OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ambrose Bebb

William Ambrose Bebb (1894-1955) a oa ur skrivagner kembraek hag ur politikour. Ganet oa e Goginan e Ceredigion. En e 60 vloaz e oa marvet trumm e Bangor d'ar Merc'her 27 a viz Ebrel 1955.
Emañ e-touez ar re a savas Plaid Cymru.
Troet e oa gant ar politikerezh ha mennozhioù Charles Maurras hag an Action Française. A-hervez e oa dedennet gant ar faskouriezh ivez.

## E vuhez

Goude bezañ bet war e studi e Kembre ez eas da dremen un nebeud bloavezhioù e Pariz, er Sorbonne. Pa oa distroet d'e vro, e voe lakaet da gelenner istor e Skol-Vistri Bangor, hag eno e oa chomet. Anavezet e oa evel istorour, ha meur a levr istorouriezh en deus savet. Anavezet e oa ivez dre e garantez ouzh ar c'hembraeg. Kembraeg a gomze hag a skrive bepred. Heug en doa ouzh yezh ar Saozon. Brogarour rik e oa. Ouzhpenn ur wech eo bet kinniget evel danvez-kannad gant ar Vroadelourien e kontelezh Caernarfon. Ouzhpenn bezañ Kembread, e oa Kelt, hag e venne lakaat an etrekeltelezh da gaout al lec'h a dlee kaout e pep bro geltiek. Diwar an deiz ma reas anaoudegezh gant Bretoned Paris, war-dro 1922, e teuas da vezañ mignon bras da Vreizh. Deskiñ a reas ar brezhoneg, ha reiñ kentelioù kembraeg er skol aozet gant Kelc'h Keltiek an Ao. Régnier. Mont a reas alies da Vreizh da veajiñ, ha nebeut a dud a anaveze "an Emsav breizhek" koulz hag eñ etre an daou vrezel. Kenlabourer e oa d'ar gelaouenn "Breiz Atao". Ar c'horn-bro a blije ar muiañ dezhañ e oa Tremel, a gave dezhañ e oa heñvel-tre ouzh Kembre. Pa echuas an eil brezel-bed, Ambrose Bebb a voe unan eus ar re a zifennas ar vrogarourien vreizhat heskinet. Darn eus e vignoned, an Aotrou Perrot, K. Le Part, ha re all, a oa bet lazhet gant tud eus ar Rezistañs.

### E levrioù

* Llydaw (1929)
* Crwydro'r Cyfandir (1936)
* Y Ddeddf Uno 1536(1937)
* Pererindoddau (1941)
* Machlud yr Oesoedd Canol (1951)
* Machlud y Mynachlogydd

## Liamm diavaez

* BBC Cymru - Oriel yr Enwogion (cy)
# Ambrosius

Ambrosius zo un anv-badez latin.

## Yezhoù all

* Ambrosio, e spagnoleg
* Ambroggio, en italianeg

## Tud

* Aurelius Ambrosius (340-397) : anv latin Sant Ambroaz, eskob Milano, unan eus Tadoù an Iliz,
* Flavius Macrobius Ambrosius Theodosius (370-?) .
* Ambrosius Aurelianus (war-dro 450), brezelour brezhon,
* Ambrosius Holbein(1494-1519), livour alaman,
* Johann Ambrosius Bach (1645–1695), soner alaman, tad Johann Sebastian Bach
* Wilhelm Ambrosius,
* Lothar Ambrosius,
* Ambrosius Autpertus,
* Ambrosius Traversarius,

## Lennegezh

* Merlin Ambrosius, pe Myrddin Emrys e kembraeg a vremañ, anv Merzhin diwar meskañ gant Ambrosius Aurelianus.
# Ambrosius Aurelianus

Ambrosius Aurelianus, Emrys Wledig e anv kembraek, a oa ur brezelour brezhon, pe brezhon romanekaet, er Grennamzer uhel. Roudoù skrivet anezhañ zo eus ar bloaz 435 betek ar bloaz 460. Kalonekaet ha frammet en deus difenn ar Vrezhoned ouzh ar Saksoned e 455.
Ur soudard eus ar vrientinelezh vreizhek-ha-roman e oa. Stummet e oa bet diouzh an teknikoù roman ha kregiñ a reas da vrezeliñ ouzh ar Saksoned e 460, ur brezel a roas brud vras d'an hini a yelas d'e heul, Uther Pendragon. N'eo ket ken brudet Ambrosius Aurelianus avat, daoust ma'z eo bet bras e berzh e difenn Enez Vreizh hag en hini an Arvorig ivez.
Kar da Paol Aorelian, avieler Bro-Leon, e vefe bet.

## E skrid Gweltaz

Hervez skrid Gweltaz, De Excidio Britanniæ, e stourme ouzh Vortigern war-dro ar bloaz 430. Re gozh e vefe evit bezañ an hini meneget gant Nennius : diwar-se e kreder e c'hallfe bezañ bet daou Ambrosius, tad ha mab, hag o dije brezeliet ouzh ar Saksoned.

## Levrlennadur

* (cy) Meic Stephens, Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru, Gwasg Prifysgol Cymru, 1993 (ISBN 978-0-7083-0915-5)
* (en) Meic Stephens, New Companion to the Literature of Wales, University of Wales Press, 1998 (ISBN 978-0-7083-1383-1)

## Liammoù diavaez

* (en) Internet Medieval Sourcebook
# Ambroaz Milano

Aurelius Ambrosius pe Ambroaz Milano (340-397), a oa eskob Mediolanum (Milano hiziv) adal 374 betek 397, bloavezh e varv, hag unan eus Tadoù an Iliz latin, pe Doktored an Iliz. Brudet eo evel skrivagner, barzh, lenner oberennoù Cicero ha re an Tadoù gresian, a adkemeras o doareoù da jubenniñ an alegoriennoù.

## Istor

Ganet e vije Ambrosius e Trier e 340 (etre 333 ha 341. cf M. Testard, p. 9). Mab e oa da Ambrosius, prefed pretordi Galia (337 ? 340 ?) , prefed Roma, eus ar gens Aurelia. Uhelgargiad e teuas da vout ivez e melestradurezh an impalaeriezh roman gant mab henañ Constantin.
War dro 365, e oa prefed Italia Illiria, e Sirmium, gant e vreur.
Prefed ar pretordi e 368.
Consularis, gouarnour Liguria hag Emilia, war dro 370
Anvet e voe da eskob Milano, sur-awalc'h e miz Here 373, gant ar bobl daoust m'edo c'hoazh e-touez ar gatekizidi. E helavarded a lakaas neuze e servij an Aviel. Prederiet e oa gant aozidigezh al liderezh kristen, ar werc'hted kensakret, ar reizhded war an dachenn sokial, ha gant frankiz an Iliz e-tal galloud an impalaer.
Stourm a reas ouzh an arianegezh. Kenderv e oa d'ar senedour Quintus Aurelius Symmaque, prefed Roma. Enep dezhañ e skrivas Ambroaz da zifenn ar gristeniezh pa fellas d'ar prefed adsevel an Aoter da Victoria.
Lidet e vez evel sant d'ar 7 a viz Kerzu.

## Skridoù

* De uirginibus (3 levr), e koun e c'hoar Marcellina, gwerc'hez, aet da Anaon e 378.
* De officiis, en enor ar varzhed, hag en o-zoue Virgilius ha Cicero

## Pennadoù kar

* Arianegezh

## Levrlennadur

* Paulin de Milan : Vie d'Ambroise.
* Maurice Testard : Saint Ambroise. Les Devoirs. Introduction. Livre I. Belles Lettres. Paris. 1984
* H. Savon, Ambroise de Milan (340-397), Desclée, Paris, 1997.
# Ambrogio Figino

Ambrogio Figino pe Giovanni Ambrogio Figino (Milano, 1553 – 1608) a oa ul livour italian eus ar XV$^{vet}$ kantved.
# Gerberga Bourgogn

Gerberga Bourgogn (* 965 pe 966; † 7 a viz Gouhere 1019), a oa merc'h d'an impalaer Konrad Bourgogn, lesanvet an Habask (Pacificus, e latin), a oa roue Bourgogn ivez, ha d'e eil gwreg, Matilda Bro-C'hall, hag a oa merc'h d'ar roue gall Loeiz IV. Nizez e oa d'an impalaerez Adelaid Bourgogn ha d'an impalaer Lotar Iañ, ha gournizez da Otto Iañ.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas div wech:
* da Herman II Werl (marvet e 985), kont Werl, war-dro 978. Meur a vugel a voe ganet, en o zouez :
* Hermann, anvet ivez Hermann II Werl.
Da heul he zad e voe he breur Rudolph (anvet ivez Ludolph) ha Bernhard (I).
Dimeziñ a eure da Herman II Swabia (marvet d'ar 4 a viz Mae 1003), dug Swabia. Pemp bugel a voe ganet :
* Matilda Swabia (988 - † 29 a viz Gouere 1031/1032), douaret en iliz Worms, a zimezas teir gwech :
** da g-Konrad I, dug Kärnten († 12 a viz Kerzu 1011, pe marteze d'ar 15 a viz Kerzu) (Salier),
** da Frederig II Loren, Dug Oberlothringen († 1026) (Wigeriche),
** da Esiko, kont Ballenstedt, kont Schwabengau hag e pastell-vro Serimunt (†1059/1060)
* Gisela Swabia († 15 a viz C'hwevrer 1043,
** kentañ eured gant 1002 Bruno, kont (von Braunschweig) († 1012/1014),
** eil eured gant 1014 Ernst I, kont Schwaben († 1015) (Babenberger),
** trede eured gant Konrad II, impalaer alaman († 1039) (Salier)
* Berchtold (992 - † 993), badezet en Einsiedeln e 992, douaret e Marchtal
* (amsur) Beatrix († 23 a viz C'hwevrer goude 1025), dimezet gant Adalbero von Eppenstein, dug Kärnten (1000 kadarnaet, † 28 a viz Du 1039), (Eppensteiner)
* Hermann III Swabia († 1012) 1003, dug Swabia
Asambles gant he mab Hermann e krouas kouent Oedingen.

## Da lenn

* Johann Suibert Seibertz: Diplomatische Familiengeschichte der alten Grafen von Westfalen zu Werl und Arnsberg. Arnsberg, 1845 (Digitalisat) S.21ff.

## Liamm diavaez

* Meneg war genealogie-mittelalter.de
# Gerberga Naoned

Gerberga Naoned a oa merc'h Alan II hag e wreg kentañ Roscille Anjev. Dimeziñ a reas da Yezekael Berengar, kont Roazhon.
Ur mab o doe, Konan Iañ, lazhet e 992 en emgann Konkerel ouzh kont Anjev.

## Pennad kar

* Gerberga
# Gerberga Lombardia

Gerberga Lombardia (en VIIIvet kantved) a oa merc'h da Dider Lombardia, roue al Lombarded, ha d'e wreg Ansa. Dimeziñ a reas da Karloman Iañ, roue ar Franked ha breur Karl Veur, en 769. He c'hoar Desiderata a oa dimezet da g-Karl Veur. Pa varvas he gwaz e tec'has da Lombardia, da di he zad, aon ganti e vije lazhet he bugale gant he breur-kaer. Kement-se a zegasas brezel etre rouantelezh ar Franked ha hini al Lombarded, ha distruj rouantelezh al Lombarded a-benn ar fin.

## Istor

Gwall nebeud a dra a ouzer eus Gerberga. N'eo ket sur e oa merc'h da z-Dider. Hervez istorourien zo ez eus meskaj etre Gerberga ha Desiderata. Darn all a lavar e c'hallfe bezañ daou anv d'ar memes maouez.

## Lombardez pe Frankez

Kavout a ra da lod e oa ur Frankez abalamour d'ul lizher faeüs skrivet gant ar pab Stefan III da Garloman ha Karl, pa glevas keloù eus eured Karl gant Desiderata, e lavaras e oa bet "urzh o zad Pepin Grenn e vijent dimezet da Frankezed kenedus..."

## Bugale

Daou vab he doe, ha Pepin ar yaouankañ Pa varvas Karloman (eus gwadañ e fri hervez un testeni) edo Gerberga engortoz da welout he mibien o resev rouantelezh o zad Karloman, ha marteze da ren ken e vijent bras a-walc'h . E-lec'h se avat e lammas Karl war zouaroù e vreur, hag e tec'has e c'hoareg eus Frankia gant he mibien ha kuzulier he gwaz, Autchar. Eus an dec'hadeg-se e skriv Eginhard, buhezskriver Karl Veur, "ne oa abeg ebet da gement-se".
Ne vern penaos e karzas da repuiñ da Lombardia, ha degemeret e voe gant he bugale hag he c'hoskor e Pavia. Enebourien e oa bet Dider ha Karloman, dreist-holl abalamour d'an emglev a oa etre Dider ha Karl Veur, dimezet da verc'h Dider: dañjer a c'halle dont eus an daou-se. Met pa voe kaset Desiderata, merc'h Dider, kuit gant he fried, e troas o emglev da enebiezh. Se zo kaoz e oa troet Dider da zegemer gwreg Karloman. Goulenn a reas ouzh ar pab Adrian II mont da hanterour, anavezout gwir mibien Karloman da ren war-lerc'h o zad, ha kurunenniñ anezhe evel rouaned ar Franked.
E 773 e teuas armeoù Karl Veur da aloubiñ Italia. An dizober eus Dider ha Gerberga a felle dezhañ kaout.

## Pennadoù kar

* Gerberga

## Notennoù

* ↑ Murray, Archibald Callander, and Goffart, Walter A., After Rome's Fall: Narrators and Sources of Early Medieval History.
* ↑ Dutton, Paul, Carolingian Civilisation: A Reader
* ↑ Davis, Raymond (Editor), The Lives of the Eighth Century Popes, p.102 n.76
* ↑ "Cathwulf, Kingship, and the Royal Abbey of Saint-Denis", by Joanna Story, Speculum
* ↑ Riche, Pierre, The Carolingians
* ↑ Eginhard, The Life of Charlemagne
* ↑ McKitterick, Rosamond, The Frankish Kingdoms Under the Carolingians

## Levrioù

* Pierre Riché, Les Carolingiens, une famille qui fit l'Europe, 1983
* Jean-Charles Volkmann, Bien Connaître les généalogies des rois de France ISBN 2-877472086
* Michel Mourre, Le petit Mourre. Dictionnaire de l'Histoire ISBN 2-03519265
# Gerd Andersson

Gerd Gunvor Andersson, ganet d'an 11 a viz Even 1932 e Stockholm, zo un aktourez filmoù svedat. C'hoar henañ Bibi Anderssoneo ha mamm Lars Bethke.
Andersson a oa bet o studiañ e Skol roueel barrez Sveden. Bet e oa fiziet enni roll ar gorollerez pennañ e 1958. Dañset he deus o c'hoari meur a roll pennañ evel Giselle ha krouet he deus ar roll pennañ en Ekon av trumpeter gant Antony Tudor.

## Liammoù diavaez

* Gerd Andersson war IMDb
# Gerberga Germania

Gerberga von Sachsen, pe Gerberga Germania, pe Gerberga Bro-C'hall(913 - † 5 a viz Mae 969 gouez da lod, pe 984 gouez da lod all), a oa merc'h d'an impalaer Herri Iañ Germania, lesanvet an Evnetaer, ha d'e bried Matilda Ringelheim.
Dimeziñ a reas da Loeiz IV Tramor, roue Frankia ar C'hornôg

## Dimezioù ha bugale
### Kentañ dimeziñ

Da gentañ e timezas da Gilbert, Dug Loren, ha pevar bugel o doe:
* Alberade Loren, ganet war-dro 929, hag a zimezas da Renaud (pe Ragenold), ur penn viking a voe anvet kont Roucy
* Henri, Dug Loren, ganet war-dro 932
* he merc'h Gerberga Lotaringia, pe Gerberga Vermandois, ganet war-dro 935, a zimezas da Alberzh Iañ Vermandois († 987).
* Wiltrude, ganet war-dro 937.

### Eil dimeziñ

E 939 e timezas da Loeiz IV Tramor, roue Frankia ar C'hornôg, hag eizh bugel o doe:
* Lotar (roue Frankia ar C'hornôg) (941-986), roue war-lerc'h e dad
* Mathilda, anvet bremañ Matilda Bro-C'hall, ganet war-dro 943; dimezet da Konrad Bourgogn
* Hildegarde, ganet war-dro 944
* Karloman, ganet war-dro 945
* Louis, ganet war-dro 948
* Charles, Duke of Lower Lorraine (953-993)
* Alberade, ganet war-dro 953
* Henri, ganet war-dro953

## Deskadurezh

Hervez skridoù ar mare e oa desket mat speredek, ha troet gant ar politikerezh. Mervel a eure Loeiz IV d'an 10 a viz Gwengolo 954. Mont a reas e intañvez Gerberga da leanez hag abadez e voe e Notre Dame e Laon. Mervel a reas e Reims, Champagne.

## Levrlennadur

* Bouchard, Constance Brittain. (2001) Those of My Blood: Constructing Noble Families in Medieval Francia. University of Pennsylvania Press.
* "Women in power 750-1000" from Guide2womenleaders.com, last accessed January 13, 2007

## Notennoù

* ↑ Pa ne oa ket eus Bro-C'hall c'hoazh

## Liammoù diavaez

* von Sachsen line from thePeerage.com
* Royal Genealogies
* Find A Grave profile for Queen Gerberge
Patrom:Familypedia
# Gerard van Honthorst

Gerrit van Honthorst pe Gerard van Honthorst (Utrecht, 4 a viz Du 1592 — Utrecht, 27 a viz Ebrel 1656) a oa ul livour izelvroat.

## Livadurioù

* Azeulidigezh ar vesaerien
* Diskred sant Tomaz
* Ar mab foran (1623) Alte Pinakothek, München
* Ar briñsed Frederik Hendrik hag Amalie von Solms
* Frederik Henderik van Orange-Nassau
* Frederik Hendrik Priñs Oranje, 1650
* Amalia van Solms-Braunfels
* Elizabeth Stuart, rouanez Bohemia
* De Verloochening van Sint Petrus Dinac'h sant Pêr c. 1612 Mirdi an Arzoù-kaer, Roazhon
* Ginivelezh (1622)
* The Concert, 1623 National Gallery of Art Washington, D.C.
* Het Con cert Ar Sonadeg (1624)
* Granida ha Daifilo
* An Houlierez
* Lazh-seniñ war ur balkon

## Pennad kar

* An Houlierez (Van Honthorst)
# Gerardo Machado

Gerardo Machado pe Gerardo Machado y Morales (1871-1939) a oa ur jeneral ha politiker kuban.
Ganet e oa e Camajuaní, e Kuba, d'an 28 Gwengolo 1871. Stourm a reas e Brezel Dieubiñ Kuba e 1898, ha prezidant e vro e voe (1925–1933).
# Geras

Geras (Γῆρας, Gễras) a oa doue ar gozhni e mojennoù Hellaz kozh. Enebet e veze ouzh Hebe, doueez ar yaouankiz.
# Gerberga

Gerberga zo un anv-badez frankek a voe roet da galz a briñsezed frank, en Europa ar Grennamzer (Frankia ha Germania)

## Adstumm

Ur stumm Gerperga zo anavezet ivez.

## Yezhoù all

* en alamaneg ha saozneg: Gerberga
* e galleg: Gerberge

## E Breizh

* Gerberga Naoned, merc'h da Alan II

## En Alamagn

* Gerberga Iañ Gandersheim, 875-897, merc'h Liudolf, kont Saks, abadez Stifts Gandersheim
* Gerberga II (Gandersheim), abadez Gandersheim, merc'h-vihan d'ar roue Heinrich Iañ,
* Gerberga Aostria

## E Bro-C'hall

* Gerberga Lombardia (en VIIIvet kantved), gwreg Karloman Iañ, breur Karl Veur, dimezet en 769,
** da ziwall zo etre an anv-se ha Gerperga, anv Desiderata, a c'hallfe bezañ c'hoar dezhi,
* Gerberga Saks, pe Gerberga Germania, pe Gerberga Bro-C'hall (913 - † 5 Mae 969 gouez da lod, pe 984 gouez da lod all), merc'h d'an impalaer Herri Iañ an Evnetaer, a voe gwreg Loeiz IV Tramor ha rouanez Frankia
** he merc'h Gerberga Lotaringia, pe Gerberga Vermandois, a zimezas da Alberzh Iañ Vermandois († 987),
* Gerberga Provañs, ganet war-dro 1060, marvet en 1115,
* Gerberga, kontez Brussel, dimezet da Lambert Iañ, kont Louvain, gourdad duged Brabant,
* Gerberga Chalon, mamm da Otte-Guillaume de Bourgogne, kont Bourgogn, ganet en 962.
* Gerberga Metz
* Gerberga Bourgogn, merc'h da g-Konrad Bourgogn, a zimezas da Herman II Swabia, hag a oa mamm da Gisela Swabia ha da v-Beatris Lotringen, mamm Matilda Toskana
* Gerberga Maine, merc'h da Herve, kont Maine, ha gwreg Foulk II, kont Anjev.
# Gerd Müller

Gerhard Müller (pell anavezetoc'h evel Gerd Müller), bet ganet d'an 3 a viz Du 1945 e Nördlingen (Trede Reich dindan renerezh Kevredidi an Eil Brezel-bed d'ar mare-se), a zo bet ur melldroader etrebroadel hag ur gourdoner alaman. Marvet eo d'ar 15 a viz Eost 2021.

## Kib vell-droad ar bed

Araoger kreiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e daou zalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1970 a voe dalc'het e Mec'hiko : gant dek pal ez eas da wellañ paler ar genstrivadeg-mañ an hini a veze graet Der Bomber der Nation anezhañ,
* Kib vell-droad ar bed 1974 a voe dalc'het en Alamagn ar C'hornôg (d'ar mare-se) : bet merket pevar fal gantañ, an hini diwezhañ o reiñ an trec'h da skipailh broadel Alamagn, da-geñver gourfenn ar gevezadeg ouzh hini an Izelvroioù.
# Bungeg

Ur yezh direnk komzet e Bung, ur geriadenn en uhelgompezenn Adamawa,e Kameroun eo ar bungeg. N'eo mui komzet nemet gant un nebeud tud kozh. Ar peurrest eus ar meuriad a gomz kwanyaeg hiziv.
Nebeud a fedoù hon eus diwar-e-benn met tost ouzh hini kwanyaeg e seblant. Ne zalvez ket eo ur c'har anezhañ, avat. Pan eo aet kwanyaeg d'ar yezh bennañ er geriadenn eñ-deus levezonet kalz ar pezh a chome eus bungeg.

## Gwelet ivez

Yezhoù Kameroun
Yezhoù direnk
# Bunifaziu

Bunifaziu :
| Anv korsek | Bunifaziu |
| Anv gallek (ofisiel) | Bonifacio |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Korsika |
| Departamant | Korsika-ar-Su (isprefeti) |
| Arondisamant | Sartè (pennlec'h) |
| Kanton | Grand Sud (pennlec'h) |
| Kod kumun | 2A041 |
| Kod post | 20169 |
| Maer Amzer gefridi | Léo Pieracci 2020 − 2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Sud Corse |
| Lec'hienn web | https://www.bonifacio-mairie.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 204 ann. (2020) |
| Stankter | 23 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 70 m bihanañ 0 m — brasañ 340 m |
| Gorread | 138,36 km² |
| kemmañ |
Bunifaziu (Bonifacio en italianeg hag e galleg) zo ur gêr eus Korsika hag ur gumun eus Korsika-ar-Su. Emañ e beg kreisteisañ an enezenn, a-dal da Sardigna hag a zo en tu all da strizh-mor Bunifaziu
A-hervez e voe savet kêr gant Bunifazi, markiz Toskana, en IX$^{vet}$ kantved. Met abred e voe trevadennet gant tud Genova a savas ur c'hreñvlec'h war an tornaod. Abalamour d'an dra-se e oa ar rannyezh a veze kaozeet e Bunifaziu unan dibar, kar da yezh Genova ha disheñvel diouzh parlantoù all Korsika.

## Gevelliñ

* Morzine (Savoia) abaoe 2004
* Reggio di Calabria (Italia)

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Bundeswehr

Ar Bundeswehr (alamaneg evit "Nerzh difenn kevreadel") eo arme Alamagn. Savet e oa bet er bloaz 1955. Unanet eo holl nerzhioù armet Alamagn er Bundeswehr, gant an tirlu (Heer), ar morlu (Marine),an aerlu (Luftwaffe) hag un nebeud organoù all evel ar Streitkräftebasis (kempenn ha dafariñ) hag ar Zentraler Sanitätsdienst (servijoù yec'hed). Enframmet eo ar Bundeswehr e nerzhioù an AFNA. D'an 10 a viz Du 2015, ar Bundeswehr he devoa un nerzh a 176 752 soudard oberiant, ar pezh a laka al lu-se da vezañ an 30{{vet]] hini dre ar bed. Bez' ez eo an eil lu brasañ en Unaniezh Europa goude hini Bro-C'hall da geñver an niver a izili.
Ret eo ouzhpennañ 40 000 soudard el lu da c'hortoz (2014). Gant un arc'hantaouiñ d'an nerzhio- difenn alaman a €34,4 mimilion, ar Bundeswehr zo neuze e-touez an dek nerzh ar muiañ arc'hantaouet er bed.

## Istor

An anv Bundeswehr a oa bet implijet evit ar wech kentañ ha kinniget gant ar jeneral eus ar Wehrmacht ha politikour frankizour Hasso von Manteuffel. Ar groaz houarn eo an ardamez ofisiel, un arouez a zo bet implijet a-bell gant nerzhioù al lu alaman.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (de) Lec'hienn ofisiel
* (de) (en) (fr) Lec'hienn ministrerezh an Difenn
# Bulzuneg

Ar bulzuneg zo unan eus eskern ar chouk-troad.
Koublet eo ouzh an askorn fer, an diñseg hag an eskern gennheñvel.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Bun Easain

Bun Easain (pe Bunessan hervez ar saozneg) zo ur gêriadenn vihan war aod ar Ross of Mull er c'hreisteiz da Enez Muile, en Inizi Gall Bro-Skos. 200 a dud a oa o chom eno e 2001.
# Buneville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Buneville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Buneville e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62187 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | François Durand |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,84 km² |
| Led | 50° 19' 31" Norzh |
| Hed | 02° 21' 33" Reter |
| Uhelder kreiz | 154 m |
| Uhelder bihanañ | 125 m |
| Uhelder brasañ | 157 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 166 (2007) |
| Stankter | 43 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Buneville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Buniel

Buniel zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 626 (2023).
# Bulzun

Ur vulzun zo ur benveg m'eo staget un neudenn warni evit he c'has dre ur stern-gwiader p'emaer o weañ danvez. Kroaziet e vez neudennoù an anneuenn dre o lakaat da dremen etre neudennoù ar steuñvenn.

## Lennegezh

* Aristoteles, Politika, I, 1253b38
« Ma yaje en-dro ar bulzunoù dre o-unan, ar vistri n'o dije ket ezhomm kaout sklaved. »

## Tro-lavar

* Ober ar vulzun = tremen da lec'h all ha dont en-dro lies : Taldir-Jaffrennoù, « Eno emañ pennlinenn al listr treuz-morek a ra ar vulzun etre Breizh-Veur hag Eire, Eñvorennoù... 1944. »

## Pennadoù liammet

* Gwiaderezh
* Egorvulzun

## Notennoù ha daveennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Catholicon, 1499, Bulsun an guiader. g. navet de texier.
# Arondisamant Miranda

Arondisamant Miranda :
| Lec'hiadur arondisamant Miranda e departamant Gers ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Gers |
| Kod arondisamant | 32 3 |
| Pennlec'h | Miranda |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 42 158 ann. (2017) |
| Gorread | 1 890,41 km² |
| Stankter | 22 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 166 |
| kemmañ |
Arondisamant Miranda a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Gers hag e rannvro Okitania.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Miranda e 8 kanton (betek 2014) hag e 150 kumun :
* kanton Aignan ;
* kanton Marciac ;
* kanton Masseube ;
* kanton Miélan ;
* kanton Miranda ;
* kanton Montesquiou ;
* kanton Plaisance ;
* kanton Riscle.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Gers d'ar 1añ a viz Genver 2017. 166 kumun zo en arondisamant Miranda bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° R76-2016-12-29-016 portant modification des limites territoriales des arrondissements du Gers, Toloza, 29 Kerzu 2016