OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dasyornis

Dasyornis :
| Dasyornis broadbenti, tresadenn gant Gould. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Dasyornithidae |
| Anv skiantel ||
| Dasyornis Vigors & Horsfield, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dasyornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an daou skiantour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840) ha stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dasyornis brachypterus
** D. b. brachypterus ha monoides,
* Dasyornis broadbenti
** D. b. broadbenti, caryochrous ha litoralis (†),
* Dasyornis longirostris.

## Annezva

O c'havout a reer en Aostralia, pemp (5) isspesad (bev c'hoazh) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Dasyornithidae/Dasyornis (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mae 2022).
# Dasyprocta fuliginosa

Dasyprocta fuliginosa :
| Dasyprocta fuliginosa. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dasyproctidae |
| Genad : | Dasyprocta |
| Anv skiantel ||
| Dasyprocta fuliginosa Wagler, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dasyprocta fuliginosa a zo ur spesad krignerien eus kerentiad an Dasyproctidae hag a vev e kornôg Amazonia.

## Liammoù diavaez

* Dasyprocta fuliginosa war al lec'hienn Mammal Species of the World.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dasyuromorphia

Dasyuromorphia :
| Ur c'holen diaoul Tasmania ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dasyuromorphia zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged godellek.

## Genadoù

3 c'herentiad zo en urzhiad-mañ :
* Thylacinidae, spesad bev ebet ken ennañ (tigr Tasmania a oa an hini diwezhañ)
* Dasyuridae
* Myrmecobiidae
# Dasyornithidae

Dasyornithidae :
| Dasyornis longirostris Dasyornis brachypterus Dasyornis broadbenti tresadenn (1910) gant Grønvold. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dasyornithidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1985 gant an daou evnoniour stadunanat Charles Sibley (1917-1998) ha Jon Edward Ahlquist (1944-2020), hag a vev en Aostralia.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Dasyornis - Vigors & Horsfield, 1827 (3 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Dasyornithidae: Bristlebirds Sibley & Ahlquist, 1985.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Dasyornithidae (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mae 2022).
# Dasyproctidae

Dasyproctidae :
| Dasyprocta leporina ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dasyproctidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dasyproctidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged. Ennañ emañ an agoutied hag an akouchied, krignerien eus Suamerika.

## Genadoù

2 c'henad gant spesadoù bev hiziv an deiz zo er c'herentiad:
* Dasyprocta (an agoutied)
* Myoprocta (an akouchied)
Gant skiantourien 'zo e vez lakaet spesadoù Dasyproctidae ha Cuniculidae er c'herentiad Agoutidae.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dasyuridae

Dasyuridae :
| Dasyurus maculatus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dasyuridae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged godellek.

## Genadoù

Etre 16 hag 21 genad zo renket er c'herentiad-mañ :
* Dasycercus
* Dasykaluta
* Dasyuroides (1 spesad hepken hag a c'hell bezañ renket e Dasycercus ivez)
* Dasyurus
* Myoictis
* Neophascogale
* Parantechinus
* Phascolosorex
* Pseudantechinus
* Sarcophilus
* Antechinus
* Micromurexia (1 spesad hepken hag a c'hell bezañ renket e Murexia ivez)
* Murexechinus (1 spesad hepken hag a c'hell bezañ renket e Murexia ivez)
* Murexia
* Paramurexia (1 spesad hepken hag a c'hell bezañ renket e Murexia ivez)
* Phascomurexia (1 spesad hepken hag a c'hell bezañ renket e Murexia ivez)
* Phascogale
* Antechinomys
* Ningaui
* Sminthopsis
* Planigale
# Cascinette d'Ivrea

Cascinette d'Ivrea (Cassinëtte d'Ivrèja e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Caselle Torinese

Caselle Torinese (Caseli e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Casei Gerola

Casei Gerola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
# Caselette

Caselette (Caslëtte e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Casella (Italia)

Casella zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Caselle Lurani

Caselle Lurani zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Caselle Landi

Caselle Landi zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Casier

Casier zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Caselle in Pittari

Caselle in Pittari zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Esguevillas de Esgueva

Esguevillas de Esgueva zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Escœuilles

Kumunioù Frañs :
| Anv | Escœuilles |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62308 |
| Kod post | 62850 |
| Maer | Christian Leroy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,91 km² |
| Led | 50° 43' 35" Norzh |
| Hed | 01° 55' 38" Reter |
| Uhelder kreiz | 107 m |
| Uhelder bihanañ | 93 m |
| Uhelder brasañ | 211 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 438 (2007) |
| Stankter | 74 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Escœuilles a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Gorroidigezh ar Werc'hez, XIII$^{vet}$ kantved.
* Ar chapel, 1877.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Escœuilles Churchyard

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e miz Meurzh 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Dave ha notennoù

* ↑ WW1 Cemeteries
# Esenyurt

Kêrioù Turkia :
| Esenyurt ||
| Proviñs | Istanbul |
| Rannvro | Marmara |
| Kod post | |
| Maer | Necmi Kadıoğlu (2004) |
| Vali (prefed) | Muammer Güler (2003) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 41°02' Norzh |
| Led | 28°40' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Esenyurt |
Esenyurt zo ur gêr e proviñs Istanbul, e gwalarn Turkia, krouet e penn kentañ an XIX$^{vet}$ kantved.
Kreskiñ a ra buan dre m'emañ stag ouzh Istanbul ha tremenet he foblañs eus 70 000 annezad e 1990 da 400 000 e 2009.
# Esgair (Sir Gaerfyrddin)

Esgair zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e kornôg ar gontelezh, en hanternoz da gêr Caerfyrddin. Tremen a ra ar stêr Duad, unan eus adstêrioù ar Gwili, hebiou ar gêriadenn.
E kumuniezh Cynwyl Elfed emañ.
# Esine

Esine zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Escurial de la Sierra

Escurial de la Sierra zo ur gumun e proviñs Salamanca, e Kastilha-La Mancha.
# Esened

An Esened (hebraeg : אִסִּיִים Isiyim, henc'hresianeg : Ἐσσηνοί, Ἐσσαῖοι, Ὀσσαῖοι, Essenoi, Essaioi, Ossaioi) a oa ur ranngredenn yuzev da vare yuzevegezh an Eil Templ, adalek an IIvet kantved a-raok hon mare betek 70 en hon mare.
Daoust ma oant niverus a-walc'h hervez an istorour Flavius Josephus, ne oant ket ken niverus hag ar Fariseed pe ar Sadukeed. Bevañ a raent e meur a gêr e kumuniezhioù paour a-ratozh aozet diwar ur reolenn strizh (a c'hell lakaat an den da soñjal e kumuniezhoù ar venec'h kristen) ha kibelladennoù-lid pemdeziek. Meneget int bet evit ar wezh kentañ gant Plinius an Henañ. Brudet int bet en XXvet kantved pa oa bet kavet un dastumad bras a zielloù kozh, Rolloù ar Mor Marv, a greder e oant bet skrivet ganto, daoust ma'z eus tabut etre an enklaskerien, enno testennoù eus an Tanac'h didouch abaoe 300 a-raok hon mare.
* 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
* Strolladoù sokial-sevenadurel
* Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
* Istor ar Yuzevien
* Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
* Istor ar Yuzevien dre vro
* Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
* Kredennoù yuzevek
* Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
* Lidoù
* Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
* Yezhoù yuzev
* Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
* Strolladoù politikel er yuzevegezh
* Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
* Heskinerezh ar Yuzevien
* Enepyuzevegezh • Shoah
# Esgueva

An Esgueva zo ur stêr e Spagn, e proviñs Burgos hag e proviñs Valladolid. 116 km hed zo dezhi. Kemberiñ a ra e Valladolid er stêr Pisuerga.

## Kumunioù treuzet

Treuziñ a ra kumunioù teir froviñs.

### Proviñs Burgos

| Briongos de Cervera Espinosa de Cervera Valdeande Santa María del Mercadillo Pinilla Trasmonte Bahabón de Esgueva Santibáñez de Esgueva | Cabañes de Esgueva Pinillos de Esgueva (e kumun Sotillo de la Ribera) Terradillos de Esgueva Villatuelda Torresandino Villovela de Esgueva Tórtoles de Esgueva |

### Proviñs Palencia

* Castrillo de Don Juan

### Proviñs Valladolid

| Encinas de Esgueva Canillas de Esgueva Fombellida Torre de Esgueva Castroverde de Cerrato Villaco de Esgueva Amusquillo Villafuerte de Esgueva | Esguevillas de Esgueva Piña de Esgueva Villanueva de los Infantes Olmos de Esgueva Villarmentero de Esgueva Castronuevo de Esgueva Renedo de Esgueva Valladolid, m'emañ ar c'hember |
# Eseleneg

Ur yezh digenvez eus familh ar yezhoù hokanek eo an eseleneg bet komzet gwechall gant an Eselened. N'anavezer ket mat ar yezh-se bet dastumet elfennoù diwarni en XIX$^{vet}$ kantved gant John Peabody Harrington.
Mervel a reas ar yezh-se pa'z eas da get an holl dud a rae ganti.
E 1770 e veze komzet an eseleneg gant tro-dro da 500 den o chom war Aodoù Kreiz Kalifornia. Mervel a reas an holl gant kleñvedoù an annezidi hag ivez dre vezañ rediet da labourat betek re e Mission Carmel.

## Gwelet ivez:

* Yezhoù digenvez
# Daroued

An daroued zo ur c'hleñved hag a sec'h kroc'hen an dud, betek kaletaat ar c'hroc'hen a-wechoù.
# Darlongeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo an darlongeg (darlong) komzet gant tro-dro da 15.000 den en holl en Bangladesh (9.000 den) hag en India (6.000 den).

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Darmstadt

Darmstadt zo ur gêr eus Alamagn, e stad Hessen. E 2009 e oa annezet gant 142 761 a dud.

## Istor

Savet e voe Darmstadt gant ar Franked er VI$^{vet}$ pe er VII$^{vet}$ kantved. Dont a reas an tolead dindan aotrouniezh konted Katzenelnbogen e 1256, ha lakaet e voe Darmstadt da vezañ "kêr", ent ofisiel", e 1330, gant an Impalaer Loeiz Bavaria, pe Ludwig Bavaria. Goude mare konted Katzenelnbogen e tremenas Darmstadt, e 1479, dindan aotrouniezh Landgraved Hessen. Kêr-benn Landgraviezh Hessen-Darmstadt e oa Darmstadt, eus 1567 da 1806, ha kêr-benn arc'hdugelezh Hessen etre 1806 ha 1918.

## Kêrioù gevellet

| Alkmaar (Izelvroioù) Brescia (Italia) Bursa (Turkia) Chesterfield (Bro-Saoz) Graz (Aostria) Gyönk (Hungaria) Liepaja (Latvia) Logroño (Spagn) | Plock (Polonia) Szeged (Hungaria) Trondheim (Norvegia) Troyes (Bro-C'hall) Oujhorod (Ukraina) Saanen (Suis) Freiberg (Saks) (Alamagn) |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Darmstadt (alamaneg, saozneg)
* A Short History Of Darmstadt (e saozneg) Technische Universität Darmstadt, gant Uwe Beilborn
# Daroca de Rioja

Daroca de Rioja zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Darriwilian

* Eon Fanerozoek
* Paleozoeg
* Kambrian
* Ordovisian
* Silurian
* Devonian
* Karbonifer
* Permian
* Mezozoeg
* Triaseg
* Juraseg
* Kretase
* Kenozoeg
* Paleogenel
* Paleosen
* Eosen
* Oligosen
* Neogenel
* Miosen
* Pliosen
* Pevare oadvezh
* Pleistosen
* Holosen
Darn diwezhañ an Ordovisian krenn eo an Darriwilian. En em astenn etre 468.1 ± 1.6 Mz ha 460.9 ± 1.6 Mz (milion bloavezh'zo)

## Liammoù diavaez

An Darriwilian war Palaeos.com
# Darlington (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Darlington a c'hall bezañ:

## Anvioù-lec'h
### Bro-Saoz

* Darlington, ur gêr e reter Bro-Saoz, anv orin ar re all
* Darlington (borough), un aotrouniezh unvan en-dro d'ar gêr-se.
* En Aostralia :
** Darlington (Sukembre-Nevez)
** Darlington (Aostralia ar C'hornôg)

## Kanada

** Darlington (Ontario)
** Port Darlington (Ontario)

## Stadoù-Unanet

** Darlington (South Carolina)
** Darlington (Indiana)
** Darlington (Maryland)
** Darlington (Missouri)
** Darlington (Pennsylvania)
** Darlington (Wisconsin)
** Darlington County e South Carolina

## Anvioù tud=

* Alex Darlington (1988-),melldroader kembreat
* Sidney Darlington (1906-1997) tredaner amerikan
# Darmiyeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr almorek eo an darmiyeg (darmiya) komzet gant tro-dro da 1.750 den (1977) en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-kinaorek
* Yezhoù himalayek
# Darlington

    Evit implijoù all, gwelet Darlington (disheñvelout).
Darlington zo ur gêr e Kontelezh Durham e Bro-Saoz. Pennlec'h borough of Darlington eo.
Ur pennadurezh unelour (unitary authority) eo Darlington abaoe ar 1añ a viz Ebrel 1997, da lavaret eo e samm kefridioù ur gontelezh velestradurel hag un distrig.
Da 107 799 a dud e save ar boblañs d'an 21 a viz Meurzh 2021.

## Notennoù

* ↑ (en) 'City Population'. Kavet : 01/01/2022.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chilatherina fasciata

Chilatherina fasciata :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina fasciata (Weber, 1913) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina fasciata a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Unan eus izili boutinañ genus Chilatherina eo hag e liv hag e feson a gemm hervez e rannvro-orin. E gavout a reer e darn vrasañ sterioù Ginea-Nevez met ral e chom en akwariom.

## Liammoù diavaez

* (en) Chliatherina Fasciata
* (en) Chilatherina fasciata war Fishbase
# Chilatherina sentaniensis

Chilatherina sentaniensis :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina sentaniensis (Weber, 1908) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina sentaniensis a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Ne vev nemet e Lenn Sentani, e-kichen Jayapura e Papoua ar C'hornaoueg. Ral tre eo ha posupl eo ez eo aet da get en e annez naturel.

## Liammoù diavaez

Chilatherina Sentaniensis
# Chilatherina bleheri

Chilatherina bleheri :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina bleheri Allen, 1985 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina bleheri a zo ur pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae o vevañ e Lenn Holmes e Papoua Ginea-Nevez. Ar pennoù kentañ a oa bet dastumet e 1982 met e-pad un amzer e kredjod e oa nemet un isspesad eus Chilatherina fasciata. Livet e oa bet e 1985 hag anvet e enor Heiko Bleher.

## Liammoù diavaez

* (en)Chilatherina Bleheri
* (fr)Chilatherina Bleheri war Aquabase.org
# Child Ballads

Ar Child Ballads zo un dastumad 305 gwerz saoznek eus Bro-Saoz ha Bro-Skos, gant o doareoù stadunanat, dastumet gant Francis James Child en XIX$^{vet}$ kantved. Anv al levr a oa The English and Scottish Popular Ballads, embannet etre 1882 ha 1898 gant Houghton Mifflin e dek levrenn da gentañ, adembannet e pemp levrenn goude.

## Ar gwerzioù

Dastumad Child ne oa ket an hini kentañ gant ar seurt danvez, kalzik a oa bet zoken, met an hini brudetañ e oa hini an eskob Thomas Percy, anvet Reliques of Ancient English Poetry e 1765 Ouzhpenn-se e oa dastumadoù all eus broioù all. Kemer skouer a reas Child war labour Svend Grundtvig, a savas Danmarks gamle Folkeviser, ma oa renket ha niverennet ar gwerzioù, kinniget meur a zoare kichen-ha-kichen, da skoazellañ al lenner da gompren an heñvelderioù.. Diwar-se e vo kavet meur a gan gant ar memes niverenn dre ma kave da Child ne oant nemet doareoù disheñvel eus ar memes istor, petra bennak ma c'hallont bezañ disheñvel-bras, evel evit "James Hatley". Ha gwerzioù renket dindan niveroù disheñvel a c'hall bezañ enne gwerzennoù heñvel-mik.
Disheñvel eo oad ar gwerzioù ; "Judas" a zo eus an XIII$^{vet}$ kantved, hag un doare eus "A Gest of Robyn Hode" a voe moullet e dibenn ar XIV$^{vet}$ kantved pe deroù ar XVI$^{vet}$ kantved. An darn vrasañ avat zo eus ar XVII$^{vet}$ pe XVIII$^{vet}$ kantved. Darn o deus gwrizioù koshoc'h marteze met nebeut-tre anezho zo bet savet a-raok 1600. Ouzhpenn-se, n'eus ket kalz tonioù a vefe ken kozh hag ar werz en-eeun. Daoust da se ne oa ket bet savet dastumad ebet ken puilh ha hennezh en e raok e saozneg.

## Levrlennadur

* Child, Francis James. The English and Scottish Popular Ballads, 5 levrenn (Dover Publications, 2003)
* Bronson, Bertrand Harris. The Traditional Tunes of the Child Ballads, with Their Texts, According to the Extant Records of Great Britain and North America, 4 volumes (Princeton and Berkeley: Princeton University and University of California Presses, 1959, ff.).
* Bronson, Bertrand Harris. The Singing Tradition of Child's Popular Ballads (Princeton: Princeton University Press, 1976).
* Marcello Sorce Keller, "Sul castel di mirabel: Life of a Ballad in Oral Tradition and Choral Practice", Ethnomusicology, XXX(1986), no. 3, 449–469.

## Liammoù diavaez

* Skrid an dastumad
* Gwerzioù gant displegadurioù ha sonerezh
* Roll eus ar gwerzioù el levr Child ballads anavezet a-raok 1600
* The English and Scottish Popular Ballads enlinenn
* en italianeg gant Riccardo Venturi
* Project Gutenberg
* ↑ B. Sweers, Electric Folk: The Changing Face of English Traditional Music (Oxford University Press, 2005), p. 45.
* 1 2 A. N. Bold, The Ballad (Routledge, 1979), p. 5.
# Chilatherina bulolo

Chilatherina bulolo :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina bulolo (Whitley, 1938) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina bulolo a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Heñvel tre ouzh Chilatherina crassispinosa eo met ur penn ledanoc'h ha daoulagad brasoc'h en deus. Kavet e vez en adsterioù Markham ha Ramu e biz Papoua Ginea-Nevez. E gouerioù-menez e vev dreist-holl, en doureier didrenk (7.5 - 8.5) ha tomm a-walc'h (24° - 28°). Tizhout 10 cm a c'hell met muzulian a ra nebeutoc'h eget 8 cm ar peurliesañ
Embroet e oa bet un nebeud pennoù en Aostralia met ne oa ket posupl d'o gouennañ.

## Liammoù diavaez

* (en)Chilatherina bulolo
* (en)Chilatherina bulolo war Fishbase
# Chilatherina pricei

Chilatherina pricei :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina pricei (Allen ha Renyaan, 1996) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina pricei a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Dizoloet n'eus ket pell 'zo ha na vev nemet e stêr Reifafeif en Enez Yapen e Papoua ar C'hornaoueg. N'eo ket ur pesk akwariom.

## Liammoù diavaez

* Chilatherina Pricei
# Childebert

Childebert ( da zistagañ evel C'hildbert), pe Hildebert, a zo un anv-badez germanek, bet douget gant meur a roue frank. Savet eo an anv diwar hild pe hilde, a gaver en anv Hilda ha Matilda, ha bert, a gaver e Berthold ha Robert.

## Rouaned frank

* Childebert Iañ, roue Pariz, war-dro 511-558
* Childebert II, roue Aostrazia, war-dro 575-595
* Childebertus adoptivus - roue Aostrazia war-dro 661 pe 662
* Childebert III, roue ar Franked war-dro 695-711
* Childebert IV

## Tud arall

* Childebert, priñs frank, mab da Thierry II.
* Hildebert Mainz, arc'heskob Mainz en Xvet kantved.
* Hildebert Teurgn, pe Hildebert de Lavardin e galleg, arc'heskob Teurgn en XIIvet kantved.

## Pennad kar

* Theudebert
# Chilatherina lorentzii

Chilatherina lorentzii :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina lorentzii (Weber, 1908) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chilatherina lorentzii a zo ur spesad a besk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Fall tre eo anavezet hag e stêrioù Sermowai ha Tawarin e norzh Pappoua ar C'hornaoueg hag e Puive Creek e Pappoua Ginea-Nevez e vez kavvet hepken.

## Liammoù diavez

* Chilaherina Lorentzi
* Chilatherina Lorentzi war Fishbase
# Chilatherina campsi

Chilatherina campsi :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Atheriniformes |
| Kerentiad : | Melanotaeniidae |
| Genad : | Chilatherina |
| Anv skiantel ||
| Chilatherina campsi (Whitley, 1957) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ur spesad eus kerentiad ar Melanotaeniidae eo Chilatherina campsi. Er c'hontrol d'ar Chilatherina arall, a vez kavet e norzh Ginea-Nevez, e vev dreist-holl e su an enezenn, en adsterioù ar Sepik, ar Ramu, ar Markham hag ar Purari. E stêrioù ar menezioù e kaver anezhañ dreist-holl, en doureier didrenk (etre 7 ha 7.8) ha tomm ha a-walc'h (etre 21 ha 26°).
N'eo ket ur spesad pesked akwariom.

## Liammoù diavaez

* (en) Chlatherina Campsi war Fhishbase.org
* (en) Chilatherina campsi
# Ecbertus Leodiensis

Ecbertus Leodiensis pe Egbert Liège, ganet war-dro 972, a oa diagon ha kelenner e skol eskopti Liège en XIvet kantved, dindan an eskob Notger. Labourat a rae e skol an iliz-veur.
Anavezet eo e zoare latin eus kontadenn Kabellig Ruz, De puella a lupellis servata , savet war-dro 1023, en dastumad Fecunda Ratis (al « lestr leuniet »), rannet e div lodenn, "Prora" (penn araog), enni krennlavaroù, ha "Puppis" (penn a-dreñv) gant arroudoù eus ar Bibl.

## Pennad kar

* Egbert