# Kantrevoù ha kombodoù Kembre

Er Grennamzer e oa rannet Kembre etre peder rouantelezh pe priñselezh vras:
* Rouantelezh Gwynedd,
* Rouantelezh Powys,
* Deheubarth
* Rouantelezh Morgannwg.
Brasaat pe bihanaat a reas o zachenn alies, a-wechoù e voent rannet etre div briñselezh, evel Powys a voe rannet etre Powys Fadog ha Powys Wenwynwyn. Petra bennak ma'z eas ar rouantelezhioù-se da get war-lerc'h donedigezh an Normaned hag an aloubadenn, eo chomet an anvioù. Tachennoù naturel e oant, koshoc'h marteze eget ar rouantelezhioù kozh zoken.

## Rouantelezh Gwynedd (Gwynedd Uwch Conwy)
### En Enez Mon

* Kantrev Cemais
** Talybolion
** Twrcelyn
* Kantrev Aberffraw
** Llifon
** Malltraeth
* Kantrev Rhosyr
** Menai
** Dindaethwy

### E douar-bras Gwynedd

* Cantref Arllechwedd
** Arllechwedd Uchaf
** Arllechwedd Isaf
** Nant Conwy
* Cantref Arfon
** Arfon Is-Gwyrfai
** Arfon Uwch-Gwyrfai
* Cantref Llŷn
** Dinllaen
** Cymydmaen
** Cafflogion
* Kantrev Dunoding
** Eifionydd
** Ardudwy, kantrev a voe rannet diwezhatoc'h d'ober daou gombod:
*** Uwch Artro
*** Is Artro
Ouzhpennet e voe Penllyn e deroù an XIIIvet kantved ha Kantrev Meirionnydd e 1256. Dont a reas aotrouniezh Dinmael da vout rann eus Wynedd Uwch Conwy un tamm diwezhatoc'h ivez.

## Y Berfeddwlad (Gwynedd Is Conwy)

* Kantrev Rhos
** Y Creuddyn
** Uwch Dulas
** Is Dulas
* Kantrev Rhufoniog
** Uwch Aled
** Is Aled
** Ceinmeirch
* Kantrev Dyffryn Clwyd
** Dogfeiling
** Colion
** Llannerch
* Cantref Tegeingl
** Kombod Rhuddlan
** Kombod Prestatyn
** Cwnsyllt

## Rouantelezh Powys (Powys Fadog ha Powys Wenwynwyn)

* Arwystli
** Arwystli Is Coed
** Arwystli Uwch Coed
* Caereinion
* Cedewain
* Colunwy
* Cyfeiliog (kombod)
* Cynllaith
* Dinmael (aotrouniezh peuzdizalc'h)
* Edeirnion (rann eus rouantelezh Gwynedd war-lerc'h)
* Iâl
* Llannerch Hudol
* Maelor
** Maelor Gymraeg
** Maelor Saesneg
* Mawddwy (kombod, rann eus Sir Feirionnydd war-lerc'h)
* Kantrev Mechain
** Mechain Uwch Coed
** Mechain Is Coed
* Kantrev Meirionnydd
** Tal-y-bont
** Ystumanner
* Kantrev Mochnant
** Mochnant Uwch Rhaeadr
** Mochnant Is Rhaeadr
* Nanheudwy
* Kantrev Penllyn (e dalc'h Powys en deroù, met rann eus Gwynedd en XIIIvet kantved;
** Is Tryweryn
** Uwch Tryweryn
* Ystrad Alun (e dalc'h Powys Fadog a-wechoù)
** Penarlâg (a vaeroù)
** Yr Hob (a vareoù)
** Yr Wyddgrug (pe Ystrad Alun)
* Ystrad Marchell

### Etre Gwy ha Hafren

* Cantref Buellt
** Dinan
** Is Irfon
** Penbuellt
** Treflys
* Ceri (kombod)
* Deuddwr
* Cantref Elfael
** Elfael Uwch Mynydd
** Elfael Is Mynydd
* Gwerthrynion (kombod)
* Llwythyfnwg (kombod)
* Cantref Maelienydd
** Buddugre
** Dinieithon
** Rhiwlallt

## Deheubarth
### Rouantelezh Dyfed

* Cemais
** Uwch Nyfer
** Is Nyfer
* Kantrev Pebidiog
** Pen Caer
** Mynyw
* Cantref Rhos
** Hwlffordd
** Cwmwd Castell Gwalchmai
* Kantrev Daugleddau
** Cwmwd Llanhuadain
** Cwmwd Castell Hu
* Kantrev Penfro
** Coed Raff
** Maenorbŷr
** Penfro
* Kantrev Gwarthaf
** Efelffre
** Peuliniog
** Talacharn
** Amgoed (Henllan Amgoed)
** Ystlwyf
** Penrhyn
** Derllys
** Elfed
* Emlyn
** Emlyn Is Cuch (Cilgerran)
** Emlyn Uwch Cuch

### Ceredigion

* Cantref Penweddig
** Genau'r Glyn
** Y Creuddyn
** Perfedd
* Cantref Uwch Aeron (alies e lakaer Cantref Penweddig d'ur rann eus Uwch Aeron)
** Mefenydd
** Anhuniog
** Penardd
* Kantrev Is Aeron
** Caerwedros
** Mabwnion
** Is Coed
** Gwinionydd

### Ystrad Tywi

* Y Cantref Mawr
** Mabelfyw
** Mabudryd
** Gwidigada (Widigada)
** Catheiniog
** Maenor Deilo (Maenordeilo)
** Mallaen
** Caeo (Caio)
* Y Cantref Bychan
** Hirfryn
** Cwmwd Perfedd
** Is Cennen
* Cantref Eginog
** Cydweli
** Carnwyllion
** Gŵyr

## Brycheiniog

* Kantrev Selyf
* Kantrev Tewdros (pe Cantref Mawr)
* ?Pencelli (diasur eo an anv-mañ)

## Gevred Kembre (Morgannwg, Glywysing ha Gwent)

E gevred Kembre n'eo ket ken splann an traoù dre ma vank gouiziegezh deomp diwar-benn an harzoù ar priñselezhioù kentañ hag abalamour d'an Normaned a grouas o domanioù diwar-goust douaroù Kembreiz.

### Morgannwg

* Cantref Gwrinydd
** Afan
** Coety
** Cynffig
** Glyn Ogwr
** Nedd (Glyn Nedd)
** Tir Iarll
* Cantref Gorfynydd
* Cantref Penychen
** Glyn Rhondda (Glynrhondda)
** Meisgyn
* Cantref Senghennydd (pe Cantref Breiniol)
** Cibwr

### Priñselezh Gwent

* Erging (rann eus Herefordshire war-lerc'h)
* Cantref Gwynllŵg
* Gwent Is Coed
* Gwent Uwch Coed
* Ewias (Ewias Lacy) - kombod war an harzoù, etre Brycheiniog, Gwent ha Herefordshire

## Kantrevoù ha kombodoù hervez Llyfr Coch Hergest

E Llyfr Coch Hergest (1375-1425) ez eus ur roll eus kantrevoù ha kombodoù hervez ma oant er XIVvet kantved.

### Rouantelezh Gwynedd

* Cantref Tegigyl (Cantref Tegeingl):
** Kymwt Insel (Cwmwd Insel : Cwmwd Cwnsyllt)
** Kymwt Prestan (Cwmwd Prestatyn)
** Kymwt Rudlan (Kombod Rhuddlan)
* Cantref Dyffryn Clwyt (Cantref Dyffryn Clwyd):
** Kymwt Colyan (Cwmwd Colion)
** Kymwt Llannerch (Cwmwd Llannerch)
** Kymwt Ystrat (Cwmwd Ystrad) (kammlec'hiet e kantrev Rhufoniog)
* Cantref Rywynyawc (Cantref Rhufoniog)
** Kymwt Rhuthyn (Cwmwd Rhuthun : Kombod Dogfeiling) (kentoc'h e kantrev Dyffryn Clwyd)
** Kymwt Uch Alech (Cwmwd Uwch Aled)
** Kymwt Is Alech (Cwmwd Is Aled)
* Cantref Rhos
** Kymwt Uch Dulas (Cwmwd Uwch Dulas)
** Kymwt Is Dulas (Cwmwd Is Dulas)
** Kymwt y Kreudyn (Cwmwd y Creuddyn)
* Cantrefoed Môn
** Kymwt Llan Uaes (Cwmwd Llan-faes : Cwmwd Dindaethwy)
** Kymwt Kemeis (Cwmwd Cemaes : Cantref Cemais)
** Kymwt Talebolyon (Cwmwd Talybolion)
** Kymwt Aberffraw (Cwmwd Aberffraw : Cantref Aberffraw)
** Kymwt Penn Ros (Cwmwd Penrhos : Cwmwd Twrcelyn)
** Kymwt Rosvyrr (Cwmwd Rhosyr : Cwmwd Menai)
* Cantref Arllechwed (Cantref Arllechwedd)
** Kymwt Treffryw (Cwmwd Trefriw : Cwmwd Arllechwedd Isaf)
** Kymwt Aber (Cwmwd Aber : Cwmwd Arllechwedd Uchaf)
* Cantref Aruon (Cantref Arfon)
** Kymwt Uch Konwy ("Cwmwd Uwch Conwy" : Kombod Uwch Gwyrfai)
** Kymwt Is Conwy ("Cwmwd Is Conwy" : Kombod Is Gwyrfai)
* Cantref Dinodyn (Cantref Dunoding)
** Kymwt Rifnot (Kombod Rifnod : Kombod Eifionydd)
** Kymwt Ardudwy (Kombod Ardudwy)
* Cantref Llyyn (Cantref Llŷn)
** Kymwt Dinmael (Kombod Dinmael) (Kammlec'hiet : Kombod Dinmael)
** Kymwt is Clogyon (Kombod Is Clogion : Kombod Cafflogion)
** Kymwt Cwmdinam (Kombod Cwm Dinam : Kombod Cymydmaen)`
* Kantrev Meiryonyd (Cantref Meirionnydd)
** Kymwt Eftumaneyr (Kombod Ystumanner)
** Kymwt Talybont (Cwmwd Tal-y-bont)
* "Kantrev Eryri"
** Kymwt Cyueilawc (Kombod Cyfeiliog)
** Kymwt Madeu (?Kombod Mawddwy)
** Kymwt Uch Meloch (?)
** Kymwt Is Meloch (?)
** Kymwt Llan Gonwy (Kombod Llangonwy)(?)
** Kymwt Dinmael (Kombod Dinmael)
** Kymwt Glyndyurdwy (Kombod Glyndyfrdwy)

### Powys

* Cantrefoed Powys Madawc (Cantrefi Powys Fadog)
** Kymwt Iaal (Cwmwd Iâl)
** Kymwt Ystrat Alun (Cwmwd Ystrad Alun)
** Kymwt Yr Hop (Cwmwd yr Hob)
** Kymwt Berford (Cwmwd Berffordd)(?)
** Kymwt Wnknan (?)
** Kymwt Trefwenn (Cwmwd Y Dref Wen)
** Kymwt Croesosswallt (Cwmwd Croesoswallt)
** Kymwt y Creudyn (Cwmwd y Creuddyn : Creuddyn (Rhos)?)
** Kymwt Nant Odyn (Cwmwd Nant Odyn)
** Kymwt Keuenbleid (Cwmwd Cefnblaidd)
** Kymwt Uch Raeadyr (Cwmwd Uwch Rhaeadr)
* Cantrefoed Powys Gwennwynwyn (Cantrefi Powys Wenwynwyn)
** Kymwt Is Raeadyr (Cwmwd Is Rhaeadr)
** Kymwt Deu Dyfwr (Cwmwd Deuddwr)
** Kymwt Llannerchwdwl (Cwmwd Llannerch Hudol)
** Kymwt Ystrat Marchell (Cwmwd Ystrad Marchell)
** Kymwt Mecheyn (Cwmwd Mechain)
** Kymwt Caer Einon (Cwmwd Caereinion)
** Kymwt Uch Affes (?)
** Kymwt Is Affes (?)
** Kymwt Uch Coet (Cwmwd Uwch Coed)
** Kymwt Is Coet (Cwmwd Is Coed)

### Maelienydd

* Cantrefoed Maelenyd (Cantrefi Maelienydd : Cantref Maelienydd)
** Kymwt Ceri (Cwmwd Ceri)
** Kymwt Gwerthrynnyon (Cwmwd Gwerthrynion)
** Kymwt Swyd Uudugre (Swydd Buddugre : Cwmwd Buddugre)
** Kymwt Swyd Yethon (Swydd Ieithon : Cwmwd Dinieithon)
** Kymwt Llwythyfnwc (Cwmwd Llwythyfnwg)

### Buellt

* Cantref Buellt
** Kymwt Penn Buellt (Cwmwd Pen Buellt)
** Kymwt Swydman (Cwmwd Swyddman : Cwmwd Dinan)
** Kymwt Treflys (Cwmwd Treflys)
** Kymwt Is Iruon (Cwmwd Is Irfon)

### Elfael

* Cantref Eluael (Cantref Elfael)
** Kymwt Uch Mynyd (Cwmwd Uwch Mynydd)
** Kymwt Is Mynyd (Cwmwd Is Mynyd)

### Brecheinawc (Brycheiniog)

* Cantref Selyf
** Kymwt Brwynllys (Cwmwd Brwynllys)
** Kymwt Talgarth (Cwmwd Talgarth)
* Cantref Tewdos
** Kymwt Dyffryn Hodni (Cwmwd Dyffryn Hoddni)
** Kymwt Llywel (Cwmwd Llys Hywel)
** Kymwt Tir Rawlf (Cwmwd Tir Rawlff)
* Cantref Ida (?Pencelli)
** Kymwt Ystrat Yw (Cwmwd Ystrad Yw)
** Kymwt Cruc Howel (Cwmwd Crughywel)
** Kymwt Evyas (Cwmwd Ewias : Ewias Lacy)

### Ystrad Tywi

* Cantref Bychan
** Kymwt Hirvryn (Cwmwd Hirfryn)
** Kymwt Perued (Cwmwd Perfedd)
** Kymwt Iskennen (Cwmwd Is Cennen)
* Cantref Eginawc (Cantref Eginog)
** Kymwt Kedweli (Cwmwd Cydweli)
** Kymwt Carnywyllawn (Cwmwd Carnwyllion)
** Kymwt Gwhyr (Cwmwd Gŵyr)
* Cantref Mawr
** Kymwt Mallaen (Cwmwd Mallaen)
** Kymwt Caeaw (Cwmwd Caeo)
** Kymwt Maenawr Deilaw (Cwmwd Maenor Deilo)
** Kymwt Cetheinawc (Cwmwd Catheiniog)
** Kymwt Mab Eluyw (Cwmwd Mabelfyw)
** Kymwt Mab Utryt (Cwmwd Mabudryd)
** Kymwt Widigada (Cwmwd Gwidigada)

### Ceredigyawn (Ceredigion)

* Cantref Gwarthaf : Cantref Penweddig)
** Kymwt Geneurglyn (Cwmwd Genau'r Glyn)
** Kymwt perued (Cwmwd Perfedd)
** Kymwt Creudyn (Cwmwd Creuddyn)
* Cantref Mabwynyon (Cantref Mebwynion)
** Kymwt Meuenyd (Cwmwd Mefenydd)
** Kymwt Anhunyawc (Cwmwd Anhuniog)
** Kymwt Pennard (Cwmwd Pennardd)
* Cantref Caer Wedros (Cantref Caerwedros)
** Kymwt Wenyionid (Cwmwd Gwynionydd)
** Kymwt Is Coed (Cwmwd Is Coed)

### Emlyn

* Cantref Emlyn (Kantrev Emlyn)
** Kymwt Uch Cuch (Cwmwd Uwch Cuch)
** Kymwt Is Cuch (Cwmwd Is Cuch)

### Cemeis

* Cantref Cemeis (Cantref Cemais)
** Kymwt Uch Neuer (Cwmwd Uwch Nyfer)
** Kymwt Is Neuer (Cwmwd Is Nyfer)

### Wartha (Gwarthaf)

* Cantref Wartha (Kantrev Gwarthaf)
** Kymwt Eluyd (Cwmwd Elfed)
** Kymwt Derllys (Cwmwd Derllys)
** Kymwt Pennryn (Cwmwd Penrhyn)
** Kymwt Estyrlwyf (Cwmwd Ystlwyf)
** Kymwt Talacharn (Cwmwd Talacharn)
** Kymwt Amgoet (Cwmwd Amgoed) (pe Henllan Amgoed)
** Kymwt Peluneawc (Cwmwd Peuliniog)
** Kymwt y Uelfre (Cwmwd Efelffre)

### Deugledyf (Deugleddyf)

* Cantref Deugledyf (Cantref Deugleddyf : Kantrev Daugleddau)
** Kymwt Llan y Hadein (Cwmwd Llan yr Hadain : Cwmwd Llanhuadain)
** Kymwt Castell Hu (Cwmwd Castell Hu)

### Pennbrwc (Pembrwc)

* Cantref Pennbrwc (Cantref Penfro)
** Kymwt Coet Raff (Cwmwd Coed Raff)
** Kymwt Maenawrbir (Cwmwd Maenorbŷr)
** Kymwt Pennbrwc (Cwmwd Penfro)

### Pebideawc (Pebidiog)

* Cantref Pebideawc (Cantref Pebidiog)
** Kymwt Pennkaer (Cwmwd Pen Caer)
** Kymwt Menew (Cwmwd Mynyw)

### Ros (Rhos)

* Cantref Ros (Cantref Rhos)
** Kymwt Hawlfford (Cwmwd Hwlffordd)
** Kymwt Kastell Gwalchmei (Cwmwd Castell Gwalchmai)

### Morgannwc (Morgannwg)

* Cantref Gorvynyd (Cantref Gorfynydd)
** Kymwt Rwng Neth a Thawy (Rhwng Nedd a Thawe)
** Kymwt Tir yr Hwndryt (Cwmwd Tir yr Hwndrwd)
** Kymwt Rwng Neth ac Avyn (Cwmwd Rhwng Nedd ac Afan)
** Kymwt Tir yr Iarll (Cwmwd Tir Iarll)
** Kymwt y Coety (Cwmwd y Coety)
** Kymwt Maenawr Glynn Ogwr (Cwmwd Maenor Glyn Ogwr)
* Cantref Penn Ychen (Cantref Penychen)
** Kymwt Meisgyn (Cwmwd Meisgyn)
** Kymwt Glyn Rodne (Cwmwd Glyn ?Rhodni?)
** Kymwt Maenawr Tal y Vann (Cwmwd Maenor Tal y Fan)
** Kymwt Maenawr Ruthyn (Cwmwd Maenor Rhuthun)
* Cantref Breinyawl (Y Cantref Breiniol : Cantref Senghennydd)
** Kymwt Is Caech (Cwmwd Is Caech)
** Kymwt Uch Caech (Cwmwd Uwch Caech)
** Kymwt Kibwr (Cwmwd Cibwr)
* Cantref Gwynllwc (Cantref Gwynllŵg)
** Kymwt yr Heid (Cwmwd yr Haidd)
** Kymwt Ydref Berued (Cwmwd y Dref Berfedd)
** Kymwt Edelygyon (Cwmwd ?Edelygion?)
** Kymwt Eithyaf (Cwmwd ?Eithaf?)
** Kymwt y Mynyd (Cwmwd y Mynydd)
* Cantref Gwent
** Kymwt Is Coed (Cwmwd Is Coed)
** Kymwt Llemynyd (Cwmwd ?Llemynydd?)
** Kymwt Tref y Gruc (Cwmwd Tref y Grug)
** Kymwt Uch Coed (Cwmwd Uwch Coed)

## Notennoù

* ↑ J. Gwenogvryn Evans (ed.), The Text of The Bruts from the Red book of Hergest (Oxford, 1890), pp. 407-412

## Levrlennadur

* Wendy Davies, Wales in the Early Middle Ages (Leicester, 1982)
* Melville Richards, Welsh Administrative and Territorial Units (Caerdydd, 1969)