OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ruzenn ankoue mouezhiet

| LFE – niverenn | 174 |
| LFE – unicode | ʢ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | <\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn ankoue mouezhiet, treuzskrivet [ʢ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 174.
Daoust ha ma vez lec'hiet an arouezenn-mañ e-touez renk ar ruzennoù e daolenn al LFE dre voaz e vez distaget peurliesañ er yezhoù ma vez implijet gante evel ur c'hwezhenn hag implijet vez an hevelep arouezenn [ʢ] koulz evit ar ruzenn ankoue mouezhiet hag evit ar c'hwezhenn ankoue mouezhiet, en ur c'hoùt ne vez ket kavet an daou son-se enebet an eil diouzh egile e yezh ebet. Mar bez ezhomm atav e c'heller implijout ar sin diakritek ispisial evit merkañ ar fed m'emañ distaget evel ur c'hwezhenn [ʢ̞].

## Skouerioù

Kavet e vez ar fonenn-mañ e dargineg war a seblant hag ivez en arabeg hag en hebraeg e lec'h ar ruzenn gargadenn mouezhiet (gw. ayin)

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn ankoue
* Ruzenn
* C'hwezhenn
* Kensonenn mouezhiet
# Ruzenn darzh divouezh

| LFE – niverenn | 146 |
| LFE – unicode | h |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | h |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn darzh divouezh, treuzskrivet [h] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 146.
Peurliesañ en em dalc'h ar fonenn-mañ evel ur gensonenn, met bez' e c'hell en em derc'hel ivez evel ur vogalenn.

## Skouerioù

* Arabeg: هدهد, "hoopoe"
* Avareg: гьа, "le"
* Euskareg (Behe Nafarroa): hirur,, "tri"
* Tchetcheneg: хIара,, "an dra-mañ"
* Kopteg: ϩⲣⲁ, "dremm"
* Izelvroeg: hebben, "kaout"
* Faeroeg: Hon,, "hi"
* Finneg: hammas, "dant"
* Alamaneg: haben, "kaout"
* Hungareg: helyes, "dehoù"
* Kabardeg: тхылъхэ,, "levrioù"
* Laoeg: ຫ້າ, "pemp"
* Pachtoueg: ﻫﻮ, "ya"
* Perseg: هفت, "seizh"
* Piraha: hi, "eñ"
* Roumaneg: hăţ, "gwestenn"
* Spagnoleg Mec'hiko: José, "Jozef"
* Taieg: ห้า, "pemp"
* Turkeg: halı, "pallenn-leur"
* Oubic'heg:, "pedadenn"
* Vietnameg: hát, "kanañ"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn darzh
* Ruzenn
* Kensonenn divouezh
# Ruzenn drek-logigoù divouezh

| LFE – niverenn | 134 |
| LFE – unicode | ʃ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | S |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn drek-logigoù divouezh treuzskrivet [ʃ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 134.
Gweuzet e vez ar fonenn-mañ dre voaz e meur a yezh, en o zouez ar galleg ar saozneg hag an italianeg.
Skrivet e vez <ch> hervez reolennoù reizhskrivañ peurunvan
E yezhadur ar brezhoneg emañ liammet ar fonem-mañ ouzh ar e fonem mouezhiet par [ʒ] dre ar c'hemmadurioù dre vlotaat daoust ha ma ne vez ket skrivet (sellit ivez ouzh ar pennad: "Dereziadur kensonennel"):
    [ʃ] > [ʒ]
    "chupenn" > "da chupenn" (distaget "jupenn")

## Skouerioù

* Albaneg: shtëpi, "ti"
* Arabeg:, "lezennel"
* Okitaneg (Auvernha): maissant, "fall"
* Euskareg: kaixo, "salut"
* Bulgareg: юнашки, "ez-harozel"
* Katalaneg: xarel-lo, "rizin Muskatel"
* Kopteg: ⲁϣ, "piv"
* Kroateg: šuma, "koadeg"
* Tchekeg: kaše, "flastrañ"
* Izelvroeg: sjabloon [ʃablo:n] (ivez: [sʲablo:n]), "patrom"
* Saozneg: sheep, "maout"
* Galleg: douche, "strinkadenn"
* Galizeg: viaxe, "hent"
* Gwaskoneg: maishant, "fall"
* Jorjieg: schraffieren, "lakaat skeud"
* Hungareg: segítség, "sikour"
* Ilokanoeg: siák, [ʃak], 'me'
* Italianeg: fasce, "bandennoù"
* Kabardeg: шыд, "azen"
* Kabileg: ciwer, "goulenn ali"
* Latveg: šalle ['ʃalle], "skerb"
* Malteg: x'ismek, "pe anv out?"
* Norvegeg (Nynorsk): sjukehuset, "klañvdi"
* Portugaleg: cheirar, "c'hwezhañ"
* Tagalogeg: shampu, [ʃampu], 'champoing'
* Roumaneg: şefi, "pennoù-meur"
* Gouezeleg Skos: seinn, "kanañ"
* Serbeg: двориште, "liorzh"
* Sloveneg: šóla, "skol"
* Somalieg: shan, "pemp"
* Spagnoleg (Río de Plata: rannyezhoù): calle, "straed"
* Swahilieg: kushoto, "kleiz"
* Turkeg: güneş, "heol"
* Ourdoueg: شکریہ, "trugarez"
* Kembraeg: siarad, "komz"
* Djouangeg: cib, "dek"

## Gwelit ivez

* Kensonenn
* Kensonenn drek-logigoù
* Kensonenn divouezh
* Ruzenn
# Ruzenn c'hargadenn divouezh

| LFE – niverenn | 144 |
| LFE – unicode | ħ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | X\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn c'hargadenn divouezh, treuzskrivet [ħ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 144.

## Skouerioù

Kavet e vez ar fonenn-mañ en darn vrasañ eus ar rannyezhoù arabek hag ivez e meur a doare distagañ hebraek (gw. het(h)).
| Yezh | Yezh | Ger | Ster |
| Abc'hazeg | Abc'hazeg | ҳара | 'ni' |
| Aguleg | Aguleg | - | 'skiber' |
| Arabeg | Arabeg | واحد | 'unan' |
| Tchetcheneg | Tchetcheneg | xъач/ẋaç | 'prunezenn' |
| Galizeg (rannyezhel) | Galizeg (rannyezhel) | ghato/gato | 'kazh' |
| Hebraeg sefardek | Hebraeg sefardek | חַשְׁמַל | 'tredan' |
| Kabardeg | Kabardeg | щхьэ | 'penn' |
| Kabileg | Kabileg | aḥeffaf | 'perukenner' |
| Kurdeg (rannyezhel) | Kurdeg (rannyezhel) | hol | 'endro' |
| Sioux (nakoda) | Sioux (nakoda) | | 'dec'h' |
| Somalieg | Somalieg | xood | 'bazh' |
| Spagnoleg Kuba (rannyezh La Habana) | Spagnoleg Kuba (rannyezh La Habana) | jacas | 'ponied' |

## Gwelit ivez

* Kensonenn
* Kensonenn c'hargadenn
* Kensonenn divouezh
* Ruzenn
# Ruzenn dent mouezhiet

| LFE – niverenn | 131 |
| LFE – unicode | ð |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | D |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn dent mouezhiet treuzskrivet [ð] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 131.
Alies e reer "kensonennoù etredent" eus ar kensonennoù dent.

## Skouerioù

* Albaneg: i verdhë, "aour"
* Saozneg: this, "an dra-mañ"
* Gwaskoneg: que divi, "ar pezh a rankfen"
* Islandeg: iða, "vorteks"
* Gresianeg: δάφνη, "laorel"
* Kembraeg: bardd, "barzh"
* Spagnoleg: dedo ['deðo], "biz"
* Arabeg: ḏahab ذهب, "aour"
* Kabileg: ḏuḇ, "bezañ skuizh-divi"
* Berta:, "skubañ"
* Swahilieg: dhambi, "pec'hed"
* Tamileg: onpatu, "nav"
* Fidjieg: ciwa, "nav"
* Aleuteg: dax̂, "lagad"
* Gwich'ineg: niidhàn, "c'hoant ac'h eus"
* Toutchoneg edhó, "kuzhat"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn dent
* Kensonenn mouezhiet
* Ruzenn
# Ruzenn diweuz divouezh

| LFE – niverenn | 126 |
| LFE – unicode | ɸ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | p\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn diweuz divouezh treuzskrivet [ɸ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 126.

## Skouerioù

* Ainoueg: フチ, "mamm-gozh"
* Angoreg: fi, "korf"
* Eweeg: é ƒá, "lufrañ a reas (eñ)"
* Itelmeneg: чуфчуф, "glav"
* Japaneg: 腐敗 (fuhai), "breinadurezh"
* Kaingangeg: fy, "hadenn"
* Kalapuyaneg:, "c'hwec'h"
* Kwamaeg:, "paner"
* Maoeg:, "goullo"
* Maorieg: whakapapa, "lingnez"
* Odoodeeg: pagai, "coconut"
* Spagnoleg Honduraz: fajo, "strobad"
* Turkmeneg: fabrik, "labourdi"
* Sañskriteg ar Vedaoù: देवः पिबति, "an doue a ev"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn diweuz
* Kensonenn divouezh
* Ruzenn
# Ruzenn darzh mouezhiet

| LFE – niverenn | 147 |
| LFE – unicode | ɦ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | h\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn darzh mouezhiet, treuzskrivet [ɦ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 147.
Peurliesañ en em dalc'h ar fonenn-mañ evel ur gensonenn, met bez' e c'hell en em derc'hel ivez evel ur vogalenn.

## Skouerioù

* Belaruseg: гара:, "menez"
* Izelvroeg: haat:, "kaz"
* Tchekeg hora:, "menez"
* Finneg: raha:, "arc'hant"
* Saozneg: behind, "a-dreñv"
* Kabardeg: сысeхэр, "ma zraoù"
* Sañskriteg: Hari, "Hari"
* Slovakeg: hora:, ""
* Ukraineg: гора:, "menez"
* Woueg: 鞋, "botoù-lêr"
* Zouloueg: ihhashi, "marc'h"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn darzh
* Ruzenn
* Kensonenn mouezhiet
# Ruzenn diweuz mouezhiet

| LFE – niverenn | 127 |
| LFE – unicode | β |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | B |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn diweuz mouezhiet treuzskrivet [β] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 127.
Implijet e vez a-wezhoù an hevelep arouezenn [β] ar Kensonenn dre dostaat diweuz mouezhiet, treuzskrivet sklaer dre ouzhpennañ ar sin diakritek ispisial evit diskwel emañ distaget izeloc'h evit boaz evel-hen: [β̞].

## Skouerioù

* Akeieg:, "pevar"
* Alekanoeg: hanuva, "netra"
* Amhareg: አበባ ābebā, "bleunienn"
* Angoreg: fufung, "korn"
* Bertaeg:, "nann"
* Dahaloeg:, "c'hoantaat"
* Eweeg: Ewe, "Ewe"
* Gwaskoneg La-vetz, "neuze"
* Japaneg: 神戸市, "Kobe"
* Kabileg: ḇri, "troc'hañ"
* Spagnoleg: lava, "lava" (rannyezhoù Europa 'zo))
* Turkmeneg: watan [βatan] "bro"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn diweuz
* Kensonenn mouezhiet
* Ruzenn
# Tavernola Bergamasca

Tavernola Bergamasca zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Tavernole sul Mella

Tavernole sul Mella zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Taviano

Taviano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Taveeg

Taveeg :
| Taveeg gwelet diouzh Perroz-Gireg. ||
| Anv gallek | Île Tomé |
| Geografiezh ||
| Lec'hiadur | Mor Breizh (Meurvor Atlantel) |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 50′ 08″ N, 3° 24′ 25″ K |
| Gorread | 0,35 km² |
| Lein uhelañ | 64 m |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Dreger |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumunioù | Perroz-Gireg |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+1 |
| kemmañ |
Taveeg a zo un enezenn hir (1 200 m), moan (keidenn 200 m), ha serzh (64 m), troet norzh-su, tost da aod Perroz-Gireg. 35 ha eo gorread an enez.
Didud abaoe ar bloavezhioù 1920 eo ha perc’hennet eo gant Mirerezh an Arvor (Conservatoire du littoral) abaoe 1997.
Gwechall e oa ur menaj ha gwelet a reer c’hoazh e vogerioù e norzh an enez.

## An anv

E galleg e vez graet Île Tomé pe Tomé hepmuiken eus Taveeg.
War ar c'hartennoù kozh e weler e veze graet ’t Groen Eijlant (an enez c'hlas) anezhi e nederlandeg.

## Douarouriezh

Greunit roz brudet Perroz (maen ruz) gant gwazhennoù niverus dolerit ha mikrodiorit.

## Loened

Er bloaz 2002 eo bet diouennet ar razhed a nere eno (600 loen dinodet), ar pezh a zo bet un dra vat evit an evned: daougementet pe dric’hementet eo bet o niver, ha bremañ ez eus noueliged bras (Charadrius hiaticula) o neizhiañ. Un dra vat eo bet ivez evit ar minelled al liorzhoù (Crocidura suaveolens), na gaver e Breizh nemet war an inizi — pe, a-hend-all, er gevred —, ha lieskementet eo bet o niver dre zek. Hag un dra vat eo bet ivez evit an anuzed-dall (Anguis fragillis), anezho glazarded dibav.

### Evned

Dre ma n’emañ ket pell eus ar Jentilez e kav d’ar skiantourien e teuy evned all da neizhiañ a-raok pell, an tort boutin (Puffinus puffinus) paneveken (ur c’houblad a oa e 1981), un evn ral koulz e Breizh hag er bed.
An evned all
* noueliged bras (1 c'houblad e 2003)
* tadorned roueel (9 c'houblad e 2003) (5 e 2002)
* morbiged (15)
* houidi korz (3)
* Sidaned aod (33)
* Sidaned prad (4)
* Laouenaniged (118)
* Gwrac'higed an drez (30)
* Strakiged lann (12)
* Lineged ruz (16)
* Mouilc'hi du (12)
* Marc'hvrini (1)
* Brini du (1)

## Lennegezh

E-pad fin e vuhez e dremene Ernest Renan an hañvezh e-tal Taveeg ; komz a rae ouzhi evel "ul leviathan mor".
E 1913 e embannas Anatol ar Braz un danevell o kontañ ur bourmenadenn war an enez.

## Daveoù

* ↑ (fr) Atlas du patrimoine microinsulaire breton, Conservatoire du Littoral, 2012.
* 1 2 3 (fr) Protocole d'éradication du rat surmulot sur l'île de Tomé, Denis Bredin, Louis Dutouquet, Espaces naturels, n°8, 2004.
* ↑ (fr) Contes du soleil et de la brume, Anatole Le Braz, Delagrave, 1913, pajennoù 61-91.
# Tavernerio

Tavernerio zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Tavañjer

Un davañjer (eus ur ger gallek kozh devantier, pe davantier) zo ur pezh dilhad hag a vez gwisket war bruched ha kof an den, ha war-benn dilhad all d'o gwareziñ dre ma c'hallfent bezañ louzet pe drailhet a-hend-all. Ur wech gwisket e vezont skoulmet peurvuiañ, ha graet e vez ar skoulm pe en a-raok pe en adreñv. Lakaet e vezont alies er gêr gant ar re a ra war-dro ar gegin. Tavañjerioù hir ha reoù berr zo.

## Micherioù

Tavañjerioù a vez douget e micherioù zo: keginerien ha mitizhien a servij ouzh taol a wisk tavañjerioù. Micherourien ivez, evel ar c'hovien, ar gereon.
Ar frañmasoned ivez a wisk un davañjer en o ritual.

## Skeudennoù

* Merc'hed eus Italia oc'h aozañ pasta er gêr – Tacuinum Sanitatis, XIV$^{vet}$ kantved
* Ur boutailher
* Lid ar frañmasoned
* Benjamin Franklin (1706-1790) en e davañjer frañmason
* Tañva gwin
* Mamm-gozh ha merc'h-vihan
* Servijourez en ur preti
* Ur gov
* Keginerien en o zavañjerioù, XXI$^{añ}$ kantved
# Tavenna

Tavenna zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Taverna (Calabria)

Taverna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Tavistock

Tavistock zo ur gêr e kontelezh Devon, e mervent Bro-Saoz. Emañ war lez ar stêr Tavy, un adstêr d'an Tamer. E 2001 e oa 11 018 a dud o chom e Tavistock.
Roud a gaver anezhi kerkent hag ar bloavezh 961, pa voe savet Abati Tavistock, ur savadur hag a chom aspadennoù anezhañ e kreiz kêr.

## Kerioù gevellet

Gevellet eo Tavistock gant ar c'hêrioù-mañ :
* Celle (Alamagn)
* Pondi (Breizh)

## Tud brudet

* Francis Drake (1540-1596), moraer
* William Browne (c.1590–c.1645), barzh
* Pete Quaife (1943-2010), soner gitar-boud

## Notennoù

* ↑ Office for National Statistics (2001), '2001 Census, statistics for Tavistock Parish', Office for National Statictics
# Tavazzano con Villavesco

Tavazzano con Villavesco zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Roullours

Roullours :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Vire |
| Kanton | Vire |
| Kod kumun | 14545 |
| Kod post | 14500 |
| Maer Amzer gefridi | Nicole Desmottes 2014-2015 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 169 m — brasañ 308 m |
| Gorread | 13,15 km² |
| kemmañ |
Roullours a oa ur gumun eus departamant gall Calvados.
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas 35 den nann soudard e Roullours abalamour d'ar brezel; 25 anezhe, ur plac'hig bet ganet e Douarnenez en o mesk, a voe lazhet gant ur vombezadeg d'ar 6 a viz Even e-pad an Dilestradeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, XVII$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Vire emañ Roullours.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 31 Kerzu 2015
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ EBSSA
# Round Maple

Round Maple, Edwardstone, Babergh, Suffolk, Bro-Saoz zo ur gêriadennig. 20 den a veve enno e 2001.

## Liammoù diavaez

TL9543
# Roumaneg

Ur yezh indezeuropek eus skourr ar yezhoù romanek eo ar roumaneg (română, limba română), komzet e Roumania hag e Moldova dreist-holl. Ur yezh ofisiel eo e Roumania, Moldova, hag e proviñs emren Voivodina, e Serbia. E Republik Moldova e reer limba moldovenească eus ar yezh ofisiel ("moldoveg"), evit abegoù politikel (sellit ouzh Moldoveg da c’houzout hiroc’h).
Komzet e vez roumaneg gant war-dro 26 milion a dud.

## Lizherenneg

Ouzhpenn al lizherennoù boas el lizherenneg latin e kaver ivez al lizherennoù-mañ e roumaneg : Ă (A gant breve), Â, Î (A, I, gant un tired kognek), Ș (S virgulenn), Ț (T virgulenn).

## Liammoù diavaez

* Ethnologue report for Romanian
* Romanian lessons (e saozneg hag e meur a yezh all)
* Guide linguistique roumain (Wikivoyage) (e galleg)
* Kompren ar roumaneg (en alamaneg)

## Notennoù

* ↑ Hervez ar studiadennoù ha hervez an niver a gomzerien (yezh kentañ/eil yezh).
# Round Island

Round Island zo un anv-lec'h saoznek.

## Aostralia

* Round Island (Queensland), er Frankland Islands
* Round Island (Tasmania)

## Hong Kong

* Round Island pe Pak Sha Chau (白沙洲), en North District
* Round Island pe Ngan Chau (銀洲), er Southern District

## Iwerzhon

* Round Island, anv saoznek Inis Cruinn e kontelezh An Dún
* Round Island, anv saoznek Inis Cruinn e kontelezh Fear Manach

## Kanada

* Round Island (Nova Scotia)
* Round Island (Nunavut)

## Kernev-Veur

* Round Island Light, anv saoznek Golowji an Voth en Inizi Sillan

## Bro-Saoz

* Round Island (Dorset)

## Stadoù-Unanet

* Round Island (Inizi Aleout), en Alaska
* Bumpkin Island, e Massachusetts, anavezet ivez evel Round Island
* Round Island (Nanticoke River) e Maryland
* Round Island (Michigan)
* Round Island (Detroit River), e Michigan
* Round Island (Mississippi)
* Iona Island (New York), anavezet ivez evel Round Island
* Round Island (Ohio), e Buckeye Lake, Fairfield County, Ohio

## Pennadoù kar

* Ronde Island, Grenada
* Isla Redonda
* Île Ronde
# Roungeg

Ur yezh nilez-saharek eus is-skourr ar yezhoù mabanek eo ar roungeg (runga) komzet gant tro-dro da 43.000 den e Republik Kreiz Afrika ha Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù mabanek
# Rount Pagan

Un dañs eus ar vro Bagan eo ar ront (pe rount) pagan.
Meur a ganaouenn zo da zañsal an dañs-se.
* Un allig, un allig
* Evit dek gwenneg, plac'h a zo
* War bont an Naoned
* Roulomp
* War an hent
Unan zo kanet gant Denez Prigent, unan all gant ar Sonerien Du hag unan all (War an hent) kanet gant Gael Billien asambles gant Kroazhent.
# Roumarin

Roumarin :
| Rosmarinus officinalis ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Lamiales |
| Kerentiad : | Lamiaceae |
| Genad : | Rosmarinus |
| Anv skiantel ||
| Rosmarinus officinalis L. 1753 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar roumarin, pe rosmari, pe rosmair, Rosmarinus officinalis o anv skiantel, a zo gwezigoù frondus, dezho delioù padus ha bleunioù glas melus.

## Mare ar bleuñv

Adalek miz C'hwevrer betek miz Ebrel/miz Mae.

## Uhelder

1,50 m

## Istor

Kreskin a ra ar plant-gouez er broioù en dro d'ar Mor Kreizdouar. Ar plant-gounezet a vez kavet e kazi tout ar rannvroioù.

## Spesadoù

| Seurtad | Anv |
| Rosmarinus officinalis Alba ou Albus | Roumarin Alba pe Albus |
| Rosmarinus officinalis Arp | Roumarin "Arp" |
| Rosmarinus officinalis Athens Blue Spire | Roumarin "Athens Blue Spire" |
| Rosmarinus officinalis Barbeque | Roumarin "Barbeque" |
| Rosmarinus officinalis Bennenden Blue | Roumarin "Bennenden Blue" |
| Rosmarinus officinalis Blaulippe | Roumarin "Blaulippe" |
| Rosmarinus officinalis Blue Lagoon | Roumarin "Blue Lagoon" |
| Rosmarinus officinalis Corsican Blue | Roumarin "Corsican Blue" |
| Rosmarinus officinalis Fota Blue | Roumarin "Fota Blue" |
| Rosmarinus officinalis Gorizia | Roumarin "Gorizia" |
| Rosmarinus officinalis Haifa | Roumarin "Haifa" |
| Rosmarinus officinalis Jackmann's Blue | Roumarin "Jackmann's Blue" |
| Rosmarinus officinalis Miss Jessop's Upright | Roumarin "Miss Jessop's Upright" |
| Rosmarinus officinalis Pinkie | Roumarin "Pinkie" |
| Rosmarinus officinalis Primley Blue | Roumarin "Primley Blue" |
| Rosmarinus officinalis Prostratus | Roumarin "Prostratus" |
| Rosmarinus officinalis Roseus | Roumarin "Roseus" |
| Rosmarinus officinalis Salem | Roumarin "Salem" |
| Rosmarinus officinalis Severn Sea | Roumarin "Severn Sea" |
| Rosmarinus officinalis Sudbury Blue | Roumarin "Sudbury Blue" |
| Rosmarinus officinalis Tarentinus | Roumarin "Tarentinus" |
| Rosmarinus officinalis Tuscan Blue | Roumarin "Tuscan Blue" |
| Rosmarinus officinalis Vicomte de Noailles | Roumarin "Vicomte de Noailles" |
| Rosmarinus officinalis f. repandens | Roumarin kouezhus |
| Rosmarinus officinalis Lavandulaceus | Roumarin "Lavandulaceus" |

## Keginerezh

Kriz pe sec'h e vez debret an delioù evel spis (temz). Lakaet e vezont er soubennoù, er c'heusterennoù, er soubilhoù hag er flanez.

## Gwelet ivez

* Spis (temz)

## Liammoù diavaez

* Plantkelt er wikipedia
* Plantkelt.net
# Secugnago

Secugnago zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Sedegliano

Sedegliano zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Sedella

Sedella zo ur gumun eus Spagn e proviñs Málaga.
# Sedan

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sedan a c'hall bezañ un anv-lec'h hag un anv-den.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Sedan (Bro-C'hall), ur gêr e departamant an Ardennes
** Emgann Sedan, d'an 2 a viz Gwengolo 1870
*** Sedantag, gouel alaman ma veze lidet an trec'h en emgann-se
** CS Sedan Ardennes, kleub mell-droad kêr

### Aostralia

* Sedan (South Australia)

### Azerbaijan

* Sədan

### SUA

* Sedan, Indiana
* Sedan, Kansas
** Sedan Township, Chautauqua County, Kansas
* Sedan, Minnesota
* Sedan, West Virginia

## Tud

* Rolfe Sedan (1896-1982), aktor stadunanat
# Sedico

Sedico a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
# Sedilo

Sedilo zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Sedini

' Sedini zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Sedangeg

Ur yezh vanarek eo an sedangeg (sedang), komzet gant tro-dro da 40.000 den e reter Laos hag e Cong Tum e su-kreiz Viêt Nam.

## Gwelet ivez

* Yezhoù monek-kmerek
* Yezhoù aostrez-aziatek
* Halangeg

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Seder Pesac'h

Ar Seder (hebraeg סֵדֶר ˈsedeʁ 'urzh, renkamant'; yideg סדר seyder) zo ur banvez lidel a verk deroù gouel Pesac'h evit ar yuzevien. Aozet e vez er bed a-bezh d'ar 14 a viz Nisan en deiziadur hebraek (en deiziadur-se e komañs an deizioù pa'z a an heol da guzh), da lavaret eo alies e fin miz Meurzh pe e miz Ebrel en deiziadur gregorian. Lakaat a ra e-barzh ar jeu ul lodenn eus ar gumuniezh tost, pe da nebeutañ ar familh war meur a remziad, hag e-kreizig-kreiz emañ istor an Ermaeziadeg (Shemot), kontet d'an noz-se evit kaout koun eus penaos e oa bet dieubet an Hebreed eus Ejipt.
Diazezet eo al lid war ar mitzvah embannet e levr an Ermaeziadeg (13:8) : "Hag e tisklêri se da'z mab en deiz-se en ur lavarout : en abeg da bezh en devoa graet an Aotrou evidomp pa oamp aet kuit eus an Ejipt". Familhoù ha tud tost en em vod da lenn istor an Haggadah a zo ennañ istor an Ermaeziadeg, lidoù ha bennozhioù, kanaouennoù ha soñjoù ar re fur war an istor.
Kustum e vezer er Seder da gontañ an istor ha da gaozeal diwar e benn, evañ peder gwerennad gwin, debriñ matza, rannañ bouedoù aroueziel bet lakaet war Pladenn ar Seder ha stouiñ evit lidañ ar frankiz. Bez' eo unan eus ar gouelioù gwellañ heuliet gant ar yuzevien dre ar bed.