OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ablainzevelle

Kumunioù Frañs :
| Anv | Ablainzevelle |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Bapaume |
| Kanton | Croisilles |
| Kod INSEE | 62002 |
| Kod post | 62116 |
| Maer | Jean-François Laly |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,32 km² |
| Led | 50° 09' 10" Norzh |
| Hed | 02° 43' 56" Reter |
| Uhelder kreiz | 139 m |
| Uhelder bihanañ | 116 m |
| Uhelder brasañ | 144 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 191 (2009) |
| Stankter | 44 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ablainzevelle a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Ur bez ag ar Brezel bed kentañ eo. Dianv eo chomet ar soudard douaret ennañ. .

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| e 1929 | | Guéry |
| | | Louis Lanvin |
| 1965 | 1971 | Edmond Laly |
| 1971 | 1977 | Edmond Laly |
| 1977 | 1983 | Denise Bécourt |
| 1983 | 1989 | Denise Bécourt |
| 1989 | 1995 | Denise Bécourt |
| 1995 | 2001 | Xavier Guilbert |
| 2001 | 2008 | Xavier Guilbert |
| 2008 | | Jean-François Laly |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
* ↑ Roll ganedigezhioù ar gumun
# Aigeüs

Aigeüs (Αἰγεύς / Aigeús e henc'hresianeg), a oa mab da b-Pandion (mab da Gekrops ha roue Megara) ha da b-Pilia. Breur e oa eta da Likos, Pallas ha Nisos. Brudet eo evel tad an haroz Teseüs.
War-lerc'h marv o zad Pandion ez eas ar pevar breur da argadiñ kêr Aten, a oa bet kaset o zad kuit anezhi. Pa voe kemeret kêr ganto e voe lakaet Aigeüs da roue dre ma oa ar breur henañ. Diwezhatoc'h ec'h aloubas douaroù e vreudeur Likos ha Pallas, ma chomas mestr Attika hag Euboia.

## Gwragez ha bugale

Dimeziñ a reas neuze gant Meta, met gaonac'h e oa-hi, neuze e kasas anezhi kuit da eildimeziñ gant C'halkiope.
Dre ma chome divugel c'hoazh ez eas da welout orakl Delfi a respontas dezhañ : « Arabat dit distagañ gouzoug da sac'h-gwin leun-tenn kent bezañ war uhelañ pazenn Aten. » War e hent d'ar gêr eus Delfi e reas un ehan e Troizen, e ti e vignon ar roue Pittheüs. Hennezh a gomprenas ster an orakl, a roas gwin dezhañ, a vezvas anezhañ, a lakaas anezhañ e gwele e verc'h Aithra.
A-raok e zisparti da vont da Aten e c'houlennas Aigeüs digant Aithra desevel o mab, m'he dije unan, hervez e renk. Dindan ur roc'h e lakaas ur c'hleze ha sandalennoù aour, arouezioù roueel a ziskuilhfe e orin d'an deiz ma c'hallfe gorren ar pezh roc'h-se. Pa zistroas da Aten e voe aozet gantañ c'hoariadegoù, a voe gounezet gant Androgeos, mab Minos, roue Kreta.
Mervel a reas Androgeos, ma lavaras Minos e oa Aigeüs a oa kiriek d'e varv. Brezel a savas, kemeret e voe Megara, a oa renet gant Nisos, lakaet seziz dirak kêr Aten, ha ken hir e padas ma varve an dud gant an naon. Ha tud Aten da ginnig d'ar roue Minos dibab pezh en devoa c'hoant da gaout ha mont kuit gantañ. Ha Minos goulenn ma vije kaset da Greta bep bloaz seizh paotr ha seizh plac'h yaouank da reiñ d'ar Minotaoros da zebriñ.
Deuet ar peoc'h en-dro, ha setu Medeia, an hudourez, da c'houlenn repu, pa oa tec'het eus Korinthos goude lazhañ ar roue Kreon eno. Prometiñ a reas ober ur mab d'ar roue, hag eñ da zimeziñ ganti. Medos e voe anvet ar mab.
# Aigina

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aigina, latinekaet en Aegina, zo anv meur a dra:
# Aigiale

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aigiale zo anv div vaouez e mojennoù Hellaz
* Aigiale, gwreg Diomedes
* Aigiale, unan eus an Heliadezed.

## Bevoniezh

Graet e vez "Aegiale" eus ur genad balafenned.
# Aigiale (merc'h Helios)

Aigiale (henc'hresianeg : Αἰγιάλη) a oa merc'h da Helios ha Klymene, a oa unan eus an Heliadezed.
Pe hi pe Enarete a oa mamm Alkyone, hag Aiolos an tad.
# Aigina (nimfenn)

Aigina (Αίγινα Aígina e henc'hresianeg), latinekaet en Aegina) a oa un nimfenn, merc'h d'an doue-stêr Asopos, e mojennoù Hellaz kozh.

## Enezenn

Hec'h anv eo a zo bet roet da Enez Aigina e pleg-mor Saronos, etre Attika ha Peloponnez. Eno emañ Templ Afaia, an doueez diwelus, a voe kemeret he lec'h gant Athena.

## Mojenn

Karet e voe gant Zeus, ha skrapet gantañ. Gwisket neuz un erer dezhi ha kaset da enez "Oinone", deuet da vout Enez Aigina diwar-lerc'h. Genel a reas ur mab, Aiakos, a laoskas en enez. Hervez IX$^{vet}$ Olympika Pindaros e oa ivez mamm Menoitios (tad Patrokles), hag Aktor, mab Deion, an hini e oa an tad.

## Levrlennadur

* Apollodoros, Bibliotheke (I, 9, 3 ; III, 12, 6).
# Aigasjuntas

Aigasjuntas (en okitaneg; Aigues-Juntes e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, hag e departamant an Arieja er rannvro Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées.

## An anv

Talvezout a ra an anv kement ha "dourioù juntet", kember.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aigiale (gwreg Diomedes)

Aigiale pe Aigialeia a oa merc'h Adrastos hag Amfithea, ha pried Diomedes, a oa o vrezeliañ e-tal Troia.
Ne voe ket feal d'he fried, ha dilezet e voe gantañ pa zistroas.
# Aigina (kêr)

Aigina, pe Chora, eo anv pennlec'h enez Aigina, ur porzh e pleg-mor Aigina, anvet ivez "pleg-mor Saronikos".
# Aigis

An aigis (αἰγίς/ aigís), latinekaet en aegis, zo un arm mojennel a zo da Zeus, arouez e c'halloud, hag ivez ur c'holier pe kap hag a veze douget gant Hellaziz pe Romaned da ziskouez e oant gwarezet gant beleion.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# -399

Diwar-benn bloavezh 399 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

* Arkont ː Aristokrates
* Sokrates, prederour gresian, zo kondaonet d’ar marv evit bezañ breinet ar yaouankiz

#### Republik roman

* Koñsuled ː hep koñsul. Ar Republik a zo renet gant tribuned an arme.

#### Reter-pellañ
### Azia
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 399 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 399 kent JK

## Daveoù

* 1 2 André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# -404

Diwar-benn bloavezh 404 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Kodianañ a ra Aten, marc’hata a ra Teramenes an emglev hag a zeu a-benn da enebiñ ouzh mennad Korintos ha Tebai. Lazhet eo Teramenes hag Alkibiades

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

* Artaxerxes II, roue Pers

#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 404 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 404 kent JK
# -401

Diwar-benn bloavezh 401 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Toukidides, istorian gresian, a zanevell an oadvezh aour ha brezelioù ar Peloponnesos (Istor brezelioù ar Peloponnesos)

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 401 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 401 kent JK
# -405

Diwar-benn bloavezh 405 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Lisandros a zistruj morlu Aten, Pausanias, roue Sparta, a laka seziz war Aten, Kleofon zo lazhet, Korintos ha Tebai a c’houlenn ma vo distrujet Aten

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 405 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 405 kent JK
# -406

Diwar-benn bloavezh 406 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Kallikratides, rener morlu Sparta, a goll Emgann an Arginusae, Sparta a ginnig ar peoc’h zo nac’het dindan levezon Kleofon

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 406 kent JK

## Marvioù

* Sofokles
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 406 kent JK
# -407

Diwar-benn bloavezh 407 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Kregiñ a ra Lisandros da zistrujañ morlu Aten

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 407 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 407 kent JK
# -39

715 Ab Urbe Condita = 39 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Marcius Censorinus & Caius Calvisius Sabinus

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Aristobulus
# -390
## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

* Demostratos, arc'hont Aten.

#### Italia

* 11 Gouere ː Emgann ar stêr Allia ː ar C'halianed zo trec'h war ar Romaned.
# -40

714 Ab Urbe Condita = 40 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Cneus Domitius Calvinus II & Caius Asinius Pollio

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-nesañ
#### Judea

* Hyrcan II ; Antigonus, mab Aristobulus II, ha niz Hyrcan, zo lakaet war an tron gant skoazell Pacorus, roue ar Barted.

### Azia
## Marvioù -40

* Hyrcan II, roue Judea
# -4

750 Ab Urbe Condita = 4 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Gaius Calvisius Sabinus ha Lucius Passienus Rufus. Suffectus : Caius Caelius; Galus Sulpicius

### Reter-nesañ

* Judea : Herodez Veur (37 - 4)

### Azia
## Marvioù -4

* Herodez Veur, roue Judea (37 - 4)
# 2023 e Breizh
## Darvoudoù

* 1añ Mae : gant ar Suisad Simon Pellaud eo aet ar maout e Tro Breizh war varc'h-houarn er bloaz-mañ.
* 7 Mae : e Tro Bro Leon 2023 eo aet ar maout gant an Italian Giacomo Nizzolo.
* Gouere : gant meur a gazetenn ez eus resevet ul lizher sinet gant ar Front de libération de la Bretagne, a embann en deus c'hwezhet tan e tiez-hañv e meur a lec'h e Breizh.
* 28 a viz Gouere : erruout a ra an droerez vrezhonek eus Rusia Anna Mouradova e Brest, hag hi en arvar da vezañ skarzhet eus Jorjia ma veve en harlu hag adkaset da Rusia.
* 3 Eost : e Forom ar broioù keltiek, e Roazhon, en em vod dileuridi eus gouarnamantoù Kembre, Bro-Skos, Kerne-Veur, Iwerzhon, Galiza hag Asturiez en-dro da Loig Chesnais-Girard, prezidant Kuzul Rannvro Breizh.
* 2 a viz Du : freuz ha reuz a ra ar gorventenn Ciarán e Breizh hag e broioù all eus gwalarn Europa.

## Marvioù 2023

* Paul Anselin, politiker, maer Ploermael
* Guy Le Lay, penn embregerezh, produer sistr ha lambig
* Pêr Lemoine, emsaver breizhat
* Malo Louarn, treser bannoù-treset
* Michel Le Milinaire, melldroader
* Jean-Yves Monnat, bevoniour, unan eus saverien an SEPNB-Breizh Vev
* Fañch Peru, kelenner ha skrivagner brezhonek
* Kenneth White, skrivagner skosat ha breizhat
# 203

956 Ab Urbe Condita = 203 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Septimius Severus (Lucius Septimius Severus) (09.04.193 / 04.03.211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (12.10.198 / 08.04.217)
* Koñsuled ː Caius Fulvius Plautianus II & Publius Septimius Geta II

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab ː Zefyrin (198 - 217)

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 2026

Diwar-benn bloavezh 2026 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Deiziadurioù all

Klotañ a raio bloavezh 2026 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5786 / 5787
* Deiziadur muzulman : 1447 / 1448
* Deiziadur pers : 1404 / 1405
* Deiziadur sayana : 1947 / 1948
* Devezhioù juluan :
* Bloaz nevez Sinaat :

## Darvoudoù

* Kib vell-droad ar bed e Kanada, Mec'hiko ha Stadoù-Unanet
# 2022

Diwar-benn bloavezh 2022 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Deiziadurioù all

Klotañ a raio bloavezh 2022 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5782 / 5783
* Deiziadur muzulman : 1443 / 1444
* Deiziadur pers : 1400 / 1401
* Deiziadur sayana : 1943 / 1944
* Devezhioù juluan :
* Bloaz nevez Sinaat :

## Darvoudoù tremenet pe diarwelet

* 4 - 20 a viz C'hwevrer : C'hoarioù olimpek ar goañv e Beijing, e Sina.
* 10 Ebrel : dilennadeg prezidant ar Republik c'hall 2022.
* 10 - 14 a viz Mae : kenstrivadeg an Eurovision e Torino en Italia.
* 21 a viz Du-18 a viz Kerzu : Kib vell-droad ar bed e Qatar
# 204

957 Ab Urbe Condita = 204 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Septimius Severus (Lucius Septimius Severus) (09.04.193 / 04.03.211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (12.10.198 / 08.04.217)
* Koñsuled ː Lucius Fabius Cilo Septimius Catinius Acilianus Lepidus Fulcinianus II & Marcus Annius Flavius Libo
* Lidet eo gant Septim Sever ar c'hoarioù kantvedel (deiz-ha-bloaz diazez Roma).

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab ː Zefyrin (198 - 217)

## Marvioù 204

* Perpetua ha Felicitia, merzheriet e Kartaj

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ * François Zosso & Christian Zingg. p. 71
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. MU 469. 1988
# 205

958 Ab Urbe Condita = 205 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Lucius Septimius Severus (193 / 211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (198 / 217)
* Koñsuled ː Marcus Aurelius Severus Antoninus & Publius Septimius Geta
* Muntret eo Plautinus, prefed ar Pretordi (mignon da Septimius), gant Caracalla, e vab-kaer.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab ː Zefyrin

## Marvioù

* 22 Genver 205 ː Plautianus, prefed ar Pretordi

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 2023
## Deiziadurioù all

Klotañ a ra bloavezh 2023 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5783 / 5784
* Deiziadur muzulman : 1444 / 1445
* Deiziadur pers : 1401 / 1402
* Deiziadur hindouek : 1944 / 1945
* Deiziadur sinaat : 4720 / 4721 (deiz kentañ ar bloaz nevez sinaat 4721 d'an 22 a viz Genver 2023)

## Darvoudoù tremenet pe diarwelet

* 1añ - 11 a viz C'hwevrer : Kib mell-droad ar FIFA, e Maroko.
* 6 a viz Mae : kurunet e vo Charles III, roue ar Rouantelezh-Unanet, hag e wreg Camilla, en Abati Westminster e Londrez.
* 9 - 13 a viz Mae : kenstrivadeg kan an Eurovision e Liverpool, e Bro-Saoz.
* 8 - 28 a viz Gwengolo : Kib rugbi ar bed, e Bro-C'hall.
# 2024
## Deiziadurioù all

Klotañ a ra bloavezh 2024 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5784 / 5785
* Deiziadur muzulman : 1445 / 1446
* Deiziadur pers : 1402 / 1403
* Deiziadur hindouek : 1945 / 1946
* Deiziadur sinaat : 4721 / 4722
# Altenach

Altenach zo ur gumun vihan en Elzas, e kanton Dammerkirch‎, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin. 375 a dud a oa o chom eno e 2012.

### Stêrioù

* La Largue
* La Lutter
* La Rigole

## Skeudennoù

* An iliz
* An ti-kêr
* An ti-skol
* Ti an Holl
# Alticola

Alticola :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Arvicolinae |
| Genad : | Alticola |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Alticola zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ muenned.

## Spesadoù

* Alticola albicaudus
* Alticola argentatus
* Alticola barakshin
* Alticola lemminus
* Alticola macrotis
* Alticola montosa
* Alticola olchonensis
* Alticola roylei
* Alticola semicanus
* Alticola stoliczkanus
* Alticola strelzowi
* Alticola tuvinicus
# Altered Carbon (stirad skinwel)

Altered Carbon zo ur stirad skinwel skiant-faltazi distopiek stadunanat savet gant Laeta Kalogridis ha diazezet war ar romant Altered Carbon gant ar Saoz Richard K. Morgan hag embannet e 2002. Ar c'hentañ koulzad zo un heuliad dek lodenn ha skignet e oa bet evit ar wech kentañ war Netflix, d'an 2 a viz C'hwevrer 2018. D'ar 27 a viz Gouhere 2018, ar stirad skinwel a oa adlañset evit un eil koulzad gant eizh lodenn. Evit an eil koulzad e vo Anthony Mackie a zeuio da vezañ ar roll pennañ.

## Aktourien

* Joel Kinnaman : Takeshi Kovacs / Elias Ryker (koulzad 1)
* Anthony Mackie : Takeshi Kovacs (koulzad 2)
* Renée Elise Goldsberry : Quellcrist Falconer
* James Purefoy : Laurens Bancroft
* Kristin Lehman : Miriam Bancroft
* Martha Higareda : Kristin Ortega
* Dichen Lachman : Reileen Kawahara
* Chris Conner : Edgar Poe
* Ato Essandoh : Vernon Elliot
* Trieu Tran : Aotrou Leung

## Liammoù diavaez

* Altered Carbon war IMDb
* Altered Carbon war Netflix
# Altdorf (Uri)

Altdorf :
| Gwel eus kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Uri |
| Yezh ofisiel | alamaneg Suis |
| Niv. OFS | 1201 |
| Kod post | 6460 |
| Maer | [] |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | http://www.altdorf.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 401 ann. |
| Stankter | 921 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 46° 52′ 51″ Norzh 8° 38′ 22″ Reter / 46.880826, 8.639446 |
| Uhelder | 458 metr |
| Gorread | 10,21 km² |
| Kumunioù stok | Attinghausen, Bürglen, Flüelen, Seedorf |
| kemmañ |
Altdorf zo ur gumun suis, pennlec'h kanton Uri.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Fremdenspital.
* Beinhauskapelle St. Anna.
* Monumant Wilhelm Tell.

## Emdroadur ar boblañs

Dave: OFS

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (de) Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen Komponenten
# Altenburg

Altenburg a zo ur gêr e reter Stad dieub Thüringen (Alamagn).
# Alternative für Deutschland

Alternative für Deutschland (Brezhoneg: Dazeilad evit Alamagn) berraet en AFD a zo ur strollad politikel broadelour, mirour, diskredig d'an unvaniezh europat hag enep Islam a orin eus Alamagn.
Krouet d'ar 6 a viz C'hwevrer 2013, ar strollad a dapas 4,7% eus ar mouezhioù evit dilennadegoù kevredadel 2013, tost e oa bet da dizhout ar 5% rediet evit kaout sezoù er Bundestag. Er bloavezh 2014 ar strollad a dape 7,1% eus ar mouezhioù gant 7 sez war 96 evit an dilennadegoù europat, emezeliñ a reas ar strollad er c'hengevrad European Conservatives and Reformists (ECR) betek ma vefe skarzhet e miz Ebrel 2016. E miz Gwengolo 2016, an AfD a oa deuet a-benn da dapout kannaded e 10 parlamant Stad alaman diwar 16. Ar strollad a zo renet gant Frauke Petry ha Jörg Meuthen.

## Istor

E miz Gwengolo 2012, Alexander Gauland, sekretour stad eus Hessen, Bernd Lucke un ekonomiour ha Konrad Adam, un embanner evit ar Frankfurter Allgemeine Zeitung etre 1979 ha 2000 ha penn rener Die Welt betek 2008, a save ur c'hengevrad politikel e Bad Nauheim. Ar pal a oa enebiñ ouzh politikerezh kevredadel Alamagn da geñver krizenn an takad europat. Ar strollad Wahlalternative 2013 (Brezhoneg: Dazeilad mouezhierezh 2013) o pennad-stur a voe harpet gant 68 ekonomiour, kazetenner ha patromed bras. An hanter anezho a oa kelennerien brudet hag an tri c'hard anezho a oa diplomet uhel eus skolioù-meur. Ar strollad a embanne sklaer e oa an takad ekonomiel europat un dachenn diasur o lakaat broioù su Europa da vont etrezek hent ar baourentez dre pouezh ar c'hevaezerezh diazezet war ar moneizh euro.

### 2023-2024

A feur ma gresk ar strollad er sontadegoù pe gant an niver a vouezhioù e vez goulennet muioc'h-mui ma vefe berzet gant al lezenn.
Goude ma vije bet dilennidi o kemer perzh en un emvod war an tem penaos skarzhañ 2 vilion a estrenien eus Alamagn e vez manifestadegoù kreñv o c'houlenn e vefe berzet ar strollad. War ar memes tro e vez betek un 30% a dud en Alamagn reter hag a zo prest votiñ evit an AFD.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.francetvinfo.fr/monde/europe/allemagne/allemagne-250-000-manifestants-dans-les-rues-contre-le-parti-d-extreme-droite-afd-en-tete-dans-les-sondages_6316374.html
* ↑ https://www.francetvinfo.fr/monde/europe/allemagne/allemagne-on-vous-explique-pourquoi-l-afd-puissant-parti-d-extreme-droite-est-menace-d-interdiction_6317547.html
* ↑ https://www.lejdd.fr/international/allemagne-manifestations-inedites-contre-lafd-parti-menace-dinterdiction-141391
* ↑ https://www.france24.com/fr/europe/20240121-en-allemagne-de-nouvelles-manifestations-massives-contre-l-extr%C3%AAme-droite L'AfD ne cesse de progresser dans les sondages, à quelques mois de trois importantes élections régionales dans l'est du pays où les intentions de vote sont encore plus élevées que dans le reste de l'Allemagne. Dans ses bastions de l'ex-RDA, l'AfD arrive même en tête des enquêtes d'opinion avec plus de 30 %.
# Altidona

Altidona a zo ur gumun ag Italia e proviñs Fermo.
# Altay (republik)

Republik Altay (altaieg: Алтай Республика, Altay Respoublika; rusianeg: Респу́блика Алта́й, Respoublika Altay) a zo ur republik eus Kevread Rusia, lec'hiet e kreizig-kreiz Azia, sko ouzh Mongolia, Kazakstan ha Sina. E 2010 e oa 206 168 a dud o vevañ enni. Tououlou Altay eo ar gêr-benn.

## Istor

* OE Gorno-Altai

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Alter do Chão

Alter do Chão zo ur gêrig eus Portugal, e distrig Portalegre, en Alentejo.
# An Teir Fulenn (Raffaello)

An Teir Fulenn, Tre Grazie e anv italianek orin, zo un eoullivadur karrezek (17x17 cm) gant al livour italian Raffaello . Miret eo er Mirdi Condé, e Chantilly, e Bro-C'hall. N'eur ket peursur pegoulz e voe graet, met moarvat goude 1500, pa oa deuet Raffaello da studiañ ar vicher gant e vestr Pietro Perugino, ma lavarer hiriv war-dro 1504–1505.
Krediñ a reer e oa un hanterenn eus un divdaolenn, gant Il Sogno del cavaliere, "Hunvre ar marc'heg", a zo hiriv en National Gallery e Londrez.

## Pennadoù kar

* An Teir Fulenn (Cranach an Henañ)
* An Teir Fulenn (Rubens)

## Levrlennadur

* Pierluigi De Vecchi, Raffaello, Rizzoli, Milano 1975.
* Sylvia Ferino Pagden, M. Antonietta Zancan, Raffaello. Catalogo completo, Firenze 1989.
* Paolo Franzese, Raffaello, Mondadori Arte, Milano 2008. ISBN 978-88-370-6437-2
# An Teir Fulenn (Rubens)

An Teir Fulenn zo eoullivadur war goad gant Pieter Paul Rubens e 1639, anezhañ un daolenn 500 x 617 cm, hag a zo war ziskouez e Mirdi ar Prado, e kêr Madrid e Spagn. Ur skeudenn eo eus an doare kemmus da welout ar gened.

## An daolenn

N'eo ket teir flac'h yaouank voan zo taolennet met teir maouez lart.

## Istor

E-pad brezel Spagn e voe kaset da Suis, da Genève, gant oberennoù all

## Pennadoù kar

* An Teir Fulenn (Cranach an Henañ)
* An Teir Fulenn (Raffaello)
# An Templ

An Templ a oa ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. E kumun Karantoer emañ bremañ.

## Gerdarzh

* Diwar ur gomandiri eus Urzh an Templ, bet krouet, sañset e 1182.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790. D'an 28 a viz Ebrel 1792 e voe staget kumun An Templ ouzh kumun Karantoer.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar chapel.
* Ar groaz.
* Chapel gatolik Sant Yann an Templ.
* Kroaz ar chapel.

## Pennad kar

* Karantoer.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14 ha 63