OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dmitriy Medvyedyev

E 1965, e Leningrad, e oa ganet Dmitriy Anatolyevitch Medvyedev (ruseg: Дмитрий Анатольевич Медведев) (distagadur: treuzlizherennadur Dmitrij Anatol′jevič Medvedev; IPA /dmʲitrʲɪj ɐnɐˈtolʲjɪvʲɪtɕ mʲɪˈdvʲedʲɪf/).

## E respet er politikerezh hag en aferioù

Etre 1991 ha 1996 e oa bet priziaour war ar gwir evit Vladimir Poutin. E 1999 e oa besmestr melestradur ar Prezidant. E 2000 e oa prezidant kuzul-merañ Gazprom. E 2002 e oa e penn melestradur ar Prezidant.
E 2005 e oa kentañ beskentañ Ministr Rusia ha prezidant kuzul merañ Gazprom evit an eil gwech.

## Prezidant Rusia ha Kentañ Ministr en-dro

D'ar 7 a viz Mae 2008 e teu da vezañ 3de prezidant Rusia. War-dro 70% eus ar mouezhioù a yeas gantañ d'an dilennadegoù aozet d'an 2 a viz Mae. Harpet e oa gant Vladimir Poutin, ha n'halle ket en em ginnig en-dro evit un trede respet, ha meur a strollad politikel a-du gant hemañ. Goude ur respet m'en doa Vladimir Poutin da gentañ ministr, e lez e blas da hemañ evit ar votadegoù prezidant war-lerc'h. Dilennet Poutin setu Medvyedyev da Gentañ Ministr d'e dro (2012). Mic'hail Michoustin en deus graet e lec'h d'ar 16 a viz Genver 2020.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Putin sees Medvedev as successor BBC News
* ↑ (fr) Benoît Vitkine, « Mikhaïl Michoustine, spécialiste des impôts et poète à ses heures, désigné premier ministre russe », Le Monde, 16 Genver 2020.
# Fenrir

Fenrir (en norseg : annezad ar geunioù) zo ur bleiz ramzel e mojennoù Skandinavia.
Mab eo da Loki ha tad ar bleizi Hati Hróðvitnisson ha Sköll. Lonket en deus an doue Odin a-raok bezañ lazhet gant Víðarr, mab Odin.
# Feodora

Feodora zo un anv-badez alamanek, deuet eus ar ruseg. Diouzh ar c'hiz e oa an anv e-touez noblañsed alaman e dibenn an XIXvet kantved. Kar eo d'an anv Teodora, anv div impalaerez en Istor Bizantion.

## Tud

* Feodora zu Leiningen (1807–1873), hanterc'hoar da Victoria, rouanez saoz
* Feodora zu Hohenlohe-Langenburg (1839–1872), priñsez Hohenlohe-Langenburg, ha dugez Sachsen-Meiningen dre zimeziñ
* Feodora von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (1874–1910), c'hoar d'an impalaerez alaman Auguste Viktoria von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg, skrivagnerez, diwar hec'h anv e vez gwerzhet boued diwar chokolad betek hiziv an deiz
* Feodora von Sachsen-Meiningen (1879–1945), Priñsez Sachsen-Meiningen ha priñsez Reuß zu Köstritz dre zimeziñ
* Feodora von Sachsen-Meiningen (1890–1972), priñsez eus Sachsen ha dugez veur diwezhañ Sachsen dre zimeziñ
* Feodora Kathleen Alice Forde, anv gwir an aktorez saoz Jane Baxter (1909 – 1996)
* Feodora zu Solms (intañvez Schenk, addimezet ha deuet da vezañ priñsez Auersperg; 1920–2006), atleterez alaman
* Feo Aladağ (* 1972; pe Feodora Aladag, ganet Schenk), aktorez ha leurennerez aostriat

### Fedora lakaet da anv-kreiz

* Auguste Viktoria (ivez Victoria) Friederike Luise Feodora Jenny von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (1858-1921), gwreg Wilhelms II, impalaerez ha rouanez diwezhañ Prusia
* Margarethe Beatrice Feodora Prusia (1872-1954), landgravez Hessen-Kassel dre zimeziñ
* Marie Melita Leopoldine Viktoria Feodora Alexandra zu Hohenlohe-Langenburg (1899-1967), dugez Schleswig-Holstein dre zimeziñ
* Ursula Margarete Marie Feodora Grabley (1908-1977), aktorez c'hoariva alaman
* Sibylla Calma Maria Alice Bathildis Feodora von Sachsen-Coburg und Gotha (1908-1972), prinsez-hêrez Sween dre zimeziñ
* Elisabeth Caroline-Mathilde Alexandrine Helena Olga Thyra Feodora Estrid Margarethe Désirée von Dänemark (* 1935), c'hoar d'ar priñs-hêr danat Knut, ha keniterv da Margrethe II.

## Pennadoù kar

* Fedora
* Dorothea
# Fenni Fach

Fenni Fach zo ur gêriadennig eus Kembre, tostik da Aberhonddu, e Sir Frycheiniog‎ kozh, war lez ar stêr Wysg.

## Istor

Eno e oa Cicucium, ur c'hreñvlec'h roman, en Henamzer.

## Anv

a. CICUCIUM
Rivet & Smith :
* Ravenna 106$^{26}$ : CICUTIO
Displegadenn : "The site of Brecon Gaer ... is a rounded spur which is strikling like a female breast in contour and outline" = heñvel ouzh ur vronn.
b. Brecon Gaer
c. Fenni Fach

## Levrioù talvoudus

* A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.

## Notennoù

* ↑ https://getoutside.ordnancesurvey.co.uk/local/fenni-fach-powys--powys
# Fenolhedés

Fenolhedés pe la Fenolheda (okitaneg; Fenolleda e katalaneg, Fenouillèdes e galleg) a zo ur vroig eus Lengadok en Okitania. Al lodenn okitanek eus departamant Pireneoù-ar-Reter an hini eo, tra m'emañ ar peurrest e Katalonia an Norzh. Sant Pau de Fenolhet eo pennlec'h ar vroig-se.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Feniks (steredeg)

Ar Feniks (Phoenix, berraet e Phe) zo ur steredeg eus an hantervoul su.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fentc'hoari

Fentc'hoari a dalvez kement ha komedïenn, ur pezh-choari diazezet war ar fent, fars ha c'hoarzh graet da ziduiñ an arvesterien.
# Ferdinand Georg August von Sachsen-Coburg-Saalfeld-Koháry

Ferdinand Georg August von Sachsen-Coburg-Saalfeld-Koháry (1781-1851) a oa ur priñs alaman, jeneral eus Impalaeriezh Aostria e-pad Brezelioù Napoleon, ha dug Sachsen-Coburg-Gotha.

## E vuhez

Ganet e oa e Coburg. Eil mab Franz, Dug Sachsen-Coburg-Saalfeld, e oa. E vamm e oa ar gontez Augusta Reuss-Ebersdorf. E 1826 e kemmas e ditl eus Sachsen-Coburg-Saalfeld da Sachsen-Coburg-Gotha pa voe graet eskemmoù douaroù etre e vreur, an Dug Ernst Iañ von Sachsen-Coburg-Gotha, ha tud all eus an tiegezh.
E-touez e nized ha nizezed e oa ar Rouanez Victoria hag he fried Albert, an impalaerez Carlota Mec'hiko hag he breur Leopold II Belgia.

## Bugale

Dimezet e oa d'ar briñsez slovak Antonia Kohary (1792-1862), ha pevar bugel o doe:
* Ferdinand August Franz Anton (1816−1885), Roue Portugal evel Fernando II Portugal.
** dimezet e 1836 da Maria II Portugal,
* August (1818–1881),
** dimezet e 1843 d'ar briñsez c'hall Clementine d’Orléans; ur mab dezho a renas e Bulgaria evel Ferdinand Iañ Bulgaria
* Viktoria (1822–1857),
** dimezet e 1840 da Louis d’Orléans, dug Nemours
* Leopold (1824–1884),
** dimezet e 1861 da g-Konstanze Geiger, „Freifrau von Ruttenstein“.
# Corinne

Corinne zo un anv-badez gallek.

## Gerdarzh

Eus an anv gresianek Korinna, marteze diwar ar ger korê, plac'h yaouank, gwerc'hez.

## Yezhoù all

* Corina
* Corinna, en italianeg ha saozneg
* Korinna

## Brud

Brudet eo bet an anv en Europa en XIXvet kantved gant al levr Corinne ou l'Italie , skrivet gant Madame de Staël. E Bro-C'hall eo bet brudet adarre er bloavezhioù 1960, hiriv eo damankouaet.
Lidet e vez d'an 18 a viz Mae ha d'an 12 a viz Kerzu.
Brud a zo bet en-dro war an anv Corinne pa voe rebechet gant Éric Zemmour da Hapsatou Sy ne oa ket anvet Corinne.

## Tud
### Breizh

* Corinne ar Mero, kinnigerez skinwel, troerez
* Corinne Le Gal, marc'hhouarnerez

### Bro-C'hall

* Corinne Lepage, alvokadez ha politikourez
* Corinne Masiero, aktourez

### Stadoù-Unanet

* Corinne Griffith, aktourez
* Corinne Roosevelt Robinson, barzhez

## Lec'hioù

* Corinne, kumun eus Utah, e SUA.

## Oberennoù

* Corinne ou l'Italie, oberenn gant Germaine de Staël.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.francetvinfo.fr/politique/eric-zemmour/video-vous-devriez-vous-appeler-corinne-comment-s-est-vraiment-passe-l-echange-entre-eric-zemmour-et-hapsatou-sy_4832509.html
# Corinne Le Gal

Corinne Le Gal, bet ganet d'ar 1añ a viz Even 1961 en un tiegezh breizhat eus Loudieg e Gennevilliers, a zo ur varc'hhouarnerez.

## Levrlennadur

* Les grands cyclistes bretons, Georges Cadiou, Editions Alain Sutton, 2005
# Corinne ar Mero

Corinne ar Mero, ganet e Bro-Bariz, a labour war dachenn an embann hag ar c'hleweled brezhonek.

## Aozerez levrioù evit ar vugale

E Ti-Embann ar Skolioù brezhonek (TES) :
* Frifurch, levr ar mestr gant Gérard Porée, levr ar bugel gant Corinne ar Mero, 1996
* C'hwiled : Ar Bleizi, 2002, priz F3 ar gwellañ levr evit ar vugale
* C'hwiled : Ar Gwenan, 2006
* C'hwiled : Abati Boporzh, 2003
* C'hwiled : Ar Brini, 2004
* C'hwiled : Marion ar Faoued, 2010
Reizherez eo e TES ivez.
E ti Mignoned Anjela :
* Anjela Duval : Oberenn glok, prientet an embann gant Corinne ar Mero
* mui ur pennad-skrid “Meinigoù kizellet”, 2000
E ti Petits Chemins, troerez Beaj Vras Hortense gant Jean-Yves Le Guen, 2006

## Skinwel

* Troerez
** Marc'h al Lorc'h, sevener Claude Chabrol, DVD gant Dizale e 2010
** Blake ha Mortimer, tresadennoù-bev, 2011
** An Afer Sezneg 1, sevener Yves Boisset, DVD gant Dizale
** An Afer Sezneg 2, sevener Yves Boisset, DVD gant Dizale
** Rummad Columbo, un DVD 3 rann embannet gant Dizale, 2008
** 64, Straed ar zoo 1 ha 2, DVD gant Bannoù-Heol, 2006
** Ur wech e oa mab-den, skignet war Brezhoweb.com
** Bugel an heol, tresadennoù-bev
** Ar Re Shlak, tresadennoù-bev skignet war F3
** Bugel e gloc'hig & Patoenn, DVD gant Dizale, 2008
** Enez Blackmor, DVD gant Dizale, 2008
** Beajoù Brendanig, DVD gant Dizale, 2007
** Kornil ha Bernez, DVD gant Dizale, 2010
** Brendan ha sekred Kells, tresadenn-vev, 2010
Kinnigerez abadennoù Frañs 3 e brezhoneg : Red an amzer, Digor din
Saverez ar rummad divinadelloù Petra on ?, skignet e Mouchig-Dall war F3
Aozourez teulfilmoù “Deklik” evit F3
Aozourez reportajoù ha kronikoù evit Brezhoweb
# Corinto

Corinto zo un anv-lec'h portugalek ha spagnolek, a orin gresianek, hag a gaver dre ar bed.
Brazil
Kolombia
El Salvador
Nicaragua
Spagn
# Corio

Corio zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Coristanco

Coristanco zo ur gumun e gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Coris aygula

Coris aygula :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Labridae |
| Genad : | Coris aygula |
| Anv skiantel ||
| Coris aygula Lacépède, 1801 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Coris aygula zo ur spesad pesked.

## Annez

Bevañ a ra eus Meurvor Indez da Meurvor Habask.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù

* ↑ N'en deus ar pesk anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ fishbase.org
# Corinaldo

Corinaldo zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Emañ Corinaldo er c'hreisteiz da Senigallia, un 50 km eus kêr Ancona, tostik da Proviñs Pesaro e Urbino, war un dorgenn e lez kleiz ar stêr Nevola.
Bez eo bet anvet da gaerañ kêr Italia.
# Coripe

Coripe zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Dourvarc'h Allenton

Dourvarc'h Allenton zo ur c'horf-eskern a oa hini un dourvarc'h (Hippopotamus amphibius) hag a zo bet kavet en Allenton (Bro-Saoz) er bloaz 1895. E welout a c'haller en Derby Museum and Art Gallery. 3 m hed zo dezhañ.
# Douryar

Douryer :
| Un douryar voutin ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An douryer a zo evned hirc'harek renket er c'herentiad Rallidae, asambles gant ar jualenned pe ar rakiged.

## Spesadoù

E-touez an douryer emañ :
* an douryar voutin (Gallinula chloropus)
* an douryar-Allen (Porphyrio alleni)
* an douryar-Vartinik (Porphyrio martinica)
* an douryar roueel (Porphyrio porphyrio)
* an douryar Tasmania (Tribonyx mortierii)
en o zouez div aet da get :
* Douryar ar Reünion †
* Douryar Kaledonia Nevez †
# Douro

    Gant ar ger Duero e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Duero (disheñvelout).
An Douro (e portugaleg, distaget [ˈdowɾu], [ˈdoɾu]), Duero (e spagnoleg, distaget ˈdweɾo]), a zo ur stêr vras 897 km he hed e Ledenez Iberia. Eieniñ a ra e Spagn kent redek trema ar c'hornôg betek Porto ma'n en en daol er Meurvor Atlantel. Ar 572 km kentañ eus he red a zo e Spagn. Goude, a-hed 112 km, e ra ar vevenn etre Spagn ha Portugal, hag an 213 km diwezhañ a zo e Portugal.

## Gerdarzh

Eus anv latin ar stêr, Durius, e teu Douro ; meneget eo gant Silius Italicus, Plinius an Henañ ha Pomponius Mela, hag er stummoù henc'hresianek Dourios, Dorios ha Dōros gant Ptolemaios, Strabon ha Cassius Dio.
Den ne oar orin an anv avat. Dre ma red en ur vro a oa keltiek gwechall e c'houlakaer ur wrizienn geltiek *du(b)r- "dour", "dourredenn", met gallout a rafe dont dreist al latin eus ur wrizienn indezeuropek *dura / duria, a zo paot en Europa, er broioù keltiek dreist-holl.

## Douaroniezh

En un dourva a 98 073 km² e red an Duero : 78 859 km² anezho e Spagn ha 19 214 km² e Portugal. E Spagn e tastum dour eus Castilla y León, Galiza, Cantabria, La Rioja, Castilla-La Mancha, Extremadura ha kumuniezh Madrid.

## Adstêrioù an Duero

| Spagn Lez dehouLez kleiz Pisuerga Valderaduey Esla Tormes Rio Rituerto Rio Riaza Rio Duratón Rio Cega Rio Adaja Zapardiel Rio Trabancos Huebra | Portugal Lez dehouLez kleiz Rio Sabor Rio Tua Rio Pinhão Rio Corgo Rio Sermanha Rio Teixeira Rio Tâmega Rio Sousa Rio Tinto Rio Arda Rio Inha Stêr Águeda Ribeira de Aguiar Rio Côa Ribeira de Teja Rio Torto Rio Távora Rio Tedo Rio Varosa Rio Cabrum Rio Bestança Rio Paiva |

## Lec'hioù
### Proviñs Burgos

* Peñaranda de Duero
* Roa de Duero

### Proviñs Soria

* Berlanga de Duero
* Viana de Duero

### Proviñs Valladolid

* Corrales de Duero

## Notennoù

* ↑ A ra an disparti etre Portugal ha Spagn, e distrig Guarda e Portugal hag e proviñs Salamanca e Spagn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Douron

a vo kavet e Wikimedia Commons.
An Douron zo ur stêr e Breizh, e kornaoueg Bro-Dreger, hag a zisparti Aodoù-an-Arvor diouzh Penn-ar-Bed, 28,24 km hed dezhañ E Skrigneg emañ hec'h andon, hag e Mor Breizh etre Plistin ha Lokireg en em daol er mor.
Meur a wazh-dour a gember gant an Douron, ar Skirioù (er Pontoù), an Dour Uzel (war harzoù Plegad-Moezan ha Tremael) hag an Dourmeur (e-kichen Toull ar C'hirri, e Plistin) en o zouez.

## Liammoù diavaez

* (fr) Sandre
* (fr) Natura 2000
# Dourvarc'h

Dourvarc'h :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Hippopotamidae |
| Genad : | Hippopotamus |
| Anv skiantel ||
| Hippopotamus amphibius Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dourvarc'h (Hippopotamus amphibius) a zo ur bronneg geotdebrer eus Afrika. Bevañ a ra an dourvarc'h en dour ha war an douar.
# Douryar Kaledonia Nevez

Douryar Kaledonia Nevez :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porphyrio |
| Anv skiantel ||
| Porphyrio kukwiedei Balouet & Olson, 1989 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Douryar Kaledonia-Nevez (Porphyrio kukwiedei) a oa un evn hag a veve e Kaledonia-Nevez.
# Dourredenn

Pa weler dour dous o redek en ur san naturel e vezer dirak un dourredenn hag a ya eus hec'h andon (pe he mammenn, pe hec'h eienenn) betek un dourredenn all pe betek ar mor.
Meur a seurt dourredennoù a zo, hervez o ment, hervez pegen hir, pegen ledan, pegen nerzhus, e vezont.

## Seurtoù dourredennoù

* froud
* gwazh
* rigolenn (a-wechoù riolenn) pe ruzelenn
* stêr pe avon
** adstêr

## Ar gerioù evit lec'hioù an dourredennoù

* flondrenn
* kanienn
* naoz (a-wechoù naouez)
* saonenn
* traoñienn

## Lodennoù an dourredennoù

* aber, stummoù lec'hel richer pe rinier pe riñvier (stêr pe g/kanol ivez)
* andon (eien ha soursenn ivez)
* delta (dourredenn)
* genoù
* kanol (naturel pe galvezel)
* kildroenn
* mammenn
Ben a zo un anv kozh a vez graet eus genoù an dourredenn a gaver en anvioù kêrioù evel Benoded ha Binig (ben + stêranv).
# Douryar-Allen

Douryar Allen :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porphyrio |
| Anv skiantel ||
| Porphyrio alleni Thomson, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An douryar Allen a zo un evn hag a vev el lec'hioù gleb. Porphyrio alleni eo e anv skiantel.
# Douryar-Vartinik

Douryar-Vartinik :
| Un douryar-Vartinik. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porphyrio |
| Anv skiantel ||
| Porphyrio martinica (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An douryar-Vartinik a zo un evn dour, Porphyrio martinica (pe Porphyrio martinicus) an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Plijout a ra d'al labous gouennañ er geunioù ha gwernioù tomm a gaver en Amerika, eus kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika da hanternoz Arc'hantina ha Karib.

## Liamm diavaez

* Porphyrio martinicus war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Dourvarc'h korr

Dourvarc'h korr :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Hippopotamidae |
| Genad : | Choeropsis |
| Anv skiantel ||
| Choeropsis liberiensis Morton, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dourvarc'h korr (Choeropsis liberiensis pe Hexaprotodon liberiensis) a zo ur bronneg geotdebrer eus kornôg Afrika.

## Doareoù pennañ

Etre 160 ha 280 kg a bouez a vez en dourvarc'h korr, 1.50 m a hirder (hag ul lost 20 cm), 1 m d'ar muiañ ouzh an draen. A-hed e vuhez e kresk e zent-lagad.
Ezveret e vez un dourenn lufrus ha gell-ruz gant gwagrennoù an derm hag a servij da wareziñ e groc'hen kizidik diouzh bannoù an heol.

## Annez

Bevañ a ra en takadoù koadek, nepell eus an dour a zo pouezus evit ma chomfe gleb e groc'hen kizidik. Kavout a ra goudor er geunioù, froudoù pe stêrioù.
# Emgann Lannuon

Emgann Lannuon zo un emgann hag a c'hoarvezas e Lannuon goude un emsavadeg kouerien e 1792.
En deiz-se, 10 a viz Gwengolo 1792, e c'hoarvezas un emgann all, emgann Pontrev. Pa sonas kleier-galv ar vro e kerzhas etre 7 000 hag 8 000 kouer war-du Pontrev.

## Istor

D'an 22 a viz Gouhere 1792 e voe gourc'hemennet gant Bodadenn vroadel Pariz, sevel 25 000 soudard "a-youl" ouzhpenn kemeret en departamantoù o devoa pourchaset re nebeud a soudarded, hag en o zouez departamant Côtes-du-Nord.
A-hervez e voe anvet ar bloaz 1792 bloavezh an taolioù bazh e Treger.

## Pennadoù kar

* Emgann Kergidu

## Levrlennadur

* Roger Dupuy, La Bretagne sous la Révolution et l’Empire, 1789-1815, éditions Ouest-France université, Rennes, 2004, p. 94-95.
* François Cadic, Histoire populaire de la chouannerie, t. I, éditions Terre de Brume, 2003, p. 265.
* Danièle Vaudrey, Les grandes affaires criminelles des Côtes d'Armor, De Borée, 2007, p. 31.
# Emgann Kistreberzh

Emgann Kistreberzh a enebas ul lu viking ouzh arme vreizhat Alan Iañ hag e gevezer Yezekael. Alan Iañ ha Yezekael, hag a veze o stourm an eil ouzh egile evit tron Breizh, o doa divroc'het a-benn talañ ouzh an dañjer nevez. Nebeut a dra a ouzer diwar-benn an emgann-se met Yezekael a voe lazhet ennañ, ar pezh a lakaas Alan Iañ da roue nemetañ. Un trec'h a yeas gant ar Vretoned memes tra. Goude o faezhidigezh ne reas ket ar Vikinged kalz a dra sirius ken evit tagañ Breizh ha kement-se betek marv Alan.

## Monumantoù Kistreberzh

* Plakenn, Monumant Alan Veur er vourc'h
* Plakenn, Monumant Alan Veur er vourc'h
* Monumant Alan Veur er vourc'h
* Kroaz Alan Veur er vered
* Plakenn, Kroaz Alan Veur er vered

## Gwelet ivez

* Vikinged
# Emgann Kolberg (1945)

Emgann Kolberg pe Emgann Kołobrzeg (anvet ivez Emgann Festung Kolberg) a oa bet un emgann taer evit aloubiñ kêr Kolberg, Kołobrzeg hiziv an deiz, e Pomerania alaman, gant al Lu Ruz harpet gant Poloniz enebet ouzh nerzhioù lu an Trede Reich e-kerzh an Argadenn war reter Pomerania e-kerzh an Eil Brezel-bed. Padet e oa an emgannn etre ar 4 a viz Meurzh hag an 18 a viz Meurzh 1945. Darn eus an emgann a oa bet e kêr evit bezañ mestr war an dachenn. An nerzhioù lu alaman a oa deuet a-benn da dec'hout diouzh kêr gant ar repuidi dre vor a-raok ma vefe aloubet gant Poloniz.

## Skarzherezh

Gant an nerzhioù lu soviedel o tostaat e 1945, e oa bet anat d'ar pennoù alaman ne c'hellfent ket derc'hel kêr e-pad pell. Soñjet e oa bet a-raok ma krogfe an emgann e oa ret kilaat buan. An dafar brezel pouezus, darn eus an annezidi eus kêr kement ha reoù an tro-war-dro (e-tro 70 000), gant 40 000 soudard alaman a oa bet dezouget gant ar Morlu alaman e-kerzh an Oberiadur-brezel Hannibal. Un 2000 soudard bennak a oa chomet a-dreñv adalek ar 17 a viz Meurzh da c'hounit amzer evit ma vefe echuet an dec'hadenn dre vor.
# Emgann Kreta

Emgann Kreta a zo un emgann eus an Eil brezel bed, adalek an 10 a viz Mae 1941 betek an 31 a viz Mae 1941.
Al lu alaman a dagas Kreta, difennet gant soudarded Breizh-Veur ha Zeland-Nevez ha gant paotred ar "strouezheg" eus Kreta. Goude emgannoù start-kenañ e teuas a-benn an Alamaned da vout mestr ag an enezenn.
# Emgann Koh Chang

Emgann Koh Chang zo un emgann war vor a c'hoarvezas d'ar 17 a viz Genver 1941 e-pad ar brezel etre Bro-C'hall ha Tailand.
# Emgann Kırkkilise

Emgann Kırkkilise (pe emgann Kırklareli, emgann Lozengrad) a c'hoarvezas d'ar 24 a viz Here 1912 e-pad ar c'hentañ brezel balkanek e-tal kêr Kırklareli, hiriv en Turki, etre arme Bulgaria ha hini an Impalaeriezh otoman.
Trec'h e voe ar Vulgared ha kregiñ a rejont en nebeud kirri-nij otoman ha ne oant ket bet tennet eus o c'hasedoù.
Goude an emgann-se ec'h embannas Alexandre Millerand, ministr gall ar brezel, e oa an arme vulgar an hini a oa gwellañ arme Europa, hag e kave gwell kaout skoazell digant kant mil Bulgar eget ne vern pe arme europat.

## Goude an emgann

887 soudard bulgar a voe lazhet ha 4 034 all gloazet en emgann. 1 500 soudard a voe gloazet pe lazhet e-touez an arme otoman, hag entre 2 000 ha 3 000 prizoniad a voe graet anezho.

## Pennad kar

* Emgann Lüleburgaz
# Emgann Las Navas de Tolosa

Emgann Las Navas de Tolosa, pe «emgann Al-Uqab» pe «Al-'Iqāb» 'ar roz' (معركة العقاب) pe «emgann Úbeda», zo un emgann e Spagn d'ar 16 a viz Gouhere 1212, etre kristenien ha Maoured, en dro-mañ an Almohaded. Perzh a gemeras eno rouaned Kastilha, Navarra hag Aragon, Alfonso VIII Kastilha (1155-1214), Pedro II Aragon el Católico, Sancho VII el Fuerte. Ne vanke nemet Alfonso IX León. Enep dezho e oa un arme niverusoc'h, hini ar c'halif almohad Muhammad an-Nasir.
Goude faezhadenn Alarcos en 1195 en devoa Alfonso VIII c'hoant da ober un emgann bras enep an almohaded. Goulenn a reas digant ar pab Inosant III e skoazellañ da gaout harp rouaned kristen all ledenez Iberia, o prezeg ur groazadeg evit ar gristeniezh, o prometiñ pardon ar pec'hedoù d'ar re a deufe d'an emgann, ha kement-se dre hanterouriezh arc'heskob Toledo, Rodrigo Jiménez de Rada.
Goude trec'h an armeoù kristen e voe diskleriet an emgann-mañ da vezañ barr ar Reconquista ha deroù kiladenn ar Vuzulmaned. Daoust da se ne voe bras an heuliadoù, ha ne grogas aloubadeg saonenn ar Guadalquivir nemet tregont vloaz goude .

## Liamm diavaez

* (es) https://www.youtube.com/watch?v=qVZJxQzEcMc
# Emgann Le Transloy

Emgann Le Transloy a zo un emgann ag ar Brezel-bed kentañ etre al Lu gall hag al Lu alaman d'an 28 a viz Eost 1914 e Le Transloy, Rocquigny (Pas-de-Calais) ha Sailly-Saillisel (Somme), e Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémoires de pierre
# Fourmies

Fourmies :
| Ur straed e Fourmies. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Kanton | Fourmies (pennlec'h) |
| Kod kumun | 59249 |
| Kod post | 59610 |
| Maer Amzer gefridi | Mickaël Hiraux 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Sud Avesnois |
| Lec'hienn web | https://www.fourmies.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 11 403 ann. (2020) |
| Stankter | 496 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 174 m — brasañ 247 m |
| Gorread | 22,98 km² |
| kemmañ |
Fourmies a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$

* Kentañ pajenn Le Petit Parisien
* 1añ a viz Mae 1891: al lu gall a lazhas nav den difeuls a oa o vanifestiñ, eizh anezhe a oa dindan 21 vloaz oad; 35 manifester arall a voe gloazet.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ilizoù katolik Sant Pêr hag Intron Varia.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA