OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Het

Eizhvet lizherenn meur a abjad semitek eo het(h) pe c'het(h) (neud), en o zouez al lizherennegoù fenisek aramaek , hebraek (ח) , siriek (ܚ) hag arabek (ح).
Anvet e veze al lizherenn orin lêz abalamour d'he stumm, kemmet war-lerc'h ha deut da vezañ neud.
Distaget e vez (LFE) [χ]. En arabeg unvn al lizherenn-mañ a vez distaget [ħ] hep pik a-is (ح) ha [χ] gant ur pik a-is dezhi (ﺥ). Daoust ha ma vez erbedet he distagañ [ħ] en hebraeg a-vremañ hervez rannyezhoù ar reter e vez distaget [χ] hervez doareoù-ober hengounel achkenaziz ar c'hornôg.
Diwar stumm al lizherenn fenisek-mañ e oa bet diorroet al lizherennoù gresianek eta H, estruskek , latin H ha kirillek И.
Hervez ar sistem niverenniñ hebraek gematria e talvez al lizherenn-mañ da 8.
# Het Vrije Volk

Het Vrije Volk (nederlandeg : ar bobl dieub) a oa ur pemdezieg izelvroat ennañ menozioù sokial-demokrat. Goude an Eil Brezel-bed e kemeras plas ar gazetenn sokialour Het Volk. Embannet e voe ez-ofisiel d'ar 1añ a viz Meurzh 1945 en Eindhoven. Goude an 28 a viz Genver 1946 e voe kendeuzet holl rannoù ar gazetenn hag e voe embannet er vro a-bezh. E-pad ur mare e voe kazetenn bouezusañ an Izelvroioù hag ouzhpenn 300 kazetenner a laboure eviti. Goude 1958 ez eas buan war zigresk an niver a goumananterien. E 1970 ne voe ket mui ur gazetenn vroadel hag e dibenn 1971 ne veze embannet nemet e Rotterdam. D'an 30 a viz Meurzh 1991 e voe embannet an niverenn ziwezhañ. Het Vrije Volk ha Rotterdams Nieuwsblad a voe kendeuzet e Rotterdams Dagblad, hag a voe kendeuzet en Algemeen Dagblad e 2005.

## Gwerzhañ
### Het Vrije Volk

(*) Asambles gant Rotterdams Nieuwsblad
# Het Zinneke

Het Zinneke pe Zinneke Pis, zo un delwenn arem bet savet e Brusel, e Belgia, e 1999, da skeudenniñ ur c'hi o sevel e bav da staotat.
# Het Parool

Het Parool (nederlandeg a dalvez "ar ger kuzh", pe "al lugan") a zo ur pemdezieg izelvroat a vez embannet en Amsterdam.
Krouet e voe da vare an Eil Brezel-bed evel kazetenn stourm, gant Frans Goedhart ha Jaap Nunes Vaz. D'a 25 a viz Here 1942 e voe harzet Nunes Vaz gant izili ar Gestapo ha kaset e voe da gamp-kreizennañ Sobibor.
War-dro 87 000 skouerenn a vez skignet bemdez. Abaoe an 31 a viz Meurzh 2004 ez eo ur gazetenn ment tabloid dezhi, padal e oa bras 'broadsheet) he ment a-raok.
Betek ar 1añ a viz Genver 2003 e oa perc'hennet gant PCM Uitgevers NV, hag a zo perc'henn war De Volkskrant, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad ha Trouw ivez. Hiziv an deiz ez eo perc'hennet gant Stichting Het Parool, De Persgroep hag ar gazetennerien.

### Pennskrivagnerien

| Gerrit Jan van Heuven Goedhart | 1945-1950 |
| Peter John Koets | 1951-1961 |
| Herman Sandberg | 1961-1981 |
| Wouter Gortzak | 1981-1987 |
| Sytze van der Zee | 1988-1996 |
| Matthijs van Nieuwkerk | 1996-2000 |
| Erik van Gruijthuijsen | 2001-2007 |
| Barbara van Beukering | 2007 -2014 |
| Ronald Ockhuysen | 2015- |

## Notennoù

* ↑ Monumant niverel en enor d'ar gumuniezh yuzev en Izelvroioù
* ↑ Oplagen Dagbladen, 2009

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Dielloù : Het Parool e-pad an Eil Brezel-bed
# Het Schip

Het Schip (« al lestr » e nederlandeg) a zo ur savadur ennañ ranndioù, lec'hiet e karter Spaarndammerbuurt en Amsterdam, ha savet diwar stil skol Amsterdam. Unan eus savadurioù aroueziusañ ar skol savouriezh-se eo. Steuñv ar savadur a zo bet treset gant Michel de Klerk e 1919. Damheñvel ouzh ur vag eo, ha dibar eo e stumm, eus forzh pelec'h ma seller outañ. Ennañ e kaver ranndioù, ur sal emvodoù bihan, hag un ti-post a voe lakaet da virdi skol Amsterdam e 2001.

## Liammoù diavaez

* Mirdi Skol Amsterdam
* Roger Shepherd.com : Het Schip
* Luc'hskeudennoù eus Het Schip
# Hestrus

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hestrus |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pernois |
| Kanton | Heuchin |
| Kod INSEE | 62450 |
| Kod post | 62550 |
| Maer | Claude Gosselin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,8 km² |
| Led | 50° 26' 55" Norzh |
| Hed | 02° 19' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 151 m |
| Uhelder bihanañ | 85 m |
| Uhelder brasañ | 167 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 227 (2007) |
| Stankter | 29 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hestrus a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
* Ar gêriadenn

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Het narrenschip

Het narrenschip (Lestr ar Folled e brezhoneg) zo ul livadur gant Hieronymus Bosch hag a zo war ziskouez e Mirdi al Louvre en Pariz.
# Heta (lizherenn)

Ul lizherenn c’hresianek kozh ha na vez ket implijet ken eo heta (Ͱ, ͱ).
Er penn-kentañ e veze implijet evit diskouez e veze distaget ur vogalenn dre c’hwezhañ [h].
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn fenisek het .

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Treuzlizherennadur gresianek
# Guillaume Joseph Gabriel de La Landelle

Gabriel de La Landelle :
| Ganedigezh | d'ar 5 a viz Meurzh 1812 e Montpelhièr |
| Marv | d'an 19 a viz Genver 1886 e Pariz |
| Yezh skrivañ | Galleg |
| kemmañ |
Guillaume Joseph Gabriel de La Landelle, ganet d'ar 5 Meurzh 1812 e Montpelhièr ha marvet d'an 19 Genver 1886 e Pariz, a oa ur skrivagner gall.

## Oberennoù

* 1845 : Les Quarts de nuit, Brest et Toulon, contes et causeries d'un vieux navigateur
* 1868 : Quatrièmes Quarts de nuit, Tablettes navales

### E brezhoneg

* 1874 : Perrina Cadoret, troet gant Goulven Morvan, diwar Perrine Cadoret (tennet eus Quatrièmes Quarts de nuit, Tablettes navales), embannet e-barzh Feiz ha Breiz.
# Guillaume Moullec

Guillaume Moullec a oa ur c'hoarier mell-droad ganet d'an 30 a viz Gouhere 1980 e Brest. Daoust dezhañ bezañ bet stummet e Naoned e teuas da vezañ melldroader a-vicher evit skipailh Montpellier. Goude un nebeud bloavezhioù e Breizh e sinas e Clermont Foot e 2010. Distreiñ a reas da Vreizh e penn kentañ 2013 a-benn skoazellañ skipailh Kerc'hfaou. Kabiten skipailh Breizh a voe. Pemp krogad en deus c'hoariet dindan roched an Diaouled Du. E miz Mae 2014 e tibab mont war e leve ha mont da c'hourdoner e Sant-Brewenn.

## Red-micher

* 2001 - 2005 : Montpellier HSC (102 krogad)
* 2005 - 2007 : FC Lorient (59 krogad)
* 2007 - 2010 : FK Naoned (61 krogad)
* 2010 - 2012 : Clermont Foot
* 2013 - 2013 : USJA Kerc'hfaou

## Skipailh Breizh

| Bloavezh | Eneber | Mun |
| 2008 | Republik Kongo | 45 |
| 2010 | Korsika | 64 |
| 2010 | Togo | 75 |
| 2011 | Ginea ar C'heheder | |
| 2013 | Mali | 45 |
# Guillaume Ricou

Guillaume Ricou (Gwilherm Rikoù hervez Lukian Raoul), bet ganet e Tremael (Bro-Dreger) d'ar 17 a viz C'hwevrer 1778 hag aet da Anaon er memes kumun d'ar 5 a viz Meurzh 1848, a oa ur mojennour ha skrivagner brezhoneg.
Desavet e voe gant e dud — Yann Rikoù ha Mari ar Saoz — a oa devezhourien o-daou. Dre ma tiskoueze bezañ troet gant ar studioù — desket en devoa lenn ha skrivañ tost e-unan-penn — e kelennas personed Plistin ha Plufur un tamm latin dezhañ. Oadet a eizh vloaz warn-ugent ez eas d'ar skolaj stag ouzh kloerdi bras Sant-Brieg e miz Here 1806. Ne oa ket tonket da vont da veleg ha, d'an 12 a viz Genver 1807, ec'h euredas da Marie-Jeanne Salou (1785-?) : mont a reas an dud nevez d'ober o annez da Blufur ma adkrogas Guillaume Ricou gant e vicher a labourer-douar. Nav bugel — Jean-Marie, Marie-Françoise, Claudine, Marie-Louise, Guillaume, Jean-Marie, Jean, Marie-Jeanne ha Marie Jeanne — o devoe etre 1807 ha 1826 hag unan eus o merc'hed-bihan a euredas d'ar pastor protestant ha skrivagner brezhonek Gwilh ar C'hoad (1845-1914).
Kavet un dastumad fablennoù gant Aisopos gantañ e krogas d'o zreiñ, pe o azasaat kentoc'h, e brezhoneg tra m'edo o labourat an douar en e barkoù. Deuet barregezh dezhañ war an danvez e pellaas diouzh skouer orin ar fablennoù henc'hresianeg tamm-ha-tamm. Goude ma voe prenet e zornskrid gant ur mouller eus Montroulez n'eo nemet e 1828 ma voe embannet an oberenn. Hervez Lukian Raoul en dije savet "prederiadennoù filozofel hag un droidigezh eus L'Avare ou l'École du mensonge" (ur pezh-c'hoari gant Molière (1622-1673) hep na vijent embannet.
N'ouzer ket re pegoulz resis e kejas Ricou gant ar pastor kembreat John Jenkins (1807-1872) a zistroas anezhañ ouzh ar gredenn brotestant. Gantañ en devoa kenlabouret da adwelet Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, an droidigezh eus ar Bibl kaset da benn gant Yann-Frañsez ar Gonideg (1775-1838) a vo embannet e 1866 e Sant-Brieg a-benn ar fin.
En e gozhni e talc'has ostaleri en e barrez c'henidik, a-gevret gant e wreg Mari-Janed. Lidet e voe e oferenn gañv gant e vignon ha kengredenneg Jenkins.

## Oberennoù

* Fablou Esop, troët en brezoneg, Ti-moullerezh Gwilmer, Montroulez, 1828
* Fablennou Troet euz a Latin en Brezonek, Moullerezh ar Bobl, Karaez
    levr kentañ (eus 1 da 42), 1910
    eil levr (eus 43 da 126), 1910
    trede levr (eus 127 da 160), 1911.

## Liammoù diavaez

* (br) Fablou Esop troët en brezonec e WIKIMAMMENN.
* (br) Fablennou Troet euz a Latin en Brezonek el lec'hienn Levraoueg Niverel Breizhek hag Europeat.

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien, Al Liamm, 1992, pajenn 365.
* ↑ Un drev eus Plistin d'ar c'houlz-se.
# Guillaume Rioual

Guillaume Rioual, pe Gwilhoù Riwal (18 Kerzu 1793 e Sant-Tegoneg - 17 Eost 1843 e Kastell-Paol), a oa beleg ha saver kantikoù.
Beleget e voe e 1819, hag anvet da gure e Kraozon. Person e voe goude-se e Plogoneg adalek 1824, hag e Skaer adalek 1827 betek 1842. Mervel a reas e ti-retred ar veleien gozh e Kastell-Paol er bloaz war-lerc'h.
Meur a gantik brezhonek a savas, evel "O, aelez ar baradoz" pe "Gouelit, va daoulagad".
# Guillaume de Palerne

Guillaume de Palerne zo ur romant gallek dizanv, e gwerzennoù, savet en XIII$^{vet}$ kantved. Kaoz zo ennañ eus an haroz heñvelanvet, skrapet gant un den-bleiz dizrouk, dastumet gant impalaer Roma ; sevel a ra karantez ennañ ouzh Melior, merc'h an impalaer, ha dimeziñ a reont. Hag an den-bleiz da dreiñ da zen en-dro.

## Istor ar skrid

Guillaume de Palerne zo bet skrivet war-dro 1220 pe 1280 war c'houlenn un itron anvet Contesse Yolent, a oa moarvat Yolande, merc'h da Baudouin IV, kont Flandrez. Ar skrid gallek, a zo 9663 gwerzenn eizhsilabennek anezhañ, zo miret en un dornskrid eus an XIIIvet kantved. Lakaet eo bet e komz-plaen er XVIvet kantved ha moullet meur a wech.
War-dro 1350 eo bet troet e gwerzennoù saoznek hep klotennoù, anvet William of Palerne, evit Humphrey de Bohun (6vet kont Hereford).

## The Red Romance Book

Meneget eo William of Palerne e div gontadenn eus The Red Romance Book e 1905.
# Guillaume Norbert

Guillaume Norbert a zo ur c’hoarier mell-droad gall ganet ar 14 a viz Here 1980 e Châtenay-Malabry. E ment a zo 1m80 evit 76kg. Difenner pe kreizour a c’hell bezañ hervezh an ezhommoù. Kleizour eo. Mab Patrick Norbert eo, hag a oa Prezidant ar SCO Angers.
Dre ma oa gloazet alies ne c’hoarias nemet daou c’hrogad gant an FK Naoned e-pad ar bloavezh 2004-2005, hini ebet e 2005-2006.
Ur c’hontard en deus gant an FK Naoned betek 2009.

## Red Micherel

* 1997-2001 : Arsenal FC
* 2001-2002 : FC Lorient
* 2002-2003 : US Créteil
* 2003-2004 : FC Lorient
* 2004-2005 (Genver) : SCO Angers
* 2005 (Genver)- ... : FK Naoned
# Guillaume Radot

Guillaume Simon Charles Radot, bet ganet e Pariz VIII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 13 a viz Eost 1911 hag aet da Anaon e Garches (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Du 1977, a oa ur filmaozer, produour ha saver senario gall.

## Liamm diavaez

* Guillaume Radot war Internet Movie Database
# Guillaume du Bellay

Guillaume du Bellay, aotrou Langey (Eure-et-Loir), ganet e 1491 e kastell Glatigny e-tal Souday (Loir-et-Cher), e Perche, ha marvet d'an 9 a viz Genver 1543 e Saint-Symphorien-de-Lay (Loire), a oa ur brezelour, un diplomat, hag un istorour gall.
Mab henañ Louis du Bellay hag e bried Marguerite de La Tour-Landry e oa, ha breur d'ar c'hardinal Jean du Bellay ha da Martin du Bellay. Daoust ma oa da vont d'ober micher an armoù e voe skoliet e skol-Veur Añje, a blijas kenañ d'ar priñs a servijas, Louis de Bourbon-Vendôme, a gasas anezhañ d'al lez, ma plijas ivez d'ar roue Frañsez Iañ.
E 1525, goude emgann Pavia, e voe kaset gant ar rejantez Louise, mamm ar roue, davet he mab a oa prizoniad e Madrid.
Rabelais en deus skrivet diwar-benn e varv.
Beziet e voe en iliz-veur Le Mans, ma voe skrivet
   Ci gît Langey, dont la plume et l’épée Ont surmonté Cicéron et Pompée.
Karl V en defe lavaret en devoa graet Langey muioc'h a zroug dezhañ eget an holl C'hallaoued a-unan.
Guillaume du Bellay a warezas ar frankiz da soñjal, hep mont keit ha sevel a-du gant ar brotestanted.
E 1534–35 e klaskas, en aner, aozañ un emwel etre ar roue Frañsez Iañ ha Philipp Melanchthon ; e 1541 e klaskas reiñ harp d'ar Vaudois. Rabelais oa en e goskor, hag a yeas gantañ da Piemonte etre 1540 ha 1542.

## Pennad kar

* Du Bellay

## Liamm diavaez

* (fr) Les portes du temps
# Inbhir Chluaidh

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kuzul Inbhir Chluaidh (Comhairle Inbhir Chluaidh e gouezeleg; Inverclyde Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Grianaig eo ar pennlec'h.
# Incahuasi

An Incahuasi a zo ur menez-tan en Andoù (27°02'00"S - 68°17'45"K ha 6 621 m uhelder dezhañ), etre Chile hag Arc'hantina.
# Inbhir Nis

    Gant ar ger Inverness e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Inverness (disheñvelout).
Inbhir Nis (Inverness e saozneg) eo pennlec'h Kuzul an Uheldirioù ha lakaet alies da vezañ kêr-benn an Uheldirioù end-eeun. Emañ e biz ar vro, e penn ar Glenn Meur a dreuz Bro-Skos a vervent da viz hag a c'haller mont eus an eil penn d'egile gant al listri a-drugarez d'ar Ganol Galedonian. Er mervent da gêr emañ Loch Nis hag ur stêr, anvet Nis, a red eus eno betek ar mor (talvezout a ra Inbhir Nis kement ha “genoù an Nis”). War gresk ez a kêr buan, hag an hini wellañ e Bro-Skos evit a sell perzhioù mat ar bevañ. Ur c'hard eus poblañs an Uheldirioù a zo o vevañ en Inbhir Nis.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Inbhir Nis gant:
* Augsburg Alamagn
* ar Baol Breizh
* Saint-Valery-en-Caux Frañs
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inbhir Àir

Inbhir Àir (gouezeleg; Ayr e saozneg) eo pennlec'h takad-kuzul Siorrachd Àir a Deas e Bro-Skos.
# Incaspiza

Incaspiza :
| Incaspiza pulchra, tresadenn gant Keulemans (1886). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Incaspiza Ridgway, 1898 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Incaspiza a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1898 gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).

## Spesadoù

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Incaspiza laeta,
* Incaspiza ortizi,
* Incaspiza personata,
* Incaspiza pulchra,
* Incaspiza watkinsi.
Brosezat eo an holl e Perou (Suamerika).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Incaspiza (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Incheon

Incheon (koreaneg: 인천; Hanja: 仁川; distagadur: [intɕʰʌ̹n]; pe Inch'ŏn; "stêr habask"), a-raok Jemulpo pe Chemulp'o (제물포) betek ar bloavezh 1910. An anv ofisiel eo Meurgêr Incheon (인천광역시, 仁川廣域市) zo ur gêr lec'hiet e gwalarn Sukorea, war harzoù Seoul ha Gyeonggi er reter. Incheon, annezet abaoe an Neolitik, a oa poblet gant 4700 den pa oa deuet da vezañ ur porzh etrebroadel e 1883. Hiziv-an-deiz ez eus tro 3 milion a dud o vevañ e kêr, ar pezh a laka anezhi da vezañ an drede kêr eus Sukorea goude Seoul ha Busan.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en), (es), (fr), (ko), (ja), (zh) Lec'hienn ofisiel meurgêr Seoul
# Inchy

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Inchy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Inchy en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Caudrésis - Catésis |
| Kanton | Le Cateau-Cambrésis |
| Kod INSEE | 59321 |
| Kod-post | 59540 |
| Maer | Jean-Louis Caudrelier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,9 km² |
| Led | 50° 07' 25" Norzh |
| Hed | 03° 27' 49" Reter |
| Uhelder kreiz | … m |
| Uhelder bihanañ | 104 m |
| Uhelder brasañ | 139 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 721 (2007) |
| Stankter | 184 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Inchy |
Inchy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* Ar vourc'h

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ:
** e-pad Emgann Le Cateau-Cambrésis e talas an 9vet Brigadenn eus lu ar Rouantelezh-Unanet ouzh ar 4$^{re}$ Rannlu Marc'hegiezh alaman en Inchy d'ar 26 a viz Eost 1914
** kemeret e voe Inchy gant lu ar Rouantelezh-Unanet d'an 3 a viz Here 1918.
* An ti-gar, bet serret e 1955.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Géry.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Inchy Communal Cemetery Extension

| Bro | Niver a soudarded |
| Alamagn | 29 |
| Rouantelezh-Unanet | 53 |
| Hollad | 82 |
Digoret e voe an astenn e miz Here 1918 gant 17vet ha 33vet Rannluioù ar Rouantelezh-Unanet e-pad ar Brezel-bed kentañ. Ar soudarded douaret enni a varvas holl e miz Here 1918.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Even 1929 | Meurzh 1930 | Edgard Poulain |
| Ebrel 1930 | Mae 1940 | Jules Priot |
| Du 1940 | Kerzu 1956 | Achille Sautière |
| Kerzu 1956 | C'hwevrer 1957 | Alfred Langrand |
| 1957 | Ebrel 1963 | Jean-Marie Laude |
| Even 1963 | Meurzh 1971 | Jean Lesage |
| Meurzh 1971 | Meurzh 1983 | Marie Soisson |
| Meurzh 1983 | Meurzh 2001 | Lucien Quennesson |
| Meurzh 2001 | Ebrel 2007 | Michel Delsart |
| Mae 2007 | Meurzh 2014 | Jean-Louis Caudrelier |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Sambre-Marne-Yser
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Incapacitants

Incapacitants (インキャパシタンツ) a zo ur strollad sonerezh bet krouet e 1981 gant Toshiji Mikawa ha Fumio Kosakai.

## Pladennoù pennañ

* (1981) Eternal Paralysis
* (1983) Peony Crackers
* (1989) Repo
* (1990) Feedback of N.M.S.
* (1991) Fabrication
* (1993) Quietus • Stupid Is Stupid
* (1994) No Progress • Ad Nauseam
* (1995) Sarin Will Kill Every Bad Aum!!! • As Loud As Possible • D.D.D.D. • El Shanbara Therminosis • Operorue
* (1996) Asset Without Liability • Ministry of Foolishness • New Movements In CMPD
* (1999) Default Standard • Unauthorized Fatal Operation 990130
* (2000) Live Incapacitants
* (2004) Sec End
* (2007) 73

## Liamm diavaez

* (ja) (en) Ur film diwar o fenn.
# Inbhir Aora

Inbhir Aora (Inveraray e saozneg) zo ur gêr eus Argyll, war lez Loch Fyne‎, ha kêrbenn kontelezh kozh Argyll, ma edo Dug Argyll o chom.
# Inch'Allah

Inch'Allah (arabeg: إن شاء الله in šaʾ Allāh) zo ur frazennig arabek implijet pa gomzer eus darvoudoù en dazont hag a dalvez kement ha "Ma fell da Allah" pe "ma'z eo bolontez Doue".
Petra bennak ma'z eo relijiel orin ar frazenn-mañ, pa deu eus ar c'h-Koran (Surat Al Kahf (18):24) e vez implijet evel ur frazennig voas hiziv gant muzulmiz relijiel pe get hag ivez gant arabegerion/ezed nann-muzulmat.

## Gwelit ivez

* Macha'Allah
# Karpo (loarenn)

Karpo :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, Brett J. Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Lynne Allen, David C. Jewitt ha Jan Kleyna |
| Dizoloet d'ar | 9 C'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 16 989 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,4297 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 456,10 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 51,395° (diwar keheder Yaou) |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~3 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~4,5×10×10$^{13}$ |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0012 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Karpo (gresianeg Καρπώ) pe Yaou XLVI a zo ul loarenn eus Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2003. Anvet e oa S/2003 J 20 betek ma oe roet hec'h anv ofisiel dezhi e 2005. Al loarenn diwezhañ gant ur c'helc'htro progradek eo.
Tennañ a ra hec'h anv eus Karpo, unan eus merc'hed Zeus.
Evel Themisto eo an izel nemeti he strollad, ar pezh he laka da zedenus tre. Termenet eo stouadur kelc'htro ul loarenn evel-se gant an efed kozai. Degas a ra un eskemm mareadek etre stouadur hag Ezkreizennegezh he c'helc'htro. Ma'z eo bras a-walc'h ar stouadur e c'hell an Ezkreizennegezh mnt da gen vras e tremeno al loarenn tost ouzh unan eus loarennoù galilean. Gwirheñvel e vo distrujet en ur stokad neuze pe kaset kuit eus koskoriad Yaou.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Karr-kamm Bihan

Ar C'harr-kamm Bihan (Ursa Minor, berraet en UMi) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.
Er C'harr-kamm Bihan emañ Steredenn an Norzh, pe Polaris, a ziskouez well-wazh pelec'h emañ an Norzh.

## Traoù oabl
### Steredennoù heverkañ

* Polaris / α UMi
* Kochab / β UMi
* Pherkad / γ UMi

### Galaksioù

* NGC 6217

## Gwelet ivez

* Korf-egor
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Karr-boutin

Ar c'harr-boutin zo un c'harbed bras da gas tud azezet klok en o c'hador-vrec'h. Implijet eo evit ar beajoù etre kêrioù, an touristerezh pe ar skolidi, en enep d'ar bus a zo implijet evit linennoù boas ur gêr pe ur veurgêr. Ur c'houlog, ur c'houfr bras, en deus evit lakaat seier ha malizennoù an dreizhidi. E lod eus ar c'hirri-boutin e kaver privezioù, skinwel hag ul lec'h evit lakaat seier a-us ar pennoù. Ar c'hadorioù a c'hall alies bezañ kostezet. Rideozioù o deus ar prenestroù. Lod anezho a c'hall degemer tud e kadorioù-ruilh.
Seurtoù kirri-boutin :
* ar c'harr-boutin skol
* ar c'harr-boutin touristerezh bras : gallout a ra heuliañ ul linenn voas pe get
* ar c'harr-boutin etrekêrioù hag a heuilh linennoù boas. Marc'hadmatoc'h eo eget an tren, met hiroc'h eo ar veaj. Mont a ra eus an eil « gar ar c'hirri-boutin » d'eben.
En Unaniezh Europa eo ret d'ar veajourien lakaat o gouriz-surentez (sturiad 2003/20/CE).

## Pennadoù kar

* Bus
* Treuzdougen boutin
# Karr-nij paper

Ur c'harr-nij paper a vez graet eus ur c'harr-nij c'hoariell, an aliesañ ur plaver, savet dre plegañ (pe origami) ur follenn baper nemetken pe gant ur follenn paper kartoñs. Ar stumm implijetañ eo hini un tric'horn simpl gant ur fri tev, ha bannet e vez evel ur birig.