# The Supremes

The Supremes a oa ur strollad kanerezed stadunanat krouet er bloavezhioù 1960. Strollad sonerezh kentañ Motown Records e voe ivez.
Krouet e voe ar strollad gant an anv The Primettes e Detroit e 1959. Gant The Supremes e voe kanet kanaouennoù doo-wop, pop, soul, kanaouennoù abadennoù Broadway, soul psikedelik ha disko. Strollad pouezusañ Motown e voent a-fet gwerzhañ pladennoù hag ez int hiziv an deiz c'hoazh ar strollad kanañ a reas ar muiañ a verzh e SUA gant 12 kanaouenn er Billboard Hot 100. Lodenn vrasañ ar c'hanaouennoù-se a voe skrivet gant Holland–Dozier–Holland hag a oa strollad sonaozerien ha skipailh produiñ sonerezh Motown. Pa oant e bar o brud er bloavezhioù 1960 e voent ken brudet ha The Beatles ha dre ar berzh a rejont e c'hellas sonerien soul ha R&B afrikan-amerikan ober berzh ivez.
Gant Florence Ballard, Mary Wilson, Diana Ross, and Betty McGlown e voe savet ar strollad. An holl anezho a zeue eus tiez savet dre programm Brewster-Douglass e Detroit. The Primettes eo a voe anv kentañ ar strollad, un anv heñvel ouzh hini The Primes (ma oa Paul Williams hag Eddie Kendricks, hag a savas The Temptations). Barbara Martin a gemeras lec'h McGlown e 1960, ha bloaz goude e voe sinet ur gevrat etre ar strollad ha Motown. The Supremes eo an anv a voe dibabet. E penn-kentañ 1962 ez eas kuit Martin, ha Ross, Ballard ha Wilson a gendalc'has o-zeir asambles.
Berzh a rejont da vat e-kreiz ar bloavezhioù 1960, pa voe lakaet Diana Ross da ganerez pennañ. E 1967 e teuas ar strollad da vezañ Diana Ross & the Supremes diwar ali Berry Gordy (prezidant Motown) Ballard ha Cindy Birdsong a gemeras plas Ballard. E 1970 ez eas Diana Ross kuit da genderc'hel da ganañ hec'h-unan ha Jean Terrell a gemeras he flas. Ar strollad a zeuas da vezañ The Supremes en-dro. Goude 1972 e cheñchas alies izili ar strollad : Lynda Laurence, Scherrie Payne ha Susaye Greene a voe degemeret ennañ e-kreiz ar bloavezhioù 1970. E 1977 e voe divodet ar strollad.

## Izili

The Supremes (pe The Primettes ha Diana Ross & the Supremes)
* Mary Wilson (1959–1977)
* Diana Ross (1959–1970)
* Florence Ballard (1959–1967)
* Betty McGlown (1959–1960)
* Barbara Martin (1960–1962)
* Cindy Birdsong (1967–1972, 1973–1976)
* Jean Terrell (1970–1973)
* Lynda Laurence (1972–1973)
* Scherrie Payne (1973–1977)
* Susaye Greene (1976–1977)

## Pladennoù bras
### Pladennoù enrollet en studioioù

| Bloavezh | Titl | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts |
| Bloavezh | Titl | $^{Billboard200,SUA}$ | $^{R&BTop,SUA}$ | $^{AlbumsChart,R-U}$ |
| The Supremes ||||||
| 1962 | Meet The Supremes | — | — | 8 |
| 1964 | Where Did Our Love Go | 2 | 1 | — |
| 1964 | A Bit of Liverpool | 21 | 5 | — |
| 1965 | The Supremes Sing Country, Western and Pop | 79 | — | — |
| 1965 | We Remember Sam Cooke | 75 | 5 | — |
| 1965 | More Hits by The Supremes | 6 | 2 | — |
| 1965 | Merry Christmas $^1$ | — | — | — |
| 1966 | I Hear a Symphony | 8 | 1 | — |
| 1966 | The Supremes A' Go-Go | 1 | 1 | 15 |
| 1967 | The Supremes Sing Holland–Dozier–Holland | 6 | 1 | 15 |
| 1967 | The Supremes Sing Rodgers & Hart | 20 | 3 | 25 |
| Diana Ross & the Supremes ||||||
| 1968 | Reflections | 18 | 3 | 30 |
| 1968 | Diana Ross & the Supremes Sing and Perform "Funny Girl" | 150 | — | — |
| 1968 | Diana Ross & the Supremes Join The Temptations $^2$ | 2 | 1 | 1 |
| 1968 | Love Child | 14 | 3 | 8 |
| 1969 | Let the Sunshine In | 24 | 7 | — |
| 1969 | Together $^2$ | 28 | 6 | 28 |
| 1969 | Cream of the Crop | 33 | 3 | 34 |
| The Supremes ||||||
| 1970 | Right On | 25 | 4 | — |
| 1970 | The Magnificent 7 $^3$ | 113 | 6 | — |
| 1970 | New Ways but Love Stays | 68 | 12 | — |
| 1971 | The Return of the Magnificent Seven $^3$ | 154 | — | — |
| 1971 | Touch | 85 | 6 | 40 |
| 1971 | Dynamite $^3$ | 160 | 21 | — |
| 1972 | Floy Joy | 54 | 12 | — |
| 1972 | The Supremes Produced and Arranged by Jimmy Webb | 129 | 27 | — |
| 1975 | The Supremes | 152 | 25 | — |
| 1976 | High Energy | 42 | 24 | — |
| 1976 | Mary, Scherrie & Susaye | — | — | — |
| "—" pladenn na dizhas ket ar chart pe a chomas diembann |||||||
* $^1$ 6vet renk Top Holiday Albums ar magazin Billboard.
* $^2$ Diana Ross & the Supremes gant The Temptations.
* $^3$ The Supremes gant Four Tops.

### Pladennoù live

| Bloavezh | Titl | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts |
| Bloavezh | Titl | $^{Billboard200SUA}$ | $^{TopR&B,SUA}$ | $^{AlbumsChart,R-U}$ |
| 1965 | The Supremes at the Copa | 11 | 6 | — |
| 1968 | Live at London's Talk of the Town | 57 | 6 | 6 |
| 1970 | Farewell | 46 | 31 | — |
| 1973 | The Supremes Live! In Japan $^1$ | — | — | — |
| "—" pladenn na dizhas ket ar chart pe a chomas diembann |||||||
* $^1$e Japan nemetken; embannet e SUA gant Motown e 2004.

### Dastumadegoù

| Bloavezh | Titl | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts |
| Bloavezh | Titl | $^{Billboard200,SUA}$ | $^{TopR&B,SUA}$ | $^{AlbumsChart,R-U}$ |
| 1967 | Greatest Hits | 1 | 1 | 1 |
| 1969 | Greatest Hits Vol. 3 | 31 | 5 | 29 |
| 1974 | Diana Ross & the Supremes Anthology (version one) | 66 | 24 | — |
| 1977 | 20 Golden Greats $^1$ | — | — | 1 |
| 1978 | At Their Best | — | — | — |
| 1984 | 20 Greatest Hits – Compact Command Performances | — | — | — |
| 1985 | Diana Ross & the Supremes: 25th Anniversary Collection | 112 | 61 | — |
| 1986 | Diana Ross & the Supremes Anthology (version two) | — | — | — |
| 1987 | The Never-Before-Released Masters $^2$ | — | — | — |
| 1988 | Love Supreme $^1$ | — | — | 10 |
| 1991 | The Supremes ('70s): Greatest Hits and Rare Classics $^1$ | — | — | 10 |
| 1995 | The Best of Diana Ross & the Supremes: Anthology (version three) | — | — | — |
| 1997 | The Ultimate Collection | — | — | — |
| 1998 | 40 Golden Motown Greats $^1$ | — | — | 35 |
| 2000 | The Supremes $^3$ | — | — | — |
| 2000 | 20th Century Masters: The Best of Diana Ross & the Supremes, Vol. 1 | — | — | — |
| 2000 | 20th Century Masters: The Best of Diana Ross & the Supremes, Vol. 2 | — | — | — |
| 2001 | Diana Ross & the Supremes Anthology (version four) | — | — | — |
| 2002 | The '70s Anthology | — | — | — |
| 2003 | Diana Ross & the Supremes: The No. 1's | 72 | 63 | 26 |
| 2004 | Joined Together: The Complete Studio Duets $^4$ | — | — | — |
| 2004 | There's a Place for Us $^5$ | — | — | — |
| 2005 | The Supremes: Gold $^6$ | — | — | — |
| 2006 | This Is the Story: The '70s Albums, Vol. 1 – 1970–1973: The Jean Terrell Years $^7$ | — | — | — |
| 2007 | Diana Ross & the Supremes Remixes $^8$ | — | — | — |
| 2008 | Let the Music Play: Supreme Rarities $^9$ | — | — | — |
| 2008 | The Definitive Collection | — | — | — |
| 2009 | Magnificent: The Complete Studio Duets $^{10}$ | — | — | — |
| 2010 | Icon: Diana Ross & the Supremes | — | — | — |
| 2011 | Let Yourself Go: The '70s Albums, Vol 2 – 1974–1977: The Final Sessions $^{11}$ | — | — | — |
| 2011 | 50th Anniversary: The Singles Collection 1961–1969 | — | — | — |
| "—" pladenn na dizhas ket ar chart pe a chomas diembann |||||||
* $^1$ Er Rouantelezh-Unanet nemetken.
* $^2$ Dastumad tonioù chomet diembann ha lod brasañ prantadoù enrollañ Disney Classics.
* $^3$ Koufrig 4 fladenn.
* $^4$ Dastumad holl enrolladennoù Diana Ross & The Supremes & The Temptations graet er bloavezhioù 1960.
* $^5$ Raktreset evel pladenn studio e 1965.
* $^6$ Dastumad Greatest Hits, Greatest Hits Vol. 3 ha At Their Best.
* $^7$ Dastumad Right On, New Ways but Love Stays, Floy Joy, Produced and Arranged by Jimmy Webb ha pennadoù enrollañ Promises Kept (chomet diembann), gant teir c'hanaouenn ouzhpenn.
* $^8$ E Japan nemetken, tonioù Supremes advesket ha kanaouennoù Diana Ross hec'h-unan.
* $^9$ Dastumad tonioù diembann ha ral.
* $^{10}$ Dastumad holl enrolladennoù The Supremes & the Four Tops graet er bloavezhioù 1970.
* $^{11}$ Dastumad The Supremes, High Energy haMary Scherrie & Susaye gant tonioù dimembann hag enrolladennoù disheñvel.

### Sonerezh filmoù

| Bloavezh | Titl | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts | Renk uhelañ er charts |
| 1968 | TCB $^1$ | 1 | 1 | 11 |
| 1969 | G.I.T. on Broadway $^1$ | 38 | 4 | — |
| "—" pladenn na dizhas ket ar chart pe a chomas diembann |||||||
* $^1$ Diana Ross & the Supremes with The Temptations.

## Filmoù

* T.A.M.I. Show (1965) (concert film)
* Beach Ball (1965)

## Er skinwel

* Tarzan (1968)
* T.C.B. (1968)
* G.I.T. on Broadway (1969)

## DVD

* Reflections: The Definitive Performances (1964–1969) (2006)
* Greatest Hits: Live in Amsterdam (2006)

## Notennoù

* ↑ Fred Bronson: The Billboard Book of Number 1 Hits, p265. Billboard Books, 2003.
* 1 2 3 Unterberger, Richie. " The Supremes". Ouzhpenn 100 milion a bladennoù a zo bet gwerzhet ganto. (Allmusic).
* 1 2 Wilson et al., 29–36.

## Daveoù

* Adrahtas, Thomas. A Lifetime to Get Here: Diana Ross: the American Dreamgirl. AuthorHouse, 2006. ISBN 1-4259-7140-7
* Benjaminson, Peter. The Lost Supreme: The Life of Dreamgirl Florence Ballard. Chicago: Chicago Review Press, November 2007. 75–79. ISBN 1-55652-705-5
* Chin, Brian & Nathan, David. Reflections Of... The Supremes [CD boxed set liner notes]. New York: Motown Record Co./Universal Music, 2000.
* Clinton, Paul. "Diana Ross' tour excludes old partner, friend". CNN.com, April 20, 2000.
* Gans, Andrew. "Foxx and Usher to Join Beyonce for Dreamgirls Film". Playbill, May 12, 2005.
* Mary Wilson: An Interview Supreme by Pete Lewis, 'Blues & Soul' May 2009
* Nathan, David. The Soulful Divas: Personal Portraits of over a Dozen Divine Divas. New York: Billboard Books/Watson-Guptill Publications, 2002. ISBN 0-8230-8430-2.
* Posner, Gerald. Motown: Music, Money, Sex, and Power. New York: Random House, 2002. ISBN 0-375-50062-6.
* Wilson, Mary & Romanowski, Patricia. Dreamgirl & Supreme Faith: My Life as a Supreme. New York: Cooper Square Publishers, 1986. ISBN 0-8154-1000-X.

## Levrlennadur

* George, Nelson. Where Did Our Love Go: The Rise and Fall of the Motown. London: Omnibus Press, 1985. ISBN 0-7119-9511-7.
* Ross, Diana. Secrets of a Sparrow: Memoirs. New York: Random House, 1993. ISBN 0-517-16622-4.
* Taraborrelli, J. Randy. Diana Ross: An Unauthorized Biography. London: Sidgwick & Jackson, 2007. ISBN 978-0-283-07017-4.
* Ribowsky, Mark. "The Supremes: A Saga of Motown Dreams, Success, and Betrayal". New York: Da Capo Press, 2009. ISBN 0-306-81586-9.
* Wilson, Mary. Dreamgirl, My Life as a Supreme. New York: St. Martin's Press, 1986. ISBN 0-312-21959-8

## Liammoù diavaez

* The Primettes e lec'hienn Allmusic
* The Supremes e lec'hienn Allmusic
* Diana Ross & The Supremes e lec'hienn Allmusic
* The Supremes e Pop Chronicles
* The Supremes e The Ed Sullivan Show