OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1028

Diwar-benn bloavezh 1028 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1028

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1028
# 1032

Diwar-benn bloavezh 1032 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1032

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1032
# 1026

Diwar-benn bloavezh 1026 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1026

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1026
# 1029

Diwar-benn bloavezh 1029 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1029

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1029
# 1031

Diwar-benn bloavezh 1031 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1031

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1031
# 1034

Diwar-benn bloavezh 1034 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1034

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1034
# 1030

Diwar-benn bloavezh 1030 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 29 a viz Gouhere : Trec'h eo ar Saozon hag an Daned en emgann Stiklestad war Olaf Haraldsson, roue Norge.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1030

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1030
# 1033

Diwar-benn bloavezh 1033 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1033

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1033
# 103

856 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0103 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Trajan (Marcus Ulpius Traianus) (25.02.98 / 09.08.117)
* Koñsuled : Imp. Traianus V & M(arcus) Laberius Maximus II.
* Breizh (-Veur) : adsavet eo gant mein kreñvlec'h Deva / Chester
* Bythinia : difennet eo ar prokoñsul Bassus gant Plinius ar Yaouankañ

### Reter-nesañ

* Savet eo ar bez-tour Elhabel e Palmyra.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

* Krouet eo porzh Centumcellae.

## Relijionoù

* Pab : Sant Evarist (99 - 107 ?)
# Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel

Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel (1739 en Wolfenbüttel - 1807 en Weimar) a oa ur briñsez alaman, dugez Sachsen-Weimar-Eisenach, hag ur sonaozourez.

## He buhez

Merc'h e oa da Philippine Charlotte Prusia (1716–1801) ha da g-Karl Iañ von Braunschweig-Wolfenbüttel (1713–1780). He mamm a oa c'hoar da Friedrich II, roue Prusia.
Dimeziñ a reas da zug Sachsen-Weimar-Eisenach.
# Anna Anderson

Anastasia Manahan, Franziska Schanzkowska diouzh hec'h anv gwir, a oa deuet er bed d'ar 16 a viz Kerzu 1896 e Borowy Las (e Rouantelezh Prusia, Impalaeriezh alaman d'ar c'houlz-se) hag aet da Anaon d'an 12 a viz C'hwevrer 1984 e Charlottesville (Virginia) (SUA).
Anavezetoc'h evel Anna Anderson e klaskas tremen da Zugez Veur Anastasia, pedervet c'hoar da Nikolaz II Rusia, bet fuzuilhet gant ar volcheviked, a-gevret gant he familh a-bezh e Yekaterinbourg, d'ar 17 a viz Gouere 1918.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Skoet gant ur gwall danijenn skevent.
# Anna Aostria (1585-1618)

Anna Aostria, ganet e 1585 en Innsbruck ha marvet e 1618 e Vienna, a oa ur briñsez aostrian hag a deuas da vezañ, dre zimeziñ, Impalaerez Santel, rouanez Germania, Bohemia, ha Hungaria.

## He buhez

Merc'h e oa da Ferdinant Tirol (1529-1595), ha d'e bried ha nizez Anna Caterina Gonzaga (1566-1621). He zad a oa mab da Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel. He mamm a oa merc'h da Guglielmo Gonzaga, dug Mantova .
Dimeziñ a reas e 1611 d'he c'henderv Mazheas Iañ, pe Matthias Iañ (1557-1619), 28 vloaz koshoc'h egeti.
He fried a renas an Impalaeriezh Santel Roman goude e vreur Rudolf II.
Hi an hini a lakaas sevel kev-bezioù ar Gapusined e Vienna ma vez beziet izili an tiegezh impalerel.
Mervel a reas da 33 bloaz e 1618. Bugel ebet n'he doa bet. Bloaz goude, e 1619, e varvas he fried.
# Anna Aostria (1528-1590)

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Anna Aostria (1528-1590), pe Anna Habsburg-Jagellon, a oa arc'hdugez Aostria, merc'h da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel (1503-1564), impalaer (1558-1564), ha d'e bried Anna Jagellon (1503-1547), rouanez Hungaria ha Bohemia (1526-1547).
Dimezet e voe d'an dug Alberzh V Bavaria.
# Anna Aostria

Anna von Österreich, pe Anna von Habsburg, pe Anna Aostria, zo bet anv meur a briñsez pe rouanez en Tiegezh Habsburg :
* Anna Aostria (1275-1327), merc'h da Albrecht Iañ (Roue Alamagn);
* Anna Aostria (1528-1590), pe Anna Habsburg-Jagellon, arc'hdugez Aostria, merc'h da Ferdinand Iañ , impalaer santel, ha pried Albrecht V Bavaria, dug Bavaria;
* Anna Aostria (1549-1580), priñsez aostrian, merc'h da Masimilian II an Impalaeriezh Santel, kefrisa e 1568 da Don Carlos Spagn (1545-1568), priñs Asturiez, ha dimezet goude, e 1570, d'e dad, , Felipe II, roue Spagn;
* Anna Aostria (1573-1598), priñsez aostrian, merc'h da Karl II Aostria ha da Maria Anna Bavaria, merc'h-vihan d'an impalaer santel Masimilian II an Impalaeriezh Santel, c'hoar da Ferdinant II an Impalaeriezh Santel ha dimezet, en 1592, da Sigismund III Vasa, roue Pologn ha Sveden,
* Anna Aostria (1585-1618), priñsez aostrian, merc'h da Ferdinant Tirol ha da Anna Caterina Gonzaga, merc'h-vihan da Vasimilian II, impalaer santel, ha dimezet e 1611 da Vazheas Iañ, impalaer santel;
* Anna Aostria (1601-1666), priñsez spagnol, merc'h da Felipe III, ha c'hoar da Felipe IV, dimezet d'ar roue gall Loeiz XIII, mamm ar roue gall Loeiz XIV; merc'h-vihan e oa eta da Anna Aostria (1549-1580), pried Fulup II Spagn.
* Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria, pe Maria Anna Spagn (1606-1646), merc'h da Fulup III, roue Spagn, pried d'an impalaer santel Ferdinand III an Impalaeriezh Santel
* Maria Anna von Habsburg (1610-1665), merc'h d'an impalaer santel Ferdinant II an Impalaeriezh Santel;
* Mariana Aostria (1634-1696), eil pried ar roue Felipe IV (1605-1665), rouanez Spagn, rejantez Carlos II.

## Poltredoù

* Anna Aostria (1528-1590), Dugez Bavaria
* Anna Aostria (1549-1580), Rouanez Spagn.
* Anna Aostria (1573-1598), Rouanez Pologn ha Sveden
* Anna Aostria (1585-1618), Impalaerez Santel
* Anna Aostria (1601-1666), Rouanez Bro-C'hall
* Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria (1606-1646), Impalaerez Santel
* Maria Anna Aostria (1634-1696), Rouanez Spagn.

## Pennadoù kar

* Maria Anna Aostria
* Anna
* Aostria
* Habsburg
# Anna Aostria (1573-1598)

Anna Aostria (1573-1598) a oa ur briñsez aostrian, merc'h da Karl II Aostria ha d'e bried ha nizez Maria Anna Bavaria (1551–1608) ( Maria Anna von Bayern (1551–1608), merc'h-vihan d'an Impalaer santel Masimilian II an Impalaeriezh Santel, ha c'hoar da Ferdinant II a voe Impalaer santel war-lerc'h o zad.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e oa en 1592 da Sigismund III Vasa, roue Pologn.
Pemp bugel o doe met Vladislaus hepken ne varvas ket en bugel:
* Anna Maria (23 a viz Mae 1593 – 9 a viz C'hwevrer 1600)
* Katarina (19 a viz Ebrel 1594 – 16 a viz Mae 1594)
* Władysław (9 a viz Mezheven 1595 – 20 a viz Mae 1648), (roue etre 1632 ha 1648 gant an anv Władysław IV Waza Polonia)
* Katarzyna (27 a viz Gwengolo 1596 – 2 a viz Mezheven 1597)
* Krzysztof (10 a viz C'hwevrer 1598 – 10 a viz C'hwevrer 1598)

## He marv

Mervel a reas da 25 bloaz, d'an 10 a viz C'hwevrer 1598, o c'henel he mab diwezhañ. He c'hoar Konstanza Aostria a zimezas neuze d'hec'h intañv Sigismund.
| En he raok Gunilla Bielke | Anna Aostria (1573-1598) Rouanez Sveden 15..-1598 | War he lerc'h Christine von Holstein-Gottorp |
# Anna Aostria (1601-1666)

Ana María Mauricia Spagn, pe Anna Aostria, ganet d'an 22 a viz Gwengolo 1601 e Valladolid, e Spagn, ha marvet d'an 20 a viz Genver 1666 e Pariz, e Bro-C'hall, a oa infantez Spagn ha Portugal, arc'hdugez Aostria, priñsez Bourgogn hag an Izelvroioù. Rouanez Bro-C'hall ha Navarra e voe eus 1615 da 1643 evel pried ar roue gall Loeiz XIII, ha rouanez o ren war an div vro goude e-pad minorelezh he mab Loeiz XIV (eus 1643 da 1651).

## He buhez

Merc'h e oa da Felipe III, roue Spagn, ha da Marc'harid Aostria (1584-1611).
Merc'h-vihan e oa eta da Anna Aostria (1549-1580), pried da Felipe II. C'hoar e oa da Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria, dimezet d'an impalaer santel.
Serc'h e oa d'ar c'hardinal Giulio Mazzarini.

## He bugale

* Loeiz XIV
* Fulup Bro-C'hall (1640-1701)

## Lennegezh

Brudet eo bet gant romantoù Alexandre Dumas en XIXvet kantved.
# Anna Ar Gardien

Anna ar Gardien zo ur werz eus an dastumad Gwerziou Breiz Izel, savet gant Fañch an Uhel, ha bet kanet dezhañ gant Marianna an Noan a barrouz Duaod.

## Un droidigezh

D'an 12 a viz Meurzh 2014 e tisklêrias an oberourez c'hallek Françoise Morvan : Pour la gwerz d’« Anna Le Gardien » (qui était bien oubliée avant que je ne la traduise), ...

## Liamm diavaez

* Wikimammenn

## Notennoù

* ↑ Le machisme du mouvement breton.
# Anna Beatrice d'Este

Anna Beatrice d'Este (Modena, 1626 – Mirandola, 1690) a oa ur briñsez eus kêr Vodena, deuet da vout dugez Mirandola dre he dimeziñ.
Merc'h e oa da Alfonso III d'Este, dug Modena ha Reggio etre 1628 ha 1629, ha d'e bried Isabella Savoia.
Dimeziñ a reas e 1656 da Alessandro II Pico della Mirandola, dug Mirandola ha markiz Concordia.

## He bugale

Nav bugel he doe :
* Maria Isabella (Mirandola, 1657-Madrid, 1720);
* Laura (Mirandola, 1660-Venezia, 1720), dimezet da Ferdinando II Gonzaga, Priñs Castiglione delle Stiviere e Solferino;
* Francesco Maria (Mirandola, 1661-Mirandola, 1689), dimezet da Anna Camilla Borghese;
* Galeotto (Mirandola, 1663-Roma, 1710), aotrou San Martino in Spino;
* Virginia (Mirandola, 1665);
* Fulvia (Mirandola, 1666-Napoli, 1731), dimezet da Tommaso d'Aquino, Priñs Feroleto ha Castiglione ;
* Giovanni (Mirandola, 1667-Madrid, 1723), Markiz Quarantoli;
* Ludovico (Mirandola, 1668-Roma, 1743), kardinal;
* Alessandro (Mirandola, 1670-Roma, 1711), marc'heg a Urzh Malta.

## Pennad kar

* Tiegezh d'Este

## Notennoù

* ↑ (en) Pico 2 Lignez Alessandro II
# 738
## Amerika

* Faezhet eo riez vaya Xukpi Copan gant Quiriguá. Kaset kuit ha lazhet eo unpenn Xupki Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil
# 74

Diwar-benn bloaz 74 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -74, gwelet ar bajenn : | -74 |
| Evit an niver 74, gwelet ar bajenn : | 74 (niver) |
827 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0074 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Vespasian, adalek an 20 Kerzu 69 (>24.06.79)
* Koñsuled : Caesar Domitianus II & Lucius Valerius Catullus Messallinus
* Breizh (Veur) : Quintus Petillius Cerialis, gouaner al lodenn roman;
# 733

Diwar-benn bloavezh 733 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 733

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 733
# 735
## Darvoudoù
### Azia

* Ur c'hleñved-red a vrec'h a lazh 30% poblañs Japan
# 736
## Amerika

* Yik'in Chan K'awiil, roue Tikal a aloub Calakmul
# 734
## Darvoudoù
### Europa

* Faezhet ez int tud Frizia gant Franked en Emgann ar Boarn. Lazhet eo o roue Poppo
# 1105

Diwar-benn bloavezh 1105 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1105

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1105
# 1106

Diwar-benn bloavezh 1106 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 2 a viz c'hwevrer : steredenn lostek veur 1106 a zo gwelet evit ar wech gentañ

### Europa

* 28 a viz gwengolo : faezhañ a ra Henry I a vro-Saoz e vreur koshañ Robert Curthose e emgann Tinchebrai
* Kont Urgell a aloub Balaguer
* Kregiñ a ra Boleslaus III a Bolonia ur brezel ouzh e vreur Zbigniew.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1106

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1106
# 1107

Diwar-benn bloavezh 1107 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1107

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1107
# 1110

Diwar-benn bloavezh 1110 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1110

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1110
# 1109

Diwar-benn bloavezh 1109 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1109

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1109
# 111

864 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0111 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Trajan (Marcus Ulpius Traianus) (25.01.98 / 09.08.117)
* Koñsuled : Gaius Calpurnius Piso & Marcus Vettius Bolanus
* Gant Trajan eo kaset Plinius ar Yaouankañ da Vithynia

### Azia

* Aloubiñ a ra Cenguttuvan an Impalaeriezh Kushan. Faezhañ a ra Kanishka e Quilaluvam

## Relijionoù

* Pab : Sant Aleksandr (107-116)

## Ganedigezhioù 111

* Antinous, karour an impalaer roman Hadrian
# 1103

Diwar-benn bloavezh 1103 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1103

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1103
# 1108

Diwar-benn bloavezh 1108 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* Mae : Emgann Ucles
* Sakridigezh Iliz Veur Chichester
* Sant Magnus a ya da earl kentañ an Inizi Orc'h
* Feur-skrid Deol a varc'had Alexios I Komenos ha Bohemond ag Antioc'h

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Bohemond II ag Antioc'h (marvet 1131)
* Baldwin IV, Kont ag Hainaut (marvet 1171)
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1108

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1108
# 1111

Diwar-benn bloavezh 1111 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Normandi
* Bohemond Taranto a ya da Anaon.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1111

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1111
# 1104

Diwar-benn bloavezh 1104 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1104

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1104
# Arme an Don

Arme an Don (Rusaneg: Донская армия, Donskaya Armiya) a oa nerzhioù lu berrbad Republik an Don. Ul lodenn e oa ivez eus al luskad Gwenn e-pad Brezel diabarzh Rusia. Padet e oa etre 1918 ha 1920, e rannvro an Don diazezet e kêr Novocherkassk.

## Nerzhioù stourm

Dre vras, hervez labourioù Dobrynin, The Participation of the Don Cossacks in the Fight against Bolshevism.
| Deiziad | Soudarded | Kanolioù | Mindrailherezhioù |
| 1añ a viz Mae 1918 | 17 000 | 21 | 58 |
| 1añ a viz Even 1918 | 40 000 | 56 | 179 |
| 1añ a viz Gouhere 1918 | 49 000 | 92 | 272 |
| 15 a viz Gouhere 1918 | 39 000 | 93 | 270 |
| 1añ a viz Eost 1918 | 31 000 | 79 | 267 |
| 20 a viz Du 1918 | 49 500 | 153 | 581 |
| 1añ a viz C'hwevrer 1919 | 38 000 | 168 | 491 |
| 15 a viz C'hwevrer 1919 | 15 000 | N/A | N/A |
| 21 a viz Ebrel 1919 | 15 000 | 108 | 441 |
| 10 a viz Mae 1919 | 15 000 | 131 | 531 |
| 16 a viz Even 1919 | 40 000 | N/A | N/A |
| 15 a viz Gouhere 1919 | 43 000 | 177 | 793 |
| 1añ a viz Eost 1919 | 30 000 | 161 | 655 |
| 1añ a viz Gwengolo 1919 | 39 500 | 175 | 724 |
| 1añ a viz Here 1919 | 46 500 | 192 | 939 |
| 15 a viz Here 1919 | 52 500 | 196 | 765 |
| 1añ a viz Du 1919 | 37 000 | 207 | 798 |
| 1añ a viz Kerzu 1919 | 22 000 | 143 | 535 |
| 1añ a viz Genver 1920 | 39 000 | 200 | 860 |
| 22 a viz Genver 1920 | 39 000 | 243 | 856 |
| 1añ a viz C'hwevrer 1920 | 38 000 | 158 | 687 |
# Arme ar Stadoù-Unanet

An United States Army pe US Army, berraet en USA, da lâret eo Arme ar Stadoù-Unanet eo skourr pennañ an United States Armed Forces dezhi da gefridi kas da benn an obererezhioù milourel war zouar. Bez'ez eo unan eus seizh skourr milourel e Stadoù-Unanet Amerika hag a vez graet Army of the United States anezho e bonreizh ar vro hag en United States Code. Skourr niverusañ ha koshañ nerzhioù arme ar Stadoù-Unanet eo. Emañ gwrizioù an US Army arnevez er C'hontinental Army, "Arme ar c'hevandir", hag a oa bet savet d'ar 14 a viz Even 1775 da vrezeliañ e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet (1775–1783) a-enep armeoù ar Rouantelezh-Unanet.
Goude ar brezel dispac'hel, Kendalc'h ar Stadoù-Unanet a grouas an United States Army d'an 3 a viz Even 1784, evit kemer plas Arme ar c'hevandir a oa divodet. An United States Army a gendalc'h hengoun Arme ar c'hevandir, hag a ro deiziad he ganedigezh evel nerzh stourm e 1775.

## Kefridioù pennañ

An United States Army zo skourr obererezhioù milourel war zouar an U.S. Armed Forces. Rann 3062 eus Titl 10 an US Code a zisklêir ez eo he c'hefridi :
* gwareziñ ar peoc'h hag ar surentez ha degas evit difenn Stadoù-Unanet Amerika, ar C'hommonwealth pe dalc'hoù pe forzh peseurt douar dalc'het gant ar vro;
* harpañ politikerezh ar vro ;
* tizhout palioù ar vro ;
* trec'hiñ forzh peseurt vro kablus eus oberioù tagus a lakafe ar peoc'h ha surentez Stadoù-Unanet Amerika en arvar.
* Banniel an US Army
* Siell an US Army
* Logo an US Army

## Gwelet ivez

* Armeoù ar Stadoù-Unanet

## Notennoù

* ↑ Pennad 2, rann 2, mellad 1
* ↑ Titl 10, istitl B, Chabistr 301, rann 3001

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn ofisiel
# Armel Calvé

Armel Calvé, ganet e Pariz d'an 3 a viz Mae 1924 hag aet da Anaon e Kemper, d'an 28 a viz Genver 2009, a oa ur poliser hag un emsaver en doa sikouret da sevel unan eus ar brasañ kevredigezhioù sevenadurel evit Brezhoned Pariz, ar c'helc'h keltiek Dugelezh Breizh. Paotr an Elle e oa e anv-drouiz hag e anv-pluenn.

## Buhez

Eus Bro ar Faoued hag hini Kemperle e oa e dud, met tremen a reas e vuhez e Pariz, evel poliser adalek 1945 hag aet da benn-ofiser polis pa 'z eas war e leve e 1978. Dimeziñ a reas gant ur vaouez eus ar Faoued, Marcelle Le Mestre. Dont a reas da chom da Vreizh, en e diez e Gwiskri hag e Kemper hag e tremenas kalz eus e amzer evit enklaskoù war Goursez Breizh ha war istor ar Vrezhoned o chom e Pariz.

## Obererezhioù kevredigezhel e Rannvro Pariz

E 1961 e krouas "Kenseurtiz Brezhoned Les Lilas hag tro war dro" (Amicale des Bretons des Lilas et environs) gant an doktor Peron ha Yann Kerlann hag eñ ar prezidant bloavezhioù-pad. Ezel e voe ar gevarzhe eus Unaniezh Brezhoned Pariz hag eñ eilprezidant anezhañ, pa oa ar c'helc'h keltiek ezel eus Kendalc'h. Ur spered emsaver politikel a voe gantañ pa nac'has ober enklaskoù polis e-keñver Talbenn Dieubidigezh Breizh.

## Arroudenn

O klask termeniñ petra eo Brezhoned Paris : « En desped da soñjoù boutin eo anat ne c'heller ket liammañ orin resis an den ouzh lec'h e c'hanedigezh, met, en un doare simploc'h, ouzh genoù e ziagentidi hag an desavadur anezhañ, gant ur ster ledan..

## Embannadennoù

* Paotr an Elle, Histoire de la Gorsedd des druides, Brasparzh, Embannadurioù Beltan, 1987.
* Histoire des Bretons à Paris, kentskrid gant Charles Le Quintrec. Coop Breizh, 1994. ISBN2-909924-28-9

## Levrlennadur

* Bernez an Nail, Disparition d'Armel Calvé, Paotr an Elle, infatigable militant de la Bretagne. E-barzh Agence Bretagne Presse, 28 Genver 2009.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Krouet ar gevarzhe e Gouere hag ar c'helc'h keltiek Dugelez Breiz tri miz goude
* ↑ S. O. ar mortuaj embannet gant Bernez an Nail.
* ↑ Histoire des Bretons à Paris, p. 15-16 : « Il tombe, en effet, sous le sens que, malgré certaines idées reçues, les critères retenus pour déterminer une origine précise, n’ont rien à voir avec le lieu de naissance, mais plus simplement avec les gènes des ascendants et l’éducation ultérieure prodiguée, au sens large du terme ».
# Arme Kantōgun

Arme Kantōgun a oa ur strollad arme eus Lu Impalaeriezh Japan. Krouet e voe e miz Ebrel 1906 ha padet e oa betek miz Eost 1945. An arme brasañ hag enorusañ e oa el lu japanat. Un toullad ofiserien eus an arme-se, evel Seishirō Itagaki pe Hideki Tōjō, a bignas uhel kement en aozadur milourel pe trevour eus Impalaeriezh Japan. Arme ar C'hantōgun a oa bet diazez en trevadenniñ impalaeriel hag e krouidigezh Impalaeriezh Manchoukouo. E miz Eost 1945, ar strollad arme, gant e-tro 713 000 ezel (a-ziwar un hollad 1 320 000), a voe trec'het ha rediet da godianañ d'an nerzhioù lu soviedat goude aloubadeg Manchouria.
E-touez an holl unvezioù eus arme ar C'hantōgun, unan a zo chomet gwallvrudet, an Unvez 731 a oa bet un unvez mennet gant ar stourm biologel hag a voe kablus eus torfedoù-brezel lies.
# Arme Ruz Japan

Arme Ruz Japan (japaneg: 日本赤軍, Nihon Sekigun) a zo un aozadur etrebroadel krouet gant Fusako Shigenobu e miz C'hwevrer 1971 pa droc'has gant Kevre Komunour Japan - Tuad an Arme Ruz.
Ne oa bet biskoazh ouzpenn 40 ezel en holl er strollad met daoust da se e oa hennezh unan eus ar strolladoù a rae gant ar feulster a vez ar muiañ a aon razañ.
Liammoù strizh en deveze Arme Ruz Japan (ARJ) gant Talbenn ar Bobl evit Dishualded Palestina (TBDP). Da dibenn ar bloavezhioù 80 ne veze kaset da benn taol ebet e Japan gant ARJ ha sujet e oa deuet da vezañ da d-TBDP evit an arc'hant, ar stummadur hag an armoù en deveze ezhomm oute.
Pal ARJ a oa skarzhañ gouarnamant Japan hag ar rouantelezh ha kregiñ gant an dispac'h dre ar bed-holl.
Harzet e voe Fusako Shigenobu e miz Du 2000 e Osaka pa zistroas dre guzh da Japan eus Liban tamallet da vezañ bet e penn eus meur a daol dre feulster, en o zouez skrapadennoù ha meuntroù.
Meur a ezel a zo bet harzet ha bac'het gant Japan, met lod all a van en entrenvro a diaezet eo da Japan barn pe bac'hañ anezhe rak a broioù e-lec'h m'emaint a nac'h o c'has en-dro da Japan. Da skouer, Kozo Okamoto a gemeras pèrzh en taol bet kaset da benn en un aerborzh e Stad Israel ha barnet ha bac'het ivez du-hont. E 1985 avat e voe dieubet da vare un eskemm etre prizonidi israelat ha palestinat. Goude bezañ bac'het e oa bet en-dro e Liban tamallet da vezañ savet tremen-hentoù faos e voe bet roet bod politikel dezhañ gant ar ar vro-se hag a nac'has kas anezhañ en-dro da Japan abalamour m'en doa stourmet a-enep da Israel.
Lod all a vez kavet ivez e Republik Poblek ha Demokratel Korea (Korea an Norz), bet roet bod dezhe gant gouarnamant ar vro-se ivez. C'hoant en defe Japan e vefent kaset en-dro d'o bro evit ma c'hellfent bezañ barnet eno, met nac'hañ a ra Norz Korea. Ur skoilh demokratel eo hennezh etre an div vro-se.
Etre ar bloavezhioù 97 ha 80, Arme Ruz Japan a gasas da benn meur a daol kriz pe grisoc'h dre ar bed, da skouer :
# Arme Veur

An Arme Veur (la Grande Armée e galleg) e oa an anv roet da Arme an Impalaer gall Napoleone Buonaparte adal 1805 da dalañ ouzh monarkiezhioù Europa bodet e kenunaniezhioù enepgall.
Embreget mat e oa, prest da vrezeliñ, doujet e veze outi gant hec'h enebourien, kaset gant an impalaer e-unan, harpet gant e varichaled, ha trec'h e voe alies e tachennoù-emgann Alamagn, Aostria, Polonia ha Spagn, adal aod Portugal betek ar stêr Niemen.
Distrujet e voe an Arme Veur e-pad tro-vrezel Rusia e 1812.

## Pennoù an Arme Veur e 1805

Sed amañ anvioù pennoù korfoù-arme an Arme Veur e deroù 1805
* Iañ korf-arme, marichal Jean-Baptiste Bernadotte
* IIvet korf-arme, jeneral Auguste Marmont
* IIIvet korf-arme, marichal Louis Nicolas Davout
* IVvet korf-arme, marichal Nicolas Soult
* Vvet korf-arme, marichal Jean Lannes
* VIvet korf-arme, marichal Michel Ney
* VIIvet korf-arme, marichal Pierre Augereau
* Adarme marc'hegerezh , marichal Joachim Murat

## Niver a soudarded

Da gentañ, er Grande Armée e oa seizh korf-arme dindan Marichaled an Impalaeriezh. Dre ma veze aloubet douaroù nevez e kreske niver ar soudarded betek tizhout 600 000 soudard, hep kontañ ur milion en adarme en 1812, a-raok aloubadeg Rusia en brezel ar C'hwec'hvet Kenunaniezh. A-benn neuze e konted :
   * 300.000 a C'hallaoued, Belgiz pe Izelvroiz
   * 95.000 a Boloniz
   * 35.000 a Aostrianed
   * 30.000 a Italianed
   * 24.000 a Vavarianed
   * 20.000 a Saksoned
   * 20.000 a Brusianed
   * 17.000 Westfalianed
   * 15.000 Suised
   * 9.800 Zaned hag a Norvegiz
   * 4.000 Bortugaliz
   * 4.000 Spagnoled
   * 3.500 a Groated
War-bouez ar c'horfoù-arme polonat hag aostrian ne oa nemet ur jeneral gall e penn pep hini eus ar re-se.