OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Afanasy Ordin-Nashchokin

Afanasy Lavrentievich Ordin-Nashchokin (ruseg : Афанасий Лаврентьевич Ордин-Нащокин) (1605–1680) a oa unan eus pennoù meur Impalaeriezh Rusia er XVI$^{vet}$ kantved.
Buhez vicherel Afanasy Ordin-Nashchokin a oa bet unan dreistordinal en impaleriezh rusian. En desped ma oa un nobl izel e oa deuet a-benn da dizhout ar renk a voyar ha titloù uhel. Deuet e oa a-benn da dizhout ar plasoù-se hep implij liammoù familh evel ma oa ar boaz d'ar mare-se met dre e labour hag e dalvoudegezh.
# Afer Dickinson

Afer Dickinson zo un enklask polis hag ur prosez c'hoarvezet e Breizh goude marv Caroline Dickinson, ur Gerneveuradez yaouank hag a voe lazhet e Planfili d'an 18 a viz Gouhere 1996.
Ur skoliadez e oa, a voe gwallet ha mouget betek ar marv e ti-herberc'h Planfili. Kement-se a c'hoarvezas en ur gambr ma oa merc'hed all o kousket hep na voe gwelet na klevet tra ebet. Trouz a voe e Breizh-Veur rak ne oa ket efedus an enklask.
Meur a vloaz goude e voe kavet ar muntrer, ur Spagnol anvet Francisco Arce Montes, p'edo e Stadoù-Unanet Amerika ; harzet e voe d'an 13 a viz Meurzh 2001 e Miami, ha tamallet goude dielfennet TDN e gorf.
# Afan (stêr)

Ar stêr Afan (Afon Afan e kembraeg) zo ur stêr a 20km bennak e Cwm Afan, a dremen dre Aberafan hag a ya da aberiñ e Port Talbot. Eieniñ a ra en Abergwynfi, e kornôg Cwm Rhondda.
Meur a stêr a ya da gemberiñ enni, evel an Afon Pelenna hag an Afon Corrwg.
Pesked zo deuet en-dro er stêr abaoe ma'z eo echu ar mengleuzioù glaou.
# Afer Dreyfus

An Afer Dreyfus zo ur stourmadenn sokial ha politikel a oa erruet e fin an XIX$^{vet}$ kantved. Tamallet e oa d'ar c'habiten Dreyfus bezañ ur spier evit an Alamaned abalamour ma oa yuzev. An afer he deus kemeret ur plas bras-tre hag ur gwallskouer eo bet a-gaoz d'ur c'hazetennerezh levezonus.

## An afer

An afer Dreyfus a groge e 1894 pa voe tamallet Dreyfus, un ofiser gall a oa bet tamallet da spiañ evit kont Alamagn. Ar servij titouroù mirourel a gavas ul lizher anvet « le bordereau » a broue e oa ur treitour e-barzh an arme. An enep-spierezh a zizoloas e oa titouroù war an arme, a c'helle bout treuzkaset d'an enebourien. Ar jeneral Auguste Mercier hag ar c'homandant Armand du Party de Can en doa aozet kement all a-benn ma vefe Dreyfus tamallet. Kondaonet e voe hemañ d'ar galeoù ha d'an dic'haloñsadur. Ar gwallskouer a darzhas gant ar gazetenn " la libre parole", a oa un tammig enep-yuzev. Dreyfus a zo bet harluet e-barzh enez an diaoul. Kement-se a oa un taol sevel a -enep Dreyfus abalmour ma oa eñ hini kablus peurvat, rak yuzev e oa an ofiser. Met an treitour gwir, a oa ar c'homandant Ferdinand Walsin Esterhazy. Koulskoude a oa didamall an hini kablus gwir goude ar c'huzul brezel. Ken e oa bet embannet " J'accuse" gant Emile Zola evit difenn Dreyfus. Brudet e oa ar pennad-mañ, abaoe ma oa embannet, kalz a dud nevez a oa evit difenn Dreyfus. Bro-C'hall a oa rannet etre daou gamp o doa daou soñj disheñvel. Tud a-enep Dreyfus, a oa evit enor an arme. Anvet e oa "anti-Dreyfusard". Kalz a dud a oa enepyuzevien a dage Dreyfus, ne oa ket kement a dud a-enep Dreyfus a rannent ar mennozh-se. E Bro-C'hall e voe kabaduilhoù enepyuzevien. Neuze ur bec'h sokial e oa a-gaoz d'an afer-se. Ur c'huzul brezel nevez a voe aozet e Roazhon e 1899 e-lec'h ma oa Dreyfus c'hoazh tamallet da zek bloaz prizon. Erfin, Emile Loubet, prezidant ar republik eus 1899 da 1906, en doa digastizet Dreyfus. Hemañ en deus adkemeret e wirioù ar 12 a viz Gouere 1906 ken ez eas en-dro en e blas e-barzh an arme. An afer Dreyfus he deus kemeret ur plas bras tre en istor Bro-C'hall ma voe tizhet ar vuhez politikel, sokial ha gwirel. Dreyfus en deus bevet ar Brezel-bed kentañ war-lerc'h an afer pa oa c'hoazh e-barzh an arme.☺
# Afan

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Afan a c'hall ober dave da veur a dra :

## Lec'hanvioù

* Afon Afan, ur stêr e Kembre
* Cwm Afan, ur saonenn e Kembre
* Cwmafan, ur geriadenn e kreisteiz Kembre
* Llanafan, ur geriadenn e Ceredigion
* Llanafan Fawr, ur geriadenn e Powys

## Tud

* Afan Buallt, ur sant kembreat eus ar 6vet kantved
* Afan Ferddig, ur barzh kembraek eus ar 7vet kantved
* Aotrouien Afan, aotrouien hag a rene war ur vroig eus kreisteiz Kembre er Grennamzer
# Afanc

An Afanc pe Addanc zo un euzhvil eus mojennoù Kembre. Hervez ar mojennoù e kemm e neuz: a-wechoù heñvel ouzh ur c'hrokodil, a-wechoù ouzh un avank, pe ur c'horrigan, pe un diaoul (cythraul) . Emañ o chom en ul lenn, pe ur vougev.

## Lec'hioù

Llyn Llion, Llyn Barfog, e-tal Pont Brynberian, ha Llyn yr Afanc, e-tal Betws-y-Coed. Hag ivez 'Bedd yr Afanc' war Menez Preseli.

## Mojennoù

Un euzhvil e oa an Afanc ha lammat a rae gant an dud dievezh a dostae d'al lennoù ma veve.
E mojenn Peredur fab Efrawg, eus Llyfr Gwyn Rhydderch ha Llyfr Coch Hergest, emañ an "Addanc" o chom en ur vougev nepell diouzh palez ar roue. Tri mab d'ar roue a vez lazhet gant al loen bemdez. Ul lec'h anvet 'Bedd yr Afanc' (Bez an Avank) zo war Menez Preseli, ma vije bet lazhet.

## Iolo Morganwg

Ur vojenn zo bet kontet gant Iolo Morganwg diwar-benn un avank

## An anv

Hervez ar mammennoù e kaver meur a stumm d'an anv. An avanc eo a oa o chom e Llyn Barfog, hag afanc a reer hiriv eus ul loen all.
Afanc eo an anv hiriv peurliesañ.

## Daveoù

* ↑ Geiriadur Prifysgol Cymru (University of Wales Dictionary), vol.
# Afar (rannvro)

Afar (afareg: Qafar) zo ur rannvro eus Etiopia, e norzh ar vro. Harzoù he deus gant Eritrea ha Djibouti.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Etiopia :
| Kêrioù | Addis Abeba · Dire Dawa |
| Rannvroioù | Afar · Amhara · Benishangul-Gumuz · Gambela · Harar · Oromia · Somali · Rannvro broadoù, broadelezhioù ha pobloù ar Su · Tigray |
# Afareg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr ar yezhoù sahoek-afarek eo an afareg (afar(af); amhareg: adal; arabeg: danakil), komzet gant tro-dro da 1.439.367 en holl en Afar en Etiopia (979.367 den mui 22.848 den evel eil yezh), su Eritrea (160.000 den e 2001) ha Djibouti (300.000 den e 1996). Marteze a-walc'h e vez komzet e Somalia ivez.
Tost-tre eo d'ar sahoeg.
Peder rannyezh ez eus
* Afareg an norzh
* Afareg ar c'hreiz
* Aoseg (aussa)
* Badoueg (ba'adu)

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Mirdi ar Yezhoù

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Afer Artús

Afer Artús zo bet boulc'het pa voe nac'het an anv-badez Artús e Mende ouzh ar bugel Artús Varenne (pe Varena en okitaneg), ganet d'ar 15 a viz Kerzu 2022..
E miz Ebrel 2022 ivez e oa bet nac'het an anv Lilòia.

## Liammoù diavaez
### Gallek

* Kazetenn La Dépêche, 09/01/2023
* Chadenn skinwel TF1, 09/01/2023
* Kazetenn Ouest-France, 10/01/2023
* Lec'hienn France Bleu, 12/01/2023
* Kelaouenn Parents, 12/01/2023 Kelaouenn Parents
* Kelaouenn Soirmag, 12/01/2023 Soirmag
* Kazetenn Le Figaro, 14/1/2023
* Ouillade
* Elle
* Magicman
* Sudinfo
* Pemdezieg Sud-Ouest
* Closer
* Er sizhunieg Le Point
* E BFMTV
* E L'Union
* En 7sur7
* En La Voix du Nord
* En Demotivateur
* En Actu.orange
* En Aufeminin

### Nederlandek

* E newsbbeezer.com

### Okitanek

* E Jornalet
* E Radio Occitania

### Spagnolek

* En El Nacional
* E NewsESEuro
* En EITB

## Pennad kar

* Afer Fañch

## Notennoù

* ↑ (oc) Kelaouenn Jornalet
* ↑ (fr) Kelaouenn Le Miroir du Nord
* ↑ (fr) Kelaouenn L'Express
# Afchareg

Ur yezh turkek eo an afchareg (e turkeg: afşarca) komzet e Turkia, Siria, Afghanistan hag Iran.
Alies e vez lakaet an afchareg da rannyezh turkek, bet levezonet donoc'h evitañ gant ar perseg.
# Ailuridae

Ailuridae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Ailuridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ailuridae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged.
Savet eo bet a-ratozh evit ar panda ruz a oa bet renket da gentañ er c'herentiad Procyonidae (hini ar rakoun) gant al loenoniour Cuvier e 1825.
# Ailuropoda

Ailuropoda :
| Ailuropoda melanoleuca ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Ursidae |
| Genad : | Ailuropoda |
| Anv skiantel ||
| Ailuropoda Milne-Edwards, 1769 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ailuropoda a zo ur genad e rummatadur ar bronneged. Ne chom nemet ur spesad bev hiziv an deiz, hini ar panda bras.

## Spesadoù

* Ailuropoda microta, aet da get
* Ailuropoda wulingshanensis, aet da get
* Ailuropoda minor, aet da get
* Ailuropoda fovealis, aet da get
* Ailuropoda melanoleuca, ar Panda bras
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aimable

Amable, pe Aimable, zo anvioù-badez gallek.

## Yezhoù all

* Karadeg, e brezhoneg

## Tud
### Amable

* Amable-Emmanuel Troude, koronal gall, geriadurour brezhonek
* Paul Émile Amable Guépratte‎

### Aimable

* Aimable (1922-1997), anv-micher Aimable Pluchard, akordeoñser gall.
* Aimable Pélissier (1794–1864), Marichal Bro-C'hall
* Aimable Joseph Meuris (1758-1793), komandant en Dispac'h gall.

## Lennegezh

* Le Père Amable, danevell c'hallek gant Guy de Maupassant.
# Aimee Nezhukumatathil

Aimee Nezhukumatathil, ganet e 1974, zo ur varzhez stadunanat a orin indezat.

## Liammoù diavaez

* Audio: Aimee Nezhukumatathil Reading for 'From the Fishouse
* Audio: Slate > Aimee Nezhukumatathil Reading Hippopotomonstrosesquippedaliophobia > Jan. 20, 2004
* Review: Third Coast > Review by Review by J. Gabriel Scala of Miracle Fruit
* Review: New Pages Book Reviews
* Review: South Asian Women's Network
* Review: Our Own Voice > October 2004 > Review by Carlene Sobrino Bonnivier of Miracle Fruit
* Review: Luna: A Journal of Poetry and Translation > May 19, 2007 > Review by Rigoberto González of At the Drive-in Volcano
# Ailurofobiezh

An ailurofobiezh, pe kazhkasaouriezh, zo ur gasaouriezh difer, hini an aon dreistvuzul hag anpoellet rak ar c'hizhier.
# Ailurops

Ailurops :
| Ailurops ursinus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Phalangeridae |
| Genad : | Ailurops |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ailurops zo ur genad e rummatadur ar bronneged godellek, ennañ kouskoused a vev en Indonezia.

## Spesadoù

* Ailurops melanotis
* Ailurops ursinus
# Aimakeg

Ur yezh iranek eus skourr yezhoù ar mervent eo an aimakeg (aimaq) komzet e kornôg Hazara, kreiz-gwalarn Afghanistan, reter Iran ha Tadjikistan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek
# Ailuroedus

Ailuroedus :
| Ailuroedus crassirostris, luc'hskeudennet e Mount Glorious (stad Queensland, Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Ptilonorhynchidae |
| Anv skiantel ||
| Ailuroedus Cabanis, 1851 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ailuroedus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Ailuroedus arfakianus
** A. a. arfakianus ha misoliensis,
* Ailuroedus astigmaticus,
* Ailuroedus buccoides,
* Ailuroedus crassirostris,
* Ailuroedus geislerorum
** A. g. geislerorum ha molestus,
* Ailuroedus jobiensis,
* Ailuroedus maculosus,
* Ailuroedus melanocephalus,
* Ailuroedus melanotis
** A. m. facialis, joanae ha melanotis,
* Ailuroedus stonii
** A. s. cinnamomeus ha stonii.
O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea Nevez, nav (9) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ptilonorhynchidae/Aethopyga (lennet e-barzh d'an 8 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aimen Rizouk

Aimen Rizouk a zo bet ganet d'an 3 a viz Eost 1979.
Meurc'hoarier echedoù aljerian eo.
Mestr Meur eo.
2 489 edo e renk Elo e miz Du 2016.
Ezel eo eus ar c'hleub katalan "Lleida C.E."
Kampion hiniennel ar broioù arab e 2007 e Kaero.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E fichenn FCE - Kevre Echedoù Spagn
* E c'hoari e Chessgames
# Aimable-Gilles Troude

Aimable-Gilles Troude , ganet d'ar 1añ a viz Mezheven 1762 e Cherbourg, marvet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1824 e Brest, a oa un ofiser a vor gall, eilamiral e 1811, a oa bet lesanvet L'Horace français gant an impalaer gall Napoleon Iañ.
Perzh a gemeras en emgann Les Saintes hag en emgann Algeciras ; skrivet eo e anv war an Arc de Triomphe de l'Etoile e Pariz.
Ur mab dezhañ, Amable-Emmanuel Troude, a voe koronal hag a genlabouras gant Gab Milin da sevel geriadurioù ha levrioù all e brezhoneg. Ur mab all, Onésime Joachim Troude, eus e eil gwreg, a skrivas diwar-benn emgannoù war vor.

## Notennoù

* ↑ Skrivet Amable ivez : Bibliothèque nationale de France
# Aarhus

Aarhus pe Århus (distaget e daneg) zo ur gêr en arvor reter ledenez Jutland, e Danmark (etre 1948 ha 2011 e veze skrivet Århus). An eil kêr vrasañ eo e Danmark, goude Kopenhagen hag a-raok Odense. Poblet eo gant 242 914 a dud (e 2010), hag unan eus porzhioù brasañ Hanternoz Europa eo.
Betek 2007 e oa pennlec'h kontelezh Aarhus. E 951 e oa un eskopti en Aarhus, hag an iliz-veur, an hini vrasañ e Danmark, zo eus an XIII$^{vet}$ kantved. E-touez an traoù a zedenn touristed da Aarhus emañ Den Gamle By ("Ar Gêr Gozh"), zo un doare mirdi gant tiez kozh. Savet e voe an Ti-Kêr e 1942 gant an tisavour brudet Arne Jacobsen.
# Aalst (Belgia)

Aalst a zo ur gêr eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez. Pennlec'h Arondisamant Aalst eo.

## Tud

* Claude Criquielion (1957-2015), marvet en Alst, marc'hhouarner a-vicher.
* Marc Sergeant, ganet e 1959 en Alst, marc'hhouarner a vicher
# Aarau

Aarau :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Aarau |
| Anv gallek | Aarau |
| Anv italianek | Aarau |
| Anv romañchek | Aarau |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Aargau |
| Yezh ofisiel | alamaneg Suis |
| Niv. OFS | 4001 |
| Kod post | 5000, 5001, 5004 |
| Maer | [] |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | https://www.aarau.ch/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 21 503 ann. |
| Stankter | 1 744 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 33′ 22″ Norzh 8° 53′ 47″ Reter / 47.556, 8.8965 |
| Uhelder | 384 metr |
| Gorread | 12,33 km² |
| Kumunioù stok | Erlinsbach, Küttigen, Biberstein, Unterentfelden, Suhr, Buchs |
| kemmañ |
Aarau zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Aargau.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar gêr gozh.
* Haus zum Schlossgarten.
* Alte Kantonsschule.

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ar gumun
# Aarkanaal

Aarkanaal a zo ur ganol e Zuid-Holland en Izelvroioù.
Gwelout : Listenn kanolioù an Izelvroioù
# Aalst

Aalst zo o un anv-lec'h izelvroek.

## Belgia

* Aalst (Belgia), en Flandrez ar reter (Alost e galleg)
* Aalst (Limburg), en kumun Sint-Truiden, en proviñs Limbourg Belgia (Alost en galleg)

## Izelvroioù

* Aalst en kumun Waalre, en proviñs Noord-Brabant.
* Aalst en kumun Zaltbommel, en proviñs Gelderland.
* Aalst en Buren, en proviñs Gelderland.
# Aarden

Aarden :
| Al liorzh-kêr. ||
| Anv izelvroek | Aarden |
| Anv gallek (ofisiel) | Ardres |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Calais-2 |
| Kod kumun | 62038 |
| Kod post | 62610 |
| Maer Amzer gefridi | Ludovic Loquet 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Pays d'Opale |
| Lec'hienn web | http://www.mairie-ardres.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 404 ann. (2020) |
| Stankter | 326 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 17 m |
| Gorread | 13,52 km² |
| kemmañ |
Ardres e galleg, Aarden en izelvroeg, Aarde e flandrezeg, a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ur Blockhaus eus an Aarden Wall
* Ur Blockhaus eus an Aarden Wall e kêr

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Ardres Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 13 |
| Hollad | 13 |
Mervel a rejont e-pad ar Eil Brezel-bed, 12 anezhe e miz Mae 1940, an hini e miz Mezheven 1940 .

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | | Ludovic Loquet | | |
| 1989 | 2008 | Bernard Carpentier | UMP | |
| 1933 | 1940 | François de Saint-Just | FR | Kannad |
| 1919 | 1933 | Victor de Saint-Just | FR | Kannad |
| | 1914 | Benjamin Ritiez | - | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ In Memories
* ↑ EBSSA
# Aalter (kumun)

Aalter :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Aalter en Arondisamant Gent hag e proviñs Reter-Flandrez | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh flandrezek |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Reter-Flandrez |
| Arondisamant | Gent |
| ins | 44001 |
| Kumunioù-Kod post | 9880 9881 9880 9880 |
| Kumunioù strollet | Aalter Bellem Lotenhulle Poeke |
| Kod pellgomz | 09 |
| Maer | Pieter De Crem (CD&V) |
| Gorread | 81,92 km² |
| Hed | 03° 26' .." Reter |
| Led | 51° 05' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 18 887 (01.01.2007) |
| Stankter | 231 a./km² |
| Lec'hienn | www.aalter.be |
Aalter a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
# Aar

Un adstêr d'ar Roen, e Suis, eo ar stêr Aar, Aare en alamaneg (Abrinca e latin), 295 km hirder dezhi. Tremen a ra dre gêr Bern, kêr-benn ar vro.

## Skeudennoù

* Eienenn an Aar nepell diouzh Ode Grimsel
* Traoñienn an Aar e-kichen Meiringen e 1900
* An Aar e-kichen Thun war-dro 1900
* An "Aar kozh" (adlakaet en e stad naturel)
* An Aar e Bern
* Pont e-kichen Arch
* Kember an Aar e-kichen Koblenz
* An Aar en Aarau
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aaron

Aaron zo un anv hebreek (’aharôn אַהֲרֹן en hebraeg) a zo bet anv meur a zen, ha dreist-holl tud a orin yuzev, a-wechoù ivez un anv-badez tud a orin protestant.

## Yezhou all

* Aarão e portugaleg

## Tud

* Aaron, breur henañ Moizez, er Bibl
* Aaron Kerleon, ur merzher eus Kembre, gwelout en:Julius and Aaron,
* sant Aaron, ur manac'h brezhon, a oa o chom war an enez dirak Aled a zo deuet da vezañ kêr Sant-Malo
* Aaron, ur medisin a Aleksandria en Egipt kozh.
* Aron Jean-Marie Lustiger, arc'heskob Pariz, marvet e 2007;
* Elvis Presley a oa Elvis Aaron Presley.

### Stummoù all

* Ur stumm arabek zo d'an anv: Haroun (hârûn).
* En Afrika du eo Arona ar stumm.
* Aron alies e galleg

### Anv-badez pe kentanv

Daoust d'ar sant brezhon Aaron n'eo ket degemeret an anv evel anv-badez, ha ne vez ket roet e Breizh ken diouzh a ouzer.

## Lec'h

* Sant-Aaron, ur barrez e-kichen Lambal, deuet diwar-lerc'h anv ar sant brezhon moarvat.

## A bep seurt

* Harun ar-Rachid, a oa kalif (766-809)
* Haroun Tazieff, paotr ar menezioù-tan, (1914-1998)
* AaRON a zo ur strollad sonerien c'hall.

## Pennad kar

* Aron
# 715

Diwar-benn bloavezh 715 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Frañs

* 26 a viz Gwenholon: Ragenfrid a drec'h Theudoald e Emgann Kompiegn.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 715

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 715
# 718

Diwar-benn bloavezh 718 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Pelayo a faezh ar vuzulmaned e Emgann Covadonga hag aozañ a ra Rouantelezh Asturia
* Fin ren Tervel e Bulgaria

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

* Leo III a Vizañs ha Tervel a faezh ul lu muzulman a ginnige Kergustentin

#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 718
* Impalaerezh Kōken eus Japan

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 718
# 716

Diwar-benn bloavezh 716 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 716

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 716
# 717

Diwar-benn bloavezh 717 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Bro-Bikt

* Argas a ra Nechtan mac Der-Ilei ar gloerdi ionian eus Bro-Bikt evit kaout un Iliz roman.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 717

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 717
# 720

Diwar-benn bloavezh 720 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 720

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 720
# 721

Diwar-benn bloavezh 721 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 721

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 721
# 722

Diwar-benn bloavezh 722 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Asturiez

* Emgann Covadonga : trec'h ar gristenien war ar vuzulmiz

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 722

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 722
# 719

Diwar-benn bloavezh 719 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 719

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 719
# 72

Diwar-benn bloaz 72 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -72, gwelet ar bajenn : | -72 |
| Evit an niver 72, gwelet ar bajenn : | 72 (niver) |
825 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0072 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Vespasianus, adalek an 20 Kerzu 69 ha betek ar 24.06.79
* Koñsuled : Imp. Vespasianus IV & Titus Flavius Caesar Vespasianus Augustus
* Enez Vreizh : Quintus Petillius Cerialis, gouarner al lodenn roman
# Alfonso VIII Kastilha

Alfonso VIII Kastilha (1155-1214) a voe roue Kastilha war-lerc'h e dad Sancho III Kastilha (1134-1158) ; a-hed e ren e vrezelas ouzh e genderv Alfonso IX León (mab da Fernando II León) hag ouzh an Almohaded ; trec'h e voe war ar re-se en emgann Las Navas de Tolosa e 1212, skoaz-ouzh-skoaz gant [Pedro II Aragon|Pedro II el Católico]], roue Aragon, ha Sancho VII el Fuerte, roue Navarra.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas da Leonor Plantagenêt, merc'h da Herri II Bro-Saoz ha d'e bried Eleanora Akitania. Dek bugel o doe da vihanañ, muioc'hik moarvat.
* Berenguela, (Segovia 1179- Manati las Huelgas, 1246), Rouanez Kastilha ha pried da Alfonso IX León;
* Sancho (1181-1181), marvet da dri miz
* Sancha (1182-1184), n'eus roud ebet anezhi goude 1184. Beziet eo e panteon an tiegezh, e Manati las Huelgas.
* Urraca (1186–1220), dimezet en 1211 da Afonso II , Roue Portugal;
* Blanca (Palencia, 1188–Melun, 1252). Dimezet en 1200 da Loeiz VIII (Bro-C'hall), mamm da Loeiz IX (Bro-C'hall);
* Fernando (Cuenca, 1189–Madrid, 1211), pennhêr, marvet a-raok e dad, ne renas ket;
* Mafalda Kastilha (Plasencia, 1191-Salamanca 1204);
* Leonor (war-dro 1190–1244), rouanez Aragon goude he dimeziñ en 1221 da Jaime Iañ Aragón;
* Constanza Kastilha (m. 2 de enero de 1243), abadez manati Santa María la Real de Las Huelgas en Burgos;
* Enrique ( 1204–Palencia, 1217), roue Kastilha war-lerc'h e dad Alfonso VIII, evel Enrique Iañ; marvet da drizek vloaz.

## E varv

Pa varvas Alfonso VIII e 1214 e voe beziet e Manati las Huelgas de Burgos, bet diazezet gantañ. E vab Enrique (1204–1217) a voe anvet da roue Kastilha war e lerc'h : dek vloaz hepken ne oa, ha mervel a reas tri bloaz goude. E c'hoar Berenguela Iañ Kastilha a renas neuze a-raok lezel ar gurunenn gant he mab Fernando III Kastilha.