OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Milin-avel

Ur vilin-avel zo ur vilin a ya en-dro gant nerzh an avel a laka ar bannoù da dreiñ. En ur vilin e vez malet greun, d'ober bleud, pe olivez d'ober eoul.

## Milinoù e Breizh

* Kandelou Trouger
* Milin Garaez, en Eusa.

## Lennegezh

* Brudet eo abadenn Don Kic'hote hag ar milinoù-avel, e romant spagnolek Miguel de Cervantes
* Lettres de mon moulin, kontadennoù gallek gant Alphonse Daudet.
# Milin (anv-tiegezh)

Un anv-tiegezh brezhonek eo an anv Milin; un anv a Vro-Leon e seblant bezañ kentoc'h.

## Er yezhoù all

* Mill, anv-tiegezh saoznek
* Moulin, anv-tiegezh gallek
* Mühle, anv-tiegezh alamenek

## Tud

* Gab Milin, skrivagner breizhat
* Rozenn Milin,
* Isaak Moiseevich Milin, ur matematikour soviedel

## Gwelet ivez

* Miliner, anv-micher hag anv-tiegezh brezhonek.
# Milin (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Milin a c'hell bezañ meur a dra e brezhoneg :

## Tud

Un anv-tiegezh brezhonek eo ivez ; un anv a Vro-Leon e seblant bezañ kentoc'h.
* Gab Milin
* Rozenn Milin
Millin zo un anv all a gaver er broioù saoznek.

## Pennadoù kar

* Miliner
* Melin (disheñvelout)
# Milin

    Evit implijoù all, gwelet Milin (disheñvelout).
Ur vilin (liester : milinoù ; kerneveg : meilh-où; gwenedeg : melin) zo peurvuiañ ur savadurioù ennañ ur wikefre evit malañ greun edeier da ober bleud. Talvezout a ra ivez ar ger milin evit ur mekanik heloc'h evit malañ, ar vilin-gafe da skouer. Abalamour m'eo bet pouezus-kenañ produiñ bleud evit ober bara hag a bep seurt krampouezh, kouignoù, gwastelloù, tartezennoù hag all abaoe m'eo bet ijinet gounezerezh an edeier da vare an Neolitik e c'heller lavaret eo bet ar milinoù ar savadurioù arbennik niverusañ ha ledetañ er bed a-bezh nemet e broioù ma vez ar riz ar boued pennañ, en Azia ar gevred pergen.

## Doñvidigezh an energiezh

Dre vras e vez savet milinoù bihan pe vras evit doñvaat un energiezh naturel a-benn aesaat produadur traoù a bep seurt dre ar malañ pe ar skeiñ pe dre lakaat ur mekanik da vont en-dro.
En Europa an Henamzer e veze roet ul lusk d'ar wikefre bennañ, daou vaen-milin, unan difiñv hag unan o treiñ gant nerzh an dud (milin-vrec'h) pe hini an anevaled (kezeg, azened pe ejened).
E deroù ar milved kentañ e voed krog da implijout nerzh an dour o tiruilhañ war ur rod ledan pe nerzh an avel o c'hwezhañ war eskell. Er Grennamzer e voe savet vilinoù-dour ha vilinoù-avel ken e veze gwelet e maezioù Europa a-bezh milinoù-dour war hogos pep stêr ha milinoù-avel war meur a lein. Testoù eus diorroadur ar boblañs hag he ezhommoù e-keñver an ed d'ober bara eo bet kement-se, ha kalz anezho, difiñv o gwifefre peurvuiañ, a vez gwelet hiziv c'hoazh. Er XVII$^{vet}$ kantved e voe klasket lakaat ar milinoù da broduiñ traoù all estreget ar bleud pe da gas dour uheloc'h, da lavaret eo ur mekanik riboul. Da gentañ e voe implijet nerzh ar milinoù-dour evit meskañ mat pilhoù ha dour evit produiñ toaz paper. Tamm-ha-tamm e voe implijet nerzh an dour evit al labouradegoù kentañ er gwiadoù, er vetalouriezh, er gilvizerezh hag er mengleuzioù evel an hini arc'hant ha plom e Poullaouen.
Pa voe ijinet ar keflusker dre enleskiñ e voe staliet enno meur a vilin-dour ha lakaet a-gostez ar wikefre dre zour. Da broduiñ tredan peurvuiañ e vez implijet milinoù hiziv.

## Rummadoù milinoù

| Milin-avel Milin-boultr Milin-dalc'h | Milin-dour Milin-eoul Milin-gafe | Milin-goajel Milin-gomm Milin-gouez | Milin-grufel Milin-lin Milin-rod | Milin-vleud Milin-vor Milin-wiaderez |

## Gerioù gant milin enno

* maen-milin
* miliner, milinerez
* milinerezh
* Tromelin

## Notennoù

* ↑ Ur vilin a zo a-blaen he rod ; "milin-doull" a-wechoù.
* ↑ Ur vilin a zo a-blom he rod.
* ↑ Milin-vleud gant ur c'heflusker, pe ijinerezh ar milinoù-bleud.
# Milin-gafe

Ur vilin-gafe (liester: milinoù-kafe) a zo ur benveg hag a servij da valañ kafe er gêr. Betek kreiz ar bloavezhioù 1960 e veze unan e pep ti, met adalek neuze e oa krog an dud d'ober gant ur vilin-gafe tredan.

## Bro-C'hall

E Bro-C'hall e krogas an tiegezh Peugeot da ober milinoù-kafe e deroù an XIX$^{vet}$ kantved.
# Milin ar bez

Milin ar bez :
| Milin ar bez ||
| Anv gallek | Moulin de la Tombe |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Sant-Maloù |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Kumun | Sant-Weganton |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 46′ 45″ N, 1° 53′ 12″ K |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| kemmañ |
Milin ar bez zo e kumun Sant-Weganton e Bro-Roazhon, e Breizh ha e-kichen Korbinerezhioù. Ur vilin-avel eo.

## Istor

Hervez ar vojenn e vefe douaret plac’h ar miliner dirak dor ar milin.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Milin ar bez- Moulin de la Tombe.
# Milin Macaire

Milin Macaire :
| Milin Macaire ||
| Anv gallek | Moulin de Macaire |
| Melestradurezh ||
| Bro | Bro-Roazhon |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Kumun | Plegastell |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 51′ 59″ N, 1° 46′ 35″ K |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| kemmañ |
Milin Macaire, pe Milin Magoer, zo e kumun Plegastell e Bro-Roazhon, e Breizh, e-kichen lanneier Bagaron, e-kichen Govelioù Plessis-Bardoult ha kastell ar Plessis-Bardoult. Ur vilin-dour eo.
Ur skluz zo ivez war ar stêr Gwilen.

## Istor

Savet e oa bet ar vilin e 1840.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Milin Macaire.
* ↑ "Magoer" ha "Skluz Magoer" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
# Lannerell

Lannerell :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Landreau |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Naoned |
| Kanton | Lavreer-Botorel betek 2015, Gwaled abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44079 |
| Kod post | 44430 |
| Maer Amzer gefridi | Christophe Richard 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger |
| Bro velestradurel | Bro Gwiniegi Naoned |
| Lec'hienn Web | www.le-landreau.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 118 ann. (2020) |
| Stankter | 130 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 12′ 20″ Norzh 1° 18′ 15″ Kornôg / 47.2055555556, -1.30416666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 70 m bihanañ 3 m — brasañ 96 m |
| Gorread | 23,98 km² |
| Lannerell ||
| kemmañ |
Lannerell a zo ur gumun a Vreizh, e Kanton Gwaled, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Brudet eo evit e winieg. Produiñ a ra muskadig Sèvre & Maine ha Gros-Plant.

## Ardamezioù

* Rannet : ouzh 1 en glazur e ziv wardreustell en aour, e gab en gul karget gant teir steredenn en argant ; ouzh 2 en argant e erez daoubennek en sabel, krabanet ha pigoset en aour. • Sturiad : Spes et fides

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved
#### Krouet ar gumun

* Krouet e voe kumun Lannerell e 1863 diwar ul lodenn eus tiriad Lavreer-Botorel ha lakaet e voe e Kanton Lavreer-Botorel.

#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas pevarzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 83 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas eizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Gwaled pa voe diskaret Kanton Lavreer-Botorel e 2014.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik, 1845-1848.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Levrioù talvoudus

* Michel Froger ha Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. Froger SA. 1996

## Pennad kar

* Lavreer-Botorel.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Skoed an tiegezh Péronneau eo ar rann 1, hini an tiegezh Bois-Géheneuc eo ar rann 2. Aozet gant an ao. Durivault ha Robert Louis.
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Lannerell
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)Memorial Genweb

## Liammoù diavaez

lec'hienn ofisiel
# Lannes

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lannes zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù

* Lannes, kumun c'hall e Lot-et-Garonne
* Lannes, kumun c'hall e Haute-Marne, hiriv stag ouzh kumun Rolampont
* Boulevard Lannes, boulouard e Pariz

## Tud

* Jean Lannes (1769-1809), jeneral gall, marichal an Impalaeriezh, dug Montebello, marvet goude emgann Essling.

## Pennadoù kar

* Lann
* Lanne
* Lanas
* Lalanne
# Lanneg

Ul lanneg, pe ul lann, a zo un dachennad douar goloet a lann. E gwirionez e vez ouzhpenn lann, rak un ekosistem a ya d’e ober un toullad plant, bihan o ment, anezho brousgwez a gresk war un douar treut, trenk hag oligotrofek alies. Brug a vez ivez en douaroù treut-se, ha da neuze e c'haller ober brugeg eus an tachennoù goloet gante.
Boutin ez int er c'helc'hiad neotrovanel hag en Afrika met o c'havout a reer ivez e norzh ha kornôg Europa, e norzh Aostralia, e norzh Amerika, e kreiz Azia hag en India.

## Skeudennoù

* Lanneg Menez Wilsede (Lüneburg), en Alamagn.
* Deñved war Menez Wilsede.
* lanneg e New Forest, en Bro-Saoz.
* Lanneg c'hleborek en Ecuador.
* Lanneg Rabanal (Boyacá, Colombia).
* Lanneg e Mérida, Venezuela.
# Lannegi Lanvaoz

Lannegi Lanvaoz a zo un tolead naturel e Bro-Wened. Ur gribenn dameeun eo a-hed un 70km bennak eus Kamorzh er c'hornaoueg betek Redon er reter, evit ul ledander a 5 km bennak. 175 m e tap ar gribenn-se e Kolpoù met an uhelder krenn a ya eus 120 da 150 m. Lannegi ha brugeier a gaver stank dre eno, met gwez rousinek a zo bet plantet ur bern ha cheñch a ra an ardremez.

## Liammoù diavaez

* (fr) Pajenn Lannegi Lanvaoz war Atlas ardremezioù ar Mor-Bihan
# Lanneven

Lanneven zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ, er mervent.

## Istor

* Lanneven a oa un drev eus parrez Bodlezan en eskopti Treger.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790. E 1792 e voe bodet gant parrezioù bihan all a oa tro-dro da abati Itron-Varia Vear, Bodlezan, Trezelan, Sant-Norvez ha Gwenezan, e parrez Bear. D'ar 26 a viz Mae 1793 e voe bodet an holl gumunioù bihan-se da vont d'ober ur gumun vras ha nevez, Bear.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Meven, XVI$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs

* 540 annezad er gumun e 1793.

## Melestradurezh

* François Savidan a voe maer adalek 1790 betek 1793.

## Dave ha notennoù

* 1 2 3 Régis de Saint-Jouan, Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie, 1990
* ↑ (fr)Cassini -EHESS
* ↑ (fr)Bégard d'hier à aujourd'hui, p.220
# Lanneured

Lanneured :
| An ti-kêr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lanneuffret |
| Bro istorel | Bro-Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Plouziri (betek 2015) Landerne (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29116 |
| Kod post | 29400 |
| Maer Amzer gefridi | André Sergent 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 152 ann. (2020) |
| Stankter | 68 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 54″ Norzh 4° 12′ 05″ Kornôg / 48.498333, -4.201389 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 90 m bihanañ 46 m — brasañ 106 m |
| Gorread | 2,24 km² |
| Lanneured ||
| kemmañ |
Lanneured a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Landerne, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Ardamezioù

* En geoted, e div gadvouc'hal en aour, peuliet kein-ouzh-kein ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Cadiou e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pemp gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,43% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas ur gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel d’an 19 a viz Mae 1940 e Raismes (Bro-C'hall).

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet marvet eno

1900 : Feliks Brignou, skrivagner ha troour brezhonek.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Lanneured war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 45
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ [https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id= 1758844 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]
* ↑ Memorial Genweb
# Lannevez

Ur gumun gozh a Vreizh eo Lannevez. Ul lodenn eus kumun Plaeraneg, e departamant Aodoù-an-Arvor eo bremañ.

## Istor

* A-raok an Dispac'h gall e oa parrez Lannevez en eskopti Dol, enklozet en eskopti Sant-Brieg, ha da sant Jakez an Henañ e oa gouestlet an iliz-parrez. Stag e oa bet an iliz-se ouzh abati enez Sant-Rion da gentañ hag ouzh abati Boporzh war-lerc'h, adalek 1202.

### XVII$^{vet}$ kantved

* E 1664 e oa deuet da vezañ un drev stag ouzh parrez Perroz-Hamon.

### Dispac'h Gall

* E 1790 e voe krouet kumun Lannevez.

### XIX$^{vet}$ kantved

* D'ar 14 a viz Ebrel 1824 e oa bet staget kumun Lannevez ouzh kumun Plaeraneg.

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù

* Iliz katolik Sant Jakez, XVIII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1793-1821

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini-EHESS
# Nikolay Prjevalsky

Nikolay Mikhaylovich Prjevalsky (Rusianeg: Никола́й Миха́йлович Пржева́льский), pe Przewalski e anv gwirion, ganet d'an 12 a viz Ebrel 1839 ha marvet d'ar 1añ a viz Du 1888, a oa un douaroniour hag un ergerzher rusian brudet evit bezañ bet studiet Kreiz ha Reter Azia. Biken ne oa deuet a-benn da dizhout e bal pennañ, kêr santel Lhasa e Tibet, met deuet e oa a-benn memestra da veajiñ dre rannvroioù chomet dianav da dud ar C'hornôg. Evel-se ez eas dre Norzh Tibet, Amdo (Qinghai bremañ) ha Dzungaria (norzh Xinjiang hiziv).
Nikolay Prjevalsky en doa sikouret kalz anaoudegezh an Europeiz da geñver Kreiz Azia ha bez e voe ar c'hentañ European da vezañ bet diskrivet ar ouenn kezeg gouez brudet gant an anv Kezeg Prjevalsky.

## Ar Marc'h brezel

Przevalsky en devoa kinniget da bennoù uhel impalaeriezh Rusia lakaat pobladoù "brizh-tud" boudist ha muzulman Kreiz Azia a-enep galloud Sina. Ur wech kroget an emsavioù e vefe disklêriet brezel da Sina gant Rusia ha gant ur bagadig soudarded rusian e vefe aloubet Turkestan d'an nebeutañ.

## Mojennoù

Lod tud a gred dezho e vefe Jozef Stalin ur mab bastard da Nikolay Prjevalsky. Ar vojenn a zo diazezet war tresoù damheñvel dremmoù an daou zen. N'eus prouen istorel ebet a ziskouezfe e vefe bet Nikolay Prjevalsky o weladenniñ Jorjia.
* Nikolay Prjevalsky
* Jozef Stalin
# Nikolay Rimskiy-Korsakov

Nikolay Andreyevitch Rimskiy-Korsakov (rusianeg: Николай Андреевич Римский-Корсаков, distaget, ganet d'an 18 a viz Meurzh 1844 e Tic'hvin ha marvet d'an 21 a viz Mezheven 1908 e Luga, a oa ur sonaozour rusian ezel eus «ar Pemp».

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nivlennad al Loc'h

Nivlennad al Loc'h, anvet ivez M8, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Saezhataer.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nivlennad

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Un nivlennad zo ur c'horf-egor gaz pe boultr. Graet e vez gant ar ger-se dre ma tenne ar c'horfoù-egor-se, pa oad kroget da arsellet ouzh an oabl, da goumoul.
# Nivlennad al Luc'hsae

Nivlennad al Luc'hsae, anvet ivez IC 4406, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Bleiz.
Dizoloet eo bet e 1899 gant ar steredoniour amerikan DeLisle Stewart.
# Nivlennad an Darentolenn

Nivlennad an Darentolenn a zo un nivlennad lec'hiet e steredeg an Aouredenn.
# Nivlennad an Dorzhell

Nivlennad an Dorzhell, anvet ivez NGC 1999, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg Orion.
# Nivlennad an Droellenn

Nivlennad an Droellenn, anvet ivez NGC 7293, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Skuilher-dour. Lesanvet e vez "lagad Doue" a-wechoù, pe "lagad Sauron".
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nivlennad Orion

Nivlennad Orion, anvet ivez M42 pe NGC 1976, a zo un nivlennad skign arwer he liv, lec’hiet e steredeg Orion, un tammig dindan an Tri Roue. An nivlennad skedusañ eus an oabl eo ha gellout a reer gwelout anezhi hep benveg ebet pa vez du an noz. Lodenn bennañ ur goumoulennad gaz ha poultrenn eo. He ment a zo 33 bloavezh-gouloù pe war-dro. Emañ war-dro 1600 bloavezh-gouloù diouzhimp.
# Nivlennad Sadorn

Nivlennad Sadorn, anvet ivez NGC 7009, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Skuilher-dour.
# Niverziouganerezh

An niverziouganerezh zo un doare diouganerezh dre an niveroù eus 1 da 9. Peurvuiañ e vez kaoz da dreiñ lizherennoù un anv-badez hag un anv-tiegezh en un heuliad sifroù. Ganto e jeder un niver hag a vez dielfennet da ziouganañ nerzh ha gwanded an den.
# Oberdorf

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Oberdorf zo un anv-lec'h alamanek a gaver e meur a vro.

## Kêriadenn

Eus dorf, kêriadenn.

## E Bro-C'hall
### Elzas

* Oberdorf, en Haut-Rhin
* Oberdorf-Spachbach, er Bas-Rhin

### Loren

* Oberdorff, e Moselle

## Suis

E tri eus kantonioù Suis
* Oberdorf, e kanton Basel-Landschaft
* Oberdorf, e kanton Nidwalden
* Oberdorf, e kanton kanton Solothurn.

## Pennadoù kar

* Marktoberdorf, e Bavaria.
* Oberndorf
* Oberstdorf
# Oberenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un oberenn a vez lavaret eus kement tra a zo graet (verb : ober) gant ur den diwar ur meiz, pegen dister bennak e ve.
Ma ya d'ober un dra krouet pe adkrouet e kemer perzh d'un arz, da lavaret eo ur c'hemenn gant ar re all war dachenn an c'henedoniezh, houmañ ur preder war an arz (prederouriezh an arz eo). Un oberour a vez graet peurviañ eus un arzour.

## Pennadoù kar

* Oberenn arzel
* Oberenn a-stroll (tachenn ar Gwir)
* Oberenn sonerezh
* An Oberenn ao an anv a rae an alkimiourien eus o labour pa glaskent fardañ maen ar brederourien .
* Arz
* Kenedoniezh
# Obanos

Obanos zo ur gumun eus Nafarroa.

## Poblañs

Emdroadur ar boblañs :
| 1860 | 1900 | 1950 | 1991 | 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 1.361 | 1.141 | 860 | 662 | 750 | 759 | 785 | 772 | 805 | 820 | 856 | 875 | 885 | 889 | 918 |
| Diwar: Obanos hag an Instituto de Estadística de Navarra |||||||||||||||
# Obatalá

Obatalá pe Obàtálá pe Òrìsànlá, "O Grande Òrìsà" pe "O Rei do Pano Branco", zo un doue er relijion yoruba ha krouer an dud. E Kuba eo heñvelekaet ouzh ar Werc'hez Vari.
Eñ ar c'hentañ ha brasañ Orixá, skeudenn an aer, an doureier yen ha difiñv, aotrou ar re vev hag ar re varv. Tad eo da Osoguian. Ken galloudus eo ma tro e gomzoù da wir kenkent.
# Oberburbach

Oberburbach (en alamaneg), pe Bourbach-le-Haut (e galleg), zo ur gumun eus Kanton Masevaux, en Elzas, en arondisamant Thann-Gebweiler, en departamant gall Haut-Rhin.

## Monumant

* Iliz Saint-Michel (1922)
# Obar Dheathain

    Gant ar ger Aberdeen e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Aberdeen (disheñvelout).
Obar Dheathain (Aberdeen e saozneg) eo trede brasañ kêr Bro-Skos hag ur porzh bras war aod Mor an Hanternoz. Pennañ kêr ar petrol en Europa eo Obar Dheathain. Unan eus c'hwec'h keoded Bro-Skos eo ivez hag e 2005 e oa 202 370 a dud o chom enni. Unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos eo ivez.

## Notennoù

* ↑ Ainmean-Àite na h-Alba (AÀA) - Gaelic Place-Names of Scotland

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) lec'hienn ofisiel
# Oaziz

Oaziz (diwar ar gresianeg ὄασις / óasis) a reer en douaroniezh eus un dachenn strujus en dezerzh, stummet diwar douar gleb pe diwar ur boullennad dour tost a walc'h dindan an douar, pe a wechoù e-kichen un oued.
Pouezus-tre eo bet atav perzh an oazizoù e diazez an hentoù kenwerzhel, pa c'helle tud ar c'haravanennoù kavout enno peadra da evañ ha da zebriñ. Al lec'hioù-se a c'hell bezañ ivez lec'hioù da gejañ gant tud all rak lec'hiet int war groashentoù en dezerzh.

## Oazizoù pennañ
### Aljeria

* Bou-Saâda • Djanet • Ghardaia • Ouargla • Timimoun • Touat • (traoienn Oued Righ)

### Arabia Saoudat

* Al-Hasa • Qatif

### Chile

* San Pedro de Atacama

### Sina

* Tourfan (Xinjiang)

### Egipt

* Al-Bahariya • Ad-Dakhla • El Bahreïn • Al-Farafra • Al-Fayoum • Al-Kharga • Selima • Sitra • Siwa

### Iran

* Tabas

### Libia

* Gaberoun • Kufra

### Maroko

* Figuig • Er-Rachidia • Zagora • Tafilalet • Tinghir • Tighmert • Asrir • Tata • Goulmima

### Maouritania

* Tergit • Mhaïreth • Varesse • Lagueila • hag all...

### Perou

* Huacachina •

### Tunizia

* Chebika • Tamerza • Midès • Ksar Ghilane • Tozeur • Nefta • Kébili • Gabès • Douz

### Siria

* Palmyre

### Yemen

* Seyoun • Shibam • Tarim
# Llano

Llano (plaen, e brezhoneg, pe plaenenn), zo anv spagnolek meur a lec'h. Furmoù all zo d'ar ger : llanos, llana, llanas.

## Kumunioù

* Llano de Bureba, e proviñs Burgos
* Llano de Olmedo
* Llanos del Caudillo, e proviñs Ciudad Real
* Puntallana, e proviñs Santa Cruz de Tenerife

## Pennad kar

* Llanos (disheñvelout)
# Llannerch

Llannerch zo un anv-lec'h kembraek ha hini meur a gêriadenn.

# Kembre
### Kombodoù

* Llannerch, e Dyffryn Clwyd
* Llannerch Hudol, e Powys

### Kêriadennoù

* Llannerch Aeron, Ceredigion
* Llannerch Banna, e sir Wrecsam
* Llannerchfydaf, Meirionnydd, Gwynedd
* Llannerchfrochwel (pe Llannerchrochwel), Maldwyn, Powys
* Llannerch-y-medd, en Ynys Môn
* Llannerch-y-môr, e Sir y Fflint

## Hen Ogledd

Roud eus an anv a gaver en Hanternoz Kozh:
* Lanercost
* Lanark
* Lanrick
* Lendrick
* Caerlanrig

## Stadoù-Unanet

* Llanerch (Pennsylvania)

## Pennad lar

* Llan
# Llannor

Llannor zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre, e Ledenez Llŷn.
# Llannerch-y-medd

Llannerch-y-medd (pe Llannerchymedd) zo ur gêriadenn vihan hag ur kumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 221,2 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Llannewydd

Llannewydd zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, en norzh da gêr Caerfyrddin, war lez ar stêr Gwili.

## Gerdarzh

Diwar llan ha newydd (nevez).
# Llano de Bureba

Llano de Bureba zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.