OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hylopsar

Hylopsar :
| Hylopsar purpureiceps (tresadenn, 1878). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Anv skiantel ||
| Hylopsar Boetticher, 1940 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hylopsar a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1940 gant an evnoniour alaman Hans von Boetticher (1886-1958).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Hylopsar cupreocauda,
* Hylopsar purpureiceps.
O c'havout a reer en Afrika.

## Rummatadur

Betek 2007 e veze renket er genad Lamprotornis.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sturnidae/Hylopsar (lennet e-barzh d'an 11 a viz Gouere 2017).
* ↑ (en) Irby J. Lovette & Dustin R. Rubenstein, A comprehensive molecular phylogeny of the starlings (Aves: Sturnidae) and mockingbirds (Aves: Mimidae): Congruent mtDNA and nuclear trees for a cosmopolitan avian radiation, Molecular Phylogenetics and Evolution 44 (2007) 1031–1056.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hylopsar cupreocauda

Hylopsar cupreocauda :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Genad : | Hylopsar |
| Anv skiantel ||
| Hylopsar cupreocauda (Hartlaub, 1857) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hylopsar cupreocauda a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sturnidae.
Anvet e voe Lamprocolius cupreocauda (kentanv) da gentañ-penn (e 1857) gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Afrika, en un takad hag a ya eus Sierra Leone da c'hGhana.

## Liammoù diavaez

* (en) Hylopsar cupreocauda war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Hylopsar cupreocauda war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Hylopsar cupreocauda el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Hylopsar cupreocauda.
# Hymen (doue)

Hymen (henc'hresianeg : Ὑμήν), pe Hymenaios (Υ̓μέναιος / Hyménaios), latinekaet en Hymenaeus, a oa doue an euredoù e relijion Hellaz kozh.
Mab e oa da Apollon ha d'ur vuzenn, Ourania pe Kleio, pe Kalliope pe Terpsic'hore, pe marteze d'an doue Dionysos ha d'an doueez Afrodite, pe d'ar roue Magnes.
Lidet e veze e pep lec'h, ha huchet e veze e anv en euredoù.

## Mojenn

Meur a vojenn zo war e anv
* Ur paotr koant eo, par da Apollon;
* Dieubiñ a reas merc'hed yaouank a oa bet skrapet gant morlaeron ha daskoret gantañ d'o zud, gant ma vije roet dezhañ dorn an hini a gar hag a ra fae warnañ.
* Koll e vouezh, pe e vuhez, a eure da eured Dionysos hag Ariadne.

## E stalikerezh

* ar fleüt
* ar flammerenn eured
* ar gurunenn roz

## Ar skeudennoù anezhañ

Diskouezet e veze evel ur melegan, ur gurunenad bleunioù marjol en-dro d'e benn, ur flammerenn en e zorn dehou, ur ouel velen (al liv eured) en e zorn kleiz.

## Liamm diavaez

* (en) Theoi project
# Hypargos margaritatus

Hypargos margaritatus :
| Hypargos margaritatus Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Genad : | Hypargos |
| Anv skiantel ||
| Hypargos margaritatus (Strickland, 1844) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hypargos margaritatus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Estrildidae.
Anvet e voe Spermophaga margaritata (kentanv) da gentañ-penn (e 1844) gant ar skiantour saoz Hugh Edwin Strickland (1811-1853).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e biz Suafrika (eus Limpopo da gKwaZulu-Natal), reter Eswatini ha kreisteiz Mozambik (er c'hreisteiz d'ar stêr Save).

## Liammoù diavaez

* (en) Hypargos margaritatus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Hypargos margaritatus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Hypargos margaritatus war al lec'hienn Avibase.
# Dresden

Dresden (Drježdźany e sorabeg) zo ur gêr-arondisamant eus Alamagn, ha kêr-benn Bro-Saks eo. Eil kêr vrasañ al Land eo ivez, goude Leipzig. 790 000 annezad zo en tolead kêr, ha war-dro 1,34 milion er veurgêr. War ribl ar stêr Elbe emañ. Hini brasañ Alamagn eo he marc'had Nedeleg, hag unan eus ar re goshañ er bed.
En Emgann Dresden e voe trec'h Napoleone Buonaparte war ar C'hwec'hvet Kenunaniezh d'ar 27 a viz Eost 1813. Lazhet e voe 25 000 den ha distrujet e voe ar c'hreizkêr gant bombezadenn an Amerikaned hag ar Vreizhveuriz e fin an Eil Brezel-bed. Adsavet e voe ul lodenn eus ar c'hreizkêr istorel avat. Goude Adunanidigezh Alamagn e 1990 eo deuet Dresden da vezañ en-dro ur greizenn sevenadurel, kelenn ha politikel.

## Gevelliñ

* Coventry (Bro-Saoz) abaoe 1959
* Sant-Petersbourg (Rusia) abaoe 1961
* Wrocław (Polonia) abaoe 1963
* Skopje (Makedonia) abaoe 1967
* Ostrava (Tchekia) abaoe 1971
* Brazzaville (Republik Kongo) abaoe 1975
* Firenze (Italia) abaoe 1978
* Hambourg (Alamagn) abaoe 1987
* Rotterdam (Izelvroioù) abaoe 1988
* Strasbourg (Elzas) abaoe 1990
* Salzbourg (Aostria) abaoe 1991
* Columbus (Ohio) (SUA) abaoe 1992
* Hangzhou (Sina) abaoe 2009
# Drest mac Erip

Drest mac Erip a oa ur roue pikt. Kontet e voe e renas 100 vloaz, hag e kemeras perzh e 100 emgann. En 19vet bloavezh eus e ren e tegouezhas an eskob Padrig en Iwerzhon.
# Dreux

Dreux :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Centre |
| Departamant | Eure-et-Loir |
| Arondisamant | Dreux (isprefeti) |
| Kanton | Pennlec'h tri c'hanton : Dreux-Reter Dreux-Kornôg Dreux-Su |
| Kod kumun | 28134 |
| Kod post | 28100 |
| Maer Amzer gefridi | Gérard Hamel (UMP) 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Dreux agglomération |
| Lec'hienn web | drouais.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 30 744 ann. (2020) |
| Stankter | 1 267 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 75 m — brasañ 139 m |
| Gorread | 24,27 km² |
| kemmañ |
Dreux a zo ur gêr hag ur gumun eus departamant Eure-et-Loir e Bro-C'hall.

## Tud

* François Philidor, sonaozour ha mestrc'hoariour echedoù gall, bet ganet e Dreux.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Drew Carey

Drew Carey, bet ganet Drew Allison Carey e Cleveland (Ohio) (Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 23 a viz Mae 1958, a zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
# Dreyfus

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Dreyfus eo anv tiegezh meur a zen :
* Ar c’habiten Alfred Dreyfus (1859-1935)
* Mathieu Dreyfus (1857-1930), breur Alfred Dreyfus, a oa e zifenner birvidikañ.
** An Afer Dreyfus a ra dave da hollad an darvoudoù o deus graet o reuz e Bro-C’hall etre 1894 ha 1906 da-heul harzhidigezh ar c’habitenn Alfred Dreyfus. Savet ez eus bet un niver a levrioù hag a filmoù diwar o fenn :
*** Kentañ film a-bouez Jord Méliès, savet e 1899, a zanevell an afer e korf 10 munut.
*** Ar film Dreyfus ou L'intolérable vérité savet e 1975 gant Jean Chérasse
*** Ar film skinwel L'Affaire Dreyfus savet gant Yves Boisset e 1995
*** Dreyfus, ur film gant Richard Oswald deuet er-maez e 1930
*** Dreyfus, ur film gant Milton Rosmer ha F.W. Kraemer deuet er-maez e 1931
* An tiegezh Louis Dreyfus, dinastiezh krouet gant ar banker Leopold Dreyfus ;
** Ar strollad Louis Dreyfus, embregerezh etrebroadel savet gant ar familh-se ;
* James Dreyfus (ganet e 1968) zo un aktour breizhveurat ganet e Bro-C’hall.
* Tony Dreyfus (1939-), kannad-maer 10vet arondisamant Pariz
# Drepanornis

Drepanornis :
| Drepanornis albertisi, tresadenn gant Sharpe. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Paradisaeidae |
| Anv skiantel ||
| Drepanornis P.L.Sclater, 1873 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Drepanornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1873 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Drepanornis albertisi
** D. a. albertisi, cervinicauda ha geisleri,
* Drepanornis bruijnii.
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Paradisaeidae/Drepanornis (lennet e-barzh d'an 12 a viz Ebrel 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dresano

Dresano a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Drev

An drev, anvet ivez pertussis, a zo ur c'hleñved poreüs. Kiriek eo ar vakterienn Bordetella pertussis d'ar c'hleñved. Padout a ra ur 6 sizhunvezh bennak, well-wazh, a-raok steuziñ kuit. Ur seurt harzadenn a reer pa waskenner. Ur c'hleñved dousoc'h ma 'z eo kiriek ar vakterienn B. parapertussis, a dag ar vugale hag ar boupiged, met ne ra ket an dud-vras.
E Chapel Itron Varia Penndrev Bear e vez pedet da bareañ diouzh ar c'hleñved-mañ
http://www.ot-belle-isle-en-terre.com/office-tourisme/belle-isle-en-terre/loc-maria.php
# Drevezadenn (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen drevezadenn (saozneg : calque) war dachenn ar geriaouiñ hag an dermenadurezh evit komz eus ur ger pe un termen amprestet digant ur yezh all en ur dreiñ ster elfennoù an termen orin ger-ha-ger pe gwrizienn-ha-gwrizienn, da skouer "skrab-oabl" troet ger-ha-ger diwar ar saozneg "skyscraper" pe "logodenn" war dachenn an urzhiataerezh troet ivez diwar ar saozneg "mouse".
Disheñvel eo un drevezadenn diouzh un amprest degemeret en ur yezh war-eeun digant unan all hep na vije troet an elfennoù orin.
Drevezadennoù ha/pe amprestoù bet kemmet o stumm orin eo anvioù deizioù ar sizhun e brezhoneg, troet, evel e meur a yezh europek all hag evel an holl yezhoù keltiek, diwar al latin :
    "Dilun" Dies Lunae ("deiz al Loar")
    "Dimeurzh" < Dies Martis ("deiz Meurzh")
    "Dimerc'her" < Dies Mercurĭi ("deiz Merc'her")
    "Diriaou" < Dies Jovis ("deiz Yaou")
    "Digwener" < Dies Venĕris ("deiz Gwener")
    "Disadorn" < Dies Saturni ("deiz Sadorn")
    "Disul" < Dies Solis ("deiz an Heol")
Alies e kaver an hevelep drevezadenn e meur a yezh war un dro peurliesañ abalamour d'al liammoù sevenadurel kenetreze, da skouer :
    saozneg: honeymoon
       > galleg: lune de miel
       > katalaneg: lluna de mel
       > spagnoleg luna de miel
       > portugaleg: lua-de-mel
       > italianeg: luna di miele

## Gwelit ivez

* Amprest
* Adamprest
# Drian Bernier

Drian Bernier zo troer levrioù evit ar yaouankiz. Labourat a ra evel stummer gant Mervent.

### Troidigezhioù

* Guy Allix ha Pointilleuse, Livioù al Livour Bihan, Beluga, 2018
* Guy Allix ha Martine Delerm, Al livour bihan hag ar wagenn, Beluga, 2014
* Christophe Boncens,
** Chipo penn-disoñj !, Beluga, 2014
** Chipo a gav hir e amzer !, Beluga, 2014
** Chipo o pennfolliñ !, Beluga, 2014
** Chipo ne chom ket kousket !, Beluga, 2014
** Loened Breizh, Beluga, 2013
* Corinne Boutry hag Aline Pallaro, 10 bleiz bihan !, Beluga, 2013
* Yves Colin hag El Globos,
** Malo ha laz-seniñ ar c'hoad, Beluga, 2013
** Malo - Beaj Mel-odi, Beluga, 2016
* Patrice Manic ha Nolwenn Languille, Kalon ruz Brekilien, Beluga, 2014
* Cécilia Ollivier,
** Ganedigezh Ermione, Beluga, 2013
** Fuloret eo Ermilin, Beluga, 2013
# Ebre

An Ebre (e katalaneg), Ebro e kastilhaneg hag en euskareg, zo unan eus stêrioù meur Spagn, dezhi 928 km hed hag un dourva a 85 550 km². Eieniñ a ra er Menezioù Kantabrik, redek eus gwalarn da c'hevred, hag en em deurel er Mor Kreizdouarel e Katalonia.

## Kêrioù treuzet

* Miranda de Ebro
* Logroño
* Tudela
* Zaragoza
* Móra d'Ebre
* Benifallet
* Tivenys
* Xerta
* Tortosa

## Pennadoù kar

* Ar Bouches-de-l'Èbre, un departamant gall (1812-1814)
# Eberhard

Eberhard zo un anv-badez alamanek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Tud
### Sent ha tud a iliz

* Eberhard (Arc'heskob Trier) (1010–66)
* Eberhard Salzburg (m. 1164), eskob Salzburg ha sant

### Duged ha priñsed

* Eberhard Friuli (815–66), Dug dindan Karl Veur
* Eberhard Iañ
** Eberhard I, Dug Württemberg (1445–96)
** Eberhard I, Kont Bonngau (died 937)
* Eberhard II
** Eberhard II, Kont Württemberg (goude 1315–1392)
* Eberhard III
** Eberhard III, Dug Franconia (ca 885 – 939)
* Eberhard IV

### Tud all

* Eberhard Béthune (marvet e 1212), yezhadurour flandrezek
# Ebeul

Un ebeul (ebeulien el liester), pe un ebeulez (ebeulezed), a vez graet eus hini bihan ar gazeg.
* Betek 6 miz e vez graet eal anezhañ a-wechoù, hag ivez bouch, pokiol ha chemp(ig).
* Ebeul-gourbloaz a vez graet anezhañ war-lerc'h 12 miz (yearling e saozneg).
Douget e vez an ebeul gant e vamm e-pad 11 miz. Buan e vez ganet an ebeulien, aliesoc'h diouzh an noz. Gallout a ra an ebeul chom en e sav un eur war-lerc'h ma vez ganet, trotal a-benn un nebeud eurvezhioù, ha galoupat a-benn un devezh. Hir eo e bavioù, ha ne greskont ket kalz : 90% eus o ment o devez pa vez ganet an ebeul.

## Loen all

* Un evn eo an ebeul-koad, a vez graet kazeg-koad, pe "marc'h-koad" anezhañ ivez.

## A bep seurt
### Kenwerzh

Un ebeul a vez gwelet war ar pakadoù ha boestadoù chokolad Poulain, krouet en 1848 gant Victor Auguste Poulain e Blois, e Bro-C'hall.

## Levrlennadur

* Lyons, John and Jennifer J. Denison. Bringing Up Baby. Primedia Enthusiast Publications, 2002. ISBN 1-929164-12-2. Doareoù da c'hourdonañ ur gazeg, adalek an deizioù kentañ betek an oad d'e varc'hekaat.
* Miller, Robert M. Imprint Training of the Newborn Foal. Western Horseman Books, 2003. ISBN 1-58574-666-5 Displeget ennañ pegen a-bouez eo gourdonañ un ebeul abred.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ebeul (steredeg)

An Ebeul (Equuleus, berraet en Equ) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eboracum

Eboracum (Eboracon e predeneg) a oa ur c'hreñvlec'h e Britannia hag a zo deuet da vezañ kêr York (Efrog e kembraeg a hiziv) e norzh Yorkshire, e Bro-Saoz.
Daou impalaer roman a varvas en Eboracum : Septimius Severus er bloaz 211 ha Constantius Chlorus er bloaz 306.
Latinekaet e voe an anv Eboracon dre lakaat an dibenn latin -um e-lec'h an dibenn predenek -on. Evel-henn e c'hoarvezas ivez e Galia hag e Lusitania (Ebora Liberalitas Julia). Meur a anv-lec'h gallek a zeufe eus *eburacon / *eburiacon, da skouer : Évry, Ivry, Ivrey, Ivory, Ivrac.
# Ebraucus

Ebraucus (Kembraeg : Efrawg /Efrog) a oa roue mojennel Brezhoned Enez Vreizh, hervez a skrive Jafrez Menoe en e Historia Regum Britanniae.

## Ur vuhez faltaziet

Mab e oa d'ar roue Mempricius ha tad da Brutus Greenshield. Roueet e voe e 1040 kent JK.
Ren a reas goude marv e dad Mempricius e-pad 39 bloaz. Hervez Jafrez e oa bras ha kreñv. Brezel a reas d'ar C'halianed. Preizhañ a reas kêrioù hag aodoù, lazhañ tud a vernioù, ma tegasas madoù bras d'ar gêr da Enez Vreizh.
Diazezañ a reas div gêr : Kaerebrauc, Kêr Ebraucus (Eboracum), en hanternoz d'an Humber, a deuas da vezañ kêr York (a zo Efrog e kembraeg); hag Alclud e Bro-Skos, hiriv e Dumbarton, kêr-benn Strat Clut. Hervez Polydore Vergil e "savas kêr Maidens, a zo kastell Dinedin hiriv, er pellañ kornad eus Enez Vreizh, anvet Skos bremañ.".
Ugent gwreg en doa, ugent mab o doe, ha tregont merc'h.

## Notennoù

* ↑ Monarchie Nobelesse website, Bretons
# Eboli

Eboli zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |
Pevare miz ar bloaz eo Ebrel en Deiziadur gregorian
Imbrel a reer eus anv ar miz e Bro-Wened a-wechoù.

## Gerdarzh

Eus al latin (mensis) Aprilis). Diasur eo an anv latin, met dre ma oa Ebrel eil miz an deiziadur roman, ma raed Quintilis eus ar pemvet miz (Goure) ha Sextilis eus ar c'hwec'hvet (Eost) e c'houlakaer e raed *((ap(e)rilis) "an hini da heul" goude Meurzh.

## Deizioù

* 1 : deiz ar "pesk Ebrel", ma reer troioù-kamm farsus.
* 5 : Gouel Sant Visant Ferrer.
* 23 : Gouel Jorj, sant paeron Bro-Saoz.
* 25 : Gouel Mark an avielour, sant paeron Venezia.

## Krennlavaroù

* « Ar ran a gan kent miz Ebrel / E vez gwelloc'h dezhañ tevel »
* « Bleuñv en Ebrel, feurm e Mae / Eus ar re-se e kargimp hon sae »
* « D'ar seitek a viz Ebrel e rank ar goukoug kanañ pe greviñ »
* « Da c'houel Mark / An had diwezhañ er park »
* « Da c'houel Mark / An ozhac'h hag ar mevel a gousk er park »
* « Da c'houel Mark / Diodet ar park »
* « Da c'houel Mark / E teu ar vuoc'h eus ar park »
* « Da c'houel Mark / Merenn vihan d'ar park »
* « Da c'houel Pêr, plantañ kignen / Da c'houel Pêr, skoulmañ kignen / Da c'houel Pêr, tennañ kignen »
* « Da c'houel sant Gwennole / Stank ar foenneg ouzh ar c'hole »
* « Da viz Ebrel e kousk an ozhac'h hag e vevel / Da viz Mae e lavar ar wreg d'ar vatezh ober ivez »
* « Deuet Meurlarjez pa garo / Pask pe Gazimodo / En Ebrel en em gavo »
* « Dre ma tosta hanter Ebrel / E kousk an ozhac'h hag ar mevel / Ar wreg a lavar e miz Mae / D'ar vatezhig : deomp ivez ! »
* « Ebrel c'harv / Porc'hell varv »
* « Ebrel, Ebrelik / Digor da ziv askellig »
* « Goude miz Ebrel da fin Eost / Da dan ebet nad a tost »
* « Kizhier Ebrel, kizhier laer »
* « Pa vez glav da c'houel Mark / E kouezh ar c'herez er park »
* « Pask a-dost, Pask a-bell / Pask a vo en Ebrel / Pask en Ebrel a vo / Pe ar C'hazimodo »
* « Rev Ebrel zo kenkoulz ha rev Mae »
* « Sant Jorc'hdig diwar e dorchenn / A laka ar c'hozh saout da vreskenn »

## Notennoù

* ↑ Meriadeg Herrieu, Dictionnaire français-breton vannetais, Bleun-Brug Bro-Gwened, 1981, p. 34.
* ↑ Mark : 25/04.
* ↑ Diodet : stummet, tañvouezet.
* ↑ Gouelioù Pêr : 15/04, 29/06, 01/08.
* ↑ Gwennole : 03/03.
* ↑ Jorc'hdig (Jord) : 23/04.
# Ebony and Ivory

Ebony and Ivory (Ebena hag Olifant e brezhoneg) zo ur ganaouenn gant ar c'haner-sonaozer saoz Paul McCartney. Daouzekvet ha diwezhañ kanaouenn (war-lerc'h Dress Me Up as a Robber) e bevarvet albom solo (Tug of War an anv anezhañ), padout a ra-hi 3:43.

## Istor ar ganaouenn

Savet e oa bet ar ganaouenn-mañ en he fezh gant McCartney hag enrollet a-gevret gant Stevie Wonder en ur studio.
Da gentañ-penn e oa deuet e-maez, d'an 29 a viz Meurzh 1982, war ur bladennig-arc'hant ar ganaouenn Rainclouds war an tu B anezhi, a-raok bezañ adembannet miz war-lerc'h, d'ar 26 a viz Ebrel, en albom Tug of War.
Awenet e vije bet McCartney gant komzoù ("black notes, white notes, and you need to play the two to make harmony, folks !") an arzour iwerzhonat Spike Milligan. Petra bennak ma komz an oberour eus touchennoù gwenn ha du klaouier ur piano, n'haller ket chom hep kompren ez eus anv eus an unvaniezh kenetre holl ouennoù hor bed war un dro. Kement-mañ a zispleg fraezh abalamour da betra e oa bet berzet Ebony and Ivory e Suafrika e-lec'h ma rene an apartheid c'hoazh.
Ma reas berzh bras ar ganaouenn er bed a-bezh pe dost e oa bet labezet gant kanvarnourien 'zo hag a gave dezhe e oa nemet un oberennig dister e-skoaz brud an daou ganerien. Padal, evit ar pezh a sell ouzh ar c'hanaouennoù bet skrivet gant McCartney war-lerc'h e brantad Beatles ez eo chomet evel an eilvet a-fed padelezh he berzh, just war-lerc'h... Hey Jude !

## Liamm diavaez

* Gerioù ar ganaouenn war sing365
* filmig ar ganaouenn
# Ebrauc

Ebrauc a oa ur rouantelezh vrezhon vartezeus a oa bet war-dro kêr roman Eboracum (York hiziv). Efrog eo hec'h anv e kembraeg a-vremañ. En he dalc'h e vije bet ul lodenn eus ar vro a yeas diwezhatoc'h da ober rouantelezh angl-ha-saoz Deira.
E 573 e kemeras perzh Peredyr Arueu Dur, roue Ebrauc, en emgann Arfderydd (Arthuret hiziv) ma faezhas roue Caer Guendoleu Gwenddoleu ap Ceidio. Hervez ar vojenn e vije bet Merzhin unan eus ar re a chomas bev. Un trec'h e doare Pyrrhos e voe evit rouantelezh Ebrauc avat, rak e 580 e voe distrujet gant Angled Bernikia ha staget ouzh Deira.
E 632 e voe adaloubet ar rannvro gant Cadwallon ap Cadfan eus Gwynedd goude e drec'h war Edwin, roue Northumbria, en emgann Meigen. Tri bloaz diwezhatoc'h e voe faezhet Cadwallon gant Oswald, roue Bernikia, en emgann Cantscaul ha kollet e voe Ebrauc da vat evit ar Vrezhoned.

## Roll rouaned Ebrauc

* Coel Hen ?383 - c.420
* Ceneu ap Coel c.420 - c.450
* Mor ap Ceneu c.450
* Einion ap Mor c.470
* Eliffer Gosgorddfawrc.505 - 560
* Peredyr Arueu Dur560 - 580
* Gwrgi ap Eliffer 580
* Gwrgant Gwron 580
# Ferruzzano

Ferruzzano zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Ferrol

Ferrol zo ur gumun hag ur porzh eus Galiza, e proviñs A Coruña, war lez ar Ría de Ferrol‎ .

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs

71 997 a annezidi e 2012.

## Tud

* Francisco Franco (1892-1975), diktatour a c'houarnas Spagn goude brezel Spagn entre ar 1añ a viz Ebrel 1939 betek e varv d'an 20 a viz Du 1975.
# Ferruccio Lamborghini

Ferruccio Lamborghini, ganet d'an 28 Ebrel 1916 e Cento ha marvet d'an 20 C'hwevrer 1993 e Perugia, oa ur greantour italian, savet gantañ ar merk kirri sport Lamborghini.
# Feskenn (arouez)

Ar feskenn (latin: fasces, liester fascis, "strobad") a zo un arouez deuet eus amzer Roma Gozh, ma veze douget gant lictores, ambrougerien ar reizhaouerien.
Bodañ a ra ar feskenn daou venveg kastizañ: ar walenn evit skourjezañ, hag ar vouc'hal evit reiñ taol ar marv. Un hordennad bizhier lakaet a-gelc'h gant lasoù ez eo, gant ur vouc'hal en he c'hreiz. E-pad pell eo bet arouez ar justis.
Simbol an unvaniñ ez eo deuet da vezañ en 19vet kantved ; deuet e oa ar ger feskenn da vezañ un doare da envel ur strollad, ur c'hevread pe c'hoazh ur strollad politikel. Gant an amzer eo deuet ar ger da vont etrezek ur simbol reveulzier, setu perak e adkaver e implij gant ar sindikalisted ha goude-se gant ar faskourien.

## Implij er Frañs
##### Ar reveulzi c'hall

Goude ma voe pilet ar Renad kozh gant an Dispac'h gall e voe implijet simbol ar feskenn evit lakaat da dalvezout ar Frañs "unan ha dirannadus" evel ur feskenn.
War Diskleriadur Gwirioù mab-den hag ar c'heodedour e adkaver simbol ar feskenn.

##### Implij gant ar republik c'hall

Implijet e vez ivez hiziv-an-deiz c'hoazh ar feskenn gant Republik Frañs en hec'h ardamezioù.
Ar prezidant Valéry Giscard d'Estaing a lakaas da dalvezout ar feskenn war e vanniel prezidant etre 1974 ha 1981.

## Feskenn faskour

Adkemeret e voe gant ar faskourien en Italia, ma teu o anv diwar hini an arouez. Simbol an unvaniñ, ar reveulzi hag al liamm gant impalaeriezh Roma, Benito Mussolini a lakas war-raok kalz ar feskenn betek he lakaat da dalvezout war pep tra embannet gant e renad.

## Ar feskenn er Stadoù-Unanet

Implijet e vez simbol ar feskenn er Stadoù-unanet, dreist-holl gant ar sened pe c'hoazh ar gward broadel.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Fent a zo gant logo an Élysée e Frañs