OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kigennoniezh

Ar gigennoniezh a zo ul lodenn eus ar gorfadurezh a studi ar c'higennoù.

## Kigennoù rizennek korf Mab-den

* Kigenn gleuz :
** ar galon (cor)
* Kigennoù daoubennek :
** kigenn daoubennek ar vrec'h (musculus biceps brachii)
** kigenn daoubennek ar vorzhed (musculus biceps femoris)
* Kigennoù trifennek :
** kigenn drifennek ar vrec'h (musculus triceps brachii)
** kigenn drifennek ar c'har (musculus triceps surae)
* Kigenn bevarfennek :
** Kigenn bevarfennek ar vorzhed (musculus quadriceps femoris)
* Kigennoù ar c'hof :
** Kigenn eeun ar c'hof (musculus rectus abdominis)
** Kigenn veskellek diavaez ar c'hof (musculus obliquus externus abdominis)
** Kigenn veskellek diabarzh ar c'hof (musculus obliquus internus abdominis)
** Kigenn dreuz ar c'hof (musculus transversus abdominis)
* Kigenn gompez :
** ar gigenn heskennek araok (musculus serratus anterior)
* Kigenn daougofek :
** ar gigenn daougofek (musculus digastricus)
* Kigennoù kelc'h :
** Kigenn gelc'hstrishaer ar fraezh (musculus sphincter ani)
** Kigenn gelc'hennek ar genou (musculus orbicularis oris)

## Kefridioù ar c'higennoù

Hervez o c'hefridioù e vez graet an diforc'h etre :
* ar c'higennoù pleger a dosta elfennoù an eil ouzh egile (da skouer : tostaet e vez an arvrec'h ouzh ar vrec'h gant pleg ar vrec'h (ilin) )
* ar c'higennoù astenner a bella elfennoù an eil diouzh egile (da skouer : pellaet e vez an troad diouzh ar vorzhed gant astenn ar glin)
* ar c'higennoù palvstouer a dro war o ahel evit kas en-dro an elfennoù diavaez war-zu an diabarzh (da skouer : tostaet e vez ar biz-meud ouzh al linenn-greiz gant palvstouadenn an arvrec'h)
* ar c'higennoù palvsaver a dro war o ahel evit pellaat an elfennoù diavaez diouzh an diabarzh.
* Ar c'higennoù nesaer a dosta ar frammoù korfadurel ouzh al linenn greiz (da skouer : tu zo kroaziañ an divhar gant nesaat an divorzhed)
* Ar c'higennoù pellaer a bella ar frammoù korfadurel diouzh al linenn greiz (da skouer : tu zo sevel an divrec'h gant o c'higennoù pellaer)
* Ar c'higennoù-tro a lak elfennoù ar c'houbl da dreiñ war ahel hennezh (da skouer : kigenn vrasañ ar peñs a lak an askorn morzhed da dreiñ en askorn al lez)
* Ar c'higennoù kelc'hstrishaer a zigor hag a serr un toull.
Meur a gefridi he deus pep kigenn (da skouer : pleg ha palvstouadenn an ilin gant ar gigenn balvstouer ront) hep gallout kaout div gefridi a ya an eil a-enep d'eben. Ur gigenn enep he deus pep kigenn hag a zo oberiant a-c'hindu (da skouer : kigenn daoubennek ar vrec'h a ya a-enep da gigenn drifennek ar vrec'h evit ar pezh a sell ouzh pleg/astenn an ilin). A-gevret e labour ar c'higennoù enep. Evit ma pleg unan eo ret d'an eil laosket eben d'hen ober, mod-all n'eus ket a fiñvadenn.

## Kigennoù korf Mab-den

639 kigenn, 570 kigenn rizennek an-o-zouesk (e-treuzarbenn d'ar c'higennoù lenkr evel ar c'haher kalon pe myocardium), a zo e korf Mab-den.

## Pennadoù liammet

* korfadurezh denel
* roll kigennoù korf Mab-den
* Reizhiad kigennel
# Kig oan

Ar c'hig oan zo kig tener. An tenerañ eo an oan-laezh, pa ne vez ket bet dizonet c'hoazh.
Un toullad mat a veuzioù a vez graet gant kig oan: soubenn, kostezennoù, keusteur, ... Brudet eo an avu oan, kement a houarn ennañ evel an avu bevin.

## Boued diwar an ein

* ar flugez: avu, stripoù
* ar "c'harrez", ur pezh tamm a vez ennañ an holl gostezennoù dizolo, kentañ hag eil
* ar c'hostezennoù,
* ar skoaz
ar c'hig-morzhed
* ar jaritell, a zo un tamm morzhed

## Keginañ
### Er c'hiz vreizhek

Brudet eo an ein a beur er pradoù goloet gant ar mor. Re Eusa, pe re bae Menez Mikael ar Mor (Breizh ha Normandi).

### Er c'hiz c'hall

Debret e vez rost oan gant pruneoz pe fav-munut. Lod a erbed evañ gwin Cahors gantañ.

### Er c'hiz euskarat

* pintxo a vez graet gant kig oan

### Er c'hiz saoz

Kig oan bervet a vez servijet gant lipig diwar delioù bent friket.

## Relijion

En teir relijion (yuzev, kristen, islamek) eo arouez ar glanded :
* Kacher eo hervez ar yuzevien ;
* Halal hervez ar vuzulmaned ;
* ur c'hiz kristen eo debriñ kig oan da Bask, met n'eo ket gourc'hemenn hervez an Iliz.
# Kigdebrer

Kigdebrerien :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'higdebrerien a zo bronneged eus an urzhiad Carnivora. O anv brezhonek koulz hag an hini latin a ziskouez int gouest da zebriñ kig dre m'o deus karvanoù kreñv ha dantet-lemm ha ken e c'hell o benvegad koazhañ gouzañv ar c'hig kriz.
M'eo ar c'hig boued pennañ an darn vrasañ anezho e c'hell kigdebrerien 'zo debriñ traou all ivez (geot, vioù, legumaj...).
O dent-lagad a zo hiroc'h ha tevoc'h ha graet e vez dent-krog anezho. Azasaet eo o c'hildent evit drailhañ mat ar c'hig.

## Kerentiadoù

Isurzhiad Caniformia :
* Amphicyonidae, aet da get
* Canidae (ki...)
* Hemicyonidae, aet da get
* Ursidae (arzhed, panda bras)
* Ailuridae (panda ruz)
* Mephitidae (skoñs)
* Mustelidae (ki-dour...)
* Procyonidae (rakoun...)
* Enaliarctidae, aet da get
* Odobenidae (kole-mor)
* Otariidae (morleoned...)
* Phocidae (reunig...)
Isurzhiad Feliformia :
* Stenoplesictidae, aet da get
* Percrocutidae, aet da get
* Nimravidae, aet da get
* Nandiniidae
* Barbourofelidae, aet da get
* Felidae (kazh...)
* Viverridae (kazh-banal...)
* Hyaenidae (bleiz-broc'h...)
* Eupleridae
* Herpestidae
| Panda ruz | Morleoned Aostralia | Bleiz-broc'h |
# Kigenn

Ur gigenn zo ur gwiad strishaus el loened hag a servij da broduiñ nerzh, d'en em embreger pe da lakaat an organoù diabarzh da fiñval. Daou seurt kigennoù a zo : ar c'higennoù rezennet hag ar c'higennoù lufr.
Kigennoù loened marv, lazhet a-ratozh pe get, a ra kig evit loened all, mab-den en o zouez.

## Ar c'higennoù rezennet

Graet int gant daou seurt gwiennoù, pe neudennoù, (ar gwiennoù gorrek hag ar gwiennoù prim) hag a c'hall strishaat evit stegnañ ar c'higennoù.

### Kigennoù ar skeledenn

Implijet e vezont dre youl pe dre zastaol. Kontrollet int gant ar reizhiad nervel kreiz.

### Kigenn ar galon

Disheñvel eo diouzh kigennoù ar skeledenn rak emren eo kigenn ar galon, evel ar c'higennoù lufr.

## Ar c'higennoù lufr

Strishaat a reont hep gouzout d'an den ha hollbouezus int evit chom bev, evel kigennoù ar benvegad koazhañ da skouer.
# Kig leue

Kig leue a gaver er stalioù, ha pa vez kig "gall" e teu eus loened etre 4 ha 6 miz, hag a vez 230 lur enne (115 kg bennak).
E Belgia hag Italia e vez ponneroc'h al loened: lazhet e vezont pa vez etre 260 pe 300 lur enne (130 pe 150 kg).
Gwenn eo ar c'hig leue. Disheñvel e vo avat hervez an doare da sevel leueoù.

## Tri seurt kig leue

* Kig al leueoù maget gant o mamm eo ar gwellañ, hag ar c'herañ. Komz a reer eus leueoù diwar o mamm.
Denañ e vamm a ra al leue, met ret e vez ober war e dro, diwall na vije klañv. "Labeloù ruz" zo bet ijinet evit brudañ ar c'hig-se.
* Ar c'hig leue maget gant laezh eo an eil seurt gwellañ.
"Labeloù ruz" zo bet roet da leueoù Vande ha Normandi.
* Met al leueoù ordinal a vez maget gant poultr laezh, mesket gant traoù all a bep seurt. ar c'hig-se eo ar c'hig leue gwellañ marc'had a zo, ha kavet e vez er stalioù a-hed-ar bloaz.
Ur mare zo bet eo al loened-se a veze maget gant hormonoù, savet e krevier bras ha kombodoù bihan, ha flaer ganto gant ar foerell.
A-wechoù, pa vez maget al leueoù gant poultr laezh eus an dibab e vez roet un testeni .
Adalek ma krog al leueoù da zebriñ geot e teu ruz o c'hig, ha koll a ra e dalvoudegezh.

## Leueoù diwar hormonoù

Berzet eo gwerzhañ kig leue diwar hormonoù er stad c'hall abaoe 1989, hag ivez e broioù Europa. Koulskoude e vez tapet saverien a-wechoù amañ pe ahont o trafikañ.
E Stadoù Unanet Amerika eo aotreet reiñ hormonoù d'al leueoù.
Kaset e vez leueoù da vagañ ha da devaat da Italia pe da Vro-C'hres.

## Penaos aozañ kig leue

Poazhet mat e rank bezañ ar c'hig leue. Pa vez mat kenañ e teuz er genoù. Un teuzar!

## Meuzioù

* Al leue Orloff
* Leue Marengo
* Ar Vittelo tonnato.
* An Osso Buco
* Keusteurenn leue (a zo Blanquette de Veau e galleg).
* Axoa, meuz eus Ezpeleta en Euskal Herria: kig malet gant pebr-ruz ar vro.
# Kignen

Kignen :
| Allium sativum ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Monokotiledoned |
| Urzhad : | Asparagales |
| Kerentiad : | Amaryllidaceae |
| Genad : | Allium |
| Anv skiantel ||
| Allium sativum Linnaeus, 1753 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hignen (Allium sativum) zo plant liorzh bividik, geotennek, unhaddeliennek, 5-12 cm o uhelder, dezho meur a zelienn kouezhapl ha bleunioù mouk, roz, gwenn pe velen. Kar int d'an ognon, d'ar chalotez, d'ar pour ha d'ar sivolez.

## Istor

Anavezet eo ar c'hignen abaoe an Henamzer. Plant eus Kreiz Azia int.

## Produerezh

Dek produer kentañ — miz Even 2008 :
| Bro | Tonadoù | Notennoù |
| Sina | 12 088 000 | F |
| India | 645000 | F |
| Republik Korea | 325 000 | F |
| Egipt | 258 608 | F |
| Rusia | 254 000 | F |
| Stadoù-Unanet | 221 810 | |
| Spagn | 142 400 | |
| Arc'hantina | 140 000 | F |
| Birmania | 128 000 | F |
| Ukraina | 125 000 | F |
| Bed a-bezh | 15 686 310 | A |
* Ur penn kignen en douar
* Pennoù kignen.
* Un tamm kignen troc'het dre an hanter

## Anvadur gwarezet

* Aglio Bianco Polesano (Veneto)
* Aglio di Voghiera (Ferrara)
* Ail d'Auvergne
* Ail rouge de Cadours (Midi-Pyrénées)
* Ail de Cherrueix (Breizh)
* Ail de la Drôme
* Ail rose de Lautrec (Midi-Pyrénées)
* Ail blanc de Lomagne (Midi-Pyrénées)
* Ail de Provence
* Ail fumé d'Arleux (Nord-Pas-de-Calais), bet goulennet
* Ajo Morado de Las Pedroñeras

## Keginerezh

Ur frond hag ur blaz kreñv a zo gant bulb ar c'hignen. Debret e vezont kriz pe poazh, evel spis, pe koñfizet e gwinegr. Rannet eo ar penn-kignen en ur seizh ivin bennak.

### Un nebeud meuzioù

* Aïoli
* Aïga bolhida
* Beurre d'escargot
* Fondue
* Fondue savoyarde
* Knoblauchbagette
* Knoblauchsuppe
* Pasta cu l'agghia
* Rouille
* Tourin
Lakaet e vez ar c'hignen e-barzh ar vorzhed-vaout, hag ar ratatouille ivez

## Livouriezh

* XIV$^{vet}$ kantved
* Tantra, 1653-1705
* Ar marc'hadour legumaj Willem van Mieris, 1731
* Nature morte au cabas et à l'ail Edouard Manet, 1861-1862
* Vincent van Gogh, 1887

## Foarioù

* Toulouse, 1899
* Piolenc, Vaucluse, 2010

## Gwelout ivez

* Spis (temz)

## Liammoù diavaez

* Plantkelt er wikipedia
* Plantkelt.net
# Kig bevin

    Gant an anv "Kig bevin" e tegouezher amañ. Ur pennad disheñvelout Bevin zo ivez.
Bevin, pe kig bevin, eo an anv boas a vez graet eus ar c'hig saout (Bos taurus).
Kig bevin a vez poazhet e meur a zoare :
* soubenn a vez graet gant kig bevin poazhet en dour.
* rostet e vez kig bevin, evel pep seurt kig all.
An etrekostenn vevin, ar gostezenn vevin, ar spilhenn vevin, an teod bevin (hilienn Madeira, hilienn vrout) hag ar rost bevin zo e-touez ar pezhioù brudetañ.
An trede kig ar muiañ debret er bed eo, goude ar c'hig-moc'h hag ar c'hig-yar.

## Bevin ha druzoni

Enebet e vez bevin ha druzoni. Komzet e vez eus an druz hag ar bevin.

## Loen

Ar bevined (bevin en unander), a zo un anv all roet d'ar saout.

## Troiennoù

* Penn bevin: penn ruz evel kig bevin.

## Pennad kar

* corned beef
# Kihei

Kihei zo ur gêr en enez Maui en inizi Hawaii.
# Kilhog Sonnerat

Kilhog Sonnerat :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Gallus (genad) |
| Anv skiantel ||
| Gallus sonneratii Temminck, 1813 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kilhog Sonnerat (Gallus sonneratii) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Phasianidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en India.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Kilhog Java

Kilhog Java :
| Ur c'hilhog Java. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Gallus (genad) |
| Anv skiantel ||
| Gallus varius (Shaw, 1798) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hilhog Java (liester : kilhegi Java, kilheien Java) a zo ur spesad evned, Gallus varius an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad en inizi Bali, Flores, Jawa, Lombok, Sumbawa hag en enezeg Alor.

## Liammoù diavaez

* (en) Gallus varius war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Gallus varius war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Gallus varius war al lec'hienn Avibase.
# Kilhog Sri Lanka

Kilhog Sri Lanka :
| Ur c'hilhog Sri Lanka (par). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Gallus (genad) |
| Anv skiantel ||
| Gallus lafayettii Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar c'hilhog Sri Lanka (liesterioù : kilheien Sri Lanka, kilhegi Sri Lanka) a zo ur spesad evned, Gallus lafayettii an anv skiantel anezhañ.
Dibabet e voe an anv skiantel da enoriñ ar milour ha politikour gall Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, markiz la Fayette.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Sri Lanka.

## Liammoù diavaez

* (en) Gallus lafayettii el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Gallus lafayettii e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : kilhog Sri Lanka | m. | kilheien Sri Lanka, kilhegi Sri Lanka | coq de Lafayette | Gallus lafayettii (étuidé).
* ↑ Skrivet Gallus lafayetii e gaou da gentañ.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Gallus lafayettii.
# Kilhog bankiva

Kilhog bankiva :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Gallus (genad) |
| Anv skiantel ||
| Gallus gallus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kilhog bankiva (Gallus gallus) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Gallus gallus gallus, eus htz Indez-Sina da reter Thailand,
* G. g. bankiva, e ktz Sumatra, Jawa ha Bali,
* G. g. jabouillei, eus htz Vietnam da gtz Sina (gevred Yunnan, Guangxi ha Hainan),
* G. g. murghi, en htz India ha tost Nepal ha Bangladesh.

## Liammoù diavaez

* (en) Gallus gallus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Gallus gallus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis ar Brezhoneg.
* ↑ Gallus gallus war al lec'hienn Avibase.
# Kilian Würzburg

Kilian Würzburg (640-689), a oa eskob hag avielour Franken, ma voe merzher gant Colman ha Totnan.
# Kiliks

Kiliks (Κίλιξ e henc'hresianeg) a oa mab da Agenor, roue Tyr, ha da Telefassa, pe Argiope, e Foiniks, ha breur da Gadmos, Foiniks, hag Europa. A-wechoù e vez kontet da vezañ mab da Foiniks.

## Mojenn

Pa oa bet skrapet e c'hoar gant Zeus ez eas d'he c'hlask dre ar bed evel e vreudeur. Degouezhout a reas en Azia Vihanañ ma tiazezas ar vro anvet Kilikia.
# Kilikia

Kilikia (Κιλικία e henc'hresianeg; Cilicia e latin), a oa an anv a roed en Henamzer da aod kreisteiz Anatolia, ur vro hag a deuas da vezañ anv ur broviñs roman war-lerc'h, Tarsos he c'hêr-benn.
Meneget eo evel ur rouantelezh kozh eus Azia-Vihanañ gant an Ilias. Anezhi e oa genidik an abostol kristen Paol Tarsos er I$^{añ}$ kantved.
# Kilhog-mor

Kilhog-mor :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Neogastropoda |
| Kerentiad : | Buccinidae |
| Genad : | Buccinum |
| Anv skiantel ||
| Buccinum undatum Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hilhog-mor (Buccinum undatum) zo ur blotvil gasteropod debradus.
# Kilhoù kozh

Ar c'hilhoù kozh zo ur c'hoari kilhoù hengounel a Vreizh.

## Doare ar c'hoari

Ret eo merkañ an niver brasañ a boentoù.

## Dafar

- 9 c’hilh koad (1 vras, 4 c’hrenn, 4 bihan). - 5 boulenn.

## Penaos ez a en-dro ?

Teuler a ra ar c’hoarierien o 5 boulenn lerc’h-ouzh-lerc’h. Pep hini a rank lakaat ar voulenn da ruilh. N ’eus nemet an «hini gozh» (an hini vras e-kreiz) a c’hell bezañ lakaet en-dro en he sav etre pep bann.

## Ar poentoù

Pep kilh a rank bezañ diskaret hec’h-unan evit kaout he zalvoudegezh, da c’houzout kilh ar c’hreiz : 9 foent ; ar re grenn : 5 poent ; ar re vihan : 1 poent. Ma kouezh meur a gilh a-gevret, ne dalvez mui pep hini anezho nemet 1 poent. Ar maout a ya gant an hini en deus paket ar muiañ a boentoù.

## Evit ar vugale

3 bann a zo da bep hini.
# Kilian

Kilian, pe Cilian, zo un anv-badez gouezelek.

## Sent

Tri sant zo anavezet :
* Kilian Wurtzburg (640-689), eskob hag avielour Franken, merzher gant Colman ha Totnan ;
* Kilian Aubigny-en-Artois (†669 pe 680), abad en Artez er VII$^{vet}$ kantved ;
* Kilian Inis Cealtra, abad iwerzhonat en Enez Cybi e Kembre.
# Kumuniezh kumunioù Beg ar C'hra

Kumuniezh kumunioù Beg ar C'hra :
| Anv gallek (ofisiel) | Beg ar C'hra Communauté |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant(où) | Aodoù-an-Arvor |
| Bro velestradurel | Bro Treger-Goueloù |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Plouared |
| Deiziad krouidigezh | 22 Kzu 1994 |
| Deiziad divodadur | 31 Kzu 2013 |
| Kod RAKEM | 242200806 |
| Prezidant Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 843 ann. (2006) |
| Stankter | 34 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 8 |
| Gorread | 229,08 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://www.begarchra-tregor.com/ |
| kemmañ |
Kumuniezh kumunioù Beg ar C'hra a oa un aozadur savet etre kumunioù eus departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Treger ha Goueloù eo. Abaoe ar 1añ a viz Genver 2014 eo ebarzhet e Lannuon-Treger Kumuniezh.

## Kumunioù

Kumuniezh kumunioù Beg ar C’hra a yae 8 kumun d'ober anezhi :
* ar C'houerc'had
* Lanvaeleg
* Logivi-Plougraz
* Plouared
* Plougraz
* Plounerin
* Plounevez-Moedeg
* Tregrom

## Brezhoneg

* E distro-skol 2012 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 100 skoliad (14,9% eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù diavaez

* Beg ar C'hra Communauté
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien

Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien :
| Anv gallek (ofisiel) | communauté de communes Bretagne romantique |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant(où) | Il-ha-Gwilen |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Chapel-Hilveven |
| Deiziad krouidigezh | 6 Kzu 1995 |
| Kod RAKEM | 243500733 |
| Prezidant Amzer gefridi | Loïc Régeard 2020-2026 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 35 198 ann. (2017) |
| Stankter | 80 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 25 |
| Gorread | 440,55 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://bretagneromantique.fr |
| kemmañ |
Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Sant-Maloù, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1995.
Emañ he sez e Chapel-Hilveven.

## Kumunioù

E Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien ez eus 25 kumun :
* Baosan
* Bonmaen
* Chapel-Hilveven
* Dingad
* Hazhoù-Bazeleg
* Hirwerneg
* An Ivineg
* Kerdreg
* Kevrieg
* Komborn
* Kugenn
* Landoveneg
* Lanrigan
* Melieg
* Mesnil-Roc'h
* An Oulmeg
* Pleder
* Plegeneg
* Sant-Brieg-an-Ivineg
* Sant-Lezer-ar-Pradeier
* Sant-Pêr-Plewenn
* Sant-Tual
* Tintenieg
* Tremaeg
* Tremeur
* Treverian

## Prezidanted

Etre 1995 ha 2020, he frezidant oa André Lefeuvre, kuzulier-kêr Plegeneg ha kuzulier-departamant kanton Tintenieg.
Abaoe 2020 zo Loïc Régeard, maer Plegeneg, he frezidant.

## Liamm

* Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Nadine Paris, « Bretagne romantique. Loïc Régeard a été élu président de la communauté de communes », Ouest-France, 16 Gouere 2020.
# Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael

Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael :
| Anv gallek (ofisiel) | communauté de communes de la Baie du Mont Saint-Michel, Porte de Bretagne, canton de Pleine-Fougères |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Departamant(où) | Il-ha-Gwilen |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Planfili |
| Deiziad krouidigezh | 1993 |
| Deiziad divodadur | 31 Kzu 2016 |
| Kod RAKEM | 243500576 |
| Prezidant Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 475 ann. (2012) |
| Stankter | 46 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 11 |
| Gorread | 184,17 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | http://www.cc-baie-mont-st-michel.fr |
| kemmañ |
Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael a oa un etrekumuniezh e departamant an Il-ha-Gwilen, e Breizh, savet er bloaz 1993 hag 11 kumun enni. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ kumuniezh-kumunioù bro-Dol ha Bae Menez-Mikael, goude kendeuziñ gant kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael.

## Ar c'humunioù

* Broualan
* Henwiel
* Labouseg
* Planfili (sez)
* Roz-an-Arvor
* Sant-Brewalaer
* Sant-Jord-Grehan
* Sant-Marc'han
* Sent
* Sulial
* Treant-ar-C'hoad

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn an etrekumuniezh
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Kumuniezh kumunioù Bro Ankiniz

Kumuniezh kumunioù Bro Ankiniz :
| Anv gallek (ofisiel) | Communauté de communes du pays d'Ancenis |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant(où) | Liger-Atlantel Maine-et-Loire |
| Furm | kumuniezh kumunioù |
| Sez | Ankiniz |
| Deiziad krouidigezh | 16 Kzu 1999 |
| Kod RAKEM | 244400552 |
| Prezidant Amzer gefridi | Maurice Perrion 2020-2026 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 66 984 ann. (2017) |
| Stankter | 78 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Niver kumunioù | 20 |
| Gorread | 863,32 km² |
| Lec'hiadur en departamant ||
| Lec'hienn web | https://www.pays-ancenis.com/ |
| kemmañ |
Kumuniezh-kumunioù Bro Ankiniz, berraet e KUMBA, a zo un etrekumuniezh lec'hiet e departamantoù Liger-Atlantel ha Maine-et-Loire. Krouet eo bet e 1977. Merañ a ra un dachenn a 863,32 km² gant 66 984 a dud o chom e 2017.

## Ar c'humunioù

20 kumun a zo:
* Ankiniz-Sant-Gerent (sez)
* ar Bineg
* Gwer-Liger
* Ingrandes-Runonn
* Keller
* Koufeg
* Legneg
* Ligeraosant
* Mouzel
* Mousterlez
* Mezansker
* Oudon
* Panezeg
* Paolieg-ar-Rozioù
* Rialeg
* ar Roc'h-Wenn
* Saonioù-an-Erzh
* Tilhieg
* Treant-an-Erzh
* Yaoued

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Kumuniezh kumunioù Bro Bear

Kumuniezh kumunioù bro Bear a oa anezhi un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Gwengamp eo. Krouet eo bet e 1996. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant c'hwec'h etrekumuniezh-all.

## Kumunioù

Kumuniezh kumunioù bro Bear a yae 7 kumun d'ober anezhi:
* Bear (sez)
* Kervoroc'h
* Landebaeron
* Pederneg
* Sant-Laorañs
* Skiñvieg
* Tregonev

## Prezidant

He frezidant diwezhañ eo Vincent Clec'h, eilmaer Bear (2014-).

## Brezhoneg

* E distro-skol 2015 e oa enskrivet er c'hlasoù divyezhek 126 skoliad (9,9 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù diavaez

* Pajenn gouestlet d'an etrekumuniezh

## Notennoù

* ↑ « Vincent Clec'h, président de la communauté de communes », Ouest-France, 19 a viz Ebrel 2014.