OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sabino Brunello

Sabino Brunello a zo bet ganet d'ar 27 a viz Even 1989 e Brescia, pennlec'h Proviñs Brescia (Italia) .
He c'hoarezed Roberta ha Marina a zo c'hoarierezed echedoù brudet ivez.
Mestrc'hoarier echedoù italian.
Mestr Meur FIDE eo.
Trede c'hoarier italian e miz Du 2009 gant 2 507 poent a renk Elo.

## Oberennoù skrivet

* Sabino Brunello, Attacking the Spanish, Embannadurioù Quality Chess, Glasc'ho 2009.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E bartiennoù e ChessBase
# Sabbioneta

Sabbioneta zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sabine

Sabine zo un anv-badez alamanek ha gallek.

## Orin

* Eus an anv latin Sabina.

## Yezhoù all

* Sabina

## Tud

* Sabine von Württemberg (1549- 1581 ), priñsez alaman .
* Sabine Leutheusser-Schnarrenberger, ganet e 1951, politikerez alaman.

## Douaroniezh

* Sainte-Sabine, anv meur a lec'h e Bro-C'hall,
* Ar Stêr Sabine, e Texas ha Louiziana, e SUA.
# Sabined

Ar Sabined (Sabini e Latin) a oa ur bobl eus Italia a veve e-kreiz an Apenninoù hag e hanternoz Latium, en hanternoz d'an Anio a-raok savet kêr Roma.
Ar Sabined a oa daou rumm anezho goude savidigezh Roma, evel a zo kontet e mojennoù Henroma, nemet an disrann ne oa ket ur vojenn : ar re a oa tost da Roma en em veskas gant ar Romaned, re ar menezioù a chomas dizalc'h, a vrezelas ouzh Roma, evel pobloù all eus al ledenez, ha, pa voent trec'het, a emdeuzas e Republik Roma.
# Sabinianus

Sabinianus Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Blera, Impalaeriezh roman ar Reter |
| Dilennet da bab | 13 a viz Gwengolo 604 |
| Dibenn e baboni | 22 a viz C'hwevrer 606 |
| En e raok | Gregor Iañ |
| War e lerc'h | Bonifas III |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Sabinianus (e latin: Sabinianus), ganet e Blera (Impalaeriezh roman ar Reter) ha marvet d'an 22 a viz C'hwevrer 606, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 13 a viz Gwengolo 604.
# Sabeleg

Ur yezh digenvez eo ar sabeleg. Komzet eo gant 1650 a dud er janglenn etre ar stêrioù Napo ha Curaray en Ecuador. Tremenet d'ar vugale eo c'hoazh met n'en deus statud ofisiel. Un darn vras eus ar meuriad a gomz spagnoleg pe kechuaeg ivez.

## Gwelet ivez

Yezhoù Ecuador
# Sabhal Mòr Ostaig

Sabhal Mòr Ostaig (Skiber meur Ostaig e brezhoneg) zo ur skol-veur e gouezeleg e Slèite, en enez An t-Eilean Sgitheanach (Skye, e saozneg), en Inizi Gall, e gwalarn Bro-Skos.
Savet e voe er bloavezhioù 1970, en Ostaig Farm Square, gant Iain Noble. Ar barzh gouezelek Sorley MacLean a oa e-touez izili ar c'huzul-ren.

## Skourr all

Ur skourr zo en Ìle, anvet Ionad Chaluim Chille Ìle.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn e saozneg
* (gd)Lec'hienn e gouezeleg
# Sabina

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sabina zo un anv-badez alamanek hag italianek.

## Yezhoù all

* Sabine, en alamaneg hag e galleg

## Tud

* Poppea Sabina an Henañ, (n/d-45), Romanez a ouenn uhel, mamm Popea Sabina “ar Yaouankañ”
** he merc'h, Poppea Sabina “ar Yaouankañ” (30 - 65), pried an impalaer Neron,
* Vibia Sabina (° war-dro 86 - † 137), impalaerez roman, pried an impalaer roman Hadrian,
* Sabina Roma, merzherez ha santez roman en IIvet kantved,
* Sabina von Bayern (1492-1564), dugez alaman,

### XXvet kantved

* María Sabina (1894-1985), pareourez vec'hikan,
* Sabina Olmos (1913-1999), anv micher Rosa Herminia Gómez, kanerez tango arc'hantinat,
* Sabina Ddumba (ganet e 1985), kanerez svedat,
* Sabina Yasmin (ganet e 1953), kanerez vengalat,
* Sabina Sciubba (ganet e 1975), kanerez alaman
* Sabina Guzzanti, aktourez italian
* Joaquín Sabina (1949-), kaner ha barzh spagnol.

## Lennegezh

* Sabina, anv un heuliad romantoù svedek gant Vibeke Olsson

## Lec'hioù
### Italia

* Sabina (Italia) – rannvro istorel e-kreiz Italia
** Kumunioù e proviñs Rieti.
*** Belmonte in Sabina – e proviñs Rieti
*** Cantalupo in Sabina – e provincia di Rieti
*** Fara in Sabina –e provincia di Rieti
*** Magliano Sabina – e provincia di Rieti
*** Monte San Giovanni in Sabina –e provincia di Rieti
*** Montopoli di Sabina – e provincia di Rieti
*** Palombara Sabina – e provincia di Roma
*** Pozzaglia Sabina – e provincia di Rieti
*** Torri in Sabina – e provincia di Rieti
*** Torricella in Sabina – e provincia di Rieti
* Sabina - frazione en Aiello del Sabato e proviñs Avellino

### Stadoù-Unanet}

* Sabina (Ohio)

### Tchekia

* Šabina e Distrig Sokolov
# Sabina Grzimek

Sabina Grzimek (12 a viz Du 1942 e Roma) a zo ur gizellerez alaman.

## Familh

Bugel henañ ar c'hizeller Waldemar Grzimek hag al livourez ha priourez Christa von Carnap eo Sabina Grzimek. Jana Grzimek, he hanter-c'hoar, a zo arzourez ivez. Sabina Grzimek a voe dimezet gant ar mirdiour Peter Schwarzbach eus 1973 betek 1979. Ur mab (Anton) hag ur verc'h (Anna) he deus.

## Buhez

Etre 1961 ha 1962 ec'h heulias kentelioù pleustrek e Porzellan Manufaktur Meißen ha goude-se e studias ar c'hizellañ betek 1967 e Kunsthochschule Berlin-Weißensee. Goude-se e labouras evel kizellerez, livourez ha dizagnourez grafek e Prenzlauer Berg. Abaoe 1972 e labour en Erkner. Abaoe 1997 e labour ivez evel kelenner e Grafik-Design-Schule en Anklam.

## Oberenn

Sabina Grzimek a sav ul lodenn vras eus hec'h oberennoù gant maean-plastr, arem, pri poazh pe pri. Hec'h oberennoù a c'haller gwelout e:
* Prenzlauer Berg : Junge aus der Marienburger Straße (1968–1970)
* Lichtenberg, er Freiaplatz : Mutter und Kind (1976–1981)
* Berlin-Tiergarten, e-barzh Galerie Eva Poll : Stehende und liegende Gruppe (1980–1985)
* Erkner : maen-koun dirak ar Gerhart-Hauptmann-Museum (1992) ha Weinheimer Reiterin (1996)
Un nebeud engravadurioù ha livadurioù a zo deuet diwar he dorn ivez.

## Prizioù

* Gustav-Weidanz-Preis (1972)
* Käthe-Kollwitz-Preis (1983)
* Preis des Kunstfördervereins Weinheim (1994)
* Ernst-Rietschel-Kunstpreis digant kêr Pulsnitz (1996)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Sabina Grzimek
* https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=atr%3D119123541+OR+nid%3D119123541&method=simpleSearch Sabina Grzimek war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek
* https://web.archive.org/web/20070926222120/http://stabikat.staatsbibliothek-berlin.de:8080/DB=1/SET=5/TTL=1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=1016&SRT=YOP&TRM=Grzimek,+Sabina sabina Grzimek war lec'hienn Staatsbibliothek zu Berlin

## Levrlennadur

* Gerhard Grzimek, Rupprecht Grzimek: Die Familie Grzimek aus Oberglogau in Oberschlesien; in: Deutsches Familienarchiv, Band 10; Neustadt (Aisch): Degener, 1958$^1$ (Reutlingen: Herder-Institut, 2000$^4$)
# Sant'Egidio alla Vibrata

Sant'Egidio alla Vibrata zo ur gumun en Italia, e proviñs Teramo, en Abruzzo.
# Sant'Egidio del Monte Albino

Sant'Egidio del Monte Albino zo ur gumun italian e proviñs Salerno, e Campania.
# Sant'Elena Sannita

Sant'Elena Sannita zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Sant'Elpidio

Sant'Elpidio zo un anv-lec'h italianek.

## Kumunioù

* Porto Sant'Elpidio
* Sant'Elpidio a Mare
# Sant'Elena (Veneto)

Sant'Elena zo ur gumun italian eus Proviñs Padova, e Veneto.
# Sant'Elia a Pianisi

Sant'Elia a Pianisi zo ur gumun en Italia, e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Sant'Arsenio (Italia)

Sant'Arsenio zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Sant'Egidio

Sant'Egidio, zo un anv-lec'h italianek.

## Gerdarzh

Eus Sant (sant ivez e brezhoneg) hag Egidio (Jili e brezhoneg).

## Yezhoù all

Klotañ a ra gant an anvioù all-mañ:
* Sant-Jili, e brezhoneg
* Saint-Gilles, e galleg

## Lec'hioù
### Kumunioù

* Sant'Egidio alla Vibrata, en proviñs Teramo en Abruz.
* Sant'Egidio del Monte Albino, en proviñs Salerno e Campania.

### Frazioni

* Sant'Egidio, e Ferrara.
* Sant'Egidio, e Perugia

### Ilizoù

Meur a iliz zo en anv-se, met dreist-holl:
* Iliz Sant'Egidio, pennlec'h kumuniezh Sant'Egidio, e rione Trastevere, e Roma.

## Kumuniezh

* Kumuniezh Sant'Egidio, ur gumuniezh katolik en Italia.
# Sant'Elia Fiumerapido

Sant'Elia Fiumerapido zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Sant'Elena

Sant'Elena zo un anv-lec'h italianek, diwar anv ar santez Elena.

## Kumunioù

* Sant'Elena Sannita
* Quartu Sant'Elena
# Tiegezh Visconti

Visconti zo anv un tiegezh uhel eus Lombardia en Italia, eus tu ar Gibelined, a renas e Dugelezh Milano e-pad ar Grennamzer ha betek an Azginivelezh, eus 1277 betek 1447. Da gentañ ne oant ken 'met aotrouien, met adal 1395, gant Gian Galeazzo Visconti, e voent anvet duged.
War-lerc'h 1447 e tremenas ar galloud etre daouarn an Tiegezh Sforza.
# Tiegezh Wittelsbach

Tiegezh Wittelsbach zo un tiegezh roueel eus Alamagn, unan eus ar re goshañ ha galloudusañ en Impalaeriezh santel roman german. Anezhañ e teuas meur a impalaer santel, ha meur a roue eus Pfalz ha Bavaria.

## Rouantelezh Bavaria

Dindan ar roue Masimilian hag e vugale e teuas Bavaria da vezañ an trede galloudusañ stad alaman, war-lerc'h Prusia hag Aostria. E 1871, pa voe savet impalaeriezh Alamagn e oa an eil bouezusañ rouantelezh war-lerc'h Prusia.

## Trede Reich

Enepnazi e oa an tiegezh ha bec'h o doe gant galloud Hitler.
# Tiegezh santel

An Tiegezh santel, pe ar familh santel eo an anv roet d'an tiegezh a oa ennañ Jezuz hag e dud, Mari ha Jozef. Roet eo da skouer d'an holl diegezhioù gant an Iliz katolik .

## Arz

Kalzik a daolennoù zo bet savet d'an Tiegezh santel, a-wechoù gant sent all (Santez Anna, pe Yann ar Badezour da skouer), a-wechoù e-pad an Tec'h da Egipt, pe en e di e Nazaret, gant an arzourien-mañ paneveken:
* Albrecht Dürer
* Bartolomé Esteban Murillo
* Agnolo Bronzino

## Skeudennoù

* Albrecht Dürer (1494-1497)
* Polidoro da Lanciano (1540)
* Juan Simon Gutierrez (1643)
* Rembrandt (1646)
* Bartolomé Esteban Murillo (~1650)
* Sebastiano Ricci (1709)

## Ilizoù

Meur a iliz zo gouestlet d'an Tiegezh santel, met an hini brudetañ eo ar Sagrada Família e Barcelona, empentet gant Antoni Gaudí.
# Tielt-Winge

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Tielt-Winge zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 44,52 km²
* Poblañs (2022) : 11 037 a dud
* Stankter : 248 den/km²
# Tiegezh dibried

Un tiegezh dibried zo un tiegezh gant un den bras (tad a-wechoùigoù, mamm peurliesañ) hag ur bugel pe vuioc'h.
Ganet eo ar bugel diwar un darempred berrbad, e-maez ar briedelezh, hep na vefe anavezet an tad a-wechoù, nemet e vije marvet abred.
Pa vez bet torret an dimeziñ etre an tad hag ar vamm e vo komzet eus un tiegezh dibriedet pe divodet.
E Bro-C'hall, ma vez studiet emdroadur ar gevredigezh gant an INSEE, ez eus bet jedet gant an aozadur-stad e oa bet kresket an tiegezhioù dibried etre 1990 ha 1999 eus 1 397 000 da 1 640 000, abalamour dreist-holl ma'z eo kresket an dibriediñ war ar memes tro.
Gant ar c'hresk-se ez a an tiegezhioù-se war baouraat gant an holl efedoù drastus a vez da-heul (fallvagadurezh, fallyec'hed, fallskoliata, mezventi, emlazhoù, gwallgrennardiezh).

## Notennoù

* ↑ Mammskrid : INSEE
# Tielt

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Tielt zo ur gumun e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 68,85 km²
* Poblañs (2022) : 20 500 a dud
* Stankter : 298 den/km²
# Tiegezh Sforza

Sforza zo anv un tiegezh italian brudet e mare an Azginivelezh, a oa e gavell e Dugelezh Milano.

## Orin al lignez

* Savet e voe al lignez gant Muzio Attendolo, lesanvet Sforza (an hini kreñv) (ganet e Cotignola e-tal Pescara en 1369, marvet en 1424), a oa condottiero o tont eus Romagna, hag a servijas rouaned anjevat Naplez. Al lignez-se eo a reas ar muiañ a verzh.
* E vab henañ a oa Francesco Sforza (1401-1466), a renas Dugelezh Milano er c'h-Quattrocento, hag a dapas an titl dug Milano war-lerc'h marvet an dug Filippo Maria Visconti e 1447, pa zimezas gant Bianca Maria Visconti, pennhêrez, ha war-lerc'h ar Republik Ambrozian (1447-1450). Eus an dimeziñ-se e teu al lignez.
* War-lerc'h Francesco Iañ e voe Galeazzo Maria Sforza (1444-1476), Dug adal 1466 betek e varv, a zimezas da Bona di Savoia.
* E vab Gian Galeazzo Sforza a renas war e lerc'h (1469-1494), nemet dre ma oa re yaouank ne oa ket evit gouarn; dimeziñ a reas da Isabella d'Aragon.
* E penn ar gouarnamant e oa an eontr Ludovico Sforza (il Moro), a voe anvet dug da varv e niz, a vije bet sikouret da vervel. Dimeziñ a reas d'ar briñsez Beatrice d'Este eus Ferrara. Trec'het e voe e 1500 gant armeoù gall ar roue Loeiz XII ha kaset da Vro-C'hall ha bac'het betek e varv.
* Pa voe skarzhet ar C'hallaoued gant ar Suised e teuas Massimiliano Sforza, mab da Ludovico, da vezañ dug. Met dont a reas ar C'hallaoued en-dro, trec'h e voent e Marignan, bac'het e voe an dug ha kaset da Vro-C'hall evel e dad araokañ.

## Ar re Sforza, duged Milano

* Francesco Iañ Sforza 1450-1466
* Galeazzo Maria Sforza 1466-1476
* Gian Galeazzo Sforza 1476-1494
* Ludovico Sforza 1494-1499 ha 1500-1501
* Massimiliano Sforza 1512-1515
* Francesco II Sforza 1521-1524, 1525-1526 et 1529-1535

## Gwelout ivez

* Federico Sforza, anv meur a zen,
* ar c'hont Carlo Sforza, bet o stourm a-enep ar faskouriezh.

### Liammoù diavaez

* Euweb.cz : Al lignez Sforza
* Sardimpex.com : Lignez Sforza
* Leonardo.it : Tiegezh Sforza
# Tienen

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tienen a c'hell bout:
* Tienen (Brabant), ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Belgia
* Tienen (Westhoek) pe Thiennes, ur gumun eus Flandrez Frañs
# Tienen (Brabant)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Tienen (Tirlemont e galleg) zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 72,77 km²
* Poblañs (2022) : 35 973 a dud
* Stankter : 494 den/km²
# Tredeml

Tredeml (Templeton e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e gevred Sir Benfro, Kembre, 112.4 km eus Kerdiz. Emañ er c'hreisteiz da gêr Arberth. E 2011 e oa poblet gant 947 a dud, ha 136 anezho (14,8%) a oa kembraegerien.
Soñjal a reer e teu an anv eus Marc'heien Urzh an Templ a vije bet diazezet eno a-raok ma vije kemeret o madoù gant Marc'heien Urzh Sant Yann a oa ur gomandiri ganto e Slebets. Meneget eo al lec'h e skridoù latin, evel Villa temparil e 1282 hag evel Villa Templarorium Campestris er bloaz war-lerc'h.

## Notennoù

* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011, Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Trediarn

Trediarn :
| Anv gallaouek | Trédiarn |
| Anv gallek (ofisiel) | Trédias |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Bronn |
| Kod kumun | 22348 |
| Kod post | 22250 |
| Maer Amzer gefridi | Renaud Le Berre 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lambal Douar ha Mor |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | https://www.tredias.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 499 ann. (2020) |
| Stankter | 45 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 21′ 30″ Norzh 2° 14′ 08″ Kornôg / 48.3583333333, -2.23555555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 70 m bihanañ 37 m — brasañ 111 m |
| Gorread | 11,01 km² |
| Trediarn ||
| kemmañ |
Trediarn a zo ur gumun eus Breizh e kanton Bronn e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant priol-person parrez Trediarn, Huet e anv, ha priol-person Santez-Uriel ivez, Goiraud e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 53 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,91 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den a varvas abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn en iliz katolik e koun an daou veleg didou bet dibennet e-pad an Dispac'h Gall hag an naontek gwaz marvet e brezelioù an Impalaeriezh C'hall Kentañ, luc’hskeudenn.
* Taolennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.13
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Tredozio

Tredozio a zo ur gumun en Italia e proviñs Forlì-Cesena, e rannvro Emilia-Romagna.
# Tref

Tref, pe tre, zo ur ger kembraek hag a dalv kement ha kêr. Stank eo e lec'hanvadurezh Kembre.

## Lec'hioù
### Kembre

* Tredegar
* Trefaldwyn
* Trefdraeth
* Trefenter
* Treffynnon
* Tre-gŵyr
* Treharris
* Tremadog
* Trefynwy
* Tre Taliesin
* Y Drenewydd
* Drenewydd Gelli-farch
Hag ivez:
* Hendre
* Llandre

### Bro-Saoz

* Treflach

## Pennadoù kar

* Pentre
# Tref-y-clawdd

Tref-y-clawdd (pe Trefyclawdd pe Trefyclo) zo ur gêr eus Powys, war an harzoù etre Kembre ha Bro-Saoz.
Talvezout a ra anv kembraek ar gêr kement ha “kêr ar c’hleuz”, abalamour m’eo tost da Gleuz Offa, ar voger douar savet en VIII$^{vet}$ kantved gant an roue Offa Mercia da verkañ ar vevenn etre Kembre ha Bro-Saoz. E saozneg eo anvet Knighton, ur ger savet diwar cniht, «marc’heg» met ivez «gwaz» e saozneg kozh, ha tūn, «kêr», «lec’h annezet».
E 2011 e oa poblet gant 3007 a dud, ha 249 anezho (8,5%) a oa kembraegerien.

## Gevelliñ

Gevellet eo Tref-y-clawdd gant :
* Gwared (Breizh) abaoe 1991

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Trefarthen

Trefarthen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanidan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 202,1 km eus Kerdiz.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Tredion

Tredion :
| Kastell Tredion. ||
| Anv gallaouek | Terdion |
| Anv gallek (ofisiel) | Trédion |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Kistreberzh |
| Kod kumun | 56254 |
| Kod post | 56250 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Rivoal 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | http://www.tredion.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 323 ann. (2020) |
| Stankter | 51 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 47′ 36″ Norzh 2° 35′ 32″ Kornôg / 47.7933333333, -2.59222222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 85 m bihanañ 24 m — brasañ 121 m |
| Gorread | 25,76 km² |
| Tredion ||
| kemmañ |
Tredion a zo ur gumun eus kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Emsavadeg ar Bonedoù ruz, 31 a viz Here 1675: diwar urzh Charles d'Albert d'Ailly (dug a Chaulnes) e voe rediet treviz Tredion da gas kement arm a oa gante da gastell Markiz Gemadeg e Kallag e Pluveleg.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun d'an 28 a viz Genver 1833 diwar ul lodenn eus kumun An Elven.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ
* Mervel a reas 55 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,50 % eus he foblañs e 1911.
Eil Brezel-bed
* Gouhere 1944: ul letanant SAS -- 2vet RCP a voe lazhet gant an Alamaned d'an 13 a viz Gouhere 1944 ha c'hwec'h SAS—2vet RCP all hag un den nann-soudard d'ar 14 ha d'ar 15 a viz Gouhere 1944 e Kerlanvaoz gant an Alamaned hag ar Vilisianed c'hall.
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Tredion.
* Monumant ar re varv.
* Plakenn al Letanant Tisné.
* Monumant Kerlanvaoz.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (br) Tredion war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 158 ha 159
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* 1 2 (fr)memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945 , Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajennoù 519 ha 520
* ↑ (fr)memorialgenweb – Plakenn al Letanant Tisné
* ↑ (fr)memorialgenweb – Monumant Kerlanvaoz
# Trefaldwyn

* Trefaldwyn e Powys
Trefaldwyn (Montgomery e saozneg) zo ur gêr istorel e Kembre, e gevred Powys, tostik d'an harzoù gant Bro-Saoz.
Dont a ra an anv eus hini ur baron norman anvet Baldwin.
E 2011 e oa 1 295 a dud e kumuniezh Trefaldwyn ha 156 anezho a oa kembraegerien (12,4%).

## Pennad kar

* Sir Drefaldwyn

## Notennoù

* ↑ Welsh Language Skills, 2011. Office for National Statistics..
# Sandalenn

Ur sandalenn ( sandalinier pe sandalennoù el liester) zo ur votez skañv, digor pe digoroc'h, graet evit bezañ lakaet diloer peurvuiañ, pa vez tomm an amzer, ha pa ne vez ket da gerzhout re. A bep seurt stumm sandalennoù zo, darn evit paotred, darn evit plac'hed. Hiziv int e lêr pe e plastik, gwechall e vezent graet e plouz pe e koad, hervez ar pobloù, hag anvioù a bep seurt dezho.
* caliga a oa sandalennoù lêr ar soudarded roman gwechall.
* an tong eo ar stumm skañvañ hiziv, goude ma n'eo ket an hini bravañ.

## Sandalinier

* Sandalinier plac'hed, doare kêr.
* Sandalennoù paotr, e lêr .
* Sandalennoù e koad, anvet Holzsandale en alamaneg.
* Sandalennoù eus ar VIvet pe Vvet milved kent JK, kavet en Spagn.
* Sandalenn inka, XVvet kantved, Perou.
* Sinaadez e sandalennoù.
* Sandalennoù skoulmet uhel.
* Ur sandalenn eus Afrika, war-dro 1970.

## Pennadoù kar

* caliga
* tong
# Sancti Spiritu

Sancti Spiritu zo un anv-lec'h spagnolek, deuet eus al latin.

## Arc'hantina

* kreñvlec'h Sancti Spíritu, en
* bourk Sancti Spíritu, e departamant General López e proviñs Santa Fe.

## Pennad kar

* Sancti Spíritus
# Sanctuary (manga)

Ur manga gant Ryôichi Ikegami (tresañ) ha Sho Fumimura (senario) eo Sanctuary.
Titl a-orin : サンクチュアリ (sankuchuari).

## Diverrañ

Daou vignon eo Hôjô ha Asami. Ur pal boutin zo dezho : adreiñ blaz ar politikerezh d'ar Japaniz, hejañ ar vro.
Mont davet ar galloud a reont o soñj, unan anezho evel politikour, egile evel yakuza.

## Tudennoù pennañ

* Akira Hojo
* Chiaki Asami
* Isaoka
* Ao.Tokai
* Kyoko