OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hystrix

Hystrix :
| Hystrix cristata ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Hystricidae |
| Genad : | Hystrix |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hystrix a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

8 spesad hoc'hed-dreinek a zo er genad-mañ:
* hoc'h-dreinek Borneo (Hystrix crassispinis)
* hoc'h-dreinek Filipinez (Hystrix pumila)
* hoc'h-dreinek Sumatra (Hystrix sumatrae)
* hoc'h-dreinek Malaysia (Hystrix brachyura)
* hoc'h-dreinek Sunda (Hystrix javanica)
* hoc'h-dreinek ar C'hab (Hystrix africaeaustralis)
* an hoc'h-dreinek kuch (Hystrix cristata)
* hoc'h-dreinek India (Hystrix indica)
# Hywel

Un anv-badez kembraek eo Hywel, kar da Hoel e brezhoneg.
* Hywel ap Cadwaladr
* Hywel ab Ieuaf, roue Gwynedd marvet e 985
* Hywel ab Owain Gwynedd, priñs ha barzh, marvet e 1170
* Hywel ap Rhodri Molwynog marvet e 825
* Hywel ab Edwin roue Deheubarth marvet e 1044
* Hywel fab Emyr Llydaw, kar d'ar roue Arzhur
* Hywel Cilan , barzh (1435 - 1470)
* Hywel Dda (war-dro 880 - 950) roue
* Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel, barzh
* Hywel Davies ; morlaer en XVIIIvet kantved
* Hywel Teifi Edwards, istorour
* Hywel Ystorm, barzh
* Hywel Rhodri Morgan, anavezetoc'h evel Rhodri Morgan, penn gouarnamant Kembre
* Syr Hywel y Fwyall
* Hywel Gwynfryn, kaser abadennoù kembraek e Radio Cymru
Hag ivez:
* Cynan ap Hywel , priñs (999 - 1005)
* Owain ap Hywel
* Edwin ap Hywel
* Rhodri ap Hywel

## Anv-tiegezh

Diwar Hywel e teu an anvioù Powell (ap Hywel) hag Hywels.

## Lec'hanvadurezh

* Llyn Hywel, ul lenn e Gwynedd
* Crug Hywel, ur menez
# Hywel ab Owain Gwynedd

Hywel ab Owain Gwynedd, a varvas e 1170, a oa priñs eus rouantelezh Gwynedd, ha barzh. Mab bastard e oa da Owain Gwynedd, priñs Gwynedd, ha da b-Pyfog, ur vaouez a Iwerzhon, ma vez graet Hywel ap Gwyddeles anezhañ ivez.
E 1143 e voe lazhet Anarawd ap Gruffydd, priñs Deheubarth, gant Cadwaladr, breur Owain Gwynedd, a oa perc'henn war douaroù e Meirionnydd ha Ceredigion. Goulenn a reas Owain digant Hywel neuze mont da skrapañ douaroù e eontr Cadwaladr en hanternoz Ceredigion. Ha Hywel d'ober, ha kemer kastell Aberystwyth kement hag ober, ha c'hwezhañ an tan e-barzh. E 1147 ez eas Hywel hag e vreur Cynan da skarzhañ o eontr Cadwaladr eus e zouaroù e Meirionnydd, ha kemeret e voe gante e gastell e Cynfael.
Kollet e voe kreisteiz Ceredigion gant Hywel avat e 1150 pa deuas Cadell ap Gruffydd eus Deheubarth d'e gas kuit en tu all d'ar stêr Aeron ha pa embannas bout perc'henn war ar vro.

## Brezel

Pa varvas Owain Gwynedd e 1170 e savas tabut etre e vibion da c'houzout gant piv ez aje aotrouniezh Gwynedd. Ma voe ret da Hywel tec'hel da Iwerzhon rak e lezvreudeur, Dafydd ab Owain Gwynedd ha Rhodri. En Iwerzhon e savas un arme hag e teuas en-dro er memes bloavezh da c'houlenn e lod eus ar briñselezh, met trec'het e voe ha lazhet en un emgann e-tal Pentraeth en Enez Mon. Eno ivez e voe lazhet seizh mab e dad-kaer Cadifor. Gant ar barzh Peryf ap Cedifor e voe kanet marvnad Hywel hag e lezvreudeur.

## Ar barzh

Ur barzh meur e oa Hywel, ha miret ez eus eizh eus e werzioù. An hini brudetañ anezho moarvat eo Gorhoffedd Hywel ab Owain Gwynedd, a gan enno meuleudi d'e vro Gwynedd, d'he c'haerded ha da goantiz he merc'hed.
    Caraf ei morfa a'i mynyddedd Karan e vorva hag e venezioù
    A'i chaer ger ei choed a'i chain diredd Hag e c'hêr 'tal he c'hoad hag he...
    A dolydd ei dwfr a'i dyffrynnedd, Ha pradoù he dour hag he saonennoù
    A'i gwylain gwynion a'i gwymp wragedd. Hag he gouelini gwenn hag he brav wragez
Er barzhonegoù all e kaver meneg eus karantez evit ar wech kentañ er varzhoniezh kembraek, diwar levezon ar varzhoniezh c'hall, eme ar ouizieion. Da neuze e ranker krediñ e oant anavezet gant Hywel.

## E vugale:

* Gruffudd ap Hywel ab Owain Gwynedd;
* Caswallawn ap Hywel ab Owain Gwynedd.

## Levrioù

* John Edward Lloyd (1911) A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, Green & Co).
# Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel

Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel (war-dro 1240-1300) a oa unan eus an diwezhañ barzhed lez kembraek.
Anezhañ ne ouzer nemet ar pezh a zo en e varzhonegoù. Un anv divoas zo dezhañ. N'anavezer an anv Pwyll nemet e Pwyll, Pendefig Dyfed, e Pedair Cainc y Mabinogi, ha Pwyll ap Peredur Beiswyn a zo meneget erskridoù kozh evel 'Arglwydd Ceredigion Uchaf', aotrou Ceredigion Uhelañ.

## Oberenn

An oberenn nemeti diwar zorn Hywel Foel eo an awdl savet da vac'hidigezh Owain ap Gruffudd e kastell Dolbadarn. Miret eo ar skrid e dornskrid Hendregadredd. Enni ez eus anv evit ar wech kentañ eus Eryri.

## Levrlennadur

* Rhian M. Andrews et al. , Gwaith Bleddyn Fardd a beirdd eraill ail hanner y drydedd ganrif ar ddeg (Aberystwyth, 1996)
# La Confidence (Maupassant)

La Confidence (Kuzhut) zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1885.

## Istor

Da gentañ e voe embannet er gazetenn Gil Blas, d'an 20 a viz Eost 1885. Adembannet e voe er bloaz-se en dastumad Monsieur Parent.

## An danevell

Ur varkizez hag ur varonez o kaozeal. Hag an eil da gontañ he dial diwar-goust he fried.

## Liammoù diavaez

* La Confidence (1885) e Wikisource

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ An destenn orin el lec'hienn Gil Blas - Gallica - BnF.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# La Copechagnière

La Copechagnière :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Montaigu |
| Kod kumun | 85072 |
| Kod post | 85260 |
| Maer Amzer gefridi | Annie Nicolleau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Pays-de-Saint-Fulgent-les-Essarts |
| Lec'hienn web | http://www.lacopechagniere.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 046 ann. (2020) |
| Stankter | 106 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 64 m bihanañ 23 m — brasañ 82 m |
| Gorread | 9,90 km² |
| kemmañ |
La Copechagnière a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Krennamzer

* Ur manati beneadat a oa er barrez.

### XVI$^{vet}$ kantved

* Kivijourion ar barrez a droas war-zu ar Brotestantelezh.

### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Les Brouzils hag e Bann Montaigu. Lakaet e voe kumun La Copechagnière en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800 hag en Arondisamant La Roche-sur-Yon e 1804. Lakaet e voe kumun La Copechagnière e Kanton Saint-Fulgent pa voe diskaret Kanton Les Brouzils e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 30 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 6,05% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour, bet savet en XIIIvet kantved ha kempennet er XIVvet kantved ha bet adsavet e 1886.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Tud

* Pierre Rezeau, 1764-1813, jeneral rannlu emsavidi bro Montaigu e pad Brezel Vendée.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# La Cordelière

La Cordelière - pe Marie-Cordelière - zo ul lestr-brezel a oa bet savet e porzh an Dourdu (Plouezoc'h) en 1498 ha paramantet gant Anna Vreizh, en amzer Dugelezh Breizh eta. Bravañ lestr morlu Breizh e oa. 200 kanol a oa war ar bourzh ha 1200 martolod.
Dont a rae an anv eus an urzh varc'hegiezh anvet Ordre de la Cordelière. Met da gentañ e oa bet roet dezhañ un anv all : La Nef de Morlaix, La Mareschalle, La Nef de la Royn. Gant Anna Vreizh avat eo e voe divadezet.

## Istor

Etre 1501 ha 1504 edo al lestr er Mor Kreizdouar. Perzh a gemeras en droiad-brezel da Lesbos. Er c'heid amzer-se edo ar morlu saoz o rodal a-hed aodoù Breizh ha pa ziskenne bagadoù anezho e lakaent freuz ha reuz. Kement-se a c'hoarvezas adarre e miz Mezheven 1512 pa ziskennas an amiral Howards e Konk-Leon, nepell diouzh Brest, ha pa c'hwezhas an tan e maner Herve Porzhmoger. D'an 10 a viz Eost 1512, deiz gouel sant Laorañs, e oa ul lid war al lestr Marie-Cordelière, tra ma oa ar Saozon o vont da zilestrañ e Beg Lokmazhe, e penn lenn-vor Brest. Pa glevas Herve Porzhmoger, kabiten ar Marie-Cordelière, e savas an eor da vont en arbenn d'an enebourien, hag ar gouviidi bepred war bourzh.

## Notennoù

* ↑ Jean-Pierre Leguay. « Livre six - La fin de l'indépendance bretonne », in Fastes et malheurs de la Bretagne ducale (J-P. Leguay ha Hervé Martin). Ouest-France Université, 1982. P. 425
* ↑ « Le navire breton Marie La Cordelière ». http://www.culture-bretagne.net/navire-marie-cordeliere/
# La Coudrie

La Coudrie a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe e Kanton Challans. E Bann Challans e oa. Lakaet e voe kumun La Coudrie en Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.
* E 1793 e oa 230 annezad er gumun.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe La Coudrie ouzh kumun Challans e 1827.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Komandiri Templourion.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Archives Vendée
* ↑ (fr)Archives Vendée
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# La Couture

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.

## Tud

* La Couture, aktor gall eus ar XVII$^{vet}$ kantved

## Lec'hioù

* La Couture (Eure), kumun gwechall en departamant Eure, hiziv e La Couture-Boussey
* La Couture (Pas-de-Calais), kumun en departamant Pas-de-Calais
* La Couture (Vendée), kumun en departamant Vendée

## Gwelet ivez

* Lacouture
* Couture
# La Couture (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | La Couture |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l' Artois |
| Kanton | Béthune-Reter |
| Kod INSEE | 62252 |
| Kod post | 62136 |
| Maer | Raymond Gaquère |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 13,52 km² |
| Led | 50° 34' 55" Norzh |
| Hed | 02° 42' 46" Reter |
| Uhelder kreiz | 18 m |
| Uhelder bihanañ | 15 m |
| Uhelder brasañ | 20 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 249 (1999) |
| Stankter | 166 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
La Couture e galleg, De Kouter en izelvroeg, a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* kreiz-kêr
* Ti-kêr
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv eus lu Portugal, Brezel-bed kentañ.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# La Confession de Théodule Sabot

La Confession de Théodule Sabot (Kofesadenn Théodule Sabot) zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1883 , hag adembannet e 1884 en dastumad Toine .

## Istor

Embannet e voe La Confession de Théodule Sabot er pemdezieg Gil Blas d'an 9 a viz Here 1883, ha sinet en anv Maufrigneuse.

## An danevell

Munuzer eo Théodule Sabot ha frankveizour. Labourat a ra da Sul, lazhañ ur pemoc'h da Lun Fask.

## Embannadurioù

* 1884 - La Confession de Théodule Sabot, e Gil Blas
* 1886 - La Confession de Théodule Sabot, e Toine e ti Marpon-Flammarion.
* 1979 - La Confession de Théodule Sabot, e Maupassant, Contes et Nouvelles, tome II, , embannadurioù Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Notennoù

* ↑ Maupassant, Contes et Nouvelles, tome II, notice de Louis Forestier (p. 1370-1372), éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1979 (ISBN 978 2 07 010805 3).
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# La Coupo Santo

La Coupo Santo, pe La Copa Santa, zo ur c'han provañsek.
Abaoe ar bloavezhioù 1990, eo bet kemeret La Coupo Santo da gan ofisiel ar Rugby club toulonnais (RCT), ha kanet pa vez c'hoariadegoù e Toulon.
# La Coronada (Córdoba)

La Coronada zo ur gêriadenn e kumun Fuente Obejuna, en proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn. 6,3 km zo ac'hano da bennlec'h ar gumun, er Valle del Guadiato, tost d'an harzoù gant proviñs Badajoz. Nepell diouti emañ eien ar stêrioù Guadiato ha Zújar.
# La Courneuve

La Courneuve :
| Ar c'hreiz-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Seine-Saint-Denis |
| Arondisamant | Saint-Denis |
| Kanton | La Courneuve (pennlec'h) |
| Kod kumun | 93027 |
| Kod post | 93120 |
| Maer Amzer gefridi | Gilles Poux 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Plaine Commune |
| Lec'hienn web | https://lacourneuve.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 46 828 ann. (2020) |
| Stankter | 6 227 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 29 m — brasañ 60 m |
| Gorread | 7,52 km² |
| kemmañ |
La Courneuve zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh 2020 e oa 46 828 a annezidi hag a reer Courneuviens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr.
* Ti-gar La Courneuve-Aubervilliers.
* Liorzh Georges-Valbon.

## Kêrioù gevellet

* Prešov (Slovakia) abaoe 1970
* Ocotal (Nicaragua) abaoe 1982
* Yako (Burkina Faso) abaoe 1986
* Vitulazio (Italia) abaoe 2006

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Lynch

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lynch zo un anv-tiegezh saoz hag iwerzhonat. E-touez an orinoù liesseurt a zo staget ouzh an anv-se e kaver an anv norman de Lench koulz e Bro-Saoz hag e Bro-Iwerzhon. En Istor en deus strewet un niver bras a ziskennidi eus ar familhoù Lynch-se en Europa hag er Bed Nevez.

## An orinoù saoz

E Bro-Saoz e teu an anv pe eus an anv norman de Lench pe eus an anv hlinc eus Kent (o talvezout 'Torgenn').
Ur familh Lynch a oa genidik eus Cranbrook e Kent hag e oa en em staliet e mare an tiegezh Tudor e "The Groves" en ur gêriadenn anvet Staple e-kichen Canterbury e Kent (distrujet e voe an ti e 1843 pa varvas Lady Lynch). Douaret eo al lodenn vrasañ eus ar familh en iliz Staple. Menegomp e-touez e izili :
* Simon Lynch, ozhac'h "The Groves" e Staple hag ezel eus ar Parlamant evit Sandwich (1495-1573),
* Sir Thomas Lynch, gouarnour Jamaika vreizhveuriat,
* John Lynch, dean hag arc'hdiagon Iliz-veur Canterbury, ozhac'h "The Groves" e Staple, dimezet gant ur verc'h da William Wake, arc'heskob Canterbury,
* William Lynch, ozhac'h "The Groves" e Staple, diplomat, dastumer arz hag ezel eus ar Parlamant evit Canterbury.

## An orinoù iwerzhonat

Stumm saoznekaet anv meur a familh iwerzhonat eo Lynch, en o zouez :
* Ó Loingsigh, hag a dalv "diskennad eus Loingseach", saoznekaet e Lynchy, Lynskey ha Lindsey
* Mac Loingsigh – Clynch, Lynch, Mac Glinchy, MacClintock, McClinton
* Mac Loingseacháin – Lynchseanaun, Lynch
* de Lench, un anv saoz-norman, hag a zeuas da vezañ unan eus 14 Meuriad Galway, marc'hadourien c'halloudus eus Galway. Semper fidelis e oa ger-stur ar familh pinvidik-se, ha Patrick Lynch, da skouer, hag a zeuas da vezañ ur perc'henn douar en Arc'hantina, a zeu anezhañ.

## Tud

* Charles Lynch (1736–1796), barner eus Virginia, den al Lezenn Lynch,
* William Lynch, ur barner all eus Virginia,
* Liam Lynch (Liam Ó Loingsigh en iwerzhoneg, 1893-1923), jeneral e-pad brezel dizalc'hidigezh ha brezel diabarzh Iwerzhon,
* David Lynch (g. e 1946), filmaozer stadunanat,
* Ross Lynch (g. e 1995), aktour ha kaner stadunanat.

## Lec'hanvadurezh

Roet eo bet an anv Lynch da veur a lec'h :
* Château Lynch-Bages, chem meur Bourdel
* Château Lynch-Moussas, chem meur Bourdel
* ul lenn e bro-Gebek
* ur gêr vihan e Kentucky
* The Lynch, un enezennig war an Tavoez

## A bep sert

* Merrill Lynch, bank postañ stadunanat
# Lyndon B. Johnson

Lyndon Baines Johnson, (1908 - 1973), a zo anezhañ 36vet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
Senedour Teksas e oa. Er bloaz 1963 e kemer lec'h John F. Kennedy hag a zo bet drouklazhet e-kerzh e gefridi e Dallas, Texas. Dilennet e vo evit un eil marevezh kefridi, ha ren a ray ar vro betek 1969.
Anavezet eo gant e bennlizhennoù LBJ. Bras eo bet pouez Brezel Viêt Nam war e labour prezidant.
# Lynn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lynn zo un anv-tiegezh, anv-badez, hag un anv-lec'h.

## Tud
### Anv-tiegezh

* Amber Lynn, aktourez stadunanat
* Loretta Lynn, kanerez stadunanat
* Vera Lynn, kanerez saoz

### Anv-badez

* Lynn Anderson, kanerez stadunanat
* Lynn Collins, aktourez stadunanat
* Lynn Redgrave, aktourez saoz
* Jamie Lynn Spears, aktourez ha kanerez stadunanat

## Lec'hioù
### Kanada

* Lynn Lake, Manitoba
* Lynn, Nova Scotia
* Lynn River (Ontario)
* Lynn Valley, British Columbia

### Stadoù-Unanet

* Lynn (Alabama)
* Lynn (Arkansas)
* Lynn (Indiana)
* Lynn (Massachusetts)
* Lynn Haven, e Florida
# Lyncornis macrotis

Lyncornis macrotis :
| Lyncornis macrotis, luc'hskeudennet e Sulawesi an Norzh (Indonezia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Caprimulgiformes |
| Kerentiad : | Caprimulgidae |
| Genad : | Lyncornis |
| Anv skiantel ||
| Lyncornis macrotis (Vigors, 1831) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lyncornis macrotis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Caprimulgidae.
Anvet e voe Caprimulgus macrotis (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Lyncornis macrotis bourdilloni, Hume, 1875, e mervent India,
* L. m. cerviniceps, eus Bangladesh ha biz India da greisteiz Sina, Indez-Sina ha hanternoz Malezia,
* L. m. jacobsoni, e Simeulue (un enezenn er-maez da walarn Sumatera),
* L. m. macropterus, en inizi Banggai, Sangihe, Sula, Sulawesi ha Talaud,
* L. m. macrotis, e hanternoz ha reter Filipinez.

## Liammoù diavaez

* (en) Lyncornis macrotis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lyncornis macrotis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Lyncornis macrotis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lyncornis

Lyncornis :
| Lyncornis macrotis, luc'hskeudennet e Sulawesi (Indonezia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Caprimulgiformes |
| Kerentiad : | Caprimulgidae |
| Anv skiantel ||
| Lyncornis Gould, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lyncornis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ adrened, krouet e 1838 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Lyncornis macrotis
** L. m. bourdilloni, L. m. cerviniceps, L. m. jacobsoni, L. m. macropterus ha L. m. macrotis,
* Lyncornis temminckii.
Pemp (5) isspesad en holl.

## Rummatadur

Bezañ e veze renket an daou spesad er genad Eurostopodus kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Caprimulgidae/Lyncornis (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Here 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lynkeüs an Argonaot

Lynkeüs (Λυγκεύς e henc'hresianeg), mab da Afareüs hag Arene, a oa unan eus an Argonaoted ha muntrer Kastor, a-gevret gant e vreur Idas. Gant an daou vreur e voe lazhet Kastor peogwir e oant holl (ha Polydeukes evelto) o klask fred gant Foibe hag Hilaeira, merc'hed Leukippos, a oa ivez eontr da Idas ha Lynkeüs hervez doareoù zo d'ar vojenn.
Lynkeüs an Argonaot a oa bet ivez o chaseal hoc'h-gouez Kalydon. Brud en doa da vezañ lemm e lagad, ken e oa gouest da welout a-dreuz ar gwez, ar mogerioù, ha dindan douar.
Diwar e anv e teu ar ger liñs, anv al loen a zo linx e latin, saozneg, ha galleg, brudet e lagad lemm.