# An Intel

An Intel :
| An Intel gwelet eus an oabl ||
| Anv gallek (ofisiel) | Étel |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Kiberen |
| Kod kumun | 56055 |
| Kod post | 56410 |
| Maer Amzer gefridi | Guy Hercend 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | An Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr)Lec'hienn an ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 053 ann. (2020) |
| Stankter | 1 180 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 39′ 30″ Norzh 3° 11′ 58″ Kornôg / 47.6583333333, -3.19944444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 5 m bihanañ 0 m — brasañ 17 m |
| Gorread | 1,74 km² |
| An Intel ||
| kemmañ |
An Intel a zo ur gumun eus Breizh e kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan.

## Douaroniezh

* War lez genoù Stêr an Intel hag ar Meurvor Atlantel emañ an Intel.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun d'an 20 a viz Gouere 1850 diwar ul lodenn eus kumun an Ardeven.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ
* Mervel a reas 107 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,46 % eus he foblañs e 1911.
Korventenn 1930
* 19-20 a viz Gwenholon 1930: kollet e voe dek bag ha mervel a reas 72 pesketour eus an Intel abalamour d'ar gorventenn$^,$.
Eil Brezel-bed
* E Sankenn an Oriant edo ar gumun; dieubet e voe an Intel d'an 12 a viz Kerzu 1944 gant ar 94vet Rannlu Troadegiezh SUAat dindan urzhioù ar Jeneral Fortier, pezh a rannas Sankenn an Oriant e div lodenn.
* Da 8 eur noz d'ar 7 a viz Mae 1945 e oa bet sinet kodianañ an Alamaned a oa o terc'hel Sankenn an Oriant er Café Breton en Intel; an arsav-emgann a voe sinet gant ar c'horonal Borst en anv al lu alaman, ar c'horonal Keating en anv al lu Suaat hag ar c'horonal Joppé en anv al lu gall; lakaet e voe da dalvezout da 00.01 d'an 8 a viz Mae.
* Mervel a reas 21 den abalamour d'ar brezel.
Tarzh-meur an Intel
* Tarzh-meur an Intel.
* Monumant ar re varv d'an 3 a viz Here 1958.
* Bagdi ar vag-saveteiñ.
* 1958: d'an 3 a viz Here e voe klasket gant Alain Bombard diskouez efedusted ar vagig-dreistvevañ bet ijinet gantañ en ur vont ouzh tarzh-meur an Intel, ar vag a eilpennas, beuzet pevar den eus he bourzh, hag ar vag-saveteiñ Vice Amiral Schwerer II a reas memes mod, gant pemp martolod beuzet.
Brezelioù didrevadennañ
* Mervel a reas ur gwaz e Brezel Indez-Sina ha tri gwaz e Brezel Aljeria.

## Mirdi

* Mirdi an Dounetaerion.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$. Dioueliet e voe d’an 12 a viz Du 1922, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar Rezistanted marvet en emgannoù an dieubidigezh e dibenn miz Eost 1944, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Armerzh

* Ur vag-pesketa hengounel er porzh.
* Ar skornlec'h.
* 81 vag-chaluter a voe er porzh da vuiañ, ha 26 kokaniour; e 1963 e voe degaset 21 600 tonenn a besked gant pesketourion an Intel betek porzhioù ar Meurvor Atlantel, d'ar c'houlz-se e oa ar porh ar pevare hini eus ar Frañs a-bezh hervez ar pesketa pesked; e 1964 e voe pourchaset skorn 548 gwezh d'ar bigi-chaluter gant al labouradeg-skorn, da lâret eo e voe kenderc'het 12 700 tonenn skorn.

## Emdroadur ar boblañs
### abaoe 1962

Niver a annezidi

### abaoe 1851
## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 2014 | → bremañ | Guy Hercend |
| 2006 | 2014 | Joseph Nigen |
| 1991 | 2006 | Rémi Guillevic |
| 1989 | 1991 | Michel Le Nabat |
| 1977 | 1989 | Michel Le Corvec |
| 1957 | 1977 | Eugène Ezanno |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

* Coill Chreagáin (Iwerzhon), abaoe 1984.

## Liammoù diavaez

* (br) an Intel war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr)memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Lucien Gourong
* ↑ (fr)Mirdi an Dounetaerion
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 603
* ↑ (fr)Ouest-France, 7 a viz Mae 2010
* ↑ (fr)memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)ORTF
* ↑ (fr)memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Lec'hienn ar mirdi
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Atersadenn Michel Le Leuch, kadoriad ar gevredigezh Autrefois Etel, Michel Perrin, istorour ar mirdi, ha Grégory Nabat, animatour er mirdi, Ouest-France, d'ar Meurzh 30 a viz Ebrel 2013
* ↑ (fr)EBSSA
* ↑ (fr)Atlas français de la coopération décentralisée et des autres actions extérieures, Ministère des affaires étrangères
a vo kavet e Wikimedia Commons.