OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Croissanville

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Croissanville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Croissanville en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Vallée d'Auge |
| Kanton | Mézidon-Canon |
| Kod INSEE | 14208 |
| Kod post | 14370 |
| Maer | Jean-Claude Beauvisage |
| Amzer-gefridi | 2011-2014 |
| Gorread | 4,41 km² |
| Led | 49° 07' 18" Norzh |
| Hed | 00° 06' 08" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 53 m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 57 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 443 (2009) |
| Stankter | 100 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Croissanville a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell La Chapelle, XVIII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Albin, XV$^{vet}$ kantved.
* Prioldi.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| ? | 1996 | Jean-Claude Lécuyer | |
| 1996 | Gouere 2011 | Jean-François Goupille | |
| Gwengolo 2011 | 2014 | Jean-Claude Beauvisage | digostezenn |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Croix

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Croix a zo ur ger gallek, a zo kroaz e brezhoneg, hag ivez:
* un anv-tiegezh, a orin eus hanternoz Bro-C'hall,
* un anv-lec'h gallek, e Belgia, Bro-C'hall ha Suis,
* ur ger a gaver en anv meur a lec'h
* hag ur bern traoù all...

## Yezhoù all

* Cruz, e spagnoleg

## Lec'hanvadurezh

E Bro-C'hall
* Croix (Nord),
* Croix (Territoire de Belfort),
* Croix-Caluyau, Nord
* Croix-Chapeau, Charente-Maritime
* Croix-en-Ternois, Pas-de-Calais
* Croix-Fonsomme, Aisne
* Croix-Mare, Seine-Maritime
* Croix-Moligneaux, Somme
Gwelout ivez La Croix ha Lacroix .

## Tud

* Teodoro de Croix, soudard flandrezat ganet e Lille, besroue Perou (1784-1790)
* François Sébastien de Croix de Clerfayt (1733–1798), kont Clerfayt (pe Clerfait, pe Clairfait) ha Carbonne, ofiser belgiat en arme Aostria,
* Alain Croix (1944-), istorour gall

## Pennadoù kar

* Sainte-Croix
* La Croix
* Lacroix
* La Croix
* Delacroix
* Cruz
* Kroaz
* Cross
# Croix-de-Vie

Croix-de-Vie :
| Tiez Kae ar Repulik hag an iliz katolik. ||
| Anv [] | Crés-de-Vie |
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Les Sables-d'Olonne |
| Kod kumun | 85075 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Croix-de-Vie a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C’hall. Kendeuzet e voe gant kumun Saint-Gilles-sur-Vie e 1967 d’ober ur gumun nevez, Saint-Gilles-Croix-de-Vie.

## Douaroniezh

* War ribl ar Meurvor Atlantel ha war lez aber ar stêr Vie emañ ar gumun.

## Hengoun

* Dilhad hengounel.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 81 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,04% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv. Dioueliet e voe d'an 21 a viz Gwengolo 1919.

##### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pemzek den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik ar Groaz Santel.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennadoù kar

* Saint-Gilles-sur-Vie.
* Saint-Gilles-Croix-de-Vie.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini EHESS
* 1 2 Memorial Genweb
* ↑ Université de Lille
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Croisette (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Croisette |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Croisette e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62258 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | Claude Bâchelet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,64 km² |
| Led | 50° 21' 15" Norzh |
| Hed | 02° 15' 42" Reter |
| Uhelder kreiz | 141 m |
| Uhelder bihanañ | 114 m |
| Uhelder brasañ | 146 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 308 (2007) |
| Stankter | 40 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Croisette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Croisilles

Croisilles zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
* Croisilles (Calvados), kumun e departamant Calvados
* Croisilles (Eure-et-Loir), kumun e departamant Eure-et-Loir
* Croisilles (Orne), kumun e departamant Orne
* Croisilles (Pas-de-Calais), kumun e departamant Pas-de-Calais
# Die Zauberflöte

Die Zauberflöte (ar fleüt hud) zo ur c'hoarigan alamanek, gant Wolfgang Amadeus Mozart e 1791, ar skrid gant Emanuel Schikaneder.
# Die zertanzten Schuhe

Die zertanzten Schuhe ("Ar botoù-dañsal"), pe Die zwölf tanzenden Prinzessinnen ("An daouzek priñsez o tañsal"), zo ur gontadenn alamanek e Kinder- und Hausmärchen, dastumad kontadennoù ar vreudeur Grimm embannet e 1812, ha niverennet 133.
Meur a zoare all zo, hag unan rusek gant Aleksandr Afanasyev en e Narodnye russkie skazki.

## Ar gontadenn

Ur wech e oa ur roue hag en devoa daouzek merc'h koant meurbet. Pa'z aent d'o gwele e veze prennet dor ar gambr gant an alc'hwez eus an diavaez. Diouzh ar beure, koulskoude, e weled e oa louzet o botoù evel p'o devije dañset ganto e-pad an noz ; den ne deue a-benn da gavout penaos e tegouezhe kemend-all.
# Die Skatspieler

Die Skatspieler ("Ar c'hoarierien skat") zo un daolenn gant Otto Dix e 1920. Warni e weler tud mac'hagnet da-heul ar Brezel-bed Kentañ. Emañ al livadur en Neue Nationalgalerie e Berlin.
# Die Sterntaler

Die Sterntaler (arc'hant ar stered e brezhoneg) zo ur marvailh alamanek hag unan eus kontadennoù Grimm. Kentañ ma voe embannet a oa en eil embannadur al levr Kinder- und Hausmärchen, dastumad alamanek ar vreudeur Jacob ha Wilhelm Grimm, e 1819.

## Ar marvailh

Ur plac'hig, emzivadez, a zo paour, hep ti nag aoz. N'he deus tra nemet he dilhad hag un dorzh vara zo bet roet dezhi gant un den a galon vat. Kalon vat he deus ivez, ha mont a ra d'ober un dro war ar maez. D'un den naonek e ro he bara. Da dri bugel anouedek e ro he c'habell, he forpant hag he sae. En ur c'hoad e wel ur bugel noazh o c'houlenn un hivizh hag e ro hec'h hivizh. N'he deus netra ken hag a-greiz-holl e kouezh ar stered war an douar, ha pep hini anezho a deu da vezañ un taler, ur pezh arc'hant. A-benn ar fin e teu da vout pinvidik.

## E brezhoneg

Embannet eo bet evel Ar stered arc'hant el levr Marvailhou an Oaled (Marvailhou Grimm), e niverenn 61 eus ar gelaouenn Gwalarn, e miz Kerzu 1933. Gant Roparz Hemon e oa bet lakaet e brezhoneg.

## Timbroù

* Timbroù eus an Deutschen Bundespost e 1959.
* Das Mädchen gibt dem armen Mann das Brot
* Das Mädchen gibt dem Kind sein Röcklein
* Das Mädchen sammelt die Taler ein
# Die goldene Gans

Die goldene Gans (Ar Waz Aour) zo ur gontadenn alamanek gant ar vreudeur Grimm, niverenn 64 o dastumad Kinder- und Hausmärchen.
An haroz eo ar yaouankañ eus tri breur. Kaset eo ar mab henañ da geuneuta, gant ur wastell hag ur voutailhad win. War e hent e kav un denig bihan hag a c'houlenn un tamm da zebriñ, hag ur banne d'evañ, met kaset eo da sutal. Kouezhañ a ra ar breur henañ eus ur wezenn, torret e vrec'h. Ha kaset d'ar gêr. Heñvel dra a c'hoarvez gant ar breur etre-henañ.
# Die zwei Brüder

Die zwei Brüder ("An daou vreur") zo ur gontadenn alamanek, niverenn 60 en Kinder- und Hausmärchen (KHM), dastumad ar vreudeur Grimm.
Tennañ a ra An daou vreur d'ar gontadenn verroc'h Die Goldkinder ("Ar vugale aour", KHM 85).

## Ar gontadenn

Ur gontadenn hir eo, meur a lodenn enni.
Un orfebour pinvidik hag un oberier skubellennoù a zo breudeur. Paotr ar skubellennoù en deus daou vab, gevelled anezho. Un deiz e welas ul labous aour er c'hoad, hag e tennas ur bluenn diwarnañ: he gwerzhañ ker a reas d'e vreur.
* Skeudenn gant Elenore Abbott
* Ar marc'heg oc'h en em gannañ ouzh aerouant e seizh kalon. Skeudenn e The Pink Fairy Book Andrew Lang

## Yezhoù all

* The Two Brothers, e The Pink Fairy Book, gant Andrew Lang e 1897.
# Die Zukunft (Elzas)

Die Zukunft a oa ur gazetenn sizhuniek emrenour embannet en Elzas.
Embannet e voe Die Zukunft eus 1925 betek 1927 e Saverne (Zabern), en Elzas. Ur raktres a oa bet gant ar politiker elzasat Karl Hauss da embann ur gazetenn emrenour, met daleet e oa bet meur a wech dre ziouer a arc'hant. Pa voe kavet skoazell arc'hant en Alamagn, gant Robert Ernst, un Elzasad harluet en Alamagn goude ar Brezel-bed Kentañ, e c'hallas ar gazetenn dont er-maez. Embannet e voe an niverenn gentañ d'an 9 a viz Mae 1925. Paul Schall e oa ar pennskridaozer, hag an embanner e oa Eugène Ricklin, a oa bet prezidant Landtag (parlamant) Elzas-Loren eus 1911 da 1919.
Kaset e voe 5000 skouerenn eus an niverenn gentañ da holl vaered, beleien ha kelennerien Elzas, evit reiñ brud d'ar gazetenn nevez. Goude un nebeud mizioù e veze embannet 35 000 skouerenn eus Die Zukunft, da lavaret eo e veze lennet gant ur familh elzasat diwar 12. Ne oa stag Die Zukunft ouzh kostezenn bolitikel ebet, met klask a rae difenn interestoù Elzas ha Mozel a-enep strivoù ar gouarnamant gall a glaske gallekaat ar vro goude ar Brezel-bed Kentañ. Goulenn a rae Die Zukunft ma vefe kelennet an div yezh, alamaneg ha galleg er skolioù, stourm a rae a-enep lezennoù laik ar Stad C'hall (en Elzas e talveze c'hoazh Konkordat 1801 ha ne oa ket bet dispartiet ar Stad hag an Ilizoù, evel ma oa bet e Bro-C'hall e deroù an XX$^{vet}$ kantved). Nac'h a rae e vefe lakaet kargidi eus Bro-C'hall e-lec'h ar re eus Elzas. Berzh a rae ar gazetenn e-touez an dud, displijet gant politikerezh Pariz. Neuze e voe tamallet dezhi gant ar gouarnamant bezañ ur gazetenn a-du gant Alamagn ha paeet gant arc'hant eus ar vro-se. Taeroc'h-taerañ e teuas pennadoù Die Zukunft da vezañ : enno e veze graet anv eus Elzas-Loren evel ur vinorelezh "touellet, dismegañset, gwallgaset", unan ha ne veze ket doujet d'he gwirioù ; goulennet e veze ar gwir eviti d'en em ren hec'h-unan.
D'an 12 a viz Du 1927 e voe berzet ar gazetenn da vat gant ar gouarnamant gall.
# Die drei Spinnerinnen

Die drei Spinnerinnen ("An teir nezerez") zo ur gontadenn alamanek, dastumet gant ar vreudeur Grimm en o dastumad kontadennoù Kontadennoù Grimm (KHM 14). Dindan an niverenn 501 e vez lakaet e renkadur Aarne-Thompson
E meur a zoare e tenn d'ar c'hontadennoù all Rumpelstilzchen ha Frau Holle.

## En oberennoù all

* Hasserfülltes Flachsspinnen e oa en embannadur kentañ kontadennoù Grimm, met brudetoc'h eo Die Drei Spinnerinnen.
* Le sette catenelle eo anvet er Pentamerone, dastumad italianek Giambattista Basile e 1634.
* Un doare all anvet E sette! zo er Fiabe italiane, dastumad Italo Calvino.
# Die Welt

Die Welt a zo ur gazetenn bemdeziek alaman bet krouet d'an 2 a viz Ebrel 1946 e Hamburg gant an arme vreizhveuriat, evit lakaat embann ur gazetenn war batrom The Times. Hiziv an deiz emañ burevioù ar gazetenn e Berlin, aambles gant re Berliner Morgenpost. Unan eus an teir c'hazetenn alaman bemdeziek bouezusañ (an div all o vezañ Süddeutsche Zeitung ha Frankfurter Allgemeine Zeitung) eo ivez. Perc'hennet eo gant Axel Springer AG. Da Sul e vez embannet ivez, dindan an titl Welt am Sonntag (krouet e 1948). Skignet e vez e ouzhpenn 130 bro, ha 278 141 skouerenn a vez gwerzhet bemdez (sifroù 2008). Embannadurioù lec'hel a vez e Berlin, Hamburg, e Bavaria (abaoe 2002) hag e Bremen.

## Linenn stur

Ur gazetenn tost eus ar virourien eo. Stank-kenañ eo ar c'heleier enni, hag ur stumm skañv anvet Welt kompakt, ennañ 32 bajenn, a zo bet krouet d'ar 24 a viz Mae 2004. Unan eus krouerien European Dailies Alliance (EDA) eo Die Welt. Pal an emglev-se eo lakaat kazetennerien meur a gelaouenn da genlabourat. Kenlabour a vez neuze gant skipailh The Daily Telegraph (Rouantelezh-Unanet), hini Le Figaro (Frañs) ha hini ABC (Spagn).

### Liens externes

* Lec'hienn Die Welt
* Lec'hienn Welt am Sonntag
# Die drei Männlein im Walde

Die drei Männlein im Walde (An tri c'horrigan er c'hoad) zo ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm, niverenn 13 en o dastumad Kinder- und Hausmärchen, ha niverenn 403 e renkadur Aarne-Thompson.

## Ar gontadenn

Un intañv hag un intañvez o deus pep a verc'hig. Un deiz e lavar an intañvez da verc'h an intañv lavarout d'he zad e karfe dimeziñ dezhañ. Lavarout a ra ivez d'ar plac'hig e roio dezhi laezh d'en em walc'hiñ ha gwin d'evañ, pa ne roio nemet dour d'he merc'h. Termal a ra an tad rak levenez ha poan eo ar briedelezh. Evit ober e soñj e ro e heuz, a zo toull ar sol anezhi d'e verc'h, hag e c'houlenn diganti mont d'ar c'hrignol da ispilhañ an heuz ouzh un tach, ha d'e gargañ a zour : ma ne ver ket an heuz dre an toull ec'h addimezo. Takenn ebet ne ver, hag eured a vo neuze.

## Kontadennoù kar

* Morozko, kont rus;
* Les Fées, gant Charles Perrault .
# F. Z. Maldonado

Fernando Zenaido Maldonado Rivera, pe F. Z. Maldonado en berr, ganet e 1917 e Cárdenas, San Luis Potosí, ha marvet e 1996 e Cuernavaca, Morelos, zo ur sonaozer mec'hikan, brudet e ganaouenn Volver, volver en doare ranchera.
Sevel a reas sonioù ivez dindan an anv Fred McDonald.
# Ezterenzubi

Ezterenzubi (Estérençuby e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donibane Garazi, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.

## Kumunioù amezek

* Ahatsa-Altzieta-Bazkazane hag Aintzila en hanternoz
* Lekunberri er reter
* Eiheralarre er c'hornôg
Er c'hreisteiz emañ Nafarroa Garaia.

## An iliz

* Iliz an Itron Varia
* Tour an iliz
* Diabarzh an iliz
* Iliz an Itron Varia

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ezra

Ezra (en hebraeg, עזרא, Ezra) a oa ur beleg hag ur skrib yuzev bet kaset gant roue Persia d'ober un enklask war stad Jeruzalem da sikour distro ar Yuzevien d'o bro er Vvet kantved kent JK.
Abaoe dismantr Jeruzalem gant Nevouc'hadnesar (587 kent JK) ha harlu ar Yuzevien e oa an darn vrasañ eus an harluidi o chom e Babilon hag en he zrowardroioù.
E 539 kent JK e teuas Koresh, roue Persia da aloubiñ Babilon.
E 538 kent JK ec'h embannas ur skrid a roe aotre da dud Israel da zistreiñ d'o bro ha da gas ganto an teñzorioù bet kemeret gant Nevouc'hadnesar hag an holl vadoù a c'hellfent kas ha da adsevel an Templ.
Graet e voe an distro e lies gwech ha ne zisjrojont ket holl .
Ar re gentañ renet gant Zeroubavel (Zorobabel) a gavas diaesterioù, skoilhoù hag enebiezh zoken. Dont a rejont a-benn koulskoude en un nebeud bloavezhioù harpet gant urzhioù Dariavesh ha skoazell ar Yuzevien chomet e bro an harlu.
Kaset e voe Ezra, beleg ha skrib, gant Artashashta (Atakserkses), roue nevez Persia, da Jeruzalem evit ober un enklask diwar-benn stad ar gêr hag ar vro ha seveniñ kement tra a selle ouzh adsav lezennoù Israel.
Mont a reas gantañ ur strollad bras a harluidi ha kas a reas da benn ar gefridi fiziet ennañ. Adreizhañ a reas al lezennoù (da skouer lezennoù a dimeziñ peogwir e oa dimezet Yuzeveien gant merc'hed estren (Ez 9-10)
Damvesket eo e istor gant hini Nehemia ha diaes eo lavarout ar mare resis m'en deus sevenet e gefridi. Kontet eo e Levr Ezra an Tanac'h.
E troidigezh Gwilh ar C'hoad (1897) e kaver Esdras evit Ezra.

#### Daveoù

* ↑ {br}Troidigezh An Tour-Tan, levrenn 4, p 341)
* ↑ (br) Troidigezh Gwilh ar C'hoad, p407
# Eürytos mab Ouranos

Eürytos (en henc'hresianeg Εὔρυτος) zo ur Ramz, e gwengelouriezh Hellaz, mab da C'haia (an Douar) hag Ouranos (an oabl).
Lazhet e voe gant Dionysos a skoas outañ gant e vazh hud (thyrsos) e-kerzh Brezel ar Ramzed.
# F. H. Königs

F. H. Königs a zo bet ganet e 1849 en Antwerpen (Belgia) ha marvet e 1941 pe e 1942.
Mestrc'hoarier ha saver kudennoù echedoù belgiat.
Embann a rae kudennoù er gazetenn La Revue d'Echecs, dindan an anv-pluenn Schaakspeler. E Mechelen edo o vevañ, met dont a rae ingal betek Brusel da c'hoari e Kelc'h Echedoù Brusel .
Trec'het e voe e Kampionadoù Belgia 1905 ha 1906 gant E. E. Middleton
Kampion Belgia diofisiel e voe e 1913.
# Ezporogi

Ezporogi (Ezprogui hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun didud a-walc'h e Nafarroa en Euskal Herria, e merindad Zangoza.

## Poblañs

Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 67 | 65 | 64 | 63 | 64 | 62 | 59 | 62 | 62 | 60 | 57 |
| Diwar : Ezprogui hag Instituto de Estadística de Navarra |||||||||||
# Eça de Queirós

José Maria de Eça de Queiroz (1845-1900) a oa un diplomat ha skrivagner portugalat.
# Eürytos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a Eürytos (henc'hresianeg : Εὔρυτος) zo e mojennoù Henc'hres.
* Eürytos ar Gigant, lazhet e-kerzh brezel ar Ramzed
* Eürytos Oic'halia, tad Iole, un enebour da Herakles
* Eürytos ar Molionid, breur da Kteatos
* Eürytos mab da Hermes, unan eus an Argonaoted hag eus chaseourien hoc'h-gouez Kalidon
# Departamant Santa Rosa (Guatemala)

Departamant Santa Rosa zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Cuilapa eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Sololá

Departamant Sololá zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Sololá eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Sucre

Sucre zo unan eus an daou zepartamant ha tregont a zo e republik Kolombia, anvet diwar-lerc'h anv ar jeneral Sucre. Sincelejo eo ar gêr-benn.

## Istor

* Proviñs Cartagena en 1810.
* Departamant Magdalena (Grande Colombia) en 1824.
* Proviñs Cartagena en 1855.
* Stad soveren Bolívar en 1863.
* Departamant Sucre abaoe 1966.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Departamant Santa Bárbara

* Departamant Santa Bárbara (Arc'hantina)
* Departamant Santa Bárbara (Honduras)
# Departamant Soriano

Departamant Soriano zo unan eus 19 departamant Uruguay ha kêr Mercedes eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Santa Bárbara (Honduras)

Santa Bárbara zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, e kornôg ar vro, ha kêr Santa Bárbara eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Santa Cruz

Departamant Santa Cruz zo unan eus nav departamant Bolivia, ha kêr Santa Cruz eo ar gêr-benn.
# Departamant Sonsonate

Departamant Sonsonate zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, hag Sonsonate eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Suchitepéquez

Departamant Suchitepéquez zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Mazatenango eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Sétif

Departamant Sétif a oa un departamant gall en Aljeria etre 1957 ha 1962 pa zeuas ar vro da vout dizalc'h.
Pa voe aloubet Aljeria gant ar C'hallaoued e voe krouet departamantoù, d'an 9 a viz Kerzu 1848. Diwar neuze e oa tri departamant en Aljeria, hini Oran, hini Aljer ha hini Constantine. Setif a oa neuze e departamant Constantine, hag un isprefeti a oa eno. E 1957 e cheñchas an traoù pa voe krouet departamant Setif.
# Der gute Kamerad

Der gute Kamerad ("Ar c'hamarad mat") zo ur c'hlemmgan alamanek savet gant ar barzh Ludwig Uhland e 1809 e Tübingen. Un ton a voe savet gant Friedrich Silcher e 1825, e Tübingen ivez, a soñjer.
Evel kan soudarded eo anavezetoc'h an anv Ich hatt' einen Kameraden ("Ur c'hamarad am boa").
Troet eo bet, pe azasaet, e meur a yezh : brezhoneg, galleg, kabileg. E brezhoneg eo bet savet ar skrid gant Kerlann. Troet e oa bet gant Olier Mordrel hag implijet evel kan-bale gant ar Bagadoù Stourm gant an anv Yann ar gevell.

## Pozioù

Ich hatt’ einen Kameraden, Einen bessern findst du nit. Die Trommel schlug zum Streite, Er ging an meiner Seite In gleichem Schritt und Tritt.
Eine Kugel kam geflogen, Gilt’s mir oder gilt es dir? Ihn hat es weggerissen, Er liegt mir vor den Füßen, Als wär’s ein Stück von mir.
Will mir die Hand noch reichen, Derweil ich eben lad. Kann dir die Hand nicht geben, Bleib du im ew’gen Leben Mein guter Kamerad!
# Der Zauberlehrling

Der Zauberlehrling (An deskard sorser e brezhoneg) zo ur varzhoneg skrivet gant Goethe e 1797.
Diwarni eo savet ar pezh sonerezh L'Apprenti sorcier gant Paul Dukas.

## Pennadoù kar

* Der süße Brei, kontadenn gant ar vreudeur Grimm
* Strega Nona

## Liammoù

* An deskard sorser, troet e brezhoneg diwar an alamaneg gant Françoise Lermen.
# Derby (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Derby zo ur gêr eus Bro-Saoz, e kontelezh Derbyshire.
Gallout a ra bezañ ivez :

## Lec'hioù
### Aostralia

* Derby (Tasmania)
* Derby (Western Australia)

### Kanada

* Derby (British Columbia)

### Suafrika

* Derby (Suafrika)

### Bro-Saoz

* West Derby, e Liverpool

### Stadoù Unanet Amerika

* Derby (Colorado)
* Derby (Connecticut)
* Derby (Ford County, Illinois)
* Derby (Saline County, Illinois)
* Derby (Indiana)
* Derby (Iowa)
* Derby (Kansas)
* Derby (New York)
* Derby (Vermont)

## Tud

* Emmet Derby Boyle), politikour stadunanat
* Kont Derby, ul lesanv noblañs roet da veur a zen
* an 13vet kont, Edward Smith-Stanley, lesanvet Lord Derby

## Sportoù

* Derby County Football Club, ur c'hleub mell-droad saoz
* Derby (redadeg kezeg), ur redadeg evit kezeg tri bloaz
* Derby (match), ur match etre skipailhoù nes, er vell-droad pe e sportoù all
* Roller derby, ur redadeg war botoù-ruilh

## Gwelout ivez

* Derbi
# Derc'hen

Derc'hen zo un anv-badez brezhonek a orin henvrezhonek.

## Orin

Dont a ra eus an henvrezhoneg deru "derv", ha gen "gouenn", "lignez". Meneget eo dindan ar stumm Dergen e 903 e diellevr Redon da envel unan eus pemp mab roue Breizh a oa Alan Iañ e anv d'ar mare-se : Pascuuethan et Dergen et Budic, filii ejus "Paskwezhen, Derc'hen ha Budig, e vibien". Dergen zo deuet da vezañ Derc'hen, pe Derrien, ar stumm nemetañ a gaver e galleg, eo hendad lignez Elven hag an Argoed.

## Adstumm

* Derrien eo ar stumm anavezetañ, evel anv-tiegezh hag en anvioù-lec'hioù, evel ar Roc'h-Derrien.

## Tud

* Sant Derc'hen.
* Derc'hen Coster, aktour belgiat

### Anv-badez berzet

E miz Eost 2017 e voe nac'het degemer an anv gant ti-kêr Roazhon ha prokulor ar republik.

## Notennoù

* ↑ Ouest-France

## Liammoù diavaez

* Les compagnons de Saint Derrien