OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kalifad Abbasid

Ar C'halifad Abbasid pe ar Galifiezh Abbasid a oa ur c'halifad a renas war un darn vras eus ar bed muzulman eus 750 betek 1258.
Tierniezh an Abbasided a voe diazezet gant As-Saffah, un diskennad da Abbas ibn Abd al-Muttalib, un eontr d'ar profed Mohammed. Kemer a reas ar galloud goude un emgann a-enep an Omeyaded. Fellout a rae d'an Abbasided kaout ur stad a bouezfe muioc'h war ar relijion ha ma vefe roet kement a blas da dud Iran, nevez-troet ouzh an islam, evel d'an Arabed. Goude tri bloavezh brezel e trec'has Abu Muslim war an Omeyaded e 750, en Emgann ar Zab Bras.
Kreizenn ar C'halifad Abbasid e oa Baghdad, ur gêr-benn savet e 762, tra ma oa kreizet impalaeriezh an Omeyaded war Damask ha Siria. En e vog e oa ar sevenadur muzulman, en amzer an Abbasided, en un impalaeriezh bras-divent en em astenne eus an Indus betek Norzhafrika. Un toullad kalifed brudet a voe neuze, evel Al-Mansur pe c'hoazh Harun al-Rashid. D’ar mare-se e voe troet en arabeg e-leizh a skridoù latin ha gresianek eus an Henamzer.
Tamm-ha-tamm avat e voe ret d'ar C'halifad Abbasid stourm ouzh rieien vihan e lec'hioù evel Spagn, hag a rene o bro evel pa vefent dizalc'h, hag ouzh pobloù evel an Durked seldjoukid a oa kreñvoc'h-kreñvañ. En XIII$^{vet}$ kantved e voe diskaret ar C'halifad Abbasid gant ar Vongoled, pa voe aloubet Baghdad ganto d'an 10 a viz C'hwevrer 1258. Distrujet e voe kêr ganto ha tec'hout a reas an dud a oa chomet bev da Ejipt.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* The Abbasid Caliphate - Jewish Virtual Library (en)
* Abbasid Caliphate - Encyclopedia Iranica' (en)'
# Horcajo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Horcajo zo anv spagnolek meur a lec'h.

## Kumunioù

* Horcajo, e kumun Pinofranqueado, e proviñs Cáceres, en Extremadura.
* Horcajo, karter e distrig Moratalaz, e Madrid.

### en Aragón,

* Orcajo, kumun e proviñs Zaragoza, e komark Campo de Daroca.
* Horcajo, e kumun Villarroya de la Sierra, e proviñs Zaragoza.

### e Kastilha ha León

* Horcajo Medianero, e proviñs Salamanca,
* Horcajo de la Ribera, e Santiago de Tormes, e proviñs Ávila,
* Horcajo de las Torres, e proviñs Ávila
* Horcajo de Montemayor, en komark Sierra de Béjar, e proviñs Salamanca.

### e Kastilha-La Mancha

* El Horcajo (Albacete), e kumun Alcaraz, e proviñs Albacete,
* Horcajo de Santiago, e proviñs Cuenca,
* Horcajo de los Montes, e proviñs Ciudad Real.
* Minas del Horcajo, en Almodóvar del Campo, e proviñs Ciudad Real.

### e Kumuniezh Madrid.

* Horcajo de la Sierra
* Horcajo de la Sierra-Aoslos

### e La Rioja

* El Horcajo, e kumun Lumbreras,

## Tud

* Faustino Horcajo Hernández
# Horcajo de Santiago

Horcajo de Santiago zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Horcajo de las Torres

Horcajo de las Torres zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
# Horchata

Horchata ([orˈtʃata]), pe orxata e Katalonia, zo un evaj eus Spagn, graet gant dour diwar greun alamandez, kraoñ-kelvez, riz, heiz, sukrin, pe chufa (Cyperus esculentus) gant sukr.
Komzet e vez alies eus orxata de xufa e Bro València.
# Hordain

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Hordain |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hordain en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Bouchain |
| Kod INSEE | 59313 |
| Kod-post | 59111 |
| Maer | Jacques Louvion |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,66 km² |
| Led | 50° 15' 48" Norzh |
| Hed | 03° 18' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 60 m |
| Uhelder bihanañ | 34 m |
| Uhelder brasañ | 65 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 472 (2007) |
| Stankter | 260 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Hordain |
Hordain a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Horcajo de Montemayor

Horcajo de Montemayor zo ur gumun e Spagn e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Horcajo de la Sierra

Horcajo de la Sierra-Aoslos zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Horcajo de los Montes

Horcajo de los Montes zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
# Horcajuelo de la Sierra

Horcajuelo de la Sierra zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Horcajo Medianero

Horcajo Medianero zo ur gumun e Spagn e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Gwengelouriezh Hellaz

Gwengelouriezh Hellaz pe mitologiezh Gres eo hollad an holl wengeloù danevellet gant an Henc'hresianed.
Ar marvailhoù-se a gont orin an anien hag ar bed, pe buhez an doueed hag an harozed. Ar wengelouriezh-mañ a oa bet diorroet war hir dermen adalek sevenadur Mykenai betek an aloubadeg Roman.
Gwengeloù Hella a veze treuzkaset da gentañ gant ar vykenaiz hag ar vinoiz hag o deus diazezet an hengoun barzhonegel dre-gomz e XVIIIvet kantved. D'ar mare-se e voe savet meurganoù evel an Ilias hag an Odysseia. Homer zo anaouet evit bezañ skriver an testennoù-mañ tra ma veze krouet an dTheogonia hag Erga kai Hemerai ("Al Labourioù hag an Deizioù") gant Hesiodos un nebeud degadennoù warlerc'h. Munudoù zo miret e Kanoù Homeros ivez, meulganoù o lidañ doueed dibar, pe e diskolpadennoù eus ar C'helc'hiad Meurganel, ha gant an drajediennerien hag ar c'homediennerien eus ar mareverezh klassel ha hellenadek.
Ouzhpenn an danvez lennegel e oa bet miret kalz a geloù dre skeudennoù hag arouezioù (listri, lidkinnigoù hag artefaktoù liesseurt). Da gentañ e veze kontet Diskar Troia warno, hogen e voe skeudennaouet muoc'h-mui a sujedoù adalek ar Vvet kantved. Ar wengelourizh c'hresion en deus awenet sevenadur Europa da vat. Impalaeriezh roman a adkemeras lod bras anezhi hag e veze anaouezet mat gant tud ar renkadoù dreist betek hiriv an deiz.
Er XVIIvet kantved e voe tabut etre daou luskad prederiet e Frañs hag en Europa, anvet "Tabut etre an Henamzeridi hag an Nevezidi" pa oa bet klasket abeg aotrouniezh al lennegezh Gres war sevenadur an amzerioù modern.
# Gwengolo 2005 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2004 e Breizh - 2005 e Breizh - 2006 e Breizh
2005 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu
* Krouidigezh klasoù divyezhek katolik Boulvriag, Pluverin ha Pleskob
* Krouidigezh ur c'hlas divyezhek publik e Tremeven-Kemperle
* Krouidigezh ur bloavezh rakstummañ war ar brezhoneg evit an danvez skolaerien gant Kelenn, kreizenn stummañ Diwan, e Kemper.

## Sadorn 24 Gwengolo

* Kolier an Erminig deroet e Loktudi gant Skol-Uhel ar Vro da Ewa Walieszewska, Jean Kerherve, Pêr Padelleg ha Jean Ollivro.

## Meurzh 26 Gwengolo

* En e lizher respont d'ar gevredigezh emsaverien Ai 'ta e lez Jean-Philippe Dupont, rener rannvroel an SNCF, an nor digor evit divyezhekaat an tiez-gar gant ma vo kemeret an intrudu gant ar rannvro.

## Merc'her 27 Gwengolo

* Da-heul ar mennad degemeret a-unvouezh d'an 8 Here 2004 e embann Kuzul-rannvro Breizh savidigezh ur bodad studi boutin etre dilennidi rannvro Breizh ha departamanant al Liger-Atlantel a-benn kreñvaat an darempredoù etre an div lodenn eus ar vro.

## Sadorn 30 Gwengolo

* Kinnig a ra kuzul-rannvro Breizh e logo nevez. Degemer a ra an erminig, arouez Breizh, met ne ra ket gant livioù ar vro. Argaset eo peder bandenn al logo kozh a oa bet savet evit reiñ brud da Breizh 4 departamant hep al Liger-Atlantel er bloavezhioù 80. Evit ar wech kentañ e vo tu d'ober gant ur stumm brezhoneg eus al logo. N'eo ket divyezhek al logo avat ha douetañs bras zo e vo implijet ar stumm brezhonek gant melestradurezh ar rannvro e gwirionez rak ne gaver ket an doare brezhonek e-touez an doareoù kinniget da vezañ pellgarget war lec'hienn ar rannvro..
# Gwengelouriezh Iwerzhon

Gwengelouriezh Iwerzhon zo bet treuzkaset dre-gomz e-pad kantvedoù a-raok bout skrivet a-c'houde kristenidigezh ar Gelted. Arveret ha kemmet a-wezhioù eo bet an danevelloù-se a-hed an amzer gant an hengounioù-pobl, koulskoude eo chomet digemm an temoù hag an tudennoù.
Gant donedigezh ar gristeniezh da Iwerzhon e voe miret kalzik a wengeloù e lennegezh Iwerzhon ar Grennamzer. Daoust ma vez gwelet al levezon gristen war an dornskridoù, al lennegezh-mañ eo an hini binvidikañ ha miret ar gwellañ e-touesk ar gwengelouriezhioù kelt. Ur bern dornskridoù zo bet kollet a-hed an amzer ha sur a-walc'h ne oa ket bet lakaet dre skrid an holl hengounioù dre-gomz, mes trawalc'h zo evit digemmañ pevar kelc'hiad pennañ : ar c'helc'hiad gwengelel, kelc'hiad Ulaid, ar c'helc'hiad Fenian hag ar c'helc'hiad istorel. Ouzhpenn se ez eus istorioù all ha ne glotont gant kelc'hiad ebet.
Tír na nÓg, Fionn Mac Cumhaill, Na Fianna, Aes Sídhe, Sétanta (Cú Chulainn), Lebor Gabála Érenn, Oidheadh Chloinne Lir, Táin Bó Cúailnge hag Eog an Anaoudegezh eo ar meurganoù, al lec'hioù hag an tudennoù brudetañ hiriv an deiz.

## Levrlennadur

* Lady Francesca Speranza Wilde, Ancient Legends, Mystic Charms, and Superstitions of Ireland (1887)
* James Bonwick, Irish Druids and Old Irish Religions (1894)
* Lady Augusta Gregory : Cuchulain of Muirthemne (1902), ha Gods and Fighting Men (1904)
* Juliet Marillier : Daughter of the Forest, Son of the Shadows, ha Child of the Prophecy (Sevenwaters trilogy, 1999-2001).
* Gregory Frost : Tain (1986), ha Remscela (1988)
* Morgan Llywelyn : Red Branch (1989), Finn MacCool (1994), and Bard: The Odyssey Of the Irish (1984)
* James Stephens : Irish Fairy Tales (1920)
* Lenihan, Eddie ha Carolyn Eve Green. Meeting the Other Crowd: The Fairy Stories of Hidden Ireland. New York. Jeremy P. Tarcher/Penguin. 2004. (ISBN 1-58542-307-6)ISBN 1-58542-307-6
# Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |
Navet miz ar bloaz eo miz Gwengolo en Deiziadur juluan evel en Deiziadur gregorian.
Dont a rafe an anv eus ar c'holo a zo deuet gwenn ar parkeier war-lerc'h an eost.
Miz an distro d'al labour eo evit kalz a labourerien, evit ar skolidi hag ar studierien.

## Deizioù a bouez

* 21 : deiziad ofisiel an diskaramzer.
* 29 : Gouel Mikael ; gwechall e oa en deiz-se e veze paeet ar feurm d'ar perc'henn

## Krennlavaroù

* « Da viz Gwengolo / E teu dour er poulloù
* « E miz Gwengolo / En abardaez 'mañ an dorno »
* « Gounid ouzh diskar loar Gwengolo / Ne vez na greun na kolo »
* « Gourmikaël hag an Ankoù / A laka kalz cheñchamantoù »
* « Da c'houel sant Jili / E teu ar goañv e penn an ti »
* « Hiziv emañ gouel sant Jili / Kant levenez, mil prederi »
* « Da c'houel Mazhev / Ar frouezh zo holl darev »
* « Glav, glav, ken e timezo merc'h ar Mazhev / Marc'h ar Mazhev zo dimezet, hag ar glav ne ehan ket »
* « Da c'houel Mikael, da c'houloù-deiz / An Tri Roue 'vez er c'hreisteiz »$^,$
* « E foar an Trokerezh / Un ebeul evit ur gwenneg »
* « Meurlarjez, Meurlarjez / Me 'garje 'vije bemdez / An eost div wech ar bloaz / Ha Gouel Mikael bep seizh vloaz »

## Notennoù

* ↑ Jili : 01/09.
* ↑ Mazhev : 21/09.
* ↑ Mikael : 29/09.
* ↑ An Tri Roue : ar Rastell, bodriel ar steredeg Orion ; teir steredenn a-steud : Almitak ζ Ori/zêta Orionis, Alnilam ε / epsilon ha Mintaka δ / delta.
* ↑ Foar an Trokerezh : foar sant Mikael, 29/09
# Gwengamp Kumuniezh

Gwengamp Kumuniezh (bet Kumuniezh kumunioù Gwengamp etre 2001 ha 2009) a oa ur gumuniezh-kumunioù savet etre kumunioù eus departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Gwengamp e oa. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant c'hwec'h etrekumuniezh-all.

## Kumunioù

6 kumun a yae d'ober an etrekumuniezh:
* Gras-Gwengamp
* Gwengamp (sez)
* Pabu
* Plouizi
* Plouvagor
* Sant-Eganton

## Prezidant

Roll ar Brezidanted :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2014 | 2016 | Bernard Hamon | distrollad | Maer Plouvagor |
| 2008 | 2014 | Aimé Dagorn | tu kleiz | - |
| 2002 | 2008 | Annie Le Houérou | PS | - |
| 2001 | 2002 | Georges Rumen | | - |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Brezhoneg

* E distro-skol 2015 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 302 skoliad (12,0 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù etrebroadel
### Keveleriñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Niger | Aderbissanat | 2006 |

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Gwengad

Gwengad :
| Porched iliz katolik Sant Fiakr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Guengat |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Arondisamant Kemper |
| Kanton | Douarnenez (betek 2015) Kemper-1 (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29066 |
| Kod post | 29180 |
| Maer Amzer gefridi | David Le Goff 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kemper Breizh ar C'hornôg |
| Lec'hienn Web | http://www.guengat.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 824 ann. (2020) |
| Stankter | 80 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 02′ 33″ Norzh 4° 12′ 15″ Kornôg / 48.0425, -4.204167 |
| Uhelderioù | bihanañ 7 m — brasañ 162 m |
| Gorread | 22,72 km² |
| Gwengad ||
| kemmañ |
Gwengad a zo ur gumun eus Bro C'hlazig e Kanton Kemper-1, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Douaroniezh

* War lez ar Stêr Deir emañ Gwengad.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Les Guengat, 1203; Guengat, 1368; Guengart, 1516; Guengat, 1527; Guenegat, 1529; Guengat, 1536; Guenegat, 1560; Gueueget, 1630; Guenegat, 1654

## Ardamezioù

En glazur e dri pav dehoù en argant.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Gorjeu, person, ha Louboutin, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 67 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,46% eus he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Merval a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Fiakr.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud brudet
### Tud bet ganet eno

* Jean-Marie Déguignet, skrivagner eus Breizh, 19 a viz Gouere 1834.

### Ardamezeg ar familhoù

| Alleno, aotrounez Sant-Alouarn | En argant e deir joskenn en sabel diframmet en gul |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) lec'hienn diwar-benn ar gumun
* (br) Gwengad war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 50.
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Gwengelouriezh lec'hlennat

Ar wengelouriezh lec'hlennat, pe ar vitologiezh norsek, a zo skourr anavetañ ar wengelouriezh c'herman. Hiziv eo dalc'het ar menozh e oa damhañvel rummad doueed an daou sevenadur daoust ma emdreas anvioù ha gwengeloù a bep tiriad bep ma tremene an amzer.
Ne veze ket gwelet ar gwengeloù evel ar Bibl er gristeniezh, ne veze ket heuliet evel un doazhadur. Alato e oa bet savet ur seurt relijion norzhek gant pobl ar c'houlz-se, gant lidoù reizhet gant belegezed anvet vǫlur. Ne ouzer ket penaos e oa imlijet ar gwengeloù gant ar relijion evit gwir.
Kalzig a elfennoù dre skrid a chom diwarnañ betek hiziv. Ar roudoù anatañ lezet gant ar c'hermanek a zo ar vein runel. Met an titouroù resis a-zivout ar pobloù-se e oa bet skrivet gant ar romaned ha diwezhatoc'h gant ar c'hristened. Na a-orin na neptu eo ar c'heloù-mañ, disteraet e oa relijion an enebour ganto evit lezennekat o obererezhioù.
Meur a wengel a vez anvet saga. Hag ul lodenn vras anezhe a c'hall bet kavet en Eddaoù (an Edda e komz-plaen, hag an Edda e gwerzennoù)
En 'Edda e komz-plaen' ha Saga an Ynglingar skrivet gant Snorri Sturluson e vez adkavet barzhonegoù eus an 'Edda e gwerzennoù'. Snorri a savas ur c'heneliezh hag ur fin eus an amzerioù gant ar varzhoneg Voluspa ('Kan ar vǫlur'). Hervez lod eus ar ouizieged e voe adkemeret gant Snorri ar mennozhioù-se diwar an daou levr kristen: Genesis hag Apocalypsis Ioannis. Ragnarok eo an anv implijet evit taolennañ fin an amzer.
Er wengelouriezh lec'hlennat e aozet an hollved hervez ur wezenn ramzel, ar wezenn-ved, anvet Yggdrasil, lies a ved a zo ennañ, en o-zouez e astenn Midgard (bed ar Mibien-den), Asgard (bed an Aesed), pe Muspelheim ivez (bed an tan), ha c'hwec'h bed all.
# Kastelodenn

Ur gastelodenn zo ur benveg e stumm ul lestr-kegin gant un dorn, pe lost, e metal, hag a dalvez da virviñ dour, da boazhañ pe da aozañ boued.
Dont a ra ar ger eus ar ger gallek "casserole", stumm bihanaat « casse », a oa anv ul loa vras.
Meur a seurt hag a stumm kastelodenn zo, hervez ar pezh a boazher enne pe hervez penaos e poazher. Ur seurt kastelodennoù zo hag a vez graet paelonoù anezho.

## Pennad kar

* kokell
# Kastelruth

Kastelruth , zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Kastilha

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pa gomzer eus Kastilha e c'haller komz eus traoù disheñvel a-walc'h hervez an amzer hag an istor.

## Er Grennamzer

* ur gontelezh e Ledenez Iberia, Kontelezh Kastilha (Condado de Castilla) (850-1065), hag a deuas da vezañ rouantelezh gant ar roue kentañ Fernando Iañ Kastilha ;
* ur rouantelezh kozh e Spagn, Rouantelezh Kastilha (Reino de Castilla) (1065-1230), a voe savet rouantelezh Spagn diwarni
* Kurunenn Kastilha (Corona de Castilla) (1230-1715), a zo unvaniezh ar rouantelezhioù bodet dindan galloud rouaned Kastilha da gentañ, rouaned Kastilha ha León goude, adal unvaniezh an div rouantelezh-se gant Fernando III Kastilha en 1230.
* Kastilha Gozh, rannvro gozh
* Kastilha Nevez, rannvro gozh

## Er XVIvet kantved

En Amerika:
* Castilla de Oro (1514-1540) anv roet d'an douaroù e dalc'h ar Spagnoled en un darn eus Kreisteizamerika ha Kreizamerika;
* Gobernación de Nueva Castilla (1529-1542), anv roet d'an douaroù e dalc'h ar Spagnoled en Amerika, enni darnioù eus Brazil, Perou, Bolivia hag Ecuador;
* Gwelout ivez: Nueva Granada.

## Adalek an XXvet kantved

Roet e vez an anv Kastilha da ziv rannvro emren:
* Kastilha ha León, savet diwar unvaniezh Kastilha ha León, bet rouantelezh ivez
* Kastilha-La Mancha

## Pennadoù kar

* Spagn Nevez
* Granada Nevez
# Kasteller

Kasteller :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Le Chastelier |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Châtellier |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Entraven |
| Kod kumun | 35071 |
| Kod post | 35133 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre Sourdin 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 433 ann. (2020) |
| Stankter | 32 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 24′ 57″ Norzh 1° 15′ 15″ Kornôg / 48.415833, -1.254167 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 172 m bihanañ 119 m — brasañ 183 m |
| Gorread | 13,43 km² |
| Kasteller ||
| kemmañ |
Kasteller (Le Châtellier e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Sant-Brizh-Gougleiz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie ː de Castellario, 1330

## Ardamezioù

En glazur e dreustell en argant, heuliet gant teir flourdilizenn en aour, 2, 1
Ardamezioù familh du Chestellier (XV$^{vet}$)

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 32 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,51% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel(fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Roc'helloù La Pierre qui fume.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Izel-vos.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Ar maner.
* Ar c'hastell.
* Maner La Vieuville.
* Kastell La Vieuville.
* Ar presbital.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2007

Niver a annezidi

## Levrlennadur

* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ E Geriadur Hemon-Huon, 1978, 1991, 2005.
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kastellan-ar-Sec'h

Kastellan-ar-Sec'h a oa ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen. E 1993 e voe bodet gant kumun Noal-ar-Sec'h, da sevel kumun nevez Noal-Kastellan.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 29 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,82% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an 10 a viz Even 1958 en Akbou Tazemat e departamant Bejaia.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Leonardus.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.

## Pennadoù kar

* Noal-ar-Sec'h,
* Noal-Kastellan.

## Notennoù ha daveoù

* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kasterlee

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kasterlee zo ur gumun e Flandrez Belgia en Arondisamant Turnhout hag e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 72.27 km²
* Poblañs (2022) : 19 140 a dud
* Stankter : 265 den/km²
# Kastellaniezh Brugge

Kastellaniezh Brugge pe Brugse Vrije (the Franc of Bruges e saozneg, Franc de Bruges e galleg) a oa brasañ kastellaniezh kontelezh Flandrez, anezhi an douaroù en-dro da gêr Vrugge, war lez Mor an Hanternoz, etre ar Westerschelde hag ar stêr IJzer.
E 1127 e voe dispartiet kêr Vrugge diouzh ar gastellaniezh, ha lezennoù disheñvel o devoa.
Ur vro binvidik al labour-douar enni e oa, hag ur burgrav a oa en he fenn, o chom e kêr Vrugge, er Burg. Brugse Vrije a oa unan eus Pevar Ezel Flandrez abaoe ar XIV$^{vet}$ kantved gant an teir c'hêr vras, Brugge, Gent hag Ieper, ha perzh a gemere e Stadoù Flandrez.