# Christina Mirabilis

Christina Mirabiis (c. 1150 - 24 a viz Gouere 1224) a oa ur gevrinadez kristen bet ganet e Brustem, nepell diouzh Sint-Truiden e Kontelezh Loon, Priñselezh Liège (en Izelvroioù hiziv). Da santez e voe lakaet en he bro e-kerzh he buhez, hag enoret e voe e-pad kantvedoù goude he marv evel m'en diskouez ar meneg anezhi e Legenda aurea Jacobus de Voragine (c. 1230-1298), e deiziadur Fasti Mariani e 1630 hag el levr Lives of the Saints gant Alban Butler, embannet e 1756-59.
Brudet e voe adalek 1171, pa oa 21 bloaz, abalamour ma savas a-ziwar he arched e-kerzh he oferenn gañv en iliz Sint-Truiden. D'an oad a 74 vloaz e varvas da vat ha da viken.
E miz Gouere 1924 e prezegas an islamoniour Louis Massignon (1883-1962) e Belgia a-zivout Christina Mirabilis. Hiziv c'hoazh e vez sellet a-dost ouzh deskrivadurioù ar burzhudoù a lakaer war he anv, hag ouzh he feiz iskis.
Biskoazh n'eo bet santelezhet gant an Iliz katolik roman.

## Buhez

Trede merc'h un tiegezh kouerien gristen e oa Christina ; pa voe emzivadez da 15 vloaz ez eas da vaesaerez.
Nebeut goude he 20vet bloaz e kouezhas e droukfell : yudal a reas ha kouezhañ war al leur ma chomas reut, he daoulagad disgwennet hag aet he anaoudegezh diganti, kent krenañ en ur zantañ he zeod ; goude-se e tistegnas he c'horf hag e teuas eon ouzh he divuzell. Ker spouronus e voe ar barrad ma kredas d'an dud e oa marv ar vaouez yaouank. Obidoù a voe aozet, lakaet an hini varv war ziskouez en he arched en iliz-parrez evel ma oa ar c'hiz, ha lidet an oferenn gañv. E-kerzh kan an Agnus Dei avat e savas Christina a-ziwar he arched hag e pignas betek bolz an iliz ; pa voe gourc'hemennet dezhi gant ar beleg diskenn e sentas hag e leurias war an aoter, ma tisklêrias bout bet en ifern, er purgator hag er baradoz ma oa bet urzhiet dezhi distreiñ d'an Douar da bediñ evit eneoù ar purgator.
Adal neuze e c'hoarvezas darvoudennoù iskis an iskisañ en he buhez, a voe dastumet gant an doueoniour Thomas de Cantimpré (1201-1272) diwar danevelloù testoù ha gant ar c'hardinal Jacques de Vitry (1160-1240), en devoa kejet meur a wech ouzh Christina. Diskouez a reas honnezh soñjoù abafus koulz ha barregezhioù dibar. Ne oa ket evit gouzañv c'hwezh an dud all abalamour ma c'helle santout o fec'hedoù, emezi, setu e pigne er gwez ha war savadurioù pe e kuzhe en armili ha fornioù evit mirout a gejañ outo ; dibradañ zoken a rae a-wechoù. En dienez duañ e tibabas bevañ, zoken hervez arouezioù-barn an XIII$^{vet}$ kantved, pa gouske war reier, gwisket e truilhoù, o c'houlenn an aluzen hag o tebriñ forzh petra a c'helle tapout. Gouest e oa d'en em ruilhal en tan hep bout devet an disterañ, d'en em vac'hañ e fornioù gor ma yude e-pad eurvezhioù gant ar boan kent mont er-maez dibistig, da chom devezhioù-pad er goañv e dourioù sklas ar Meuse en ur bediñ da c'houlenn trugarez an doue ha d'en em deurel en ur wazh-dour dindan elvennoù ur vilin o treiñ hep na vije bloñset he c'horf pe torret he eskern ; kalz amzer a dremene e bezioù ivez, ha chas a rede war he lerc'h d'he dantañ. Diskouez goursavioù a rae alies, ma lavare ambroug eneoù an dud nevez-marvet betek ar purgator, ha reoù ar purgator d'ar baradoz.
Liesdoare e voe soñjoù an dud diwar he fenn, pa grede da lod e oa anezhi ur santez dibabet gant Doue hag a ziskoueze dre he oberoù hag he foanioù ar pezh a c'houzañve an eneoù er purgator ; lod all a lavaras e oa-hi satanazet, pa soñje da lod all c'hoazh e oa ur sodez anezhi ha mat pell zo. Goude marv ar gevrinadez e tisklêrias priolez kouent Santa Katarina e sente Christina ouzh kement urzh a veze roet dezhi daoust d'he oberoù ha komzoù dreistordinal. Tremen tri c'hantved diwezhatoc'h e skrivas ar c'hardinal Roberto Bellarmino (1542-1621) e c'helled fiziout e testeni Thomas de Cantimpré, pa oa un den sirius anezhañ ha peogwir e oa bet kadarnaet an darvoudoù gant Jacques de Vitry. A-glev hag a-wel d'an dud e komze hag e rae Christina. An holl o deus he gwelet o chom en tan hep bout devet hag o vout gloazet hep na chomje he goulioù warni pelloc'h eget ur pennadig.
E 1224, d'an oad a 74 vloaz, e varvas Christina Mirabilis e Sint-Truiden.

## Hêrezh

Abred en he buhez e voe santelezhet Christina gant tud he farrez. Anzavet e voe he santelezh gant meur a eskob er XVII$^{vet}$ kantved hag en XVIII$^{vet}$ kantved, a erbedas ma vije miret he relegoù. Biskoazh avat ne voe anavezet en un doare ofisiel gant ar Vatikan, daoust d'an azeul a vez gouestlet dezhi e proviñs Limbrug. Goulennet e vez diganti erbediñ evit ar vilinerien hag an dud nammet o spered ; pelloc'h e voe astennet an azeul d'ar micherioù a ra war-dro kleñvedoù ar spered.

## Arzoù

* Christna the Astonishing eo anv ur ganaouenn gant ar strollad sonerezh rock aostralian Nick Cave and the Bad Seeds en e seizhvet albom, Henry's Dream (1992)
* Anv un dastumad barzhoneggoù gant ar Saozez Jane Draycott (*1954) ha Lesley Saunders eo ivez.

## Levrlennadur

* (en) BUTLER, Alban (1756-1759) : Lives of the Saints, HarperSanFrancisco, 1991 (ISBN 978-0-06-069299-5) • Lenn en-linenn
* (en) CANTIMPRÉ, Thomas de : Bonum universale de apibus, Routledge, 2006 (ISBN 978-0-415-96944-4) • (la) Lenn en-linenn
* (en) SCHAUS, Margaret C. : Women and Gender in Medieval Europe – An Encyclopedia, Routledge, 2006 (ISBN 978-0-415-96944-4)
* Ur film a voe graet e 2017 gant ar stadunanad James Ristas.<ref>(en) Inernet Movie Database

## Notennoù

* ↑ (de) (la) BSB-MDZ, linenn3
* ↑ Butler, op. cit.
* ↑ (en) Catholic Saints
* ↑ T. de Cantimpré, op.cit.
* ↑ (en) Two Rivers Press, 1998 (ISBN 978-1-901677-07-2)