OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Plonevell

Plonevell :
| Karter Kergroaz. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Plounévézel |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Karaez |
| Kod kumun | 29205 |
| Kod post | 29270 |
| Maer Amzer gefridi | Stéphane Cotty 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK ar Poc'hêr |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 171 ann. (2020) |
| Stankter | 48 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 17′ 41″ Norzh 3° 35′ 33″ Kornôg / 48.294723, -3.5925 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 130 m bihanañ 75 m — brasañ 181 m |
| Gorread | 24,42 km² |
| Plonevell ||
| kemmañ |
Plonevell a zo ur gumun eus Bro-Gerne (Poc'hêr) e kanton Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e Kreiz Breizh.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Emsavadeg ar Bonedoù ruz: un digoll a 1 600 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg.

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Buzit e anv, ha gant Creof, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 56 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, ha 59 hervez monumant Plonevell, da lâret eo 4,86% eus ar boblañs e 1911..
* Harzet e voe nav rezistant e Lamprad er gumun gant an Alamaned d’an 8 a viz Even 1944, lazhet e voe seizh anezhe en hevelep deiz hag an daou all d’an 9 a viz Even.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Mein-koun an nav rezistant bet lazhet e miz Even 1944, luc’hskeudennoù$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Plonevell war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (fr)Arthur Le Moyne de La Borderie , La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 43
* ↑ Monumant ar re varv e bourc'h Karaez
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Owain ap Gruffydd

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a Owain ap Gruffydd zo bet en istor Kembre:
* Owain ap Gruffydd (1100? – † 28 a viz Du 1170), roue Gwynedd, anavezet ivez evel Owain Gwynedd,
* Owain ap Gruffydd (war-dro 1130 - 1197),anavezet evel Owain Cyfeiliog.
* Owain Goch ap Gruffudd (marvet a-raok 1282),breur da Llywelyn ein Llyw Olaf
* Owain ap Gruffudd ap Gwenwynwyn, anvet ivez Owen de la Pole (marvet war-dro 1293), e priñselezh Powys Wenwynwyn
* Owain Glyndŵr (1354 - 1416), priñs Kembre, haroz broadel.
# Owain Owain

Owain Owain (11 a viz Kerzu 1929 - 19 a viz Kerzu 1993) zo un emsaver, barzh, romantour ha dramaour hag istorour kembraek.
Labourat a reas e kreizenn nukleel Windscale e Bro-Saoz a-raok distreiñ da Gembre e 1956 gant e wreg, da chom da Vangor. Pevar bugel o doe, hag en o zouez Robin Llwyd ab Owain.

## Emsaver

Unan eus saverien Cymdeithas yr Iaith e oa er bloavezhioù 1960, hag embanner kentañ Tafod y Ddraig, mizieg ar strollad.

## Skrivagner

Brudet eo e romant skiant-faltazi Y Dydd Olaf (« An Deiz Diwezhañ »).

## Liamm diavaez

* Safle Owain Owain (1929-1993) (cy)
# Owain ap Cadwgan

Owain ap Cadwgan eo anv ar priñs eus Powys a skrapas ar briñsez Nest digant he gwaz, Gerald Windsor, e 1109.
# Owain mab Urien

Owain mab Urien (Owein alies e saozneg), a varvas war-dro 595, a oa mab da Urien, roue Rheged. Gant e dad e stourmas ouzh Angled Bernikia.

## Owain en istor

Meneget eo Owain e barzhonegoù Taliesin, a oa barzh e dad Urien. En ur varzhoneg eo meneget evel trec'hour Emgann Alclud Ford. En unan all, Gweith Argoed Llwyfain (" Emgann Argoed Llwyfain") ez eus anv eus un emgann etre tud Rheged renet gant Urien, hag Owain en o zouez, ha gwazed Bernicia renet gant "Fflamddwyn" (Laer an Tan), a c'hallfe bout ar roue angl Theodoric. Pa c'houlenn Fflamddwyn ostajed digant ar Vrezhoned e huch Owain stourm kentoc'h eget plegañ d'an Angled.
Taliesin an hini a savas Marwnad Owain, ur c'h-klemmgan da Owain, ma lavar ar barzh e voe lazhet Fflamddwyn gant Owain:
       Pan laddodd Owain Fflamddwyn Nid oedd fwy nogyd cysgaid
       Cysgid Lloegr llydan nifer A lleufer yn eu llygaid
       A rhai ni ffoynt haeach A oeddynt hyach na rhaid
       Owain a'u cosbes yn ddrud Mal cnud yn dylud defaid
       pa lazhas Owain Fflamddwyn ne voe ket muioc'h (dezhañ) eget kousket
       Kousket (eo) Lloegr [Saoz] ledan ha gouloù en o daoulagad
       Hag ar re ne dec'hjont ket a voe haeloc'h eget (na voe) ret
       Owain o c'hastizas garv evel ur bagad (bleizi) o heuliañ deñved
Degouezhout a reas rouantelezh Rheged dezhañ goude marv e dad Urien. Kenkent e lammas warnañ ar rouaned vrezhon amezek, Dunaut Bwr eus Dunoting ha Gwallawc Marchawc Trin eus Elmet, ha hennezh a arsailhas ivez breur Owain, Elffin, tra ma oa Owain hag e vreur all Pasgen, o vrezeliñ ouzh Dunaut.
Owein a vije bet tad da Sant Kentigern, ha mamm ar sant a vije Denw, merc'h "Leuddun", a greder e oa Lot Luwddoc roue Lothian, a zo breur-kaer Arzhur hervez ar vojenn.

## Mojenn

Owain eo ar marc'heg en danevell Iarlles y Ffynnon, er Mabinogi.
Anezhañ e teu an anv Ywain (pe Yvain, Ewain, Uwain), e-barzh romant Chrétien de Troyes, le chevalier au lion.
# Owain Goch

Owain ap Gruffudd, pe Owain Goch (Owain Ruz), marvet e 1282, a oa mab henañ Gruffudd ap Llywelyn Fawr‎, ur priñs eus rouantelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, en XIIIvet kantved, ha breur da Llywelyn Olaf ha da Dafydd ap Gruffudd. Ren a reas ur pennadig en un darn eus Gwynedd e deroù ar bloavezhioù 1250.

## Bac'het

Mab henañ Gruffudd ap Llywelyn Fawr e oa, ha mab-bihan da Llywelyn Fawr. Lakaet e voe er vac'h gant e eontr Dafydd ap Llywelyn, war un dro gant e dad, e Kastell Cricieth e 1239. Daou vloaz goude e voe roet an daou brizoniad d'ar roue saoz Herri III en devoa aloubet ar vro, ha bac'het e voent e Tour Londrez. Mervel a reas e dad o klask tec'hel eus an tour e 1244. Gant se n'hallas ket Herri gwaskañ kement war ar roue Dafydd ap Llywelyn pa n'halle ket implij e vreur Gruffudd enep dezhañ. Ha setu adkrog ar brezel etre Dafydd ha Herri e 1244. Dieubiñ Owain a reas neuze, gant esper e raje brezel d'e eontr. Met chom a reas e Caer, war an harzoù. Pa varvas Dafydd e miz C'hwevrer 1246, ha mab ebet dezhañ, e voe kemeret ar gurunenn gant e vreur Llywelyn.

## Feur-emglev Woodstock

Sinet e voe Feur-emglev Woodstock etre Owain ha Llywelyn ha Herri III.

## Bac'het ha dieubet

Goude lamet e vreudeur diwar e hent e c'hallas Llywelyn astenn domani rouantelezh Gwynedd ken na en em lede war Gembre tost penn da benn, ha ma kemeras an anv a Briñs Kembre. Bac'het e voe Owain adarre hag er vac'h e chomas betek 1277. Skrivet e voe al linenn-mañ gant ar barzh Hywel Foel ap Griffri, diwar-benn bac'hidigezh Owain:
    Gŵr ysydd yn nhŵr yn hir westai / Un den zo en tour kouviad e-pad pell.
Daoust ma n'ouzer ket pelec'h e voe bac'het Owain e kav da istorourien zo e oa e kastell Dolbadarn e-kichen Llanberis.
Pa voe dieubet ez eas Owain da chom en e zouaroù ma varvas war-dro 1282.

## Levrlennadur

* J. Beverley Smith (1986) Llywelyn ap Gruffudd: Tywysog Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru, Cardiff)
# Owain Strat Clut

Meur a roue eus Strat Clut, Cumbria, pe Alt Clut, zo bet anvet Owain Strat Clut, pe Owain of Strathclyde e saozneg, hag a-wechoù Owen, pe Eógan.
* Eugein I Alt Clut, mab Beli, er VII$^{vet}$ kantved, roue Alt Clut ha trec'het gantañ Domnall Brecc e Strathcarron e 642;
* Eugein II Alt Clut, mab Dumnuagal, en VIII$^{vet}$ kantved, roue Alt Clut;
* Owain Iañ Strat Clut (a oa marteze Eógan mab Domnall) (en X$^{vet}$ kantved), roue Strat Clut, marvet moarvat en emgann Brunanburh e 937;
* Owain Foel, roue Strat Clut en XI$^{vet}$ kantved, marvet marteze en emgann Carham e 1018.

## Pennad kar

* Owain, anv-badez kembraek.
# Owekyaleg

Ur yezh wakachek eo an owekyaleg (oowekyala) komzet e Kolombia Breizh-Veur e Kanada.
Tost-kenañ eo d'ar heiltsoukeg.
# Owain fab Macsen Wledig

Owain fab Macsen Wledig a oa ur priñs brezhon er IV$^e$ kantved, hervez ar vojenn. Mab e oa da Vacsen Wledig, pe Magnus Clemens Maximus, impalaer en Enez Vreizh, Galia ha Spagn, a voe lazhet er brezel e 388. E vamm e oa Elen Luyddog, ur briñsez vrezhon lakaet da santez. Breur e oa da Peblig.

## Levrlennadur

* Rachel Bromwich (ren.), Trioedd Ynys Prydein (Kerdiz, embannadur nevez 1991). p. 407-8.
# Owain Gwynedd

Owain ap Gruffydd (1100? – 28 a viz Du 1170), roue Gwynedd, anvet ivez Owain Gwynedd (Owen e saozneg) a zo gwelet evel unan eus brasañ rouaned Kembre a-raok e vab-bihan, Llywelyn Fawr. « Owain Gwynedd » a vez graet anezhañ alies abalamour d'un Owain ap Gruffydd all, a oa priñs e Powys, hag anavezet ivez evel Owain Cyfeiliog.

## Istor

Ganet e voe e vab Owain Gwynedd en Enez Von war-dro 1100. Mab e oa da Gruffydd ap Cynan ha da Angharad ferch Owain, e bried.
E dad Gruffydd ap Cynan a voe roue Gwynedd e-pad ur pennad amzer hir, goude ma voe distroadet meur a wech. 62 vloaz e renas, hag ober a reas eus e rouantelezh an hini greñvañ e Kembre. Stourm a reas gant poan ouzh an Normaned. Pa voe erru re gozh Gruffydd ap Cynan da vont d'an emgann e kasas e vibien en e lec'h, Owain, Cadwallon ha Cadwaladr. Meur a wech ez eas an trec'h gante war an Normaned ha rouaned vihan all eus ar vro. Mervel a eure Cadwallon e 1132, met Owain ha Cadwaladr, graet ganto emglev gant Gruffudd ap Rhys eus Deheubarth, a drec'has war an Normaned e Crug Mawr e-kichen Aberteifi, ha kemer a rejont rouantelezh Ceredigion.

## Ren gant Cadwaladr

Pa varvas Gruffydd en 1137 en em gavas Owain gant ur gurunenn hag ur rouantelezh kreñv, met ret e oa dezhañ rannañ ar mad gant Cadwaladr. En 1143 e oa bet tamallet Cadwaladr da vezañ lakaet lazhañ Anarawd ap Gruffydd eus Deheubarth hag Owain a gasas e vab, Hywel ab Owain Gwynedd, da gemer digantañ e zouaroù en hanternoz Ceredigion. Diwar neuze e renas e-unan en hanternoz Kembre, petra bennak ma'c'h adskoulmas gant e vreur Cadwaladr. Hogen, e 1155 e kasas Cadwaladr d'an harlu.

## Mojenn

Hervez ar vojenn e oa Madog, unan eus mibien Owain, a dreuzas ar Meurvor Atlantel da drevadenniñ Amerika.

## Lennegezh

Anv eus Owain a zo meur a wech e romantoù istorel Ellis Peters, a c'hoarvez war-dro Amwythig gant ar « Breur Cadfael ».
# Owain Iañ Strat Clut

Owain Iañ Strat Clut (a oa marteze Eógan mab Domnall) (en X$^{vet}$ kantved), roue Strat Clut, marvet moarvat en emgann Brunanburh e 937;
# Sjælland

Sjælland (distaget e daneg ; anvet Seeland en alamaneg ha Zealand e saozneg) zo un enezenn eus Danmark. Enezenn vrasañ ar vro eo, gant ur gorread a 7 031 km², hag enezenn vrasañ ar Mor Baltel eo ivez. E deroù 2010 e oa annezet gant 2 164 217 a dud.
En enez Sjælland emañ kêr-benn Danmark, Kopenhagen, ha kêr-benn gozh ar vro, Roskilde. Stag eo ouzh ar peurrest eus Danmark war-bouez ur pont, hag abaoe 2000 ez eo liammet ivez ouzh Sveden gant Pont Öresund. Talvezout a ra anv an enezenn kement ha "lec'h ar reuniged" (Sæl-land).
E-keñver melestradur eo rannet enez Sjælland etre div rannvro, rannvro Hovedstaden ha rannvro Sjælland.
# Ska punk

Ar sonerezh ska punk zo sonerezh punk kejet gant ska
Peurvuiañ e vez mesket dre seniñ an diskan en doare punk hag ar peurrest en doare ska, pe ar c'hontrol. Strolladoù ska punk a son kanaouennoù a zo penn-da-benn gant al lusk ska, pe c'hoazh penn-da-benn gant al lusk punk.

## Istor

Mesket e voe evit ar wech kentañ ar ska hag ar punk e-pad al luskad Two-Tone e dibenn ar bloavezhioù 1970 gant strolladoù evel The Specials, The Selecter ha The Beat. E penn kentañ ar bloavezhioù 1980 e krogas ar sonerezh-se da vezañ anavezet en Europa, dre ar strollad Madness, met er bloavezhioù 1990 hepken e krogas da vezañ brudet er Stadoù-Unanet dre Fishbone (krouet e 1979) ha, dreist-holl, Operation Ivy (1987).

## Strolladoù

* Against All Authority (Stadoù-Unanet)
* Citizen Fish (Rouantelezh-Unanet)
* Culture Shock (Rouantelezh Unanet)
* Distemper (Rusia)
* 8°6 Crew (Bro-C'hall)
* Fiskal Bazar (Breizh)
* Inner Terrestrials (Rouantelezh-Unanet)
* Leftöver Crack (Stadoù-Unanet)
* Les Betteraves (Bro-C'hall)
* Les Skalopes (Bro-C'hall)
* Rancid (Stadoù-Unanet)
* Skambomambo (Polonia)

## Notennoù

* ↑ Punk : ur ger saoznek eo, a dalveze kement ha "gast" eus ar XVIvet betek an XVIIIvet kantved kent treiñ da "lampon", "forbann yaouank".
* ↑ Ska : ur ger jamaikan eo, un dambrezenn etre sonerien er bloavezhioù 1960 war a greder.
# Skabell

Ur skabell (skebell, skabelloù el liester) zo ur pezh arrebeuri, digein ha divrec'h, da goazezañ warnezhañ. Ur pennadig zo e vez graet skebell brec'het, diaes d'an dud tev.
# Siôn Eirian

Siôn Eirian (1954-2020) a oa ur skrivagner eus Kembre hag a skrive e kembraeg hag e saozneg. Kalz pezhioù-c'hoari en deus skrivet.
# Siôn Aled

Siôn Aled Owen zo ur barzh ha politikour kembreat, e-barzh Plaid Cymru. Ganet eo e Bangor, maget ha skoliet e Porthaethwy, hag o chom e Wrecsam.
Gounezet en deus ar gurunenn en Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'i chyffiniau 1981 gant ur skrid anvet Wynebau ("Dremmen").
# Sjælland (rannvro)

Sjælland a zo unan eus 5 rannvro Danmark. 7 273 km² eo gorread ar rannvro, e 2010 e oa 820 564 annezad enni (113 annezad/km²). Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2007, hag enni emañ amt Roskilde, hiniStorstrøm ha hini Sjælland ar c'hornôg. E Sorø emañ melstradur ar rannvro.

## Kumunioù Sjælland

17 kumun a zo er rannvro (niver a annezidi d'ar 1añ a viz Genver 2008) :
| Faxe 35 418 Greve 47 773 Guldborgsund 63 496 Holbæk 69 010 Kalundborg 49 743 Køge 56 637 | Lejre 26 603 Lolland 48 219 Næstved 80 732 Odsherred 33 129 Ringsted 32 092 Roskilde 80 687 | Slagelse 77 457 Solrød 20 759 Sorø 29 180 Stevns 21 892 Vordingborg 46 600 |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rakig gouzoug rous

Rakig gouzoug rous :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Aramides |
| Anv skiantel ||
| Aramides axillaris Lawrence, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig gouzoug rous (Aramides axillaris) zo un evn a vev e Kreiz ha Suamerika.
# Rakiura

Rakiura (pe Enez Stewart e saozneg) eo trede brasañ enezenn Zeland-Nevez, e kreisteiz ar vro.
# Rakig brizhellek

Rakig brizhellek :
| Ur rakig brizhellek. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porzana |
| Anv skiantel ||
| Porzana porzana (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig brizhellek a zo un evn, Porzana porzana an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha loenedoùigoù dour.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Eurazia ma plij dezhañ neizhiañ el lec'hioù gleb (geunioù).

## Liammoù diavaez

* Porzana porzana war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Rakig gouzoug gris

Rakig gouzoug gris :
| Ur rakig gouzoug gris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Aramides |
| Anv skiantel ||
| Aramides cajanea (S. Müller, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig gouzoug gris a zo ur spesadevned eus kerentiad ar Rallidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Amerika (eus Mec'hiko da Uruguay).

## Rummatadur

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Rakig eskell ruz

Rakig eskell ruz :
| Tresadenn ur rakig eskell ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Aramides |
| Anv skiantel ||
| Aramides calopterus P.L.Sclater & Salvin, 1878 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig eskell ruz zo un evn, Aramides calopterus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Suamerika (Brazil, Ecuador ha Perou).
# Rakig melen

Rakig melen :
| Ur rakig melen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Coturnicops |
| Anv skiantel ||
| Coturnicops noveboracensis (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig melen a zo un evn, Coturnicops noveboracensis an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.
# Rakig tek

Rakig tek :
| Rallus elegans, luc'hskeudennet e Clarence Cannon National Wildlife Refuge (Missouri, Stadoù-Unanet Amerika). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Rallus |
| Anv skiantel ||
| Rallus elegans Audubon, 1834 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig tek a zo ur spesad evned, Rallus elegans an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned-dour ha kresteneged dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Rallus elegans elegans, o neizhañ e reter Kanada ha biz Stadoù-Unanet Amerika hag o c'hoañviñ e reter Mec'hiko,
* R. e. ramsdeni, e Kuba hag en Isla de la Juventud.

## Liammoù diavaez

* (en) Rallus elegans war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rallus elegans war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Rallus elegans war al lec'hienn Avibase.
# Rakig bihan

Rakig bihan :
| Ur rakig bihan. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porzana |
| Anv skiantel ||
| Porzana parva (Scopoli, 1769) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig bihan a zo un evn, Porzana parva an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ar al labous el lec'hioù gleb.
# Rakig saracura

Rakig saracura :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Aramides |
| Anv skiantel ||
| Aramides saracura (Spix, 1825) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig saracura (Aramides saracura) zo un evn.

## Annez

Bevañ a ra e koadegi eus gevred Brazil da bParaguay ha biz Arc'hantina.

## Daveennoù

* ↑ Aramides saracura war al lec'hienn Avibase.
# Rakig korr

Rakig korr :
| Ur rakig korr, luc'hskeudennet e Victoria (Aostralia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Genad : | Porzana |
| Anv skiantel ||
| Porzana pusilla (Pallas, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rakig korr (liester : rakiged korr) a zo ur spesad evned bihan-kenañ, Porzana pusilla (Zapornia pusilla kent) an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Rallus pusillus (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha loenedigoù-dour peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
* Zapornia pusilla affinis, e Zeland-Nevez hag en Inizi Chatham,
* Z. p. intermedia, eus Europa da Azia Vihanañ, reter ha kreisteiz Afrika ha Madagaskar,
* Z. p. mayri, e Ginea Nevez,
* Z. p. mira, e Borneo (diwar ur standilhon kavet eno e 1912),
* Z. p. palustris, e reter Ginea Nevez, kreisteiz Aostralia,
* Z. p. pusilla, e kreiz ha reter Azia.

## Liammoù diavaez

* (en) Zapornia pusilla war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Zapornia pusilla war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Zapornia pusilla war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pisciotta

Pisciotta zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Pisoniano

Pisoniano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Pistoia

Pistoia a zo ur gumun ag Italia ha pennlec'h proviñs Pistoia e Toskana.
# Pissotte

Pissotte a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton L'Hermenault da gentañ hag e Bann Fontenay-le-Comte hag e Kanton Fontenay-le-Comte e 1801 pa voe diskaret Kanton L'Hermenault. Lakaet e voe kumun Pissotte en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 37 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,20% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: lazhet e voe ur milour eus ar gumun en un emgann e So'n La e proviñs Lang S'on en Tonkin er {{Viêtnam]] d’ar 4 a viz Genver 1947 , isletanant e oa er 1añBatailhon Tai.
* Madagaskar: lazhet e voe ur milour eus ar gumun e Moramanga d’an 30 a viz Meurzh 1947, brigadier e oa er GACE (Groupe d'Artillerie Coloniale de l'Émyrne).
* Brezel Aljeria: mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar 17 a viz Mae 1958.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Remi.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
# Pisticci

Pisticci zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Pisogne

Pisogne zo ur gumun en Italia, er Val Camonica, e proviñs Brescia, e Lombardia.