OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elesbed Iañ

Meur a rouanez pe impalaerez zo bet anvet Elesbed Iañ.
* Elesbed Iañ, rouanez Bro-Saoz (1533-1603)
* Elesbed Iañ, rouanez Bohemia
* Elesbed Iañ, impalaerez Rusia, Ielisaveta e ruseg (1709-1762)
* Elesbed Iañ, rouanez Bro-Skos, anavezetoc'h evel Elesbed II, rouanez Bro-Saoz

## Pennadoù kar

* N'eus nemet ur vaouez a zo bet anvet Elesbed II.
* Isabella Iañ.
# Elesbed York

Elizabeth York, ganet e 1466 ha marvet e 1503, a oa rouanez Bro-Saoz adalek 1486 betek he marv. Merc'h, c'hoar, nizez, ha gwreg e oa da rouaned saoz – Edward IV, Edward V, Richard III ha Henry VII; mamm e oa da Henry VIII, ha mamm-gozh d'e vugale, Edward VI, Mary Iañ hag Elesbed Iañ.
# Eleutherius

Eleutherius Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Nikopolis, Gres |
| Dilennet da bab | 174 |
| Dibenn e baboni | 189 |
| En e raok | Soter |
| War e lerc'h | Viktor Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Eleutherius (e latin: Eleutherius), ganet e Nikopolis (Gres) ha marvet e 189 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 174.
# Elesbed Loren

Elesbed Loren, pe Élisabeth Renée de Lorraine (1574-1635), a oa ur briñsez c'hall.
Merc'h e oa da Charlez III Loren, ha da Claude de France (1547-1575). He zad a oa dug Loren, hag he mamm a oa merc'h d'ar roue gall Herri II.
En 1595 e timezas d'he c'henderv Masimilian Iañ hogen bugel ebet n'o doe dre ma oa gaonac'h. Daoust da se en em gleve mat an daou bried. Lirzhin e oa en he yaouankiz, hogen tristaat a reas he doare gant an oad. Devodez e oa deuet Élisabeth da vezañ, ha gant ar relijion hag an oberoù a vadelezh e tremene ar braz eus hec'h amzer, rak karg politikel ne veze lezet ganti.
E deroù 1635 e rene ar vosenn ha mont a reas an Duged da repuiñ da vanati Ranshofen, tost da Braunau am Inn, e-lec'h ma varvas Elesbed d'ar 4 a viz Genver.
Pell amzer e voe klañv a-raok mervel. Buan ec'h addimezas hec'h intañv evit ober ur pennhêr d'e zugelezh.
Emañ he bez en iliz Sant Mikael e München. Lakaet e voe he c'halon hag he flugez en iliz Itron Varia Altötting.
# Elesbed Wittelsbach

Elisabeth von Österreich-Ungarn, pe Elisabeth Amalia Eugenia in Bayern, pe Elesbed Wittelsbach, pe Elesbed Aostria-Hungaria, lesanvet Lisi pe Sisi (met brudetoc'h evel Sissi), ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1837 e München ha marvet d'an 10 a viz Gwengolo 1898 e Jeneva, a oa ur briñsez alaman eus an Tiegezh Wittelsbach o ren e Bavaria, hag a deuas da vout impalaerez Aostria ha rouanez Hungaria, dre he dimeziñ da Franz Joseph Iañ.

## He buhez

Merc'h e oa da Max Joseph in Bayern (1808–1888) ha d'e bried Ludovika Wilhelmine (1808–1892).

## He bugale

Pevar bugel he doe:
* Sophie Friederike von Österreich (1855-1857)
* Gisela von Österreich (1856-1932); dimezet e 1873 d'he c'henderv Leopold Bavaria;
* Rudolf von Österreich (1858-1889); dimezet e 1881 da Stephanie Belgia;
* Marie Valerie von Österreich (1868-1924)

## Pennadoù kar

* Sissi
* Elesbed Aostria
# Elesbed Ludovika Bavaria

Elisabeth Ludovika von Bayern (1801-1873) a oa merc'h Masimilian Iañ Jozeb, roue Bavaria.
Dre he dimeziñ d'ar roue Friedrich Wilhelm IV e voe rouanez Prusia. Bugel ebet n'he devoe.

## Skeudennoù

* Friedrich Wilhelm IV hag Elisabeth en o mantilli erminiget e 1840
* Poltredet gant Karl Wilhelm Wach, war-dro 1840
* Poltredet gant Joseph Karl Stieler e 1853
* Friedrich Wilhelm IV hag e bried Elisabeth e 1847
* Bez Friedrich Wilhelm IV hag Elisabeth dindan aoter iliz ar Friedenskirche

## Penadoù kar

* Elesbed
* Ludovika
# Gouel Maria Hanter-Eost

Gouel Maria Hanter-Eost, pe an Asompsion, pe Gouel ar Werc'hez, a zo ur gouel kristen hag a vez lidet gant an Gatoliked, gant an Ortodoksed ha gant un darn eus an Anglikaned. Lidañ a ra gorroidigezh ar Werc'hez Mari d'an Neñv.

## Istor

Meneg ebet eus an Asompsion ne gaver en Aviel.
Er IVvet kantved e voe embannet gant Sant Epiphanius Salamis, e 377, ne ouie den ha marvet e oa Mari pe ne oa ket.

## Dogm

N'eo nemet e 1950 e voe embannet gant ar pab Pi XII, eo un dogm Asompsion ar Werc'hez en Iliz Katolik Roman Hervez an dogm, e fin he buhez, e pignas an Itron Varia betek tron an Neñv, dre c'hras he mab Jezuz-Krist. An termen «Asompsion » a zeu eus ar ger latin "assumere", a sinifi «tapout», « tennañ ».

## Deiz

Gouel Maria Hanter-Eost a zo lidet d'ar 15 a viz Eost hag a zo unan eus Gouelioù-berz an Iliz katolik.
Prederiet e vez evel ur mister glorius.

## Traoù all

* Asunción, kêr-benn Paraguay, anv roet en enor d'ar Werc'hez Vari.
* María Asunción, anv-badez spagnolek.
* Ascensión a vez lavaret e spagnoleg eus Yaou Bask.
# Gouel Breizh

Gouel Breizh (Fête de la Bretagne e galleg) a zo un hollad abadennoù ha festoù savet war-dro an 19 a viz Mae (devezh sant Erwan, sant-paeron Breizh) e Breizh hag er bed a-bezh gant Bretoned divroet. Abaoe 2009 eo meret gant Kuzul-rannvro Breizh. Betek 2010 e veze anv eus «Gouel Erwan» ha «Saint-Yves» pe «Fest'Yves» e galleg, met divadezet e oa bet war-lerc'h klemm aozadurioù laik.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ur skritell eus ar mare-se.
* ↑ Lec'hienn al Libre Pensée.
# Gouel Dewi

Gouel Dewi (Dydd Gŵyl Dewi) a lider d’ar 1añ a viz Meurzh e koun sant Dewi pe Divi (war-dro 500–589), paeron Kembre (anavezet e kembraeg evel Dewi Sant).
Deiziad ar 1añ a viz Meurzh zo bet dibabet evit e lidañ, dre ma varvas Divi, a lavarer, d’ar 1añ a viz Meurzh 589. Abaoe an XVIII$^{vet}$ kantved eo deuet an devezh-se da vezañ ur gouel broadel e Kembre.

## Hengoun

Sonadegoù, beilhadegoù, koanioù a vez aozet gant kalz kevredigezhioù an devezh-se. Bugale a gustum kemer perzh en eisteddfodoù, ma vezont o seniñ, o kanañ pe o tibuniñ barzhonegoù. E skolioù zo e c’hell bezañ ur penn-devezh vak.
Gant Kembreiz zo e vez douget war-wel, en devezh-se, ur blantenn vihan ouzh o chupenn : ur bourenn (arouez sant Divi) pe ur foeonenn (arouez kembreat an nevezamzer). E kembraeg ez eus ul liamm etre an div blantenn-se dre m’o deus anvioù peuzheñvel : Cenhinen (pourenn) ha Cenhinen Bedr (foeonenn, ger evit ger "pourenn Pêr").
Banniel Kembre ha banniel sant Dewi a vez dispaket an devezh-se dre Gembre.

## Hiziv

Abaoe un nebeud bloavezhioù e klasker aozañ dibunadegoù e straedoù Kerdiz da lidañ ar gouel, war skouer ar pezh a reer en Iwerzhon da-geñver Gouel Sant Padrig. Dre ar bed a-bezh e vez lidet ar gouel gant kevredigezhioù Kembreiz divroet, a ginnig sonadegoù ha koanioù. E 2006 e oa bet sklêrijennet savadur an "Empire State Building", er Stadoù Unanet, gant livioù Kembre.
E Kembre e klever muioc’h-mui a dud o c’houlenn e vefe anavezet ar 1añ a viz Meurzh evel un devezh gouel broadel ha ne vefe ket labouret d’an devezh-se. Hervez ur sontadeg a oa bet graet d’ar 1añ a viz Meurzh 2006, e vefe 87% eus an dud e Kembre a-du gant ar soñj-se.

## Liammoù diavaez

* Istor sant Dewi + Banniel sant Dewi e kembraeg pe e saozneg
* Dibunadeg e straedoù Kerdiz
* Sant Dewi, patrom Kembre
* Saint David's Day - fête de saint David de Galles, e galleg (lec'hienn ortodoks)
# Gouel Jord

Gouel Jord a vez lidet en enor da sant Jord d'an 23 a viz Ebrel. Ur gouel broadel eo e Bro-Saoz (St George's Day), kenkoulz hag e Katalonia (Diada de Sant Jordi), Jorjia, Bulgaria...
Abaoe un nebeud bloavezhioù e teu al lid-se da vezañ pouezusoc'h e Bro-Saoz, e-touez ar vroadelourion saoz pergen. Maer Londrez, Boris Johnson, en deus atizet, e derou 2009, ur stourmadeg evit ul lid ledanoc'h eus Gouel Jord. Strolladoù skaouted saoz a lid anezhañ d'ar Sadorn tostañ d'an 23 a viz Ebrel.
# Gouel Kan ar Vartoloded

Gouel Kan ar Vartoloded a zo ur festival hag a vez bep daou vloaz e-pad an hañv e Pempoull. Sachañ a ra touristed (war-dro 140 000 e 2015) eus Europa ha bigi eus ar bed.
Aozet e voe ar festival da gentañ etre 1989 ha 1991, hag adlañset e 1997.
E 2008 e voe ar c’hentañ gouel e Breizh o tapout al label Ya d’ar Brezhoneg roet gant Ofis ar Brezhoneg. Divyezhek eo lec'hienn internet (teiryezek gant ar saozneg), skritell ha panelloù ar festival.

## 2015
### Un nebeud kanerien ha sonerien

War al leurenn vras: Hughes Aufray, Denez Prigent, Les Goristes, I Muvrini, Les Marins d'Iroise, Souad Massi, Les Souillés de fond de cale, Youssou N'Dour,...

### Un nebeud bigi

Kaskelot, Al Louarn (bag), La Recouvrance

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
# Gouel (dilhad)

Ur ouel zo ur pezh dilhad a vez lakaet gant ar merc'hed war o fenn hag a guzh o blev pe o dremm, pe an eil hag egile.

## Broioù

Kemm a ra ar gouelioù hervez ar broioù. Er broioù diorroetañ, broioù ar c'hornôg, pe Sina, pe Japan, ne vez ket douget gouelioù nemeur ken, nemet gant merc'hed a sevenadurioù deuet a vroioù all (islamek dreist-holl).

## Gouel ha tog

Un amzer zo bet e oa ar c'hiz d'ar merc'hed en Europa hag e Stadoù-Unanet Amerika da zougen ur ouel.

## Gouel ha seurezed

Goude ma veze goueliet ar seurezed ha leanezed holl gwechall n'eo ket gwir ken en hon amzer.

## Gouel hag islam

Er broioù islamek e vez gwisket gouelioù a guzh ar blev, pe ar blev hag an dremm. Anaout a reer:
* an hijab
* an tchador
* an niqab

## Liammoù diavaez

* https://web.archive.org/web/20150722170210/http://www.tunisiadaily.org/2014/01/13/voile-nest-ni-arabe-ni-islamique/
# Gouel-meur

Ur gouel eo ar gouel-meur pe festival, e-lec'h ma vez strollet meur a abadenn sonerezh, kanerezh, c'hoari-pezh hag all... war un devezh pe meur a zevezh.
# Courtonne-les-Deux-Églises

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Courtonne-les-Deux-Églises |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Courtonne-les-Deux-Églises en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Lisieux Pays d'Auge |
| Kanton | Orbec |
| Kod INSEE | 14194 |
| Kod post | 14290 |
| Maer | Déborah Dutot |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 13,68 km² |
| Led | 49° 05' 09" Norzh |
| Hed | 00° 22' 17" Reter |
| Uhelder kreiz | 110 m |
| Uhelder bihanañ | 90 m |
| Uhelder brasañ | 201 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 670 (2011 |
| Stankter | 49 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Courtonne-les-Deux-Églises a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* 1824: kumun Livet (46 annezad e 1821) a voe staget ouzh kumun Saint-Paul-de-Courtonne (406 annezad e 1821).

### XX$^{vet}$ kantved

* 1972: kendeuzet e voe kumunioù Courtonne-la-Ville (333 annezad e 1968) ha Saint-Paul-de-Courtonne (205 annezad e 1968)

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, XIX$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Paol, XV$^{vet}$-XIX$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Courtonne emañ Courtonne-les-Deux-Églises.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* 1 2 Cassini-EHESS, Fichenn kumun Saint-Paul-de-Courtonne
* ↑ Cassini-EHESS, Fichenn kumun Livet
* ↑ Cassini-EHESS, Fichenn kumun Courtonne-les-Deux-Églises
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
# Cousolre

Cousolre a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An iliz hag ar blasenn

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik
* Iliz katolik Sant Varzhin.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e miz Ebrel 1918, e-pad ar Brezel bed kentañ.

## Douaroniezh

* An Thure e Cousolre
* War lez ar stêr Thure hag an Hante emañ Cousolre.

## Dave ha notennoù

* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Courtonne-la-Meurdrac

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Courtonne-la-Meurdrac |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Courtonne-la-Meurdrac en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Lisieux Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14193 |
| Kod post | 14100 |
| Maer | Jacques d'Halluin (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,69 km² |
| Led | 49° 07' 34" Norzh |
| Hed | 00° 19' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 87 m |
| Uhelder bihanañ | 64 m |
| Uhelder brasañ | 174 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 696 (2009) |
| Stankter | 55 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Courtonne-la-Meurdrac a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Even 1944: abalamour d'ar brezel e varvas un den nann-soudard e Courtonne d'an 12, e-pad Emgann Normandi; lazhet e voe gant ur vombezadeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Owen$^,$.
* Ar gambr aluzon, XVI$^{vet}$ kantved.
* Maner Anfernel, XVII$^{vet}$ kantved.
* Kastell Gouvix, XVIII$^{vet}$ kantved.
* Kastell Le Houlley, XVII$^{vet}$-XVIII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Gwengolo 2003 | → bremañ | Jacques d'Halluin | digostezenn |
| ? | Gwengolo 2003 | Thierry Lecordier | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

* Minieri, Roumania, abaoe 2005

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Clochers de France
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ EBSSA
# Courvaudon

Courvaudon :
| An iliz Sant-Marzhin. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Aunay-sur-Odon |
| Kod kumun | 14195 |
| Kod post | 14260 |
| Maer Amzer gefridi | Sylvie Harivel 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Pré-Bocage Intercom |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 270 ann. (2020) |
| Stankter | 28 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 137 m — brasañ 249 m |
| Gorread | 9,53 km² |
| kemmañ |
Courvaudon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas un den nann-soudard e Courvaudon e miz Ebrel 1945 abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1978 | Meurzh 2008 | Élie Alizon | - | - |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Pascal Renouf | digostezenn | - |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Sylvie Harivel | - | - |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
# Courtenay

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Courtenay zo un anv-lec'h gallek deuet da vout anv-tiegezh.

## Istor

Gant aloubadeg Bro-Saoz e 1066 eo erruet an anv eno, eus Bro-C'hall, ma kaver ar stummoù Courtnay, ha Courtney. Alese en deus beajet betek Amerika ma'z eo deuet da vout anv-badez e SUA ha Kanada.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Courtenay, kumun c'hall en Isère ;
* Courtenay, kumun c'hall en Loiret, pennlec'h kanton Courtenay

### Broioù all

* Courtenay, e British Columbia, e Kanada ;
* Courtenay, e North Dakota, e SUA .

## Tud
### Anv-tiegezh

* Agnès de Courtenay
* Eamon Courtenay (1960-), politikour brazilian
* Jan Niecisław Baudouin de Courtenay (1845-1929), yezhour polonat
* Tiegezh Courtenay, tiegezh eus an noblañs c'hall
* William Courtenay, anv meur a zen

## Gwelet ivez

* Courtney
# Courtisols

Courtisols :
| Iliz katolik Sant Memmies. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Marne |
| Arondisamant | Châlons-en-Champagne |
| Kanton | Argonne Suippe ha Vesle |
| Kod kumun | 51193 |
| Kod post | 51460 |
| Maer Amzer gefridi | Hubert Arrouart 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Suippe et Vesle |
| Lec'hienn web | http://www.courtisols.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 361 ann. (2020) |
| Stankter | 36 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | 65,62 km² |
| kemmañ |
Courtisols zo ur gumun en departamant Marne hag er rannvro Grand Est, e reter Bro-C'hall. En arondisamant Châlons-en-Champagne emañ.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe ur soudard breizhat er gumun gant al lu gall d'an 30 a viz Genver 1915.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Memmies.
* Iliz katolik Sant Juluan.
* Iliz katolik Sant Varzhin.

## Tud
### Tud marvet eno

* Alexis Oho, ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1893 e Roazhon (Breizh), marc'heger er 14vet Rujumant Husarded, fuzuilhet gant al lu gall d'an 30 a viz Genver 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ, abalamour m'en dije «klasket laerezh gant armoù, ha klasket lazhañ tud».

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Mémoire des hommes»
# Courson (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Courson a c'hall bezañ:

## Anv-lec'h
### Bro-C'hall

* Courson, ur gumun en departamant Calvados
* Notre-Dame-de-Courson, ur gumun en departamant Calvados
* Courson-les-Carrières, ur gumun en departamant Yonne
* Courson-Monteloup, ur gumun en departamant Essonne

### Stadoù-Unanet

* Courson Island, un enezenn e Pennsylvania

## Anv-den

* Aurélien de Courson (1808-1889), helenneg breton
* Susan Pamela Courson (1946-1974), ur vignonez da Jim Morrison
* Charles de Courson, politikour gall
# Court-Saint-Étienne

Court-Saint-Étienne ( e walloneg : Coû-Sint-Stiene) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Castroverde (Lugo)

Castroverde zo ur gumun eus reter Galiza, e proviñs Lugo.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Castroverde de Campos

Castroverde de Campos zo ur gumun eus proviñs Zamora e Spagn.
# Castroverde de Cerrato

Castroverde de Cerrato zo ur gumun eus Spagn, e komark El Cerrato, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Castroserracín

Castroserracín zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Castrotierra de Valmadrigal

Castrotierra de Valmadrigal zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Castroserna de Abajo

Castroserna de Abajo zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Castroverde

Castroverde zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun.
* Castroverde (Lugo), e Galiza
* Castroverde de Cerrato‎

## Pennadoù kar

* Castro
* Verde
# Castroreale

Castroreale (Castru e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Castroregio

Castroregio a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Castroviejo

Castroviejo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Dugelezh Normandi

Dugelezh Normandi zo un dugelezh ganet en X$^{vet}$ kantved goude feur-emglev Saint-Clair-sur-Epte e 911 etre ar roue frank Charlez III eus Frankia ar C'hornôg ha Rollon, penn ar Vikinged. Diwar Normaunds, anv an annezidi, e voe anvet an dugelezh nevez.

## Levrlennadur

* Neveux, François & Ruelle, Clair. L'Aventure des Normands (VIII-XIII siècle). Paris : Perrin, 2009 (ISBN 978-2-262-02981-4)

## Pennadoù kar

* Normandi
* Duged Normandi
# Dugelezh Oldenburg

Dugelezh Oldenburg (en alamaneg : Herzogtum Oldenburg) a oa ur stad eus an Impalaeriezh santel, ha goude eus Kengevread ar Roen hag eus ar Kengevread alaman, hag a badas eus 1774 betek 1829, war-bouez ar bloavezhioù 1810-1815,pa voe staget ouzh an Impalaeriezh c'hall kentañ. Dre vras e klote gant douaroù aber ar Weser.

## Istor

Staget e voe Dugelezh Oldenburg ouzh an Impalaeriezh c'hall d'an 13 a viz Kerzu 1810, ha rannet entre departamantoù gall nevez ar Bouches-du-Weser, an Ems-Supérieur, an Ems-Oriental hag ar Bouches-de-l'Elbe, a oa savet ivez gant tammoù eus meur a diriad alaman all.

## Douaroniezh

Dugelezh Oldenburg a oa anezhi
* kontelezh Oldenburg (en alamaneg : Grafschaft Oldenburg) ;
* kontelezh Delmenhorst (Grafschaft Delmenhorst) ;
* lodenn oldenburgat priñselezh eskobel Münster (Hochstift Münster) ;
* beliezh kozh Wideshausen (Amt Wideshausen) ;
* aotrouniezh Jever (Herrschaft Jever) ;
* aotrouniezh Varel (Herrschaft Varel) ;
* aotrouniezh Kniphausen (Herrschaft Kniphausen).

## Pennad kar

* Dugelezh-veur Oldenburg (1829-1918)
# Dugelezh Spoleto

An Ducato di Spoleto pe Dugelezh Spoleto e brezhoneg, a oa un dugelezh e kreiz Italia er Grennamzer Uhelañ, ha kêr Spoleto e oa ar gêr-benn anezhi.
# Dugelezh Veragua

Dugelezh Veragua a voe krouet en 1537 gant Carlos Iañ evit amiral an Indez Luis Colón de Toledo, mab-bihan da Kristof Koulm. Etre Nuevo Cartago y Costa Rica en hanternoz, ha Castilla de Oro er c'hreisteiz e oa an dugelezh.
# Dugelezh Saks

Dugelezh Saks (Hertogdom Sassen en alamaneg izel, Herzogtum Sachsen en alamaneg) zo un dugelezh en hanternoz Alamagn, er Grennamzer, hag a badas eus 804 pe war-dro betek 1296. Unan eus ar pemp dugelezh orin alaman eo.

## Tachenn

En em astenn a rae war zouaroù a zo ivez hiziv e Stadoù Niedersachsen, Nordrhein-Westfalen, Schleswig-Holstein, Sachsen-Anhalt ha lodennoù all eus Sachsen.

## Istor

Bro saozon ar Grennamzer eo, ar bobl a aloubas Enez Vreizh. Trec'het e voent gant Karl Veur e 772, ha sujet d'e impalaeriezh, Frankia, a-benn 804.
Rannet e voe etre div zugelezh:
* Sachsen-Lauenburg
* Sachsen-Wittemberg
# Dugelezh Sabbioneta

Dugelezh Sabbioneta a oa un dugelezh vihan en hanternoz Italia. Klotañ a ra gant kumun Sabbioneta hiriv ; krouet e voe e 1577 ha gouarnet neuze gant Vespasiano Gonzaga.
Stok outi e oa :
* dugelezh Milano er c'hornôg, renet gant ar Spagnoled abaoe 1535 ;
* dugelezh Parma e Piacenza er c'hreisteiz, en tu all d'ar Po, gouarnet gant an tiegezh Farnese ;
* dugelezh Mantova er biz, renet gant an tiegezh Gonzaga.

## Istor

Pa varvas trede markiz Mantova, Ludovico III Gonzaga, e 1478, ez eas douar Sabbioneta gant e vab Gianfrancesco. E vab Ludovico a veras Sabbioneta betek e varv e 1540, ha hennezh en laoskas gant e niz Vespasiano, pa oa bet marvet e vab Luigi "Rodomonte" kent-se.

## Duged Sabbioneta (1577-1689)

| Prantad | Dug (ez) | Priedoù |
| 1577-1591 | Vespasiano Iañ Gonzaga-Colonna (1531-1591) | Diana Folch de Cardona Anna d'Aragona Margherita Gonzaga di Guastalla |
| 1591-1637 | Isabella Gonzaga (1565-1637) | Luigi Carafa della Stadera dug kenseurt (1584-1630) |
| 1637-1644 | Anna Carafa della Stadera (hep an titl a zugez) (1607-1644) | Ramiro Filippo de Guzmàn |
| 1644-1689 | Nicola María de Guzmán Carafa (1638-1689) | Ne voe pennhêr ebet |
# Dugelezh Savoia

Dugelezh Savoia zo un dugelezh kozh dizalc'h etre Bro-C'hall ha Piemonte hag a voe egin Stadoù Savoia. E 1713 e teuas da vout Rouantelezh Sardigna, hag a voe rannet etre Bro-C'hall hag Italia e 1860.

## Proviñsoù

Meur a broviñs a oa e dugelezh Savoia.
Proviñsoù dugelezh Savoia :
| Proviñsoù | Bloaz an unaniñ da Dugelezh Savoia | Kêr-benn istorel |
| Savoia | deroù an XI$^{vet}$ | Montmélian, goude Chambéry |
| Maurienne | deroù an XI$^{vet}$ | Saint-Jean-de-Maurienne |
| Tarentaise | deroù an XI$^{vet}$ | Moûtiers |
| Genevois | 1401 | Annecy |
| Faucigny | 1355 | Cluses, goude Bonneville |
| Chablais | deroù XI$^{vet}$ | Thonon-les-Bains |

## Kêr-benn

* Chambéry (1416-1563),
* Torino (1563-1713)

## Istor

E 1860, gant ar Risorgimento italian hag an hollvouezhiadegoù evit an unvaniezh en Italia e voe unanet stadoù Italia ha roet ar gurunenn da roue Sardigna, Victor-Emmanuel II de Savoie, gant skoazell an impalaer gall Napoleon III.
D'an 22 a viz Ebrel 1860, pa voe embannet Feur-emglev Torino a-c'houde un hollvouezhiadeg (130 533 "ya" / "ya ha takad frank" ouzh 235 "nann"), e voe roet dugelezh Savoia da Vro-C'hall ha rannet etre daou zepartamant gall : Savoie hag Haute-Savoie.

## Notennoù

* ↑ Savoie Propre e galleg.