OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Audrey Hepburn

Audrey Hepburn zo un aktourez angl-hag-izelvroat ganet d'ar 4 a viz Mae 1929 en Elsene, Belgia hag aet da anaon d'an 20 a viz Genver 1993 e Tolochenaz, Suis.
Da gentañ e felle dezhi mont da zañserez met kregiñ a reas da vezañ aktourez e fin ar bloavezhioù 1940. Ar berzh a reas ar pezh-c'hoari Gigi (1951) e Broadway a zigoras dezhi dorioù ar sinema. Gounit a reas Oscar an aktourez wellañ kerkent ha 1953. Ne c'haller ket ankounac'hat he mod da c'hoari e Sabrina (1954), e Breakfast at Tiffany's (1961) pe c'hoazh e My Fair Lady (1964).
Paouez a reas da labourat evit ar sinema e 1967 hag en em ouestlañ a reas da oberoù dengar. Kannadourez an Unicef e voe etre 1988 ha 1992.
* 1953: Roman Holiday
* 1954: Sabrina
* 1957: Love in the Afternoon
* 1961: Breakfast at Tiffany's
* 1964: My Fair Lady

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn ofisiel Audrey Hepburn, ha Font ar Vugale Audrey Hepburn
* (fr) Audrey Hepburn war Allocine
# Audun

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Audun zo un anv-lec'h hag un anv-tud.

## Lec'hioù

Bro-C'hall
E Loren
* Audun-le-Roman, kumun e Meurthe-et-Moselle ;
* Audun-le-Tiche, kumun e Moselle.
Dont a rafe an anv-lec'h eus an anv latin Aqueductus, dourbont:

## Anv-badez

Audun zo un anv-badez norvegek, roet d'ar baotred.

### Yezhoù all

* Auðun pe Auðunn en islandeg.

### Tud

* Audun Hugleiksson (1240–1302), priñs norgeat e dibenn an XIIIvet kantved.
* Audun Lysbakken, politikour norgeat.
# Alambig Elektrik

Alambig Elektrik a zo ur strollad sonerien festoù-noz.

## Sonerien

* Lors Landat: kan
* Roland Conq: gitar
* Patrick Pereira: trompilh
* Gael Runigo: akordeoñs diatonek ha boest

### bet er Strollad

* Youenn Le Cam: trompilh ha boest

## Un nebeud pladennoù

* Disadorn 'noz fever, 2010
* Vorlenn's stomp, 2014

## Gwelout ivez

* Roll sonerien, kanerien ha strolladoù Breizh

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Alamaneg Pennsylvania

Ur yezh c'hermanek eus is-skourr ar yezhoù alamanek uhel eo alamaneg Pennsylvania (Pennsilfaanisch-Deitsch, saozneg: Pennsylvania German pe Pennsylvania Dutch). Komzet e vez gant en-dro da 250 000 a dud e Pennsylvania dreist-holl; izili eus an iliz Amish eo al lodenn vrasañ eus e yezherien.
Ur yezh en arvar an hini eo.
Kar eo ar yezh-mañ d'ar frankeg komzet e kornôg-kreiz Alamagn. Daou zoare skrivañ diforc'h a vez implijet er skrid hiziv, unan levezonet gant hini ar saozneg hag unan all savet war batrom an alamaneg unvan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù germanek

## Liammoù diavaez

* The Pennsylvania German Society
* Deutsch-Pennsylvanischer Arbeitskreis / German-Pennsylvanian Association
* Pennsylvania German in non-Amish, non-Mennonite communities
# Alameda

Alameda zo anv meur a lec'h.

## Spagn
### Kumunioù

* Alameda (Málaga), e proviñs Málaga
* Alameda de la Sagra, e proviñs Toledo
* La Alameda de Gardón, e proviñs Salamanca
* Torres de la Alameda, e Kumuniezh Madrid

### Lec'hioù all

* Alameda de Hércules, liorzh veur krouet e 1574 e Sevilla, an hini goshañ krouet en Europa

## Stadoù-Unanet

* Kontelezh Alameda, unan eus 58 kontelezh Stad Kalifornia
# Alamangasaouriezh

An alamangasaouriezh pe germangasaouriezh zo un emzalc'h a gasoni ouzh Alamagn hag an Alamaned.
E Bro-C'hall eo chomet bev goude tri brezel : brezel 1870-1871, brezel 1914-1918 ha brezel 1939-1945.

## Pennadoù kar

* Gallgasaouriezh
* Saozkasaouriezh
# Alamannia

Alamannia pe Alemannia eo ar vro ma teuas an Alamanned, pe Alemanned, da chom adal an II$^{vet}$ kantved war lezioù uhelañ ar Roen. Daoust ma vez anv eus ur rouantelezh alemann a-wechoù, ne oa ket ur stad unvan met ur c'hengevread pobloù, amezek d'an Impalaeriezh roman.
# Alamblakeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù alamblakek eo an alamblakeg (alamblak) komzet gant tro-dro da 1 527 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.
Div rannyezh a zo:
* Kouvenmaseg (kuvenmas)
* Karawareg (karawari)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù sepikek ar menezioù
# Alameda (Málaga)

Alameda zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga.
# Alamaneg an Huterited

Ur yezh c'hermanek eus skourr an Yezhoù aostriek-bavarek eo alamaneg an Huterited (Hutterisch) komzet hiziv gant an Huterited e Kanada hag ar Stadoù Unanet.
Gwechall e veze graet 'tiroleeg ouzh ar yezh-mañ, met n'eo ket reizh an anv-se.
Diorroet e oa bet alamaneg an Huterited war diazez an alamaneg komzet e Karintia (Aostria) e-kreiz ar XVIIIvet kantved. Tost a-walc'h eo da alamaneg Pennsylvania.
Desket e vez an alamaneg da yezh kentañ gant ar vugale savet er c'huminiezhioù Huterited ha war-lerc'h e vez desket ar saozneg gante.
Ur yezh dre gomz eo alamaneg an Huterited dreist-holl met pa vez graet gantañ dre skriv e vez implijet an doare-skrivañ implijet gwechall evit an alamaneg a-raok ar skritur unvan lakaet e pleustr gant Martin Luther. Er skolioù neoazh ez eo skritur Martin Luther an hini a vez desket gant ar vugale daoust ha me vez graet skol dezhe e soazneg dreist-holl.

## Gwelet ivez

* Yezhoù germanek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Avahi

Avahied :
| Avahi laniger ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Indriidae |
| Genad : | Avahi |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An avahied, pe lemured gloanek, eo al lemured a ya d'ober ar genad Avahi. Bevañ a reont e Madagaskar.

## Spesadoù

* Avahi Betsileo, Avahi betsileo
* Avahi Cleese, Avahi cleesei
* Avahi ar reter, Avahi laniger
* Avahi ar c'hreisteiz, Avahi meridionalis
* Avahi ar c'hornôg, Avahi occidentalis
* Avahi Peyrieras, Avahi peyrierasi
* Avahi Ramanantsoavana, Avahi ramanantsoavanai
* Avahi ar gwalarn, Avahi unicolor
# Avalenn

Ur wezenn frouezh eo an avalenn. Malus pumila eo hec'h anv spesad. Gounezet e vez evit he frouezh, an avaloù, pe he bleuñv, gwenn pe gwenn-ha-roz. Ar c'hoad a vez implijet ivez.
# Auzay

Auzay a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Le Langon da gentañ hag e Kanton Fontenay-le-Comte e 1801 pa voe diskaret Kanton Le Langon. E Bann Fontenay-le-Comte e oa. Lakaet e voe kumun Auzay en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 25 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,19% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kendeuzet e voe kumunioù Auzay ha Vande d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez, Auchay-sur-Vendée.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Ginivelezh an Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.
* Taolenn a Enor 1914-1918 er vered, luc’hskeudennoù$^,$.
* Maen-koun 1914-1918 er vered, luc’hskeudenn.

## Pennadoù kar

* Auchay-sur-Vendée,
* Chaix.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Ouest-France d'ar 24 a viz Even 2016
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Aval difennet

An aval difennet, pe frouezhenn difennet, eo frouezhenn gwezenn an anaoudegezh eus ar mad hag an droug, hervez ar Bibl, e Levr ar C'heneliezh (2;16,17). E Liorzh an Eden e oa ar wezenn.
# Aval-orañjez

Frouezh ar gwez-orañjez (pe aouravalenned, Citrus sinensis o anv skiantel) eo an avaloù-orañjez$^,$$^,$, pe orañjez$^,$, pe aouravaloù, boulheñvel o stumm, melen-ruz o liv, splus en o bouedenn chugonus-tre.
Dont a reont diwar Citrus sinensis ha Citrus aurantium ha seurtoù all , eus ar c'herentiad Rutaceae.
Brudet eo ar frouezh abalamour d'ar vitamin C zo enno.
Hervez ar FAO (2014), e oa bet dastumet 71 milion a donelladoù orañjez, ur c'hard anezho e Brazil, ar peurrest e Sina, India, Mec'hiko, SUA, Spagn, Egipt, Indonezia, Turkia ha broioù all.
Orañjez pe melen-ruz a lavarer pa gomzer eus liv an aouraval.
* Bleuñv ha frouezh
* Orañjez
* En o fezh, troc'het dre an hanter, tamm diblusket
* Diblusket
* Orañjez ha chug orañjez

## Gwelet ivez

* Chug orañjez

## Notennoù

* ↑ Geriadur Gregor, 1732, p; 677
* 1 2 Geriadur H. du Rusquec, 1886, p. 334
* 1 2 3 Geriadur Vallée, 1931, p. 515.
# Aval-stoub

Frouezh an avalenn-stoub eo an avaloù-stoub, dezho stumm per tev, hag a bep seurt liv ha ment. Frouezh da boazhañ eo an avaloù-stoub. Gounezet e vezont e kornbroioù goudomm. Eus ar spesad Cydonia oblonga eo an holl c'houennoù.

## Gerdarzh

Diwar ar ger aval ha stoub eo bet stummet an anv aval-stoub .
Lod eus an avaloù-stoub o ur stumm avaloù ganto, lod all kentoc'h ur stumm per. Pa vez yaouank ar frouezh e vez blevek (kotonek) o gorre: eus ar mare-se e teu an anv stoub .
An anv spesad Cydonia oblonga a zeu eus ar ger gresianek μῆλα κυδώνια Mela Kudonia a dalv "aval Kudonia"" (ul lec'h e Kretia e kaver enañ ur c'houenn brudet).
* Frouzhenn nevez stummet gant he stoub
* Aval-stoub yaouank golloet c'hoazh gant e stoub kotonek
* Stumm hollek ar wezenn gant he frouezh
* Avaloù-stoub ouzh o gwezenn
* Un aval-stoub
* Bleunioù ha delioù
* Avaloù-stoub da werzhañ war ur marc'had
# Avallod-ar-Sec'h

Avallod-ar-Sec'h :
| Ar vourc'h. ||
| Anv gallaouek | Avaylh |
| Anv gallek (ofisiel) | Availles-sur-Seiche |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwerc'h-Breizh |
| Kod kumun | 35008 |
| Kod post | 35130 |
| Maer Amzer gefridi | Élisabeth Carré 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | http://www.availles35.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 671 ann. (2020) |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 57′ 43″ Norzh 1° 11′ 41″ Kornôg / 47.9619444444, -1.19472222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 52 m — brasañ 89 m |
| Gorread | 11,06 km² |
| Avallod-ar-Sec'h ||
| kemmañ |
Avallod-ar-Sec’h (Availles-sur-Seiche e galleg) a zo ur gumun eus Kanton Gwerc'h-Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

War lez ar Sec'h emañ ar gumun.

## Anv
### Stummoù skrivet

Erwan Vallerie (1995) ː Avaleia, 1174; Avalle, 1264

### Gerdarzh

Dauzat & Rostaing ː sur awalc'h eus galianeg aballo-, aval, ha lostger -ia.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 41 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 7,87% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Chapel Sant Jozeb.
* Iliz katolik Sant-Pêr.
* Ar chapel.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Tud

* Itron de la Corderie. He deus savet an ospital Sant-Jozef e 1699, evit Avallod ha Mousterioù

## Levrlennadur

* Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978
* Erwan Vallerie ː Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Marteville & Varin. Warlec'hien J.B Ogée, 1843
# Av

An Av (Aff e galleg) zo ur stêr, deuet e-maez an douar e koad Pempont, e Gwern-Porc'hoed, a red etre Bro-Sant-Maloù gozh ha Bro-Roazhon kent mont war-du Bro-Wened, a dremen dre C'hazilieg, hag a zo un adstêr d'an Oud e Glenneg.
Er bloavezhioù 1980 e oa bet kaoz da sevel ur stankenn er c'hreisteiz da Bempont, ha da veuziñ un draoñienn evit pourchas dour da Roazhoniz, met enebiñ a reas tud ar vro, ha dilezet e voe ar raktres.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Aval-gouzoug

Aval ar gouzoug, pe an aval-gouzoug, eo anv an tamm balirek e diaraog ar gouzoug, anezhañ migorn an diroidenn, pe ar wagrenn diroid.

## Orin an anv

Dont a ra eus istor ar frouezhenn difennet, er Bibl, a oa profet gant Eva da Adam, hag a vefe chomet sac'het e toull gouzoug he den, hervez ur vojenn gristen goude.
Un afer gwazed eo an aval-gouzoug. Ne vez ket gwelet aval-gouzoug ar vugale tamm ebet. Seul voutoc'h mouezh ar gwaz, seul izeloc'h ha splannoc'h aval e c'houzoug. Ral eo da hini ar maouezed bout balirek evel hini lod eus ar wazed: druzoni a vez dezho etre o groñj hag o gouzoug hag a guzh aval o gouzoug, goude ma ne vijent ket tev.
# Cyanomitra

Cyanomitra :
| Ur c'houblad C. v. cyanocephala, tresadenn gant Swainson (1821). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Anv skiantel ||
| Cyanomitra Reichenbach, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyanomitra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Cyanomitra alinae,
** C. a. alinae, derooi, kaboboensis, marungensis ha tanganjicae,
* Cyanomitra bannermani,
* Cyanomitra cyanolaema
** C. c. cyanolaema, magnirostrata hag octaviae,
* Cyanomitra olivacea
** C. o. alfredi, cephaelis, changamwensis, granti, guineensis, neglecta, obscura, olivacea, olivacina, ragazzii ha sclateri,
* Cyanomitra oritis
** C. o. bansoensis, oritis ha poensis,
* Cyanomitra veroxii
** C. v. fischeri, veroxii ha zanzibarica,
* Cyanomitra verticalis
** C. v. bohndorffi, cyanocephala, verticalis ha viridisplendens.
Nav isspesad warn-ugent (29) en holl : o c'havout a reer holl en Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nectariniidae/Cyanomitra (lennet e-barzh d'an 18 a viz Eost 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cyanopica (genad)

Cyanopica :
| Cyanopica cooki (tresadenn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Corvidae |
| Anv skiantel ||
| Cyanopica Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyanopica a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Cyanopica cooki,
* ar big c'hlas (Cyanopica cyanus)
** C. c. cyanus, C. c. interposita, C. c. japonica, C. c. kansuensis, C. c. koreensis, C. c. stegmanni ha C. c. swinhoei.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Corvidae/Cyanopica (lennet e-barzh d'an 22 a viz Genver 2016).
# Cyanopica cooki

Cyanopica cooki :
| Cyanopica cooki, luc'hskeudennet e Park broadel Doñana (Proviñs Huelva, Spagn). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Corvidae |
| Genad : | Cyanopica (genad) |
| Anv skiantel ||
| Cyanopica cooki Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyanopica cooki a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar c'hCorvidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous el Ledenez iberek.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kinniget en devoa Divi gKervella Pig Iberia (b., ls. Piged Iberia) er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 8 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Pig Iberia | f. | Piged Iberia | Pie ibérique | Cyanopica cooki (étudié).
* ↑ Cyanopica cooki war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cyanoptila

Cyanoptila :
| Cyanoptila cyanomelana (ur barez). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Anv skiantel ||
| Cyanoptila Blyth, 1847 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyanoptila a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Cyanoptila cumatilis,
* Cyanoptila cyanomelana
** C. c. cyanomelana hag intermedia.
Daou (2) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Muscicapidae/Cyanoptila (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Genver 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cyanomitra bannermani

Cyanomitra bannermani :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Genad : | Cyanomitra |
| Anv skiantel ||
| Cyanomitra bannermani Grant & Mackworth-Praed, 1943 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyanomitra bannermani a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Nectariniidae.
Anvet e voe Cyanomitra verticalis bannermani (kentanv) da gentañ-penn (e 1943) gant an daou evnoniour breizhveuriat Claude Henry Baxter Grant (1878-1958) ha Cyril Winthrop Mackworth-Praed (1891-1974) da zougen bri d'an evnoniour saoz David Armitage Bannerman (1886-1979).

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Afrika : Angola, kreisteiz Republik Demokratel Kongo ha hanternoz Zambia.

## Liammoù diavaez

* (en) Cyanomitra bannermani war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cyanomitra bannermani war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cyanomitra bannermani.
# Cyclopsitta

Cyclopsitta :
| Ur par Cyclopsitta diophthalma, luc'hskeudennet e Kab York (Queensland, Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Cyclopsitta Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyclopsitta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Cyclopsitta diophthalma,
** C. d. aruensis, C. d. coccineifrons, C. d. coxeni, C. d. diophthalma, C. d. inseparabilis, C. d. macleayana, C. d. marshalli ha C. d. virago,
* Cyclopsitta gulielmitertii,
** C. g. amabilis, C. g. fuscifrons, C. g. gulielmitertii, C. g. melanogenia, C. g. nigrifrons, C. g. ramuensis ha C. g. suavissima.
O c'havout a reer e Ginea Nevez ha biz Aostralia (Cyclopsitta diophthalma hepken).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Cyclopsitta (lennet e-barzh d'an 9 a viz Mae 2016).
# Aloreg

Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo an aloreg (alor) komzet e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilotek ar c'hornôg
# Alopochen sirabensis

Alopochen sirabensis :
| Klopenn hag izili fosil. Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Alopochen |
| Anv skiantel ||
| Alopochen sirabensis (Andrews, 1897) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Alopochen sirabensis a zo ur spesad evned, aet da get, hag en dije bevet e-pad amzer c'heologel an holosen.
Deskrivet e voe gant an henzenoniour breizhveuriat Charles William Andrews (1866-1924) goude ma voe kavet eskern fosil en Antsirabe, unan eus kêrioù douaroù uhel Madagaskar.
Kar nes eo d'ar skilwaz Egipt (Alopochen aegyptiaca) ha, gouez da skiantourien 'zo, bez' e vije un isspesad da Alopochen mauritiana (aet da get ivez).

## Annez

Brosezat e oa e Madagaskar.

## Liammoù diavaez

* Alopochen sirabensis war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Bet priziet war-bouez an amzeriatadur dre radiokarbon.
# Aloubadeg Araokania

Aloubadeg Araokania (e spagnoleg e lavarer Ocupación de la Araucanía pe Pacificación de la Araucanía), an douaroù entre ar Stêr Biobío, en norzh, hag an Toltén er su, zo ur brezel a reas Chile, en amzer ar prezidant José Joaquín Pérez Mascayano, en 1861, hag a badas betek 1883, hag a lakaas fin da Brezel an Arauco a bade abaoe 300 vloaz.
# Alopochelidon fucata

Alopochelidon fucata :
| Alopochelidon fucata, luc'hskeudennet e Piraju (stad São Paulo, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Hirundinidae |
| Genad : | Alopochelidon |
| Anv skiantel ||
| Alopochelidon Ridgway, 1903 ||
| Anv skiantel ||
| Alopochelidon fucata (Temminck, 1822) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Alopochelidon fucata a zo ur spesad gwennilied eus ar c'herentiad Hirundinidae. Ar spesad nemetañ er genad Alopochelidon an hini eo.
Anvet e voe Hirundo fucata (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Boued

Bevañ a ra diwar c'hwiled, kelien ha Hymenoptera.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus Bolivia da greisteiz-kreiz Brazil ha hanternoz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Alopochelidon fucata el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Alopochelidon fucata e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Alopochelidon fucata el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alopochelidon fucata.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alophoixus pallidus

Alophoixus pallidus :
| Alophoixus pallidus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pycnonotidae |
| Genad : | Alophoixus |
| Anv skiantel ||
| Alophoixus pallidus Kentanv : Criniger pallidus (Swinhoe, 1870) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Alophoixus pallidus a zo ur spesad bulbuled eus ar c'herentiad Pycnonotidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Alophoixus pallidus annamensis, e kreiz Indez-Sina,
* A. p. griseiceps, (Hume, 1873), e menezioù Pegu Yoma (kreisteiz-kreiz Myanmar),
* A. p. henrici, e mervent Sina, reter Myanmar, hanternoz Thailand ha hanternoz Indez-Sina,
* A. p. isani, e biz Thailand,
* A. p. khmerensis, e kreisteiz Indez-Sina,
* A. p. pallidus, e Hainan (un enezenn er-maez da c'hevred Sina),
* A. p. robinsoni, e Tenasserim (gevred Myanmar).

## Liammoù diavaez

* (en) Alophoixus pallidus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Alophoixus pallidus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alophoixus pallidus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alopochen

Alopochen :
| Alopochen aegyptiacus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Alopochen |
| Anv skiantel ||
| Alopochen Stejneger, 1885 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Alopochen a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ skilwazi.

## Spesadoù

* skilwaz Egipt, Alopochen aegyptiacus
* † skilwaz Reünion, Alopochen kervazoi, aet da get
* † skilwaz Moris, Alopochen mauritianus, aet da get
* † Alopochen sirabensis, aet da get
# Alos

Alos zo un anv-lec'h gallek, deuet eus an okitaneg Alòs.

## Kumunioù gall

* Alos, en Ariège ;
* Alos, en Tarn ;
* Alos, a zo Aloze en euskareg, kumun gozh er Pyrénées-Atlantiques, aet d'ober
** Alos-Sibas, kumun gozh aet d'ober Alos-Sibas-Abense, a zo Aloze-Ziboze-Onizegaine en euskareg.