OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alain Gautier

Alain Gautier, bet ganet d'an 8 a viz Mae 1962 en Oriant, a zo ur bageer dre-lien breizhat.

## Loreadeg

Kentañ e voe e:
* La Baule-Dakar e 1983
* Solitaire du Figaro e 1989
* La Baule-Dakar (en unkouc'h) e 1991
* Vendée Globe e 110 devezh (redadeg en e unan tro d'ar bed hep ehan) e 1992
* Transat AG2R (asambles gant Jimmy Pahun) e 1996
* Prizioù-Meur (en o zouez ar Challenge Mondial Assistance Cherbourg-Tarragone d'an 23 a viz Mae 2001) e-bourzh an trimaran Foncia e 1999-2001
# Alain Giroux

Alain Giroux ganet e 1942, e Troyes, zo ur gitarour gall.
# Alain Helory

Alain Helory a voe eskob Treger eus 1330 da 1338.
Chaloni Kastell-Paol e oa pa voe anvet da eskob Treger, war-lerc'h Yves de Boisboissel
Er bloaz 1334 e c'hourc'hemennas da veleien eskopti Treger enoriñ sant Tual/Tugdual, patron an eskopti, hag Erwan Helory/Heloury a Gervarzhin, ha ne oa ket santelezet c'hoazh. Kement-se a reas evit pouezañ war ar pab.
Ne ouzer ket ha kar da Sant Erwan e oa Alain Helory
Richard du Perrier a zeuas war e lerc'h war gador eskopti Treger.

## Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
* ↑ Santelezet e voe d'an 19 a viz Mae 1347 gant ar pab Klemañs VI.
* ↑ Evit Pol Potier de Courcy, an ardamezioù hag ar sturienn zo heñvel.
# Alain Defize

Alain Defize a zo bet ganet e 1953.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Kampion Echedoù Belgia e voe e Sint-Niklaas e 1979 hag, a-gevred gant Richard Meulders, e Veurne e 1983.
E miz Gouere 2005 edo 2290 e renk Elo.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Alain Gouriou

Alain Gouriou zo ganet d'ar 25 a viz Eost 1941 e Lannuon ha marv d'ar 6 a viz Kerzu 2012 er memes kêr. Ur politikour breizhad eo bet, maer PS Lannuon etre 1989 ha 2008.
# Alain Guionnet

Alain Guionnet, ganet e 1954, zo ur stourmer gall enepyuzev a sav a-enep an Holokost hag an trodroc'hañ.
En e yaouankiz e oa e penn ur strolladig eus an tu kleiz pellañ, anvet Oser lutter, oser vaincre ("krediñ stourm, krediñ trec'hiñ"), en Issy-les-Moulineaux . Sevel a reas ur gazetenn anvet La Guerre sociale.
Goude ur gwallzarvoud grevus-tre c'hoarvezet pa oa studier e troas war-zu an tu dehoù pellañ. Levezonet e voe gant Roger Faurisson.
Kondaonet eo bet Guionnet d'ar prizon meur a wezh (e 1991, 1993 ha 1994) abalamour m'en doa nac'het an Holokost Kondaonet e voe ivez evit bezañ droukkomzet diwar-benn Pierre Vidal-Naquet., hervez al Lezenn Gayssot.

## Levrlennadur

* Valérie Igounet, "« post-révisionnisme », une dénonciation exacerbée du « pouvoir juif" , in Histoire du négationnisme en France, Pariz, 2000, (ISBN 2-02-035492-6).

## Notennoù

* ↑ Igounet, 2000, p. 554.
* ↑ (2011) Genocide Denials and the Law. Oxford University Press. 254 p. ISBN 9780199876396.
* ↑ (1997) "Diffamation envers la mémoire des morts". Légipresse
# Alain Goutal

Alain Goutal, ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1948, a zo treser, senarier ha skriteller.

## Oberennoù
### Senarioioù

* BD Classic
* Lidwine saga

### Skritelloù

* Festival plin An Danoued
* 50 vloaz kan-ha-diskan ar Vreudeur Morvan

### Tresadennoù

* Anne Zadenn
* Histoires de Nantes au XIXe siècle
* Kanata
* Lidwine saga
* Saint-Malo

## Liammoù diavaez

* Blog Alain Goutal
# Alain Durand

Alain Durand, ganet e 1808 en Eviaz ha marvet d'ar 15 a viz Genver 1852 e Landreger, oa ur barzh brezhonek.
Mignon e oa da Gervarker.

## Dastumad barzhonegoù

* Ar Feiz hag ar Vro, 1798-1814, Lamarzelle, Gwened, 1847
# Alain Le Goff

Alain Le Goff, anvet ivez Alan ar Gov, Lan ar Goff, Alan Yann ha marteze Lan ab Yan ivez, ganet d'ar 14 Ebrel 1881 e Kerlouan ha marvet d'an 18 Eost 1926 e Lesneven, a oa beleg, skrivagner ha saver pezhioù-c'hoari brezhonek.

## Buhez

Goude e studioù e skolaj Lesneven ez eas da gloerdi Kemper, ha beleget e voe e 1905 d'an oad a 24 bloaz. Mestr-studi e voe e Lesneven kent bezañ anvet da gure e Mahalon e 1908, hag e Lambaol-Gwimilio e 1909. Klañvdiour e voe e-pad ar Brezel-bed kentañ ha goude-se, e 1919, e tremenas un nebeud mizvezhioù e Rieg. Dre ma oa aet e yec'hed da fall ne voe mui evit labourat, neuze e tistroas da Gerlouan ma tiskuizhas e-pad daou vloaz. Pelloc'h e tistroas da Lesneven ma voe chapalan e skol gristen ar baotred ; d'ar mare-se e krogas da ren Kenstrivadeg ar c'hardinal Dubourg, a oa aozet gant Feiz ha Breiz evit bugale ar c'hatekiz. Sevel a reas pezhioù-c'hoari evel An aotrou Keriouas a voe c'hoariet e-kerzh gouelioù ar Bleun-Brug e Lesneven er bloaz 1923.

## Oberennoù
### Levrioù

* 1922 : Iann an tachou-koz, c'hoariel farsus e pemp arvest great gant Alan Yann, ti-moullañ Le Courrier du Finistère, Brest, in-12, 47 pajenn.
* 1923 : An Drouis-Meur Laouenan, romant istorel, ti-moullañ Le Courrier du Finistère, Brest, in-12, 134 fajenn.
* 1923 : An aotrou Keriouas pe Feiz ha Breiz, pezh-c'hoari, ti-moullañ Le Courrier du Finistère, Brest, in-8, 120 pajenn.
* 1924 : Penaoz komunia ervat, ti-moullañ Le Courrier du Finistère, Brest, in-12, 64 fajenn.

### Kenlabour

* 1919 : Pevar bloaz : « Ar c'himiad », e Feiz ha Breiz ; barzhonegoù en En Avant, kannadig skolaj Lesneven.
* Pennadoù er gazetenn Le Courrier du Finistère.

## Liamm diavaez

* (fr) Ur pennad diwar e benn

## Notennoù

* ↑ Lukian Raoul : Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien, Al Liamm, 1992, p. 231-a (ISBN 978-2-7368-0034-5)
# An diwaller er segaleg

An diwaller er segaleg (The Catcher in the Rye) zo ur romant saoznek gant J. D. Salinger, embannet e 1951. Meneget eo bet ar romant, gant Modern Library hag e lennerien, war roll ar c'hant romant gwellañ skrivet e saozneg en XX$^{vet}$ kantved.
Gant Kristian Braz eo bet troet e brezhoneg hag embannet gant Al Liamm e 2018.

## An istor

Krak a-raok Nedeleg eo bet skarzhet Holden Caulfield eus e lise cheuc'h. Kantren a ra neuze dre gêr New York e-pad tri devezh.
# An doare-skriva nevez

An doare-skriva nevez zo ul levrig gant Roparz Hemon a zo bet embannet e Roazhon d'ar 6 a viz Genver 1942.

## Al levrig

Naontek pajenn zo ennañ (18 cm x 13,5 cm) ha war ar golo e lenner, ouzhpenn an titl brezhonek, anv ha chomlec'h gallek ar mouler, an Imprimerie centrale de Rennes, hag ar priz e brezhoneg, 16 real. E kein al levr e weler bruderezh diwar-benn tri levr gwerzhet er stal-voulañ : daou levr meneget e galleg, Cours élémentaire de breton, gant Roparz Hemon, Grand dictionnaire français-breton, gant François Vallée, hag unan meneget e brezhoneg, Marc'heger ar Gergoad, gant Yeun ar Go.

## Istor

Er vodadeg dalc'het e ti ar gazetenn La Bretagne e Roazhon d'an 8 a viz Gouere 1941 e oa bet divizet gant ar berzhidi dilezel an doare-skrivañ unan (KLT) a veze graet gantañ betek-henn evit lakaat e pleustr ar peurunvan (KLTG).

## Pal

Pal al levrig-mañ a oa reiñ da c'houzout an holl reolennoù nevez-flamm a oa erbedet ober gante diwar neuze. Seizh rann a ya d'ober An doare-skriva nevez :
    1. — Perak e oa ezomm eus eun doare-skriva nevez.
    2. — Bodadeg an 8 a viz Gouere 1941.
    3. — Ar strollad-studi.
       Anvet e oa bet Fañch Elies Abeozen, Gwilherm Berthou-Kerverzhiou, an aotrou Le Marouille, an aotrou Chaloni Mary, an Aotrou beleg Pêr Bourdellez, Maodez Glanndour, Roparz Hemon, Loeiz Herrieu, Frañsez Kervella-Kongar ha Yann-Vari Perrot da izili ar strollad-studi-mañ evit klask klokaat al labour boulc'het. Teir gwech e oant en em vodet e Roazhon a-raok ma voe embannet An doare-skriva nevez.
    4. — Ar reolennou bras.
       1. degemeret eo c'h, (i)lh, y, w e-lec'h h, i(ll), i, u (pe ù),
       2. al lizherenn o, ou (KLT), ù (gwenedeg) a ya da v,
       3. an dibenn -ff a ya da -ñ (nemet ar gerioù oc'h echuiñ gant -ñv),
       4. al lizherenn z (KLT), h (gwenedeg) a ya da zh,
       5. al liesterioù en -ou, -iou (KLT), -eu, -ieu (gwenedeg) a ya da -où, -ioù.
    5. — An adreolennou.
       1° ar soniad ou a ya da o er gerioù evel dourn, doun, oun, hag all,
       2° lakaat an dibenn -ion e-lec'h -ien, dreist-holl er gerioù lies,
       3° lakaat c'hwe pe c'hwi e-lec'h c'houe pe c'houi (KLT) pe hue pe hui (gwenedeg) e deroù ar gerioù,
       4° ar gerioù-mell strizh eul, eun, eur a ya da ul, un, ur,
       5° d'in, d'it, d'eza, d'ezi, d'eomp, d'imp, d'eoc'h, d'eze, d'ezo a ya da din, dit, dezhañ, dezhi, deomp, dimp, deoc'h, dezhe, dezho,
       6° ar raganv-gour heñ (KLT), ean (gwenedeg) a ya da eñ,
       7° lakaat sh pe zh e-lec'h s pa glot ouzh an h e gwenedeg,
       8° ar reolenn vras 3. ne dalv nemet evit an anvioù-verb ha derez-uhelañ an anvioù-gwan,
       9° ret eo teuler evezh bras ouzh ar gerioù KLT dianav d'ar gwenedeg,
       10° ne vo ket graet ar c'hemmadur S/Z ken er gerioù kevrennek.
    6. — Kemmou er yezadur.
    7. — Kemmou er geriadur. Ul listenn c'herioù a bep seurt, a a-barzh da well-wazh, a gaver e-barzh ar Geriadurig-Dourn Brezonek-Gallek (embannet gant Hemon e 1928) hag a c'hallfe an implijer faziañ diwar o fenn.
# Anneliese

Anneliese zo un anv-badez kevrennek alamanek , savet diwar an anvioù Anne ha Liese.

## Adstummoù

* Annaliese, Analiese, Annelies, Anne-Lise

## Yezhoù all

* Annalisa en italianeg

## Tud

* Annelies Franck oa anv klok ar skrivagnerez Anne Frank
* Anne-Lise Berntsen (1943-) c'hoariganerez norvegiat
* Anneliese Michel, Alamanez a vije bet dalc'het gant c'hwec'h droug-spered hag a voe stoliet abalamour da se
* Anneliese van der Pol (1984-), aktourez stadunanat a orin izelvroat
* Anneliese Rothenberger (1926-2010), c'hoariganerez alaman
* Vanessa Anneliese Petruo (1979-), kanerez alaman
* Anne-Lise Bakken, politikourez norvegiat

### Annalisa

* Annalisa Durante, plac'hig 14 vloaz lazhet gant ar c'hCamorra.
* Annalisa Insarda, aktourez italian
* Annalisa Minetti, kanerez italian

## Lennegezh

* Il diario di Annalisa, treuzskrivadenn gant Matilde Andolfo eus deizlevr Annalisa Durante, plac'hig lazhet gant ar c'h-Camorra e Napoli.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Behind the Name: Meaning, Origin and History of the Name Anneliese
# Annemasse

Annemasse :
| Ar gêr gwelet eus nij. ||
| Anv arpitanek | Anemâsse |
| Bro | Savoia |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Savoia-Uhel |
| Arondisamant | Saint-Julien-en-Genevois |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Annemasse-Norzh ha Annemasse-Su |
| Kod kumun | 74012 |
| Kod post | 74100 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Dupessey 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Annemasse - Les Voirons Agglomération |
| Lec'hienn web | https://www.annemasse.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 37 485 ann. (2020) |
| Stankter | 7 527 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 399 m — brasañ 504 m |
| Gorread | 4,98 km² |
| kemmañ |
Annemasse zo ur gumun en departamant Savoia-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gêr en arondisamant Saint-Julien-en-Genevois.
Er bloavezh 2020 e oa 37 485 a annezidi hag a reer Annemassiens anezho e galleg. An trede brasañ gêr ar departamant zo Annemasse, goude Annecy ha Thonon-les-Bains.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* An ti-gar.
* Menez Salève gwelet eus Annemasse.

## Kêrioù gevellet

* Gaggenau (Alamagn)
* Sieradz (Polonia)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Annev

Un annev zo ur benveg houarn a dalv d'ur gov da c'hoveliañ binvioù warnañ, dre skeiñ gant ur morzhol war pezhioù houarn tommet ruz.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Annepona

Annepona :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Annepona |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Annepona a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar genad gant Iredale e 1935.

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad a zo renket er genad-mañ :
* Spesad Annepona mariae (Schilder, 1927)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 04 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=529726 (en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Annez

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un annez eo
* an ti ma vez un den, un annezad, pe annezer, o chom
** annezlec'h a lavarer ivez neuze,
* an arrebeuri lakaet en ti annezet gant un den.
Komz a reer eus annezidi pe annezerien ur gêr kenkoulz all ivez.

## Levrlennadur

* Ar ger annez, e-barzh Geriadur istorel ar brezhoneg.
# Annepona mariae

Annepona mariae :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Annepona |
| Anv skiantel ||
| Annepona mariae (Schilder, 1927) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Annepona mariae a zo ar spesad nemetañ eus genad Annepona e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin ral a-walc'h an hini eo hag e touesk ar re vrasañ.

## Taksonomiezh

Diskrivet eo bet ar spesad gant Schilder e 1927 dindan an anv genad Pustularia.
Dont a ra an anv mariae eus Dr. Maria Schilder-Hertrich kimiekerez alamanadez ha gwreg F.A. Schilder an diskriver.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Annepona mariae o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
* Cypraea mariae hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* Pustularia mariae anv aet da get er genad ma z'eo bet diskrivet.
* Cypraea annulata anv aet da get.
* Cypraea mantellum anv aet da get.

## Bevoniezh

Kregin bihan ha brav eo an Annepona mariae. Kavet e vezont etre live an izel mor ha 45 m donder e frailhoù korailh ha mougevioù.

## Ment

Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 12 ha 16 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9 mm gour, pe ramz, betek 21 mm.

## Kartenn al lec'hioù bevañ

Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask. Ne seblant ket bezañ kavet er mor ruz nag e kornog Aostralia, nag er c'horn Afrika. Ar broioù ma vez kavet anezhañ a zo inizi meurvor Habask, Mauritius, Tanzania, inizi Maldiv ha Reunion.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 04 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=529727(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Annequin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Annequin |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Cambrin |
| Kod INSEE | 62034 |
| Kod post | 62149 |
| Maer | Yves Dupont |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,99 km² |
| Led | 50° 30' 28" Norzh |
| Hed | 02° 43' 33" Reter |
| Uhelder kreiz | 28 m |
| Uhelder bihanañ | 19 m |
| Uhelder brasañ | 38 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 157 (1999) |
| Stankter | 540 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | annequin |
Annequin a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bali Breizh

Bali Breizh a zo un abadenn skinwel brezhonek, bet krouet e Gwengolo 2011. Ragenrollet e vez ha skignet d'ar Sul da 10e55 àr France 3 Breizh. E-barzh an abadenn e vez kaozeet eus ar c'heleier e Breizh en un doare liesseurt, etre kronikennoù ha tabutoù àr ar senenn ha reportajoù, heuliadoù, dielloù a bep seurt mod all. Kinniget e vez get Goulwena an Henaff, hag a zo skoazellet gant un dornad kronikourien.

# Istor

Krouet eo bet e 2011, evit eillec'hiañ an abadennoù Son da Zont ha "Red an amzer" a oa skignet d'ar sadorn ha d'ar sul. Ar pal a zo tolpiñ a holl abadennoù e brezhoneg "liespublik" skignet àr Frañs 3 Breizh e-barzh unan bras hepken (an "abadenn-veur").

# Koulzadoù

Didroc'het eo an abadenn e meur a lodenn (keleier, sonerezh, fent, istor, heuliad). Ne vez ket graet bep a lodenn e-barzh pep abadenn ha n'int ket kinniget er memes urzh bepred.

## Koulzad kentañ (2011-2012)

ar sul etre 10 e 55 ha 11 e 50
* Anna Quéré : keleier
* Youenn Chap : sonerezh
* Yann-Herle Grourves : dic'hortoz

# Stagadennoù
## Liammoù diavez

* (br) « Bali Breizh » war lec'hienn ofisiel abadennoù e brezhoneg France 3 Bretagne
* (br) « Facebook Frañs 3 Breizh »
# Baliarrain

Baliarrain zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
# Balhae

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Balhae a oa ur rouantelezh lieskenel kozh diazezet goude diskar ar rouantelezh korean Goguryeo.

## Istor

Goude kemeridigezh kêr-benn ha su Gogureyo gant rouantelezh Silla e voe savet ar Stad Jin (振, Zhen si e sinaeg) e 698 gant ar jeneral Dae Jo-young eus Gogureyo. Diwezhatoc'h e voe anvet Balhae dre unvaniñ elfennoù eus ar c'henelioù Mohe ha Gogureyo.
Derc'hel a rae Balhae su Mandchouria, su Kray Primorskiy ha norzh Korea. Er bloaz 926 e voe faezhet gant ar boblad Khitan. Staget ouzh an dierniezh khitan Liao (khitaneg : Mos Jælud) e voe an darn vrasañ eus ar rouantelezh Balhae, hag an nemorant ouzh ar rouantelezh Goryeo.
* Tiriad Balhae er bloaz 830

## Liammoù diavaez

* (en) U.S. Library of Congress: Country Studies
* (en) Metropolitan Museum of Art
# Bali

    Evit implijoù all, gwelet Bali (disheñvelout).
Bali zo unan eus inizi Indonezia, er reter da enez Jawa hag er c'hornôg da enez Lombok. Unan eus proviñsoù ar vro eo ivez.
Un enezenn vihan eo Bali, pa vez keñveriet gant lod eus an inizi all zo en Indonezia : 5 632,86 km² eo he gorread ha 3 551 000 a annezidi e 2009. Denpasar eo ar gêr-benn, hag e-touez ar c'hêrioù all e c'haller menegiñ Singaraja war aod an norzh hag Ubud a vez darempredet stank gant an douristed. En eneb diouzh ar pezh a c'hoarvez en darn vrasañ eus inizi all Indonezia, poblet gant muzulmiz, ez eus hindouiz eus ar braz eus tud Bali (93%). E gwirionez ez eo o relijion un hindouegezh mesket gant elfennoù boudaegezh. Menez Agung eo menez uhelañ an enezenn (3 142 m uhelder) ; ur menez-tan eo ha kenderc'hel a ra da darzhañ gwech ha gwech all.
Brudet eo enez Bali er bed a-bezh, abalamour d'he sevenadur, an delwennoù, an dañsoù, ar sonerezh. Darempredet stank e vez gant touristed daoust ma oa digresket o niver un tammig goude ar bombezennoù a oa bet o tarzhañ e miz Here 2002 e Kuta, unan eus ar c'hêrioù zo en arvor. Lazhet e oa bet 202 a dud en darzhadenn-se, graet gant spontourien islamour a-hervez.
# Balieg

Balieg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Balhae |
| Anv gallek (ofisiel) | Baillé |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Entraven |
| Kod kumun | 35011 |
| Kod post | 35460 |
| Maer Amzer gefridi | Olivier Gaigne 2014-2018 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 295 ann. (2016) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 21′ 37″ Norzh 1° 22′ 50″ Kornôg / 48.3602777778, -1.38055555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 104 m bihanañ 60 m — brasañ 111 m |
| Gorread | 5,23 km² |
| Balieg ||
| kemmañ |
Balieg (Baillé e galleg) a oa ur gumun eus Kanton Sant-Brizh-Gougleiz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

War lez hanternoz ar stêr Minette emañ Balieg.

## Anv
### Stummoù skrivet

* Balle, Ballé, 1330
* Kavet e vez ivez Bailleis, Bailleio, 1168; Baaillé , XIIIt kd; Ecclesia de Bailleio, XVIt kd, de Ballayo, 1516.

### Gerdarzh

* (fr)Dauzat ha Rostaing ː diouzh anv den latin Ballius.
* e lec'h all ((fr)Wikipedia gallek) ː diouzh hen-gallek baille (palissade, fortification).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 25 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,19% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e oa bet gant Sant-Mezar-Elvinieg d'ar 1añ a viz Genver 2019.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Maner "Les Flégés".
* Chapel ar maner.
* An iliz katolik.
* Ar maner hag e chapel.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e Plasenn an Iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2007

Niver a annezidi

## Pennadoù kar

* Sant-Mezar-Elvinieg (1790-2018).
* Sant-Mezar-Elvinieg.

## Levrlennadur

* (fr)Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Larousse, 1963; Guénégaud, 1978.
* (fr)Jean-Yves Le Moing ː Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, 1990.
* (br)Erwan Vallerie ː Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus, An Here, 1995.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb]
* ↑ (fr)Arrêté préfectoral n° 2018-23774 du 17 octobre 2018 portant création de la commune nouvelle de "Saint-Marc-le-Blanc" à compter du 1er janvier 2019.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Balinghem

Balinghem :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Calais-2 |
| Kod kumun | 62078 |
| Kod post | 62610 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Claude Vandenbergue 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Pays d'Opale |
| Lec'hienn web | http://www.mairie-balinghem.com/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 225 ann. (2020) |
| Stankter | 212 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 37 m |
| Gorread | 5,79 km² |
| kemmañ |
Balinghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Ginivelezh an Intron-Varia.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Balios ha Ksanthos

Balios ha Ksanthos a oa daou varc'h doueel, mibien da Zefyros ha d'an harpienn Podarge.
Komz a ouient, ha divarvel e oant. Da Ac'hilleüs e oant e-pad brezel Troia.

## O anvioù

Balios (Βαλιός / Baliós) a dalv kement ha « bailh », ha Ksanthos (Ξανθός / Xanthós) a dalv kement ha « melegan ».
# Bali (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bali a c'hall bezañ meur a dra:
* Bali, un hent hir ha ledan gant gwez a bep tu
* Bali Breizh a zo un abadenn skinwel vrezhonek
* Bali, un enezenn en Indonezia
* Bali, ur proviñs en Indonezia
* Strizh-mor Bali
* Bali, ur gêr e Kameroun

## Gwelet ivez

* vali
* beli
# Bali (hent)

    Evit sterioù all ar ger bali, gwelet Bali (disheñvelout).
Ur vali a zo un hent hir ha ledan gant gwez a bep tu, hag a gas d'ur savadur bennak alies.

## Balioù e Breizh

* Plasenn ar Vali e Gwengamp
* Iliz sant Yann ar Vali e Lannuon, savet e-kichen ur vali hag a zo anvet "Bali Ernest Renan" bremañ
* Bali Jean Janvier e Roazhon
* Bali ar Republik e Sant-Nazer

## Steredoniezh

E brezhoneg e reer gant ar ger "bali" a-wechoù evit ober anv eus strolladoù stered en oabl, evel "ar Vali Wenn" evit Hent Sant-Jakez.

## Skeudennaoueg balioù brudet

* Ar pempvet bali e New York
* Dibunadeg milourel e 2013 e bali ar Champs-Elysées e Pariz
* Bali Madison e Manhattan
* Bali Paulista e São Paulo e Brazil
* Bali Nevski e Sant-Petersbourg e Rusia

## Pennadoù kar

* straed
* rambla
* boulouard
# Balestrino

Balestrino zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.