OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marc'heg ruz

Marc'heg ruz :
| Ur marc'heg ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Limosa |
| Anv skiantel ||
| Limosa lapponica (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar marc'heg ruz a zo un evn hirc'harek, Limosa lapponica an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Limosa lapponica [lapponica pe taymyrensis], eus Laponia da Ledenez Taymyr ; o c'hoañviñ war ribloù eus Afrika da India,
* Limosa lapponica [baueri pe anadyrensis], eus gevred Siberia da walarn Alaska ; o c'hoañviñ eus Sina da Zeland-Nevez,
* Limosa lapponica menzbieri, e hanternoz Siberia ; o c'hoañviñ eus Azia ar Gevred da ribloù Aostralia ha Tasmania.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar marc'heg ruz en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Liammoù diavaez

* (en) Limosa lapponica war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Limosa lapponica war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Limosa lapponica war al lec'hienn Avibase.
# Marc'heg Hudson

Marc'heg Hudson :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Limosa |
| Anv skiantel ||
| Limosa haemastica Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Marc'heg Hudson (Limosa haemastica) zo un evn hirc'harek a vev en Amerika.

## Annez

Bevañ a ra al labous e lez Bae Hudson, Kanada hag Alaska.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar marc'heged en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Lebor na gCert

Lebor na gCert (saozneg : Book of Rights, brezhoneg : Levr ar Gwirioù), Leabhar na gCeart en iwerzhoneg a-vremañ, a zo ul levr iwerzhonek skrivet er Grennamzer evit Roue Caiseal (saozneg : Cashel).

## Eilskridoù

An eilskridoù koshañ a gaver eus Lebor na gCert a zo e-barzh Leabhar Bhaile an Mhóta (Book of Ballymote) ha Leabhar Mór Leacain (Great Book of Lecan), an eil skrivet e 1390 hag egile e 1418.

## Endalc'h

Al levr a zispleg gwirioù Roue Uhel Iwerzhon hag an taosoù a zastum diouzh roueed ar broioù (Uladh, Laighean, Mumhan ha Connacht) ha roueed ar meuriadoù. Lavarout a ra ivez ar gopr a vez ret d'an Ard-Rí paeañ d'ar roueed all e-keñver o skoazell hag o lealded. Kavet e vez ivez e-barzh al levr gwirioù roueed ar broioù en hevelep doare.

## Stumm

Skrivet eo al levr e gwerzennoù. Digoret e vez pep barzhoneg gant ur rann komz-plaen hag a laka e berr ar pezh a vez lavaret da c'houde. Daou warn-ugent anezho a gaver e-barzh al levr.

## Skrivagner

Hervez an destenn eo bet skrivet al levr gant Sant Benean. Alies e kaver al lavarenn latin de quibus Benean dixit («evel-henn a lavar Benean») e fin ur rann komz-plaen, pe mod-all en iwerzhoneg lavarennoù evel ro ċan Benéan («evel-henn a gan Benean»). A-wechoù zoken eo anvet ar sant in t-úġdar, da lavarout eo «ar skrivagner». Evelato n'eo ket ar sant «tad» nemetañ al levr, a lavar John O'Donovan. Hervezañ e teu endalc'h al levr eus an hengoun gouezelek a gaver e levrioù all, ha skrivet hag adskrivet e oant bet gant meur a zen, Sant Benean en o zouez. Ouzhpenn, stumm ar yezh hag ar barzhonegoù n'int ket kozh a-walc'h da vezañ eus amzer ar sant.

## Liammoù diavaez

* Dornskridoù Leabhar Mór Leacain ha Leabhar Bhaile an Mhóta (lec'hienn-genrouedad Meamram Páipéar Ríomhaire).
* Leabhar na gCeart troet e saozneg ha displeget gant John O'Donovan (Internet Archive)
* Treuzskrivadur eus an dornskrid gouezelek (lec'hienn-genrouedad University College Cork).
* Troidigezh e saozneg gant Myles Dillon (1962)

## Notennoù

* ↑ Lec'hienn-genrouedad ar Royal Irish Academy, ha .
* ↑ John O'Donovan (troidigezh hag embannadur), Lebhar na gCeart or The Book of Rights, Celtic Society, Baile Átha Cliath/Dulenn, 1847, p.I.
* ↑ John O'Donovan, Lebhar na gCeart, p.VIII.
* ↑ John O'Donovan, Lebhar na gCert, p.VIII
# Lebrija

Lebrija zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Lebu

Lebu zo ur gêr eus Chile, e Rannvro ar Biobío. 57 km² eo he gorread. Tost da 25 096 a dud a oa enni e 2002.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) Lec'hienn ofisiel
# Lebucquière

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lebucquière |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lebucquière e Kanton Bertincourt hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Bertincourt |
| Kanton | Bertincourt |
| Kod INSEE | 62493 |
| Kod post | 62124 |
| Maer | André Milluy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,75 km² |
| Led | 50° 06' 47" Norzh |
| Hed | 02° 58' 01" Reter |
| Uhelder kreiz | 112 m |
| Uhelder bihanañ | 101 m |
| Uhelder brasañ | 127 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 231 (2007) |
| Stankter | 48 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lebucquière a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lec'h Doare Amzer

Er yezhoniezh e vez implijet an termen Lec'h Doare Amzer evit renkañ yezhoù ar bed hervez an doare ma vez uzhiet peurliesañ gante ar rannfrazennoù adstagennek.
Implijet e vefe an urzh-mañ gant yezhoù SVO, en o zouez ar saozneg, ar galleg hag ar spagnoleg.

## Yezh skouer: ar saozneg

| I will drive. | to London. | in my car. | tomorrow. |
| Mont a rin. | da Londrez. | gant ma c'harr-tan. | warc'hoazh. |
| Mont a rin da Londrez warc'hoazh gant ma c'harr-tan ||||
* Adstagenn lec'hiañ: to London ("da Londrez") er c'hentañ lec'h
* Adstagenn doareañ: in my car ("gant ma c'harr-tan") en eil lec'h;
* Adstagenn amzeriañ: tomorrow ("warc'hoazh") en trede lec'h;

## Gwelit ivez:

* Amzer Doare Lec'h
# Lebiez

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lebiez |
| Skoed | |
| Lec'hiadur e Kanton Fruges hag en Arondisamant Montreuil-sur-Mer | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Fruges et environs |
| Kanton | Fruges |
| Kod INSEE | 62492 |
| Kod post | 62990 |
| Maer | Paul Fournier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,57 km² |
| Led | 50° 28' 10" Norzh |
| Hed | 01° 58' 55" Reter |
| Uhelder kreiz | 84 m |
| Uhelder bihanañ | 57 m |
| Uhelder brasañ | 132 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 240 (2007) |
| Stankter | 25 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lebiez a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Vaast, XVI$^{vet}$ Kantved
* ur chapel eus ar XVII$^{vet}$ Kantved

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lec'h ar brezhoneg er skolioù

Brezhoneg a vez desket en un toullad skolioù e Breizh, eus ar skol-vamm betek ar vachelouriezh (14.174 skoliad e 2011). Koulskoude eo disheñvel bras lec'h ar brezhoneg er skolioù, hervez ma'z int skolioù-Stad Div Yezh (5995 skoliad) pe katolik Dihun (4651 skoliad) , pe skolioù Diwan (3528 skoliad).

## Renk

Nebeutoc'h a dud a studi brezhoneg eget galleg, saozneg ha spagnoleg e Breizh, ha ma lakaer skolioù Diwan a gostez, nebeutoc'h eget an alamaneg ivez.
# Lebensraum

Ar droienn alamanek Lebensraum ('tiriadoù bevañs') a vez implijet evit ober anv eus an holl doareoù pe politikerezhioù liammet ouzh an trevadenniñ hag a oa bet buhezek mat er bloavezhioù 1890 betek ar bloavezhioù 1940 en Alamagn. Kroget e oa implij an droienn Lebensraum e-tro 1901. Deuet e oa da vezañ brudet betek dont da vezañ ur pal geopolitikel evit an Impalaeriezh alaman a-raok hag e-pad ar C'hentañ Brezel-bed (1914–1918). Un diaz e oa bet eus ar Septemberprogramm a embanne c'hoantoù emled tiriad an impalaeriezh alaman en Europa. Adkemeret e oa bet gant ideologiezh ar Strollad Nazi (NSDAP) ha klasket lakaat da dalvezout gant an Trede Reich betek fin an Eil Brezel-bed.

## 1933-1945

Ur wech tizhet ar galloud gant Adolf Hitler, al Lebensraum a oa deuet da vezañ diazez a-fed mennozhioù an naziegezh kement hag un digarez evit aloubadegoù an Trede Reich e kreiz ha reter Europa. Ar Generalplan Ost ('Steuñv hollek evit ar Reter') e oa anv an doare da aloubiñ ha didroc'hañ an tiriadoù nevez pe da vezañ aloubet. Gant ar sell-se, Alamagn he devoa ezhomm bras da gaout tiriadoù bevañs evit dreistbevañ rak re ziaes e oa bouetañ an holl alamanted gant an douaroù a oa gant Alamagn en amzer-se. Pobladoù an tiriadoù da vezañ trevadennet a oa da vezañ riñset pe dre deportadurioù e Siberia, lazhadeget war blas (Shoah dre bolod gant an Einsatzgruppen), pe c'hoazh troet da sklaved. Ar poblañsoù gwelet evel direnkus d'an naziaed a oa ar Boloniz, Ukrainiz, Rusianed, Tcheked hag ar broadoù slav gwelet evel nann-aryan.
Ar gouarnamant Nazi en doa ur sell reut war an tiriadoù-se o welet trevadennerien alaman diazezet eno dre gwir al Lebensraum ha se e-kerzh an Eil Brezel-bed met da vezañ kendalc'het ma vefe bet trec'h an Trede Reich e fin ar brezel. Evit tizhout ar pal eo bet lazhet strolladoù ramzel trevourien dre an naonegezh, ar boued o vezañ skrapet ha kaset en tiriadoù diazez ar Reich.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Utopia: The 'Greater Germanic Reich of the German Nation'. Institut für Zeitgeschichte (1999).
# Leberon

Al Leberon (okitaneg; Luberon e galleg) a zo un torosad maen-raz damuhel en Okitania, e Provañs, etre departamantoù Vauclusa hag Alpoù Provañs-Uhel. 60 km hed a zo dezhañ war 5 km led dre vras.
Teir menezeg a zo:
* lo Leberon Orientau (Leberon ar sav-heol), er reter;
* lo Grand Leberon (al Leberon bras), an hini uhelañ (gant 1 125 m e Morre Negre)
* lo Pichòt Leberon (al Leberon bihan), er c'hornaoueg.
Mont a ra ar menez eus kêrioù Cavalhon, er c'hornaoueg, da hini Manòsca, er reter. En norzh eo bevennet gant kêr Ate ha traoñienn Calavon, hag er su gant ar stêr Durença ha kêr Pertús.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lec'h distagañ

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
PENNAD DA ADWELET HOGOZIK PENN-DA-BENN
Hervez al lec'h, er genoù, ma vez distaget ar c'hensonennoù, e kemm an doare d'o distagañ, ha dreist-holl ar son anezho.
Setu roll al lec'hioù ma vez distaget ur sonenn gensonel:
Lec'hioù distagañ pennañ
* Diweuz, d.s. [p, b, m] (brezhoneg: "p", "b", "m")
* Gweuz-dent, d.s. [f, v] (brezhoneg: "f", "v")
* Dent, d.s. [t̪, d̪] (brezhoneg: "t", "d")
* Kevig, d.s. [t, d] (saozneg: "t", "d")
* Drekkevig, d.s. [ʃ, ʒ] (brezhoneg: "ch", "j")
* Tro-gil, d.s. [ʈ, ɖ] (svedeg: nord; "norzh")
* Staon, d.s. [ɲ, j] (brezhoneg: "gn", "y")
* Drekstaon, d.s. [k, g] (brezhoneg: "k", "g")
* Huged, d.s. [ʁ] (brezhoneg: "r" peurliesañ), [q] (arabeg: ﻕ (qāf)
* Gourlañchenn, d.s. [ħ] (arabeg: ﺡ (ḥāʾ)
* Ankoue, d.s. [ʜ] (haideg: "x")
* Troc'h-avel, d.s. [h] (brezhoneg: "h" er gerioù ma vez distaget dre c'hwezhañ)
Friadur (saoz. 'Nasalisation')
Peurliesañ e vez lakaet ar friadur e-touez an doareoù distagañ, met e gwirionez ez eus anezhañ un lec'h distagañ a c'heller bezañ ken distaget gant n'eus forzh pesuert hini all eus al lec'hioù distagañ pennañ deskrivet a-us. Pa vez distaget ur sonenn dre fri e vez izelaet ar stoan evit mar c'hell an aer tremen dre ar fri.
Kensonennoù a-gostez (saoz. 'Laterals')
Pa vez distaget ur sonenn a-gostez e vez leusket an aer da dremen dre kostezennoù an teod ha n'eo ket dre penn an teod. E gwirionez e rankfe lâret ez eus anezhañ un doare distagañ kentoc'h evit ul lec'h distagañ.
Kendistagadur (saoz. 'Coarticulation')
Yezhoù 'zo a ra gant kensonennoù kendistaget, da lâret eo e vezont distaget e daou lec'h distagadur war un dro. Setu un nebeud doareoù kendistagadur:
$$REFAZER
Diweuzadur: lakaet e vez an diweuz da vezañ ront pe serret pa vez distaget ur sonenn. Peurliesañ e vez treuskrivet gant /w/, d.s. 'gwelet'
Palatalizadur: lakaeet e vez kein pe korf an teod da dostaat ouzh toenn ar genoù keit ha ma vez distaget ur sonenn all. Peurliesañ e vez treuskrivet gant /j/, d.s. 'tune' e saozneg.
Stañvadur ('velarizadur'): lakaeet e vez kein an teod da dostaat ouzh ar staon. N'eus doare eeun ebet d'e deuzskrivañ.
Kendistagadur dre c'hwezhañ: (saoz. 'Fricative coarticulation') peurliesañ e vez kendistaget ar gensonenn-c'hwezh /X/ pe ur gensonenn-gourlachenn keit ha ma vez distaget ur sonenn all
Kenstokadur: (saoz. 'Stop coarticulation') div gensonnenn stokus a vez distaget war un dro, d.s. /kp/. Kavet e vez alies seurt sonennoù er yezhoù bantouek
# Moltrasio

Moltrasio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Molva

Molva :
| Molva molva ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Gadiformes |
| Kerentiad : | Lotidae |
| Genad : | Molva |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Molva a zo ur genad e rummatadur ar pesked.

## Spesadoù

* Molva dypterygia
* Molva macrophthalma
* morleanenn, Molva molva
# Molveno

Molveno zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Mombarcaro

Mombarcaro (Munbarché e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
# Mombaroccio

Mombaroccio zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
# Mombaldone

Mombaldone zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Molothrus

Molothrus :
| Molothrus bonariensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Molothrus Swainson, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Molothrus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Molothrus aeneus
** M. a. aeneus, M. a. assimilis ha M. a. loyei,
* Molothrus armenti,
* ar chataler penn rous (Molothrus ater)
** M. a. artemisiae, M. a. ater ha M. a. obscurus,
* Molothrus bonariensis
** M. b. aequatorialis, M. b. bonariensis, M. b. cabanisii, M. b. minimus, M. b. occidentalis, M. b. riparius ha M. b. venezuelensis,
* Molothrus oryzivorus
** M. o. impacifus ha M. o. oryzivorus,
* Molothrus rufoaxillaris.
O c'havout a reer holl en Amerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Molothrus (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Ebrel 2016).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 23 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Chataler penn rous | Vacher à tête brune | Molothrus ater (étudié)).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Molsheim

Molsheim :
| An ti-kêr. ||
| Anv elzasek | Molse |
| Anv alamanek | Molsheim |
| Anv gallek (ofisiel) | Molsheim |
| Bro | Elzas |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Roen-Izel |
| Arondisamant | Molsheim (pennlec'h) |
| Kanton | Molsheim (pennlec'h) |
| Kod kumun | 67300 |
| Kod post | 67120 |
| Maer Amzer gefridi | Laurent Furst 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la région de Molsheim-Mutzig |
| Lec'hienn web | http://www.molsheim.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 352 ann. (2020) |
| Stankter | 862 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 165 m — brasañ 371 m |
| Gorread | 10,85 km² |
| kemmañ |
Molsheim zo ur gumun en departamant Roen-Izel hag er rannvro Elzas, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Molsheim eo.
Er bloavezh 2020 e oa 9 352 a annezidi hag a reer Molsheimois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz ar Jezuisted.
* Ar Metzig.
* Dor ar C'hoved.

## Kêrioù gevellet

* Gerbrunn (Alamagn) abaoe 2002

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Molteno

Molteno zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Molvena

Molvena a oa ur gumun eus Italia, e proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.

## Istor

Kendeuzet e oa bet gant Mason Vicentino d'an 20 a viz C'hwevrer 2019 d'ober ur gumun nevez : Colceresa.
# Marcoing

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Marcoing |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Marcoing en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Marcoing |
| Kod INSEE | 59377 |
| Kod-post | 59159 |
| Maer | Didier Drieux |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 15,11 km² |
| Led | 50° 07' 14" Norzh |
| Hed | 03° 10' 22" Reter |
| Uhelder kreiz | 64 m |
| Uhelder bihanañ | 51 m |
| Uhelder brasañ | 127 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 839 (2011) |
| Stankter | 122 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Marcoing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Marcoing eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Eil brezel-bed: bombezet e voe ar porzh-houarn d'ar 17 a viz Mae 1940 gant al Luftwaffe (aerlu alaman).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Pierre, XX$^{vet}$ kantved

## Douaroniezh

* War lez Kanol Saint-Quentin emañ Marcoing.
* War bevennoù Norzh ouzh Pas-de-Calais, Aisne ha Somme emañ Marcoing.

## Melestradurezh

* An ti-kêr ha monumant ar re varv
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2001 | → bremañ | Didier Drieux | digostezenn | Kuzulier Kanton Marcoing |
| 1989 | 2014 | Marguerite Laude | tost ouzh ar Strollad Komunour Gall | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ La Voix du Nord, d'ar 5 a viz Gwengolo 2009
* ↑ Cassini hag EBSSA
* ↑ L'Observateur du Cambresis, Nn 1331, d'an 3 a viz Ebrel 2014
# Marck

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Marck zo un anv a gaver e lec'hanvadurezh ar broioù nederlandek hag alamanek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hanvadurezh

* Marck (Bro-C'hall), ur gumun er Pas-de-Calais
* kontelezh Mark, gwechall e Westphalia, en Alamagn

## Tud

* Erard de la Marck, priñs-eskob Liège
* Robert Fleuranges III de la Marck, istorour ha brezelour gall
* William II de la Marck, Lord of Lumey, amiral ar Gueux de mer
* William de la Marck, den a bouez er XVvet kantved e priñselezh Liège
# Marck (Pas-de-Calais)

Marck :
| An ti-kêr ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Marck (pennlec'h) |
| Kod kumun | 62548 |
| Kod post | 62730 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre-Henri Dumont 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Calaisis |
| Lec'hienn web | https://www.ville-marck.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 10 523 ann. (2020) |
| Stankter | 334 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 14 m |
| Gorread | 31,55 km² |
| kemmañ |
Marck a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Armerzh

* E Marck emañ an aerborzh Louis Blériot. Aerborzh Calais-Dukark eo.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Marco

Marco zo un anv-badez italianek, deuet eus an anv latin Marcus.

## Stummoù all

* Stummoù bihanaat: Marcolino, Marcolone, Marcuccio.
* Deveradoù: Gianmarco, Giammarco, Marcantonio, Marcaurelio.
* Anv-plac'h: Marca.

## Tud

* Marco Beltrami‎, sonaozour
* Marco Ferreri, filmaozer
* Marco Pantani, marc'hhouarner, marvet diwar gokain
* Marco Polo, beajour

## Anv-lec'h

* Marco - kumun gozh e proviñs Trento, rann pe karter eus Rovereto
* Gwelout San Marco

## Pennadoù kar

* Marcos
* Mark
* Marcello
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Marco Pantani

Marco Pantani zo ur marc'hhouarner italian ganet d'an 13 a viz Genver 1970 e Cesana (Italia) ha marvet d'ar 14 a viz C'hwevrer 2004 e Rimini (Italia).
War ar vicher a varc'hhouarner e oa bet adalek 1992 betek 1996 gant skipailh Carrera hag adalek 1997 betek 2003 gant skipailh Mercatone Uno. Tro Italia ha Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn en doa gounezet e 1998, e wellañ bloavezh.
Pa veze tennadoù er menezioù e ouie lakaat bec'h ha tagañ dibaouez gant entan. Lesanvet e oa bet il Pirata (ar morlaer) abalamour d'e vandana, d'e skouarn minaouet, d'e benn touz, hag Elefantino (anv italianek Dumbo) abalamour d'e zivskouarn diflaket.

## Skipailhoù

* 1992. Carrera Jeans-Vagabond
* 1993. Carrera Jeans-Tassoni
* 1994. Carrera Jeans-Tassoni
* 1995. Carrera Jeans-Tassoni
* 1996. Carrera Jeans-Tassoni
* 1997. Mercatone Uno
* 1998. Mercatone Uno-Bianchi
* 1999. Mercatone Uno-Bianchi
* 2000. Mercatone Uno-Albacom
* 2001. Mercatone Uno-Stream TV
* 2002. Mercatone Uno
* 2003. Mercatone Uno-Scanavino

## Disoc’hoù Tro Italia

* 1993. dilez
* 1994. 2e plas; 2 tennad
* 1997. dilez
* 1998 : trec'hour er renkadur; roched roz e-pad 5 devezh; trec'hour er renkadur menez; 2 tennad
* 1999 : forc'h; roched roz e-pad 7 devezh; 4 tennad
* 2000. 28e plas
* 2001. dilez
* 2002. dilez

## Disoc’hoù Tro Frañs

* 1994. 3e plas; roched gwen
* 1995. 13e plas; roched gwen; 2 tennad
* 1997. 3e plas; 2 tennad
* 1998. trec'hour er renkadur; roched melen e-pad 5 devezh; 2 tennad
* 2000. dilez; 2 tennad

## Disoc’hoù Tro Spagn

* 1995. dilez
* 2001. dilez
# Marcinelle

Marcinelle (e walloneg Mårcinele) a oa ur gumun eus Belgia, e-kichen Charleroi, e Wallonia, e proviñs Hainaut, hag a zo stag ouzh Charleroi abaoe 1977.
# Marco Paulo

Marco Paulo eo anv-micher ar c'haner portugalat João Simão da Silva, bet ganet e Mourão d'an 21 a viz Genver 1945.

## Pladennoù
### Albomoù

* Concerto Ligeiro (Colectânea, VC, 1979)
* O Disco de Ouro (colectânea, 1982) - 4xOuro
* Os Grandes Êxitos I (colectânea, VC, 1984)
* Os Grandes Êxitos II (colectânea, VC, 1984)
* Romance (LP, VC, 1984) - Platina
* Sedução (LP, EMI, 1986)
* Exitos (Colectânea, EMI, 1987)
* Exitos 2 (Colectânea, EMI, 1988)
* Marco Paulo (LP, EMI, 1988)
* De Todo o Coração (LP, EMI, 1990)
* Maravilhoso Coração (colectânea, EMI, 1991)
* Amor Total (CD, EMI, 1993)
* Beijinhos Doces (CD, EMI, 1995)
* Eu Tenho Dois Amores - Colecção Caravela (colectânea, EMI, 1996)
* Reencontro (CD, EMI, 1997)
* Alma Gémea (CD, EMI, 1999)
* 35 Anos da Nossa Música (CD, Zona Música, 2001)
* As Nossas Canções (CD, Zona Música, 2003)
* Ouro e Platina (colectânea, EMI, 2004)
* Amor Sem Limite (CD, Zona Música, 2004)
* 40 Anos de Amor Eterno (CD, Zona Música, 2005)
* Marco Paulo 2007 (CD, Zona Música, 2007)
* O Melhor de Mim (Colectânea, iPlay, 2008)
* De corpo e Alma (CD, Espacial, 2009)
* Perfil (Colectânea, iPlay, 2010)
* Vida (CD, Espacial, 2010
# Limbourg (kêr)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Limbourg (walloneg : Limbôr ; izelvroeg : Limburg) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 24,64 km²
* Poblañs (2022) : 5 695 a dud
* Stankter : 231 den/km²
# Limena

Limena (Imena e veneteg) a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.