OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gunilla Bergström

Gunilla Elisabet Dukure Bergström (ganet d'an 3 a viz Gouere 1942) zo ur skrivagnerez, kazetennerez ha skeudennaouerez eus Göteborg, e Sveden. Brudet eo he rummad levrioù evit ar vugale anvet Alfons Åberg.
Kregiñ a reas Gunilla Bergström da labourat evel kazetennerez e Stockholm e 1966. Labouret he deus evit kazetennoù evel Aftonbladet ha Dagens Nyheter. Stagañ a reas da sevel levrioù evit ar vugale e 1971, hag e 1972 e teuas er-maez al levr kentañ er rummad Alfons Åberg. Abaoe e vev diwar skrivañ levrioù evit ar vugale ha meur a zek levr zo bet savet ganti. Troet int bet e 29 yezh disheñvel hag ouzhpenn eizh milion a skouerennoù zo bet gwerzhet dre ar bed. Pevar milion a skouerennoù zo bet gwerzhet e Sveden hepken.

## Notennoù

* ↑ Alfons Åberg

## Liamm diavaez

* Rabén & Sjögren – Gunilla Bergström (sv)
* Levrioù Alfons Åberg (sv) (en)
# Gulfport (Mississippi)

Gulfport zo ur gêr lec'hiet e su stad Mississippi e Stadoù-Unanet Amerika, war aod Pleg-mor Mec'hiko. Er bloavezh 2010 e oa 69 220 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Gulfport en ur mod ofisiel e 1898.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gumiel de Izán

Gumiel de Izán zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos .
# Gunhild

Gunhild zo un anv-badez norsek hag a gaver e Lec'hlenn a-bezh.

## Pennad kar

* Gunilla
# Gummo Marx

Gummo Marx, bet ganet Milton Marx e New York (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 23 a viz Here 1893 hag aet da Anaon e Palm Springs (Kalifornia) (SUA) d'an 21 a viz Ebrel 1977, a oa un aktour stadunanat.
A-gevret gant e vreudeur Chico, Groucho, Harpo ha Zeppo e kemeras perzh er strollad fentigellourien chin Marx Brothers.
Dindan an armoù e-pad ar Brezel-bed kentañ e tilezas e vicher aktour da vat da-heul.
# Gumiel de Mercado

Gumiel de Mercado zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos .
# Gundomar

Gundomar pe Godomar a oa diwezhañ roue ar Vurgonded. Mab Gundobad a yeas da roue goude ma oa bet faezhet e vreur Sigismund Burgondia gant ar Franked e 524. Gant skoazell an Ostrogoted e teuas a benn d'adaloubiñ e rouantelezh, met er fin e voe faezhet ha lazhet e 534 ha disrannet e voe rouantelezh ar Vurgonded etre ar rouaned frank.
# Gunilla Bielke

Gunilla Bielke, pe Gunilla Johansdotter Bielke (25 a viz Mezheven 1568–1597), a oa rouanez Sveden hag eil pried ar roue Yann III Sveden (1537-1592). Kaer-eston e oa ha levezon bras he doe war he fried kozh, 31 bloaz koshoc'h eviti.

## He buhez

Merc'h e oa da Johan Axelsson Bielke, kenderv d'ar roue, bet gouarnour Östergötland, ha da Margareta Posse. D'he 10 vloaz e oa bet kaset d'al lez da vezañ kamaradez-c'hoari gant merc'h ar roue, ar briñsez Anna Finland (1568-1625), a oa er memes oadoù evelti. En 1582 e voe anvet da zimezell a enor gant ar rouanez. E 1583 e varvas ar rouanez.
Evel div rouanez all a-raok dezhi, Margareta Leijonhufvud (mamm ar roue, 1516-1551) ha Katarina Stenbock (1535-1621), e oa bet prometet he dorn d'un denjentil yaouank pa fellas d'ar roue dimeziñ dezhi. Nac'h a reas Gunilla dimeziñ d'ar roue, ken feuket e voe Yann III ma roas ur skouarnad dezhi gant e vanegoù. Destrizhet e voe gant he zud, ha torret ar bromesa gant ar paotr yaouank, Per Jonsson.
Dimeziñ a reas e 1585, ha droug bras a oa e c'hoarezed ar roue, a gave dezho e oa un dimeziñ dindan renk. Ne zeuas ket breudeur ha c'hoarezed ar roue d'an eured.

## Rouanez

Ur gaer a veleganez e oa evit-doare, pa zimezas. Poltred ebet ne roe enor a-walc'h dezhi, a lavared. Hañvalout a ra ar roue bezañ bet sachet daveti gant hoal he yaouankiz hag he c'hened, e-kreiz melkoni e gozhni deuet goude marv e bried kentañ, Katarina Jagellonica. Setu bepred an abeg a roas ar roue d'e c'houarnamant. Ha pa oa bet goulennet outañ perak ne zimeze ket d'ur briñsez roueel e lavaras e c'hoantae ur wreg kaer ha ne c'halle ket kaout fiziañs er poltredoù.
Ur bern arc'hant a voe roet dezhi, hag unan eus pinvidikañ rouanezed Sveden eo bet. Bras e oa he levezon war ar roue kozh. Treiñ a reas ar roue war-du ar Brotestantiezh, evel ma oa bet troet war-du ar gatoligiezh gant e wreg kentañ. Meur a wech ec'h anzavas ar roue bezañ kemmet e soñj hag e zisentez "abalamour da c'hoant hon mestrez ar Rouanez".
E 1590 e reas d'he fried dieubiñ prizonidi bolitikel, kannaded er Parlamant.

## Rouanez Trederannerez

Pa varvas ar roue e 1592 e chomas e Kastell Stockholm, prest da stourm da gaout madoù diwar hêrezh, eviti hag he mab. He breur-kaer, a vo Karl IX , a damallas dezhi chom eno da laerezh madoù diwar-goust ar roue nevez, Sigismund III Vasa. Ha gant gwreg ar roue, Anna Aostria, e voe tamallet dezhi bezañ skarzhet ar c'hastell a-benn ma oa erruet gant he fried eus Pologn e 1593. Kasoni a vage an div rouanez an eil ouzh eben, abalamour d'ar relijion. Gunilla a nac'has kuitaat Stockholm a-raok kaout hec'h hêrezh. Tapout a reas kaout un tamm eus pezh a felle dezhi, hag en em dennañ a reas da Gastell Bråborg, ma tremenas pevar bloavezh diwezhañ he buhez. Beziet eo en iliz-veur Uppsala.

## Bugale

Ur mab he doe:
* Johan, Dug Östergötland.

## Levrlennadur

* Herman Lindqvist (2006). Historien om alla Sveriges drottningar (Swedish). Norstedts Förlag. ISBN 9113015249.
* Åke Ohlmarks: Alla Sveriges drottningar (All the queens of Sweden) (Swedish)
* Herman Lindvist: Historien om alla Sveriges drottningar (History of all the queens of Sweden) (Swedish) (2006)
# Etna

Etna :
| Douaroniezh ||
| Uhelder | 3 357 metr |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Sikilia |
| Isrann | Metropolennn Catania, Castiglione di Sicilia, Sant'Alfio, Zafferana Etnea, Nicolosi, Belpasso, Biancavilla, Adrano, Bronte, Maletto, Randazzo |
| Geologiezh ||
| Oad | 500 000 vloaz |
| Mein | Traki-bazalt, tefrit, basanit, traki-andesit, traki-andesit bazaltek, bazalt, pikro-bazalt |
| Seurt | Menez-tan gweleadek |
| Oberiantiz | Oberiant |
| Tarzhadenn diwezhañ | 3 a viz Gwengolo 2013 |
| Arsellva | Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologica - Sezione di Catania |
| kemmañ |
An Etna (Mungibeddu pe 'a Muntagna e sikilianeg) a zo ur menez-tan bev e Sikilia, etre kêrioù Messina ha Catania. Sevel a ra betek 3 300 metr uhelder, gant se eo an uhelañ menez-tan en Italia, uheloc'h eget ar Vesuvio. Unan eus ar menezioù-tan oberiantañ er bed eo ivez (tost da 100 dislonkadenn en XX$^{vet}$ kantved). Lakaet eo war roll glad bedel an UNESCO abaoe 2013.

## Mojenn

Hervez mojennoù Henc'hres e oa bet kraouiet an euzhvil Tifon gant Zeus e diabarzh ar menez, ma oa ivez govel an doue Hefaistos.
* An Etna, ha kêr Catania dirakañ.
* Gwel 3D eus an Etna
* Kartenn ma weler pegen tost eo Catania d'an Etna

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Etoumbi

Anv ur gêr eus proviñs Cuvette-Ouest Kongo eo Etoumbi. Diwar ar chase er goadeg tro-war-dro e vev tud ar vro dreist-holl.
Pevar barr kleñved eus ar viruz Ebola zo bet eno nevez zo. Kredet e vez eo deuet diwar tud ar vro bet o tebriñ kig loened marv bet kavet ganto er goadeg. E 2003 e oa marvet 120 a dud diwar ur barr kleñved. Da-heul ur barr all e 2005 e voe disklêriet Etoumbi kêr dizarempred e-pad ur frapad.

## Liammoù diavaez

* Congo's Ebola town is sealed off, BBC, 20 Mae 2005
* 8 dead with Ebola-like symptoms in Congo, CNN, 12 Mae 2005
* Multimap: Kartenn Etoumbi
# Etrekumuniezh

Stad C'hall : graet e vez Etrekumuniezh eus ar galloud roet d'ar c'humunioù ag ar Stad C'hall da genlabourat.
# Etrekumuniezhioù Il-ha-Gwilen

Setu roll an etrekumuniezhioù en Il-ha-Gwilen, e Breizh.

## Etrekumuniezhioù a-vremañ

D'ar 1añ a viz Genver 2019 ez eus, en departamant:
* 1 veurgêr
* 4 c'humuniezh tolpad-kêrioù,
* 13 kumuniezh kumunioù.
| Bro Roazhon ██ Roazhon Meurgêr ██ Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron ██ Liverieg-Hiliber Kumuniezh ██ Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il-Elvinieg Bro Sant-Maloù ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Sant-Maloù Tolpad-kêrioù ██ Kumuniezh kumunioù Aod an Emrodez (gant div gumun en Aodoù-an-Arvor) ██ Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien ██ Kumuniezh kumunioù bro-Dol ha Bae Menez-Mikael Bro Felger ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Felger Tolpad-kêrioù ██ Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh | Bro Gwitreg ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Gwitreg Kumuniezh ██ Kumuniezh kumunioù Bro Maen ar Boudiged Bro Traoñiennoù ar Gwilen ██ Breizh dor al Liger Kumuniezh ██ Kumuniezh kumunioù Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh Bro Redon ██ Redon tolpad-kêrioù (gant unnek kumun er Mor-Bihan hag eizh el Liger-Atlantel) Bro Breselien ██ Kumuniezh kumunioù Breselien ██ kumuniezh kumunioù Moñforzh Kumuniezh ██ Kumuniezh kumunioù Sant-Meven Menezalban |

## Etrekumuniezhioù kozh
### Divodet e 2014

* Kumuniezh kumunioù bro Gwerc'h (aet e framm Gwitreg Kumuniezh)
* Kumuniezh kumunioù bro Begerel (aet e framm Roazhon Meurgêr, Kumuniezh kumunioù Sant-Meven Menezalban ha Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien)
* Presperieg Kumuniezh (aet e framm Kumuniezh kumunioù Bro Redon ha Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh)
* Kumuniezh kumunioù bro Menezalban (aet e framm Kumuniezh kumunioù Sant-Meven Menezalban)
* Kumuniezh kumunioù bro Sant-Meven (aet e framm Kumuniezh kumunioù Sant-Meven Menezalban)
* Kumuniezh kumunioù kanton Gwizien (aet e framm Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh)
* Kumuniezh kumunioù bro Anast (aet e framm Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh)

### Divodet e 2017

* Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg (aet e framm Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il-Elvinieg ha Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh)
* Kumuniezh kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber (aet e framm Felger Tolpad-kêrioù ha Kumuniezh kumunioù bro Liverieg)
* Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael (aet e framm Kumuniezh kumunioù bro-Dol ha Bae Menez-Mikael)
* Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael (aet e framm Kumuniezh kumunioù bro-Dol ha Bae Menez-Mikael)
* Felger Kumuniezh (aet e framm Felger Tolpad-kêrioù)
* Louvigneg Kumuniezh (aet e framm Felger Tolpad-kêrioù)
* Ar Gougleiz Kumuniezh (aet e framm Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh)
* Kumuniezh kumunioù kanton Entraven (aet e framm Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh)
* Kumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon (aet e framm Breizh dor al Liger Kumuniezh)
* Kumuniezh kumunioù bro Felgerieg-Veur (aet e framm Breizh dor al Liger Kumuniezh)

## Pennadoù kar

* Il-ha-Gwilen
* Roll kumunioù Il-ha-Gwilen
* Etrekumuniezhioù Aodoù-an-Arvor • Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed • Etrekumuniezhioù Liger-Atlantel • Etrekumuniezhioù ar Mor-Bihan
# Etienne (eskob Treger)

Etienne a voe eskob Treger eus 1222 da 1240.
Arc'hdiagon Landreger e oa pa oa bet anvet da eskob Treger, war-lerc'h Geoffroi Loiz.
Mont a reas div wech d'an harlu. Ar wech kentañ, eus 1227 da 1230, dre ma oa bec'h etre eñ hag Olivier, aotrou ar Roc'h-Derrien ; an eil gwech, eus 1234 da 1235, goude ma oa bet eskumunuget dug Breizh. Aotrou ar Roc'h-Derrien en devoa lakaet sevel un eskob all en e blas, anvet Pierre. Hemañ ne oa ket ket anavezet gant ar re all.
Sinet en doa Etienne an diazez eus kouent an Dominigiz e Montroulez e 1237.
Hamon e zeuas war e lerc'h war gador an eskob.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960; p. 71
# Etnolektenn

Implijet e vez an termen yezhoniel etnolektenn (saoz.: ethnolect, diwar ar gresianeg: ethnos "pobl; bro") evit komz eus un doare yezh pe rannyezh komzet gant ur strollad etnikel pe c'hoazh is-strolladoù sevenadurel resis bennak, da skouer an doareoù yezh diazet war ar saozneg, met disheñvel dioutañ, komzet gant stroilladoù tud du er Stadoù-Unanet ma reer Ebonics outañ.
Talvezout a ra seurt yezhoù pe rannyezhoù da verkañ gant beseurt strollad pe kumuniezh e fell da unan bennak en em anaout.
Implijet e oa bet an nevezc'her-mañ evit ar wezh kentañ e 1981 gant E. Carlock ha W. Wölck en o studiadenn diwar-benn ar saozneg komzet gant bugale unyezhek envroidi europek, embannet dindan an titl "A method for isolating diagnostic linguistic variables: The Buffalo ethnolects experiment" (e D. Sankoff ha H. Cedergren, Variation Omnibus).

## Gwelet ivez

* Rannyezh
* Sokiolektenn
* Diglosia
# Etreger

War dachenn ar vorfologiezh e implijer an termen etreger (e saozneg: interfix) evit komz eus ur c'henger hep ur ster resis dezhañ lakaet etre daou vorfem.
Disheñvel eo an etregerioù diouzh kengerioù all, ar rakgerioù hag al lostgerioù en o zouez, dre ma ma vez staget un etreger ouzh daou vorfem war un dro. Daosut ha ma c'hell sebalntout bezañ heñvel ouzh un enger eo disheñvel an etregerioù diouzh an engerioù dre ma vez lakaet un enger e-kreiz ur morfem.

## Skouerioù

Implijet e evz alies seurt etregerioù gant ar yezhoù germanek evit liammañ elfennoù gerioù kevrennek an eil ouzh ar re all, da skouer:
* Svedeg:
    kvinnokamp (kvinn-: 'maouez'; -o-: etreger; 'kamp': 'stourm')
* Saozneg:
    speedometer (speed: 'tizh'; -o-: etreger; meter: 'muzulierez')
* Alamaneg:
    Frauenarzt (Frau: 'maouez'; -en-: etreger; arzt: 'arz')

## Gwelit ivez:

* Kenger
* Enger
# Ismail Omar Guelleh

Ismail Omar Guelleh (ganet d'ar 27 a viz Du 1947 e Dire Dawa, Etiopia) zo ur politikour djiboutiad, prezidant ar vro abaoe 1999. Addilennet eo bet e 2005. E 2010 eo bet cheñchet ar Vonreizh evit ma c'hellfe lakaat e anv un trede gwech e dilennadegoù 2011. Addilennet eo bet d'an 8 a viz Ebrel 2011.
g • ka • kePrezidanted Djibouti :
* Hassan Gouled Aptidon · Ismail Omar Guelleh
# Ismene Shakuntal Debi Krishnadath

Ismene Shakuntal Debi Krishnadath (Paramaribo, 25 a viz Genver 1956) zo ur skrivagnerez surinamat hag a skriv en izelvroeg Surinam. Em bannet he deus levrioù bugale, ha lakaat a ra da vevaén an dudenn Ansi, eus mojennoù pobloù du ar Mor Karib.

## Oberennoù
### Evit ar vugale

* De flaporen van Amar (1989)
* Nieuwe streken van koniman Anansi (1989)
* Lees mee (1989-91; 4 dln), waarvan met afzonderlijke titel:
* Mier-na de mier-in (1990)
* Gevoelens (1991)
* Bruine bonen met zoutvlees (1992)
* Het zoo-syndroom: een Anansiverhaal (1992)
* De vangst van Pake Djasidin (1992)
* Veren voor de piai (1992)
* Reken mee (1993)
* Seriba in de schelp (1996)
* De groene fles (1997)
* B'Anansi keert terug naar de eenentachtigste afslag (1997)
* De opdracht van Fodewroko (2001)
* De legende van Çakuntela van het Groene Continent (2004)
* Kook mee; een kook- en verhalenboek voor meisjes èn jongens 8-15 jaar (2006)
# Isnello

Isnello zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e Sikilia.
# Ismael

Ismael zo un anv-badez a orin hebreek.

## Stummoù all

* Ismail en arabeg
* Ishmael e saozneg
* Ismaël e galleg

## Tud

* Isfael pe Ismael, sant kembreat ha priñs an Arvorig
* Ismael Rivera, kaner salsa eus Puerto Rico
* Ismael Serrano, gitarour ha kaner spagnol

## Pennad kar

* Ishmael, mab Abraham er Bibl
# Ismail Qemali

Ismail Qemali (ganet e Vlorë d'ar 16 a viz Genver 1844 - marvet e Bari d'ar 24 a viz Genver 1919) a oa unan eus pennoù an emsav broadel albanat hag unan eus saverien stad vodern Albania.
Bez' e voe unan eus an dud a embannas Disklêriadur Dizalc'hidigezh Albania hag eus ar re a savas ur gouarnamant dizalc'h er vro d'an 28 a viz Du 1912, goude ma oa bet bodet Kendalc'h Broadel Albania e Vlorë. Evel-se e voe lakaet fin da ren an Impalaeriezh otoman en Albania. Asambles gant Isa Boletini ha Luigj Gurakuqi e savas banniel Albania war ar savadur ma oa bet sinet an Disklêriadur-se. Kentañ Ministr kentañ ar vro e voe etre 1912 ha 1914.

### Film

* Unë jam Ismail Qemali, gant Viktor Gjika, Albfilm ha Tirana, 1997 (IMDB)
# Ismael Serrano

Ismael Serrano zo ur gitarour ha kaner spagnol.

## E bladennoù

* Atrapados en azul (1997)
* La memoria de los peces (1998)
* Los paraísos desiertos (2000)
* La traición de Wendy (2002)
* Principio de incertidumbre (2003)
* Naves ardiendo más allá de Orión (2005)
* El Viaje De Rosetta (2006)
* Sueños de un hombre despierto (2007)
* Acuérdate de vivir' (2010)
# Ismail Haniyah

Ismail Haniyah (bet ganet e 1962 pe 1963 ha drouklazhet d'an 31 a viz Gouhere 2024) (arabeg: إسماعيل هنية) a zo unan eus pennoù-meur ar Hamas. Ha daoust ma n'emañ ket e-touez ar re grisañ o folitikerezh e soñj ez eo ret distrujañ Stad Israel. Goude bezañ anvet kentañ ministr e tisklêrias Haniyah ne anavezfe ket Stad Israel ha ne lakafe ket ar Hamas da zilezel an armoù.
Dibabet e oa bet d'an 21 a viz C'hwevrer 2006 evit dont da vezañ Kentañ ministr nevez Aotrouniezh Vroadel Palestina goude ma oa aet ar maout gant re Hamas dindan an anv Listenn ar c'hemm hag an adwel er vouezhiadeg bet dalc'het d'ar 25 a viz Genver 2006.
Dilennet e oa bet Haniyah da vezañ penn al listenn ha neuze e oa sklaer e c'hellfe dont da vezañ kentañ-ministr goude ma oa bet roet e zilez gant Ahmed Qourei. Goude ma tapas an Hamas ar galloud e strizhenn Gaza eo torret eus e garg d'ar 14 a viz Mezheven 2007 gant ar Prezidant Mahmoud Abbas.

## E vuhez

Ganet e oa bet Haniyah e kamp repuidi Al-Chati e Ghaza. Repuidi e oa e dud deuet eno goude m'o doa tec'het kuit diouzh o zi en Achkelon e Stad Israel e 1948, da geñver ar Brezel arabek-hag-israelek. E 1987 e oa bet tapet gantañ e aotreegezh war al lennegezh arabek e Skol-Veur islamek Ghaza. E 1989 e oa bet bac'het e-pad tri bloaz gant Stad Israel abalamour da vezañ kemeret perzh el luskad palestinat ha kaset e oa bet en harlu da Liban goude bezañ bet leusket da vont er-maez e 1992. Ur bloaz war-lerc'h ec'h eas en-dro da c'h-Ghaza ma teuas da vezañ Rener ar Skol-veur islamek.
E 1997 e oa bet divac'het Cheic'h Ahmed Yasin, penn speredel Hamas, ha dilennet e oa bet Haniyah neuze da ren war e aferioù. E miz Gwengolo 2003 e oa bet gloazet gant ur vombezenn bet kaset gant aerlu Israel da glask lazhañ pennoù ar Hamas. Mont war greñvaat ec'h eas e garg er Hamas e-doug Intifada Al-Aqsa dre m'en em gleve mat gant Yasin hag ivez abalamour ma oa bet lazhet kalz a bennoù eus ar Hamas gant surentez Israel.
# Ismail Kadare

Ismail Dukudu Kadare zo ur barzh ha skrivagner albanat ganet d'an 28 a viz Genver 1936, hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Gouhere 2024.
Graet en deus e studioù e Tirana hag e Moskov.
Klask a reas plijout war un dro d'ar gouarnamant komunour ha d'e enebourien, ar pezh a vez tamallet dezhañ bremañ en Albania.
Dre ma voe kavet dispac'hel e skridoù gant gouarnamant Albania e voe ret dezhañ goulenn bod digant Bro-C'hall e 1990.
Alies e vez kaoz en e oberennoù eus mojennoù Albania ha mac'hom an diktatouriezhioù. Bez e oa gwaz ar skrivagnerez Helena Kadare ha tad Besiana Kadare ar gannadourezh evit an ABU ha besprezidantez 75vet bodad hollek an ABU . Enoret e voe e 2023 gant keodedelezh Kosovo, a-berzh ar prezidant Vjosa Osmani.

## Oberennoù

* Gjenerali i ushtrisë së vdekur (1963) (Jeneral an arme marv)
* Dasma (1968) (Euredoù)
* Kështjella (1970) (Kastell)
* Kronik' n' gur, Tirana (1971) (Kronikennoù-maen)
* Dimri i madh (1977) (Ar goañv meur)
* Prilli i thyer (1978) (Ebrel torret)
* Ura me tri harqe (1978) (Ar pont e dri gwareg)
* Kush e solli Doruntinën (1980) (Piv en deus degaset Doruntin ?)
* Autobiografia e popullit në vargje (1980) (Emvuhezskrid ar bobl e gwerz)
* Nënpunësi i pallatit të ëndrrave (1981) (Palez an huñvreoù)
* Koncert në fund të dimrit (1988) (Sonadeg fin ar goañv)
* Dosja H: roman (1990) (Teul H : romant)
* Nga një dhjetor në tjetrin (1991)
* La Pyramide (1992)
* Tri këngë zie për Kosovën (1998) (Tri son evit Kosovo)
* Lulet e ftohta të marsit (2000)
* Pasardhsi: roman (2003)
* Vajza e Agamemnonit (2003)
# Ismael Rivera

Ismael Rivera (San Mateo de Cangrejos, Santurce, Puerto Rico, 5 a viz Here 1931 - 13 a viz mae 1987), zo ur c'haner ha soner salsa eus Puerto Rico, anavezet ivez evel Maelo, el Sonero Mayor de Puerto Rico, pe el Brujo de Borinquen (sorser Borinquen). Er bloavezhioù 1970 e kane el laz Fania All Stars. E-touez e ganaouennoù brudetañ emañ Las Caras Lindas, skrivet gant Tite Curet Alonso hag El Nazareno, diwar-benn an troioù pirc'hirinañ a reas etre 1975 ha 1985 e prosesion ar c'h-Cristo Negro de Portobelo, e Panamá.

## Pladennoù

* ¡Bienvenido!, LP 1965
* De Colores, LP 1968
* Lo Último en La Avenida, LP 1971
* Esto Fue Lo Que Trajo El Barco, LP 1972
* Traigo de Todo, LP 1974
* Esto Sí Es Lo Mío, LP 1978
* Legend, CD 1984
* La Leyenda Continua, CD 1991
* Maelo... El Unico, CD 1992
* Fiesta Boricua, CD 1994

## Liammoù diavaez

* O kanañ "Arrecotin, arrecotan"
* O kanañ "Ahi Na' Ma'"
# Inizi ar Priñs Edouarzh

Inizi ar Priñs Edouarzh (e saozneg: Prince Edward Islands, en afrikaneg: Prins Eduard-eilande) zo un enezeg war-hed 1 800 km eus aod Suafrika, e mervent meurvor Indez.
Div enezenn zo eus an enezeg:
* Enez Marion eo ar vrasañ,
* Enez ar Priñs Edouarzh (Suafrika)
# Inizi ar Silvidigezh

Inizi ar Silvidigezh (Îles du Salut o anv ofisiel e galleg) zo un enezeg vihan (war-dro 62 ha) er Meurvor Atlantel, 16 km er-maez da aod Gwiana c'hall, dirak Kourou, er c'hornôg da Gayenne. Eno e voe savet ur c'hamp-bac'h hag a vez gweladennet bremañ gant an douristed.
An inizi :
| Enezenn | Anv ofisiel | Gorread (ha) | Uhelder (m) | Evezhiadennoù |
| Enez an Diaoul | Île du Diable | 14 | 40 | Didud, an hini vrudetañ, ma voe bac'het Alfred Dreyfus |
| Enez ar Roue | Île Royale | 28 | 66 | Didud |
| Enez Sant-Jozef | Île St-Joseph | 20 | 30 | Didud |
| Gorread hollek | Gorread hollek | 62 |
# Inkizision ar Grennamzer

Inkizision ar Grennamzer a vez graet eus un heuliad prosezioù gant an inkizision gatolik (karget da vougañ an disivoudoù) eus 1184, betek an Inkizision eskoptiel (1184–1230) ha goude-se Inkizision ar Bibien (tro 1230). Inkizision ar Grennamzer a oa bet savet evel diskoulm d'al luskadoù falskredennoù, apostaziezh enebet ouzh selloù an Iliz katolik. E-touez ar re lakaet da bal pennañ e oa ar Gatariezh hag Iliz Valdo e Su Bro-C'hall ha Norzh Italia. An inkizisionoù-se e oa bet ar re gentañ eus meur a re all goude-se.
# Inkane

Un inkane a zo, pe a oa, ul loen-kezeg bihan, ur gazeg kentoc'h, sioul ha reizh, aes mont warni, dizañjer, evit an dimezelled. Dont a ra ar ger eus ar ger gallek kozh haquenée moarvat, nemet e vije eus ar stumm saoznek hackney.

## Orin ar ger

Diasur eo orin ar ger. Hervez lod e teufe ar ger gallek eus ur ger saoznek kozh, hackney, hervez lod all e teufe ar ger saoznek hackney eus ur ger gallek kozh.
* Dont a rafe ar ger gallek haquenée eus ar ger saoznek hackney, kazeg desket da gerzhout, a vije e orin en ur vourc'hadenn anvet Hackney er reter da Londrez, brudet ar c'hezeg savet eno.
* Gallaoued zo a gont e teu an anv eus Normaned anvet Haquenée, aet da Vro-Saoz da-heul Gwilherm an Alouber, hag a voe saoznekaet o anv en Hackney.
* Bezet a vezo, er Grennamzer e oa ur gazeg reizh, a ouenn saoz, krouet war-dro ar bloavezh 1300, a gerzhe plaen, desket dezhi sevel an daou bav war ar memes kostez. Ral e oa an inkaneed, ha ker e koustent evel-just. Klask e veze warne da reiñ d'ar merc'hed a renk uhel.
Pa'z a war-raok ur marc'h dre sevel an daou bav war ar memes kostez ez a d'ar paz inkane.

## Hiriv, ur ouenn

Ur ouenn kezeg saoz zo anvet "hackney" hiziv. Ur ouenn da sachañ karroñsoù ha da drotal eo. N'int ket evel inkaneed ar Grennamzer eta.

## Gwelout

* Ar ganaouenn an inkane gwenn er Wikimammenn.

## Levrlennadur

* The Encyclopedia of Horses & Ponies, gant Tamsin Pickeral, Barnes & Noble Books, ISBN 0-7607-3457-7, p. 311.

## Liammoù diavaez

* American Hackney Horse Society
# Inizi ar Mor Kouralek

Inizi ar Mor Kouralek zo ur strollad inizi trovanel didud (war-bouez unan) er Mor Kouralek, er biz da aod Queensland, en Aostralia. N'eus tud o chom nemet en Willis.
Un tregont karreg pe atoll zo, hag un daouzek bennak a vez goloet gant ar mor dalc'hmat pe damzizolo d'an izelvor. 51 enezennig zo (18 anezho e karreg Lihou), ha glazur war darn eus ar re-se. Atolloù zo o deus ouzhpenn ur c'hilometr treuz, met eno ivez emañ eil brasañ atoll ar bed, Atoll Lihou.
# Inka Roca

Inka Roca, pe Inka Ruq'a, a oa ur roue inka e Rouantelezh Cuzco er XIVvet kantved. Hervez ar vojenn e oa 6vet roue inka ar vro.
Mervel a reas war-dro 1380 en Cuzco. E vab Yahuar Huácac a renas goude e varv.