OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 30 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 711 : da-heul Tariq ibn Ziyad ha Musa ibn Nusayr e tilestr un armead tud eus ar Maghreb e Jibraltar ha kregiñ a ra aloubadeg al ledenez iberek gant ar Vuzulmaned.
* 1789 : krouidigezh ar C'hleub breton e tavarn Amaury e Versailles ; George Washington a zeu da vezañ kentañ prezidant Stadoù Unanet Amerika.
* 1803 : gant ar Stadoù Unanet eo prenet Louiziana digant Frañs, e 15 milion a zollaroù.
* 1897 : gant ar fizikour saoz Joseph John Thomson eo dizoloet an elektron.
* 1907 : kroget eo da sevel labouradeg boued-mir Jean Hénaff, e Pouldreuzig.
* 1939 : Franklin D. Roosevelt eo ar prezidant amerikan kentañ o’n em ziskouez er skinwel.
* 1945 : en em lazhañ a ra Adolf Hitler hag Eva Braun e Berlin.
* 1975 : kemeret eo Saigon gant nerzhioù Talbenn Broadel Dieubidigezh Vietnam. Dibenn Brezel Vietnam.
* 2010 : o vezañ trec'h 2-0 war Teurgn FK e pign Stad Brest 29 e rummad kentañ kampionad mell-droad Frañs, naontek vloaz goude bezañ kuitaet al live-se, Aleks Dupont e c'hourdoner.

## Ganedigezhioù

* 1309 : Kazimir III (Polonia), roue Polonia eus 1333 betek e varv.
* 1848 : Eugène Simon, araknidour hag evnoniour gall.
* 1883 : Jaroslav Hašek, skrivagner tchekek.
* 1902 : Peregrino Anselmo, melldroader etrebroadel ha gourdoner uruguayat.
* 1931 : José Tonoli, mestrc'hoarier echedoù belgiat.
* 1946 : ar roue Carl XVI Gustaf a Sveden.
* 1956 : Lars von Trier, filmaozer dan.

## Marvioù

* 1341 : Yann III, dug Breizh ha kont Richmond, aet da benn ar vro e 1312.
* 1883 : Édouard Manet, livour gall.
* 1889 : Ignác Kolisch, mestrc'hoarier echedoù, kazetennour ha kenwerzhour hungarat.
* 1915 : Charles Walter De Vis, den-a-iliz ha loenoniour saoz.
* 1943 : Otto Jespersen, yezhoniour dan.
* 1945 : Adolf Hitler (emlazh).
* 1967 : Jef Le Penven, sonaozour breizhat.
* 1975 : Gen Paul, arzour gall.
* 1986 : Pol Rolland-Gwalc'h, skrivagner ha troour brezhonek.

## Lidoù
### Deiziadur kelt

* [Beltain]]

### Deiziadur roman

* Pridie calendas Maias / Acca Larentia / Florae Ludi III = Deiz diwezhañ kent I$^n$ Mae / Acca Larentia (displegadenn da zont) / Trivet devezh c'hoarioù gouestlet da Flora.

### Deiziadur kristen

* Breizh : Santez Onenn.
* Europa : Nozvezh Walpurgis, Sankt Walpurgisnacht "Nozvezh sant Walburga" pe Hexenbrennen "Devadur ar sorserezed" en alamaneg ; en nozvezh etre an 30 a viz Ebrel hag ar 1añ a viz Mae e vez lidet, da zerc'hent gouel ar sant brudet evit bout stourmet ouzh ar sorserezh. Berzet eo bet gant an Iliz, met lidet e vez koulskoude evel donedigezh ar gouloù ha deroù an hañv.

### Deiziadurioù brodadel hag etrevroadel

* Skandinavia : nozvezh Walpurgis, da lidañ donedigezh an nevezamzer.
* Izelvroioù : Devezh ar Rouanez.
* Vietnam : Devezh an Dieubidigezh.
# 305vet Divizion (Wehrmacht)

305vet Divizion Troadegiezh Bodensee (Wehrmacht) :
| Skoed ardamezioù an 305vet Divizion Troadegiezh alaman ||
| Padelezh | Here 1940- Ebrel 1945 |
| Bro | Trede Reich |
| Sujidigezh | Oberkommando der Wehrmacht Trede Reich |
| Skourr | Wehrmacht |
| Anvioù all | Bodensee Division Baden-Württembergische Division Fels im Meer |
| Doare | Troadegiezh |
| Gwarnizon | Ravensburg |
| Brezel | Eil Brezel-bed |
| kemmañ |
An 305. Infanterie-Division (brezhoneg: 305vet Divizion Troadegiezh) eus ar Wehrmacht berraet e 305. ID a oa un unvez d'al lu Alaman hag a voe implijet e-pad an Eil Brezel-bed. An divizion a gemeras perzh en emgannioù brudet evel emgann Stalingrad, emgann Monte Cassino.
Daskoret eo d'al lu amerikan, d'an 88th Infantry Division (brezhoneg: 88vet divizion troadegiezh) e norzh Italia e-kichen Trento e miz Ebrel 1945.

## Emgann Stalingrad

Donedigezh an 305vet divizion troadegiezh war talbenn emgann Stalingrad a roas nerzh d'al lu alaman evit kas da benn un argadenn veur. Adalek ar 14 a viz Here betek an 19 a viz Du 1942 e voe argad a-raok ziwezhañ an Alamaned e kêr Stalingrad. Un 90% bennak eus kêr a voe tapet gant lu an Trede Reich. Dindan urzhioù Adolf Hitler e oa bet soñjet implijout unvezhioù bihan met arbennikaet a-benn trec'hiñ da vat al Lu Ruz.
E kostez su Emgann Stalingrad e c'hoarvezas an dagadenn, greanti armoù Barrikady o vezañ er c'hreiz. An dagadenn a droc'has al linennoù difenn rusian e meur a lec'h. E norzh uzin traktourioù Stalingrad Dzerjinski e voe enkelc'hiet strolladoù-stourm al Lu Ruz ; heñvel e voe er c'hornôg e kostez uzin armoù Barrikady. An uzin traktour a gouezhas dindan daou zevezh, tizhet e voe ar Volga ha kregiñ a reas an Alamaned da vont e-barzh greanti Barrikady. An 62vet lu ruz a oa troc'het e daou damm.
Unvezhioù stourm an 305vet Divizion a oa bet distrujet betek 70 %, ne oa mui nerzh ganto da echuiñ gant krabanata uzin Barrikady. Argad, enep-argad, gwadus e voe a bep tu met digemm e chomas an talbenn. Riñset e voe al lec'h gant ar bombezadegoù Stuka hag an taolioù-kanol. Pa veze echuet gant ar bombezadegoù e kroge tagadenn an droadegiezh alaman. An difennerien chomet kuzhet a zistroe d'o fostoù-difenn hag e kroge an emgannoù.
D'an 18 a viz Du 1942 e voe enkelc'hiet ar 6vet lu alaman e kêr Stalingrad.

## Pennoù

| Penn kentañ | fin | Renk | Pennoù |
| 15 a viz Kerzu 1940 | 12 a viz Ebrel 1942 | Generalleutnant | Kurt Pflugradt |
| 15 a viz Kerzu 1940 | 1añ a viz Du 1942 | Generalleutnant | Kurt Oppenländer |
| 1añ a viz Du 1942 | 31 a viz Genver 1943 | Generalleutnant | Bernhard Steinmetz |
| 5 a viz Meurzh 1943 | Kerzu 1944 | General der Artillerie | Friedrich-Wilhelm Hauck |
| Kerzu 1944 | 29 a viz Kerzu 1944 | Oberst | Friedrich Trompeter |
| 29 a viz Kerzu 1944 | 8 a viz Mae 1945 | Generalmajor | Friedrich von Schellwitz |
# 308
## Darvoudoù
### Europa

* 11 a viz du : Divizout a ra emglev Carnuntum e vo Maxentius ha Licinius augusti tra ma renfe Constantinus I Gallia ha Preden gant titl Caesar.
* Ar romaned bleniet gant Constantinus I a faezh ar c'hermaned.

### Azia

* Savet eo rouantelezh ar Xiongnu
# 30 Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1922 : dibenn Emgann Dumlupinar o lakaat un dermen da Vrezel dieubidigezh Turkia.
* 1933 : krouidigezh aergompagnunezh c'hall Air France.
* 1980 : Bernard Hinault, marc'hhouarnour breizhat, a ya da gampion ar bed marc'h-houarn war hent e Sallanches (Haute-Savoie).
* 1990 : embannet eo gant Sovied-Meur Tatarstan e zizalc'hiezh diouzh Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel.
* 1991 : Azerbaidjan dizalc’h diouzh Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel.
* 1992 : kentañ trec'h ar reder kirri-tan alaman Michael Schumacher e redva-kirri Spa-Francorchamps (Belgia).
* 1993 : peurechu eo Moskeenn Hassan II uhelañ ar bed he zour, e Casablanca (Maroko).
* 1999 : referendom war dizalc’hiezh Timor ar Reter.

## Ganedigezhioù

* 1797 : Mary Shelley, skrivagnerez saoznek, krouerez an danevell Frankenstein; or, The Modern Prometheus.
* 1811 : Théophile Gautier, arzvarnour, barzh ha skrivagner gallek.
* 1852 : Jacobus Henricus van 't Hoff, kimiour izelvroat, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1901.
* 1856 : Émile Guépratte, ofiser meur a vor gall.
* 1871 : Ernest Rutherford, fizikour ha kimiour zelandneveziat, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1908.
* 1912 : Edward Mills Purcell, fizikour stadunanat, tapet Priz Nobel ar Fizik gantañ e 1952.
* 1927 : Giorgio Porreca, mestrc'hoarier echedoù italian, skrivagner ha troer.
* 1930 : Mauro, melldroader etrebroadel brazilian.
* 1937 : Yann-Bêr Piriou, skrivagner ha barzh breizhat.
* 1954 : Alyaksandr Loukachenka, prezidant Belarus.
* 1958 : Anna Politkovskaya, kazetennerez rusian.
* 1963 : Paul Oakenfold, DJ ha produer sonerezh elektronek breizhveuriat.

## Marvioù

* 526 : Teodorig Veur, roue an Ostrogoted.
* 1483 : Loeiz XI, roue Bro-C'hall adalek 1461 betek e varv.
* 1990 : Adriano Chicco, mestrc’hoarier echedoù, saver kudennoù, istorour an echedoù ha skrivagner echedoù italian.
* 1990 : Eugène Yvernès, aktour sinema gall.
* 1995 : Lev Polugaevski, mestrc'hoarier echedoù belarus ha soviedat.
* 2003 : Charles Bronson, aktour lituanian-stadunanat.
* 2010 : Owen Edwards, kinniger abadennoù skinwel ha rener kentañ ar chadenn S4C (Sianel Pedwar Cymru) e Kembre.
* 2013 : Seamus Heaney, barzh saoznek eus Iwerzhon.
* 2017 : Marjorie Boulton, skrivagnerez esperantek eus Bro-Saoz.

## Lidoù

* er Relijion gatolik :
** Sant Fieg.
# 1580

Diwar-benn bloavezh 1580 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* 1añ a viz Meurzh: kentañ embannadur Les Essais gant Michel de Montaigne.

### Skiantoù ha politikerezh

* 29 a viz Du: ar moraer saoz Francis Drake a zeu da Vro-Saoz en-dro goude bezañ graet tro ar bed.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1580

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1580
# 1582

Diwar-benn bloavezh 1582 an deiziadur juluan hag an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 24 a viz C'hwevrer: en e vuilh Inter gravissimas embannet e 1582 e tiviz ar Pab Gregor XIII ma vo heuliet ar Yaou 4 a viz Here 1582 diouzhtu gant ar Gwener 15 a viz Here; krouiñ a ra an Deiziadur gregorian da erlec'hiañ an deiziadur juluan; implijet e vo diouzhtu gant broioù zo.

### Europa

* 15 Genver: lezel a ra Rusia Livonia hag Estonia da Bolonia

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1582

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1582
# 1583

Diwar-benn bloavezh 1583 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 9 a viz Gwengolo : ganedigezh ar sonaozour italian Girolamo Frescobaldi e Ferrara.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1583

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1583
# 1578

Diwar-benn bloavezh 1578 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 31 a viz Genver : emgann Gembloux, lu Spagn renet gant Don Juan Aostria hag Alessandro Farnese zo trec'h war Izelvroiz.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika

* 4 a viz Eost : Emgann an Tri Roue e Maroko.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1578

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1578
# 1584

Diwar-benn bloavezh 1584 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1584

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1584
# 1585

Diwar-benn bloavezh 1585 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1585

## Marvioù

* 28 a viz Kerzu : Pierre de Ronsard, barzh gallek (g. 1524)
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1585
# 1579

Diwar-benn bloavezh 1579 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Breizh
### Europa

* 23 a viz Genver : emglev etre proviñsoù hanternoz an Izelvroioù evit krouiñ Unaniezh Utrecht.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* 17 a viz Mezheven : douarañ a ra ar moraer saoz Francis Drake er pezh zo bremañ Kalifornia, hag a oa anvet gantañ "Nova Albion" (Bro-Saoz Nevez).

#### Suamerika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1579

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1579
# 1581

Diwar-benn bloavezh 1581 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Akta Den Haag (Plackaet van Verlaeinghe), oc'h embann dizalc'hiezh proviñsoù Unaniezh Utrecht, en Izelvroioù, diouzh rouantelezh Spagn.

#### Frañs
### Azia
### Amerika
#### Kreizamerika

* Guatemala : didarzh ar Volcán de Fuego.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1581

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1581
# 1586

Diwar-benn bloavezh 1586 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Amerika
#### Kreizamerika

* Guatemala : didarzh ar Volcán de Fuego.

#### Suamerika
### Okeania
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1586

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1586
# 158

911 Ab Urbe Condita = 158 goude J.K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Antoninus Pius (Titus Aurelius Fulvus Boionis Arrius Antoninus) (11.07.138 / 07.03.161)
* Koñsuled : Sextius Sulpicius Tertullus & Quintus Tineius Sacerdos Clemens

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Anicetus (155 - 166)

## Levrioù talvoudus

* Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
* André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 813

Diwar-benn bloavezh 813 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 813

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 813
# 805

Diwar-benn bloavezh 805 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 805

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 805
# 806

Diwar-benn bloavezh 806 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 806

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 806
# 809

Diwar-benn bloavezh 809 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 809

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 809
# 807

Diwar-benn bloavezh 807 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Goude marv Cuthred e stag Coenwulf Mercia ouzh e rouantelezh
* Li Ji Pu a ya da vinistr kentañ Xian Zong e Sina
* Skrivet eo Levr Armagh gant Ferdomnach
* Al-Hakim a lazh pennoù-bras Toldeo
* Krum a ya da roue Bulgaria
* Dhappula III a ya da roue Sri-Lanka

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 807

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 807
# 808

Diwar-benn bloavezh 808 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 808

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 808
# 812

Diwar-benn bloavezh 812 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 812

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 812
# 81

Diwar-benn bloaz 81 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -81, gwelet ar bajenn : | -81 |
| Evit an niver 81, gwelet ar bajenn : | 81 (niver) |
834 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0081 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien : Titus (Titus Flavius Vespasianus), adalek an 23 Mezheven 79 bet marvet abalamour d'ur c'hleñved, an 13 Gwengolo 81.
* E vreur, Domisian (Titus Flavius Domitianus), a zeu war e lec'h ar 14 Gwengolo 81.
* Koñsuled : Imp. Titus Caesar Vespasianus Augustus VIII & Caesar Domitinus VII
* Breizh (Veur) : Julius Agricola, gouanour al lodenn roman. Pempvet bloavez brezel. Agricola a dreuz ar Stêr-Clota (Clyde), hag en eus en e sonj da vont da Vro Iwerzhon.

### Azia
## Relijionoù

* Eskob Roma : Sant Kleve (Anacletus) (78 / 88 ?)

## Marvioù 81

* Impalaer Titus (Titus Flavius Vespasianus), aet da Anaon abalamour d'ur c'hleñved, an 13 Gwengolo 81
# 810

Diwar-benn bloavezh 810 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Echuet eo Levr Kells gant an iwerzhoniz.
* Peurfaezhet ez eo an avared gant Krum a Vulgaria
* 8 a viz here : marv Pippin ag Italia

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

* Un den gant ur c'hleze a glask muntrañ an impalaer Nikephoros I

#### Reter-pellañ
### Afrika
### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* Azeuldi ar beleg-jaguar a zo savet Tikal

##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 810

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 810
# 811

Diwar-benn bloavezh 811 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 811

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 811
# 1821

Diwar-benn bloavezh 1821 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* J. F. ar Gonideg, lesanvet Tad ar Brezhoneg, a embann e Dictionnaire Celto-Breton; reizhañ a ra ar yezh ha lakaat a ra e plas diazezoù pennañ ar reizhskrivadur a-vremañ. K a gemmer lec’h c ha q.

#### Gres

* 8 a viz Meurzh: da-heul ur galv graet gant ar priñs Alexandros Ypsilanti evit m'en em savfe ar bobl c'hresian a-enep an Impalaeriezh otoman e krog Brezel dizalc'hiezh Gres.
* 25 a viz Meurzh: deroù ar brezel dizalc’hiezh pa tiskleir Gresianed ez int dizalc’h diouzh an Impalaeriezh Otoman.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika

* 7 a viz Gwengolo: savet eo Kevre Kolombia Vras en hanternoz Suamerika, gant Simón Bolívar da brezidant.

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* Dont a ra er-maez an Testamant Nevez, troet gant [(ar Gonideg]]. Ne reas ket berzh avat, dre ma ne oa ket bet aprouet gant pennoù bras an iliz katolik.

#### Sinema
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1821

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1821
# 1822

Diwar-benn bloavezh 1822 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 19 a viz C'hwevrer: laket maen kentañ ur vilin-baper gant Nicolas Le Marié en Erge-Vras; deuet da vezañ an embregerezh OCB (Odet-Cascadec-Bolloré) e 1918.

#### Bro-Skos

* Donedigezh Jorj IV da Vro-Sko, aozet gant Walter Scott. Ar wech kentañ eo da roue Breizh-Veur dont da Vro-Skos abaoe 1650.

#### Frañs
### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Brazil

* 7 a viz Gwengolo: Brazil dizalc'h diouzh Portugal.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* an 27 a viz Kerzu e Dole : Louis Pasteur († 1895).
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1822

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1822
# 1825

Diwar-benn bloavezh 1825 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar brom gant ar c'himiour alaman Carl Jacob Löwig. E 1826 e voe ad-dizoloet ar brom gant ar c'himiour gall Antoine Jérôme Balard.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1825

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1825
# 1826

Diwar-benn bloavezh 1826 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

* 1añ a viz Genver: dilennet eo Antonio José de Sucre da brezidant Bolivia e vuhez-pad.

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh

* Franz Schubert : simfonienn niv. 9

#### Lennegezh

* Mary Shelley : The Last Man

#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar brom gant ar c'himiour gall Antoine Jérôme Balard. E 1825 e oa bet dizoloet ar brom dija gant ar c'himiour alaman Carl Jacob Löwig.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1826

## Marvioù

* 13 a viz Eost : René Laenneg, mezeg breizhat (g. 1781)
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1826
# 1828

Diwar-benn bloavezh 1828 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Hervez kont, Herri Olier a voe an hini kentañ e-touesk ar Johniged o loc'hañ eus Rosko.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1828

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1828
# 1824

Diwar-benn bloavezh 1824 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Azia
#### Reter-nesañ
#### Iskevandir indezat
##### Birmania

* 5 a viz Meurzh: Rouantelezh Unanet a ziskleir brezel da Virmania.

#### Reter-pellañ
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar silikiom gant ar c'himiour svedat Jöns Jacob Berzelius.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1824

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1824
# 183

936 Ab Urbe Condita = 183 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Commodus (Lucius Aelius Aurelius Commodus) (01.01.177 / 17.03.180 / 31.12.192)
* Koñsuled : Imp. Commodus IIII & Caius Av(f)idius Victorinus
* Lucilla, intañvez Lucius Verus, a sav un irienn a-enep Commodus ha Bruttia Crispina. Dizoloet, Lucilla a zo kaset en harlud gCapri, ha lakaet d'ar marv.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Marvioù 183

* Lucilla, intañvez Lucius Verus, drouklazhet e Capri

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ * François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
# 1823

Diwar-benn bloavezh 1823 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Hungaria

* 22 a viz Genver: Ferenc Kölcsey a sav ar c'han broadel.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1823

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1823
# 1827

Diwar-benn bloavezh 1827 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist, gant Yann-Frañsez ar Gonideg

#### Sinema
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1827

## Marvioù

* 8 Gouere 1827 : Roparzh Surcouf, korser, e Sant-Servan (Sant-Maloù).
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1827
# 1829

Diwar-benn bloavezh 1829 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn an toriom gant ar c'himiour svedat Jöns Jakob Berzelius.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1829

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1829
# Abisinia

Abisinia zo un anv roet d'ur rannvro eus Afrika, anezhi un darn eus Etiopia ha Soudan.

## Pennadoù kar

* Kazh-banal Abisinia
* Kornigell Abisinia
# Abla

Abla a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Abinomneg

Ur yezh papouek digenvez eo an abinomneg (Abinomn pe Foya) komzet gant tro-dro da 300 den e Papoua ar C'hornaoueg (2002) war-dro genoù ar Baso.

## Raganvioù

    memithon-daoumorniawp teniho-taouporc'hwipi eñ, hiin, nno-daounarintkn

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Ablanque

Ablanque zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Ablain-Saint-Nazaire

Ablain-Saint-Nazaire :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Lens |
| Kanton | Bully-les-Mines |
| Kod kumun | 62001 |
| Kod post | 62153 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Robillart 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communaupole de Lens-Liévin |
| Lec'hienn web | http://www.ablain-st-nazaire.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 929 ann. (2020) |
| Stankter | 196 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 77 m — brasañ 188 m |
| Gorread | 9,85 km² |
| kemmañ |
Ablain-Saint-Nazaire a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil emgann Artois, tagadenn torgenn Lorette.
Brezel-bed kentañ:
* Emgann Lorette, 1914-1915; distrujoù bras a voe er gumun.
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Dismantroù an iliz katolik eus an XVI$^{vet}$ kantved.
* Bered Lorette.
* Bered-veur al lu gall, Brezel-bed kentañ.

## Tud
### Tud douaret eno

* Yves Gaonach (skrivet Goanach gant an arme c'hall), ganet d'ar 17 a viz Eost 1888 e er C'hastell-Nevez hag o chom e Pleiben) e Breizh, soudard en 3vet Batailhon Kerzhet Troadegiezh Skañv Afrika, fuzuilhet gant al lu gall d'ar 15 a viz C'hwevrer 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ e Proven (Flandrez Belgia) evit «dilez post dre emvuturgn» ha «dizerterezh en estrenvro»$^,$.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
* ↑ Mémorial GenWeb
# Abizanda

Abizanda zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Ablitas

Ablitas zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.