OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mirabel

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mirabel zo un anv tud hag un anv-lec'h.

## Lec'hioù
### Spagn

* Mirabel (Cáceres), kumun e proviñs Cáceres
* Mirabel (Toril), e Toril, e proviñs Cáceres

### Kanada

* Mirabel (Kebek), kumun e Kebek ma emañ Aerborzh Etrevroadel Montreal-Mirabel

### Bro-C'hall

Mirabel zo anv meur a gumun en Okitania:
* Mirabel, en departamant Ardèche (departamant)
* Mirabel, en departamant Tarn-et-Garonne
* Mirabel-aux-Baronnies, en departamant Drôme (departamant), 7 km a Nyons.
* Mirabel-et-Blacons, en departamant Drôme
* Saint-Jean-Mirabel, en departamant Lot (departamant)
# Mira (Italia)

Mira zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
# Mirabella Eclano

Mirabella Eclano zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Mirabella Imbaccari

Mirabella Imbaccari zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Mandaeg

Ur yezh semitek eus is-skourr ar yezhoù mandaek eo ar mandaeg (mandāyi, mandi, subbi, sa'iba pe nevez-mandaeg; saozneg: Mandaic) komzet gant tro-dro da 800-1.000 den en holl e C'houzestan en Iran dreist-holl hag ivez en Irak. Stumm klasel ar yezh a vez implijet c'hoazh evel yezh sakr gant ar vMandaeourion.
Teir rannyezh ez eus:
* Ahwazeg (ahwaz pe ahvaz)
* Chouchtareg (shushtar)
* Nevez-mandaek Irak
Skrivet e vez gant al lizherenneg vandaek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aramaek
* Yezhoù semitek
# Manciles

Manciles zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 23 (2023).
# Mandatoriccio

Mandatoriccio a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Mancot

Mancot zo ur gêriadenn e Sir y Fflint, e biz Kembre. Emañ e kumuniezh Penarlâg ha tost da Queensferry. E 2001 e oa 3 462 a dud o vevañ e Mancot, ha 16,2% anezho a ouie kembraeg.
Un ti-post zo, un davarn hag ur chapel.
# Mandanici

Mandanici (Mannanici e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Mandarineg

Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo ar mandarineg (sinaeg hengounel : 官話 ; eeunaet : 官话 ; Hanyu Pinyin : Guānhuà, da lavaret eo "yezh ofisiel"), anvet beifanghua ivez (sinaeg : 北方方言; Hanyu Pinyin : Běifāngfāngyán, da lavaret eo "rannyezh[où] an hanternoz").
Ar yezh sinaek komzet ar muiañ e Republik Pobl Sina hervez an niver a gomzerien eo ar mandarineg, pa'z eo yezh kentañ 940 milion a dud (2021) hag eil yezh 200 milion a dud.

## Levrlennadur

* (fr) Paris, Marie-Claude. Le Mandarin. In : Dictionnaire des langues. Paris : Prsses Universitaires de France, 2010, pp. 996–1008 (ISBN 978-2-13-056914-5)

## Notennoù

* ↑ (en) 'Ethnologue'. Kavet : 21 Chwe 24.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinaek
# Mandaeg klasel

Ur yezh semitek eus is-skourr Yezhoù mandaek eo ar mandaeg klasel komzet gwechall en Iran.
Ur yezh varv an hini eo, met implijet e vez c'hoazh evel yezh sakr ar Vandeed en Iran, irak hag er Stadoù-Unanet hag Aostralia.
Skrivet e vez gant al lizherenneg vandaek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aramaek
* Yezhoù semitek
# Mandalay

Mandalay (e birmaneg : မန္တလေး, distaget [màɴdəlé]) eo an eil kêr vrasañ e Myanmar (Birmania). Kêr-benn rouantelezh Birmania eo bet.
Emañ en norzh da Yangon, war lez reter ar stêr Irrawaddy. Poblet eo gant 1 225 553 a dud (hervez niveradeg 2014).
Sellet a reer ouzh Mandalay evel kreizenn sevenadurel ar vro ; ha kêr bennañ Birmania Uhel eo, war dachenn ar c'henwerzh hag an deskadurezh. Ul lodenn vat eus annezidi kêr zo tud deuet eus Yunnan, e Sina.

## Skeudennoù

* Mandalay - မန္တလေးမြို့
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mandaneg

Ur yezh siouek-katawbek eo ar mandaneg. E 2009 n'eus ket nemet ur c'homzer a-vihanik, e mirlec'h Fort Berthold e Norzh-Dakota, met desket e vez er skolioù.

## Darempredoù genel

Krediñ a raed da gentañ e oa ar mandaneg ur c'har da yezhoù an Hidatsaed hag ar C'hrowed. Evel m'o deus ar vandaned bevet e-kichen ar meuriadoù-se e-pad un amzer hir eo gwirheñvel e oa bet levezonet bras o yezh gant o re. Diaes-tre eo, abalamour d'an dra-se, resisaat lec'hiadur ar mandaneg e-touez ar yezhoù siouek hag ar peurliesañ e lakaer anezhañ en un isskour distag.
Div rannyezh he-doa ar mandaneg :
1. Nuptare 2. Nuetare
Nuptare hepken a dreuzvevas betek an XX$^{vet}$ kantved hag an holl gomzer a voe divyezher en Hidatsaeg. E 1999 ne chome nemet 6 mandaneger bev, hag e 2009 unan nemetken. Kelennet eo ar yezh e skolioù ar mirlec'h, avat.

## Fonologiezh

Setu fonemmoù ar mandaneg :
* konsonennoù: /p, t, k, ʔ, s, ʃ, x, h, w, r/
* Vokalennoù: /i, e, a, o, u, iː, eː, aː, oː, uː, ĩ, ã, ũ, ĩː, ãː, ũː/
Tonennoù en deus ar mandaneg

## Niveroù e mandaneg

* 1 mahanah
* 2 nompah
* 3 namary
* 4 tohpa
* 5 kakhu
* 6 kemah
* 7 kupah
* 8 tutuka
* 9 mahpa
* 10 perug

## Iskizadenn

Studiet e oa bet a-dost ar yezh pa veze kredet gant lod e oa ar Vandaned diskennidi eus Kembreiz, ha klasket e oa bet heñvelderioù etre ar mandaneg hag ar c'hembraeg.

## Gwelet ivez

Mandaned Yezhoù siouek
Yezhoù ar Stadoù-Unanet
# Mandas

Mandas zo ur gumun italian, e proviñs Sud Sardegna ha rannvro emren Sardigna.
# Manzanal de Arriba

Manzanal de Arriba zo ur gumun eus Proviñs Zamora e Spagn.
# Manzanal del Barco

Manzanal del Barco zo ur gumun eus Proviñs Zamora e Spagn.
# Manzanares

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Manzanares (diwar manzanar, "avalenneg") zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù

Kolombia
* Manzanares (Caldas), e departamant Caldas
Perou
* Distrig Manzanares, e Perou
Spagn
* Manzanares (Ciudad Real), kumun e proviñs Ciudad Real, e Castilla-La Mancha
* Manzanares de Rioja, kumun e La Rioja
* Manzanares el Real, kumun e kumuniezh Madrid
* Hoyo de Manzanares, kumun e kumuniezh Madrid
* Manzanares (Soria), ranngumun eus Retortillo de Soria, e proviñs Soria
* Río Manzanares, stêr e Kumuniezh Madrid

## Tud

* Pere Manzanares, emsaver eus Norzh Katalonia
* Salvador Manzanares Fernández, politiker ha soudard spagnol
# Manzanares (Ciudad Real)

Manzanares zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ciudad Real.
# Manzanilla

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Manzanilla zo un anv spagnolek
* hini ul louzaouenn, ha dreist-holl anv ar c'hramamailh, pe kamambilh, pe mammlouzoù
* hini ur gêriadenn, Manzanilla, e Spagn, e proviñs Huelva;
* manzanilla de Sanlúcar de Barrameda, ur gwin eus Sanlúcar de Barrameda.

## Pennad kar

* Manzanillo
# Manzanal de los Infantes

Manzanal de los Infantes zo ur gumun eus Proviñs Zamora e Spagn.
# Manzanares de Rioja

Manzanares de Rioja zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Manzanares el Real

Manzanares el Real zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Manzanera

Manzanera zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 540 (2023).
# Minellañ ar begel

Minellañ ar begel a blij da lod ober, seul mui ma'z eo deuet diouzhar c'hiz dispakañ ar begel. Un arz eo ar begelvinellerezh hervez lod.

## Skeudennoù

* Begelioù
* Begel toull-didoull
* Begel toullet, bravig outañ
* Begel plac'h, toullet teir gwech
* Tud
* Plac'h he begel, dispak, toullet, kinklet.
* Britney Spears dispak he begel.
* Ouzhpenn ar begel a vez toullet gant lod.
# Minervina

Minervina a oa pried (pe serc'h, gouez da lod) d'an impalaer roman Constantinus Iañ, a zimezas dezhi e 303.

## Bugale

Ur mab n'o doe ken, Crispus e anv.
Pa fellas da Gonstantinus kreñvaat e liammoù gant Tretrarked all an impalaeriezh e 307 e kasas Minervina kuit da zimeziñ da Fausta Flavia Maxima (289-326), merc'h d'an Augustus Maximianus, ha bugale o doe ivez.

## Martezeadennoù

Hervez istorourien zo ne c'halle ket Minervina bezañ pried da Gonstantinus, rak da neuze e bije bet ret torriñ an dimeziñ evit dimeziñ da Fausta, un urzh skrivet a vije bet, ha n'eus anv ebet a gement-se e skridoù an amzer. Setu ma soñj da lod eta ne oant ket dimezet.
Gallout a rafe Minervina bezañ marvet a-raok 307: n'en devoa ket ezhomm un impalaer intañv da zizimeziñ neuze. Savet e voe Crispus gant e dad e Galia, ha kement-se a vefe arguzenn a-walc'h da vont a-du gant ar re a gred en un eured gant Minervina. Skoliet e voe gant Lactantius, brudetañ kelenner kristen e amzer, da vihanañ adalek 317.

## Levrlennadur

* Epitome de caesaribus, 41.2
* Panegirista ignoto, Incerti panegyricus Maximiano et Constantino, 4
* Zosimus, Historia nova, II.20.2
* Nixon, C. E. V., e Barbara Saylor Rodgers, In Praise of Later Roman Emperors: the panegyrici Latini, 1995, University of California Press, ISBN 0520083261, p. 195.

## Liammoù

* Pohlsander, Hans, "Constantine I (306 - 337 A.D.)", De Imperatoribus Romanis .
# Mineo

Mineo zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Minerbio

Minerbio zo ur gumun italian e proviñs Bologna.
# Minerva

Minerva (Μινέρβα en henc'hresianeg), merc'h da Yaou, a oa anv an doueez Atena gant ar Romaned.
Doueez ar furnez, ar brezel, ar skiantoù, an arzoù e oa, hag ivez hini an dimezioù, hag ar ganedigezhioù.
Hogen diaes kavout doareoù disheñvel etre doueez Hellaz kozh ha hini Roma.

## Doueez roman

Dont a ra an anv Minerva eus hini an doueez etrusk Menrva. Mesket e vije bet an anv gant o ger "mens" (spered) dre ma’z eo ivez doueez ar meiz.
Gant an anv Minerva Medica, e voe gwarezerez ar vezeien.
E Roma e veze enoret war ar menez Kapitol, adalek an 19 betek an 23 a viz Meurzh, deizioù a oa bet anvet Quinquatria, war-lerc'h Idoù Meurzh. Gouelioù all a oa, ar Minusculæ Quinquatria, war-lerc'h Idoù Mezheven, d'an 13 eus ar miz, gant fleütourien, a veze alies el lidoù relijiel.
E 207 kent JK e voe savet ur gevrenn barzhed hag aktourien da ober lidoù e templ Minerva war ar menez Aventin. En o zouez e oa Livius Andronicus. Ur seurt kreizenn sevenadurel a bouez e oa templ Minerva an Aventin da arzourien ar Republik Roman. Enoret e veze Minerva er menez Kapitol, e templ Minerva Medica, ha gant Yaou ha Junon e oa e Triad ar C'hapitol (Triada capitolina).
Azeulet e veze ivez er "Delubrum Minervæ", un templ savet war-dro 50 kent JK gant Pompeius e-lec'h ma voe savet diwezahtoc'h iliz Santa Maria sopra Minerva, tost d'ar Piazza della Minerva a vez gweladennet hiriv nepell diouzh ar Pantheon.

## Lennegezh

Ur pennad diwar he fenn zo el levr De mulieribus claris gant Boccaccio.
# Minerva McGonagall

Minerva McGonagall zo unan eus kelennerien Skol sorserezh ha strobinellerezh Kerambreoù e romantoù Harry Potter skrivet gant J. K. Rowling. E deroù an istor ez eo isrenerez ha kelennerez e karg eus koskoriad Gripi-Aour, ouzhpenn bezañ kelennerez war an treuzneuzierezh. Ezel eo eus Urzh ar Feniks ivez. Kroget eo da gelenn e miz Kerzu 1956. Soñjal a ra McGonagall ez eo an treuzneuzierezh unan eus an arzoù hud diaesañ ha dañjerusañ a gelenner e Kerambreoù.
Minerva McGonagall a zeu da vezañ renerez Skol sorserezh ha strobinellerezh Kerambreoù, war-lerc'h Albus Dumbledore pa'z a hemañ da anaon. Ne seblant ket e tigoro ar skol en-dro goude marv Dumbledore avat.
Dont a ra hec'h anv-badez eus Minerva, doueez ar furnez er vitologiezh roman. Dont a ra he anv tiegezh eus hini un istrogell eus an XIX$^{vet}$ kantved eus Dundee, William Topaz McGonagall, a vez sellet outañ evel unan eus ar varzhed washañ e saozneg.
C'hoariet eo roll McGonagall gant an aktourez Maggie Smith e filmoù Harry Potter.

## Notennoù

* ↑ Treuzskrivadenn un atersadenn eus J.K. Rowling, The Connection (WBUR Radio), 12 a viz Here 1999

## Liammoù diavaez

* Minerva McGonagall e Harry Potter Lexicon.
# Minervino di Lecce

Minervino di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Minellañ ar c'hourzh

Toullañ o moudenn ha minellañ o c'hourzh a blij da merc'hed zo ober. Ober Christina a vez graet eus se gant bruderien an toullañ-kroc'hen e SUA. Evit ar baotred e vo laret minellañ gaol ar baotred kentoc'h.
Toullet e vez ar muzelloù bras, un tamm izeloc'h eget ar voudenn, da lakaat ur vinell. Peurvuiañ e vez un efed-distaol, evel e pep toulladur war-c'horre. n'eo ket an holl verc'hed a c'hall ober eta. Pa ne vez ket distaol ebet e vez ar c'hroc'hen un 3 pe 4 miz a-raok pareañ da vat.
Goude-se ne vez aes dougen dilhad zo, brageier tost d'ar c'hroc'hen da skouer. Ouzhpenn ne vez ket ken aes kaout plijadur gant flouradennoù zo.

## Istor ha sevenadur

Minellañ ar c'hourzh, evel an toullañ war-c'horre, ne veze ket graet a-raok ar bloavezhioù 1990. Hervez Istor an Toullañ ha Minellañ eo bet graet evit ar wech kentañ d'ur plac'h anvet Christina gant un aotrou Tom Brazda er Stainless Studios, ha se zo kaoz e vez graet Christina eus an ober-se e saozneg, pa ne vez ket graet Venus.

## Notennoù

Patrom:Unreferenced

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn stadunanat da vrudañ an toullañ-kroc'hen ha minellañ

## Skeudennoù

* Kourzh toullet, hag ur varrennig ennañ
* Merc'hed stad enne gant o minelloù
* Kourzh minellet
* Minellet hag advinellet
# Minerbe

Minerbe (Minèrbe e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Minervino Murge

Minervino Murge zo ur gêr hag ur gumun eus Italia e proviñs Barletta-Andria-Trani, e Puglia.
# Langeais

Langeais :
| Kastell Langeais ha straed Gambetta. ||
| Bro | Touren |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Centre-Val de Loire |
| Departamant | Indre-et-Loire |
| Arondisamant | Chinon |
| Kanton | Langeais (pennlec'h) |
| Kod kumun | 37123 |
| Kod post | 37130 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre-Alain Roiron 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Touraine Ouest Val de Loire |
| Lec'hienn web | http://www.langeais.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 349 ann. (2020) |
| Stankter | 67 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 36 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 64,55 km² |
| kemmañ |
Langeais zo ur gumun hag ur gêrig a Vro-C'hall, e Bro-Touren, en departamant Indre-et-Loire, er rannvro Centre, war lez hanternoz ar stêr Liger.
Kresket eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2017 goude bezañ bodet gant Les Essards.

## Douaroniezh

Emañ Langeais war lez hanternoz al Liger. Treuzet eo gant div adstêr d'al Liger: ar Roumer hag ar Breuil.

## Istor

Ur c'hastell a voe savet en Xvet kantved, en amzer Foulk Nerra, kont Anjev. Un iliz a voe savet en XIvet kantved. Er c'hastell a weler hiriv, savet war-dro kreiz ar xvvet kantved, gant Jean Bourr, ministr da Loeiz XI, e voe eureujet Charlez VIII d'an dugez Anna Vreizh e 1491. N'eo ket er c'hastell-se-se e varvas ar roue met en hini Amboise e 1498.

## Da welout eno

* Ar pont dreist al Liger.
* Ar c'hastell.
* Ti kozh e straed Anna Vreizh.
* Ti-kêr kozh Les Essards.
Eno e weler
* un iliz eus an XI$^{vet}$, XII$^{vet}$, ha XV$^{vet}$ kantved,
* ar c'hastell, savet war-dro kreiz ar XV$^{vet}$ kantved, gant Jean Bourr, ministr da Loeiz XI, ar roue a voe eureujet e vab d'an dugez Anna Vreizh e 1491. Er park e-kichen ar c'hastell ez eus rivinoù eus an X$^{vet}$ kantved, en amzer Foulk Nerra, kont Anjev.
* ur pont war al Liger eus 1849
Kavout a reer ur straed Anna Breizh hag ul leti Anna Breizh e kreiz-kêr.

## Poblañsouriezh

E 2020 e oa 4 349 a dud o chom er gumun.

## Lennegezh

* La Duchesse de Langeais, romant gant Honoré de Balzac, a voe embannet en 1834 dindan an anv Ne touchez pas la hache.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral du 30 septembre 2016 portant création de la commune nouvelle de Langeais.
# Lang

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lang zo un anv-tiegezh, pe diwar ar germaneg lang ("hir", da envel un den uhelventek ha mistr), pe diwar ar manchoueg.

## Tud

* Josephine Caroline Lang (1815-1880), barzhez ha kanerez alaman
* Andrew Lang (1844-1912), skrivagner skosat
* Fritz Lang (1890-1976), filmaozer aostrian-stadunanat
* Jack Lang (1939), politiker gall
* Lang Lang (g. e 1982), pianoour sinaat

## Gwelet ivez

* an Hir
* ar Braz
# Langa

Langa zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Langaeg

Langaeg :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Langioec |
| Anv gallek (ofisiel) | Langueux |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Langaeg (betek 2015) Tregaeg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22106 |
| Kod post | 22360 |
| Maer Amzer gefridi | Richard Haas 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | (fr)www.langueux.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 824 ann. (2020) |
| Stankter | 860 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 45″ Norzh 2° 42′ 58″ Kornôg / 48.4958333333, -2.71611111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 2 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 9,10 km² |
| Langaeg ||
| kemmañ |
Langaeg (Langueux e galleg, Langioec e gallaoueg) a zo ur gumun eus kanton Tregaeg en Aodoù-an-Arvor e norzh Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 97 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,00 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe d’an 22 a viz Eost 1914 e Maissin e Belgia, soudard en 19vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas ugent den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur serjant eus an aerlu hag ur vleniourez eus an tirlu en Tonkin er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas un disfonter d'an 30 a viz Here 1960 e Lamy.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Armerzh

* Brikennerezh Sant-Ilan, bet krouet e 1864 ha serret goude an Eil brezel-bed; ur mirdi eo bremañ.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Ardamezeg

* Familh Berthelot de Saint-Ilan : "en glazur e zri fenn leonparzh en aour, pep hini leinet gant ur vlourdilizenn ivez en aour "

## Liammoù etrebroadel
### Gevelliñ

| bro | kêr | abaoe |
| Kernev-Veur | Ponsrys | 1990 |

### Kevelouri

| bro | kêr | abaoe |
| Tunizia | Mareth | 1997 |
| Niger | Dabaga | |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Langaeg war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lang Lang

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lang Lang (郎朗 e sinaeg, Láng Lǎng e pinyin) zo ur pianoour sinaat ganet d'ar 14 a viz Mezheven 1982 e Shenyang, (Sina). Emañ o chom e SUA.
Kregiñ a reas da zeskiñ piano d'e 3 bloaz, gant Zhu-Ya-Fen e Shenyang. Buan e voe brudet evel bugel donezonet-dreist ha da 5 bloaz e c'hounezas Kentañ Priz Kenstrivadeg Shenyang hag e reas e sonadeg foran kentañ. Goude-se e c'hounezas kenstrivadegoù Xing Hai Cup e Beijing, Young Pianists en Alamagn ha Tchaikovski e 1995 au Japan. Etre 1997 ha 2002 e labouras gant Gary Graffman e Curtis Institute Philadelphia. E 2001 e sonas evit ar wech kentañ e Carnegie Hall e New York, ma voulc'has e remzad etrebroadel. Adal neuze e sonas gant al lazoù stadunanat hag europat pennañ. E 2003 e sinas e enrolladennoù kentañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel (Deutsche Grammophon)
* (fr) Site Lec'hienn ofisiel e ti Universal

## Notennoù

* ↑ Jean-Pierre Thiollet, 88 notes pour piano solo, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.
# Langaj chon

Al Langaj-Chon eo luc’haj kemenerien Pont-'n-Abad, lakaet eo bet dre-skrid gant Youenn Drezen dreist-holl. Ul luc’haj ne c’hall ket bezañ ur yezh penn-da-benn mes ur strollad gerioù pe un doare da brezeg ouzhpennet d'ar Brezhoneg evit na vezañ komprenet gant tud-all. Setu perak al luc’hajoù a chom stag ouzh ur vicher pe ouzh ul lec’h bennak.
Un teñsor pinvidik eo anezhañ evit reiñ ul liv d'ar skridoù el lennegezh. Setu, da skouer, ur pennadig skrivet gant Youenn Drezen en e oberenn Itron Varia Garmez :
   — E Pont-'n-Abad ned eont ket kaer, 've'. Me ' glev ur bern tud o klemm. — Marteze ! Nemet e ti ar vamm e vo atav un tamm « melleg » evit ar « mabig choj ». Neuze - ha mousc’hoarzhin a reas. — C’hoant am oa da frotañ hec’h askell dezhi... — Mari Andro ? War ar c’hae e tle bezañ. — 'N em c’hal ket. Bet on dija o « charinkañ ur fistolenn » e ostaleri he « re jarl ». Ken na vo roet din ar forc’h... — Te ' lavar traoù, te. Ha perak ? — Te ' welo !... Met, ha te, « frai kouz », petra ' teuez da vevañ ?

## Un nebeud gerioù Langaj-Chon

| A |
| Anoued Aotrou Argant Archer | Frêlom Truchon Segal Kriben |
| B |
| Banne Bara Bezañ chalet Breur Bugale | Fistolodenn Melleg Ober poi Frei Chojiked |
| C’H |
| C’hoar C’hoarzhin | Freiez Skrognal |
| D |
| Debriñ Dister | Tagañ Rinik |
| E |
| Evañ | Charinkañ |
| F |
| Fall Filipig Fouzhañ | Blech Pistolodenn Tennañ ur flupad |
| G |
| Gast Genaoueg Gwele Gwin ruz | Voazenn-lak Goi Flut Gwad-an-hoc’h |
| K |
| Kac’hat Kaoc’h Keneil Koan Koant | Kouzimatiñ Kouzi Frei Tag-teon Lov |
| L |
| Lagad Lonker | Lukenn Charinker |
| M |
| Maen Maouez Me Merenn Mervel Mezv Mezvier Mont da zebriñ Mont kuit | Kailh Voazenn Ar chon Tag-daouzek Perianiñ Kech Kecher Mont d'an tag Mont e chil |
| N |
| Netra Noz | Rinik Teon |
| P |
| Paotr Paotr bihan Pikez Plac’h Pred | Truchon Mabig choj Mopenn Gwa Tag |
| R |
| Revr Riv | Dikulez Frêlom |
| S |
| Sell ! Staotat Stlipoù | Degoch ! Pistolodiñ Sotrailhoù |
| T |
| Taol (skoet) Tud | Flupad Truchoned |
| V |
| Vioù | Sotrailhoù Mari-Grâg |

## Roll al luc’hajoù

* Langaj-Chon
* Langaj-Chon ar Forest Foenant
* Langaj-Kemener
* Lugaj-Kouter
* Projur
* Tunodo
# Langa de Duero

Langa de Duero zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.