OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Magalona

Magalona (Maguelone e galleg) zo ul lodenn eus kumun Vilanòva de Magalona (Hérault). Un enezenn volkanek e oa gwechall gozh, staget ouzh an douar-bras gant un erv draezh. Un iliz-veur romanek zo e Magalona, iliz-veur Sant Pêr ha Sant Paol.

## Douaroniezh

Ar gêr e oa er genoù ar stêr Lez, ha war Stang Thau, 6 km er c'hreisteiz da Montpelhièr.

## Anv

* Castellum Latara (Pomponius Mela, Chor. II, 5)
* Lattarenses (enskrivadur, AE, 1966, n° 247)
* Magalona (Ravennatis anonymi cosmographia)
* Magalonensis Urbs (Juluan a Doledo, 13)
* Magalona (Provinciale visigothicum, CC, 175, p. 426 ha 428)
* ecclesia sancti Petri Magalonensis (skrid-testeni Loeiz an Deol)

## Istor

Anv zo eus Magalona da vare un ergerzhadeg gant an dug Paulus a-enep kont Nimes hag eskob Magalona. Un eskopti zo bet krouet eno, war-dro 506-589. Distrujet eo bet gant Karl Martel e 733. Magalona a oa bet distrujet war urzh Loeiz XIII e 1633. Staget eo bremañ ouzh Vilanòva de Magalona.

## Levrlennadur

* J. Rouquette et A. Villemagne, Cartulaire de Maguelone, 4 tomes, 1912
* J. Rouquette et A. Villemagne, Bullaire de l'église de Maguelone, 2 tomes, 1914
* Fevrier, Paul-Albet & Barral i Altet, Xavier ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclesiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima). De Boccard. 1989
* ↑ Juluan Toledo, Historia Wambae, 13)
* ↑ M.-N. Bouillet. p. 1100
# Magasa (Lombardia)

Magasa zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Magali

Magali (pe Magalie ) zo un anv-badez gallek a orin provañsek.

## Gerdarzh

    Dont a rafe Magali eus an anv latin margarita.
    Hervez ur vartezeadenn all e teufe eus anv Maria Magdalena hag an hengoun stag ouzh Saintes-Maries-de-la-Mer .

## Adstummoù

* Magaly e Suamerika.

## Tud

* Magaly Castro Egui (1948-), korollerez,
* Magaly Solier (1986-), aktourez ha kanerez perouat,
* Magaly Medina (1963-), kazetennerez perouat,
* Magaly Acevedo (?), kuzulierez chileat,
* Magali Le Floc'h, ganet e 1975 e Meaux, marc'hhouarnerez c'hall, kampionez Bro-C'hall war an hent en 2002 ha 2005,
* Magalie Vaé, ganet e 1987, kanerez c'hall.

## Oberennoù

* La chanson de Magali kan provañsat, ha Frédéric Mistral a skrivas ar c'homzoù e kan III Mirèio.
# Magaly Solier

Magaly Solier Romero (Huanta, Rannvro Ayacucho), 11 a viz Even 1986) zo un aktourez ha kanerez perouat hag a gan e ketchwaeg ha spagnoleg.

## Buhez personel

D'an 9 a viz Even 2012 e timezas Solier gant ar marc'houarner Erick Gomez en Huamanga, Ayacucho. Ur mab o deus bet d'an 9 a viz C'hwevrer 2013.

## Filmoù

| Bloaz | Film | Perzh | Notennoù |
| 2005 | Madeinusa | Madeinusa | Rener : Claudia Llosa |
| 2007 | Dioses | Inés | Rener : Josué Méndez |
| 2008 | La teta asustada | Fausta | Rener : Claudia Llosa |
| 2008 | Altiplano | Saturnina | Renerien : Peter Brosens, Jessica Woodworth |
| 2010 | Amador | Marcela | Rener : Fernando León de Aranoa |
| 2011 | Blackthorn | Yana | Rener : Mateo Gil |
| 2012 | Los Sonidos Profundos | Magaly Solier | Teulfilm |
| 2012 | Ñusta Huillac: La Tirana | Ñusta Huillac | Rener : Juan Luis Muñoz |
| 2012 | Alfonsina y el mar | Warmi | Rener : David Sordella |
| 2012 | Choleando | Magaly Solier | Teulfilm ; rener : Roberto de la Puenta |
| 2012 | Supremo mandamiento | Ur vaouez | Film berr ; rener : Juan Camborda |
| 2013 | Sigo siendo (Kachkaniraqmi) | Magaly Solier | Teulfilm ; rener : Javier Corcuera |
| 2014 | Les Hommes d'Argile | Khadija | Rener : Mourad Boucif |
| 2014 | Mochica | Mouezh Siri | Film bevaat ; renerien : Luigi Esparza, Mauricio Esparza |
| 2015 | Blas | Gabriela Blas | Rener : Felipe Carmona |
| 2015 | Magallanes | Celina | Rener : Salvador del Solar Labarthe |
| 2016 | Extirpador de idolatrías | Ar vamm | Rener : Manuel Siles Vallejos |
| 2017 | Retablo | Anatolia | Rener : Alvaro Delgado-Aparicio |
| 2018 | La Matriarca | Dionisia | Rener : Julián Casanova Ramírez |
| 2019 | Vivir llesos | Lucía | Rener : Manuel Siles |
| 2019 | Un mundo para Julius | Vilma | Rener : Rossana Díaz Costa |

## Pladennoù

* Warmi (2009)
* Coca Quintucha (2015).

## Liammoù diavaez

* Magaly Solier war IMDb
* Twitter ofisiel Magaly Solier

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.lexpress.fr/actualites/1/culture/l-actrice-et-chanteuse-peruvienne-magaly-solier-quechua-au-poing_1550190.html
# Magasin spirituel er beurerion

Magasin spirituel er beurerion, pe Magasin Spirituel Er Beurerion, en Artisantet, Er Serviterion, Hac en Dud Diar Er Mæzeu, zo ul levr brezhonek a relijion savet gant Jean Marion, eus Aradon, hag embannet en 1790. Un droidigezh, laosk a-walc'h, pe gentoc'h un dreuzskrivadenn, eo eus ul levr gallek, ar Magasin des pauvres, artisans, domestiques et gens de campagne, gant ar skrivagnerez c'hall Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, a oa bet embannet e 1768. Er skrid brezhonek eo lakaet da c'hoarvezout e Breizh an XVIIIvet kantved.
# Magali Coumert

Magali Coumert, ganet d'an 3 a viz Here 1976, zo ur gelennerez skol-veur war istor ar Grennamzer, bet e Skol-veur Brest hag e Skol-veur Turgn da c'houde. Savet he deus meur a studiadenn war an Henamzer diwezhat hag ar Grennamzer kentidik e Breizh hag er broioù keltiek all. Studiet he deus istor ar Franked hag ar C'hoted ivez.

## Buez vicherel

Goude bezañ tapet un agregadur skol-veur war an Istor he deus soutenet un dezenn doktorelezh diwar-benn danevelloù orinoù ar pobloù savet er Grennamzer Uhelañ hag anvet e voe da vestrez-prezegennerez e Skol-veur Brest e 2006. O labourat er Greizenn an Enklaskoù breizhek ha keltiek staliet enni e kavas tu da sevel studiadennoù diwar-benn Breizh ha Breizh-Veur. E 2011 ez eas da gelennerez skol-veur e Skol-veur Turgn, ma'z eus un arnodva istor enni, ar Cethis e anv.

## Embannadennoù
### Levrioù

* Origines des peuples. Les récits du Haut Moyen Âge occidental, Paris, 2007, collection des Études Augustiniennes
* Les royaumes barbares en Occident, asambles gant Bruno Dumézil, Paris, Que sais-je, 2010.(ISBN 9782715404809)
* La loi salique, retour aux manuscrits, Turnhout, Brépols, 20

### Pennadoù

* "Le peuplement de l'Armorique : Cornouaille et Domnonée de part et d'autre de la Manche aux premiers siècles du Moyen-Âge". E-barzh Magali Coumert hag Hélène Tétrel (renerezh), Histoires des Bretagnes : 1. Les mythes fondateurs, Brest, 2010, CRBC-UBO
* Hélène Bouget & Magali Coumert (renerezh), Histoires des Bretagnes : 2. Itinéraires et confins, Brest, 2011, CRBC-UBO
* "Res gestae scriptor". E-barzh Magali Coumert, Marie Isaïa, Klaus Krönert & Sumi Shimahara (renerezh), Histoire et historiographie au Haut Moyen Âge, Mélanges en l’honneur de Michel Sot, Paris, Presses Universitaires de Paris-Sorbonne, 2012
* "Introduction. Les marges celtiques : histoire et littérature", Hélène Bouget & Magali Coumert (renerezh). E-barzh Histoires des Bretagnes : 5. En marge, Brest, 2015, CRBC-UBO
* "Jean-Christophe Cassard, les Vikings et la Bretagne". E-barzh Magali Coumert & Yvon Tranvouez (renerezh), Landévennec, les Vikings et la Bretagne. En hommage à Jean-Christophe Cassard, Brest, 2015, CRBC-UBO
* “Invasions barbares ou transformations du monde romain”. E-barzh Espaces, temps, pratiques et représentations. Formation de la culture, formation des cultures, srenet gant E. Carillo-Blouin, Brest, 2017, CRBC, p. 133-42
* "Enjeux épistémologiques des recherches sur les Bretagnes médiévales en histoire, langue et littérature". E-barzh Hélène Bouget & Magali Coumert (renerezh), Histoires des Bretagnes : 6. Quel Moyen Âge ? La recherche en question, Brest, 2019, CRBC-UBO
# Magareg ar reter

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù magarek eo magareg ar reter (magari pe manggar) komzet gant tro-dro da 288.383 den (1994) e Nepal.

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Mellad (testenn)

Ur pennad disheñvelout mellad zo ivez.
Ur mellad zo ur rann eus un destenn, alies unan wirel, pe e vefe ul lezenn (komz a reer eus ur mellad-lezenn neuze), un emglev, ur c'hendivizad, un disklêriadur ofisiel, ur gevrat, ur c'hod, ur reoliadur. Da skouer, savelañ a ra mellad 1 Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den : « Dieub ha par en o dellezegezh hag o gwirioù eo ganet an holl dud. Poell ha skiant zo dezho ha dleout a reont bevañ an eil gant egile en ur spered a genvreudeuriezh »..
Komz a reer eus melladoù ur geriadur ivez, pe c'hoazh ur mod implij.
Alies e vez roet niverennoù dezho, ha d'o isrannoù zoken, da skouer kentañ mellad 52, eil mellad mellad 53, trede mellad 52, hag all.
Berr a-walc'h eo ar mellad, ur rann n'eo ken. Eus ur pennad e komzer pa vez hir an destenn.
# Mell-droad (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mell-droad a c'hall ober dave da veur a c'hoari a-skipailh hag a vez c'hoariet gant ur vell:
* Mell-droad association (football association e saozneg), an hini anavezetañ
** Mell-droad merc'hed
* Mell-droad amerikan (American football e saozneg)
* Mell-droad aostralian (Australian football e saozneg)
* Mell-droad kanadian (Canadian football e saozneg)
* Mell-droad ouezelek (pe "Mell-droad gouezelek") (Peil Ghaelach en iwerzhoneg, Gaelic football e saozneg)
* Mell-droad Rugbi (Rugby football e saozneg), anv ofisiel ar rugbi.
# Mell ar c'hein

Melloù ar c'hein, pe melloù ar brusk, zo daouzek mellenn a ya d'ober kreiz al livenn-gein, etre melloù ar gouzoug ha melloù an dargreiz. Koublet int ouzh ar c'hostezennoù.
Koublet eo melloù ar c'hein an eil ouzh eben gant ar pladennoù etre-melloù ha stagelloù.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Mellad

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mellad a c'hall bezañ :
* ur c'hoari gant ur vell, ur vellad (benel)
* ur rann eus un destenn, ur mellad (gourel)
* dirak un anv-kadarn e lavarer ivez : ur mellad den

## Gwelet ivez

* mell
# Mell-droad ouezelek

Ar vell-droad ouezelek (Peil, Peil Ghaelach pe zoken Caid en iwerzhoneg a zo ur sport a-stroll a vez c'hoariet gant ur vell rond ispisial war un dachenn c'heot etre daou skipailhad 15 c'hoarier (mui eilc'hoarierien).
Ar sport poblekañ an hini eo en Iwerzhon hag e renet gant ar GAA (Kevredigezh Athletek Gouezelek) kevredigezh vrasañ Iwerzhon gant e niver a c'hoarierien hag a ren ivez 3 sport all, en o zouez an hurling a vez c'hoariet war ar memes tachenn.
Dont a ra ar sport-se eus ur seurt mell-droad kozh anvet Caid a veze c'hoariet en Iwerzhon adalek 1537. Nevezaet eo bet ar reolennoù e 1887 hag int chomet heñvel dibae.
Krogad gourfenn kampionad etre kontelezhioù (All-Ireland Senior Football Championship) eo ar mare dedennusañ e-keñver ar sport evit ul lodenn vras a iwerzhoniz.

## Pal ha reolennoù

Pal ur c'hrogad a zo merkañ ar muiañ a boentoù.
An dachenn a zo ur skouegorneg hag en daou du ez eus ur pal gant peulioù e stumm un H. Seblant a ra evit-se bezañ ur meskaj etre peulioù ar rugbi ha palioù ar mell-droad. Daou zoare a zo evit merkañ poentoù, skeiñ ar vell gant un taol troad pe gant an dorn. Merket e vez 1 poent pa tremen ar vell a-us d'ar pal etre an daou beul ha 3 foent pa ya er bal.
Ar reolennoù simpl a-walc'h a sikour ar skipailh a ya d'an argad. N'eus nemet c'hoarierien a youl-vat hag ur c'hoarier en Iwerzhon ne c'hell c'hoari nemet en ur skipailh en e vuhez. Dre ret eo skipailh e gontelezh orin.

## Skipailhoù e Breizh hag e Frañs

Dindan levezon Iwerzhoniz ez eus bet krouet un nebeud skipailhoù e Bro-C'hall (Pariz ha kêrioù bras all) hag e Breizh. 10 skipailh zo e Breizh e 2013 ha 9 er peurrest eus Frañs.
E 2013 ez eus ur gevredigezh a ra war dro aozadur ur c'hampionnad e Breizh Kevre Breizhat mell-droad ouezelek.
* Goélands Gaélic Saint Coulomb (bro Sant-Maloù)
* Entente gaélique de Haute-Bretagne (Liverieg)
* Gaelic Football Bro-Leon (Brest)
* Gwenrann Football Gaélique (Gwenrann)
* Gaelic Football Bro Sant-Brieg (Sant Brieg)
* Gwened Vannes Football Gaélique (Gwened)
* Kerne Football Gaélique (Kemper)
* Lorient Gaelic Athletic Club (An Oriant)
* NEC Football Gaélique (Naoned)
* Rennes Ar Gwazi Gouez (Roazhon)

## Skeudennoù

* Mell ar vell-droad ouezelek
* C'hoarier o klask merkañ ur pal 1 poent pe 3 foent
* Skipailh Galiza enep Breizh (Narón, 20/07/2012)
* Breizh ha Galiza, en Emvod ar Gelted (An Oriant, 2013)

## Pennadoù kar

* Kevre Galizat Mell-droad Ouezelek

## Levrlennadur

* (fr) (en) Ul lodenn eus ar pennad-mañ zo troet diwar ar pennad anvet "Gaelic football" er wikipedia e saozneg ha galleg.

## Liammoù diavez

https://web.archive.org/web/20100114052037/http://liguebretonne.footballgaelique.com/
# Mell (korf)

Evit sterioù all, sellit ouzh Mell.
Melloù zo e korfoù al loened mellkeinek etre an izili hag ar c'horf, pe en diabarzh pe en diavaez, ha pa vezont koublet daou-ha-daou e c'hellont kaout tu da fiñval pep hini en e du.
Ur skouer splann a zo gant ar pavioù koublet d'ar c'horf hag int graet gant lodennoù dezho un doare fiñval e meur a du. Dornioù an den hag ar primated a zo graet gant pemp biz a c'hell bezañ pleget ha dibleget hervez intent o fiaourien dre implijout tri mell war bep biz. Melloù zo e bizied an treid ivez. Pep loen hag en deus eskern a zo dezhañ melloù dindan e groc'hen evit lakaat asambles e holl gorf-eskern hep herzel outañ lakaat e gorf da c'hoari evit tapout traoù, mont pelloc'h pe en em zastum ma 'z eus ezhomm.

## Mell er gorfadurezh

* Mell ar c'hil, pe ar c’hilpenn;
* Mell ar gouzoug
* Mell-divell
* Mell-kein, pe livenn-gein
* Mellkeineged eo al loened mellkeinek

## Gwelet ivez

* Biz
* divgroazell
* gwentl-red (artroz)
* poan-izili (artrit)
# Mell an dargreiz

Melloù an dargreiz zo pemp mellenn eus al livenn-gein, etre melloù ar c'hein hag an askorn kroazell. Melloù brasañ al livenn-gein int.
Tud 'zo o deus peder pe c'hwec'h mellenn an dargreiz.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Mell ar gouzoug

Melloù ar gouzoug (pe mellennoù ar gouzoug) a vez graet eus melloù uhelañ el livenn-gein. Emaint dindan ar c'hlopenn. Seizh mellenn ar gouzoug zo en den. Dibar eo an div gentañ : an atlas (pe mellenn varc'h) hag an aksis (pe mellenn ahel). Melloù bihanañ al livenn-gein eo melloù ar gouzoug.
Gant hollad melloù ar gouzoug e vez douget ar penn hag e vez roet dezhañ e du da fiñval da zurc'haat organoù ar skiantoù.

## El loened all

Seizh mellenn ar gouzoug a gaver gant an darn vrasañ eus ar bronneged, al logod, koulz hag ar jirafenned. C'hwec'h zo gant an ejened-mor hag an ounaoued avat ha nav gant lezireged ar genad Bradypus. Peurliesañ ez eus muioc'h a velloù ar gouzoug en evned.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Mart boutin

Mart boutin :
| Kudenn ebet (LR/lc) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Mustelinae |
| Genad : | Martes |
| Anv skiantel ||
| Martes martes Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mart boutin, pe mart ar pin, (Martes martes) a zo ur c'higdebrer bihan eus kerentiad ar mustelideged.
A-vent eo gant ur c'hazh. Muzuliañ a ra war-dro 53 cm gant ul lost blevek 25 cm ha pouezañ a ra war-dro 1,5 kg. Brasoc'h eo ar pared eget ar parezed. Gell eo e vlevenn ha stankoc'h e-pad ar goañv. Un tarch gwenn zo war e c'houzoug. Bihan ha ront eo e zivskouarn ha lemm e zent.
Bevañ a ra dreist-holl er c'hoadegoù. Annezañ a ra e gwez kleuz pe e strouezh. Skilfoù damguzh en deus, ar pezh a ro tro dezhañ da bignat aes er gwez ha da hemolc'hiñ enno. Ampart eo ivez evit kerzhet war an douar. Diouzh an noz ha da serr-noz e vez oberiant dreist-holl. Debriñ a ra bronneged bihan, evned, amprevaned, raned ha gagnoù. C'hoarvezout a ra ivez en em vagfe gant frouezh, vioù ha mel.
Merkañ a ra e dachennad dre lakaat e gaoc'h war an harzoù.
Hemolc'het eo gant an erer ha gant al louarn rous met dreist-holl gant an dud evit e greoñ priziet.
Gallout a ra bevañ 18 vloaz en ur gwarezva met war-dro 10 vloaz hepken en natur. E oad gour a dizh war-dro 2 pe 3 bloaz. E miz Meurzh pe Ebrel e vez ganet ar c'helin (etre 1 ha 5) goude un dougen ur miz. Pouezañ a reont 30 g hag ec'h eont er-maez eus o douarenn e miz Even hepken.
# Mart Japan

Mart Japan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Mustelinae |
| Genad : | Martes |
| Anv skiantel ||
| Martes melampus Wagner, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mart Japan (Martes melampus) a zo ur bronneg bihan eus kerentiad ar mustelideged ha kar d'ar sebelinez.
Muzuliañ a ra 50 cm gant ul lost 20 cm. Etre 1 ha 1,5 kg eo e bouez. Brasoc'h eo ar pared eget ar parezed. E vlevenn a gemm eus gell-du da velen. Un tarch sklaer zo war e c'houzoug.
Cheñch a ra ment e diriad diouzh kementad ar boued a c'hell kavout ennañ. Un hollzebrer eo. En em vagañ a ra diwar pesked, raned, evned ha bronneged bihan dreist-holl, met gallout a ra debriñ amprevaned ha frouezh ivez.
Bez' ez eus tri isspesad:
* M. m. melampus, kavet e Japan;
* M. m. tsuensis kavet e Tsushima, ma'z eo gwarezet gant al lezenn;
* M. m. coreensis kavet e Korea.

## Liammoù diavaez

* Mart Japan war Animal Diversity Web
# Marta (Lazio)

Marta zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Mart Douar-Nevez

Mart Douar-Nevez :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Mustelinae |
| Genad : | Martes |
| Spesad : | Martes americana |
| Anv skiantel ||
| Martes americana atrata (Bangs, 1897) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mart Douar-Nevez (martes americana atrata) a zo ur bronneg.

## Annez

Bevañ a ra e Douar-Nevez.

## Rummatadur

Isspesad Martes americana eo.
# Mart gouzoug melen

Mart gouzoug melen :
| Ur mart gouzoug melen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Mustelinae |
| Genad : | Martes |
| Anv skiantel ||
| Martes flavigula Boddaert, 1785 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mart gouzoug melen a zo ur bronneg bihan, Martes flavigula an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Heñvel a-walc'h eo ouzh ur gaerell-vras nemet eo brasoc'h e vent. Pouezañ a ra etre 3 ha 4 kg ha muzuliañ a ra war-dro 1 metr eus ar penn betek penn e lost.

## Boued

Kigdebrer eo al loen.

## Annez hag isspesadoù

Al loen a vev an nav isspesad anezhañ :
* Martes flavigula borealis,
* Martes flavigula chrysospila,
* Martes flavigula flavigula,
* Martes flavigula hainana,
* Martes flavigula henrici,
* Martes flavigula indochinensis,
* Martes flavigula peninsularis,
* Martes flavigula robinsoni,
* Martes flavigula saba e koadegoù klouar Himalaya, en Azia ar Gevred hag ar Reter, e reter Siberia hag e Korea.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Fichenn gant S.A. Hussain, Wildlife Institute of India
* Roll an isspesadoù, gant Markku Savela

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martes flavigula war al lec'hienn Mammal Species of the World.
# Marta

Marta zo un anv-badez brezhonek ha spagnolek.

## Yezh

* Márta e hungareg,
* Martha, e kembraeg ha saozneg,
* Märtha e svedeg,
* Marthe, e galleg.

## Tud

* Marta Betania, maouez en Aviel, c'hoar da Mari Betania (droukvesk a vez alies etre ar Vari-se ha Mari Magdala), lakaet da santez
* Marta Hillers, kazetennerez alaman
* Marta Sánchez López, kanerez spagnol.

## Oberennoù

* Marta e Maria Maddalena, taolenn gant Caravaggio.
* Cristo en casa de Marta y María, gant Velázquez
# Marta Betania

Marta Betania (מַרְתָּא Martâ en arameeg ) zo ur vaouez meneget en Aviel, ha lakaet da santez.
Meneget eo en Aviel Lukaz hag en hini Yann, c'hoar etrehenañ da Mari Betania, yaouankoc'h, ha da Lazar, ar breur henañ. O chom e oant e kêriadenn Betania, nepell diouzh Jeruzalem. Div c'hoar eo Marta ha Mari eta, hogen droukvesk zo bet alies etre ar Vari-se, c'hoar Marta, ha Mari Magdala, eus ur gêriadenn all.

## En Aviel

Brudet eo donedigezh Jezuz d'o zi, un darvoud a zo bet taolennet gant meur a livour. pa varv Lazar eo-hi test eus e Jezuz.

## Istor ha mojenn

Hervez ar vojenn diazezet en Provañs e vefe deuet Marta (Marthe e galleg) da chom, goude marv Jezuz, da Saintes-Maries-de-la-Mer gant he breur Lazare hag he c'hoar yaouank Marie de Béthanie. Eno e vije bet trec'h d'an Tarasque, e Tarascon, ma voe savet un iliz collégiale war he bez.

## Skeudennoù

Hervez ar vojenn e vije bet Marta, gant maouezed santel all, e Marseille, o kas kuit un aerouant gant dour benniget, pe e Tarascon, o trec'hiñ war an tarasque. Alies ivez e vez diskouezet evel mestrez-ti, gant alc'hwezioù ouzh he gouriz, hag ur podad dour benniget en he dorn.
* Iliz Sainte-Marthe de Tarascon
* An Tarasque eus Tarascon sachet gant ur Sainte-Marthe
* Marta hag an Tarask, gant André Abellon (Église Sainte Marie Magdeleine e Saint-Maximin-la-Sainte-Baume)
* Marta hag an Tarask, livadur eus aoter ar santez en iliz Sant-Laurent, e Nürnmberg, Alamagn.
* Marta hag an Tarask, munud eus ar folio 340v, Manuscrits Français 50 er BNF, Vincentius Bellovacensis, Speculum historiale (XVvet kantved)
* Marta o toñvaat an Tarask, XVIII vet kantved Musée des Arts et traditions populaires
a vo kavet e Wikimedia Commons.