OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Akordeoñs diatonek

An akordeoñs diatonek a zo ur benveg-seniñ dre c'hwezhañ, dezhañ un douchennaoueg a laka da grenañ lañchennoù dieub, lakaet da fromañ gant aer ur c'hwezherez a zo lakaet da vont en-dro gant ar soner. Disheñvel eo notenn un douchenn, peurliesañ, diouzh ma pouezer pe ma sacher war ar c'hwezherez.

## Sonerien akordeoñs diatonek brudet e Breizh

Janick Martin Alain Pennec Yann-Fañch Perroches Ronan Robert Tangi Ar Gall-Carré Fred Guichen

## Pennadoù kar

* Bandoneon

## Liammoù diavaez

* (br) Lec'hienn war ar Akordeoñs
# Akpeseg

Ur yezh nijerek-kongoek eo an akpeseg (akpes) komzet gant tro-dro da 10.000 den e Nigeria.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
# Akrisios

Akrisios (Ἀκρίσιος / Akrísios), mab da Abas) ha da Aglaia, a oa roue Argos. Ur breur gevell en doa, anvet Proitos.
Dimeziñ a reas da Eurydike, merc'h Lakedaimon, roue Sparta. Tad e oa da Zanae. Koulskoude, hervez Caius Julius Hyginus e oa dimezet da Aganippe hag eo Evarete an hini a oa e verc'h.

## Mojenn

En em gannañ a rae gant e hanter-gofad e kof e vamm, gouez da Apollodoros. Goude se e voe tabut etreze da c'houzout piv a vije roue Argos. Trec'h e voe Akrisios ha harluiñ a reas e vreur.
Hervez un orakl e oa da vezañ lazhet gant e vab-bihan. Evit enebiñ ouzh e wallblanedenn e vac'has e verc'h Danae en un tour arem, uhel-uhel, prennet ar prenestroù anezhañ gant barrinier tev.
# Akropol

An akropolis (ἀκρόπολις, akrópolis, « kêr uhel»), pe akropol (stumm brezhonekaet), pe gorre-kêr a oa ur c'hreñvlec'h savet e lec'h uhelañ ur gêr dre ma'z eo aesoc'h da zifenn, en Hellaz kozh. Eno e oa repu ar bobl pa veze arsailhet kêr gant an enebourien.
Dont a ra eus an anv-gwan ἄκρος / ákros « uhel», hag an anv-kadarn πόλις / pólis, « keoded »), ha talvout a rae kement ha « lec'h uhelañ kêr».
Anvioù disheñvel a veze d'an akropoloù hervez ar c'hêrioù:
* « Kadmeia » e Thebai,
* an « Akrokorinthos » e Korinthos.

## Akropol Aten

* Sellit ouzh ar pennad Akropol Aten

## Akropoloù all

* Argos (kêr)
* Pergama
* ↑ E Geriadur Favereau, 2000, p 788.
# Akouchi glas

Akouchi glas :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dasyproctidae |
| Genad : | Myoprocta |
| Anv skiantel ||
| Myoprocta pratti (Pocock, 1913) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An akouchi glas (Myoprocta pratti) zo ur bronneg krigner a vev e Suamerika.
# Akron (Ohio)

Akron zo ur gêr lec'hiet e biz stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 199 110 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Akron en ur mod ofisiel e 1825.

## Tud brudet

* Jim Jarmusch, filmaozer bet ganet e 1953.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Alamagn | Chemnitz |
| Israel | Kiryat Ekron |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Akouchi

Akouchied :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Dasyproctidae |
| Genad : | Myoprocta |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An akouchied eo ar bronneged a ya d'ober ar genad Myoprocta.
Bevañ a reont e koadeier Amazonia.

## Spesadoù

2 spesad akouchied zo :
* an akouchi ruz (Myoprocta acouchy)
* an akouchi glas (Myoprocta pratti)
# 76

Diwar-benn bloaz 76 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -76, gwelet ar bajenn : | -76 |
| Evit an niver 76, gwelet ar bajenn : | 76 (niver) |
829 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0076 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Vespasianus, adalek an 20 a viz Kerzu 69 betek ar 24 a viz Mezheven 79
* Koñsuled : Imp. Vespasianus VII & Titus Caesar V.
* Enez Vreizh : Sextus Julius Frontinus, gouarnour proviñs Britannia.

### Azia
## Ganedigezhioù 76

* Publius Aelius Hadrianus, en Italica, en Hispania
# 761
## Darvoudoù
### Europa

* Telets a ya da roue Bulgaria
* Bridei V a ya da roue ar Bikted
* Diazezet eo Oviedo gant Máximo ha Fromestano.
# 763
## Darvoudoù
### Europa

* Ciniod a ya da roue ar Bikted

### Azia

* Ar jeneral sinat Guo Ziyi a faezh an Emsavedg Anshi
* Aloubiñ a ra an tibetiz Chang'an, kêrbenn an Dierniezh Tang
# 760

Ar bloaz 760 a zo ur bloavezh bizeost hag a grog ur Meurzh.

## Darvoudoù
### Europa

* Ebrel : skoulmañ a ra an dug Autchaire hag an eskob Remedius, kaset gant roue ar Franked Pepin ar Berr, un emglev gant ar pab Paol I$^{añ}$ ha roue ar Lombarded Dider : asantiñ a ra Paol da baouez arc'hiñ tiriadoù bennak ha da baouez klask lakaat ur warezveliezh war Spoleto ha Benevento.
* Taget eo Septimania hag Akitania gant Pepin ar Berr, roue ar Franked. Aloubiñ a ra Carcassona, Toloza, Rodés hag Albi. Rasket eo douaroù an Iliz gant an Dug Waiofar, ha preizhet eo Bourgogn gantañ. Aloubet eo Berry hag Aovergn, dindan beli Akitania, gant Pepin, ha kemeret eo kreñvlec'h Bourbon ha Clermont gantañ. Trec'het eo bagadoù Basked Waiofar gant ar Franked, ha harluet int e Norzh Frankia gant o gwreg ha bugale.

#### Breizh-Veur

* Emgann Hereford : rouantelezhioù kembreat Brycheiniog, Gwent ha Powys zo trec'h war Mercia hag he roue Offa. En em zieubiñ a reont eus krog an Angl-ha-Saozon.
* Savet eo Kleuz Offa d'ar mare-se etre Bro-Saoz hag ar rouantelezhioù kembreat.

### Azia
#### Sina

* Bac'het er gêr eo bet-impalaer Xuanzong gant an tizhog ofisiel Li Fuguo.
* En em ledañ a ra Rouantelezh Nanzhao e Su Sina a-vremañ, e korn-bro ar stêr Irrawaddy, da gentañ e Birmania, goude er Su e Norzh Laos ha Thailand.
* Kregiñ a ra Lu Yu da skrivañ Klasik an Te.

### Amerika
#### Mezoamerika

* Dilezet eo kêr vaya Dos Pilas (e Guatemala a-vremañ) goude bezañ en em savet Tamarindito ha Petexbatún a-enep aotrouien Dos Pilas.

## Arzoù ha skiantoù

* 20 Mae : tremen kometenn Halley
* Diazezet eo iliz Santa Sofia e Benevento gant Dug Lombardia Arechis II.
* Savet eo templ Kailasa dindan urzh Krishna I, eus an dinastiezh Rashtrakuta (India a-vremañ).
* Anvet eo Bregowin arc'heskob Kêrgent (Bro-Saoz).

## Ganedigezhioù

* Theophanes ar C'hoñfesor, manac'h bizantion (pe 758).

## Marvioù

* 11 Mae : Gangolf a Avallon, merzher an Iliz katolik.
* Dumngual III, roue Brezhoned Strat Clut (Bro-Skos a-vremañ).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Jacques-Paul Migne Encyclopédie théologique, 1850
# Apollodoros Amfipolis

Apollodoros (henc'hresianeg : Ἀπολλόδωρος) eus Amfipolis a oa unan eus jeneraled e marc'hegezh Alexandr Veur, roue Makedonia er pevare kantved kent JK. Mestr e oa war an nerzhioù a oa bet lezet gant Aleksandr da harpañ ar satrap persian Mazaios (Μαζαῖος) hag a oa gouarnour Babilon. Er bloaz 331 kent JK ha kevret gant un ofiser all anvet Menes Pellaios (Μένης ο Πελλαίος) e voe fiziet ennañ melestradur Babilon hag an holl satrapelezhioù betek Kilikia. Ouzhpenn ar galloud-se, Alexandr a roas dezho 1 000 talant (6 000 000 drakm) evit goprañ kement a soudarded ha ma c'hellent.

## Notennoù

* ↑ Diodoros Sikilia, Blibliotheca historica.
# Apollodoros an Epikurad

Apollodoros a oa ur prederour epikurat, e penn epikuridi Aten. Gouez da z-Diogenes Laertios lesanvet Tirant al Liorzh (κηποτύραννος /«Kepotyrannos»), abalamour d'an doare ma veze renet liorzh, pe skol, Epikuros gantañ. Kelenner e oa da Zenon Sidon, a gemeras ar skol war e lerc'h, war-dro ar bloavezh 100 kent JK.
Kontet eo da vezañ skrivet ouzhpenn 400 levr, hogen n'eus nemet unan a zo bet meneget e anv: Buhez Epikuros. N'eus chomet hini anezho.

## Notennoù

* 1 2 3 Diogenes Laertios, Buhez ha mennozhioù ar Brederourien Bennañ , x.
# Apollosa

Apollosa zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Apostazia

An apostazia (diwar an henc'hresianeg απο: "er-maez " ha στασις: "en em lakaat") a dalvez kement ha nac'hañ ur relijion bennaket gant unan a oa bet ezel eus ar relijion-se.
Hervez an Iliz katolik e talvez da apostazia nac'h kaout feiz e Jezuz evit unan bennaket bet badezet. Rak pa vez badezet ur bugel e teu hennezh da vezañ war-eeun ezel eus an Iliz Katolik daoust dezhañ chom hep kompren tezennoù an Iliz ha daoust dezhañ chom hep gallout dibab bezañ badezet pe get. Sañset, hervez lezennoù an Iliz, e c'hell n'eus forzh piv a oa bet badezet apostazañ pa vez tizhet gantañ 18 vloaz mar fell dezhañ.
Strolladoù zo, evel dreist-holl al luskadoù evit difenn gwirioù an heñvelreizhourion pe c'hoazh ar re a sav a-du gant al laikelezh, a implij an apostazia evit stourm evit gwir pep hini da choaz ar pezh a fell dezhañ krediñ hag an doareoù da vevañ er gevredigezh.
A-wechoù e vez implijet an apostazia ivez pa vez cheñchet relijion gant unan bennaket evit diskwel ne gred ket ken enni met kentoc'h er relijion nevez-dibabet gantañ.
Gwechall hag hiziv c'hoazh a-wechoù hervez ar relijionoù hag al lec'hioù ez eo an apostazia un doare pec'hed a c'hell bezañ kastizet gant ar marv.
# Apollodoros Artemita

Apollodoros Artemita a oa ur skrivagner hellazat eus ar Iañ kantved kent JK.
Skrivañ a eure un istor eus Impalaeriezh ar Barted (Parthika) e peder levrenn, da vihanañ. Meneget eo e skridoù gant Strabon hag Athenaeus. Hervez Strabo e c'halled kaout kred ennañ. Hañvalout a ra Apollodoros bezañ studiet dihelloù Artemita ha Seleucia an Tigris evit e labour.
# Apollonios

Apollonios zo un anv gresianek, (Apollonius ar stumm latinekaet) a c'hall bezañ hini:
-tud en istor:
* Apollonius (prederour), ur prederour hellazat, anvet Apollonios Tyana.
* Apollonios Karia, un istorour, ganet en Aphrodisias
* Apollonios Rodos (ganet war-dro 270 kent JK, levraoueger ha barzh,
* Apollonios Perga (262–190 kent JK), steredoniour
* Apollonius Tralles (eil kantved kent JK), kizeller
* Apollonius Athena (kentañ kantved kent JK), kizeller
* Apollonius Molon (70 kent JK), retorikour
* Apollonius of Tyana (2 CE–98), prederour
* Apollonius Dyscolus (eil kantved), yezhadurour
* Saint Apollonius (died c. 186), un den a relijion
* Apollonius of Ephesus (fl. 180-210), un den a relijion hag ur skrivagner
* Apollonius the Effeminate (fl. 120 BCE) ur retorikour hellazat eus Alabanda e Karia.
* Apollonius the Sophist eus Alexandria, yezhadurour brudet, a veve moarvat war-dro dibenn ar c'hentañ kantved .
-Traoù all:
Gwelout ivez:
* Apollo
* Apollonia
* Apollodoros
* Apollinaris
# Antell

Un antell, pe griped, zo ur benveg da chaseal, ha da dapout loened gouez. A bep seurt antelloù zo.
Gant ur griped e taper loened blevek. Gant rouedoù e taper pesked pe evned.
# Antegnate

Antegnate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Anterus

Anterus Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 21 a viz Du 235 |
| Dibenn e baboni | 3 a viz Genver 236 |
| En e raok | Pontianus |
| War e lerc'h | Fabianus |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Anterus (e latin: Anterus), marvet d'an 3 a viz Genver 236 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 21 a viz Du 235.
# Anthipes

Anthipes :
| Anthipes monileger, treset gant Keulemans (1879). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Anv skiantel ||
| Anthipes Blyth, 1847 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthipes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Anthipes monileger
** A. m. gularis, leucops ha monileger,
* Anthipes solitaris
** A. s. malayana, solitaris ha submoniliger.
C'hwec'h (6) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Azia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Muscicapidae/Anthipes (lennet e-barzh d'ar 15 a viz Genver 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anthipes solitaris

Anthipes solitaris :
| Anthipes solitaris, luc'hskeudennet e Thailand. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Anthipes |
| Anv skiantel ||
| Anthipes solitaris (Müller, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthipes solitaris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Muscicapa solitaris (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an naturour alaman Salomon Müller (1804-1864).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Anthipes solitaris malayana, e kreiz ha kreisteiz Malezia,
* A. s. solitaris, e Sumatera,
* A. s. submoniliger, Hume, 1877, e hanternoz Malezia, gevred Laos ha kreisteiz-kreiz Viêt Nam.

## Rummatadur

Renket e veze er genad Ficedula kent.

## Liammoù diavaez

* (en) Anthipes solitaris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anthipes solitaris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anthipes solitaris.
* ↑ (en) George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antechinus

Antechinus :
| Antechinus agilis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Dasyuromorphia |
| Kerentiad : | Dasyuridae |
| Genad : | Antechinus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antechinus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ loened godellek a vev en Aostralia.

## Spesadoù

* Antechinus adustus
* Antechinus agilis
* Antechinus bellus
* Antechinus flavipes
* Antechinus godmani
* Antechinus leo
* Antechinus minimus
* Antechinus stuartii
* Antechinus subtropicus
* Antechinus swainsonii
# Antey-Saint-André

Antey-Saint-André zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Antenor

Antenor a oa
# Antequera

Antequera zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga en Andalouzia.
# Alagoinha

Alagoinha zo un anv meur a lec'h e Brazil:
* Alagoinha (Paraíba) - e Paraíba
* Alagoinha (Pernambuco) - e Pernambuco
* Alagoinha do Piauí - e Piauí

## Pennad kar

* Alagoinhas - e Bahia
# Alagón del Río

Alagón del Río a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Alagna Valsesia

Alagna Valsesia zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Alagoas

Alagoas a zo ur stad vihan en arvor Brazil, er reter, etre Pernambuco ha Sergipe. Maceió eo ar gêr-benn anezhi. Er rannvro Nordeste emañ.

## Gwelet ivez

* Listenn kumunioù Alagoas

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (pt) Lec'hienn ofisiel gouarnamant Stad Alagoas
# Alain-Fournier

Henri-Alban Fournier, anavezetoc'h dre e anv-pluenn Alain-Fournier, a oa bet ganet d'an 3 a viz Here 1886 e La Chapelle-d'Angillon (Cher).
Ur skrivagner gall e oa, aet da Anaon e Saint-Rémy-la-Calonne (Meuse) e kentañ sizhunioù (22 a viz Gwengolo 1914) ar Brezel-bed kentañ, dek mizvezh goude ma voe embannet e romant nemetañ, Le Grand Meaulnes e anv. Da gentañ, dre na oa keloù anezhañ ken e oa bet disklêriet « Marv evit Bro-C'hall » e 1920. Adkavet e gorf en ur digoadenn eus koad Saint-Rémy e oa bet anavezet da vat d'an 2 a viz Mae 1991.

## E brezhoneg

Troet eo bet e romant Le Grand Meaulnes gant Yann-Ber Thomin.

## Notennoù ha dave

* ↑ E fichenn e dielloù al lu gall
# Alain-René Lesage

Alain-René Lesage (Sarzhav, 8 Mae 1668 – Boulogne-sur-Mer, 17 Du 1747) a oa ur skrivagner breizhat ha gall.
Mab un noter e oa. E dad a varvas pa oa 14 vloaz. Skoliet e voe e ti ar Jezuisted e Gwened. Goude ez eas da Bariz da studiañ ar gwir. Alvokad e voe, hep ober berzh avat.
Mont a reas da droer ar c'hoarivaourion spagnolek kent skrivañ e oberennoù dezhañ.
Berzh a reas e bezh-c'hoari Crispin, rival de son maître (1707), a zo levezonet gant oberennoù Diego Hurtado de Mendoza (1503-1575). E 1707 ivez ez embannas ur romant, Le Diable boiteux, koulz an titl hag an danvez anezhañ savet diwar El diablo cojuelo Luis Vélez de Guevara (1579-1644). E 1709 e voe ur pezh-c'hoari all, Turcaret ou le Financier, a vrouzas arc'hantourion ar mare ; berzh a reas ar pezh avat, ha 95 all a voe skrivet gant Lesage. Gantañ e voe krouet an doare vaudeville.
Adalek 1715 betek 1735 e roas Histoire de Gil Blas de Santillane : levrennoù I ha II e 1715, III e 1724 ha IV e 1735. Diwar mammennoù spagnolek niverus e savas an istor-se, a voe ar c'hentañ romant munudoù ar vuhez pemdez ennañ ; "ar c'hentañ romant ma'z eus tud o tebriñ" eo istor Gil Blas.

## Oberennoù
### C'hoariva

* Crispin rival de son maître (1707)
* Les Étrennes (1708)
* Turcaret ou le Financier (1709)
* Arlequin baron allemand (1712) ha da heul Arlequin (1713)
* La Foire de Guibray (1714)
* Le Monde renversé (1718)
* Les Pèlerins de la Mecque (1726)
* Les Amants jaloux (1735)

### Romantoù

* Le Diable boiteux (1707)
* Gil Blas, Livres I-VI (1715)
* Histoire de Gil Blas de Santillane, Livres VII-IX (1724)
* Histoire de Gil Blas de Santillane, Livres X-XII (1735)
* Histoire de Gil Blas de Santillane (1747)
* Les Aventures de Monsieur Robert Chevalier, dit de Beauchêne, capitaine de flibustiers dans la Nouvelle-France (1732)
* Le Bachelier de Salamanque (1736)

### Arroudennoù

* Les faits parlent. E Gil Blas , levrenn X, chabistr 1. A voe troet e saozneg gant Tobias Smollett : Facts are stubborn things, ur frazenn hag a vije bet adimplijet goude gant Mark Twain (https://www.goodreads.com/quotes/100106-facts-are-stubborn-things-but-statistics-are-pliable), hag ivez gant Vladimir Lenin (En e 'Lizher d'ar Gamaraded e 1917 : https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/10/vil19171017.htm). Hiriv ec'h anavezer an droienn c'hallek les faits sont têtus, goveliet diwarno.
# Alagna

Alagna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Alain

Alain zo un anv-badez gallek deuet diwar al latin Alanus, hag a zo Alan e brezhoneg hag e saozneg.

## Anv-badez

Renket a gozh da nevez :

### Breizh

* Alain de Coëtivy (1407-1474), prelad ;
* Alain Bouchart (war-dro 1440 - etre 1514 ha 1530), gwiraour hag istorour ;
* Alain Robbe-Grillet (1922-2008), skrivagner gallek ;
* Alain Bellec, anavezet evel Alain Barrière (1935-2019), kaner gallek, brudet er bloavezhioù 1960 ;
* Alain Gautier (1962), bageer dre-lien
* Alain Passard (1956), mestr-keginer

### Bro-C'hall

* Alain Chartier, barzh (war-dro 1385-1430) ;
* Alain d'Albret (1440–1522), brientin ;
* Alain de Solminihac (1593-1659), eskob Cahors er XVII$^{vet}$ kantved ;
* Alain, anv-pluenn Émile-Auguste Chartier (1868-1951, prederour ;
* Alain-Fournier, anv-pluenn Henri-Alban Fournier (1886-1914), skrivagner ;
* Alain Bombard (1924-2005), bevoniour, mezeg, moraer ha politikour ;
* Alain Delon (1935-2024), aktour ha den a aferioù ;
* Alain Souchon, anv-leurenn Alain Kienast (1944), aozer, sonaozour ha kaner gall.
* Alain Juppé (1945), politikour ;
* Alain Madelin (1946), politikour ;
* Alain Aspect (1947), fizikour ;
* Alain Bashung (1947-2009), kaner gallek ;
* Alain Afflelou (1948), marc'hadour lunedoù ;
* Alain Chamfort, anv-leurenn Alain Joseph Yves Le Govic (1949), soner, sonaozour ha kaner ;
* Alain Prost (1955), bleiner redek ;

### Kuba

* Alain Pérez, soner kuban.

### Monako

* Alain Ducasse (1956), mestr-keginer.

## Anv-tiegezh

* Albert Alain (1880-1971), sonaozour hag ograouer gall ;
** Jehan Alain (1911-1940), sonaozour hag ograouer gall, mab da Albert Alain ;
** Olivier Alain (1918-1994), sonaozour, ograouer ha kerzoniour gall, mab da Albert Alain ;
** Marie-Claire Alain (1926-2013), ograouerez c'hall, merc'h da Albert Alain.

## Lec'hanvadurezh

* Allainville

## Pennadoù kar

* Allain
* Alan
* Alano

## Notennoù

* ↑ Gwennole ar Menn, Grand choix de prénoms bretons, Coop Breizh, 1990, p. 16 (ISBN 978-2-909924-01-4)
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=37Fzjq8sT90
# Antoine de Saint-Exupéry

Antoine Jean-Baptiste Marie Roger de Saint-Exupéry zo ur skrivagner gallek hag un nijer. Ganet e oa bet d'an 29 a viz Mezheven 1900 e Lyon ha mont a reas da Anaon d'ar 31 a viz Gouere 1944 er mor e-kichen Marselha. E levr ar Priñs Bihan a zo unan eus al levrioù lennet ar muiañ er bed.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antoinette

Antoinette zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed, savet diwar an anv Antoine, roet d'ar baotred.

## Gouel

Lidet e vez pe d'an 19 a viz Genver, pe d'an 28 a viz C'hwevrer pe d'ar 27 a viz Here.

## Yezhoù all

* Antoneta, e brezhoneg.

## Tud
### Sentezed

* Gwelout Antonia.

### Tud all

* Antoinette de Maignelais (war-dro 1420 - 1474), serc'h d'ar roue gall Charlez VII ha goude da Frañsez II, dug Breizh, ha spierez c'hall e lez Breizh.
** he c'hoar-gaer Antoinette de Vauvert, serc'h ivez d'ar roue gall
** he merc'h Antoinette, bastardez an dug Frañsez II, hanterc'hoar d'an dugez Anna Vreizh
* Antoinette de Bourbon-Vendôme ( 1494 - 1583) dugez Guise.
* Antoinette d'Orléans-Longueville
* Jeanne Antoinette Poisson, anv gwirion markizez Pompadour, serc'h d'ar roue gall Loeiz XV.
* Antoinette Murat, priñsez c'hall, merc'h d'ar jeneral Joachim Murat, deuet da vout priñsez alaman dre zimeziñ;
* Antoinette Spaak, politikourez velgiat
* Antoinette Fouque, bredelfennerez c'hall, stourmerez evit gwirioù ar merc'hed
* Antoinette Perry, aktourez c'hoariva stadunanat: hec'h anv zo bet roet d'an Tony Awards.

### Anv-tiegezh

* Jean-Étienne Antoinette, politikour eus Gwiana c'hall.

## Lennegezh

* Antoinette de Langeais, e romant Balzac

## Pennad kar

* Marie-Antoinette
* Maria Antonia
# Antoinette de Maignelais

Antoinette de Maignelais (ganet war-dro 1420, marvet e 1474), a oa ur plac'h a benn eus an noblañs c'hall hag eus ar re goantañ. Keniterv e oa da Agnès Sorel, pried-kleiz ar roue Charlez VII a Vro-C'hall, ha magerez o zeir merc'h e oa.
Pa varvas Agnès e 1450 e teuas da vezañ serc'h ar roue war lerc'h he c'heniterv. Neuze e timezas gant André de Villequier. Lakaet e voe gant ar roue adsevel eviti kastell La Guerche , e Touren (Indre-et-Loire).
Aozañ a reas ur bagadig merc'hed evit diverrañ amzer ar roue kaezh, hag en o zouez e oa he c'hoarezed-kaer Marguerite de Monteil hag Antoinette de Vauvert anavezet evel "Toinine".
En 1460 e prenas kastell Cholet.

## A Vro-C'hall da Vreizh

Pa varvas ar roue e 1461 avat e voe kaset kuit eus lez Bro-C'hall gant e vab Loeiz XI. Neuze ez eas da Cholet, hag alesont da glask repu da Vreizh, a oa nepell.
Eno e vevas gant an dug Frañsez an Eil e kastell Naoned, o zri bugel (François d'Avaugour, Antoine hag Antoinette) o c'hoari diwezhatoc'h gant Anna hag Isabeau, bugale an dugez Marc'harid Foix.
A-hervez e veze paeet he servijoù gant ar roue gall evit spiañ dug Breizh.

## Levrioù

* Philippe Tourault, Anne de Bretagne, Perrin, Paris, 1990, (ISBN 2-262-01212-1)
* Georges Bordonove, Les Rois qui ont fait la France : les Valois 3 : Charles VII le Victorieux, (1985), Pygmalion.
* Georges Minois. Charles VII.
# Antoine Vollon

Antoine Vollon (Lyon, 20 Ebrel 1833 – Pariz, 27 Eost 1900) a oa ul livour gall.

## Oberennoù

* Œuvres d'Antoine Vollon
* Nature morte au violon et au macaque (1864), Pinacoteca São Paulo.
* Motte de beurre (entre 1875 ha 1885), Washington, National Gallery of Art.
* Nature morte, Patrom:Lien, Rosario.
* Femme du Pollet à Dieppe (1876), Mirdi kêr Den Haag.
* Après l'orage (war-dro 1877), New York, Brooklyn Museum.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antoine de Févin

Antoine de Févin, bet ganet war-dro 1470 (en Arras marteze) hag aet d'an Anaon e dibenn 1511 pe deroù 1512 e Bleaz, a oa ur saver kanaouennoù ha tonioù relijiel dreist-holl ha mestr-chapel Loeiz XII.
Obieriant e oa er memes amzer evel Josquin des Prez.
E vreur Robert de Févin a oa sonaozour eveltañ.

## Un nebeud oberennoù

Oferennoù, motedoù,...

## Selaouit

Requiem d'Anne de Bretagne (Missa pro fidelibus defunctis), Doulce Mémoire asambles gant Yann-Fañch Kemener, Zig Zag Territoires, ZZT110501, 2011

## Liammoù diavaez

* Antoine de Févin war al lec'hienn BnF
* Antoine de Févin war al lechienn Musicologie.org