OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# を

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo を, romanekaet wo.
Kevatal eo d'al lizherenn ヲ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 遼 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 乎.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# れ

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo れ, romanekaet re.
Kevatal eo d'al lizherenn レ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 礼.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ろ

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ろ, romanekaet ro.
Kevatal eo d'al lizherenn ロ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 呂.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# わ

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo わ, romanekaet wa.
Kevatal eo d'al lizherenn ワ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 和.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ゐ

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ゐ, romanekaet wi.
Kevatal eo d'al lizherenn ヰ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 為 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 井.
Skarzhet e oa bet ez-ofisiel diouzh ar silabenneg gant Ministrerezh an Deskadurezh e 1946 pa voa bet adwelet ar yezh.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ゑ

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ゑ, romanekaet we.
Kevatal eo d'al lizherenn ヱ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 恵.
Skarzhet e oa bet ez-ofisiel diouzh ar silabenneg gant Ministrerezh an Deskadurezh e 1946 pa voa bet adwelet ar yezh.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# Veronica Veronese

Veronica Veronese zo un eoullivadur gant al livour saoz Dante Gabriel Rossetti e 1872 hag Alexa Wilding en devoa kemeret da batrom. Abaoe 1935 emañ an daolenn en Delaware Art Museum e SUA.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Veronica Guerin

Veronica Guerin (5 a viz Gouhere 1958 e Dulenn – 26 a viz Mezheven 1996 e Dulenn) a oa ur gazetennerez iwerzhonat, drouklazhet e Dulenn gant trafikerien dramm.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Verquin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Verquin |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Béthune-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 62849 |
| Kod post | 62131 |
| Maer | Thierry Tassez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,7 km² |
| Led | 50° 30' 11" Norzh |
| Hed | 02° 38' 27" Reter |
| Uhelder kreiz | 40 m |
| Uhelder bihanañ | 25 m |
| Uhelder brasañ | 52 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 241 (2007) |
| Stankter | 875 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | ville-verquin |
Verquin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Verrayes

Verrayes zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Verre églomisé

Verre églomisé, berraet alies en églomisé end-eeun, zo un termen gallek hag a ra dave d'un teknik implijet en arz an engraverezh abaoe an Henamzer.
Pouezus eo bet e diorroadur al luskadoù Arz Nevez (1890-1910) hag Art Déco (1910-1939).

## Istor

Henegiptiz a ouie soudañ ur follenn aour pe arc'hant tanav etre daou wiskad gwer moan. Da vare an Azginivelezh e veze aouret gwer evit kinklañ taloù tiretennoù an arrebeuri. Buan en em skuilhas ar c'hiz dre Europa a-bezh war goloioù boestoù a bep doare (madigoù, butun) ha war melezourioù. Zwischengoldglas ("aour etre gwer") a veze graet eus an teknik-se pa veze implijet war strink e Bohemia dalc'het gant an Impalaeriezh santel roman german.
Ar Gall Jean-Baptiste Glomy (c. 1720-1786), sternier taolennoù ar rouaned Louis XV ha Louis XVI, a zegasas ar c'hiz e Bro-C'hall en-dro. Aouret e veze ar sternioù a farde evit an engravadurioù, ha dre-se e voe roet e anv d'an teknik, (verre) églomisé en Europa a-bezh adalek ar bloavezhioù 1780. En XIX$^{vet}$ kantved e voe mesket églomisé ha livadurioù war plakennoù gwer evit kinklañ selioù, mogerioù ha diaraogoù ar stalioù, e Paris da gentañ e-pad ar Belle Époque (1871-1914) hag en holl gêrioù bras ar bed da c'houde. Astennet e voe implij an églomisé eus an traoù munut evel medalennoùigoù betek ar re vras evel taolennoù en o fezh.
An engraver Pierre Roche, unan eus diaraogerien al luskad Arz Nevez ha tad Louis Massignon, a reas oberennoù en églomisé e dibenn an XIXvet kantved.
Adimplijet e voe an teknik er bloavezhioù 1930 evit kinklañ arrebeuri gant arzourien al luskad Art Déco. Ur c'hinkladur divent e verre églomisé graet e 1955 gant an arzour gall Robert Pansart (1909-1973) zo e c'hoariva kozh Poitiers.

## Teknik

Gant peg fardet diwar gelatin e c'holoer ur follenn aour, arc'hant pe ur metal all tanav kent he foazhañ er vurezh, ar pezh a ro dezhi ul lufr par da hini ur melezour. Daou zoare zo da ginklañ ar follenn : livañ ur skeudenn eilpennet war ar follenn a-raok ar gouronkadenn er vurezh, pe engravañ ar skeudenn eilpennet er metal gant ur goustilh goude ar gouronkadenn. Atav e vez treset da gentañ ar pep pouezusañ er skeudenn, hag an drektal – e liv du, peurliesañ — war-lerc'h. Goude-se e peger ar follenn vetal ginklet war ur blakenn wer voan. Lod arzourien a gav gwelloc'h engravañ ar blakenn wer kentoc'h eget labourat war ar metal.
Bresk eo an disoc'h avat, en abeg da voander ar gwer ha da ziskolpadur ar metal dre an amzer, bannoù an heol hag an tommerezh. Un doare da fardañ oberennoù solutoc'h eo pegañ un eil plakenn wer voan pe ledañ ur gwiskad gwer tomm war tu noazh ar follenn vetal, kement-se evit he lakaat etre daou wiskad gwer.

## Skeudennaoueg

* Boest-butun, Rusia, c. 1795
* Gwaz war gostez, Bro-C'hall, c. 1800
* Leichentext (skrid-eñvor), Elzas, 1892
* Baraerezh, Paris, 1900
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Verrone

Verrone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
# Veronika Goi

Veronika Goi a zo bet ganet d'an 30 a viz Kerzu 1980.
Mestrc'hoarierez echedoù italian .
Kadoriadez Kelc'h Echedoù Capablanca Mestre eo .
Kampionez Italia e 1997.

## Liamm diavaez

* Pennad-kaoz gant Veronika Goi (en italianeg)
# Verquigneul

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Verquigneul |
| Skoed | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l' Artois |
| Kanton | Béthune-Reter |
| Kod INSEE | 62847 |
| Kod post | 62113 |
| Maer | Henri Boulet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,54 km² |
| Led | 50° 30' 13" Norzh |
| Hed | 02° 40' 03" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | .. m |
| Uhelder brasañ | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 837 (2007) |
| Stankter | 519 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Verquigneul |
Verquigneul a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920
* 1995: staget e voe Verquigneul ouzh Béthune.

### XXI$^{vet}$ kantved

* 2008: adsavet e voe ar gumun.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Verretto

Verretto zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Μπ (lizherenn)

Μπ, μπ a zo un divc'hrafenn savet war an div lizherenn c'hresianek Μ, μ (mu) ha Π, π (pi) implijet gant ar gresianeg a-vremañ evit skrivañ ar son [b] e penn-kentañ ur ger, da skouer μπίρα («bier»). E lec'h all e vez distaget [mb] pe [b] dre difriadur.
# Ντ (lizherenn)

Ντ, ντ a zo un divc'hrafenn savet war an div lizherenn c'hresianek Ν, ν (nu) ha Τ, τ (tau) implijet gant ar gresianeg a-vremañ evit skrivañ ar son [d] e penn-kentañ ur ger, da skouer ντομάτα («tomatezenn»). E lec'h all e vez distaget [nd] pe [d] dre difriadur.
# Σ̌ (lizherenn)

Ul lizherenn c’hresianek ispisial eo Σ̌, σ̌implijet a-wezhoù evit treuzskrivañ ar son [ʃ] e rannyezh Kiprenez, da skouer:
σ̌έρι ['ʃeri] = gresianeg unvan: χέρι ['çeri] ("dorn")
Implijet e vez ivez σ' pe χ̌ evit treuzskrivañ ar son-mañ a-wezhoù, da skouer: σιέρι pe or χ̌έρι.

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Sigma
# Τζ (lizherenn)

Τζ, τζ a zo un divc'hrafenn savet war an div lizherenn c'hresianek Τ, τ (tau) ha Ζ, ζ (zeta) implijet gant ar gresianeg a-vremañ evit skrivañ ar son [dʒ] pe [dz] e penn-kentañ ur ger, da skouer τζάζ («jazz»).
* Porched ar yezhoù hag ar skriturioùAdkavit pennadoù Wikipedia a denn d'ar yezhoù.
* Patrom:Lizherenneg c'hresianek
# Ⱦ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo 'Ⱦ implijet evit skrivañ ar sanitcheg (saanich pe senćoŧen), ur yezh salichek, distaget hervez al lizherenneg fonetikel etrebroadel /t'θ/.

## Liammoù diavaez

* Omniglot
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Γγ (lizherenn)

Γγ, γγ a zo un divc'hrafenn savet war al lizherenn c'hresianek Γ, γ (gamma) implijet gant ar gresianeg a-vremañ evit skrivañ ar son [ng] pe [g] dre difriadur, da skouer αγγλικά («saozneg»)
# Κ̌ (lizherenn)

Ul lizherenn c’hresianek ispiisal eo Κ̌, κ̌implijet a-wezhoù evit treuzskrivañ ar son [tʃ] e rannyezh Kiprenez, da skouer:
κ̌αί [tʃe] = gresianeg unvan: καί [ce] ("ha")
Implijet e vez ivez τζ(ι) pe τσ̌ evit treuzskrivañ ar son-mañ a-wezhoù, da skouer: τζιαί pe τσ̌αί.

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Kappa
# Σkiant

Σkiant zo ur gelaouenn skiantel vrezhonek.

## Liamm

Gerva ar gelaouenn Σkiant
# Ʉ

Ul lizherenn latin ispisial eo Ʉ, ʉ implijet evit skrivañ ar c'homantcheg, distaget hervez al Lizherenneg Fonetikel Etrebroadel.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Γκ (lizherenn)

Γκ, γκ a zo un divc'hrafenn savet war an div lizherenn c'hresianek Γ, γ (gamma) ha Κ, κ (kappa) implijet gant ar gresianeg a-vremañ evit skrivañ ar son [g] e penn-kentañ ur ger, da skouer γκάζι ( «gaz»). E lec'h all e vez distaget [ng] pe [g] dre difriadur, da skouer Ουάσιγκτον («Washington»).
* Porched ar yezhoù hag ar skriturioùAdkavit pennadoù Wikipedia a denn d'ar yezhoù.
* Patrom:Lizherenneg c'hresianek
# Val

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Val zo un anv-lec'h gallek hag italianek.

## Lec'hioù
### Breizh

* Val-d'Izé, a zo bet brezhonekaet e Nant-Izeg

### Bro-C'hall

| Centre-Val de Loire Fourneaux-le-Val, e Normandi Gennes-Val-de-Loire Le Val-Saint-Père, e Normandi | Montrichard Val de Cher Val de Briey Val-d'Arry e Normandi Val-d'Oise | Val-de-Drôme Val-de-Marne Val-de-Vie Val-du-Layon |

### Italia

| Alta Val Tidone, e proviñs Piacenza, en Emilia-Romagna, Borgo Val di Taro, e proviñs Parma, en Emilia-Romagna, Borgonovo Val Tidone, e proviñs Piacenza, Castelnuovo di Val di Cecina, e proviñs Pisa, en Lombardia, Castelvetere in Val Fortore, e proviñs Benevento, en Campania, Civitella in Val di Chiana, e proviñs Arezzo, en Toskana, Foiano di Val Fortore, e proviñs Benevento, Gardone Val Trompia, e proviñs Brescia, en Lombardia, La Val, e Sutirol, e Trentino-Alto Adige Lugagnano Val d'Arda Militello in Val di Catania Montecatini Val di Cecina Montefalcone di Val Fortore Montenero Val Cocchiara Montopoli in Val d'Arno Pianello Val Tidone Provaglio Val Sabbia Provaglio Val d'Iseo San Bartolomeo Val Cavargna San Benedetto Val di Sambro San Casciano in Val di Pesa San Donato Val di Comino | San Nazzaro Val Cavargna San Pietro Val Lemina Tizzano Val Parma Val Brembilla Val Camonica Val Duèira, pe Val di Susa Val Masino e proviñs Sondrio e Lombardia Val Rezzo Val Venosta, pe Vintschgau, e Sutirol Valdaone Val d'Aoste, anv gallek ar Valle d'Aosta Val di Chy Val di Nizza‎ e proviñs Pavia e Lombardia Val di Zoldo Valdengo Valdidentro e proviñs Sondrio e Lombardia Valdilana Valdisotto ‎ e proviñs Sondrio e Lombardia Valfenera Valfurva‎ e proviñs Sondrio e Lombardia Valmacca, e proviñs Alessandria e Piemonte Valloriate, e proviñs Cuneo |

### Galiza

* Val do Dubra, e proviñs A Coruña
* Castrelo do Val, e proviñs Ourense

### Spagn
#### kumunioù

| Castrillo del Val, e proviñs Burgos Santa María de Valverde, e proviñs Zamora Santa María del Val, e proviñs Cuenca e Kastilha-La Mancha Val d'Aran, anv okitanek hag ofisiel Traoñienn Aran, a zo Vall d'Aran e katalaneg Valdecasa, e proviñs Ávila Valdefuentes, anv meur a gumun Valdeganga Valdelarco, e proviñs Huelva Val de San Vicente, e Kantabria Valdeolmos Valdeprados, e proviñs Segovia Valfermoso, anv meur a lec'h Valhermoso, anv meur a lec'h Valverde, anv meur a gumun, a lech, hag a anv-tiegezh | -e kumuniezh Madrid Valdaracete, Valdastillas Valdeavero Valdelaguna Valdemanco Valdemaqueda Valdemorillo, Valdeolmos-Alalpardo Valdepiélagos Valdetorres de Jarama Valdilecha, Valverde de Alcalá |

## Tud

* Val Piriou (1963-1995), arzourez vreizhat

## Loened

* Goundi Val, bronneg

## Pennadoù kar

* Vall
* Valle
# Vairé

Vairé a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton La Mothe-Achard da gentañ hag e Kanton Les Sables-d’Olonne e 1801. E Bann Les Sables-d'Olonne e oa. Lakaet e voe kumun Vairé en Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 62 waz eus ar gumun, da lavaret eo 5,23% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour eus ar gumun e Dat-Do (Annam) er Viet-Nam d’ar 17 a viz Meurzh 1948, kaporal e oa en 21vet RIC (Rujumant Troadegiezh Drevadennel).
* Brezel Aljeria: mervel a reas ur milour d’ar 5 a viz Du 1956.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Peulvan La Minche du Diable.
* Kroaz an Azen, XIV$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr) Memorial Genweb
# Vajrayana

Ar Vajrayāna, anvet ivez boudaegezh tantrek zo unan eus skourroù ar voudaegezh. Sellet e vez outañ gant lod evel ur skourr eus ar Mahayana. Elfennoù tost d'an hindouegezh en deus, re eus shivaegezh Kachemir dreist-holl. En Tibet, ar vajrayāna hag ar bonpo, ur relijion all eus ar vro, o deus levezonet an eil egile.
Hervez testennoù an Vajrayana e ra Vajrayana dave da unan eus tri c'harbed pe tri hent ar sklêrijennadur. An Hinayana (disheñvel diouzh an Theravada) hag ar Mahayana eo an daou skourr all eus ar voudaegezh.
E anv sañskriteg a dalvez « karbed » ( yāna) an diamant (vajra), dizistrujus ha skedus evel ar gwirvoud diwezhañ-holl, pe « karbed an tan-foeltr », a zistruj an diouiziegezh, hag a laka ar feizidi da heuliañ hent ar sklêrijennadur evel ur vrogonenn. Anvet eo ivez ar c'harbed-se, pe an hent-se etrezek ar sklêrijennadur, mantrayāna ha tantrayāna, rak harpañ a ra war ar mantraoù hag an tantraoù. Kavout a reer ivez an anv guhyayāna (« karbed kuzh » hag ezoterek eta, troet e sinaeg gant mìzōng 密宗 hag e japaneg gant mikkyo).
Bev eo hiziv an deiz e broioù an Himalaya (Tibet, Nepal, Sikkim, Bhoutan, norzh an Indez, ha bevennoù kornôg ha norzh Sina). Feizidi a gaver ivez e Mongolia hag e broioù zo eus Kevread Rusia (Oblast Amour ha Tchita, Republikoù Touva, Bouriatia ha Kalmoukia, proviñs C'habarovsk), ha betek Bro-Japan (Shingon ha Tendai). A-hervez e vefe ar seurt boudaegezh choazet an aliesañ gant an dud n'int ket a orin eus Azia, a-raok ar Zen. Daoust ma'z eo disheñvel e orin ez eo tost ar Bonpo tibetan da vezañ un doare vajrayāna nann-boudaek.
Diwanet eo ar Vajrayāna war un dro gant an hindouegezh tantrek. Daoust ma oa skrivet testennoù kentañ ar voudaegezh tantrek en India en IIIde kantved ha ma oa savet re all betek an XII$^{vet}$ kantved e soñj lenneien evel Hirakawa Akira e tiwanas ar Vajrayana er VI$^{vet}$ pe er VII$^{vet}$ kantved, hag ar ger Vajrayana a anadas en VIII$^{vet}$ kantved. Diorroet-mat e oa war-dro ar VII$^{vet}$ kantved e norzh India, e Stadoù Orissa ha Bihar peurgetket.

## Notennoù

* ↑ Lâret e vez ivez Tantrayāna, Mantrayāna, Mantra kuzh, boudaegezh ezoterek ha Karbed an diamant.
* ↑ Buddhist Thought: A complete introduction to the Indian tradition by Paul Williams with Anthony Tribe. Routledge, 2000. ISBN 0-203-18593-5 pg 194
* ↑ History of Indian Buddhism - Hirakawa Akira (troet hag embannet gant Paul Groner) - Motilal Banarsidass Publishers, Delhi, 1993, p. 9
* ↑ Macmillan Encyclopedia of Buddhism, 2004, page 875-876
# Vakaga

Vakaga zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Tchad ha Soudan.
g • ka • ke Prefetioù ar Republik Kreizafrikan :
| Prefetioù ekonomikel | Nana-Grébizi · Sangha-Mbaéré |
| Prefetioù | Bamingui-Bangoran · Basse-Kotto · Haute-Kotto · Haut-Mbomou · Kémo · Lobaye · Mambéré-Kadéï · Mbomou · Nana-Mambéré · Ombella-M'Poko · Ouaka · Ouham · Ouham-Pendé · Vakaga |
# Vairumati

Vairumati zo un eoullivadur graet gant al livour gall Paul Gauguin. Savet e voe an oberenn en 1892, e-pad eil chomadenn Gauguin e Tahiti, distro di en miz Meurzh 1895. 73 cm a uhelder ha 94 cm a ledander zo dezhi.
War ziskouez emañ e mirdi Orsay, e Pariz, Bro-C'hall.

## Al livadur

Un Eva evel er vojenn a glasker poltrediñ, un doueez-vamm, feunteun a vuhez. An evn en he c'hichen a vije skeudenn ar marv.

## Menegoù

* P. F. R. Carrassat, Maestros de la pintura, Spes Editorial, S.L., 2005. ISBN 84-8332-597-7
# Vajont

Vajont zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Vairano Patenora

Vairano Patenora zo ur gumun italian, e proviñs Caserta, e Campania.
# Vakinankaratra

Vakinankaratra zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |