OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Székely Himnusz

    Arabat kemmeskañ Székely Himnusz (Meulgan ar Sikuled) gant Himnusz (Kan broadel Hungaria).
Székely Himnusz ("Meulgan Sikul") zo ur varzhoneg savet e 1921 ha dibabet gant Kuzul Broadel Sikul evel kan broadel ar vro Sikul d'ar 5 a viz Gwengolo 2009. György Csanády a skrivas ar c'homzoù ha Kálmán Mihalik a savas ar sonerezh.
N'eus ket eus ur vro Sikul (Hungariz o vevañ e Roumania) en un doare ofisiel ; un doare emrenerezh vihan zo avat, dindan beli Stad Roumania, hag anavezet ez eo bro Sikul gant Stad Hungaria.
E Treuzsilvania dreist-holl e vez kanet Székely Himnusz, a-raok ar c'hrogadoù sport hag al lidoù meur gant ar c'han broadel hungariat Himnusz ; ar ganaouenn Szózat a vez kanet ivez. Bep bloaz e vez kanet a-leizh ar ganaouenn Székely Himnusz e-pad Devezh Frankiz Sikulia, un devezh lid aozet evit gounit emrenerezh ouzhpenn d'ar vro Sikul paneveken an adstagañ da Hungaria.

## Pozioù orin

| Ki tudja merre, merre visz a végzet Göröngyös úton, sötét éjjelen. Segítsd még egyszer győzelemre néped, Csaba királyfi csillagösvényen. | Maroknyi székely porlik, mint a szikla Népek harcának zajló tengeren. Fejünk az ár ezerszer elborítja, Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk! |

## Pozioù a-vremañ

| 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet Göröngyös úton, sötét éjjelen. Vezesd még egyszer győzelemre néped, Csaba királyfi csillagösvényen. Maroknyi székely porlik, mint a szikla Népek harcának zajló tengerén. Fejünk az ár, jaj, százszor elborítja, Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk! | 2. Ameddig élünk magyar ajkú népek Megtörni lelkünk nem lehet soha Szülessünk bárhol, világ bármely pontján Legyen a sorsunk jó vagy mostoha. Maroknyi székely... | 3. Már másfélezer év óta Csaba népe Sok vihart élt át, sorsa mostoha Külső ellenség jaj, de gyakran tépte Nem értett egyet otthon sem soha. Maroknyi székely... | 4. Keserves múltunk, évezredes balsors Tatár, s török dúlt, labanc rabigált Jussunk e honban, Magyar Székelyföldön Szabad hazában élni boldogan. Maroknyi székely... |
| 5. Hős szabadságát elveszti Segesvár Mádéfalvára fájón kell tekints Földed dús kincsét népek élik s dúlják Fiaidnak sokszor még kenyérre sincs. Maroknyi székely... | 6. Édes Szűzanyánk,könyörögve kérünk, Mentsd meg e népet,vérző Nemzetet, Jussunk e Honban,magyar-székely földön Szabad hazában éljünk boldogan! Maroknyi székely... | 7. Maroknyi székely porlik mint a szikla, Haláligában meggyötörten él, Szemünk a korbács százszor eltalálja, Ne hagyd elveszni Erdélyt Istenünk |

## Liammoù diavaez

* YouTube
# Székesfehérvár

Székesfehérvár a zo unan eus kêrioù bras Hungaria.

## Douaroniezh

579,70 km2 eo gorread ar gêr.

## Poblañs

War-dro 99 060 a dud a zo o chom eno e 2014.

## Tud

* Viktor Orbán, kentañ ministr Hungaria

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (hu) (de) (en)
# Szózat

Szózat (Brezhoneg: Argad) zo ur varzhoneg hag ur ganaouenn hungarek hag a grog gant ar frazenn "Hazádnak rendületlenül légy híve, óh magyar" (Evit ho pro bezit leal sonn, O Hungariz). Evit Hungariz ez eo evel un eil kan broadel, ouzhpenn an hini ofisiel, Himnusz.
Dindan ur stumm hengounel evit al lidoù ofisiel e vez kanet da zigentañ Himnusz hag echuet gant "Szózat" (Dre diaester ar ganaouenn "Szózat" e vez lakaet un enroladenn da vont).

## Istor ar ganaouenn Szózat

Bet eo bet skrivet ar barzhoneg Szózat er bloavezh 1836 gant Mihály Vörösmarty, lakaet eo bet dindan stumm ur ganaouenn er bloavezh 1840 gant Béni Egressy.
Pa oa Endre Bartay rener an Nemzeti Színház pe C'hoariva broadel Hungaria (1843-1845) e vezo karget gant lakaat sonerezh war ar barzhoneg Szózat e 1843, choaz a raio ar stumm sevenet gant Béni Egressy er bloavezh 1840.
Bloaz war lerc'h e 1844 e vezo memes mod evit ar barzhoneg a teuio da vezañ kan broadel Hungaria Himnusz, ur genstrivadeg a vezo. Savet eo bet ar pozioù gant Ferenc Kölcsey e 1823 hag ar sonerezh gant ar sonaozour romantel Ferenc Erkel dibabet e son e 1844.

## Menneg Szózat

* Árpád (Priñs-meur) ha 7 pennoù ar meuriadoù Magyar
* János Hunyadi o gervel d'an argad
* Sez Esztergom e 1543, 2 sizhun e talc'ho an Hungariz gant kalon araok bezañ flastret
* Kentoc'h mervel evit bezañ trec'het, aberzh Titusz Dugovics e-pad sez Belgrade (1456)
* Evit Doue hag ar vro, emgann e-pad Sez Belgrade (1456)

## Pozioù Szózat

Szózat
Hazádnak rendületlenűl
Légy híve, oh magyar;
Bölcsőd az s majdan sírod is,
Mely ápol s eltakar.
A nagy világon e kivűl
Nincsen számodra hely;
Áldjon vagy verjen sors keze:
Itt élned, halnod kell.
Ez a föld, melyen annyiszor
Apáid vére folyt;
Ez, melyhez minden szent nevet
Egy ezredév csatolt.
Itt küzdtenek honért a hős
Árpádnak hadai;
Itt törtek össze rabigát
Hunyadnak karjai.
Szabadság! itten hordozák
Véres zászlóidat,
S elhulltanak legjobbjaink
A hosszu harc alatt.
És annyi balszerencse közt,
Oly sok viszály után,
Megfogyva bár, de törve nem,
Él nemzet e hazán.
S népek hazája, nagy világ!
Hozzád bátran kiált:
"Egy ezredévi szenvedés
Kér éltet vagy halált!"
Az nem lehet hogy annyi szív
Hiában onta vért,
S keservben annyi hű kebel
Szakadt meg a honért.
Az nem lehet, hogy ész, erő,
És oly szent akarat
Hiába sorvadozzanak
Egy átoksúly alatt.
Még jőni kell, még jőni fog
Egy jobb kor, mely után
Buzgó imádság epedez
Százezrek ajakán.
Vagy jőni fog, ha jőni kell,
A nagyszerű halál,
Hol a temetkezés fölött
Egy ország vérben áll.
S a sírt, hol nemzet sűlyed el,
Népek veszik körűl,
S az ember millióinak
Szemében gyászköny űl.
Légy híve rendületlenűl
Hazádnak, oh magyar:
Ez éltetőd, s ha elbukál,
Hantjával ez takar.
A nagy világon e kivűl
Nincsen számodra hely;
Áldjon vagy verjen sors keze:
Itt élned, halnod kell.

## Testennoù liammet

* Himnusz Kan broadel ofisiel bro Hungaria

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ , Lec'hienn ofisiel ar Stad hungariat war simboloù broadel ar vro.
# Szombathely

Szombathely a zo unan eus kêrioù bras Hungaria.

## Douaroniezh

97,52 km2 eo gorread ar gêr.

## Poblañs

War-dro 77 866 a dud a zo o chom eno e 2015.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Szombathely.hu
# Szymon Winawer

Szymon Abramowicz Winawer a zo bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1838 e Varsovia, (Polonia) ha marvet d'an 12 a viz Genver 1920 e Varsovia.
Mestrc'hoarier echedoù poloniat eo.
Kampion Alamagn e 1883.

## Ur bartienn a-enep da Wilhelm Steinitz (Nürnberg,1896)

1. e4 e5
2. d4 exd4
3. Dxd4 Mc6
4. De3 Mf6
5. Mc3 Fb4
6. Fd2 O-O
7. O-O-O Te8
8. Fc4 Fxc3
9. Fxc3 Mxe4
10. Df4 Mf6
11. Mf3 d6
12. Mg5 Fe6
13. Fd3 h6
14. h4 Md5
15. Fh7+ Rh8
16. Txd5 Fxd5
17. Fe4 f6
18. Fxd5 fxg5
19. hxg5 Me5
20. g6 1-0

## Liammoù diavaez

* (en) Szymon Winawer 35 partienn e pgn
* (en) [http://www.chesscafe.com/text/kibitz87.pdf Piv e oa Winaver ?
# Sándor Kopácsi

Sándor Kopácsi a voe Prefed ar polis e-pad dispac'h Hungaria.
Kondaonet da chom en toull-bac'h evit ar peurrest eus e vuhez, e voe dieubet e 1963.
Da Ganada ez eas a-raok distreiñ d' e vro e 1990.

## E levr

* "In the Name of the Working Class", Grove Press, 1986.

## Liammoù

* Sandor Kopasci's death, hosted on the website of David Irving
* Biography of Sandor Kopasci by The Institute for the History of the 1956 Hungarian Revolution.
# Szopka Krakovia

Szopka Krakovia ("kraou Kraków") eo anv ar c'hrevier Nedeleg a vez savet bep bloaz e Kraków e Polonia da-geñver an Nedeleg. Enno e vez diskouezet ganedigezh ar Mabig Jezuz dirak unan eus savadurioù brudet Kraków, hag ouzhpenn mergodennoù tud eus istor ar vro, evel Tadeusz Kościuszko pe lod mojennel evel aerouant Wawel.

## Liammoù diavaez

* Mirdi Istor Krakovia : pep kentañ Sul a viz Kerzu e vez lakaet ar c'hrevier-se e Mirdi Istor Krakovia.
* Ar Gedour Diskouezadeg krevier en Ignol, e Bro-Gwened : krevier-koad eus Chochołów, e menez Tatry, bourk bihanik, e-kichen kêr Zakopane, ha diouzhtu krevier-bras eus Krakovia.
# SÁM 66

SÁM 66 (Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, "Savet gant Árna Magnússon en Island") zo ul levr islandat bet skrivet e 1765 gant Jakob Sigurðsson.
Bihan eo ment SÁM 66 (18,3 x 14,5 cm), ennañ 16 skeudenn diwar-benn mitologiezh Skandinavia ; damheñvel eo ouzh ur skrid islandat all a anver NKS 1847 4to, bet savet e 1760.
E Kopenhagen e Danmark e voe moullet en islandeg, daneg ha latin. An Edda e gwerzennoù eo danvez SÁM 66, diwar dornskrid Snorri Sturluson (1179-1241)bet savet e 1215.
Miret eo al levr er Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum (Ensavadur Árni Magnússon evit ar Studioù Islandat) e Reykjavík.
* Skeudennoù SÁM 66
* Golo
* Ar c'havr Heiðrún o tebriñ deil ar wezenn Læraðr, a-us ar Valhöll
* Odin, Loki ha Hœnir
* Ar vuoc'h Auðumbla o lipat Búri
* Odin, ha Baugi o toullañ ur menez
* Hermóðr a varc'hegañ davet Baldr, a zo e Hel (bed an Anaon)
* An dall Höðr o lazhañ Baldr
* Un erer (Odin) o laerezh Chufere ar Varzhoniezh
* Ullr
* Odin
* Thor
* Ar roue Gylfi gant Hárr, Jafnhárr ha Þriði
* Fenrir ha Týr
* Loki
* Thor ha Jörmungandr an naer-vor
* Heimdallr
* Odin war e varc'h eizhtroadek Sleipnir

## Notennoù

* 1 2 (is) (en) 'Handrit'. Kavet : 18/10/2019.
# Tinamou gell

Tinamou gell :
| Un tinamou gell. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Crypturellus |
| Anv skiantel ||
| Crypturellus obsoletus (Temminck, 1815) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou gell a zo un evn, Crypturellus obsoletus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Suamerika.

## Liamm diavaez

* Crypturellus obsoletus war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Tinamus

Tinamus :
| Tinamus major. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Anv skiantel ||
| Tinamus Hermann, 1783 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tinamus a zo ur genad e rummatadur an evned : unan eus an nav genad a ya d'ober ar c'herentiad Tinamidae an hini eo.
Krouet e oa bet e 1783 gant an naturour gall Jean Hermann (1738-1800).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad tinamoued a zo er genad :
* an tinamou jave gwenn (Tinamus guttatus),
* an tinamou bras (Tinamus major)
** T. m. brunneiventris, castaneiceps, fuscipennis, latifrons, major, olivascens, percautus, peruvianus, robustus, saturatus, serratus ha zuliensis,
* an tinamou du (Tinamus osgoodi)
** T. o. hershkovitzi hag osgoodi,
* an tinamou digenvez (Tinamus solitarius),
* an tinamou gris (Tinamus tao)
** T. t. kleei, larensis, septentrionalis ha tao.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tinamidae/Tinamus (lennet e-barzh d'an 3 a viz Genver 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tinamou digenvez

Tinamou digenvez :
| Un tinamou digenvez. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Tinamus |
| Anv skiantel ||
| Tinamus solitarius (Vieillot, 1819) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou digenvez a zo un evn, Tinamus solitarius an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e reter Suamerika : eus reter Brazil da c'hevred Paraguay, betek biz Arc'hantina.

## Isspesadoù

Daou isspesad zo dezhañ : Tinamus solitarius pernambucensis ha Tinamus solitarius solitarius.

## Liamm diavaez

* Tinamus solitarius war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Tinamou du

Tinamou du :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Tinamus |
| Anv skiantel ||
| Tinamus osgoodi Conover, 1949 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou du a zo un evn. Tinamus osgoodi eo e anv skiantel.

## Annez

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ:
* Tinamus o. hershkovitzi, en Andoù kreiz-kreizteiz Kolombia,
* Tinamus o. osgoodi, en Andoù gevred Perou.

## Daveennoù

* ↑ Tinamus osgoodi war al lec'hienn Avibase.
# Tinaneg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo an tinaneg (tinani, lahauli, rangloi, tinan lahuli pe gondhla) komzet en India (2 000 den e 1996) hag e Tibet (450-1 600 den e 1977).
Tost-tre eo d'ar pataneg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-kinaorek
* Yezhoù himalayek
# Tincques

Kumunioù Frañs :
| Anv | Tincques |
| Riez | Frañs |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Tincques e Kanton Aubigny-en-Artois hag en Arondisamant Arras | |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Atrébatie |
| Kanton | Aubigny-en-Artois |
| Kod INSEE | 62820 |
| Kod post | 62127 |
| Maer | Gilbert Dartois |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 10,68 km² |
| Led | 50° 21' 31" Norzh |
| Hed | 02° 29' 34" Reter |
| Uhelder kreiz | 117 m |
| Uhelder bihanañ | 107 m |
| Uhelder brasañ | 148 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 886 (2007) |
| Stankter | 82 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Tincques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Tinamou brizh

Tinamou brizh :
| Nothura maculosa. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Nothura |
| Anv skiantel ||
| Nothura maculosa (Temminck, 1815) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou brizh a zo ur spesad evned, Nothura maculosa an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Tinamus maculosa da gentañ-penn (e 1815) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ :
* Nothura maculosa annectens, e geotegi gleborek biz Arc'hantina,
* Nothura maculosa cearensis, e biz Brazil (kreisteiz Ceará),
* Nothura maculosa maculosa, eus gevred Brazil da reter Paraguay, Uruguay ha biz Arc'hantina,
* Nothura maculosa major, e diabarzh reter-kreiz Brazil (Minas Gerais, Goiás ha Bahia tost),
* Nothura maculosa nigroguttata, e kompezennoù kreisteiz-kreiz Arc'hantina (eus Río Negro da c'hevred Neuquén),
* Nothura maculosa pallida, e geotegi gleborek gwalarn Arc'hantina,
* Nothura maculosa paludivaga, e kreiz Paraguay ha hanternoz-kreiz Arc'hantina,
* Nothura maculosa submontana, en Andoù mervent Arc'hantina (eus Neuquén da Chubut).

## Liammoù diavaez

* Nothura maculosa war al lec'hienn BirdLife International.
* Nothura maculosa war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Nothura maculosa war al lec'hienn Avibase.
# Tinamou gris

Tinamou gris :
| Un tinamou gris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Tinamus |
| Anv skiantel ||
| Tinamus tao Temminck, 1815 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou gris a zo un evn, Tinamus tao an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Suamerika.
# Tinamou jave gwenn

Tinamou jave gwenn :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Tinamus |
| Anv skiantel ||
| Tinamus guttatus Pelzeln, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou jave gwenn a zo un evn, Tinamus guttatus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e koadegoù stank Suamerika.
# Tinamou louet

Tinamou louet :
| Un tinamou louet. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Tinamiformes |
| Kerentiad : | Tinamidae |
| Genad : | Crypturellus |
| Anv skiantel ||
| Crypturellus cinereus (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tinamou louet a zo un evn, Crypturellus cinereus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en hanternoz Suamerika.
# Torremormojón

Torremormojón zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
# Torrenova

Torrenova zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Torrente de Cinca

Torrente de Cinca ( a zo Torrent de Cinca en katalaneg) zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon, e komark Bajo Cinca, war lez dehoù ar río Cinca.
# Torrenueva

Torrenueva zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
# Torremochuela

Torremochuela zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Torremolinos

Torremolinos zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Málaga.
# Torremontalbo

Torremontalbo zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
# Torrenueva Costa

Torrenueva Costa zo ur gumun e Spagn e Proviñs Granada.
# Torreorgaz

Torreorgaz zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
# Torrente, el brazo tonto de la ley

Torrente, el brazo tonto de la ley zo ur film spagnol, ur film fent embannet e 1998, sevenet ha c'hoariet gant Santiago Segura ha produet gant Lolafilms. Ar fent implijet zo unan du o c'hoapaat kevredigezh Bro-Spagn (archerien, katoliked, estrenien...). Degemeret eo bet mat gant an arvesterien ha gant ar vurutellerien. Deuet eo da vezañ un heuliad filmoù diazez e sevenadurezh a-vremañ ar vro.
An titl zo bet awenet gant hini ar film Cobra, el brazo fuerte de la ley (Cobra, the strong arm of the law), an titl implijet e Bro-Spagn evit ar film gant Sylvester Stallone hag embannet e 1986.
Enoret eo bet ar c'hentañ film Torrente gant daou Goya Awards ha deuet e oa bet da vezañ ar film o rastellañ ar muiañ a arc'hant en istor ar sinema spagnol. An heuliadoù o deus rastellet muioc'h a arc'hant c'hoazh gant Torrente 2: Misión en Marbella. Undiazez eo bet ar film evit an heuliad filmoù Torrente gant Santiago Segura, hag a chom sevener hag aktour pennañ. An trede film zo anvet Torrente 3: El protector, ar pevare Torrente 4: Lethal Crisis hag ar pemvet a zo Torrente 5: Operación Eurovegas. An daou film diwezhañ zo bet filmet gant ar stumm stereoscopic 3D.

## Istor

José Luis Torrente zo feneant, feuls, techet da evañ, gouennelour, seksist ha broadelour. Skarzhet eo bet eus ar polis spagnol met kenderc'hel a ra d'ober van da vezañ archer. Bevañ a ra en ur ranndi brein e Madrid gant e dad hag a zo en ur gador-ruilh. Lakaat a ra e dad ampechet da c'houlenn an aluzen er straed evit gounit arc'hant.
Evit an dudi e ra van da evezhiañ straedoù Madrid diouzh noz goude bezañ lonket forzh pegement a alkool, o vezañ feuls gant an estrañjourien a vev diwar trafikoù (dramm dreist-holl) ha laerezh anezho.

## Liammoù diavaez

* Torrente, el brazo tonto de la ley war IMDb
* Torrente, el brazo tonto de la ley war Rotten Tomatoes
# Savogna

Savogna zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Savignano sul Rubicone

Savignano sul Rubicone a zo ur gumun en Italia e proviñs Forlì-Cesena, e rannvro Emilia-Romagna.
# Savoca

Savoca zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Savogna d'Isonzo

Savogna d'Isonzo a zo ur gumun eus Italia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia.hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
# Savoia

Savoia zo anv ur vro, e gwalarn an Alpoù, anvet Sapaudia er Grennamzer, hag a zo bet ur gontelezh hag un dugelezh dizalc'h, dugelezh Savoia, a-raok bezañ unan eus proviñsoù rouantelezh Italia. Staget e voe ouzh Bro-C'hall e 1860, ha graet daou zepartamant gall anezhi, Savoie ha Haute-Savoie.

## Ar proviñsoù

Urzhiadur proviñsoù dugelezh Savoia :
| Proviñsoù | Bloaz an unaniñ da Dugelezh Savoia | Kêr-benn istorel |
| Proviñs Savoia (Savoie Propre e galleg) | deroù an XI$^{vet}$ | Montmélian, goude Chambéry |
| Maurienne | deroù an XI$^{vet}$ | Saint-Jean-de-Maurienne |
| Tarentaise | deroù an XI$^{vet}$ | Moûtiers |
| Genevois | 1401 | Annecy |
| Faucigny | 1355 | Cluses, goude Bonneville |
| Chablais | deroù XI$^{vet}$ | Thonon-les-Bains |

## Istor Savoia

* Allobroged
* Dugelezh Savoia
* Mont-Blanc (departamant)

## Pennad kar

* Istor stagidigezh Savoia, gwelet gant ur gelaouenn euskarat : http://www.autonomiahazi.eu/?p=1863
# Savignone

Savignone zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Saviore dell'Adamello

Saviore dell'Adamello zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Saving Private Ryan

Saving Private Ryan zo ur film brezel stadunanat embannet e 1998. Tremen a ra an traoù e-pad an Eil Brezel-bed, e-pad an dilestradeg en Normandi. Sevener ar film a oa bet Steven Spielberg hag ar senario a oa gant Robert Rodat. Berzh bras en doa graet ar film p'en deus taolet ur sell gwirion war feulster ar brezel hag an emgannoù. Digoradur ar film a bad 27 munutenn, ha diskouez a ra dilestradeg soudarded Stadoù-Unanet Amerika en Omaha Beach, gwelet evit un darn dre zaoulagad ha gant fromoù an dudenn bennañ, ar c'habiten John H. Miller (Tom Hanks).
Goude an dilestradeg, ar film a heuilh ur strollad bihan a United States Army Rangers renet gant ar c'habiten John H. Miller. Ar strolladig (Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Giovanni Ribisi, Vin Diesel, Adam Goldberg, ha Jeremy Davies) zo kefridiet da adkavout ur soudard harzlammer, ar soudard kentañ klas James Francis Ryan (Matt Damon), hag a zo mab bev diwezhañ ur familh he deus kollet he mibien all er brezel.
# Savinien de Cyrano de Bergerac

Cyrano de Bergerac (1619-1655) zo ur skrivagner gallek eus ar XVII$^{vet}$ kantved.

## Oberennoù

* Histoire comique des États et Empires de la Lune, gant Cyrano de Bergerac. Romant (1650) ; bet lakaet e brezhoneg gant Mich Beyer e-giz Istor fentus Stadoù hag Impalaerezhioù al Loar, An Alarc'h Embannadurioù, 2017
* Voyage dans la Lune (1657), Cyrano de Bergerac.
| Porched al Lennegezh – Gwelit ar pennadoù hag ar rummadoù diwar-benn al lennegezhioù. | Rummad Skiant-faltazi – Gwelit ar pennadoù hag an isrummadoù diwar-benn ar skiant-faltazi. |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sébastien Audigane

Sébastien Audigane, bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1968 e Brest, a zo ur bageer-dre-lien hag ur merdeer breizhat.
# Sébastien Buemi

Sébastien Olivier Buemi (bet ganet d'ar 31añ a viz Here 1988 e Aigle e Suis) zo ur blenier kirri-redadegoù eus Suis a red en Añdurañs hag e Formulenn E goude bezañ redet etre 2009 ha 2011 gant Toro Rosso-Ferrari e Formulenn 1. Trede blenier Red Bull Racing ha Scuderia AlphaTauri eo c'hoazh.
Gant Toyota Gazoo Racing e vlein en Andur abaoe 2012, o kemer perzh e Kevezadeg bed an Andur. Div wezh en doa tapet an trec'h e 24 eurvezh ar Mañs, e 2018 hag e 2019.
# Sébastien Roch

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sébastien Roch zo anv meur a zen :

## Tud

* Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort (1740-1794), skrivagner gall
* Sébastien Roch (aktour), un aktor gall

## Traoù all

* Sébastien Roch (romant), ur romant gallek gant Octave Mirbeau