# L'Armée des ombres (film)

L'Armée des ombres (Arme ar skeudoù) a zo ur film gallek (ur c'hemproduiñ gall-italian e gwirionez), sevenet gant ar filmaozour gall Jean-Pierre Melville (1917-1973) e 1969.
Savet e oa bet pevarzek film (unan berr en o zouez) gant Melville etre 1946 ha 1972 : L'Armée des ombres a voe an daouzekvet, just war-lerc'h Le Samourai (miz Genver 1967) hag a-raok Le Cercle rouge (miz Here 1970). Chom a reas feal a-walc'h d'an oberenn orin, ar romant L'Armée des ombres embannet e 1943 gant Joseph Kessel, petra bennak m'en devoa ouzhpennet e eñvorennoù pa oa-eñ harzer ivez da goulz an Eil Brezel-bed. Awenet e voe gant tud veur eus an Harzerezh — Lucie Aubrac (1912-2007), Jean Pierre-Bloch (1905-1999), Pierre Brossolette (1903-1944), Jean Cavaillès (1903 -1944), Jean Moulin (1899-1943) ha Paul Rivière (1912-1998) peurgetket — da grouiñ pennañ tudennoù e film.

## Fichenn deknikel

* Doare : Brezel, Drama,
* Skoazellerien-sevener : J.F. Adam, G. Pellegrin ha J.C. Ventura.
* Senario : Jean-Pierre Melville, diwar ar romant L'Armée des ombres (1943) gant Joseph Kessel,
* Divizoù : Jean-Pierre Melville,
* Kevredadoù produiñ : Les Films Corona (evit Bro-C'hall) ha Fono Roma (evit Italia),
* Renerien broduiñ : Jacques Dorfmann hag A. Quefféléan,
* Kevredad dasparzhañ : Valoria Films (Pariz),
* Renerien ar skeudenniñ : Pierre Lhomme ha Walter Wottitz,
* Ijinour ar son : Jacques Carrère,
* Aozerien ar sonerezh orin : Eric De Marsan ha Bob Vatel,
* Kinklour : Théobald Meurisse,
* Dilhataerez : Colette Baudot,
* Farderez : Maud Bégon,
* Skriptourez : Betty Elvira,
* Frammerez : Françoise Bonnot,
* Luc'hskeudenner leurenn : Raymond Voinquel,
* Prantad filmañ : eus miz Genver da viz Meurzh 1969,
* Lec'hioù filmañ : Nisa (Alpoù-an-Arvor), Cassis ha Marselha (Bouches-du-Rhône), Lyon (Rhône), Pariz VIII, Pariz XII, Pariz XVI, Saint-Cyr-l'École ha Versailhez (Yvelines), Cormeilles-en-Parisis (Val-D'Oise), Londrez (Bro-Saoz)
* Deiziadoù dont er-maez : 12 a viz Gwengolo 1969 (Bro-C'hall), 6 a viz Here 1970 (L'armata degli eroi, Italia),
* Padelezh : 145' (96' evit an doare italian).

## An danvez

Taolennet eo gant Melville buhez kuzh ur strollad harzerien — an ijinour Philippe Gerbier, Mathilde, Jean-François Jardie, Félix Lepercq, Claude Ullmann ha Guillaume Vermersch — renet gant Luc Jardie, etre an 20 a viz Here 1942 hag an 23 a viz C'hwevrer 1943 : an darempredoù gant Londrez, an toulloù-kouzh na c'haller ket chom re da ziskuizhañ, dalc'hioù hag atersadurioù ar polis alaman pe c'hall gwechoù 'zo, an aon, ar yudaderezhioù, hag all...

## Roll ar gomedianed

* Lino Ventura : Philippe Gerbier,
* Simone Signoret : Mathilde,
* Paul Meurisse : Luc Jardie,
* Jean-Pierre Cassel : Jean-François Jardie,
* Nathalie Delon : ur vignonez da Jean-François,
* Paul Crauchet : Félix Lepercq,
* Claude Mann : Claude Ullmann, "Le Masque" e anv-brezel,
* Christian Barbier : Guillaume Vermersch, "Le Bison" e anv-brezel,
* Serge Reggiani : ar perukenner,
* Alain Mottet : rener ar c'hamp,
* Alain Libolt : Paul Dounat,
* Jean-Marie Robain : an aotrou baron a Ferté-Talloire,
* André Dewavrin : e-unan, "Colonel Passy" e anv-brezel,
* Colin Mann : an dispatcher,
* Alain Decok : Legrain,
* Albert Michel : an archer,
* Marco Perrin : Octave Bonnafous, kentañ c'hoarier domino,
* Hubert de Lapparent : Aubert, eil c'hoarier domino,
* Denis Sadier : mezeg ar Gestapo,
* Georges Sellier : ar c'horonal Jarret du Plessis,
* Michel Fretault : ar brogarour parizian,
* Anthony Stuart : ar major stummer eus ar Royal Air Force,
* Jacques Marbeuf : an ofiser alaman,
* Jeanne Pérez : Félicité,
* Adrien Cayla-Legrand : Charles de Gaulle,
* Marcel Bernier : an adjudant eus ar maltouterezh,
* Gaston Meunier : kontroller ar pakadoù,
* Percival Russel : ur soudard alaman,
* Gérard Huart : ur prizoniad,
* Michel Dacquin : ur c'hondaonad,
* Franz Sauer, Pierre Vaudier.
Yen-sklas e voe an darempredoù etre Melville ha Ventura, pennañ tudenn e film, ha padout a reas a-hed ar filmañ. En em yenañ a rae an eil ouzh egile abalamour d'un diemglev c'hoarvezet da-geñver Le Deuxième Souffle (1966) : ne gemeras perzh Ventura e-barzh L'Armée des ombres nemet en abeg d'ar gevrat en devoa sinet hag eñ rediet d'ober un eil film a-gevret gant Melville.

## Diwar-benn sonerezh ar film

E-keit m'emañ Philippe Gerbier o kerzhout war-du al lec'h ma vo-eñ fuzuilhet e klever un ton hag a zo chomet brudet-kenañ : penn-kentañ ar pedervet lodenn (Protest) eus Spirituals for String Choir and Orchestra (savet e 1941 gant ar pianoour ha sonaozer stadunanat Morton Gould (1913-1996)) an hini eo. Sonerezh an abadenn skinwel c'hallek Les Dossiers de l'écran e voe etre 1967 ha 1991 ivez : Spirituals for Strings Choir and Orchestra: IV. Protest.

## Liammoù diavaez

* L'Armée des ombres war Internet Movie Database.
* Tañvadenn ofisiel ar film (e galleg).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Vingt-quatre heures de la vie d'un clown (1946).