diabarzh Iwerzhon, pa oa bet o tifenn an ensavadurioù nevez savet gant ar Skrid-emglev Iwerzhonat-Saoz. Michael Collins, a oa penn uhelañ al lu adalek savidigezh an arme betek ma vefe lazhet gant izili an Irish Republican Army (IRA) a oa a-enep ar skrid-emglev e miz Eost 1922. Erlec'hiet e oa bet gant Richard Mulcahy.
Kentañ gwech ma voe gwelet al lu-se e voe d'an 31 a viz Genver 1922, pa voe kemeret ar galloud gantañ war barakennoù Beggars Bush digant ar British Army. An izili kentañ a oa bet reoù eus an Irish Volunteers pe eus an IRA hag a oa a-du gant ar skrid-emglev ha "Gouarnamant da C'hortoz Iwerzhon". Jeu a oa savet etre an National Army ha nerzhioù enep skrid-emglev an IRA ; ar re-se a oa emsavet a-enep gouarnamant Stad Dieub Iwerzhon.
D'an 28 a viz Even 1922, an National Army a lakaas kanoliañ an nerzhioù enep skrid-emglev a oa er Four Courts e Dulenn, gant kement-se e oa bet boulc'het Brezel diabarzh Iwerzhon.
# National Gallery Londrez

An National Gallery e Londrez zo ur mirdi arzoù, e Trafalgar Square, er City of Westminster. Diazezet e voe e 1824, hag ouzhpenn 2 300 livadur zo ennañ evit ar re a zeu eus ar mare etre an XIII$^{vet}$ kantved ha 1900.
# Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

An Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) eo skourr enep-sponterezh Stad an Izelvroioù. Savet e oa bet e miz Genver 2005 gant an anv Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). Gant ma voe brasaet an unvez e voe adanvet e miz Here 2012.

## Liammoù diavaez

* Lechienn ofisiel an NCTV
# National Guard of the United States

An National Guard of the United States, o vezañ ul lod eus adarmead an United States Armed Forces, a zo un nerzh soudarded da c'hortoz, savet gant izili soudarded an National Guard pe bagadoù savet gant pep Stad ha tiriadoù Guam, Virgin Islands, ha Puerto Rico, kement ha Distrig Columbia. Hollad an nerzhioù a vez savet gant 54 aozadur disheñvel hag emren. Holl izili ar gwarded broadel a vez ezel da bezen ar Stadoù-Unanet Amerika dre al lezen 10 U.S.C. § 311. Unvezhioù ar gwarded broadel a zo kement dindan urzhioù o Stad a orin hag hini ar gouarnamant kevredadel.
Darn soudarded ha nijerien ar Gwarded Broadel o deus ul labour leun amzer trevour ha na servijont nemet ul lod eus o amzer el lu. An izili-se hanter-amzer pe nebeutoc'h c'hoazh a vez ouzhpennet dezho ofiserien leun-amzer a adkaver e-touez soudarded an Active Guard & Reserve (AGR) kement en troadegiezh d'ar Gwarded Broadel (Army National Guard) ha d'an aerlu (Air National Guard), ul lod evit ar c'hempenn ha dafariñ (Army Reserve Technicians) evit an troadegiezh hag en Air Reserve Technicians (ART) evit an nijerien.

## 20vet kantved

Sañset e oa ar Gwarded Broadel da vezañ nerzhioù gant ar pal difenn da gentañ holl douaroù Stadoù-Unanet Amerika. E-fin an 20vet kantved e oa kemmet an traoù rak e 2005, izili ar Gwarded broadel hag an adarmeadoù a oa ul lod bras anezho ouzh ar stourm en Irak pe Afhganistan (tro 43 % en Irak ha 55 % en Afghanistan). Bez e oa muioc'h evit 183 366 ezel d'ar Gwarded broadel ha d'an adarmeadoù er servij stourm dre ar bed hervez stadegoù an U.S. Defense Department. E 2011, an Army Chief of Staff jeneral. George W. Casey, Jr. a zisklêrias "Pep brigadenn d'ar Gwarded (broadel) a oa bet kaset d'ar stourm en Irak pe Afghanistan, muioc'h evit 300 000 Gwarded o deus bet kemeret perzh er brezel-se".
# National Portrait Gallery

An National Portrait Gallery zo ur mirdi e Londrez, krouet e 1856, ma c'haller gwelout poltredoù tud a bouez en istor Bro-Saoz ha Breizh-Veur.

## Liammoù

* Lec'hienn ofisiel an National Portrait Gallery
* The history of the National Portrait Gallery
* Katalog ar mirdi
* National Portrait Gallery: A Visitor's Guide by John Cooper (New edition 2006)
* To search the collection
* NPG at Bodelwyddan Castle
# Ptiloxena atroviolacea

Ptiloxena atroviolacea :
| Ptiloxena atroviolacea, luc'hskeudennet e La Habana (Kuba). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Genad : | Ptiloxena |
| Anv skiantel ||
| Ptiloxena atroviolacea (Orbigny, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ptiloxena atroviolacea (Dives atroviolaceus kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Ptiloxena an hini eo.
Anvet e voe Quiscalus atroviolaceus (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant ar skiantour gall Alcide Dessalines d'Orbigny (1802-1857).

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Kuba hag en Isla de la Juventud.

## Rummatadur

Diblaset e oa bet ar spedad eus ar genad Dives d'ober an hini Ptiloxena e-unan-penn.

## Liammoù diavaez

* (en) Dives atroviolaceus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Dives atroviolaceus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Chapman, 1892.
* ↑ (en) Ptiloxena atroviolacea war al lec'hienn Avibase.
* ↑ (en) Alexis F.L.A. Powell, F. Keith Barker, Scott M. Lanyon, Kevin J. Burns, John Klicka & Irby J. Lovette, A comprehensive species-level molecular phylogeny of the New World blackbirds (Icteridae), Molecular Phylogenetics and Evolution, miz C'hwevrer 2014, 71: 94-112.
# Maria Anna Aostria (1738-1789)

Maria Anna Habsburg-Lothringen (Vienna, 6 a viz Here 1738 – Klagenfurt, 19 a viz Du 1789) a oa un arc'hdugez aostrian, merc'h da Franz Iañ an Impalaeriezh Santel ha d'e bried Maria Theresia.
Eil merc'h he zud e oa. Goude marv o bugale henañ e oa deuet da vout pennhêrez ar gurunenn, met klañvidik e oa ken n'halled ket he dimeziñ. E 1766 e voe anvet da abadez kouent Praha. Goude ez eas da gouent Klagenfurt ma chomas a-hed he buhez.

## Daveoù

* (de) Buhezskrid. Kavet : 25 Eost 22.
# Maria Anna Bavaria (1551–1608)

Maria Anna Bavaria (1551–1608) a oa ur briñsez eus Bavaria hag a zimezas d'ur eontr dezhi, Karl II Aostria (1540 - 1590), hag a oa Arc'hdug Aostria.

## He buhez

Ganet e oa e München ha marvet e Graz. Merc'h e oa da Albert V, dug Bavaria, ha da Anna Aostria (1528-1590). Ar pevarvet eus ar seizh bugel e oa.
E 1571 e timezas d'hec'h eontr Karl II Aostria. Klasket en devoa hennezh dimeziñ a-raok da Elesbed Iañ, rouanez Bro-Saoz, met nac'het he devoa-hi dimeziñ dezhañ.

## He bugale

Pemzek bugel he doe gant he fried en ur ober 19 vloaz.
* Ferdinand (1572-1572)
* Ferdinand a voe Impalaer Santel
* Charles (1579-1580)
* Maximilien Ernest (1583-1616)
* Leopold V Aostria-Tirol (1586-1632), dug Tirol, eskob hep bout beleg e Strasburg ha Passau, hag a zimezas en 1626 da Claudia de' Medici (1604-1648)
* Charles (1590-1624) eskob Breslau ha Brixen, mestr-meur an Urzh teutonek
* Anna Aostria (1573-1598) (1573-1598) a zimezas e 1592 da roue Pologn Sigismund III Vasa (1566-1632)
* Maria Christina (1574-1621) a zimezas en 1595 da Sigmund Báthori, priñs Transylvania (1572-1613) hag a zizimezas en 1599
* Catherine Renée (1576-1599)
* Élisabeth (1577-1586)
* Gregoria Maximilienne, (1581-1597)
* Éléonore (1582-1620), leanez
* Marc'harid (1584-1611) a zimezas en 1599 da roue Spagn Fulup III Spagn (1578-1621)
* Konstanza Aostria (1588-1631) a zimezas en 1605 da roue Pologn Sigismund III Vasa (1566-1632) intañv he c'hoar Anna
* Maria Magdalena Aostria (1589-1631) a zimezas en 1608 da g-Cosimo II de' Medici, dug-meur Toskana(1590-1621).

### Poltredoù he bugale

* He merc'h Anna Aostria (1573-1598), rouanez Pologn
* An impalaer Ferdinand II
* Gregoria Maximilienne
* Éléonore
* Maximilien Ernest
* Marc'harid Aostria (1584-1611), rouanez Spagn
* Leopold V Aostria-Tirol
* He merc'h Konstanza Aostria, rouanez Pologn
* Maria Magdalena Aostria
# Maria Anna Josepha Aostria

Maria Anna Josepha Aostria (20 a viz Kerzu 1654 e Regensburg - 4 a viz Ebrel 1689 e Vienna) a oa arc'hdugez Aostria, priñsez roueel Hungaria ha Bohemia. Dre he dimeziñ e oa Dilennerez Pfalz-Neuburg.

## He buhez

Merc'h e oa da Ferdinand III an Impalaeriezh Santel (1608-1657) ha d'e drede pried, Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers (1628-1686), hag o merc'h yaouankañ. O merc'h henañ, a oa marvet pa oa war-dro bloaz, hag an eil, Eleonora Aostria (1653-1697), a voe rouanez Pologn. War-lerc'h Maria Anna Josepha e voe ur mab, Ferdinand Joseph Alois (1657-1658), ganet er bloavezh ma varvas e dad, ha marvet er bloaz goude, pa ne oa ket bloaz zoken.

## Priedoù all he zad

* Kentañ pried he zad e oa bet María Ana Spagn (1606-1646), merc'h da Felipe III, roue Spagn. C'hwec'h bugel a oa bet.
** Ar mab henañ e oa Ferdinand Franz (1633-1654), a renas en Hungaria ha Bohemia evel Ferdinand IV. Met ne voe ket impalaer rak mervel a reas pa ne oa nemet bloaz warn-ugent, tri bloaz a-raok e dad, a varvas e 1657.
** Ur breur yaouankoc'h eta, an arc'hdug Leopold (1640-1705), a oa 17 vloaz en 1657, a zeuas da vezañ an Impalaer Santel Leopold Iañ an Impalaeriezh Santel.
** Ar verc'h henañ, Marie-Anne d'Autriche (1635-1696), a zimezas en 1649 d'hec'h eontr Felipe IV, roue Spagn (1605-1665), mamm da Carlos II (1661-1700).
* E eil pried e oa bet e geniterv, an arc'hdugez Maria Leopoldine von Österreich-Tirol, hag ur mab o doe: Charles Joseph (1649-1664), Mestr meur an Urzh Teutonek.
* E drede pried, mamm Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers (1628-1686), a oa 20 vloaz yaouankoc'h eget an impalaer.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas Maria Anna Josepha e 1678, pa oa 24 bloaz, da Johann Wilhelm von der Pfalz, Priñs-Dilenner Pfalz. Daou vab he doe, ganet-marv, an eil en 1683, egile en 1686.

## He marv

Mervel a reas en 1689, gant ar glac'har d'he bugale a lavar darn, gant an droug-skevent a lavar re all, da 35 bloaz.
# Maria Anna Aostria (1718-1744)

    Ur bajenn disheñvelout Maria Anna Aostria zo ivez.
Maria Anna Aostria, ganet e 1718 e Vienna ha marvet e 1744 e Brusel, a oa merc'h da Karl VI (Impalaer santel), ha c'hoar da Maria Theresia, Impalaerez santel war-lerc'h o zad.
Dimezet e voe d'he c'henderv kompez Karl Alexander von Lothringen. Gant he c'hoar henañ e voe anvet, he fried ha hi, da c'houarnerien an Izelvroioù aostrian, e-pad Brezel Hêrezh Aostria .
# Maria Anna Spagn

Maria Anna Spagn zo anv meur a briñsez.

## Infantezed spagnol

* Div verc'h da Felipe III, roue Spagn, ha da Marc'harid Aostria (1584-1611)
** Anna Aostria (1601-1666) (dont a ra anv Aostria en hec'h anv eus anv he mamm), dimezet da Loeiz XIII, roue Bro-C'hall ; rejantez Bro-C'hall.
** he c'hoar Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria (1606-1646), dimezet da Ferdinand III, impalaer santel.
* Mariana Victoria Spagn (1718–1781), merc'h da Felipe V, roue Spagn, dimezet da José Iañ Portugal, roue Portugal.
* Poltred Anna Aostria gant Rubens en 1625
* Poltred Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria (1606-1646) gant Diego Velázquez
* Mariana Victoria Spagn

## Priñsezed a vroioù all, deuet da vezañ rouanezed Spagn

* Maria Anna von Österreich (1634–1696), merc'h da Ferdinand III, impalaer santel, dimezet da Felipe IV, roue Spagn; Rejantez Spagn goude marv he fried,
* Maria Anna von der Pfalz-Neuburg (1667–1740), merc'h da Philipp Wilhelm Priñs-Dilenner Pfalz, dimezet da Carlos II.
* Poltred Maria Anna Aostria (1634-1696), gant Diego Velázquez
* Maria Anna von der Pfalz (1667-1740)

## Pennadoù kar

* Maria Anna Aostria
* Maria Anna
# Maria Anna Prusia

Maria Anna Prusia, pe Maria Anna Friederike von Preußen hervez hec'h anv alamanek (met Anna a veze graet anezhi peurvuiañ), ganet e 1836 en Berlin ha marvet e 1918 en Frankfurt, a oa ur briñsez eus Rouantelezh Prusia.

## He buhez

Ar yaouankañ a dri bugel e oa, merc'h d'ar priñs Carl von Preußen ha d'e bried Marie von Sachsen-Weimar-Eisenach (1808–1877).
Kaer-eston e oa, ha tud a veze war he zro. E dibenn 1852 e tegouezhas Franz Joseph, danvez impalaer Aostria, en Berlin, ha sot-nay e voe ganti. Goulenn he dorn a fellas dezhañ. E vamm a skrivas evitañ d'he c'hoar Elisabeth Ludovika von Bayern, rouanez Prusia" . siwazh d'ar paotr impalaer e oa prometet dorn Anna dija, ha gwashañ pezh a oa, enebiezh ouzh un emglev Aostria a oa e-touez pennoù Prusia.

## He bugale

C'hwec'h bugel he doe:
* Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl (1854−1888), marvet dizimez e-kerzh ur veaj war vor etre Batavia ha Singapore.
* Elisabeth Charlotte Alexandra von Hessen (1861−1955); dimezet da Leopold, Hereditary Prince of Anhalt ha bugale dezho.
* Alexander Friedrich Wilhelm Albrecht von Hessen (1863–1945); dimezet d'ar varonez Gisela Stockhorner von Starheim, ha bugale dezho.
* Friedrich Karl Ludwig Konstantin (1868−1940), roue Finland; dimezet da [[Margarethe von Preußen]] ha bugale dezho.
* Marie-Polyxene (1872−1882), marvet da 10 vloaz;
* Sibylle Marguerite von Hessen (1877−1925) ; dimezet d'ar Baron Friedrich von Vincke, ha dizimezet e 1923.

## Notennoù

* ↑ Hamann, Brigitte. Elisabeth. Kaiserin wider Willen. Munich, 1981, p. 8.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maria Anna Victoria Bavaria

Maria Anna Victoria Bavaria, pe Maria Anna Christina Bavaria, (Maria Anna Christine Victoria von Bayern hervez hec'h anv alamanek orin, ha Marie-Anne Christine Victoire de Bavière e galleg) (1660-1690), a oa ur briñsez eus Bavaria, dimezet da Zaofin Bro-C'hall (1661–1711). Lesanvet e veze la Grande Dauphine.

## Dimeziñ

Dimezet e voe da Loeiz Bro-C'hall Daofin Bro-C'hall (1661–1711), mab da Loeiz XIV.

## Bugale

* Loeiz, dug Bourgogn (1682-1712), a zimezas en 1697 d'e geniterv Marie-Adélaïde de Savoie (1685-1712) ;
* Fulup, dug Anjev (1683-1746), roue Spagn en 1700, a zimezas div wech
** en 1701 d'e geniterv Marie-Louise-Gabrielle de Savoie (1688-1714), c'hoar da bried e vreur henañ,
** hag en 1714 da Elisabetta Farnese (1692-1766);
* Charles, duc de Berry (1686-1714), a zimezas en 1710 d'e geniterv Marie-Louise-Élisabeth d’Orléans (1695-1719).

## He marv

Mervel a reas da 30 vloaz, goude reiñ tri mab d'he gwaz. Darn a lavar e oa abalamour d'he yec'hed fall, darn all dre ma oa digenvez, dilezet gant he gwaz a oa merc'hetaer.
# Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria

Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria, pe María Ana Spagn (1606-1646), merc'h da Felipe III, roue Spagn, a oa un infantez spagnol, dimezet da Ferdinand III, impalaer santel .
C'hoar e oa da Anna Aostria (1601-1666), rouanez Bro-C'hall dre he dimeziñ d'ar roue Loeiz XIII (Bro-C'hall).
# Maria Anna Bavaria (1574-1616)

Maria Anna von Bayern ( 1574 en München; 1616 en Graz) a oa ur briñsez eus Bavaria, deut da vezañ Arc'hdugez Aostria hag impalaerez goude. Mamm e oa d'an impalaer santel Ferdinant III.
Merc'h henañ dug Bavaria e oa Maria Anna. He zad e oa an dug Wilhelm V Bavaria (1548–1626) hag he mamm Renata von Lothringen (1544–1602).
Dimeziñ a reas d'an Arc'hdug Ferdinant, hag impalaerez e voe goude, pa voe anvet he fried da impalaer santel.

## He bugale

Seizh bugel he doe:
* Christine (*/† 1601), Arc'hdugez Aostria
* Karl (*/† 1603), Arc'hdug Aostria
* Johann Karl (1605–1619), Arc'hdug Aostria
* Ferdinant III (1608–1657), Impalaer Santel, a zimezas teir gwech:
** e 1631 da María Ana Spagn (1606-1646), merc'h da Felipe III, roue Spagn.
** e 1648 da Maria Leopoldine von Österreich-Tirol
** e 1651 da Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers
* Maria Anna (1610–1665), Priñsez-Dilennerez Bavaria
** dimezet e 1635 da Vasimilian Iañ, dug Bavaria;
* Cäcilia Renata (1611–1644), rouanez Pologn
** dimezet e 1637 d'ar roue Władysław IV Wasa
* Leopold Wilhelm (1614–1662), gouarnour an Izelvroioù spagnol.

## Goude he marv

Mervel a reas da 42 vloaz. Addimeziñ a reas he fried impalaer d'ar briñsez italian Eleonora Gonzaga (1598–1655), met bugel ebet n'o doe.

## Levrlennadur

* Hellmut Andics: Die Frauen der Habsburger. Heyne, München 1997, ISBN 3-453-07034-8.
* Richard Reifenscheid: Die Habsburger in Lebensbildern. Piper, 2007, ISBN 978-3-492-24753-5
# Maria Anna Aostria (1683–1754)

Maria Anna Aostria pe Maria Ana de Áustria e portugaleg, (Maria Anna Josepha; 1683 – 1754) a oa arc'hdugez Aostria, evel merc'h d'an impalaer santel Leopold Iañ (1640-1705), ha d'e bried Eleonore Magdalene von der Pfalz.
Ur vaouez desket e oa, ha meur a yezh a ouie komz: alamaneg ha portugaleg evel-just, hag ouzhpenn galleg italianeg, spagnoleg, latin, ha saozneg a gomprene ivez.

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas da João V (1689-1750), Roue Portugal, ha ren a reas en e lec'h adal 1742 betek 1750 e-keit ma voe klañv he fried.

## He bugale

Maria Ana de Áustria he doe c'hwec'h bugel, gant João V, ha tri anezho a voe rouaned pe rouanezed Portugal pe Spagn:
* Maria Bárbara (1711-1758), Rouanez Spagn dre he dimeziñ da Fernando VI;
* Pedro, Príñs Brazil (1712-1714), marvet da zaou vloaz;
* José Iañ Portugal, Roue Portugal (1714-1777);
* Carlos, Infant Portugal (1716-1730);
* Pedro III Portugal, Roue Portugal (1717-1786);
* Alexandre Francisco José António Nicolau de Bragança, Infant Portugal (1723-1728).

## Rejantez

Div wech e voe rejantez.

## El lennegezh

Maria Anna hag he ziegezh eo penntudenn romant José Saramago, Baltasar e Blimunda e 1987.
# Oujda

Oujda (الرباطوجدة en arabeg, Wejda / ⵡⴻⵊⴷⴰ e tamazight) a zo ur gêr e Maroko, e biz ar vro.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe daou soudard breizhat eno gant al lu gall, unan d'an 13 a viz Meurzh 1915, egile d'an 30 a viz Here 1916.

## Tud
### Tud marvet eno
#### Soudarded vreizhat fuzuilhet gant al lu gall

* Jean Baptiste Le Garff, ganet en Oriant d'ar 21 a viz Du 1887, soudardaet en Oriant, bet fuzuilhet d'an 30 a viz Here 1916.
* François Thomas, ganet e Koadoud d'ar 27 a viz Mae 1885, soudard en 11vet strollad ispisial, fuzuilhet d'an 13 a viz Meurzh 1915 evit «tagadenn ouzh daou uhelad, dismeg ouzh un uhelad e-pad ar servij, rebellerezh ouzh an arme graet gant ouzhpenn daou zen dizarm».
* ↑ Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"
* ↑ Mémoire des hommes
# Oukaneg

Ur yezh nijerek-kongoek eo an oukaneg (ukaan) komzet gant tro-dro da 18.000 den (1973) e Nijeria.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
# Ouham

Ouham zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Tchad.
g • ka • ke Prefetioù ar Republik Kreizafrikan :
| Prefetioù ekonomikel | Nana-Grébizi · Sangha-Mbaéré |
| Prefetioù | Bamingui-Bangoran · Basse-Kotto · Haute-Kotto · Haut-Mbomou · Kémo · Lobaye · Mambéré-Kadéï · Mbomou · Nana-Mambéré · Ombella-M'Poko · Ouaka · Ouham · Ouham-Pendé · Vakaga |
# Ouham-Pendé

Ouham-Pendé zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Tchad ha Kameroun.
g • ka • ke Prefetioù ar Republik Kreizafrikan :
| Prefetioù ekonomikel | Nana-Grébizi · Sangha-Mbaéré |
| Prefetioù | Bamingui-Bangoran · Basse-Kotto · Haute-Kotto · Haut-Mbomou · Kémo · Lobaye · Mambéré-Kadéï · Mbomou · Nana-Mambéré · Ombella-M'Poko · Ouaka · Ouham · Ouham-Pendé · Vakaga |
# Ouilly-le-Tesson

Kumunioù Bro-C’hall :
| Anv | Ouilly-le-Tesson |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ouilly-le-Tesson e Kanton Bretteville-sur-Laize hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Falaise |
| Kanton | Bretteville-sur-Laize |
| Kod INSEE | 14486 |
| Kod post | 14190 |
| Maer | Christine Hoflack |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12 km² |
| Led | 48° 59' 19" Norzh |
| Hed | 00° 13' 13" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 67 m |
| Uhelder brasañ | 165 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 530 (2008) |
| Stankter | 44 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ouilly-le-Tesson a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Al lufrer
* Lufrer neolitek.
* Iliz katolik Saint Aubin.
* Kastell Assy.
* Maner.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Ouilly-le-Vicomte

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Ouilly-le-Vicomte |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ouilly-le-Vicomte en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Lisieux Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14487 |
| Kod post | 14100 |
| Maer | Jacques d'Halluin (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,73 km² |
| Led | 49° 10' 57" Norzh |
| Hed | 00° 13' 30" Reter |
| Uhelder kreiz | 35 m |
| Uhelder bihanañ | 31 m |
| Uhelder brasañ | 141 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 696 (2009) |
| Stankter | 55 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.ouillylevicomte.com Ouilly-le-Vicomte |
Ouilly-le-Vicomte a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* E-pad prantad ar Gonvansion e veze graet gant anvioù Ouilly-l'Union hag Ouilly-sur-la-Touques.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1824 e voe staget kumun Bouttemont ouzh kumun Ouilly-le-Vicomte.

### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: abalamour d'ar brezel e varvas pemzek den nann-soudard en Ouilly, daou e miz Even ha trizek e miz Eost; an holl nemet unan a voe lazhet gant bombezadegoù.
* E 1960 e voe staget ul lodenn eus kumun Saint-Jacques ouzh Ouilly-le-Vicomte.

## Douaroniezh

* War lez ar stêrioù Touques ha Paquine emañ Ouilly-le-Vicomte.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia, X$^{vet}$-XI$^{vet}$ kantved$^,$
* Kastell Boutemont, 1538
* Nezadeg kotoñs e Le Pont-d'Ouilly

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Gérard Hénouille | digostezenn | Frammour bank |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Jean Greffet | | Ijinour eoul-maen war e leve |
| ? | Meurzh 2001 | Georges Pennec | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Fichenn Ouilly-le-Vicomte, Cassini-EHESS
* 1 2 Cassini-EHESS
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ EBSSA