OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emgann an Trocadero

Emgann an Trocadero a c'hoarvezas en Enez an Trocadero, e-kichen Cádiz, en Andalouzia, e kreisteiz Spagn, d'an 30 a viz Eost 1823, ha trec'het e voe an Dispac'herien spagnol, emsavet enep o roue hollveliek Fernando VII, gant arme ar roue gall Loeiz XVIII.
Kemeret e voe kreñvlec'h an enez gant ar C'hallaoued er brezel a rejont da Vro-Spagn da adlakaat ar gurunenn war benn Fernando VII, lesanvet ar Roue Treitour.
Los Cien Mil Hijos de San Luis (Kant mil bugel Sant Loeiz) a voe graet e Spagn ouzh ar soudarded c'hall.

## Orin

Pa voe diskaret an impalaer Napoleon en 1815 e voe roet en-dro o c'hurunennoù da rouaned an Tiegezh Bourbon e Gall hag e Spagn. E Spagn en doa ranket ar roue Fernando VII plegañ, en desped dezhañ, da g Cortes Cadiz, ar vodadenn vroadel he devoa savet ur Vammlezenn awenet gant ar frankizouriezh. E kuzh avat en devoa goulennet skoazell digant an Emglev Santel, (Rusia, Aostria, Prusia ha Bro-Saoz) evit derc'hel penn ouzh Bodadenn ar c'h -Cortès.
En miz Genver 1822 e voe kemeret penn an emsavadeg gant ar c'horonal Rafael del Riego ha prizoniet e voe ar roue Fernando VII e Cádiz. Evit diskar an dispac'h a rae berzh er vro e voe aotreet Bro-C'hall, gant an Emglev Santel e Kendalc'h Verona (Here 1822) da vont da lakaat urzh.

## Kemer ar c'hreñvlec'h

En miz Ebrel 1823 e voe kaset un armead c'hall da Spagn gant ar roue gall Loeiz XVIII evit adlakaat ar gurunenn war benn Fernando VII. E penn an arme e oa e niz, Loeiz Bro-C'hall, dug Angoulême. Treuzet e voe ar Pireneoù gant ar C'hallaoued, ha kemeret Madrid, hag int neuze war-zu Andalouzia ha porzh Cádiz.
D'an 31 a viz Eost 1823 e voe faezhet an dispac'herien a glaske difenn daou greñvlec'h e Puerto Real, un daouzek kilometr eus Cadiz. Kemeret e voe kreñvlec'h Enez an Trocadero, a zifenne porzh Cadiz, gant soudarded c'hall o devoa lammet en izelvor : hennezh eo taol-kaer an arme c'hall.
Ar jeneral gall, dug Angulema, a vo roet dezhañ an titl a «Priñs an Trocadero».

## Heuliadoù

Dieubet e voe roue Spagn, hag adsavet an hollveliegezh. Ankouaet e voe an amnistiezh prometet d'an dispac'herien. Goude e teuas gwaskerezh a-raok ma'z eas ar C'hallaoued war o c'hiz. 30 000 den a voe lazhet er bloavezhioù goude.
Ar skrivagner diplomat François-René de Chateaubriand en doa kemeret perzh e Kendalc'h Verona hag en aozadur an droiad vrezel a voe anvet da gannad Bro-C'hall e Madrid.

## Monumant gall

Goude-se e voe roet an anv Trocadero e Pariz d'ul leurgêr ha d'ur palez e koun d'an trec'h roueel-se.

## Liammoù diavaez

* Cádiz 1823, el año del terror — islabahia.com
* (fr) Conquista del Trocadero — Le Temps des Révolutions
* (de) Französische Invasion in Spanien 1822/23
* (en) Victor Hugo, Les Misérables, volumen II, capítulo 3

## Pennadoù kar

* Expédition d'Espagne (1823)
* Adsavidigezh an hollveliegezh e Spagn
* Palais de Chaillot
# Emgann an Tri Roue

Emgann an Tri Roue pe emgann Oued al-Makhazin, pe Batalha de Alcácer-Quibir e portugaleg, a c'hoarvezas d'ar 4 a viz Eost 1578 e Maroko. Gantañ e voe lakaet fin da vennad Sebastião Iañ, roue Portugal, a voe lazhet, da aloubiñ Maroko.
Emgann a voe war lez ar stêr Oued al-Makhazin, adstêr d'al Loukos, e-tal Ksar El Kebir, e proviñs Larache. Eno en em gavas arme sultan Maroko, Abu Marwan Abd al-Malik, nevez erru er galloud, gant brezelourien war varc'h ha war droad, eus holl veuriadoù ar vro, en anv ar brezel santel, hag ivez brezelourien otoman, anezho marc'hegeien otoman zaoua,arkebuterien andalous, dirak arme Portugal, gant he roue, ha gantañ ar sultan diskaret Muhammad al-Mutawakkil, ma oa goprsoudarded dreist-holl, Italianed ha Flandreziz, hag Alamaned hag a oa bet roet dezhañ gant e eontr, roue Spagn, Felipe II.

## Pennad kar

* Zaydanided
# Conchita Cintrón

Concepción Cintrón Verill, lesanvet Conchita Cintrón ha La Diosa Rubia ("An Doueez Veleganez"), bet ganet en Antofagasta (Chile) d'an 9 a viz Eost 1923 ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 2009 e Lisboa (Portugal), a oa un rejoneadora eus Perou.
Moarvat e voe-hi an hini anavezetañ e-touez ar maouezed a gemer perzh en emgannoù ouzh tirvi. Talet he doa ouzh he zarv kentañ pa ne oa nemet 13 vloaz ha da c'houde he deus lazhet ur 750 tarv bennak.
# Concho

Ar Stêr Concho zo ur stêr e Texas, er Stadoù Unanet.
# Concolitanus

Concolitanus pe Konkolitanos (Κουκολίτανος), a oa unan eus an daou bennbrezel e penn ar Gaesatae, goprsoudarded c'halian a veve en Alpoù nepell diouzh ar stêr Roen.
Brezel a rejont da Republik Roma en emgann Telamon e -224. Gant e genseurt Aneroëstes e voe gopret gant ar Boied hag an Insubred da ober brezel d'ar Romaned a oa o klask trevadenniñ tolead Picenum diwar-goust ar C'halianed. Goude emgann Telamon, hiriv e Toskana, e voe tapet gant ar Romaned ha lakaet d'ar marv. Aneroëstes a dec'has hag en em lazhas.
# Concha Buika

Concha Buika, ganet e 1972, zo ur ganerez spagnol a orin afrikan.
E miz Here 2009 ec'h embannas an albom El Último Trago, en enor da Chavela Vargas ha Bebo Valdés, a oa nevez tapet o 90 bloaz. Enrollet e voe e Kuba en Estudios Abdala gant Chucho Valdés hag e bevarad sonerien.

## He fladennoù

* Vivir sin miedo, 2015
* La noche más larga, 2013
* En mi piel, 2011
* El último trago, 2009 gant ar pianoour Chucho Valdés
* Niña de fuego, 2008
* Niña de fuego, 2008
* Mi niña Lola, 2006
* Mi niña Lola, 2006
* Buika, 2005
* Mestizüo, 2000, gant ar pianoour Jacob Sureda
# Conchil-le-Temple

Kumunioù Frañs :
| Anv | Conchil-le-Temple |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Opale Sud |
| Kanton | Berck |
| Kod INSEE | 62233 |
| Kod post | 62180 |
| Maer | Alain Delorme |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 16,72 km² |
| Led | 50° 22' 06" Norzh |
| Hed | 01° 39' 55" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 3 m |
| Uhelder brasañ | 57 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 966 (2007) |
| Stankter | 57 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Conchil-le-Temple a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Conchy-sur-Canche

Kumunioù Frañs :
| Anv | Conchy-sur-Canche |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Frévent |
| Kanton | Auxi-le-Château |
| Kod INSEE | 62234 |
| Kod post | 62270 |
| Maer | Dominique Coquet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,83 km² |
| Led | 50° 18' 10" Norzh |
| Hed | 02° 12' 01" Reter |
| Uhelder kreiz | 55 m |
| Uhelder bihanañ | 47 m |
| Uhelder brasañ | 137 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 196 (2007) |
| Stankter | tost 20 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Conchy-sur-Canche a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Concino Concini

Concino Concini (war-dro 1575 e Firenze - 24 a viz Ebrel 1617 e Pariz) a oa marichal Bro-C'hall, mignon d'ar rouanez Maria de' Medici. E levezon vras war mamm Loeiz XIII a voe kaoz d'e vuntr aozet gant kourtizaned ar roue.

## E vuhez

Eurediñ a reas gant Eleonora Dori, c'hoar-laezh Maria de' Medici, d'an 12 a viz Gouere 1601. Un den rok ha lorc'hus e oa hervez ar vrud. Displijout a rae d'ar roue Herri IV, pried Maria de' Medici. D'ar 4 a viz Mae 1610, dek deiz a-raok marv ar roue, e voe darbet da Concini bezañ lazhet pan eas tre e ti Breujoù Pariz gant e dog war e benn.
Daoust ma oa kasaet koulz gant an noblañs ha gant ar bobl e oa ken kreñv e levezon, ha hini e wreg, war Maria de' Medici pa oa rejañtez, ma teuas a-benn da vezañ anvet marichal Bro-C'hall, da lakaat da skarzhañ ar c'hañseller Nicolas Brûlart de Sillery ha da reiñ ar garg a vinistr da Richelieu.
Ret e voe da Loeiz XIII irienniñ evit kaout an dizober eus Concini. Lakaat a reas ar baron Vitry da lazhañ anezhañ d'ar 24 a viz Ebrel 1617 e porzh palez al Louvre. E wreg a voe barnet evel sorserez ha devet e miz Gouere 1617. O madoù a voe roet da dug Luynes.
# Conco

Conco a oa ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.

## Istor

Kendeuzet e oa bet gant Lusiana d'an 20 a viz C'hwevrer 2019 d'ober ur gumun nevez : Lusiana Conco.
# Concetta Barra

Concetta Barra a oa ur ganerez hag un aktourez italian ha dreist-holl napolitanek. Mamm eo d'ar c'haner napolitanek Peppe Barra.
# Chapel ar Paolinezed

Ur chapel gatolik eo chapel ar Paolinezed, lec’hiet er straed Poull Raoul e Landreger, e-tal al lise publik Joseph-Savina. Anvet eo diwar urzh relijiel merc’hed Sant Paol, savet ur gouent ganto e kêr Landreger e 1760. Implijet e oa bet mein greun ha mein Caen evit he sevel ; ur c’hiz nevezklasel zo ganti.
E 1992 eo bet enskrivet ar chapel war roll an monumantoù istorel evit bezañ gwarezet. Talvoudus eo he c’hinkladurioù a c’hiz nevezklasel.

## Istor
### Prantad relijiel

E 1699 e voe krouet gant an itron Lezerdot, un itron eus an noblañs e kongregadur Merc’hed Sant Paol e Landreger evit sikour ar familhoù en dienez ha kelenn ar merc’hed paour. Prestet e voe he zi ganti, a oa etre straed Kêrgozh ha straed ar Perdreries, evit staliañ ar seurezed. E 1760 e voe prenet un dachenn gante, e-lec’h ma voe savet ur gouent nevez anvet « Ar Paolinezed Nevez », gant ur chapel.
E 1789 e oa 43 seurez dija met e 1792 e voent rediet da guitaat Landreger goude ma voe rasket o madoù hag o savadurioù. E 1794, e-kreiz an Dispac'h Gall, e voe drailhet kinkladurioù ar chapel gant batailhon Étampes, ur strollad soudarded eus an Dispac’h.
E-pad 30 vloaz e voe laosket ar chapel en ur stad fall ha chomet e oa hep talvoudegezh evit an Iliz. Implijet eo bet da gentañ gant an arme hag adalek 1802 evit ober war-dro ar re gozh. Adprenet e oa bet ar gouent hag he chapel e 1829 gant ur c’hongregadur all, hini an Ursulinezed a oa staliet eno abaoe 1809 dija. Gant o degouezhadenn, etre 1871 ha 1873 e voe brasaet ar savadurioù, renevezet al lec’h, adroet dezhañ e identelezh relijiel : galvet e voe ul livour, staliet e voe un ograoù faos, livet mezhererezhioù touell-lagad.

### Ur chapel zinevetaet

Da heul al lezenn a zispartias an Ilizoù diouzh ar Stad, e 1905, n’o devoe mui droed ar seurezed da reiñ kentelioù ken. Dont a reas ar savadurioù da vezañ perc’hennet gant ar gumun, lod dioute treuzfurmet en ur skol bublik evit ar merc’hed ha dilezet e voe ar chapel. Merkañ a ra an deiziad-se fin ar c’hongregadur tregeriat, koulz ha fin implij relijiel ar chapel.
E-kerzh an XX$^{vet}$ kantved eo bet implijet evel sal sport, grignolaj, ul lec’h evit ar bomperien ha servij an dour. Abalamour d’an holl ac’huberezhioù-se eo bet labezet lein ar chapel.
Peogwir eo enskrivet evel monumant istorel abaoe 1992 ez eo ur redi mirout anezhi en he stumm relijiel. Ha pa vefe ur monumant dinevetaet hiziv an deiz, santet e vez eo ul lec’h relijiel a orin dre ar c’hinkladurioù : chomet eo ar jube, al livadurioù, an irc’hier, an nev. E 1995 eo bet adnevezet gant an ti-kêr, an ograoù faos ha 12 poltred eus sent war medalennoù zo war al lein. D’ar memes koulz e oa bet krouet ur gevredigezh evit dastum arc’hant ha talvoudekaat ar glad istorel ha relijiel-se. Abaoe 2003 e vez degemeret diskouezadegoù eno.

## Mammennoù

* ↑ Chapelle des Paulines, Inventaire du patrimoine culturel en Bretagne, 2017
# Chapel ar Vadalen

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Chapel ar Vadalen zo anv meur a chapel e Breizh.
* Chapel ar Vadalen (Gwidel)
* Chapel ar Vadalen (Karnag)
* Chapel ar Vadalen (Langoned)
* Chapel ar Vadalen (Malastreg)
* Chapel ar Vadalen (Penmarc'h)
* Chapel ar Vadalen (Pont-'n-Abad), distrujet e 1970
# Chapel ar Vadalen (Penmarc'h)

Chapel ar Vadalen zo ur chapel e Penmarc'h, er Vro-Vigoudenn, hag a zo gouestlet da santez Mari Madalen, ur vaouez santel anavezet dre an Aviel. E 1956 e oa bet lakaet ar chapel war roll ar Monumantoù istorel.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chapel Sistina

Ar Chapel Sistina (latin: Sacellum Sixtinum; italianeg: Cappella Sistina) zo ur chapel e Keoded ar Vatikan. Dont a ra hec'h anv eus hini ar pab Sikstus IV, a roas gourc'hemenn d'he sevel.
Enni e vez bodet kardinaled an Iliz katolik roman er c'honklav a-benn dilennañ ur pab nevez.

## Istor

Adal 1368 e kaver roud er skridoù eus ur chapel gozh anvet Capella Magna e latin ("Chapel Veur") ma veze bodet lez ar bibien. Dilezet e voe ar Chapel Veur a-hed marevezh pabelezh Avinhon (1309-1418). Dismantroù a oa anezhi pa zistroas ar pab da Roma e 1455, setu e voe annezet ur chapel all anvet Capella Parva ma veze "Heol ar Sakramant" war ziskouez.
Gant ar pab Sikstus IV e 1475 e voe gourc'hemennet ma vije kempennet ar Chapel Veur. Den ne oar piv e voe an disavourion a voe karget eus al labour ; soñjal a reer e tibabjont adsevel ar chapel gozh hervez mentoù azeuldi Salomon evel m'emaint er Bibl, an disoc'h o vout un hirder a 40,92 m, ul ledander a 13,41 m hag un uhelder a 20,69 m. Er bloavezh 1477 e krogas al labourioù, hag e 1477 e voe echuet adsevel ar Chapel Veur.
Kreñvaet eo bet ar chapel diwar gourc'hemenn ar pab Sikstus IV, a-benn ma vije gouest da zelc'her penn ouzh enebourien ar babelezh hag ar gristeniezh : Republik Firenze hag an Durked da gentañ penn. N'eus dor ebet da vont enni dre an diavaez.
Goloet a vrikennoù eo ar savadur, hag ur volz vañsonet zo bet savet evit erlec'hiañ ouzh an hini gozh a oa e prenn. Div rann zo er chapel, ha daou live, daouzek prenestr o tegas gouloù dre gostezioù an estaj uhelañ.
E 1481 ha 1482 e voe kinklet diabarzh ar chapel gant gwellañ arzourien ar mare, o tont eus Firenze, Perugia pe c'hoazh Siena ha Pisa.
D'ar 15 a viz Eost 1485 e voe kensakret ar chapel gant ar pab, hag adalek deroù ar XVIvet kantved e voe bodet ar gardinaled enni a-nevez..
* Diabarzh ar Chapel Sistina
* War a voger bellañ emañ Ar Varn Diwezhañ, ar freskenn bet livet gant Michelangelo Buonarotti
* An tu all

## Notennoù

* ↑ DE VECCHI Pierluigi, La Cappella Sistina, 1996, Rizzoli, ISBN : 978-88-17-25003-0. (it)
* 1 2 3 GUIGNOUX Sabine, Au cœur de la chapelle Sixtine, La Croix (fr)
* ↑ Stad ar Vatikan (fr)
# Chapel ar Scrovegni

Chapel ar Scrovegni zo ur chapel e Padova (Italia) hag a zo bet savet er XIV$^{vet}$ kantved evel un darn eus ur palez, ha livet ar mogerioù anezhi gant Giotto.
# Chapel Santez Anna

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kalz chapelioù zo da Santez Anna e Breizh.
* chapel Santez Anna, er Baol, kreizenn sevenadurel hiziv
* chapel Santez Anna, en Enez Vaz,
* chapel Santez Anna, e Plañvour
* chapel Santez Anna ar Palud, e Plonevez-Porzhe
* chapel Santez Anna, e Prad ar Raz, e Ploneiz
* chapel Santez Anna, e Ploue
* chapel Santez-Anna, e Prederion
* chapel Santez Anna, deuet da vout Iliz Santez-Anna, e Roazhon
* chapel Santez Anna, e Sant-Brewalaer, e Bro-Zol, dirak Bae Menez-Mikael,
* chapel Santez Anna, e Sant-Maloù,
* chapel Santez Anna, e Sant-Marzh-an-Il,
* chapel Santez-Anna, e Tregastell
* Er Baol,
* E Prederion
* Chapel Santez Anna ar Palud, e Plonevez-Porzhe
* E Sant-Brewalaer.
* E Tregastell.

## Broioù all

N'eo ket ken stank ar chapelioù da Santez-Anna e-maez Breizh:
* E Bro-C'hall : e Melle

## Pennad kar

* Santez-Anna, anv-lec'h
# Chapel Skolaj Sant-Jozef Lannuon

Chapel Skolaj Sant-Jozef Lannuon a vez gwelet eo evel unan eus oberennoù heverkañ luskad ar Seiz Breur.

## Istor ha deskrivadur

Bihan e oa deuet da vezañ chapel ar skolaj er bloavezhioù 1930. Divizet e oa bet sevel unan all ha fiziet al labour e James Bouillé, ti-savour staliet e Perroz-Gireg, ezel eus Unvaniez ar Seiz Breur ha krouer ar Stal-labour Breizhat a Arz Kristen gant Langleiz (Atelier Breton d'Art Chrétien) e 1929. Gellout a reas labourat kalz dieupoc'h eget en un iliz parrez hep bec'h soñjoù an dud...
Ur c'hempennadur hollek e oa ar raktres. Enframmet dreist eo ar Chapel en hec'h endro ha graet en deus James Bouillé war-dro pep lodenn eus ar c'hinkladurioù diabarzh. Gouzout a reas Xavier de Langlais lakaat e livadurioù da glotañ gant uhelvennad James Bouillé.
Adal an diavaez hag ar porched e verzer pegen kempouez eo ar savadur. En diabarzh e vezer bamet dirak skañvded hag uhelded ar volz, stumm un hirgelc'h ganti. Heverk eo al livioù laouen ivez.
Gouezet en deus James Bouillé ober gant teknikoù modernañ ar mare (betoñs houarnet, mailhoù simant evit ar gwer-livet...). Savet eo bet ar c'hloc'hti war gostez ar c'horf-iliz. Bez' ez eus ur c'hev-iliz, un orator hag ur sal emvod dindan ar chapel. Kavout a reer er chapel un ograou gant treuzkasadur tredan bet ijinet gant un oberour a Naoned, Gloton.
Lakaet en doa James Bouillé artizaned eus ar vro da labourat : Tregeriz evel-just (Kerambrun evit ar mañsonerezh, Le Merer evit an ebenouriezh, Le Bozec evit ar c'hizellerezh, Garnuzel ha Lemercier evit an houarnerezh), met Roazhoniz ivez (ar vreudeur Rault evit ar gwer-livet) hag un Naonedad evit an ograou...
Livadurioù Xavier de Langlais a zo un abeg ouzhpenn evit gweladenniñ ar chapel. Ur murlivadur gant livioù pastel a glink ar penn-chantele : bugale ha skouted oc'h enoriñ an Tiegezh Santel. Dibar eo Hent ar Groaz, un eoullivadur war lien peget ekspresionour-kenañ.
Enskrivet eo ar chapel war Renabl ar savadurioù istorel hep bezañ rummet. Prevez e chom ha diaes eo arc'hantaouiñ al labourioù kempenn a vefe ret ober.

## Liammoù diavaez

* Ur filmig 17’30’’ diwar-benn ar chapel kinniget gant Jean-Jacques Monnier hag Olivier Caillebot

## Pennad kar

* Skolaj Sant-Jozef Lannuon

## Mammennoù

* Ur chapel, un oberenn vreizhat vodern gant Jean-Jacques Monnier hag Olivier Caillebot in Al Liamm niv 399 (Gouere-Eost 2013), pp.40-48.
# Chapel Santez Anna ar Palud

Chapel Santez Anna ar Palud zo ur chapel e Plonevez-Porzhe, e Kerne Izel, tost d'an aod, e bae Douarnenez, ha brudet eo ar pardon a vez eno bep bloaz e dibenn miz Eost. Savet e voe etre 1863 ha 1864.

## Istor

Chapel Santez Anna ar Palud a oa Sancta-Anna-ad-Paluden e 1518 . Ken na oa deuet an Dispac'h gall e oa stag ouzh abati Landevenneg.

## Kantik, ton ha son

Kantik savet gant Jacques Thomas e 1948.
Pedenn da Zantez Anna ar Palud INTRON SANTEZ ANNA :
| Diskan Intron Santez Anna, Ni ho ped gant joa, Mirit tud an Arvor War zouar ha war vor. ||
| 1 Mamm Zantel a Vari, Salud a greiz kalon ! Enor ha meuleudi D'hor Mamm ha d'hon Intron ! | 8 D'an den yaouañk ro/it Eun teñzor a furnez, D'an den koz goulennit Eur fin vat d'e vuhuez. |
| 2 Biskoaz n'eus bet klevet Klemm eus ho trugarez ; Ar Palud benniget Eo tron ho madelez. | 9 Er mor braz kounaret, Bagig ar pesketour Spontus a vo lonket Ma ne deuit d'he zikour. |
| 3 Dous eo bet d'hon tud koz Tañva ho karante, Ha ken dous ho pennoz A vo d'ho pugale. | 10 En tarziou didruez, Kerzit, tud an Arvor : Anna, 'vel ar Werc'hez, Eo steredenn ar mor. |
| 4 Selaouit hor pedenn, Mamm garet Breiz-Izel Selaouit hor goulenne Bemdez en ho chapel ! | 11 Bezit ive nerzus, Soudarded Breizh-Izel ; He dorn holl-c'halloudus 'Vo ganeoc'h er brezel. |
| 5 Truez evit ar vamm A welit ken aonig ; Dalc'hit, dalc'hit dinamm Kalon he bugelig. | 12 Evidomp holl ar bed Eo tachenn an emgann ; A ! n'hon dilezit ket, Pa 'maomp e-kreiz an tan. |
| 6 Truez evit ar paour, Dirazoc'h daoulinet ! Truez 'vit ar c'hlañvour : O honsolit bepred. | 13 Patronez dous a Vreizh Diwallit mat ho pro Kreskit ennomp ar feiz Hiziv, warc'hoazh, atav ! |
| 7 Skuilhit er parkeier Gliz pinvidig an Neñv ; Skoazell d'al labourer, Skoazell en an' Doue ! | 14 O Mamm Santez Anna Dindan ho tivaskell Pegen kaer eo bevañ, Pegen dous eo mervel ! |

## Liammoù diavaez

* Pardon Santez Anna ar Palud e 1998
* Pardon Santez Anna ar Palud ar Sul 27 a viz Eost 2006
* Kartennoù-post kozh diwar-benn pardon Santez Anna ar Palud en XX$^{vet}$ kantved.

## Notennoù

* ↑ Hervez poentadur a gaver e doare 1942 (war-bouez ar poz-kan 4)
* ↑ E doare 1942 : "Ni ho ped holl gant joa"
* 1 2 3 Doare 1942.
* ↑ E doare 1942 : "kounnaret"
* ↑ E doare 1942 : "zeuit"
* ↑ N'emañ ar gwerzennoù-se e doare 1942.
* ↑ E doare 1942 : "aonik"
* ↑ E doare 1942 : "O c'hennerzit bepred."
* ↑ E doare 1942 : "Hirio"
* ↑ E doare 1942 : "tiouaskell"
* ↑ E doare 1942 : "beva"
# Emgann Montelungo

Emgann Montelungo a zo un emgann eus an Eil brezel bed, adalek an 8 a viz Kerzu 1943 betek an 16 a viz Kerzu 1943.
Evit ar c'hentañ gwezh e weler ur c'henlabour aozet ha raktreset etre ar Re Gevredet hag al Lu italian goude Arsav-brezel Cassibile. Ne voe bras nag ar fedoù nag an disoc'hoù, met diskouez a reas e oa deut al Lu italian bev en-dro.
# Emgann Montereau

Emgann Montereau a c'hoarvezas e Montereau-Fault-Yonne, e Bro-C'hall, d'an 18 a viz C'hwevrer 1814, e-kerzh Brezel ar C'hwec'hvet Unaniezh, etre arme c'hall an impalaer Napoleone Buonaparte, kaset gantañ, hag ur c'horfarme a soudarded, eus Aostria ha Württemberg, dindan ar priñs Friedrich Wilhelm von Württemberg.
# Emgann Mosoul (1107)

    Ur bajenn Emgann Mosoul zo ivez.
Emgann Mosoul 1107 a oa bet un emgann etre ar Sultan Kilij Arslan a-enep lu Muhammad Iañ, skoazellet gant Fakhr al-Mulk Radwan penn seldjouk Aleppo hag ul lu harp Artukided. Dianav a-walc'h eo an emgann a-fed munudoù.
D'an 22 a viz Meurzh 1107, Kilij Arslan a zeu da vezañ mestr war kêr Mōsoul goude bezañ bet galvet da sikour gant poblañs ar gêr. Ur wech mestr eno e teue da vezañ Sultan. Nerzhioù lies a voe kaset da adkemer ar gêrlu Muhammad Iañ, skoazellet gant Fakhr al-Mulk Radwan penn seldjouk Aleppo hag ul lu harp Artukided.
Ur sez a voe tro-dro d'ar gêr etre Meurzh 1107 hag an 19 a viz Mae 1107 ar gêr a voe aloubet, ur gwir d'al laeroñsi a voe roet d'an alouberien betek kreisteiz.
Ar gwir emgann a voe nepell diouzh ar stêr Khabur d'an 13 a viz Gouhere 1107. Ar Sultan Muhammad Iañ a dalas ar buanañ ar gwellañ ouzh ar Sultan Kilij Arslan a-raok ma voe erruet e holl lu. Kilij Arslan tapet a glaskas trec'hiñ dre un argadenn-veur eus e holl nerzhioù war al lu enebour. Dont a refont a-benn da vont betek tizhout gwarded Muhammad Iañ hag Arslan a gloazas memes anezhañ met un taol-kleze en dour e voe. Trec'het e voe ar Sultan Kilij Arslan hag e lu ha rediet da derc'hout. E-unan e-kreiz ar stêr Khabur, tennañ a ra bir-war-bir war soudarded Muhammad Iañ. E varc'h a gouezho en un toull-dour o kas anezhañ d'ar strad ha beuzet e voe.

## Levrlennadur

* (en) The Chronicle of Ibn Al-Athir for the Crusading Period from Al-Kamil Fi'L-Ta'Rikh.: The Years 491-541/1097-1146 the Coming of the Franks and the Muslim Response, Ashgate Publishing, Ltd., 2010 - 401 pajenn

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Lec'hienn turkishhan.org - History of the Anatolian Seljuks.