OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hautot père et fils

Hautot père et fils zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1889.

## Istor

* Kentañ ma voe embannet a voe d'ar 5 a viz Genver 1889 er gelaouenn L'Écho de Paris.
* E 1889 e voe adembannet en dastumad La Main gauche.

## An danevell

Gloazet eo bet Hautot, an tad, kouer pinvidik anezhañ, er chase, ha setu eñ dare da vervel. Kontañ a ra d'e vab en deus ur serc'h hag ur mabig e kêr Rouen ha goulenn digantañ ober war o zro.

## Pennad kar

* Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Haute-Marne

Haute-Marne :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Pennlec'h (prefeti) | Chaumont |
| Isprefetioù | Langres Saint-Dizier |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Nicolas Lacroix (LR) |
| Prefed | Élodie Degiovanni |
| Kod EBSSA | 52 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-52 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR214 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 171 798 ann. (2020) |
| Stankter | 28 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 48° 04′ 59″ Norzh 5° 15′ 00″ Reter / 48.083, 5.25 |
| Gorread | 6 211 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 2 |
| Kantonioù | 17 |
| Etrekumuniezhioù | 8 |
| Kumunioù | 427 |
| kemmañ |
An Haute-Marne (distaget:) a zo un departamant e reter Bro-C'hall, er rannvro Grand Est, savet diwar un darn eus proviñs Champagn, un darn eus Loren, un darn eus Dugelezh Bar, un darn eus Bourgogn hag un darn eus Franche-Comté. Dont a ra e anv eus hini ar stêr Marne, adstêr d'ar Saena war he lez dehoù. Chaumont eo ar pennlec'h hag an 52 eo an niverenn roet dezhañ.

## Arondisamantoù ar Marne

* Arondisamant Chaumont
* Arondisamant Langres
* Arondisamant Saint-Dizier

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ en Haute-Marne

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Hautecloque

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hautecloque |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hautecloque e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62416 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | Marc Bridoux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,84 km² |
| Led | 50° 20' 22" Norzh |
| Hed | 02° 18' 24" Reter |
| Uhelder kreiz | 152 m |
| Uhelder bihanañ | 108 m |
| Uhelder brasañ | 152 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 212 (2007) |
| Stankter | 30 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hautecloque a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hauts-de-France

Hauts-de-France :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Pennlec'h (prefeti) | Lille |
| Prezidant(ez) ar c'huzul-rannvro Amzer gefridi | Xavier Bertrand 2015-2021 |
| Prefed(ez) | Michel Lalande |
| Kod INSEE | 32 |
| Lec'hienn web | https://www.hautsdefrance.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 997 734 ann. (2020) |
| Stankter | 189 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 50° 37′ 49″ Norzh 3° 04′ 44″ Reter / 50.6302, 3.0789 |
| Gorread | 31 806 km² |
| Adrannoù ||
| Departamantoù | Norzh, Pas-de-Calais, Somme, Oise, Aisne |
| Niver arondisamantoù | 26 |
| Niver kantonioù | 145 |
| Niver etrekumuniezhioù | |
| Niver kumunioù | 3 789 |
| kemmañ |
Hauts-de-France (Krec'hioù-Frañs e brezhoneg) zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e hanternoz ar vro.
Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Nord-Pas-de-Calais ha Pikardi — d'ar 1añ a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015$^,$ "Nord-Pas-de-Calais-Picardie" zo un anv da c'hortoz evit ar rannvro nevez, savet diwar strollañ anvioù ar rannvroioù a oa diagent, en urzh al lizherenneg. Un anv a vo dibabet da vat gant ar c'huzul-rannvro nevez, a-benn ar 1añ a viz Gouere 2016, hag a ranko bezañ degemeret gant ar C'huzul Stad a-raok ar 1añ a viz Here 2016..
Lille eo kêr-benn velestradurel ar rannvro.

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ KerOfis
* 1 2 Loi n° 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions, aux élections régionales et départementales et modifiant le calendrier électoral
* ↑ La carte à 13 régions définitivement adoptée. Le Monde (17 Kerzu 2014). Kavet : 6 Genver 2016.
g • ka • keRannvroioù Frañs :
Akitania-Nevez • Auvergne-Rhône-Alpes • Bourgogne-Franche-Comté • Breizh • Broioù al Liger • Centre-Val de Loire • Enez-Frañs • Grand Est • Hauts-de-France • Korsika • Normandi • Okitania • Provence-Alpes-Côte d'Azur :
# Hauts-Bassins

Hauts-Bassins zo ur rannvro eus Burkina Faso, e kornôg ar vro.
g • ka • ke Rannvroioù Burkina Faso :
| Rannvroioù | Boucle du Mouhoun · Cascades · Centre · Centre-Est · Centre-Nord · Centre-Ouest · Centre-Sud · Est · Hauts-Bassins · Nord · Plateau-Central · Sahel · Sud-Ouest |
# Haute-Vienne

Haute-Vienne :
| Anv okitanek | Nauta Vinhana Nauta Viena |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Pennlec'h (prefeti) | Lemojez |
| Isprefetioù | Belac Rechoart |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Jean-Claude Leblois (PS) |
| Prefed | Seymour Morsy |
| Kod EBSSA | 87 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-87 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR633 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 372 123 ann. (2020) |
| Stankter | 67 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° 52′ 01″ Norzh 1° 15′ 00″ Reter / 45.867, 1.25 |
| Gorread | 5 520 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 3 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 13 |
| Kumunioù | 195 |
| kemmañ |
An Haute-Vienne (e galleg hag ent-ofisiel; Nauta Vinhana pe Nauta Viena en okitaneg) a zo un departamant, er rannvro Akitania-Nevez, deuet e anv eus hini ar stêr Vienne a dremen drezañ, hervez ar c'hiz c'hall diazezet e 1790. A-raok e oa un darn eus Bro-Lemojez, ur vro okitan. Kêr-Lemojez eo ar pennlec'h anezhañ.

## Arondisamantoù an Haute-Vienne

* Bellac
* Lemojez
* Rochechouart

## Liammoù divaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ en Haute-Vienne.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Hautmont

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hautmont |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hautmont en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Sambre-Avesnois |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Hautmont |
| Kod INSEE | 59291 |
| Kod-post | 59330 |
| Maer | Joël Wilmotte |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,27 km² |
| Led | 50° 14' 55" Norzh |
| Hed | 03° 55' 31" Reter |
| Uhelder kreiz | 132 m |
| Uhelder bihanañ | 123 m |
| Uhelder brasañ | 184 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 15 015 (2007) |
| Stankter | 1 223 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Hautmont |
Hautmont a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Norzh e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Hautmont eo.
* An ti-kêr

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Hautmont, 1914-1918
Brezel-bed kentañ:
* dalc'het e voe Hautmont gant al lu alaman a-hed ar brezel;
* roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1921

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Notre Dame de l'Assomption, 1862-1871.
* An abati.
* Chapel Saint Éloi.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Sambre emañ Hautmont.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Hauteville (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hauteville |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Gy |
| Kanton | Avesnes-le-Comte |
| Kod INSEE | 62418 |
| Kod post | 62810 |
| Maer | Daniel Vahé |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,06 km² |
| Led | 50° 16' 23" Norzh |
| Hed | 02° 34' 26" Reter |
| Uhelder kreiz | 133 m |
| Uhelder bihanañ | 95 m |
| Uhelder brasañ | 137 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 282 (2007) |
| Stankter | 69 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hauteville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Haute-Kotto

Haute-Kotto zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Soudan ha Su-Soudan.
Dont a ra e anv eus hini ar stêr Kotto.
g • ka • ke Prefetioù ar Republik Kreizafrikan :
| Prefetioù ekonomikel | Nana-Grébizi · Sangha-Mbaéré |
| Prefetioù | Bamingui-Bangoran · Basse-Kotto · Haute-Kotto · Haut-Mbomou · Kémo · Lobaye · Mambéré-Kadéï · Mbomou · Nana-Mambéré · Ombella-M'Poko · Ouaka · Ouham · Ouham-Pendé · Vakaga |
# Haute Matsiatra

Haute Matsiatra zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Lanzhou

Lanzhou (兰州) zo ur gêr vras e proviñs Gansu e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 3 140 000 a dud (e 2004).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lanzada

Lanzada zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Lanzahíta

Lanzahíta zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León. 860 a dud a oa enni o chom e 2017.
# Lanzerotto Malocello

Lanzerotto Malocello (pe Lanzarotto, pe Lancelotto) a oa ur merdeour eus Republik Genova hag a roas e anv d'an enezenn Lanzarote, unan eus inizi Kanariez.
Hervez Charles Verlinden e oa Lanzerotto Malocello ur merdeour eus Genova hag a servijas roue Portugal dindan urzhioù an amiral Manuel Pessagno. Dizoleiñ a reas enezenn Lanzarote, hep en em staliañ eno, war-dro 1336 war gont Portugal. Divroañ a reas goude-se da Vro-C'hall (alese e anv gallekaet Lancelot Maloisel) a-raok distreiñ da Bortugal e fin ren Pedro Iañ Portugal. Chom a reas e Kanariez un 20 vloaz bennak, kuit ac'hano ec'h eas war-dro 1376, met eno e voe lazhet nebeut amzer a-raok 1385.
Kavet e vez meneg kentañ enezenn Lanzarote e portolan Angelino Dulcert treset e 1339, en anv Insula de Lanzarotus Marocelus gant kroaz ruz Genova. Hervez Charles de la Roncière e vefe bet dizoloet an enezenn gant Lanzerotto Malocello e 1312.

## Daveennoù

* ↑ Lanzarotto Malocello et la découverte portugaise des Canaries, gant Charles Verlinden, e Revue belge de philologie et d'histoire, 1958.
* ↑ e Histoire de la découverte de la Terre, 1938
# Lanwaz

Lanwaz :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Lanóas |
| Anv gallek (ofisiel) | La Nouaye |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Moñforzh |
| Kod kumun | 35203 |
| Kod post | 35137 |
| Maer Amzer gefridi | Fabienne Bondon 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Moñforzh Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Breselien |
| Lec'hienn Web | (fr)www.lanouaye.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 353 ann. (2020) |
| Stankter | 127 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 09′ 48″ Norzh 1° 58′ 41″ Kornôg / 48.1633333333, -1.97805555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 51 m bihanañ 38 m — brasañ 76 m |
| Gorread | 2,77 km² |
| Lanwaz ||
| kemmañ |
Lanwaz a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Moñforzh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

Ilfentig ha Bezeg eo ar c'humunioù amezek. Araok e oa e Bro-Sant-Maloù met e-barzh Eskopti Dol e oa.

## Istor

Lanwaz zo ur barrez kozh-tre (araok an IX$^{vet}$ kantved).

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Éveillard e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

Mervel a reas eizh gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,02% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan a gemeras perzh en emgann Ham-sur-Sambre e Belgia d'an 20 a viz Eost 1914, ne voe ket adkavet e gorf, unan all a voe lazhet d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol.

#### Brezelioù didrevadennañ

Brezel Aljeria : mervel a reas ur milour d'ar 5 a viz Du 1956.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar groaz.
* Iliz katolik Sant Huberzh, dibenn ar XV$^{vet}$ kantved.
* Kroaz ar vered.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Tud

* Dom François Plaine (1833-1900), manac'h beneadat, istorour, ganet e Lanwaz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn web ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.14
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lanyugon-Kumun-Nevez

Lanyugon-Kumun-Nevez :
| Iliz Itron-Varia. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Jugon-les-Lacs-Commune-Nouvelle |
| Bro istorel | Bro Sant-Brieg Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Plened-Yugon |
| Kod kumun | 22084 |
| Kod post | 22270 |
| Maer Amzer gefridi | Éric Moisan 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lambal Douar ha Mor |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | https://jugonleslacs.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 533 ann. (2020) |
| Stankter | 67 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 24′ 36″ Norzh 2° 19′ 15″ Kornôg / 48.41, -2.320833333 |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 116 m |
| Gorread | 38,03 km² |
| Lanyugon-Kumun-Nevez ||
| kemmañ |
Lanyugon-Kumun-Nevez (Jugon-les-Lacs-Commune-Nouvelle e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Plened-Yugon e departamant Aodoù-an-Arvor. Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Lanyugon ha Doloù.

## Istor

Istor araok 2016 : gwelout Lanyugon ha Doloù.
D'ar 1añ a viz Ebrel 1973 e oa bet bodet kumunioù Lanyugon, Leskoed ha Sant-Yunieg. Doloù en doa nac'het ar strollañ-se, met d'ar 1añ a viz Genver 2016 en deus kevanet ar gumun nevez.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Hôtel Sevoy.
* Kroaz bered Lanyugon.
Goude Lanyugon bezañ kêr vihan neuziet-kaer e 1976, kêr c'hlas ha kêrig bokedet, dont a ra Lanyugon-Kumun-Nevez da vezañ kêrig ehan ivez e 2018.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 7 Genver 2016 | - | Roger Aubrée | Tu-dehoù diseurt | war e leve (melestradurezh publik) |
| 23 a viz Mae 2020 | → bremañ | Éric Moisan | Strollad Sokialour (Frañs) | ensperiour |

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) « Jugon-les-Lacs - commune nouvelle. Roger Aubrée est élu maire », Ouest-France, 9 Genver 2016.
* ↑ (fr) « Municipales à Jugon. Éric Moisan est élu maire de la commune nouvelle », Ouest-France, 24 a viz Mae 2020
# Lanwezoù

Lanwezoù :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Saent-Beneit |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Benoît-des-Ondes |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Kanton | Dol |
| Kod kumun | 35255 |
| Kod post | 35114 |
| Maer Amzer gefridi | Bernadette Letanoux 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Maloù Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Lec'hienn Web | http://www.ville-saint-benoit-des-ondes.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 972 ann. (2020) |
| Stankter | 333 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 37′ 14″ Norzh 1° 51′ 01″ Kornôg / 48.6205555556, -1.85027777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 2 m bihanañ 2 m — brasañ 10 m |
| Gorread | 2,92 km² |
| Lanwezoù ||
| kemmañ |
Lanwezoù (Saint-Benoît-des-Ondes e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Dol e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* War lez Mor Breizh emañ Lanwezon.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: nac'het e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 33 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,88% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 e Jemeppe-sur-Sambre e Belgia.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar Goan diwezhañ, taolenn en iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Benead.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv dirak ar maerdi, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost. Dioueliet e voe e 1923.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.19
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Lanzarote

Lanzarote zo unan eus an Inizi Kanariez. Arrecife eo kêrbenn an enez.

## Orin an anv

Dont a ra an anv eus hini ar moraer italian Lanzerotto Malocello, eus Genova, a laboure evit Roue Portugal. E anv-badez, Lanzerotto en italianeg, a oa Lançarote e portugaleg, Lanzarote e spagnoleg, a oa deuet eus romantoù an Daol Grenn.
# Kurmandjeg

Ur yezh iranek eus skourr yezhoù iranek ar c'hornôg eo c'hurmandjeg (kurdeg : kurmancî pe kirmancî), yezh pennañ ar Gurded e Turkia, Siria, Irak, Iran hag ar Stadoù ez-soviedel e kreiz Azia.
Komzet e vez ar rannyezh kurdek-mañ gant kazi 65% eus an holl Gurded.
* Turkia : gant 80% eus ar Gurded o chom eno estreget e Elazig, Bingol ha Dersim (Tunceli).
* Siria : gant an holl Gurded o chom eno.
* Irak : gant 35% eus ar Gurded o chom eno e Badinan hag e kêrioù Dahuk, Zakho, Amedi, Sinjar, Mosul, Akre, Barzan.
* Iran : gant 30% eus ar Gurded o chom e norzh ar vro ha gant an holl o chom e Khorasan.
* Armenia, Jorjia, Azerbaidjan ha Rusia : gant an holl Gurded o chom eno.
* Liban : gant an holl Gurded o chom eno.
* Turkmenistan, Ouzbekistan, Tadjikistan, Kazakstan ha lec'hioù all e Kreiz Azia : gant an holl Gurded o chom eno.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek

## Liammoù diavaez

* Kurmancî & Savadur ar c'hurdeg
# Kurt Christoph von Königsmarck

Kurt Christoph von Königsmarck, pe Conrad Christopher, (24 a viz Meurzh 1634-31 a viz Here 1673) a oa ul letanant-jeneral izelvroat, besgouarnour svedat e kêr Stade, ur porzh etre Hamburg ha Cuxhaven) en Alamagn, ha kont Königsmarck.
Mab e oa d'ar Feldmarschalls svedat Hans Christoph von Königsmarck (1600-1663) ha da Agathe von Leesten.

## E vugale

Dimezet e oa da Maria Christina von Wrangel (1628 - 1691), merc'h d'ar brezelour svedat Herman Wrangel, ha pevar bugel o devoe :
* Karl Johann von Königsmarck (5 a viz Mae 1659 - 27 a viz Eost 1686) ;
* Aurora von Königsmarck (28 a viz Ebrel 1662 - 16 a viz C'hwevrer 1728) ;
* Amalia "Emilie" Wilhelmina von Königsmarck (20 a viz Eost 1663 - 30 a viz Genver 1740) ;
* Philipp Christoph von Königsmarck (4 viz Meurzh 1665 - 12 a viz Gouere 1694.

## E varv

Mervel a reas d'an oad a 39 bloaz, d'an 31 a viz Here 1673, e-kerzh seziz Bonn.
# Kurt Cobain

Kurt Donald Cobain (ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1967 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Ebrel 1994) a oa ur c'haner, saver pozioù ha soner stadunanat. Brudet mat e voe evel kaner, gitarour ha penn ar strollad grunge Nirvana. Cobain, goude e varv, zo chomet ur rocker hollvrudet ha levezonus war istor ar rock.

## Pennadoù kar

* Nirvana
* Grunge
# Kurma

Kurma, ar vaot (Sañskriteg: कुर्म), eo eil enkorfadur Vichnou e mojennoù an Hindoued. Kaoz zo anezhañ er Satya Yuga.

## Liammoù diavaez

* Doueed hindou, Kurma
* Mithologiezh indian, Kurma
* Doueez indian, Kurma
# Kursaal

Kursaal zo ur ger alamanek hag un anv a vez graet eus savadurioù zo e meur a vro. Kurhaus a vez lavaret a-wechoù ivez.

## Gerdarzh

Dont a ra eus Kur (cūra e latin) ha Saal (sal), da lavarout eo sal-bareañ, pe Haus (ti), ha neuze ti-pareañ, pe ti-yec'hed. Kavout a reer an anv er broioù alamanek dreist-holl (Alamagn, Aostria, Belgia, Izelvroioù), rak er broioù gallek hag italianek e veze graet gant ar ger kazino kentoc'h.

## Istor

Roet e veze an anv da savadurioù bras en XIX$^{vet}$ kantved e kêrioù ma teue an dud da hañviñ war zigarez yac'haat. Eno e veze salioù-debriñ, salioù-dañs, c'hoariva, salioù-c'hoari (kartoù ha c'hoarioù arc'hant).

## Kursaalioù

Sed un toulladig eus ar re anavezetañ:

## Alamagn

* Kursaal Bad Cannstatt, Großer Kursaal 1825-41 (Kursaal vras) savet gant Nikolaus Friedrich von Thouret, Kleiner Kursaal 1907-1909 (Kursaal vihan) savet gant Albert Eitel
* Kursaal e Bad Brückenau, savet e 1827, gant Johann Gottfried Gutensohn
* Kursaal e Bad Kissingen, savet e 1834–38, gant Friedrich von Gärtner
* Kursaal e Bad Ems, savet e 1835–1839, gant Johann Gottfried Gutensohn.
* Kurhaus Göggingen
* Kurhaus Bad Reichenhall
* Kurhaus Warnemünde e Rostock-Warnemünde
* Kurhaus Freudenstadt
* Kursaal e Helgoland, 1959, savet gant Friedrich Spengelin hag Ingeborg Spengelin
* Kurhaus Baden-Baden
* Kurhaus e Bad Dürkheim
* Kurhaus Bad Homburg
* Kurhaus Bad Liebenzell
* Kurhaus Wiesbaden

## Aostria

* Kurhaus Semmering

## Belgia

* Casino-Kursaal Oostende

## Euskal Herria

* Kursaal, kêr Donostia, e Gipuzkoa

## Italia

* Anv kozh Kazino San Remo

## Izelvroioù

* Kurhaus Scheveningen

## Luksembourg

* Kursaal, e Rumelange), a zo ivez koshañ sal-sinema zo er vro

## Spagn

* Kursaal Algeciras, en Algeciras, e Proviñs Cádiz

## Suis

* Kursaal, e Baden (Aargau).