OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 25 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1147 : dibenn seziz Lisbon gant armeoù Afonso Iañ Portugal.
* 1415 : Herri V, roue Bro-Saoz, a drec'h ar C'hallaoued en Emgann Azincourt.
* 1440 : barnet eo Jili Raez d'ar marv gant ofisialed.
* 1722 : kurunidigezh Loeiz XV, roue Bro-C'hall, da zaouzek vloaz, en iliz-veur Reims.
* 1760 : dont a ra George III da vezañ roue Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon.
* 1854 : Emgann Balaklava e-pad Brezel Krimea.
* 1916 : enaouet tour-tan Kereon evit ar wech kentañ, e strizh-mor Ar Froñveur.
* 1979 : referendom e Kumuniezh Emren Katalonia da aprouiñ statud emrenerezh ar vro.

## Ganedigezhioù

* 1510 : Renée Bro-C'hall, merc'h da Anna Breizh ha da Loeiz XII.
* 1693 : Pierre-Hyacinthe Morice de Beaubois (Dom Morice), manac'h beneadat hag istorour Breizh.
* 1806 : Max Stirner, prederour alaman.
* 1811 : Évariste Galois, matematikour gall.
* 1825 : Johann Strauss (mab), sonaozour aostrian, savet An der schönen blauen Donau gantañ.
* 1838 : Georges Bizet, sonaozer gall.
* 1881 : Pablo Picasso, livour spagnol.
* 1889 : Abel Gance, filmaozer gall.
* 1891 : Marcel Barzin, prederour, politikour ha mestrc'hoarier echedoù belgiat.
* 1895 : Levi Eshkol, trede kentañ ministr Israel.
* 1898 : Reun Kreston, tudoniour ha livour breizhat, diazezer al luskad Unvaniez ar Seiz Breur.
* 1931 : Annie Girardot, aktourez c'hall.
* 1969 : Oleg Salenko, melldroader etrebroadel rus.

## Marvioù

* 625 : Bonifas V, pab.
* 1047 : Magnus Olafsson, roue Norvegia ha Danmark.
* 1495 : Yann II Portugal, roue Portugal.
* 1647 : Evangelista Torricelli, fizikour ha jedoniour italian.
* 1833 : Félix Louis L'Herminier, apotiker ha naturour gall.
* 1839 : Aimé Picquet du Boisguy, jeneral chouan.
* 1880 : Thomas Campbell Eyton, naturour saoz.
* 1976 : Raymond Queneau, skrivagner gall.
* 1977 : Félix Gouin, politikour gall.
* 1985 : Olier Mordrel, broadelour breizhat.
* 2002 : René Thom, jedoniour gall.

## Lidoù

* Iliz katolik roman
** Sant Chrysanthos ha santez Daria, merzherien e Roma. Mesket eo bet an hini kentañ gant sant Krizen, penitiour e Priveilh, diskibl da sant Tei er VI$^{vet}$ kantved.
** Sant Gouenoù, abad, mab da sant Tudon, breur da sant Majan ha da santez Tudonia. Diazezer abati Gouenoù. Enoret ivez e Sant-Gouenoù (VI$^{vet}$ kantved)
** Sant Miliav, kont Kerne ha tad sant Melar (VI$^{vet}$ kantved).
# 25 Kerzu

← Kerzu → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 800 : Karl Veur kurunennet Impalaer, e Roma.
* 1066 : Gwilherm II (dug Normandi) kurunennet Roue Bro-Saoz, en Abati Westminster.
* 1941 : dibenn Emgann Hong Kong.
* 1989 : Nicolae Ceaușescu, kadoriad Roumania, hag e wreg Elena, a zo barnet ha lakaet d'ar marv kerkent.
* 1991 : Mikhail Gorbatchev a ro e zilez eus e garg a Brezidant an Unaniezh Soviedel.

## Ganedigezhioù

* -4 : Jezuz, hervez an deiziadañ boas.
* 1642 : Sir Isaac Newton, fizikour ha matematikour saoz.
* 1717 : Pi VI, 250vet Pab.
* 1899 : Humphrey Bogart, aktour amerikan.
* 1918 : Anwar el-Sadat, prezidant Ejipt eus 1970 betek 1981 ha Priz Nobel ar Peoc'h e 1978.
* 1941 : Nouel ar Graet, bet maer Gwengamp ha prezidant War-raok Gwengamp.
* 1944 : Jairzinho, melldroader etrebroadel ha gourdoner brazilian.
* 1954 : Annie Lennox, kanerez-sonaozerez skosat, bet ezelez eus ar strollad Eurythmics gant ar soner Dave Stewart.
* 1957 : Shane MacGowan, kaner iwerzhonat, bet ezel eus ar strollad The Pogues.
* 1959 : Ivo Donev, mestrc'hoarier aostrian echedoù ha c'hoarier poker a-vicher.
* 1961 : Ingrid Betancourt, senedourez kolombian.
* 1971 : Dido, kanerez saoz.
* 1976 : Armin van Buuren, DJ ha produer sonerezh trance nederlandat

## Marvioù

* 1652 : Mari-Amis Picard, kevrinourez vreizhat.
* 1899 : Elliott Coues, evnoniour, istorour ha medisin-arme stadunanat.
* 1963 : Harry Church Oberholser, evnoniour stadunanat.
* 1972 : Auguste Loriquer, barzh.
* 1976 : Conduelo Píriz, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1977 : Charlie Chaplin, lesanvet Charlie, pe Charlot e galleg, aktour ha filmaozer saoz.
* 1983 : Joan Miró, livour, kizellour ha priour katalan.
* 1989 : Nicolae Ceauşescu, kadoriad roumanian (lakaet d’ar marv).
* 1992 : Jules Gros, skrivagner ha yezhour brezhonek.
* 1995 : Dean Martin, aktour ha kaner stadunanat.
* 2006 : James Brown, dañser ha kaner-sonaozer stadunanat.
* 2016 : George Michael, kaner-sonaozer saoz.

## Lidoù

* Ilizoù kristen (nemet an ilizoù reizhkredennour dindan levezon Rusia)
** Gouel Nedeleg. Dibabet eo bet er VIvet kantved deiziad ar 25 a viz Kerzu e-kreiz an noz evit ganedigezh Jezuz-Krist. Lidet e veze e meur a iliz un oferenn e teir lodenn a grog da greiznoz, "oferenn ar pellgent" e anv brezhoneg.
* E Breizh :
** santez Koulm, merc'h da g-Konan Meriadeg
** sant Maelan, manac'h en Iwerzhon
** santez Mari-Amis Picard, kevrinourez eus Kastell-Paol (1652)
# 26

Diwar-benn bloaz 26 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -26, gwelet ar bajenn : | -26 |
| Evit an niver 26, gwelet ar bajenn : | 26 (niver) |
779 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0026 PC (goude ganedigezh J.-K.)

### Skiantoù an den
## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14 (>16.03.37)
* Koñsuled : Cn(eus) Cornelius Lentulus Gaetulicus & C(aius) Calvisius Sabinus.
* Kregiñ a ra Tiber da ren an impalaeriezh eus enez Capri m'eo en em dennet en e balez. Alese e reno e-pad 11 vloaz diwezhañ e ren. Ne zistroio ket da Roma ken. Leuskel a ra Seianus, prefed ar pretordi d'ober war-dro an aferioù red e Roma hag en impalaeriezh. Laosket gantañ ur galloud divuzul ne vo ket pell Sejañ evit drougimplij anezhañ, betek mont da irienniñ a-enep d'an impalaer a roio urzh d'e lazhañ a-gevret gant e holl diegezh d'an 18 Here 31.
* Dont a ra Pontius Pilatus da vezañ prefed proviñs roman Jude (26-36).
** Muzulioù dizampart pe feukus a gemer Pontius Pilatus alies (afer ar barroù roman, implij arc'hant an templ evit lakaat sevel dourbont Jeruzalem, skoedoù ardamez dediet d'an impalaer, lakaat skeiñ moneizoù gant kinkladurioù pagan).

### Breizh (-Veur)

* Breizh-Veur : Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)

### Buhez pemdez ha dudi
## Ganedigezhioù 26

* Nerva, impalaer roman.

## Marvioù 26

* Claudia Pulchra, kenderv a-bell ha mignon bras Agrippina an Henañ.

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 26
# Archeriezh vroadel

Ar Gendarmerie nationale pe Archeriezh vroadel zo un nerzh armet gall gant kefridioù polis, dreist-holl en takadoù war ar maez pe damgêrel hag al linennoù eskemm. Suj eo da vinistrerezh an diabarzh hag an tiriadoù tramor, met evit ar pezh a sell seveniñ kargoù milourel eo suj da vinistrerezh an armeoù.
Ar Gendarmerie a zo fiziet enni surentez an takadoù war ar maez kement hag ar re damgêrel, tra ma ra ar Police nationale war-dro ar memes kefridioù er c'hêrioù pe en takadoù kêrel.
# Archi (Abruzzo)

Archi a zo ur gumun eus proviñs Chieti en Abruzzo, en Italia.
# Archosauria

An arkosaored (Archosauria) zo ur klad tetrapoded saoropsidek diapsidek. An evned a vremañ hag ar c'hrokodilianed eo ar nemetañ a chom bev hiziv an deiz. Emañ ivez holl an dinosaored na oant ket evned hag a zo aet da get er strollad-se, gant kalz strolladoù loened kar d'ar c'hrokodilianed, hag ar pterosaored. Ur "strollad kurunenn" eo ar strollad-se hag a vod "hendadoù" kumun tostañ an evned a vremañ hag ar c'hrokodilianed. Rannet eo e daou glad : Crurotarsi, enni ar c'hrokodilianed hag ar spesadoù kar aet da get, hag Avemetatarsalia, enni ar pterosaored hag an dinosaored (al laboused an hini eo klad bev diwezhañ an dinosaored).

## Levrlennadur

* Benton, M. J. (2004), Vertebrate Paleontology, 3rd ed. Blackwell Science Ltd
* Carroll, R. L. (1988), Vertebrate Paleontology and Evolution, W. H. Freeman and Co. New York

## Liammoù diavaez

* UCMP
* Paleos diverradenn eus istor kemplezh filogeniezh an arc'hosaored (gwezenn-lignez) gant skeudennoù mat eus seurtoù ufernioù an arc'hosaored.
* Mikko's Phylogeny Archive Archosauria
# Archena

Archena zo ur gumun eus Spagn e Rannvro Murcia.
# Archidona

Archidona zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga en Andalouzia.
# Architeuthis dux

Architeuthis dux zo ur pennbrec'hieg, bras e vent : betek 13 m hed d'ar barez, ha 10 m d'ar pared .
# Arcinazzo Romano

Arcinazzo Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Archilochus (genad)

Archilochus :
| Ur barez Archilochus alexandri, luc'hskeudennet e Moab (stad Utah, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Trochilinae |
| Genad : | Archilochus |
| Anv skiantel ||
| Archilochus Reichenbach, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Archilochus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Archilochus alexandri,
* Archilochus colubris.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Norzhamerika hag e gwalarn Mec'hiko.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Archilochus (lennet e-barzh d'ar 26 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arcicóllar

Arcicóllar zo ur gumun eus proviñs Toledo, e Spagn.
# Arcidosso

Arcidosso a zo ur gumun ag Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana, 100 km er c'hreisteiz da Firenze.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun .
# Albert Evans-Jones

Albert Evans-Jones (14 a viz Ebrel 1895 - 26 a viz Genver 1970) a oa ur barzh kembraek brudet, anavezet dreist-holl gant e anv-barzh Cynan.
Genidik e oa eus Pwllheli ha studioù a reas e skol-veur Bangor. E-pad ar Brezel-bed Kentañ e voe war an talbenn e Saloniki hag e Bro-C'hall, evel klañvgarrour da gentañ hag evel pastor da c'houde. Levezonet-don e voe gant ar prantad-se eus e vuhez, ken ez eus bet tud, burutellerien lennegezh anezho, o lavaret e voe Cynan ar c'hentañ "barzh brezel" eus ar Brezel-bed Kentañ, kentoc'h eget Hedd Wyn, rak lazhet e voe Hedd Wyn a-raok kaout amzer da gontañ ar brezel en doa bevet.
Goude ar brezel ez eas da skolaj Y Bala, da vont da bastor evit Iliz Presbiterian Kembre. Beleget e voe e 1920 ha pastor e voe e Penmaenmawr betek 1931. Neuze e kuitaas e garg hag anvet e voe e skol-veur Bangor da gelenn lennegezh kembraek.
Meur a wech e c'hounezas Cynan prizioù e kenstrivadegoù an Eisteddfod Vroadel. Mont a reas ar Gurunenn gantañ en Eisteddfod Caernarfon e 1921, gant e varzhoneg Mab y Bwthyn (mab ar pennti), ma kont e amzer war an talbenn. En Eisteddfor Yr Wyddgrug e 1923 e c'hounezas ar Gurunenn, gant ar varzhoneg Yr Ynys Unig (an enezenn hec'h-unan). Hag e 1931, en Eisteddfod Bangor, e voe kurunennet adarre, gant Y Dyrfa (an engroez). Ouzhpenn se e c'hounezas Kador an Eisteddfod e 1924, gant ar varzhoneg I'r Duw nid adwaenir (d'an Doue dianav).
Ouzhpenn bezañ ur barzh a bouez, Cynan a skrivas pezhioù-c'hoari ivez : Hywel Harris a dalvezas dezhañ da c'hounit ar priz kentañ evit ar pezhioù-c'hoari en Eisteddfod Vroadel e 1931. Ha treiñ a reas pezhioù-c'hoari diwar ar saozneg ivez. E 1931 e voe anvet da "lenner ar pezhioù-c'hoari" evit kontrollerezh ar gouarnamant ha derc'hel a reas ar garg-se betek 1968, ar bloavezh ma voe paouezet gant ar c'hontrollerezh lennegel e Breizh-Veur. Brud en doa da vezañ ur c'hontroller "frontal", hag a leze pezhioù da vezañ c'hoariet, ha pa vefe bet tud o kavout abeg enno, evel da skouer ar pezh Cwm Glo gant James Kitchener Davies, hag a c'hounezas ur priz en Eisteddfod 1934.
Brudet eo Cynan ivez dre ma voe Arc'hdrouiz Goursez Kembre, dre ziv wech, etre 1950 ha 1954 hag etre 1963 ha 1966. Gantañ e voe modernaet an Eisteddfod Vroadel. Disklêriañ a reas n'en doa Goursez Kembre hon amzer netra da welet gant drouized kozh Enez Vreizh, rak savet e oa bet penn-da-benn gant Iolo Morganwg en XIX$^{vet}$ kantved.
Mervel a reas Cynan d'ar 26 a viz Genver 1970 ha douaret e voe e bered iliz Ynys Dysilio, e-kichen Enez Von.

## Notennoù

* ↑ Y Bywgraffiadur ar-lein
* ↑ Gwaedd y Bechgyn, gant Alan Llwyd & Elwyn Edwards, Cyhoeddiadau Barddas, 1989
# Albert II

Albert II, pe Alberzh II, zo anv meur a zen:
* Albert II (Namur) (m. ~1063), kont Namur
* Albert II (Belgia) (1934-), Roue Belgiz
* Albert II (Monaco) (1958-), Priñs Monaco
* Albert II Krummendiek (1417/1418–1489), eskob
* Albert II von Braunschweig-Wolfenbüttel (m. 1395), arc'heskob
* Albert II von Hohenberg (~1303–1359), kont hag eskob
* Albert II von Sachsen-Wittenberg (~1285–1342), Priñs-eskob
* Albert von Thurn und Taxis (1983-), priñs

## Pennad kar

* Alberzh Iañ
# Albert Dalimier

Albert Dalimier (Bourdel, 20 C'hwevrer 1875 - 6 Mae 1936, Neuilly-sur-Seine) a oa ur politikour gall, bet ministr meur a wech.
Bez e oa anezhañ unan eus c'hwec'h besprezidant ar Parti républicain, radical et radical-socialiste (PRRRS) d'an 19 a viz Kerzu 1905. Kannad PRRRS e voe e Seine-et-Oise eus 1906 da 1919 hag eus 1924 da 1936.
Issekretour Stad evit an Arzoù-Kaer e voe eus ar 14 a viz Mezheven 1914 betek ar 16 a viz Du 1917, e gouarnamantoù René Viviani (1), René Viviani (2), Aristide Briand (5), Aristide Briand (6), Alexandre Ribot (5) ha Paul Painlevé (1) Ministr al Labour e voe adal an 3 a viz Mezheven 1932 betek an 31 a viz Genver 1933 e gouarnamantoù Édouard Herriot ha Joseph Paul-Boncour. Evelto e oa frañmason.
# Albert Iañ von Sachsen

Albert von Sachsen (1828 en Dresden - 1902 en Sibyllenort), pe Friedrich August Albert Anton Ferdinand Joseph Karl Maria Baptist Nepomuk Wilhelm Xaver Georg Fidelis von Sachsen, a voe Roue Sachsen adalek 1873 .

## E vuhez

Mab e oa da Johann Iañ von Sachsen (1801-1873), roue Sachsen, ha d'e bried Amalie Auguste von Bayern
Brezeliñ a reas e Brezel an Dugelezhioù, hag ar Brezel etre Aostria ha Prusia (emgannoù Hühnerwasser ha Königgrätz). Da vare Brezel 1870, e kemeras perzh en Emgann Gravelotte hag a-enep Arme ar Meuse e Seziz Sedan. An Dug-meur Ferdinando IV Toskana hag eñ e oa gwellañ mignoned Franz Joseph Iañ, Impalaer Aostria, a vourre chaseal ganto.

## Dimeziñ

Dimezet e 1853 da Carola von Wasa
# Albert Brouett

Albert Brouett, bet ganet Albert Broué, a oa un aktour, ur filmaozour ha produour gall.

## E filmoù evel aktour er sinema

* 1914 : Tango de la mort, film berr mut dianav ar filmaozer anezhañ,
* 1943 : Le Corbeau gant Henri-Georges Clouzot,
* 1946 : Le Dernier Sou gant André Cayatte,
* 1947 : Carré de valets gant André Berthomieu.
# Albert Deshayes

Albert Deshayes zo ur yezhour brezhonek. Skolaer eo bet. Kelennet en deus brezhoneg e skol-vistri Kemper hag en IUFM.

## Oberennoù

* Le breton à l'Ecole - Livre du Maître (118 kentel), 1979, Skol Vreizh, Montroulez
* Étude onomastique de Kerfeunteun et Cuzon de la fin du XVIIème au début du XVIIIème siècle, 1984, Les Amis de Kerfeunteun, Kemper, 89 f.
* Paysans bretons dans l'entre-deux-guerres, 1986, Tud ha Bro
* Dictionnaire des noms de famille bretons, 1995, Le Chasse-Marée, Douarnenez, 521 b., ISBN 978-2-903708-61-0
* Dictionnaire des noms de lieux bretons, 1999, Le Chasse-Marée, Douarnenez, 605 p., ISBN 978-2-903708-85-6
* Dictionnaire des prénoms celtiques, 2003, Le Chasse-Marée, Douarnenez, 208 p., ISBN 978-2-914208-02-4
* Dictionnaire étymologique du breton, 2003, Le Chasse-Marée, Douarnenez, 765 p., ISBN 978-2-9142-0825-3
* Le petit livre des prénoms celtiques et bretons, 2007, Le Chasse-Marée, Douarnenez, 160 p., ISBN 978-2-35357-008-9
# Aktour

Un aktor (hervez ar geriadurioù, aktored pe aktorien el liester), pe aktour hervez tud ar vicher, zo un den a brest e vouezh pe e zremm d'un dudenn en ur film, ur pezh-c'hoari, er c'hoariva pe er skingomz pe er skinwel. Komediañcher zo ur ger poblek implijet ivez.
Peurvuiañ e vez lavaret komzoù gant an aktourien, met kanañ ha dañsal a c'hallont ober ivez.

## Istor

Ar c'hentañ mammenn a zo eus un den o vezañ aktour a oa bet e 534 a-raok Jezuz-Krist (diaes eo kavout an deiziad resis rak kemmoù lies a zo bet en deiziataerioù) pa oa bet an aktour gresian Thespis o vont war leurenn C'hoariva Dyonisos, o tibunañ frazennoù evel un dudenn en ur pezh-c'hoari.

## Aktourien vrezhonek

E-touez an aktourien brudet en XX$^{vet}$ kantved ez eus tud hag o deus bet skrivet ha c'hoariet o fezhioù :
* Goulc'han Kervella, aktour ha skrivagner ;
* Jarl Priel, aktour gallek ha brezhonek, skrivagner gallek ha brezhonek ;
* Maria Prat, aktourez ha skrivagnerez ;
* Bob Simon.
Ar re yaouankoc'h avat n'o deus skrivet pezh ebet :
* Klet Beyer, mab Mich Beyer ha Martial Ménard ;
* Toni Foricher ;
* Nolwenn Korbell, aktourez ha kanerez ;
* Gilles Penneg.

## Pennad kar

* Actors Studio
a vo kavet e Wikimedia Commons.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aktion Reinhard

Aktion Reinhard (skrivet ivez Aktion Reinhardt) eo an anv bet roet da ziouennañ Yuzevien ha Romed Polonia gant an dud a gase anezhañ da benn, d.l.e. an nazied. N'eo ket sklaer hag eñ ez eo bet anvet diwar anv Reinhard Heydrich pe Fritz Reinhardt, ur penn bras nazi all.
E 1941 e oa lakaet Odilo Globocnik, un ofiser uhel en SS, da rener ar gouennlazh-mañ gant Heinrich Himmler. Testeniet en deus Adolf Eichmann bezañ klevet diwar-benn "Aktion Reinhard" gant Heydrich e miz Here 1941 evit ar c'hentañ gwech. Eus 1942 betek 1943 ez eo bet drouklazhet war-dro daou vilion a Yuzevien ha 50 000 Rom eus Polonia e kambroù-gaz kampoù-diouennañ Treblinka, Sobibór ha Bełżec. N'eus nemet 200 den zo chomet bev goude bezañ tremenet en tri c'hamp-mañ.

## Liammoù diavaez

* (en) deathcamps.org
* Diazezoù
* Enepyuzevegezh • Gouennelouriezh • Naziegezh • Lezennoù Nürnberg • Eutanaziezh T-4 • Kamp-bac'h nazi • Roll kampoù-bac’h an nazied • Tric'horn (kampoù bac'h) • Gouennlazh
* Yuzevien
* Shoah
* Pogromoù : Nozvezh ar strink
* Ghettoioù an nazied : Ghetto Varsovia • Ghetto Łódź • Ghetto Krakovia • Theresienstadt
* Einsatzgruppen : Babi Yar • Rumbula • Lazhadeg Ponary • Lazhadeg Odessa
* Diskoulm diwezhañ : Kendiviz Wannsee • Aktion Reinhard • Ziklon B
* Kampoù-diouennañ : Auschwitz-Birkenau • Bełżec • Bergen-Belsen • Buchenwald • Chełmno • Dachau • Kreñvlec'h Breendonk • Oranienburg • Sachsenhausen • Sobibór • Treblinka
* Rezistañs : Emsav Ghetto Varsovia
* Romed
* Porajmos
* Slaved
* Generalplan Ost
* Heñvelrevaded ha Lesbianed
* Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied
* Torfedourien bennañ
* Trede Reich : Adolf Hitler • Reinhard Heydrich • Adolf Eichmann • Heinrich Himmler • Rudolf Höss • SS • Gestapo
* Prosez Nürnberg
# Aktaion

Aktaion (Ἀκταίων Aktaiôn, e henc'hresianeg, distaget Akteon e gresianeg a-vremañ), latinekaet en Actaeon, a oa un hemolc'her brudet eus Thebai. Mab e oa da Aristaios ha da Aotonoe (pe da g-Kadmos hervez Ovidius). Savet e vije bet gant an den-marc'h C'heiron, a zeskas dezhañ hemolc'hiñ.

## Ar vojenn

Un deiz ma oa o chaseal er menez Kithairon e tegouezhas gant an doueez Artemis (pe Diana gant ar Romaned) a-greiz ma oa-hi o kouronkañ en he noazh. Ken bamet e oa ar paotr dirak he c'hened ma chomas da sellout. Droug a savas neuze en doueez kement ha ken bihan ma voe troet an den e karv ganti ha drailhet ha debret e voe gant e chas. Hervez Diodoros Sikilia hag Euripides n'eo ket abalamour da se e savas droug enni, met abalamour m'en devoa fougeet en he neved e oa gwelloc'h hemolc'her eget an doueez.

## Arzourien

Awenet eo bet al livourien-mañ gant ar vojenn:
* Tizian (div daolenn)
* Giuseppe Cesari
* Rembrandt
* François Boucher
* Eugène Delacroix

## Livadurioù

* Pieter van Harinxma
* Rembrandt
* Hendrick van Balen
* An hañv, gant Eugène Delacroix
# Akubra

Akubra zo anv un embregerezh en Aostralia a ra togoù.
Akubra zo deuet da vezañ un anv boutin, a dalv evit n'eus forzh peseurt tog, rak an holl zoareoù togoù a vez graet gant an embregerezh.

## Istor

Krouet eo bet ar stal gant an enbroer Benjamin Dunkerley a zigoras e stal gentañ e Tasmania, goude dezhañ ijinañ ur mekanik d'ober war-dro krec'hin konifled ha da implij marvlev d'ober feltr.

## Liammoù

* (en) Lec'hienn an Akubra
* Togoù Akubra en Alamagn
* Akubra e Kanada ha SUA.
# Akwapemeg

Ur yezh kwaek eus skourr ar yezhoù akanek eo an akwapemeg (akuapem) komzet e Ghana.
Tost-tre eo d'an asanteg ha d'ar fanteg ha peurliesañ e vez renket evel ur rannyezh eus an akaneg evelte ivez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù akanek
# Akta Den Haag

Akta Den Haag, anvet Dianzavadur Den Haag ivez (Plakkaat van Verlatinghe e nederlandeg, da lavaret eo "skrid dianzavadur") zo un akta bet skrivet gant Breujoù ar Seitek Proviñs d'ar 26 a viz Gouere 1581, oc'h embann dizalc'hiezh ar Proviñsoù-Unanet ha donedigezh Breujoù an Izelvroioù evit gwir. Dont a reas da-heul Unaniezh Utrecht 1579 (23 a viz Genver).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aktiv Schach

Schach Aktiv a zo ur gazetenn echedoù aostrian. Mouezh ofisiel Kevre Aostrian an Echedoù. (Österreichischen Schachbewegung) eo. Skrivet eo en alamaneg.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Schach Aktiv
# 600

Diwar-benn bloavezh 600 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 600

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 600
# 601

Diwar-benn bloavezh 601 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 601

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 601
# 6,5 × 50 mm Arisaka

Ar 6,5 × 50 mm Arisaka, anvet ivez 6,5 × 50 mm SR Arisaka pe 6,5 × 51 R (Arisaka) gant ar C.I.P. a oa ar munision standart implijet e fuzuilhoù ha mindrailherezioù an arme japanat eus 1897 betek fin an Eil Brezel-bed.

## Istor

Ront e oa boledoù ar 6,5 × 50 mm Arisaka pa voe degemeret ar c'halibr gant an arme japanat adalek 1897. Kemer a rae plas ar munisionoù 8 × 52 mm Murata. Hervez an anv ofisiel e japaneg e veze graet Stumm 30 eus ar munision nevez abalamour dezhañ bezañ bet degemeret da vare 30vet bloavezh ar mare Meiji. E 1907 e voe kemmet ar gartouchenn ha lakaet he boled da vezañ begek (Spitzer) evit gwellaat he ferzhioù bannouriezh. Anvet e voe Type 38 ar munision kemmet. Implijet e veze er fuzuilhoù Arisaka Stumm 38 dreist-holl.
Gwanoc'h e oa ar munision koulskoude evit ar re broduet er memes poent e broioù all (.303 British er Rouantelezh-Unanet pe .30-06 Springfield e Stadoù-Unanet Amerika) ha dilezet e voe en ur mod ofisiel e fin ar bloavezhioù 1930 pa voe dibabet ar fuzuilhoù Stumm 99 hag o munisionoù 7,7 × 58 mm gant an arme. Evit gwir e voe implijet betek 1945 ar fuzuilhoù Arisaka Stumm 38 hag o munisionoù gant lu an Impalaeriezh. Sinaiz a implijas stokoù 6,5 × 50 mm ivez tapet da vare ar brezel a-enep Japan.

## Daveennoù

* Taolenn ar munision war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP
# 6,5 × 55 mm

Ar 6,5 × 55 mm, anvet ivez 6,5 × 55 mm SE, 6,5 × 55 mm Swedish er broioù saoznek, pe 6.5 mm patron m/94 hervez e anv orin en arme, zo ur munision armoù-skoaz krouet e 1891 gant Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia. Implijet e voe er fuzuilhoù Krag-Jørgensen pourvezet da arme Norvegia adalek 1894 hag er Mauser 93 e servij en arme svedat e 1896.
Hiziv-an-deiz eo poblek ar 6,5 × 55 mm e Stadoù-Unanet Amerika hag e norzh Europa evit chaseal hag evit ar sportoù tennañ.
* Stumm kentañ ar 6,5 × 55 mm en e stumm evit an arme, dezhañ ur boled ront implijet betek 1940
* Stumm spitzer produet adalek 1941
* Ur gartouchenn wenn (boled e koad) 6,5 × 55 mm

## Daveennoù

* Taolenn ar munision war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP
* ↑ (en) 6.5x55 war Terminal Ballistics Research (lennet d'an 02/09/2024)