OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# La Vîngtaine du Coin Tourgis Sud

La Vîngtaine du Coin Tourgis Sud eo anv jerzenezek unan eus 5 vîngtaine e parrez Saint Louothains e Jerzenez, anvet Vingtaine du Coin Tourgis Sud e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Coin Motier

La Vîngtaine du Coin Motier eo anv jerzenezek unan eus 5 vîngtaine e parrez Saint Louothains e Jerzenez, anvet Vingtaine du Coin Motier e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Coin Tourgis Nord

La Vîngtaine du Coin Tourgis Nord eo anv jerzenezek unan eus 5 vîngtaine e parrez Saint Louothains e Jerzenez, anvet Vingtaine du Coin Tourgis Nord e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Dou (Saint Pièrre)

La Vîngtaine du Dou eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Saint Pièrre e Jerzenez, anvet La Vingtaine du Douet e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Fief du Rouai

La Vîngtaine du Fief du Rouai eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Saint Martîn e Jerzenez, anvet La Vingtaine du Fief de la Reine e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Mont Couochon

La Vîngtaine du Mont Couochon eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine du Mont Cochon e galleg ha saozneg.
# La Vîngtaine du Dou (Saint Jean)

La Vîngtaine du Dou eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Jean e Jerzenez, anvet Vingtaine du Douet e galleg ha saozneg.
# Kala-Goañv

Kala-Goañv a vez graet eus ar 1añ a viz Du, diwar ar ger latin Calendae.

## Oberennoù

* Pirc'hirin Kala-Goañv, anv un danevell hag un dastumad danevelloù gant Abeozen.

## Pennadoù kar

* Samhain
* Kala
* Kala-Mae
* Kala-Meurzh
# Kaketou lagad glas

Kaketou lagad glas :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Genad : | Cacatua |
| Anv skiantel ||
| Cacatua ophthalmica P.L.Sclater, 1864 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haketou lagad glas (Cacatua ophthalmica) a zo un evn a vev e Preden-Nevez hag en Inizi Bismarck (Papoua Ginea-Nevez).
# Kakos

Kakos (henc'hresianeg : Κακός / Kakós, « drouk », latinekaet e Cacus) a oa ur ramz, hanter-den, hanter-satir, mab d'an doue Hefaistos, tri fenn dezhañ, hag o-zri a dufe tan ha moged. Klopennoù gwadek tud varv a veze a-ispilh ouzh toull e vougev en Italia, e Latium, e-harz menez Aventinus.

## Mojenn

Herakles a gasas an ejened laeret digant Geryon da-vetek an Tiberis, en Italia, hag a vanas kousket tra ma oant o peuriñ. Kakos a laeras eizh anezho, hag evit na vije ket kavet e sachas anezho a-souz, dre o lost, betek e vougev. Prest edo an haroz da guitaat ar peurvan pa stagas e oc'hen da vlejal ha pa voe respontet dezho gant blejadeg all ar re a oa kuzhet er vougev. Hag Herakles gant ar gounnar da redek davito. Met ur pikol karreg a oa ouzh toull ar vougev, dalc'het gant chadennoù a oa bet goveliet gant e dad Hefaistos. Na 'vit se ! Bountañ ha sachañ a reas war ar reier, da ober lec'h da dremen, ha lammat er vougev.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kaketou gwenn

Kaketou gwenn :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Genad : | Cacatua |
| Anv skiantel ||
| Cacatua alba (Müller, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haketou gwenn (Cacatua alba) a zo un evn hag a vev en enezennoù 'zo eus Indonezia.

## Annez

Bevañ a ra Inizi Maluku.

## Daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Kaketou kupenn velen

Kaketou kupenn velen :
| Ur c'haketou kupenn velenn, luc'hskeudennet e zoo Guangzhou (Guangdong, Republik Pobl Sina). En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Genad : | Cacatua |
| Anv skiantel ||
| Cacatua sulphurea (Gmelin, 1788) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haketou kupenn velen (liester : kaketoued kupenn velen) a zo ur spesad evned, Cacatua sulphurea an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Psittacus sulphureus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Bez' emañ en arvar bras da vont da get.

## Boued

Bevañ a ra diwar vroñs, frouezh, glasvez, greun, had ha kraoñ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Cacatua sulphurea abbotti, en inizi Masalembu Besar (Mor Jawa),
* C. s. citrinocristata, e Sumba,
* C. s. parvula, eus Sumbawa da dTimor,
* C. s. sulphurea, e Sulawesi hag en inizi tost.

## Liammoù diavaez

* (en) Cacatua sulphurea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cacatua sulphurea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cacatua sulphurea.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kalabareg

Ur yezh nijerek-kongoek eus is-skourr ar yezh idjoek ar reter eo ar c'halabareg (kalabari) komzet gant tro-dro da 250.000 den e Nigeria.
An eil yezh idjoek muiañ-komzet an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù idjoek
# Kaki

ar c'haki (japaneg kaki, diwar kakinoha) eo frouezh ar wezenn-gaki. Ar wezenn-se a zo dezhi etre 5 ha 10 m uhelder, delioù ledan ha hirgelc'hiek hag a zeu da vezañ ruz d'an diskar-amzer. Ar bleuñvioù a c'hall bezañ gwenn, melen pe glas-gwer. An daou seurt kaki brudetañ a zo anvet hachiya ha fuyu. Frouezh broadel Japan int. A-orin eus reter Sina eo ar c'haki, ha gounezet e vezont ivez e Viet Nam, Korea, Liban, Israel, Italia, Stadoù-Unanet, su Frañs hag en Aljeria (en Ain Draham) hag e Maroko (Ain Sobah). Soñjal a reer peurliesañ e teu eus ur frouezhenn all (Diospyros roxburghii), hag a greske ez-naturel e biz India hag en Indez-Sina. Ouzhpenn 2 800 seurtad a zo. E broioù' zo evel e Taiwan, e vez soubet er raz.

## Taolennadur

Kement ha tomatez e vez ar c'haki, hag a-liv gant an orañjez. Pa vez azv e teu ar plusk da vezañ treuzwelus. Unan eus ar ouenn frouezh ar muiañ a brovitamin A enni eo ivez. E kement frouezhenn a zo e c'haller kavout betek eizh hadenn, ha stag e chom ar c'haki ouzh ar wezenn, memes pa gouezh an delioù. Debret e vez ar c'haki pa vezont azv da vat, ha tost fouest zoken (un tamm evel ar mesper, ha tennañ a ra e vlaz da hini ar mesper ivez).

### Talvoudegezh vezhurel

Kaki (talvoudegezh vezhurel evit 100 g) :
| Maguzenn | Talvoudegezh |
| dour | 80 g |
| proteinoù | 0,6 g |
| Lipid | 0,2 g |
| glukid | 19 g |
| gwienn | 1,6 g |
| energiezh | 292,9 kJ / 70 cal |

## Skeudennoù

* Frouezh hag had kaki
* Had kaki
* Bleunioù kaki
* Frouezh glas
* Stumm ar wezenn gant he delioù
* Gwezenn leun a frouezh
* Kaki o sec'hiñ e mod hengounel Bro-Gorea
* Kaki o sec'hiñ en un ti-feurm e Bro Japan
* Gouel ar c'haki e Strunjan e Bro Slovenia
* Kaki sec'h kinniget mod Bro Japan
* Pakad Kaki sec'h kinniget evit Profoù eus Bro-Japan
* Pakad Kaki sec'h evel ma vez gwerzhet e Japan

## Levrlennadur

* L'encyclopédie visuelle des aliments, Embannadurioù Québec/Amérique, 1996
* L'herbier voyageur, Histoires des fruits, légumes et épices du monde, Embannadurioù plume de carotte

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ "Fruits d'Outre-Mer", levrenn 3, niv. 4, pajenn 124 da 132, 1948 gant V.-A. Evreinoff
# Kala

Kala a vez lavaret a-wechoù eus deiz kentañ ar miz, pe eus mizioù zo:
* Kala-Genver, d'ar 1añ a viz Genver,
* Kala-Meurzh, d'ar 1añ a viz Meurzh,
* Kala-Ebrel, d'ar 1añ a viz Ebrel,
* Kala-Mae, pe Kala-hañv, pe kelig-an-hañv, d'ar 1añ a viz Mae,
* Kala-Goañv, d'ar 1añ a viz Du.

## Gerdarzh

Dont a ra ar ger kala eus an anv latin calendae, deiz kentañ pep miz e Roma gozh.
# Kaketou kupenn aour

Kaketou kupenn aour :
| Ur c'haketou kupenn aour. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Genad : | Cacatua |
| Anv skiantel ||
| Cacatua galerita (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haketou kupenn aour (liester : kaketoued kupenn aour) a zo ur spesad evned, Cacatua galerita an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad en Aostralia ha Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

* (en) Fichenn Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Cacatua galerita war al lec'hienn Avibase.
# Lesegno

Lesegno (Ëlzegn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Lesbos

Lesbos (Λέσβος, distaget Lezvos e gresianeg a vremañ ha Midilli e turkeg) eo anv brasañ enezenn Hellaz dirak aod Turkia, hag unan eus brudetañ inizi ar bed abalamour d'ar varzhez Safo a vevas enni. Anavezet eo ivez evel Mitilíni, anv ar gêr-benn anezhi e gwirionez.
* Porzh Mitilíni
* Porzh Mitilíni
* Molivos
* Menez Olympos
* Dourbont roman e Mitilíni
# Lesdain

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lesdain zo un anv-lec'h gallek.
* e Belgia, Lesdain, kêriadenn e Brunehaut
* e Bro-C'hall, Lesdain (Bro-C'hall) en departamant gall Nord (departamant)
# Leseg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo al leseg (lese) komzet gant tro-dro da 50.000 den e Republik Demokratel Kongo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Lesbofobiezh

Al lesbofobiezh a zo un doare arallrevouriezh a-anep d'ar maouezed heñvelrevel pe lesbianed diazezet war ar gwalldiforc'h abalamour do revelezh.
Ijinet e oa bet an termen lesbofobiezh peogwir pa reer gant an termen homofobiezh e soñjer peurliesañ er baotred heñvelrevel nemetken ha c'hoant e oa bet lakaat war wel en un doare sklaer ar fed ma c'houzañv ivez al lesbaned ar feulster ha ar gwalldiforc'h diazet war an arallrevreoladouriezh.
Luzietoc'h c'hoazh eo al lebianofobiezh evit an homofoobiezh a-enep d'ar baotred ivez rak gounzañvet e vez ar gwalldifor'ch hag ar feulster al lesbianed abalamour do revelezh diouzh un tu hag ivez abalamour d'o rev diouzh an tu all, da lâret o peogwir int heñvelrevel hag ouzhpenn peogwir int maouezed.
Abalamour d'o revelezh e c'hell bezañ nac'het ouzh al lesbianed, evel ouzh an dud LGBT dre vras, ur post-labour pe feurmiñ un ti ha gouzañvet e vez ivez gante fulster fizikel ha dre gomz. Evit chom hep rankout gouzañv kemendall alies a-walc'h e vez kuzhet o revelezh gante ha betek mont da dimeziñ gant ur paotr evit diswl sklaer d'ar gevredigezh int arallrevel. Seurt emdalc'hoù a c'hell kas da gudennoù psikoilogel ivez, hag a vefe anezhe un doare feulster all a-enep d'al lesbianet savet diwar reolennoù revel hengounel ar gevredigezh.
Etre miz Du 2003 ha miz Genver 2004 e oa bet kaset da benn ur sondadeg gant "SOS homophobie" e Frañs ha diouzh 1,800 a respontas, 57% eus al lesbianed a lâras o doa bet gouzañvet al lesbianofobiezh

## Liammoù diavaez

* (fr) Kenurzhiadur ar lesbianed
* (fr) Penelopes.org
* (fr) Testenioù diwar-benn al lesbianofobiezh embannet gant SOS homophobie e 2004
* (en) "Jahinerezh hag identelezh revel" embannet gant Amnesty international e 2001
* (fr) * Dosier diwar-benn al lesbianofobiezh e Frañs embannet gant Kenurzhiadur ar lesbianed

## Gwelet ivez

* Arallrevreoladouriezh
* Arallrevouriezh
* Homofobiezh
* Lesbianelezh
# Lescaut

Lescaut zo un anv-tud gallek.
* Manon Lescaut, romant gallek gant Antoine François Prévost, embannet en 1753
** Manon Lescaut, c'hoarigan Giacomo Puccini, diwar ar romant
** Manon Lescaut, barrez gant Jean-Pierre Aumer, diwar ar romant
* Julie Lescaut, heuliad fimoù skinwel gall, 101 abadenn skignet etre Genver 1992 ha Genver 2014.

## Pennad kar

* Escaut
# Lesdain (Norzh)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lesdain |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lesdain en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales de la Vallée de Vinchy |
| Kanton | Marcoing |
| Kod INSEE | 59341 |
| Kod-post | 59258 |
| Maer | Jean-François Plateau (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,43 km² |
| Led | 50° 06' 03" Norzh |
| Hed | 03° 16' 06" Reter |
| Uhelder kreiz | 18 m |
| Uhelder bihanañ | 74 m |
| Uhelder brasañ | 137 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 396 (2007) |
| Stankter | 46 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lesdain a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Ganedigezh ar Werc'hez

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Jean-François Plateau | Strollad Sokialour Gall | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lesignano de' Bagni

Lesignano de' Bagni zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Lesina (Italia)

Lesina a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
# Los Barrios de Bureba

Los Barrios de Bureba zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Los Glochos

Ar Glochos a zo ur strollad kanerien ha sonerien eus Breizh. Kanañ a reont e galleg. An anv «Glochos» a zeu eus anv an daou vreur Glocheux, sonerien eus Pondivi, hag a sone sonerezh stadunanat er bloavezhioù 1970.
Meskañ a reont meur a zoare sonerezh (ijinet o deus ar sonerezh pekno), gant komzoù diwar-benn ar Stad hag ivez diwar-benn ar maezioù en un doare farsus. «Galette saucisse» pe «Paté Hénaff» ha «Tire la chasse», graet o deus ur ganaouenn brudet-mat «Rien à foutre».
Pemp soner emaint er strollad, un tabouliner (Jacky Pestel), ur gitarour ha gitarbouder («Chim»), ur soner piano ha sintetizer (Jean-Noël Rose), ha daou ganer (Fañch ha Minig), met ar reoù all a gan ivez e doare ar c'han-ha-diskan. Son a ra Hervé Bertho ganto ivez.
# Los Banhs de Rènnas

Los Banhs de Rènnas (okitaneg; Rennes-les-Bains e galleg) a zo ur gumun en departamant Aude e rannvro Languedoc-Roussillon e Bro-C'hall.
172 a dud a oa o chom eno e 2009.

## Gevelliñ

Gevellet eo Los Banhs de Rènnas gant :
* Roazhon (Breizh)

## Gwelout ivez

* Roll kumunioù gevellet Breizh

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn an ti-kêr
* (fr) Ar gêr-zour
# Los Lagos

Los Lagos (al lennoù, e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.

## Arc'hantina

* Los Lagos, departamant e Proviñs Neuquén, en Arc'hantina.

## Chile

* Rannvro Los Lagos, rannvro e kreisteiz Chile.
* Los Lagos, kumun e Chile.
# Los Corrales (Sevilla)

Los Corrales zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
# Los Gallardos

Los Gallardos a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Los Barrios

Los Barrios zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Cádiz en Andalouzia.
# Los Corraleros de Majagual

Los Corraleros de Majagual zo ul laz eus Kolombia krouet e 1962. Brudet e oa an akordeoñser Lisandro Meza evel kaner cumbia ha seniñ a rae gant Alfredo Gutiérrez, Chico Cervantes, Cesar Castro, ha Calixto Ochoa.

## Liammoù diavaez

* (es) Los Corraleros de Majagual
# Los Corrales de Buelna

Los Corrales de Buelna zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Los Compadres

Los Compadres a oa un daouad kanerien, hervez giz ar bloavezhioù 1940 e Kuba, a oa bet savet gant Lorenzo Hierrezuelo, gitarour ha kaner, anavezet ivez evel Compay Primo, e 1947 (pe 1949 hervez tud zo), gant Francisco Repilado, soner tres hag eil mouezh, anavezetoc'h evel Compay Segundo.
Er bloavezhioù 1930 dija en devoa labouret gantañ el laz «Cuarteto Hatuey». Dont a ra an anv compay eus distagadur lec'hel ar ger compadre, paeron e brezhoneg, implijet ivez ouzhpenn evel komper, mignon, kamarad. En amzer-se e kane Lorenzo ivez en un daouad all gant María Teresa Vera.

## Goude 1955

E 1955 e savas bec'h etreze, ha kuit Compay Segundo Repilado da sevel ul laz all, Compay Segundo y sus Muchachos. Neuze e c'houlennas Lorenzo digant e vreur Reinaldo Hierrezuelo, gitarour ha kaner eveltañ, anavezet ivez evel Rey Caney, kemer e lec'h, hep kemm anv an daouad. Reinaldo en devoa savet ul laz all, Cuarteto Patria,
Meur a droiad a reas Los Compadres, mod kozh evel mod nevez, dre gement Amerika zo, ha betek Europa ha Japan. E Perou e tegouezhjont e 1973, pedet e oant da ganañ e festival Ancon, tri bloaz e chomjont er vro ha berzh a rejont ken ha ken ma o devoe div Bladenn Aour.
Entre o c'hanaouennoù niverus e talc'her soñj eus "Venga guano", "No quiero llanto", "Guarapo, pimienta y sal", "Yo canto en el llano", "Macusa", "Los barrios de Santiago", "Mi son oriental", "Preparen Candela", "Rita la caimana" ha "Como cambian los tiempos", Hey Caramba, Sarandonga, Los barrios de Santiago, a reas berzh bras hag a zo bet kanet hag adkanet gant ur bern tud all, betek e broioù all. Pa ganent e veze alies sonerien all gante, o seniñ bongó, contrabasso pe güiro.
Echu e voe d'an daouad nevez gant marv Lorenzo Hierrezuelo e miz Du 1993.

## Goude 1993

E 1994 e savas Reinaldo ar Vieja Trova Santiaguera.

## Pennadoù kar

* Vieja Trova Santiaguera

## Liammoù diavaez

* Primo ha Segundo :
* Ar vreudeur Hierrezuelo o kanañ Rita la caimana
* O kanañ Metiste la pata :
* Un eurvezh hanter gant Los Compadres :

## Notennoù

* ↑ pennad db Rey Caney :
* ↑ Giro, Radamés 2007. Diccionario enciclopédico de la música en Cuba. La Habana. vol 1, p248
# Lizherenneg latin

Implijet e vez al lizherenneg latin evit skrivañ an darn vrasañ eus yezhoù Europa.
Diorroet e oa bet evit al latin diwar patrom lizherennoù al lizherenneg c'hresianek.
Graet e vez ganti ivez evit romanekaat yezhoù hag a vez skrivet gant un doare all, da skouer ar reizhiad pinyin evit ar sinaeg.

## Gwelet ivez

* Sinoù diakritek
* Lizherenneg fonetik etrebroadel
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Lizherenneg fonetik etrebroadel evit an alamaneg

E-barzh an taolennoù treset a-is, e berr gomzoù, ez eo kinniget an doare aesañ da lakaat al Lizherenneg fonetik etrebroadel (LFE) da glotañ gant an alamaneg evit deskrivañ anezhañ.
Kensonennoù :
| Fonem | Fon | Skouer |
| /p/ | , | Palme |
| /b/ | , | Band |
| /t/ | , | Tag |
| /d/ | , | doch |
| /k/ | , | Katze |
| /ɡ/ | , | Garten |
| /f/ | | Vogel |
| /v/ | ,, | Wasser |
| /z/ | , | Vase |
| /s/ | | Wasser |
| /ç/ | , | Licht |
| /x/ | | Nacht |
| /r/ | ,, | Band |
| /ən/ | | schlafen |
| /əl/ | | Hantel |
Vogalennoù :
| Fonem | Fon | Skouer |
| /a/ | | Katze |
| /aː/ | | lahm |
| /ɛː/ | , | Käse |
| /eː/ | | lesen |
| /ɛ/ | | kennen |
| /iː/ | | lieb |
| /ɪ/ | | Kind |
| /oː/ | | rot |
| /ɔ/ | | toll |
| /uː/ | | gut |
| /ʊ/ | | gesund |
| /ə/ | , | Tanne |
| /ər/ | | Meister |
Diftongennoù :
| Fonem | Skouer |
| /aɪ/ | leise |
| /aʊ/ | Raum |
| /ɔʏ/ | heute |

## Notennoù

* 1 2 3 4 5,,,, e Su Alamagn hag Aostria
* ↑ e Su alemaneg ha Su aostrieg-bavareg
* ↑ e Kornôg Alamagn, Saks, Brandenburg hag e "Standarddeutsch", e Bavaria, Aostria ha Norzh Alamagn, (rouez) e rannoù Norzh Hessen
* ↑ en Aostria
# Lizherenneg fonetik etrebroadel evit an italianeg

E-barzh an taolennoù treset a-is, e berr gomzoù, ez eo kinniget an doare aesañ da lakaat al Lizherenneg fonetik etrebroadel (LFE) da glotañ gant an italianeg evit deskrivañ anezhañ.
LFE : kensonennoù italianek :
| LFE | Skouerioù |
| p | piano, ampio, proprio |
| pp | pappa, appena, zuppa |
| b | banca, cibo, alba |
| bb | babbo, fabbro |
| t | mito, tranne, alto |
| tt | fatto, attraverso |
| d | dunque, idra, caldo |
| dd | cadde, addirittura |
| tʃ | cinque, ciao, facevo |
| ttʃ | cacciare, acceso, acciaio |
| ts | zoccolo, canzone, marzo |
| tts | pizza, mazzo, pazza |
| dʒ | giungla, fingere, pagina |
| ddʒ | maggio, oggi, peggio |
| dz | zulù, zelare, Marzabotto |
| ddz | mezzo, rozzo |
| k | cavolo, acuto, anche |
| kk | peccato, picchiare, piccolo |
| kw | questo, aquila, quindi |
| ɡ | gatto, agro, ghetto |
| f | fatto, Africa, fosforo |
| ff | effetto, effluire, baffo |
| v | vado, volto, povero |
| vv | avvocato, sovvenire, evviva |
| s | sano, pasto, censimento |
| ss | posso, assassino, pessimo |
| z | rosa, asma, sbavare |
| ʃ | scena, scimmia, sciame |
| ʃʃ | cascina, ascia, guscio |
| m | mano, amare, campo |
| mm | mamma, ammogliare, Emma |
| ɱ* | invece, anfibio, canfora |
| n | nano, punto, pensare |
| nn | nonna, anno, canna |
| ŋ* | fango, unghia, piango |
| ɲ | gnomo, gnocco |
| ɲɲ | bagno, cegno, cagnolino |
| l | pala, lato, vola |
| ll | palla, molle, mille |
| ʎ | gli, glielo, |
| ʎʎ | paglia, luglio, famiglia |
| r | Roma, quattro, morte |
| rr | burro, carro, terra |
| j | scoiattolo, proprio, insieme |
LFE : Vogalennoù italianek :
| LFE | Skouerioù |
| a | alto, padre, sarà |
| e | edicola, pera, perché |
| ɛ | elica, membro, c'è |
| i | imposta, prima, colibrì |
| o | ombra, come, posso |
| ɔ | otto, posso, Comò |
| u | ultimo, pure, caucciù |
LFE : Diftongennoù :
| LFE | Skouerioù |
| ai | avrai, Giamaica |
| ei | dei (araogenn), quei |
| ɛi | andrei, sei |
| oi | noi, voivoda |
| ɔi | suoi, poi |
| au | pausa, rauco |
| eu | Europa, feudale |
| ɛu | ermeneutico, reuma |
| ja | piano, chiarore |
| je | schietto, pensieroso |
| jɛ | ieri, siepe |
| jo | fiore, secchio |
| jɔ | pioggia, ionico |
| ju | più, iucca |
| wa | guado, quando |
| we | quello, duecento |
| wɛ | guerra, gueffa |
| wi | qui, taccuino |
| wo | vuotare, quotidiano |
| wɔ | vuoto, suocero |
LFE : Arouezennoù all implijet evit deskrivañ distagadur an italianeg :
| LFE | Displegadenn |
| ˈ | Taol-mouezh kentañ (lakaet a-raok ar silabenn taol-mouezhiet), da skouer primo /ˈpri.mo/ |
| ˌ | Eil taol-mouezh, da skouer mangiatoia /ˌman.dʒa.ˈtoː.ja/ |
| . | un troc'h silabennoù, da skouer chiamata /kja.ˈmaː.ta/ |
* The letter n always assimilates the articulation point of the following consonant. Thus, the n in /ng/ is a velar, the n in /nv/ or /nf/ is a labiodental and n is never found before p and b, where m is used instead.

## Pennadoù nesañ

* en:Italian phonology
* en:Italian language