OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tiberius Caesar Augustus

    Gant ar ger Tiber e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Tiber (disheñvelout).
Tiber, pe Tiberius Caesar Augustus, pe Tiberius Claudius Nero (hervez e anv genidik) a oa an eil impalaer roman war-lerc'h Aogust e leztad hag adtad. Ganet e oa e - 42 e Roma ha marvet e 37 e Misen (Campania - Bro-Naplez). Ren a reas an impalaeriezh gant furnez ken e chomas e peoc'h evel en a-raok.

## A-raok mont da impalaer

Mab e oa Tiber da Tiberius Claudius Nero ha da Livia. Dimeziñ a reas Aogust gant Livia e - 38 hag e renas Tiber hag e vreur Drusus buhez an dudjentil a renk uhel e servij ar riez roman. Koñsul e 29 kt JK- 29 ez eas da brokoñsul da-c'houde, da lavaret eo gouarnour proviñs. Pa oa gouarnour en Azia minor e adlakaas e 20 kt JK- 20 Tigran war e dron e Armenia.
Kadarnaat a reas gant harp e vreur Drusus tiriadoù roman war an harzoù kostez ar Roen hag an Danav. Pa varvas e - 12 an daou vab-bihan a oa da Aogust, hemañ a gemeras Tiber evel advab hag e c'houlennas an impalaer ma vo advabet gant Tiber, Germanicus, mab da Drusus. Rediet e oe Tiber dimeziñ gant Julia, merc'h Aogust.

## An impalaer fur ha pell

An 19 Eost 4 e voe anvet Tiber da impalaer, met ne brize ket ar vuhez foran. Aon en doa rak an iriennoù ken e oe gwelloc'h dezhañ chom gant nebeud a dud en ul lec'h distro. Doganet e oa gant e wreg Julia ouzhpenn.
Koulskoude e talc'has Tiber da gempenn aozadur melestradurel an impalaeriezh ha da wellaat an arc'hanterezh hag ar justis. Deuet da vezañ paranoiek e klaskas bevañ pell diouzh al lez impalaerel ha ez eas da chom ur ur palez savet a-ratozh en Enez Capri e-tal aod Kampania. Ren a ree an impalaeriezh dre jubennouriezh Sejan, ur seurt ministr kentañ.
Muntret e oa ar 16 Meurzh 37 e Misen, porzh bras ar morlu roman e-kichen Naplez, lakaet da vezañ mouget hervez lod gant soudarded Makro, prefed ar pretordi, pe war urzh Caligula.

## Eureujoù

Tiber a zo bet div wech dimezet :
- ar wech gentañ, dre garantez, gant Vipsania, merc'h Agrippa;
- an eil gwech, e 11 kent JK, war urzh impalaer Aogust, gant Julia, e merc'h.

## Levrlennadur

* François Zosso & Christian Zosso : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994.

## Gwelet ivez

* Impalaeriezh roman
* Roll an impalaerien roman
An Impalaerien roman :
| Tierniezh Jul-ha-Klaod |||
| En e raok : Aogust ( - 27 - 14) | Tiber (14 - 37) | War e lerc'h : Caligula 37-41 |
| Heuliad Henroma |||
# Tiberius III

Tiberius III Apsimaros (henc'hresianeg : Τιβέριος Γʹ Ἀψίμαρος) a oa un ofiser hag un impalaer bizantat hag a renas seizh vloaz hanter, adal ar 15 a viz C'hwevrer 698 betek an 21 a viz Eost 705.
# Tiberius Claudius Pacatianus

Un alouber roman e-pad ren Fulup an Arab e oa Tiberius Claudius Marinus Pacatianus (marvet war-dro 248). Nemet nebeut a dra ne anavezer diwar-e-benn. Un ofiser e lu an Danav e oa ha kontrolliñ a reas Viminacium e-pad un amzer verr.
Fulup an Arab a gasas Decius a-enep dezhañ met lazhet e oa Pacatianus gant e soudarded dezhañ e-unan a-raok e zonedigezh.

## Gwelout ivez

* Fulup an Arab
# Tiberius II Constantinus

Tiberius II Constantinus (Tiberius Cōnstantīnus e latin ; Τιβέριος Κωνσταντῖνος Tibérios Kōnstantĩnos en henc'hresianeg), marvet d'ar 14 a viz Eost 582, a oa impalaer roman ar reter adalek 574 betek 582.
E 574 e oa fallaet yec'hed an impalaer Justinius II, ma vennas envel e jeneral da gaesar ha d'e advabañ. E 578, pa oa Justinius II o vervel, e roas dezhañ an titl a Augustus, da lavarout eo a genimpalaer. Div sizhun goude e varvas Justinius, ha setu Tiberius da impalaer nemetañ, dindan an anv a Gonstantinus, betek e varv.
War e lerc'h e renas e vab-kaer, ar jeneral Mauritius, dimezet d'e verc'h Constantina.
# Tibor Szamuely

Tibor Szamuely (1890 – 1919) oa bet anezhañ unan eus pennoù komunour Hungaria, bet kroget gantañ er penn-kentañ evel ezel eus ar Strollad Sokial-Demokratel.
Soudard e oa bet Szamuely da geñver ar Brezel Bed Kentañ ma oa bet lakaet da brizoniad gant Rusiz e 1915. Goude an Dispac'h Bolchevikour e 1917 e oa bet leusket da vont kuit ha dont a raes da vezañ komunour. E miz Kerzu 1918 ec'h eas betek Alamagn ma kemeras perzh er C'hevredad Spartakour gant Karl Liebknecht ha Rosa Luxemburg.
E miz Meurzh 1919 e oa bet kaset da benn en Hungaria un dispac'h komunour gant Béla Kun ouzh ar stern ha da neuze e teuas Tibor Szamuely da vezañ unan eus pennoù Republik Soviedel Hungaria.
Goude bezañ labouret e meur a bost disheñvel e oa bet anvet da Gomiser ar Bobl evit an Aferioù Milourel ha dindan e veli e oa bet kaset da benn ar "Spont Ruz". Sevel a reas ur bagad gwarded personel anvet "Paotred Lenin" (hungareg: Lenin-fiúk).
Da diwezh miz Mae 1919 e veajas Szamuely betek Moskov evit stourm eno evit brudañ ar dispac'h hollvedel kichen-ha-kichen gant Lenin.
Pac'h eas ar Republik Soviedel da get e teuas a-benn da dec'hel kuit eus ar "Spont Gwenn" hag a renas war-lerc'h a-enep d'an holl dud bet savet a-du gant ar gouarnamant komunour ha tec'hel a reas betek Aostria evit klask repu eno met pa oa o klask treuziñ ar bevennoù evit mont da Aostria e oa bet taget gant polis ar vro-se ha lazhet gante. Gant lod, avat, e vez lâret e oa en em lazhet.

## Gwelet ivez

* Republik Soviedel Hungaria
# Tibeteg

Ur yezh tibetek-burmek eo an tibeteg (བོད་སྐད་ bod skad) komzet gant tro-dro da 6 milion a dud e Tibet, Qinghai, Gansu, Sichuan ha Yunnan e Sina hag e Ladakh ha Sikkim en India hag e Bhoutan ha norzh Nepal.
Azrannet eo an tibeteg e meur a zialekt. Hag e-mesk ar re-se, dialekt Lhasa, a zo ur sort "lingua franca" e-touesk an Dibetaned, zo ur langaj unsilabek-ton. Ar rDzong-kha, un dialekt all tibetek, zo langaj ofisiel ar Bhoutan. Goulskoude, dialektoù all, sort d'an Amdo, n'o deus ket ton ha n'o deus strollajoù kensonenn a-gent kompliket, hag a zistaol muoc'h ar re zo merket ba'n ortograf.
Notet eo an Tibeteg gant un alfasillabeg bet krouet er VIIved kantved gant Thonmi Sambhota, eñv ministr ar roue Strong-btsan sgam-po, a-ziwar an devanâgarî. Bez so tregont lizherenn koublet gant pevar signoù diakritik implijet evit notiñ ar vogalennoù i, u, e, o. War kement-se vez laket teir gensonenn suskrit ouzhpenn, hag a zo moien gante cheñch ton ha lamet ur sachañ-alan, ha 4 gensonenn souskrit a-benn notiñ ar re dre ar staon pe ar re gant beg an teod war-gil. E-mesk ar langajoù tibeto-birman eo an tibeteg unan deus ar re goshañ testeniekaet, gant an tangout, ar birmaneg, an newareg hag ar meteieg
Langaj klasik bouddhism an Asi Uhel, bez so e-barzh ur lizheradur pourvezet abaoe ar VIIIvet kantved.

## Lizherenneg

Skrivet e vez gant ar skritur tibetek. Dindan Unikod vez kodet deus 0F00 da 0F7F ar c'harakterioù tibetek. Set aze ar lizherenneg tibetek, e dbu can (karakteriou moulet), dbu med (skritur a-red pluenn) hag e trañsliterañ Wylie.

## Liammoù en diavaez

Diwar-benn al lizherenneg
# Tour an avelioù

Tour an Avelioù eo an anv a vez graet eus un tour eizhkornek, a oa un horolaj dre zour (horologion a vez graet anezhañ ivez), savet en Aten war-dro 50 kent JK gant Andronicus Cyrrhus e forom roman an amzer. Hervez mammskridoù zo koulskoude e c'hallfe bezañ bet savet er c'hantved kent, a-raok ar peurrest eus ar forom.
En diabarzh e oa un horolaj dre zour (clepsydra), hag ac'h ae en-dro gant dour o tiskenn eus an Akropolis.
Pep hini eus an eizh mogerenn a ziskouez unan eus an eizh avel o nijal dre an oabl.

## Eizh avel an eizh mogerenn

* Boreas, diskouezet gant blev ha barv foutouilhek, en ur sae stummet evel un avel-dro, ur grogenn en e zorn,
* Kekias, avel eus ar biz, gant ur skoed leun a gazarc'h
* Apeliotes, avel reter, en ur sae leun a frouezh ha pennoù-ed
* Euros, avel c'hevred, barvek, en ur sae dev,
* Notos, avel greisteiz, o skuilhañ dour,
* Lips, avel vervent, krog en aros ul lestr
* Zefiros, avel gornok, divarv, o skignañ bleunioù eus e vantell
* Skiron, avel walarn, gant ur gaoter, arouez ar goañv.

## Horolajoù-heol, horolaj dre zour

Dindan an uhelvos an eizh avel ez eus nav horolaj-heol.

## Tour-iliz

E penn kentañ an oadvezh kristen e oa deuet an tour da vezañ tour un iliz vizantinat. Damc'holoet e oa bet gant douar ken na voe dizouaret en XIXvet kantved gant Kevrediezh Hendraouriezh Aten.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sover

Sover zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Soverato

Soverato zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Soverzene

Soverzene a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
# Soveria Mannelli

Soveria Mannelli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. Un 1200 a dud zo enni o chom.
# Souvenirs (Maupassant)

Souvenirs zo un danevell c'hallek, e stumm ul lizher, gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1884.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a voe er pemdezieg Le Gaulois d'an 23 a viz Meurzh 1884.

## An danevell

Delphine, aet kozh, a skriv d'he mignonez Sophie.
Meur a wech e veneg ur werzenn gant Sainte-Beuve :
* Naître, vivre et mourir dans la même maison. (Bout ganet,bevañ ha mervel er memes ti).

## Liamm

* Lenn ar skrid e Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Sovere

Sovere zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Souverenist

Un ger gallek eo hag a glot gant ul luskad politikel a ya a-du gant Europa ar Broadoù, ha n'eo ket hini ar rannvroioù, e-lec'h ma vefe doujet ouzh diforc'hioù hag emrenerezh pep bro. A-wechoù e plij d'ar souverenourien-se bezañ anvet eurorealourien da enebiñ ouzh ar gevrededourien europat hag a blijfe dezho gwelout Europa o tent da vezañ ur gengevredad. Plijout a ra dezhe bezañ lesanvet euroskeptikourien ivez. Alies e c'heller lavarout e vezont broadelourien strizh hag e Bro-C'hall evit ur vro unvan. Enep un Europa gant galloud hag ivez a-enep da rannvroioù kreñv. Souverenour a vez un den e Bro-C'hall pa zifenn mennozhioù tud evel Jean-Pierre Chevènement, Philippe de Viliers pe Jean-Marie Le Pen.
# Soveria Simeri

Soveria Simeri zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. Un 1200 a dud zo enni o chom.
# Sovicille

Sovicille zo ur gumun en Italia, e proviñs Siena ha rannvro Toskana.
# Timbroù Bahawalpour

Krouet eo bet priñselezh Bahawalpour (“Bahawalpur” e saozneg) e 1690 gant Bahadur Khan II. Emañ e Su ar Penjab, e Hanternoz ar Rajaputana. Ur Stad dizalc’h e oa mui pe vui betek 1947, pa teu da vezañ ur rann eus ar Pakistan.
Timbroù an India saoz zo bet implijet eno betek 1945. D’ar 1añ a viz Genver e teu er-maez ur rummad timbroù-servij gant alc’hwezioù e lizherennoù arabek hepken, o reiñ da anaout lec’hioù ha savadurioù ar vro.
D’ar 1añ a viz Kerzu 1947 ec’h embann melestradurezh ar postoù un timbr gant poltred Mohammad Bahawal Khan I, evit lidañ 200vet deiz-ha-bloaz an tiegezh e penn ar vro. Hervez reolennoù Unvaniezh Postoù ar Bed ez eo skrivet BAHAWALPUR gant al lizherenneg latin ivez. Ur proviñs eus ar Pakistan eo Bahawalpour abaoe ar 7 a viz Here 1947 met dalc’het he deus ar vro un emrenerezh postel avat.
14 timbr o skeudennaouiñ poltred priñsed ha savadurioù ar vro (moskeen Sadiq-Garh, palez Nur Mahal, kastell Derawar…) zo embannet d’ar 1añ a viz Ebrel 1948, an holl anezho o vezañ kizellet brav.
An timbr diwezhañ dindan anv Bahawalpour zo gouestlet da 75vet deiz-ha-bloaz Unvaniezh Postoù ar Bed (miz Here 1949).
57 timbr zo bet embannet gant postoù Bahawalpour etre 1945 ha 1949 ( 28 timbr-servij en o zouez). Timbroù Pakistan a vez graet gante bremañ.

## Pennad kar

* Timbroù Pakistan
# Timbroù Anjouan

Un enezenn e Kanol ar Mozambik eo Anjouan (“Ndzouani” e komoreg), unan e-kreiz an enezeg Komorez.
E 1866 e kouezh Anjouan dindan gwarezi Bro-C’hall. Un drevadenn c’hall eo adalek 1912, pa ya ar sultanelezh d’an traoñ.
Enezeg Komorez zo dizalc’h diouzh Bro-C’hall e 1975, hag Anjouan ur rann eus ar Republik yaouank (kontrol da Enez Mayotte a chom tiriad tramor ar Stad-C’hall).
E 1997 avat ec’h embann tud inizi Anjouan ha Moheli int dishual diouzh Komorez a-raok kavout un emglev e dibenn 2001 ha krouiñ gant Moheli hag Enez Komorez Veur an Unvaniezh ar Gomorez (“Udzima wa Komori” e komoreg pe “Union des Comores” e galleg).
E 1892 e teu er-maez timbroù boutin ar rummad “Navigation et Commerce” a Vro-C’hall gant ar meneg “Sultanat d’Anjouan”.
E 1912 ez eus lakaet gwerzh ur rummad timbroù soulgarget da vezañ implijet e Madagaskar koulz hag en Enezeg Komorez. Timbroù an Enez Veur a vo degemeret gant ar Postoù warlerc’h.
Adalek 1950 ez eo timbroù Komorez a vez implijet. E 1997 avat e vefe bet embannet timbroù kemedel dindan anv « Etat d’Anjouan ». N’int gwiriaekaet gant Unvaniezh Postoù ar Bed.

## Pennad kar

* Timbroù Komorez

## Liamm

* Pennad diwar-benn Timbroù Anjouan e 1997 (e galleg) : mont di
# Timbroù Ascension

Emañ Ascension (“Ascension Island” e saozneg) e Su ar Meurvor Atlantel, evel Santez-Helena, an div enezenn o vezañ tiriadoù tramor ar Rouantelezh Unanet.
Adalek an 3 a viz Meurzh 1867 e veze implijet timbroù ar Rouantelezh-Unanet war c’holoennoù-lizher Ascension, betek 1922 pa zeu an enezenn dindan aotrouniezh velestradurel Santez-Helena.
D’an 2 a viz Du 1922 e vez lakaet e gwerzh nav zimbr Santez-Helena soulgarget gant anv ASCENSION.
E 1924 e vez embannet ur rummad timbroù boutin gant skeudenn ur vag pe lec'hiennoù heverk an enezenn ha poltred ar Roue George V, heuliet gant un eil e 1934 bravoc’h ha liesoc’h an danvez dezhañ : gweledvaoù an enezenn ha kartenn ar vro.
Adembannet e vez ar rummad e 1938 nemet poltred ar Roue George VI an hini eo a zo engravet e lec’h hini e dad.
Ur rummad a 13 timbr, heñvel a-walc’h o stumm ouzh ar re kent nemet bihanoc’h, a vo embannet e 1956. Skeudenniñ a reont loened an enez, buhez ar vro ha kartennoù. Ret eo gortoz 1963 evit gwelet ur rummad nevez 14 timbr gouestlet d’an evned.
Fur eo melestradurezh ar postoù er bloavezhioù 1990 oc’h embann 5 pe 6 rummad a bevar pe bemp timbr pep hini, evit un implij war an enez koulz hag evit degas moneiz da ekonomiezh an tiriad. Ur bochad timbroù zo gouestlet d’an natur (loened ha plantennoù), d’ar Rouanez Elizabeth II ha d’he familh, hep disoñjal ur rummad evit Nedeleg bep bloaz.

## Pennad kar

* Timbroù Santez-Helena

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ar velestradurezh : Mont di
* Postel : PostOffice@atlantis.co.ac
* Chomlec’h : Ascension Island Post Office,
Georgetown, Ascension Island, South Atlantic Ocean ASCN 1ZZ
# Trogon Baird

Trogon Baird :
| Trogon bairdii. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Trogon (genad) |
| Anv skiantel ||
| Trogon bairdii Lawrence, 1868 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An trogon Baird a zo ur spesad evned, Trogon bairdii an anv skiantel anezhañ.
# Trogon Filipinez

Trogon Filipinez :
| Trogoned Filipinez, treset gant Gould. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Harpactes |
| Anv skiantel ||
| Harpactes ardens (Temminck, 1826) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An trogon Filipinez a zo un evn, Harpactes ardens an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a zo brosezat ar pemp isspesad anezhañ e Filipinez :
* Harpactes ardens ardens : kreisteiz Filipinez,
* Harpactes ardens herberti : hanternoz Filipinez,
* Harpactes ardens linae : kreiz Filipinez,
* Harpactes ardens luzoniensis : hanternoz Filipinez,
* Harpactes ardens minor : hanternoz Filipinez.

## Liamm diavaez

* Harpactes ardens war al lec'hienn Avibase.
# Trogon (genad)

Trogon :
| Ur par Trogon rufus, luc'hskeudennet e Park broadel Carara (Puntarenas, Costa Rica). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Anv skiantel ||
| Trogon Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ trogoned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Ugent spesad a ya d'ober ar genad :
* an trogon Baird (Trogon bairdii),
* Trogon caligatus
** T. c. caligatus, T. c. concinnus ha T. c. sallaei,
* Trogon chionurus,
* an trogon sitroñs (Trogon citreolus),
** T. c. citreolus ha T. c. sumichrasti,
* an trogon treilheris (Trogon clathratus),
* an trogon kolierek (Trogon collaris)
** T. c. aurantiiventris, T. c. castaneus, T. c. collaris, T. c. exoptatus, T. c. extimus, T. c. heothinus, T. c. puella, T. c. subtropicalis, T. c. underwoodi ha T. c. virginalis,
* an trogon lagad gwenn (Trogon comptus),
* an trogon kabell c'hlas (Trogon curucui)
** T. c. behni, T. c. curucui ha T. c. peruvianus,
* an trogon tek (Trogon elegans)
** T. e. ambiguus, T. e. canescens, T. e. elegans, T. e. goldmani ha T. e. lubricus,
* an trogon Massena (Trogon massena)
** T. m. australis, T. m. hoffmanni ha T. m. massena,
* an trogon penn du (Trogon melanocephalus),
* an trogon lost du (Trogon melanurus)
** T. m. eumorphus, T. m. macroura ha T. m. melanurus,
* Trogon mesurus,
* an trogon-menez (Trogon mexicanus)
** T. m. clarus ha T. m. mexicanus,
* an trogon masklet (Trogon personatus)
** T. p. assimilis, T. p. duidae, T. p. heliothrix, T. p. personatus, T. p. ptaritepui, T. p. roraimae, T. p. sanctaemartae, T. p. submontanus ha T. p. temperatus,
* Trogon ramonianus
** T. r. crissalis ha T. r. ramonianus,
* an trogon melen (Trogon rufus)
** T. r. amazonicus, T. r. chrysochloros, T. r. cupreicauda, T. r. rufus, T. r. sulphureus ha T. r. tenellus,
* an trogon jave glas (Trogon surrucura)
** T. s. aurantius ha T. s. surrucura,
* an trogon limestra (Trogon violaceus),
* an trogon lost gwenn (Trogon viridis).
Hanter-kant (50) isspesad en holl : o c'havout a reer en Amerika.

## Rummatadur

N'eus ket pell amzer e veze sellet ouzh Trogon aurantiiventris evel ur spesad penn-da-benn ; hiziv an deiz n'eo nemet un isspesad — T. c. aurantiiventris — da dTrogon collaris.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trogonidae/Trogon (lennet e-barzh d'an 8 a viz Eost 2016).
* ↑ (en) Jeffrey DaCosta & John Klicka, The Great American Interchange in birds: a phylogenetic perspective with the genus Trogon, Molecular Ecology (2008) 17, 1328–1343.
# Trogon Malabar

Trogon Malabar :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Harpactes |
| Anv skiantel ||
| Harpactes fasciatus Pennant, 1769 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon Malabar a zo un evn hag a vev en Azia ar Su (Sri Lanka hag India). Harpactes fasciatus eo e anv skiantel.
# Trogon Java

Trogon Java :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Apalharpactes |
| Anv skiantel ||
| Apalharpactes reinwardtii (Temminck, 1822) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon Java (Apalharpactes reinwardtii) a zo ur spesad evned eus kerentiad an Trogonidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous e koadegi meneziek kornôg Java.

## Daveennoù

* ↑ Apalharpactes reinwardtii war al lec'hienn Avibase.
# Trogon Massena

Trogon Massena :
| Un trogon Massena. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Trogon (genad) |
| Anv skiantel ||
| Trogon massena Gould, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An trogon Massena a zo un evn, Trogon massena an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Kreizamerika ha kornôg Kolombia ivez.

## Daveennoù

* ↑ Trogon massena war al lec'hienn Avibase.
# Trogon Sumatra

Trogon Sumatra :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Apalharpactes |
| Anv skiantel ||
| Apalharpactes mackloti Müller, 1835 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon Sumatra (Apalharpactes mackloti) a zo un evn hag a vev en Indonezia.
# Trogon Ward

Trogon Ward :
| Un trogon Ward (Arunachal Pradesh). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Harpactes |
| Anv skiantel ||
| Harpactes wardi (Kinnear, 1927) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An trogon Ward a zo un evn, Harpactes wardi an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an ergerzher hag al louzawour saoz Frank Kingdon-Ward (1885-1958).

## Annez

Bevañ a ra al labous e reter Himalaya (eus Boutan da broviñs Yunnan)$^,$.

## Liammoù diavaez

* (en) Harpactes wardi war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Harpactes wardi war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Harpactes wardi war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Harpactes wardi.
# Trogon Diard

Trogon Diard :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Harpactes |
| Anv skiantel ||
| Harpactes diardii Temminck, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon Diard (Harpactes diardii) a zo un evn hag a vev e gevred Azia (Thailand, Malaysia, Brunei hag Indonezia).
# Trogon Duvaucel

Trogon Duvaucel :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Trogoniformes |
| Kerentiad : | Trogonidae |
| Genad : | Harpactes |
| Anv skiantel ||
| Harpactes duvaucelii Temminck, 1824 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Trogon Duvaucel (Harpactes duvaucelii) a zo un evn hag a vev e gevred Azia (Myanmar, Thailand, Malaysia, Brunei hag Indonezia).