OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Star Academy

Star Academy zo un abadenn skinwel c'hall etre ar skinwel gwirvoud, ur skol hag un abadenn muzikel skignet war TF1 eus 2001 betek 2008 ha war NRJ 12 e 2012. Kinniget eo gant an animatour Nikos Aliagas war TF1. Steuziañ a ra Star Academy e 2013, erlecʼhiet gant The Voice war TF1, met distreiñ a ra e 2022 war ar chadenn gant ar memes meizad evit an 10vet koulzad.
Arzourien zo bet stummet ha brudet goude ar Star Academy, evel da skouer Jenifer, Nolwenn Leroy, Élodie Frégé, Gregory Lemarchal. Deuet eo ar maout gant ur Vreizhadez, Laurène Bourvon eus Rosporden, evit ar Star Academy Revolution e 2013.

## Daveoù

* ↑ Dernière gagnante de la Star Academy, la Bretonne Laurène Bourvon a vécu « un rêve », Le Telegramme, 14/10/2022
# Stapel (Norzh)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Stapel |
| Anv ofisiel | Staple |
| Lec'hiadur | |
| ardamezioù | Blason de la ville de Staple Nord).svg |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Houtland |
| Kanton | Hazebroek-Norzh |
| Kod INSEE | 59577 |
| Kod post | 59190 |
| Maer | Eddie Defévére |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,97 km² |
| Led | 50° 44' 55" Norzh |
| Hed | 02° 27' 12" Reter |
| Uhelder kreiz | 42 m |
| Uhelder bihanañ | 34 m |
| Uhelder brasañ | 57 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 653 (2007) |
| Stankter | 65 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Stapel (e galleg: Staple ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Star (Sir Benfro)

Star zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e hanternoz Sir Benfro. Emañ e-barzh kumuniezh Clydau, er gevred da gêr Aberteifi.
# Staonekadur

Er yezhoniezh e vez implijet an termen staonekadur (saoz.: palatalization) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus daou darvoud disheñvel:
Daoust ha ma ne rank ket bezañ liammet an daou darvoud disheñvel-se, da lâret eo e kaver kensonennoù staonekaet hep ma vefe tost oute ur vogalenn a-raok, met liammet e c'hellont bezañ ivez an eil ouzh egile, da lâret eo e c'hell ur gensonenn staonekaet dont diwar ar fed m'emañ tost ar gensonenn-se ouzh ur vogalenn a-raok.
Bez' e c'hell ur gensonenn staonekaet talvezout da fonemenn dre diorroadur ur yezh a-hed an amzer, da skouer ar gêrioù [ʃ] shirt ("roched") kv. [k] skirt ("brozh") e saozneg diorroet o-daou diwar an hen norseg skyrta pe talvezout a c'hell ivez da alofonenn ur gensonenn all, da skouer ar fed ma vet distaget [ʧ] ar gensonenn /k/ dirak ar vogalenn [i] pe [e] e rannyezhoù brezhonek 'zo komzet e Bro-Wened.
Ul levezon bras en doa bet ar staonekadur war an doare m'eo aet war diorren meur a yezh dre ar bed, da skouer ar yezhoù ouralek, romanek hag ar yezhoù slavek hag ivez ar sinaeg ar c'horeaneg, ar japaneg hag ar yezhoù indezek.

## Gwelit ivez:

* Doare distagañ a eil renk
* Lec'h distagañ
* Kensonenn
* Drekstaonekadur
# Popayán

Popayán zo ur gêr eus Kolombia, ha war un dro ur gumun ha kêr-benn an departamant Cauca, e mervent ar vro.

## Kafe

E stalioù-bras Breizh e kaver kafe anvet Popayán.
# Popolokeg San Felipe de Otlaltepec

Ur yezh otek-mangeek eus is-skourr ar yezhoù popolokek eo popolokeg San Felipe de Otlaltepec komzet gant tro-dro da 6.000 den (1993 e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù tchotchoek-popolokek
# Pop Art

Ar Pop Art a zo ul luskad arzoù bet krouet e Bro-Saoz e-kreiz ar bloavezhioù 1950, diwar atiz Richard Hamilton hag Edouardo Paolozzi. Er bloavezhioù 1960 e teuas war wel ar Pop Art amerikan gant arzourien evel Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Robert Rauschenberg pe Jasper Johns. A-drugarez d’an Amerikaned e vo brudet ar Pop Art er bed a-bezh. O fal a oa diskouez e oa deuet an oberennoù arz da vezañ ul lodenn eus ar gevredigezh beveziñ : marc’hadmat, berrbad, evel un dra a daoler kuit ur wech implijet.

## Termenadur

A ger Pop Art (« popular art ») a zo bet implijet evit ar wech kentañ e 1955 gant Lawrence Alloway. Buruteller arzoù saoz e oa, ezel eus an Independent Group (ur strollad tud desket a laboure war perzh an teknologiezh er gevredigezh).
Diazezet eo luskad ar Pop Art war perzh a gevredigezh beveziñ, hag ar c’hemmoù a zeu da heul en hor buhez pemdez.
Diwar ar bennaenn-se e labouras an arzourien amerikan hag e fellas dezho lakaat war wel perzh ar bruderezh, ar magazinoù, ar bannoù-treset hag ar skinwel er bed a-vremañ.
Goude- se ez eas war ledanaat ar Pop Art : savouriezh, giz pe c’hoazh design pop a zo.
Degemeret mat e voe ar Pop Art dre ma’z eo eeun ha digor. Peurliesañ ec’h implije an arzourien teknikoù nevez : livaj akrilek, serigrafiezh. Peurliesañ e veze ivez livioù flamm ha distag diouzh re a vuhez wir. Andy Warhol a vez gwelet peurliesañ evel pab ar Pop Art. Unan eus perzhioù ar Pop Art eo ivez ar fed ec’h implije an arzourien teknikoù ha ne oant ket implijet e bed an arzoù, met kentoc’h e hini an industriezh. Ar Pop Art a gemmas ivez sell an dud war an arzoù, dreist-holl war dibarded an oberennoù. Andy Warhol a adtaolenne e re dizehan : kantadoù, pe miliadoù a skouerennoù a rae. Kemend-se a oa kontrol d’an mennozhioù stag ouzh an arz klasel : talvoudus eo un oberenn ma n’eus nemet ur skouerenn anezhi. Diazezet eo ivez ar Pop Art war skeudennoù ar vuhez pemdez : ar skeudennoù-se a weler adalek hor bugaleaj er skinwel, er c’hazetennoù, hag e verkont ac’hanomp, memes ma n’omp ket emskiant eus an dra-se. Kemend-se a ziskouez ivez ur c’hemm, rak seurt skeudennoù a veze disprizet gant ar re desket war an arzoù. Gant ar Pop Art e teuas Mickey Mouse, Marilyn Monroe pe c’hoazh Mick Jagger da vezañ perzh pennañ an oberennoù.
# Popeck

Popeck, bet ganet Judka Herpstu, a zo un aktour hag ur fentigeller gall.
# Popoli

Popoli zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
# Popocatépetl

Menez-tan Popocatépetl (e nahouatleg, popoca, « divogediñ » ; tepetl, « menez» ; ar menez a zivoged) a zo ur Menez-tan oberiant lec'hiet e Mec'hiko e Stad Puebla. An eil menez uhelañ e Mec'hiko eo war-lerc'h ar pikern Orizaba. Er park broadel Iztaccíhuatl-Popocatépetl emañ. Un dislonkadenn bouezus a oa bet e 1947: d'an 21 a viz Kerzu e 1994 e skarzhas ar menez-tan ludu hag aezhennoù hag a voe kaset 25 km ac'hann gant an avel. Lakaet e voe an dud da guitaat ar c'hêrioù tostañ.
E miz Kerzu 2000, dekmiliadoù a dud a zo bet lakaet da dec'hout pa ez eo bet brallet ar c'heleier gant ar skiantourien. Ar menez-tan en doa difretet un tammig met n'eo nemet d'ar 1añ a viz Kerzu en doa skarzhet ur golonenn a ludu uheloc'h eget 2 km.

## Mojenn Popocatépetl hag Ixtaccíhuatl

Er relijion aztek e oa Popocatépetl ur brezeler e karantez gant ur briñsez anvet Ixtaccíhuatl.
Tad Ixtaccíhuatl a gasas Popocatépetl da lazhañ un enebour eus o meuriad ha prometiñ a reas dezhañ e verc'h da zimeziñ ma teuje bev en-dro. Marvet e oa Ixtaccíhuatl gant ar glac'har pa oa bet kemennet dezhi oa bet lazhet Popocatépetl. Pa oa distroet en-dro e varvas gant glac'har ivez pa ouias e oa marv e zousig. An doueed a lakaas erc'h war o c'horfoù hag a droas anezho e menezioù.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ Popocatépetl en éruption xinhuanet.com 2007
# Popolokeg Coyotepec

Ur yezh otek-mangeek eus is-skourr ar yezhoù popolokek eo popolokeg Coyotepec komzet gant tro-dro da 500 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù tchotchoek-popolokek
# Popolokeg Mezontla

Ur yezh otek-mangeek eus is-skourr ar yezhoù popolokek eo popolokeg Mezontla komzet gant tro-dro da 2.000 den (1993) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù tchotchoek-popolokek
# Sant'Elpidio a Mare

Sant'Elpidio a Mare a zo ur gumun ag Italia e proviñs Fermo.
# Sant'Eufemia

Sant'Eufemia zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.

## Kumunioù

* Sant'Eufemia a Maiella, e proviñs Pescara
* Sant'Eufemia d'Aspromonte, e proviñs Reggio Calabria

## Ranngumunioù

* Sant'Eufemia Lamezia, bet kumun, hiziv e Lamezia Terme, e proviñs Catanzaro
* Sant'Eufemia, rione, bet frazione, e Tricase e proviñs Lecce
* Sant'Eufemia della Fonte, e Brescia
* Sant'Eufemia, frazione e Borgoricco e proviñs Padova

## Lec'hioù all

* Golfo di Sant'Eufemia, e Calabria, etre Nocera Terinese e proviñs Catanzaro ha Zambrone e proviñs Vibo Valentia
* Piana di Sant'Eufemia, e Calabria.

## Pennad kar

* Santa Eufemia, anv spagnolek.
# Sant'Ippolito (Italia)

Sant'Ippolito zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche, war lez ar stêr Metauro.
# Sant'Eusanio Forconese

Sant'Eusanio Forconese zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Sant'Ilario d'Enza

Sant'Ilario d'Enza zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Sant'Ilario dello Ionio

Sant'Ilario dello Ionio zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Sant'Olcese

Sant'Olcese zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Sant'Eufemia a Maiella

Sant'Eufemia a Maiella zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
# Sant'Eufemia d'Aspromonte

Sant'Eufemia d'Aspromonte zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Sant'Eusanio del Sangro

Sant'Eusanio del Sangro zo ur gumun en Italia, e proviñs Chieti, e rannvro Abruzzo.
# Shiraz

Shiraz (perseg: شیراز) eo kêr-benn proviñs Fars en Iran. Poblet eo gant 1 256 000 a dud (e 2005).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Shirley Bassey

Shirley Veronica Bassey, bet ganet d'an 8 a viz Genver 1937 e Kerdiz, a zo ur ganerez kembreat.

## Liens externes

* (en) The Bassey Blog
# Shmouel

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Shmouel pe Samuel (hebraeg שְׁמוּאֵל Shmu'el, gresianeg Σαμουήλ Samouēl, latin Samvel, a dalv "El eo e anv", El o vezañ ar ger hebraeg evit "doue") a oa ur levier yuzev eus an XIvet kantved KJK, ur profed hag ur barner.
Anavezet eo dre Kentañ Levr Shmouel ar Bibl. Lenn a reer a-zivout e varv e 1S 25, 1.
Mab da Elkana ha Hanna e oa. Gaonac'h e oa Anna, met selaouet e voe he fedenn gant Doue ha gellet he devoa genel Shmouel ha bugale all evel Penina, gwreg all Elkana.
Gouestlet e voe Shmouel da Zoue adalek e vugaleaj (1S 1, 26-28).
Fiziet e voe e stummadur en Eli, beleg meur Shilo.
Dibabet e voe gant Doue evel profed (1S 3).
Barner e voe ivez, ha kas a reas pobl Israel d'am emgann enep ar Filistined.
Pa c'houlennas pobl Israel ur roue e voe olevet Shaoul gantañ (S 11, 12-14).
Ur wech dilezet Shaoul gant Doue (1S 15, 10) e tibabas Shmouel David, unan eus mibien Yese evit ren war Israel diwar urzh Doue (1S16).
Goude marv Shmouel e c'houlennas Shaoul digant ar sorserez En-Dor gervel e spes a ziougan dezhañ e vo trec'het hag e varvo asambles gant e vibien (1S 28, 3-25).
Evit an hengoun ez eo Shmouel an hini a wel an traoù, ar profed, pe c'hoazh an hini a ra al liamm etre Doue hag an dud evel Moshe.

## Daveoù

* ↑ (br) Troidigezh An Tour-Tan
* ↑ (br) Troidigezh Gwilh ar C'hoad
* 1 2 (fr) Danielle Fouilloux et alii, Dictionnaire culturel de la Bible, Cerf/Nathan, 1990, p. 230 (ISBN 978-2-204-04028-0)
# Shkodër (rannvro)

Shkodër zo ur rann velestradurel eus Albania, e gwalarn ar vro, sko ouzh Montenegro.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Albania :
* Berat · Dibër · Durrës · Elbasan · Fier · Gjirokastër · Korçë · Kukës · Lezhë · Shkodër · Tirana · Vlorë
# Shinsengumi

Ar Shinsengumi (新選組, "Korfad nevez choazet") a oa anv un unvez sabrennourien eus an dibab enni tud a zere izel e-touez ar samouraied pe tud eus ar bobl. Dindan urzhioù ar bakufu (gouarnamant milourel) e oant e-kerzh ar marevezh japanat Bakumatsu (dibenn ar shogunelezh Tokugawa) e 1863.
Oberiant e oa bet betek 1869. Savet e oa bet da gentañ penn evit gwareziñ pennoù ar shogunelezh e Kyoto pa oa bet lakaet e pleustr ur edit impalaerel a zifenne ar c'henwerzh etre Japan hag ar broioù estren hag ouzhpenn-se e oa bet skarzhet eus al lez impalaerel ar C'hlann Chōshū. Brud ar strollad Shinsengumi a oa kroget gant Gwallzarvoud Ikedaya hag o obererezhioù e-kerzh taol-Stad an 18 a viz Eost. Chomet eo brudet ar strollad hag an izili dre ma oant o heuliañ ur c'hod a enor strizh hag e oant kadourien ampart gant sabrennoù.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.historyskills.com/classroom/modern-history/shinsengumi/
* ↑ https://www.historynet.com/wolves-of-mibu-japans-shinsengumi-police/
# Shizuoka

Shizuoka (静岡市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Chūbu, e prefeti Shizuoka.

## Douaroniezh

1 411,82 km2 eo gorread ar gêr.

## Poblañs

War-dro 703 393 a dud a zo o chom eno e 2015.
# Shkodër

Shkodër zo ur gêr eus Albania, e gwalarn ar vro, gant 95 907 annezad enni (2011), ha 217 375 annezad er veurgêr.
# Roll ar Pennoù Stad e 1900 Kt J-K

Pennoù Stad ar bloaz 1901 Kt J-K - Darvoudoù ar bloaz 1900 Kt J-K - Pennoù Stad ar bloaz 1899 Kt J-K - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Henegipt - Amenemhat II, Faraon (1929 Kt J-K-1895 Kt J-K)

## Reter kreiz

* Asiria - Erishum I, Roue Asiria (1939 Kt J-K-1867 Kt J-K)
# Roll ar Pennoù Stad e 213

Pennoù Stad ar bloaz 2127 - Darvoudoù ar bloaz 213 - Pennoù Stad ar bloaz 214 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Kush - Teritedakhatey Roue Kush (c.200-215)

## Azia
### Armenia

* Chosroes I, Roue Armenia (197-238)

### Chera

* Yanaikat-sey Mantaran Cheral, Roue Chera (201-241)

### Sina

* Han Xian Di, Impalaer Han (189-220)
* Cao Cao, Duk Wei (213-220) ha rener de facto
* Pennoù-brezel - Liu Bei (†223), Sun Quan (†252)

### Korea (Marevezh an teir Rouantelezh)

* Baekje - Chogo, Roue Baekje (166–214)
* Kengevredigezh Gaya - Geodeung, Roue Gaya (199-259)
* Goguryeo - Sansang, Roue Goguryeo (197–227)
* Silla - Naehae, Roue Silla (196–230)

### Iberia

* Rev I Iberia, Roue Iberia (189-216)

### Impalaeriezh Kouchan

* Vasudeva I, Roue Kushan (c.191-225)

### Osroene

Abgar X Severus bar Ma'nu, Roue Osroene (212-214)

### Parthia

* Vologases VI, Roue PArthia (c.208-228)

## Europa
### Impalaeriezh Roman

* Caracalla, (211-217)
# Roll ar Pennoù Stad e 2

Pennoù Stad ar bloaz 1 - Darvoudoù ar bloaz 2 - Pennoù Stad ar bloaz 3 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Kush - Natakamani, Roue Kush (-1 20)
* Mauretania - Juba II, Roue Mauretania (-25 23)

## Azia

* Sina (Tierniezh Han ar C'hornôg) -
** Impalaer Ping, Impalaer Sina (-1 - 6)
* Impalaeriezh Kushan - Heraios (e-tro 1 - 30)
* Korea (Teir rouantelezh Korea) -
** King Onjo eus Baekje (-18–29)
** Roue Yurimyeong eus Goguryeo (-19-18)
** Bak Hyeokgeose Geoseogan eus Silla (-57-4)
** Roue Daeso ues Buyeo ar reter (-7–22)

## Europa

* Aten
** Areius Paianieus, Arc'hont Aten (1 - 2)
* Enez Vreizh - Tasciovanus, roue ar Gatuvellauned (e-tro -20 - 9); Tincomarus, roue an Atrebated (e-tro -20 - 7)
* Iwerzhon - Crimthann Nia Náir, Pennroue Iwerzhonb (-7 - 9)
* Impalaeriezh roman (Tierniezh Julio-Klaodia)
** Caesar Augustus, Impalaer roman ha Koñsul, (-43 - 14)
** Lucius Aemilius Paullus, koñsul Roma (1-2)
** P. Vinicius, P. Alfenus Varus, Koñsuled (2-3)

## Reter-kreiz

* Armenia - Tigranes IV hag Erato, Rouaned Armenia (-2- 2)
** Armenia - Artavazde V, Roue Armenia (2 - 11)
* Kappadokia - Archelaus, Roue Kappadokia (-36- 17)
* Iberia -
** Pharasmanes I$^{añ}$, Roue Iberia (1 - 58
** Aderk, Roue Iberia (e-tro -2 - 30)
* Jude - Archelaus, Etnark Judea (4 - 6)
* Kommagene - Antiochus III, Roue Kommagene (-12 - 17)
* Nabatea - Aretas Philopatris, Roue Nabatea (-9- 40)
* Osroene - Abgar V Ukkama bar Ma'nu, Roue Edesa (-4- 7)
* Partia - Phraates V, Pennroue Partia (-2 - 4)
* Pontus - Pythodorida, Roue Pontus (-8 - 23)
# Roll ar Pennoù Stad e 2007 Kt J-K

Pennoù Stad ar bloaz 2008 Kt J-K - Darvoudoù ar bloaz 1900 Kt J-K - Pennoù Stad ar bloaz 2006 Kt J-K - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Egipt: Mentouhotep III eus an XI$^{vet}$ tierniezh

## Reter kreiz

* Sumer: Ibbi-Sin eus IIIe tierniezh Ur
* Isin: Ishme-dagan

## Azia

* Sina: Shao Kang (少康) eus an tierniezh Xia
# Roll ar Pennoù Stad e 222

Pennoù stad e 221 - Bloavezh 222 - Pennoù stad e 223 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Koush - Aryesbokhe, Roue Koush (215-225)

## Asia

* Armenia - Chosroes I, Roue Armenia (197-238)
* Chera - Yanaikat-sey Mantaran Cheral, Roue Chera (201-241)
* Iberia - Vache, Roue Iberia (216-234)
* Shu Han -
** Liu Bei, Impalaer Shu Han (221-223)
* Korea (Prantad an teir rouantelezh)
** Baekje - Gusu, Roue Baekje (214-234)
** Gaya Confederacy - Geodeung, Roue Gaya (199-259)
** Goguryeo - Sansang, Roue Goguryeo (197–227)
** Silla - Naehae, Roue Silla (196–230)
* Impalaeriezh Kushan - Vasudeva I, Roue Kushan (c.191-225)
* Parthia -
** Vologases VI, Roue Parthia (c.208-228)
** Artabanus IV, Roue Parthia (c.216-224)
* Tuoba - Tuoba Liwei, Pentiern ar c'hlan Tuoba (219-277)
* Wei - Cao Pi, Impalaer Wei (220-226)
* Wu - Sun Quan (d.252)

## Europa

* Impalaeriezh roman Impalaer roman
** Elagabalus, (218-222)
** Alexander Severus, (222-235)
# Roll ar Pennoù Stad e 220

Pennoù stad e 219 - Bloavezh 220 - Pennoù stad e 221 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Koush - Aryesbokhe, Roue Koush (215-225)

## Asia

* Armenia - Chosroes I, Roue Armenia (197-238)
* Chera - Yanaikat-sey Mantaran Cheral, Roue Chera (201-241)
* China - Han Xian Di, Impalaer Han China (189-220)
* Korea (Prantad an teir rouantelezh)
** Baekje - Gusu, Roue Baekje (214-234)
** Gaya Confederacy - Geodeung, Roue Gaya (199-259)
** Goguryeo - Sansang, Roue Goguryeo (197–227)
** Silla - Naehae, Roue Silla (196–230)
* Iberia - Vache, Roue Iberia (216-234)
* Impalaeriezh Kushan - Vasudeva I, Roue Kushan (c.191-225)
* Parthia -
** Vologases VI, Roue Parthia (c.208-228)
** Artabanus IV, Roue Parthia (c.216-224)
* Shu Han - Liu Bei (d.223)
* Tuoba - Tuoba Liwei, Pentiern ar c'hlan Tuoba (219-277)
* Wei - Cao Pi, Impalaer Wei (220-226)
* Wu - Sun Quan (d.252)

## Europa

* Impalaeriezh roman - Elagabalus, Impalaer roman (218-222)
# Prevalle

Prevalle zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Prezidant Republik

Ur Prezidant zo Penn Stad ur vro, gantañ ur furm republikan a c'houarnamant.
An anvadur a c'hell argemmañ hervez ar broioù : alies kenañ eo ar ger “prezidant” azasaet hervez ar yezhoù (saozneg: President, galleg, Président, alamaneg: Präsident... Uachtarán en iwerzhoneg avat). Resisaet e c'hall an traoù bezañ, evel en Alamagn ma'z eo ur "Prezidant kevreadel (Bundespräsident). Hogen, Penn ar Stad zo dilennet en degouezhioù liesañ :
* pe dre vouezhiañ eeun hag hollek (gant hollad an dilennerion) evit ur prantad hag a bad etre pevar ha seizh vloaz,
* pe dre vouezhiañ ameeun,
** dre ar Parlamant pe dre unan eus e gambroù (Frañs, eus 1871 da 1954),
** dre ur c'hengor dilennel a c'hell bout ezholet dre vouezhiañ eeun (Stadoù-Unanet) pe ameeun (Frañs, e 1958 : kengor a 80 000 « dilenner bras » dre vras, aozet a zileuridi, a senedourion, a guzulierion veur hag a izili ar bodadegoù tiriadel tramor, maered ha derc'houezourion pe dileuridi dilennet dre guzulioù dinazel).

### Pennadoù liammet

* Prezidant kevreadel Alamagn
* Prezidant Arc'hantina
* Prezidant Benin
* Prezidant Kolombia
* Prezidant ar Stadoù-Unanet
* Prezidant ar Republik C'hall
* Prezidant Haiti
* Prezidant India
* Prezidant Iran
* Prezidant Italia
* Prezidant Kiribati
* Prezidant Mec'hiko
* Prezidant Tunizia

#### Rolloù

* Roll prezidanted Aljeria
* Roll prezidanted Alamagn
* Roll prezidanted Arc'hantina
* Roll prezidanted Aostria
* Roll prezidanted Benin
* Roll prezidanted Bielorusia
* Roll prezidanted Bolivia
* Roll prezidanted Burundi
* Roll prezidanted Brazil
* Roll prezidanted Bulgaria
* Roll prezidanted Kameroun
* Roll prezidanted Chile
* Roll prezidanted Kiprenez
* Roll prezidantedKolombia
* Roll prezidanted Suis
* Roll prezidanted Sukorea
* Roll prezidanted Aod an Olifant
* Roll prezidanted Kroatia
* Roll prezidanted Kuba
* Roll prezidanted Dominica
* Roll prezidanted Estonia
* Roll prezidanted Stadoù-Unanet Amerika
* Roll prezidanted Finland
* Roll prezidanted Frañs
* Roll prezidanted Guatemala
* Roll prezidanted Ginea
* Roll prezidanted Iwerzhon
* Roll prezidanted Israel
* Roll prezidanted Haiti
* Roll prezidanted Latvia
* Roll prezidanted Liban
* Roll prezidanted Makedonia
* Roll prezidanted Mec'hiko
* Roll prezidanted Nauru
* Roll prezidanted Nikaragua
* Roll prezidanted Perou
* Roll prezidanted Polonia
* Roll prezidanted Portugal
* Roll prezidanted Turkia
* Roll prezidanted Kevread Rusia
* Roll prezidanted Senegal
* Roll prezidanted Tchad
* Roll prezidanted Ukraina
* Roll prezidanted Uruguay
* Roll prezidanted Venezuela

#### Prezidanted ha pennoù stad all

* Roll pennoù Stad Afghanistan
* Roll pennoù Stad Albania
# Preußen

Preußen eo anv Prusia en alamaneg, un anv a gaver en anvioù tud hag e meur a dra all.

## Tud

Preußen pe von Preußen eo an titl a veze roet peurvuiañ d'an dud eus an tiegezh Hohenzollern a oa o ren e Rouantelezh Prusia. Alies e veze graet ivez Hohenzollern pe Brandenburg eus lod anezho, hogen dreist-holl a-raok krouidigezh ar rouantelezh er vro.

## Sportoù

* SV Preußen Frankfurt, skipailh e kêr Frankfurt (Oder)
* Preußen Münster, skipailh e Münster, e Westfalen,
* Zeche Preußen, e Lünen, e Westfalen

## Listri

* SMS Preußen (1873),
* Preussen (1885),
* SMS Preußen (1903),
* Preußen (1891),
* Preußen (1902),
* Preußen (1909),
* Preußen (1926),

## Kompagnunezh

* Seedienst Ostpreußen
# Prevel

Prevel :
| Chapel Sant Tujen ||
| Anv gallek (ofisiel) | Primelin |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kemper |
| Kanton | Pontekroaz (betek 2015) Douarnenez (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29228 |
| Kod post | 29770 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Donnart 2001-2026 |
| Etrekumuniezh | KK ar C'hab |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 650 ann. (2020) |
| Stankter | 75 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 01′ 35″ Norzh 4° 36′ 36″ Kornôg / 48.026389, -4.61 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 59 m |
| Gorread | 8,67 km² |
| Prevel ||
| kemmañ |
Prevel a zo ur gumun eus Kerne-Izel e kanton Douarnenez, e departamant Penn-ar-Bed, e Bro ar C'hab e kornôg Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Herviant, person, ha Goardon, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,59% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas triwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

Savet e voe Monumant ar re varv gant Véronique Millour ha Philippe Meffroy ha d'an 11 a viz Du 1994 e voe al lid ofisiel kentañ war e dro. Gwelout a reer ur bugel o tiskar bloc'hadoù a zo arouezioù ar brezelioù kozh, unan all zo war an douar, arouez ar brezel.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud ganet eno

* 1919 : Eujen Chalm, skrivagner brezhonek ha yezhadurour

### Tud marvet eno
## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Kernev-Veur | Lannvab | 1993 |

## Levrlennadur

* Eñvorennoù ur C'haper droch, Eujen Chalm, Hor Yezh, 1984 Priz Roparz Hemon en 1998.
* Ur Breizhad skolaer er Mezven 1938-1942, Eugen Chalm, Hor Yezh, 2000, (ISBN 2-910699-36-6) .
* La Chapelle Saint-Tugen en Primelin, Toscer. C., Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de Bretagne, 1987.
* Saint-Tujan au Cap-Sizun, Chanoine H. Pérennès, 1936, 2005 (ISBN 2-84373-303-0).
* La Révolution au fond du Cap-Sizun, Abbé Corentin Parcheminou, 1935, 2003 Le Livre d'Histoire-Lorisse, Paris, (ISBN 2-84373-286-7)

## Liammoù diavaez

* (br) Prevel war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Abalamour da se eo bet anvet gant mignoned al Libre Pensée an hini peoc'hgar nemetañ en departamant; koulskoude ez eus re all, evel hini Milizag, ma lenner Milizac d'he bugale maro er vrezel, hag a zo ken peoc'hgar all. N'eus netra peoc'hgar - na brezelgar - gant monumant Milizag), nemet un tamm re vrezhonek dezho marteze (toget eo gant ur groaz ivez).
a vo kavet e Wikimedia Commons.