# XVIIIvet kantved

I$^{añ}$ milved | Eil milved | III$^e$ milved
../.. | XVI$^{vet}$ kantved | XVII$^{vet}$ kantved | XVIII$^{vet}$ kantved | XIX$^{vet}$ kantved | XX$^{vet}$ kantved | ../..
Bloavezhioù 1700 | Bloavezhioù 1710 | Bloavezhioù 1720 | Bloavezhioù 1730 | Bloavezhioù 1740 Bloavezhioù 1750 | Bloavezhioù 1760 | Bloavezhioù 1770 | Bloavezhioù 1780 | Bloavezhioù 1790
| 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 |
| 1711 | 1712 | 1713 | 1714 | 1715 | 1716 | 1717 | 1718 | 1719 | 1720 |
| 1721 | 1722 | 1723 | 1724 | 1725 | 1726 | 1727 | 1728 | 1729 | 1730 |
| 1731 | 1732 | 1733 | 1734 | 1735 | 1736 | 1737 | 1738 | 1739 | 1740 |
| 1741 | 1742 | 1743 | 1744 | 1745 | 1746 | 1747 | 1748 | 1749 | 1750 |
| 1751 | 1752 | 1753 | 1754 | 1755 | 1756 | 1757 | 1758 | 1759 | 1760 |
| 1761 | 1762 | 1763 | 1764 | 1765 | 1766 | 1767 | 1768 | 1769 | 1770 |
| 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778 | 1779 | 1780 |
| 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 |
| 1791 | 1792 | 1793 | 1794 | 1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 | 1800 |
| Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman ||||||||||
Kregiñ a ra an XVIIIvet kantved d'ar 1añ Genver 1701 hag e echu d'an 31 Kerzu 1800.
A-wechoù, gant istorourien europat zo, e vez strishaet an XVIII$^{vet}$ kantved d'ar prantad a ya eus 1715 da 1789 hepken, da lavaret eo d'ar mare etre marv Loeiz XIV a Vro-C'hall hag an Dispac'h gall.

## Darvoudoù

* 1701-14: Brezel Hêrezh Spagn
* 1703: Krouet Sankt-Peterbourg gant Pêr Veur. Kêr-benn Rusia e vo betek 1918.
* 1707: Feur-emglev kendeuziñ parlamantoù Skos ha Bro-Saoz ha, da-heul, krouidigezh Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur.
* 1707: Goude marv Aurangzeb e krog an Impalaeriezh Voghol gant un hir a ziskar.
* 1715: Marv Loeiz XIV
* 1718: Savet kêr New Orleans gant ar Frañsizien e Norzhamerika
* 1720: Builh morioù ar su
* 1721: Dont a ra Robert Walpole da vezañ (de facto) kentañ Kentañ ministr Breizh-Veur
* 1721: Sinet Feur-emglev Nystad, fin zo da Brezel meur an norzh.
* 1722: Aloubet Iran gant Afghanistaniz, fin zo da dierniezh ar Safavided.
* 1722: Marv an impalaer Kangxi e Sina.
* 1732: Geriadur françois celtique pe françois-breton Gregor Rostrenenn.
* 1733-38: Brezel hêrezh Polonia
* 1735-99: Emled bras tiriadoù an impalaer Qianlong e Sina.
* 1736: Dont a ra Nadir Shah da vezañ Shah Persia, diazezañ a ra Tierniezh an Afsharided. Ren a raio betek e varv e 1747.
* 1739: Trec’h eo Nadir Shah war ar Vogoled ha lakaat a ra an arigrap war kêr Delhi.
* 1740: Frederig Veur kurunennet da roue Prusia.
* 1740-48: Brezel hêrezh Aostria
* 1741: Kregiñ a ra ar Rusianed da boblañ an inizi Aleout.
* 1747: Diazezañ a ra Ahmad Shah Impalaeriezh Durrani en Afghanistan an deiz a hiziv.
* 1750: Oadvezh ar skorn bihan en he barr en Europa.
* 1752: Embannadur kentañ Buhez ar Sent gant Glaoda Marigo.
* 1755: Kren-douar Lisboa
* 1756-63: Brezel Seizh Vloaz, argadoù etre Europiz un tamm dre holl er bed.
* 1757: Emgann Plassey a gemenn deroù mestroni Breizh-Veur war India.
* 1760: Dont a ra Jord III da vezañ roue Breizh-Veur.
* 1762-96: Ren Katell Veur Rusia.
* 1763-66: Emsavadeg Pontiac e Norzhamerika
* 1766-99: Brezelioù saoz-ha-mysore
* 1767: Aloubet rouantelezh Ayutthaya gant an Vurmaned.
* 1768: Aloubet Nepal gant Gurkha.
* 1768-1774: Brezel turk-ha-rusian
* 1769: Diazezeañ a ra ar visionerien Spagnol ar c’hentañ eus an 21 mision e Kalifornia.
* 1772-95: Polonia dispennet; fin zo d'an unaniezh genwerzhel etre Polonia ha Lituania. Diverket Polonia eus ar gartenn evit 123 bloaz.
* 1775-82: Brezel Saoz-ha-Maratha 1añ
* 1775-83: Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet
* 1779-1879: Brezelioù Cape Frontier etre Breizh-Veur, an drevadennerien Boer hag ar Xhosaed e Suafrika
* 1785-95: Brezel indianed ar gwalarn etre ar Stadoù-Unanet ha pobloù engenidik Amerika
* 1787: Krouet Freetown (e Sierra Leone hiziv an deiz) gant sklaved dieubet eus Londrez.
* 1788: Kentañ trevadenn europat en Aostralia e Sydney.
* 1789: George Washington dilennet da brezidant ar Stadoù-Unanet.
* 1789-99: Dispac'h gall
* 1791-1804: Dispac'h Haiti
* 1792-1815: Kregiñ a ra ar Brezel gall bras gant Brezelioù an dispac'h gall a gaso da vrezelioù Napoléon Bonaparte.
* 1792: Krouet kuzul eskemmdi New York.
* 1793: Berzet ar sklaverezh e Norzhkanada
* 1795: Dre Feur-emglev Pinckney etre ar Stadoù-Unanet ha Spagn e teu SUA da vezañ perc’henn war Tiriad ar Mississippi.
* 1796: Argaset Nederlandiz eus Ceylan (Sri Lanka) hiziv) gant Breizhveuriz.
* 1796: Nac’hañ a ra George Washington mont war ar renk evit un trede respet diouzh renk evel Prezidant ar Stadoù-Unanet; dont a ra evel-se da vezañ al lusker dispac’hel kentañ en istor o tilezel ar galloud a galon laouen.
* 1796-1804: Emsavadeg al lotus gwenn e Sina.
* 1798: Emsavadeg Iwerzhoniz a-enep da gabestr Breizh-Veur.
* 1798-1800: Koulz lavaret brezel etre ar Stadoù-Unanet ha Frañs.
* 1799: Dre un taol-Stad e teu Napoléon Bonaparte da vezañ diktator Frañs.
* 1799: Freuzet eo kompanunezh nederlandat reter india.

## Tud dibar

* Rouanez Anna (Monarkez Vreizh-Veur)
* Benedict Arnold, bet sellet outañ evit un treitour gant kalz a dud eus an daou du (Stadoù-Unanet ha Breizh-Veur) e-pad brezel dispac'h Amerika.
* Teofil Malo Corret an Tour d'Auvergne: (yezhoniour hag ofiser breton)
* Johann Sebastian Bach (sonaozer)
* Napoleon Bonaparte (jeneral, diktador ha Koñsul kentañ Frañs)
* Edmund Burke (den a Stad breizhveuriat ha prederour, harper dispac’h Amerika)
* Katell Veur (Tsaritsa Rusia)
* James Cook (merdeer breizhveuriat)
* Denis Diderot (skrivagner ha prederour gall)
* Leonhard Euler (jedoniour)
* Benjamin Franklin (dispac’hour amerikan, kavadenner, mouller ha kannad)
* Frederik Veur (Monark Prusia)
* Thomas Gainsborough (livour)
* Roue Jord III (monark breizhveuriat)
* Johann Wolfgang von Goethe (skrivagner alaman)
* Thomas Gray (skrivagner alaman)
* Alexander Hamilton (dispac’hour amerikan, alvokad ha den a Stad)
* William Hogarth (livour hag engraver)
* David Hume (prederour)
* Thomas Jefferson (dispac’hour amerikan, prederour ha den a Stad)
* Samuel Johnson (skrivagner breizhveuriat)
* Immanuel Kant (prederour)
* Loeiz XIV a Vro-C'hall (monark)
* James Madison (dispac’hour amerikan, skrivagnet ha den a Stad)
* Marie Antoinette (Rouanez c’hall hag arouez fulor an enepdispac’hourien)
* Michikinikwa (Penn ar meuriad Miami ha brezelour)
* Wolfgang Amadeus Mozart (sonaozer)
* Thomas Paine (kefredour breizhveuriat ha prederour, harper an dispac’h amerikan)
* Sir Joshua Reynolds (livour)
* Maximilien Robespierre (dispac'hour gall ha diktator gwadek)
* Gregor Rostrenenn (den a Iliz ha geriadurour breton)
* Jean-Jacques Rousseau (skrivagner ha prederour gall)
* Friedrich Schiller (skrivagner alaman)
* Sir John Small (cricketer Hambledon; ar skoer meur kentañ)
* Adam Smith (armerzhour skosat ha prederour)
* Laurence Sterne (skrivagner breizhveuriat)
* Edward "Lumpy" Stevens (cricketer Surrey; ar banner bolotenn meur kentañ)
* Jonathan Swift (skrivagner breizhveuriat)
* Tecumseh (dispac’hour)
* George Washington (jeneral dispac’hour amerikan ha kentañ prezidant)
* Voltaire (skrivagner ha prederour gall)
Gwelet ivez Tadoù diazezer Stadoù-Unanet Amerika

## Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù an XVIII$^{vet}$ kantved
* Ar c'helc'hgeriadur gant ar gelc'hgeriadurourien
* An Armerzhouriezh gant Adam Smith
* Maen Rosetta dizoloet gant bagadoù Napoléon Bonaparte en Egipt
* Vitus Bering a zizolo Alaska.
* Kartennaouet bevennoù ar meurvor habask gant James Cook ha dizoloet kalz a Inizi er meurvor habask.
* Wahhabiegezh gant Muhammad ibn Abd al Wahhab