OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Geleg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar geleg (gele).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Gell

Al liv gell zo a-liv gant ar c'histin teñval. Implijet e vez ar ger evit blev an dud hag al loened peurgetket.
Livioù | Roll al livioù :
| Gwenn #ffffff | Arc'hant #c0c0c0 | Gris #808080 | Du #000000 |
| Ruz #ff0000 | Orañjez #ffa500 | Melen #ffff00 | Gwer #00ff00 | Cyan #00ffff | Glas #0000ff | Indigo #4b0082 | Mouk #7f00ff |
| Magenta #ff00ff | Olivez #808000 | Gell #954535 | Turkez #008080 | Roz #ffc0cb |
# Gelaoeg

Ur yezh taiek-kadaiek eus skourr ar yezhoù geek-tchiek eo ar gelaoeg (gelo pe kelao) komzet gant tro-dro da 3.000 den e Sina
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo dre ma vez dilezet tamm-ha-tamm evit ober kentoc'h gant yezhoù all.

## Gwelet ivez

* Yezhoù yuzevek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Kanton Lambal

Kanton Lambal :
| Lec'hiadur kanton Lambal e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Brieg |
| Kod kanton | 2206 |
| Pennlec'h | Lambal |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Marie-Christine Cléret Robert Rault 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 24 562 ann. (2019) |
| Gorread | 197,82 km² |
| Stankter | 124 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Lambal zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 12 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Lambal a yae 11 kumun d'ober anezhañ :
* Andel ;
* Kistenid ;
* Koedmaeg ;
* Lambal ;
* Landehen ;
* Lanvelor ;
* Melin ;
* Morieg ;
* Noual-Pentevr ;
* Peuñvrid ;
* Sant-Rieg.

### Abaoe 2015

Kanton Lambal a ya 12 kumun d'ober anezhañ :
* Lambal ;
* Andel ;
* Henant-Sal ;
* Kistenid ;
* Koedmaeg ;
* Landehen ;
* Lanvelor ;
* Melin ;
* Morieg ;
* Noual-Pentevr ;
* Peuñvrid ;
* Sant-Rieg.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Marie-Christine Cléret Robert Rault | PS Kleiz diseurt | Eilmaerez Lambal Kuzulier-kêr Lambal |
| 2008 | 2015 | Marie-Christine Cléret | PS | Eilmaerez Lambal |
| 1970 | 2008 | Sébastien Couépel | UDF | Maer Andel (1965-2008) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-150 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département des Côtes-d'Armor

## Gwelet ivez

Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
# Kanton Lambersart

Kanton Lambersart :
| Lec'hiadur kanton Lambersart e departamant Norzh ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Lille |
| Kod kanton | 5922 |
| Pennlec'h | Lambersart |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Brigitte Astruc Jacques Houssin 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 70 139 ann. (2017) |
| Gorread | 72,96 km² |
| Stankter | 961 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 8 |
| kemmañ |
Kanton Lambersart a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Lambersart a ya 8 kumun d'ober anezhañ:
* Bousbecque,
* Comines,
* Lambersart,
* Linselles,
* Lompret,
* Quesnoy-sur-Deûle,
* Verlinghem,
* Wervicq-Sud.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-167 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Nord
# Kanton Landreger

Kanton Landreger :
| Lec'hiadur kanton Landreger e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Lannuon |
| Kod kanton | 2227 |
| Pennlec'h | Landreger |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Pierrick Gouronnec Isabelle Nicolas 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 23 093 ann. (2019) |
| Gorread | 239,89 km² |
| Stankter | 96 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 22 |
| kemmañ |
Kanton Landreger zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 22 gumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Landreger a yae 10 kumun d'ober anezhañ :
* Kamlez
* Koatreven
* Landreger
* Langoad
* Lanvilin
* ar Vinic'hi
* Perwenan
* Plougouskant
* Priel
* Trezeni

### Abaoe 2015

Kanton Landreger a ya 22 gumun d'ober anezhañ :
* Landreger ;
* Hengoad ;
* Kamlez ;
* Kerborzh ;
* Koatreven ;
* Langoad ;
* Lanvaodez ;
* Lanvilin ;
* Lezardrev ;
* Ar Vinic'hi ;
* Perwenan ;
* Peurid-ar-Roc'h ;
* Planiel ;
* Pleuveur-Gaoter ;
* Pleuvihan ;
* Plougouskant ;
* Pouldouran ;
* Priel ;
* Ar Roc'h-Derrien ;
* Tredarzeg ;
* Trezeni ;
* Trogeri.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Pierrick Gouronnec Isabelle Nicolas | PS PS | Maer Pleuveur-Gaoter (abaoe 2001) |
| 2008 | 2015 | Isabelle Nicolas | PS | |
| 1994 | 2008 | Michel Bataille | UDF | Maer Priel (1989-2008) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-150 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département des Côtes-d'Armor

## Gwelet ivez

Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
# Kanton Langoned (1790)

Krouet e voe Kanton Langoned e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann ar Faoued e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ:
* Langoned (pennlec'h),
* Plourae.
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 163
* ↑ Cassini - EHESS - Langoned - Fichenn ar gumun
# Kanton Landevant (1790)

Krouet e voe Kanton Landevant e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann an Alre e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ:
* Landaol,
* Landevant (pennlec'h).
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801) , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 156
* ↑ Cassini - EHESS - Landevant - Fichenn ar gumun
# Kanton Landivizio

Kanton Landivizio :
| Lec'hiadur kanton Landivizio e departamant Penn-ar-Bed ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Brest Arondisamant Montroulez |
| Kod kanton | 29 14 |
| Pennlec'h | Landivizio |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Élisabeth Guillerm Jean-Marc Puchois 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 33 097 ann. (2019) |
| Gorread | 404,19 km² |
| Stankter | 82 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 19 |
| kemmañ |
Kanton Landivizio a zo unan eus kantonioù departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Landivizio a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
* Bodiliz ;
* Gwimilio ;
* Lambaol-Gwimilio ;
* Landivizio ;
* Gwikourvest ;
* Gwineventer ;
* Sant-Derc'hen ;
* Sant-Servez-Landivizio.

### Abaoe 2015

Kanton Landivizio a ya 19 kumun d'ober anezhañ :
* Landivizio ;
* Bodiliz ;
* An Dre-Nevez ;
* Kommanna ;
* Gwikar ;
* Gwikourvest ;
* Gwiglann ;
* Gwimilio ;
* Gwineventer ;
* Gwitevede ;
* Lambaol-Gwimilio ;
* Logeginer-Plouziri ;
* Lokmelar ;
* Plouvorn ;
* Sant-Derc'hen ;
* Sant-Nouga ;
* Sant-Servez-Landivizio ;
* Sizun ;
* Trezilide.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Amzer gefridi | Anv | Strollad | Kalite |
| 2015-2021 | Élisabeth Guillerm Jean-Marc Puchois | Dehou-diseurt Dehou-diseurt | Maer Lambaol-Gwimilio (abaoe 2008) |
| 2008-2015 | Georges Tigréat | UMP | Maer Landivizio (2001-2014) |
| 2001-2008 | Clotilde Dubrœucq | PS | |
| N'anavezer ket ar guzulierien gent c'hoazh. ||||

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Penn-ar-Bed, 2007

## Gwelet ivez

* Kantonioù Penn-ar-Bed
* Roll kumunioù departamant Penn-ar-Bed
# Kanton Landerne

Kanton Landerne :
| Lec'hiadur kanton Landerne e departamant Penn-ar-Bed ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Brest |
| Kod kanton | 29 13 |
| Pennlec'h | Landerne |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Marie-José Cunin Yvan Moullec 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 28 814 ann. (2019) |
| Gorread | 93,34 km² |
| Stankter | 309 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 9 |
| kemmañ |
Kanton Landerne a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Landerne a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
* Dirinonn ;
* Ar Forest-Landerne ;
* Landerne ;
* Penn-ar-C'hrann ;
* Plouedern ;
* Sant-Divi ;
* Sant-Tonan ;
* Tremaouezan.

### Abaoe 2015

Kanton Landerne a ya 9 c'humun d'ober anezhañ :
* Landerne ;
* Ar Forest-Landerne ;
* Lanneured ;
* Penn-ar-C'hrann ;
* Plouedern ;
* Ar Roc'h-Morvan ;
* Sant-Divi ;
* Sant-Tonan ;
* Tremaouezan.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Amzer gefridi | Anv | Strollad | Kalite |
| 2015-2021 | Marie-José Cunin Yvan Moullec | Dehou-diseurt Dehou-diseurt | Eilmaerez Landerne Kuzulier-kêr Landerne |
| 2001-2015 | Marie-Françoise Le Guen | UMP | Maerez Penn-ar-C'hrann (1983-2008) |
| N'anavezer ket ar guzulierien gent c'hoazh. ||||

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Penn-ar-Bed, 2007

## Gwelet ivez

* Kantonioù Penn-ar-Bed
* Roll kumunioù departamant Penn-ar-Bed
# Kanton Langedig (1790)

Krouet e voe Kanton Langedig e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Henbont e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ:
* Langedig (pennlec'h) ;
* Prederion.
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 164
* ↑ Cassini - EHESS - Langedig - Fichenn ar gumun
# Kanton Langaeg

Kanton Langaeg :
| Lec'hiadur kanton Langaeg e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Brieg |
| Kod kanton | 22 49 |
| Pennlec'h | Langaeg |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 24 200 ann. (2012) |
| Gorread | 65,87 km² |
| Stankter | 367 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 4 |
| kemmañ |
Kanton Langaeg a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù

Kanton Langaeg a yae 4 c'humun d'ober anezhañ :
* Hilion ;
* Ilfinieg ;
* Langaeg ;
* Tregaeg.

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez

* Glad kanton Langaeg
# Hispania Baetica

Hispania Baetica a oa ur broviñs roman eus Hispania, hag a glot mui pe vui gant Andalouzia, e Bro-Spagn hiziv. Corduba (Córdoba a-vremañ) e oa ar gêr-benn. Lusitania a oa er gwalarn dezhi.
Dont a ra an anv eus Baetis, anv latin ar stêr Guadalquivir.
Hervez Strabon e oa bro ar pobloù Turdetani ha Turduli.

## Tud

* Seneca
* Trajan
# Hispania Tarraconensis

Hispania Tarraconensis a oa ur broviñs eus an Impalaeriezh Roman, e hanternoz, kreiz ha reter al Ledenez iberek. Dre vras e klote gant Aragon, Katalonia hag Asturiez.
Hispania Citerior e oa an anv latin kentañ a voe roet d'ar vro-se pa voe aloubet gant ar Romaned, tra ma veze graet Hispania Ulterior eus ar peurrest eus al ledenez, pelloc'h er c'hreisteiz, hag a zeuas da vezañ proviñsoù Lusitania ha Baetica diwezhatoc'h.
Brudet e oa Hispania Tarraconensis, abalamour d'he mengleuzioù ha d'ar gwin ha d'an eoul olivez a veze graet enni.
E-touez an dud brudet genidik alese e c'haller menegiñ ar barzh Marcus Valerius Martialis.

## Melestradurezh

Ul legad a oa e Tarraco, e penn al lejion VIIa Gemina, diazezet e León, evit ar surentez.
* Hispania Tarraconensis adal ren Augustus.
* Hispania Tarraconensis adal ren Diocletianus.
# Histoire d'un bon bramin

Histoire d'un bon bramin zo ur gontadenn filozofikel gant Voltaire, embannet e 1761.

## Liamm diavaez

* Histoire d'un bon Bramin - Wikisource
| Komz-plaen | Histoire de Charles XII (1731) • Lettres philosophiques (1734) • Cosi-Sancta (1746) • Zadig (1747) • Le Monde comme il va (1748) • Bababec et les fakirs (1751) • Le Siècle de Louis XIV (1751) • Micromégas (1752) • Les Deux Consolés (1756) • Essai sur les mœurs et l'esprit des nations (1756) • Histoire des voyages de Scarmentado écrite par lui-même (1756) • Songe de Platon (1756) • Candide (1759) • Femmes, soyez soumises à vos maris (1759-1768) • Histoire d'un bon bramin (1761) • Traité sur la tolérance (1763) • Ce qui plaît aux dames (1764) • Commentaires sur Corneille (1764) • Dictionnaire philosophique (1764) • Jeannot et Colin (1764) • De l'horrible danger de la lecture (1765) • Petite digression (1766) • Le Philosophe ignorant (1766) • L'Ingénu (1767) • L'Homme aux quarante écus (1768) • La Princesse de Babylone (1768) • Histoire du parlement de Paris (1769) • L'Évangile du jour (1769-1780) • Questions sur l'Encyclopédie (1770-1772) • Le Crocheteur borgne (1774) • De l'Encyclopédie (1774) • Éloge historique de la raison (1774) • Le Taureau blanc (1774) • Les Dialogues d'Evhémère (1777) |
| Barzhoniezh | La Henriade (1723) • La Pucelle d'Orléans (1752) • Poème sur le désastre de Lisbonne (1756) |
| C'hoariva | Œdipe (1718) Hérode et Mariamne (1724) • Zaïre (1732) • L'Enfant prodigue (1736) • La Mort de César (1736) • Le Fanatisme ou Mahomet le Prophète (1741) • Mérope (1743) • La Princesse de Navarre (1745) • Oreste (1750) • Le Duc de Foix (1752) • Rome sauvée (1752) • L'Orphelin de la Chine (1755) • Le Café ou l'Écossaise (1760) • Tancrède (1760) • Olympie (1762) • Irène (1778) • Agathocle (1779) |
# Hispania

Hispania a oa an anv latin evit al Ledenez iberek m'emañ Bro-Spagn ha Portugal hiziv. Dindan ar Republik roman e oa rannet Hispania etre div broviñs : Hispania Citerior ha Hispania Ulterior. E-pad ar briñsiezh e voe rannet Hispania Ulterior e div broviñs nevez, Baetica ha Lusitania, ha Hispania Citerior a oa advadezet Tarraconensis. Goude se e oa distaget lodenn gornôkañ an Tarraconensis diouti. Da gentañ e oa anvet ar broviñs nevez-se Hispania Nova, ha Callaecia diwezhatoc'h (pe Gallaecia, alese anv Galiza a vremañ). Adalek Tetrarkiezh Diocletianus (war-dro 284) e voerannet adarre su an Tarraconensis en ur broviñs anvet Carthaginensis, hag an inizi Balearez moarvat. Bodet e oa holl ar proviñsoù-se en un Diosez sivil a oa dindan vikel Hispaniae. Implijet e voe an anv Hispania e-pad prantad ar Wizigoted. Dont a ra an anv España (Bro-Spagn) eus Hispania.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hispania vizigot

Hispania vizigot eo anv ar marevezh istorel ma tiazezas ar Vizigoted e ledenez Iberia, entre kreiz ar Vvet kantved ha deroù an VIIIvet kantved.

## Aloubadegoù german

Adal an IIIde ha Vvet kantved e oa bet gwelet div bobl c'herman o treuziñ ledenez Iberia :ar Sueved hag ar Vandaled, hag ivez an Alaned, ur bobl iranat, a zo anezhi bepred en Osetia, e menezioù Kaokaz. War-dro 409 pe 410, ez eus meneg eus donedigezh un 30 000 a Sueved (dizemglev zo diwar-benn o niver etre an istorourien) dre ar Pirineoù , ar bobl a aloubas gwalarn al ledenez, Gallaecia, ha Braccara e oa o c'hêr-benn.
# Histoire corse

Histoire corse zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant embannet en 1881.

## Istor

Embannet e voe er pemdezieg Gil Blas d'an 1 a viz Kerzu 1881, ha sinet Maufrigneuse.
Danevelloù all a skrivas an oberour diwar-benn Korsika, evel Un bandit corse, bloaz goude, e 1882.

## An danevell

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Hispaniola

Hispaniola (latinekadur diwar an anv spagnolek La Española) eo anv an enezenn en Antilhez Brasañ a zo rannet etre div Stad : Republik Haiti er c'hornôg anezhi hag ar Republik Dominikan er reter. Un nebeud inizi bihan zo en-dro dezhi, ha stag outi.

## Douaroniezh

Ur gorread a 73 930 km² zo dezhi, er c'hreisteiz d'an 20vet kensturienn. Un hed a 650 km zo dezhi eus ar c'huzh-heol d'ar sav-heol, hag ul led a 250 km eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz.
Un tamm eus ar c'hevandir eo bet an enezenn. Menezioù zo, hag an uhelañ eo ar Pico Duarte (3 175 m), menez uhelañ an Antilhez penn-da-benn. Er mervent e weler div aradennad-venezioù, unan en hanternoz, eben er c'hreisteiz, hag etrezo kompezenn Cul-de-Sac hag al Lenn Azuei en Haiti, hag al Lenn Enriquillo, kompezenn Neiba ha loc'h Rincon er Republik Dominikan. Eno e oa ur mor a ranne Hispaniola etre div enezenn. Sall eo an doureier-se, izeloc'h eget ar mor.

## Istor

* Kartenn Hispaniola e 1723

## Pennad kar

* Pobl Taino Hispaniolia
# Histoire d'une fille de ferme

Histoire d'une fille de ferme (Istor ur vatezh) zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant hag a voe embannet en 1881.

## Istor

* Kentañ ma voe embannet a voe d'ar 26 a viz Meurzh 1881 er Revue Politique et littéraire, anvet ivez Revue Bleue.
* Tostik miz goude e voe adembannet gant Havard en dastumad La Maison Tellier, deuet a zindan ar wask d'an 21 a viz Ebrel 1881.

## An danevell

Rose zo matezh en ur vereuri. Jacques zo mevel, ha klask a ra kousket ganti. Evit se e rank touiñ dimeziñ dezhi. Setu Rose dougerez ha kuit Jacques, hep kenavo.

## Notennoù

* ↑ Ar skrid gallek
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Hissène Habré

Hissène Habré (ganet d'an 13 Eost 1942) zo ur politikour bet prezidant Tchad etre 1982 ha 1990.
Goude e studioù war ar skiantoù politikel e Pariz (Bro-C'hall) e tistroas da Dchad e 1971 hag e labouras er gouarnamant. Goude-se e kuitaas e vro da vont da Libia hag emezelañ er FAN (Forces armées du Nord), ur strollad emsavidi eus Tchad. D'an 29 a viz Eost 1978 e teuas da vezañ Kentañ Ministr Tchad e gouarnamant ar prezidant Félix Malloum. D'ar 7 a viz Even 1982 e tistroadas Goukouni Oueddei, a oa bet dilennet da brezidant e 1979, gant un taol-Stad skoazellet gant ar CIA. Mont a reas neuze da brezidant.
Sikouret e voe Habré gant SUA ha Bro-C'hall er brezel etre Tchad ha Libia. Aloubet e oa bandenn Aozou, e norzh Tchad, gant arme Mu'ammar al-Qaddafi hag e 1983 eo norzh a-bezh Tchad hag a oa dindan dalc'h Libia. Met e 1988, gant skoazell an div Stad eus ar C'hornôg, e voe lakaet un termen d'ar brezel, gounezet gant Tchad.
E fin 1990 e voe distroadet Habré gant un arme emsavidi renet gant Idriss Déby. Habré a skarzhas kuit da Gameroun ha kavout repu goude-se e Senegal.
Miliadoù a dud a voe harzet, jahinet ha lazhet-pad ren Hissène Habré hag a badas betek 1990. En un teul embannet gant gouarnamant Tchade e 1992 ez eus kaoz eus 40 000 den muntret ha 200 000 den jahinet. E 2008 e voe kondaonet d'ar marv dre zesfailh gant ul lez-varn e Ndjamena.

## Levrlennadur

* (fr) SALL, Alioune : L'affaire Hissène Habré : aspects judiciaires nationaux et internationaux, L'Harmattan, Paris, 2013 (ISBN 978-2-296-99549-9)
g • ka • kePrezidanted Tchad :
* François Tombalbaye · Noël Milarew Odingar · Félix Malloum · Goukouni Oueddei · Lol Mahamat Choua · Goukouni Oueddei · Hissène Habré · Idriss Déby Itno