OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Narendra Modi

Narendra Damodardas Modi (નરેંદ્ર દામોદરદાસ મોદી e goudjarateg), ganet d'ar 17 a viz Gwengolo 1950 e Vadnagar (Gujarat), zo ur politikour eus India, ezel eus ar Bharatiya Janata Party. Kentañ Ministr India eo abaoe ar 26 a viz Mae 2014 war-lerc'h bezañ bet e penn stad Gujarat etre 2001 ha 2014.
Ezel eo Narendra Modi eus ar strollad Rashtriya Swayamsevak Sangh ha sellet a reer outañ evel unan eus pennoù an emsav broadelour hindou$^,$. Dael zo diwar e benn, abalamour d'an doare ma reas war-dro an taolioù-dispac'h a voe a-enep muzulmiz e Gujarat e 2002 hag abalamour d'e brezeg enep-muzulmat. Meuleudi zo bet roet dezhañ avat evit e bolitikerezh war dachenn an armerzh, rak e-pad e respetad e penn Gujarat ez eus bet lañs forzh pegement gant armerzh ar stad-se, ha pa ne vefe ket bet kement-se a gresk gant live-bevañ an annezidi.

## Notennoù

* ↑ President appoints Narendra Modi as Prime Minister, Oath takinig ceremony on May 26
* ↑ Divisive Nationalist to Lead Opposition in Indian Vote, The New York Times, 13/09/2013
* ↑ Yes, I am a Hindu nationalist: Narendra Modi, India Express, 13/07/2013 ; arroudoù "Modi said he described himself as a Hindu nationalist because he was born Hindu: "I am nationalist. I'm patriotic. Nothing is wrong. I am a born Hindu. Nothing is wrong. So I'm a Hindu nationalist so yes, you can say I'm a Hindu nationalist because I'm a born Hindu."
* ↑ Gujarat leader Narendra Modi grilled for 10 hours at massacre inquiry, The Guardian, 28/03/2010
* ↑ Controversial Gujarati Premier Confirmed in Office, Forbes, 24/12/2007
* ↑ [http://www.nytimes.com/2012/02/16/world/asia/16iht-letter16.html Shaking Off the Horror of the Past in India, The New York Times, 15/02/2012
# Narcissus jonquilla

An Narcissus jonquilla zo bleunioù a zifluk e derou an nevezamzer. Meur a anv o deus e brezhoneg : bokedoù-laezh-ribod, pe bokedoù-Santez-Nonn, roz-kamm, foeon, bokedoù-koukou, bokedoù-Sant-Jozef, freon, bokedoù-Koraiz..
Kreskiñ a reont diwar bulbennoù viheñvel, etre 2 ha 4 cm o zreuzkiz ; red eo o garennoù danzouar. Etre 15 ha 35 cm eo uhelder korzenn pep plantenn, linennek ha kleuziek un tamm eo o delioù. Ur vleunienn velen sklaer hepken zo, a viz Meurzh da viz Ebrel. El liorzhoù, er pradeier hag er c'hoadegi e kresk Narcissus jonquilla.
* Narcissus jonquilla
* Narcissus pseudonarcissus

## Notennoù

* 1 2 Fañch Duros, Herbarum Vernaculi, La Digitale, 1991, (ISBN 978-2-9033-8336-7)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Barzaz

Barzaz a zo ur strollad sonerien breizhat bet savet e 1988 ha brudet-bras er bloavezhioù 1980-1990. Evit lidañ e 25 bloaz en doa Barzaz adembannet e zaou albom kentañ hag aozet un 20 sonadeg bennak e 2013.

## Sonerien

* Yann-Fañch Kemener
* Jean-Michel Veillon
* Gilles Le Bigot
* Alain Genty
* David Hopkins
* Yann-Fañch Kemener: kan
* Jean-Michel Veillon: fleüt-treuz koad
* Gilles Le Bigot : gitar
* Alain Genty : gitar boud fretless
* David Hopkins : taboulinoù

## Pladennoù

* Ec'honder, Escalibur, Coop Breizh, 1989
* An den kozh dall, Keltia Musique, 1992
* Barzaz, Keltia Musique, 2013 (CD1 : Ec'honder, CD2 : An den kozh dall, CD3: daou bezh nevez, Bod ha Kaozet reer din)

## Levrlennadur

* La musique celtique, pennad 18, Didier Convenant, 1996, ISBN 2258044464
* Trad Magazine nr. 152, Du-Kerzu 2013, p 46-47, Philippe Cousin

## Gwelout ivez

* Roll sonerien, kanerien ha strolladoù Breizh
* Barzaz Breiz

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Yann-Fañch Kemener
# Barzaz ha Soniou evit ar vugale

Barzaz ha Soniou evit ar vugale zo ul levrig brezhonek gant Paotr Treoure e 1935.

## Deiziad

Embannet e oa gant ar Presse Libérale, e Brest (4, rue du Château) e 1935, met n'eus bloavezh ebet merket warnañ.

## Danvez al levr

Ennañ e kaver :
* un tamm rakskrid gallek sinet "E. R.",
* fablennoù diwar La Fontaine, niverennet eus 1 da 22,
* soniou, 7 anezho : Gwir Vretouned, O Breiz-Izel, Hirvoudou, Va zi bihan, An daou varz sinet "Le Page", Kousk Breiz-Izel sinet "J. Maréchal", Bro goz ma zadou gant Taldir, ("paroles de Taldir") ;
* Fablennoù "nevez", 6 anezho.

## Adembannadurioù

* Anaout a reer ivez "Mojennou ha Soniou" (Imprimerie Centrale de Bretagne, Rennes, hep bloavezh), adembannadur kresket eus al levr kentañ, graet war-lerc'h an Eil Brezel-bed, ennañ ur rakskrid gant ar chaloni Frañsez Falc'hun. Darn eus ar skridoù a voe implijet gant Radio-Kimerc'h.
* Un adembannadur all, anvet Mojennou a zo bet e 1981 gant Brud Nevez.

## Liammoù Diavaez

* Lec'hienn CRBC Brest
# Barzh Broadel Kembre

Barzh Broadel Kembre (Bardd Cenedlaethol Cymru e kembraeg ; National Poet of Wales e saozneg) zo ur garg enorus a roer d'ur barzh, dibabet gant an aozadur Llenyddiaeth Cymru-Literature Wales da vezañ "kannad sevenadurel" Kembre.
Dibabet e vez an den gant ur bodad a zo ennañ dileuridi eus Eisteddfod Vroadel Kembre, Levraoueg Vroadel Kembre, rann ar sevenadur e Gouarnamant Kembre, Kuzul Arzoù Kembre hag aozadurioù all c'hoazh. Gant Kuzul Arzoù Kembre e vez arc'hantet an anvadur-se. Bloaz e pad respet ar Barzh Broadel, met gallout a ra bezañ astennet ur bloavezh all. Gortoz a reer digant ar barzh bezañ e servij "Kembre a-bezh" hag ober kement-se "dre an div yezh". Dieub eo ar Barzh Broadel da sevel barzhonegoù evel ma kar ha ne c'hortozer ket digantañ labourat evel ma rae barzhed lez an amzer wechall, nag evel Barzh Ofisiel ar Rouantelezh.

## Barzhed Vroadel Kembre

* 2005–2006 : Gwyneth Lewis
* 2006–2008 : Gwyn Thomas
* 2008–2016 : Gillian Clarke
* 2016–bremañ : Ifor ap Glyn

## Liamm diavaez

* Bardd Cenedlaethol Cymru e lec'hienn Llenyddiaeth Cymru-Literature Wales (cy) (en)
# Barzh Bugale Kembre

Bardd Plant Cymru (Barzh Bugale Kembre) zo ur garg vloaziek enorus e Kembre. E-pad bloaz eo gopret ar barzh dilennet da zegas ar varzhoniezh kembraek er skolioù.
Aozet eo ar garg diwar skouer Barzh Ofisiel ar Rouantelezh saoz, nemet n'eo ket e servij ar gouarnamant emañ ha ne bad ket keit all ar garg e Kembre.

## Barzhed ar vugale

* 2000 Myrddin ap Dafydd
* 2001 Mei Mac (Meirion MacIntyre Huws)
* 2002-2003 Menna Elfyn
* 2003-2004 Ceri Wyn Jones
* 2004-2005 Tudur Dylan Jones
* 2005-2006 Mererid Hopwood
* 2006-2007 Gwyneth Glyn
* 2007-2008 Caryl Parry Jones
* 2008-2009 Ifor ap Glyn
* 2009-2010 Twm Morys
* 2010-2011 Dewi 'Pws' Morris
* 2011-2013 Eurig Salisbury

## Barzh Bugale Breizh

Un barzh brezhonek ofisiel e-pad bloaz a rafe mil vad d'ar yezh ha d'ar varzhoniezh.
# Barzago

Barzago zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Barzana

Barzana zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Barzh-lez

Ur barzh-lez zo ur barzh ofisiel e lez ur priñs pe roue, karget da ganañ meuleudi d'ar priñs ha d'e diegezh ha da sevel barzhonegoù hervez c'hoant ar priñs a vag hag a bae anezhañ. Kement-se a c'hoarveze e Kembre hag Iwerzhon ar Grennamzer, ha Taliesin a zo ur skouer anezho. Roud a gement-se a gaver e Breizh ivez.

## Skouer Taliesin

Kanet en dije Taliesin e lez tri roue brezhon da vihanañ :
* Urien, roue Rheged,
* e vab Owain ab Urien, roue war e lerc'h,
* ha Cynan Garwyn, roue Powys, e Kembre hag e-kreiz Bro-Saoz a-vremañ.
Padet e vije an hengoun e Kembre betek dibenn ar Grennamzer.
Modernaet eo bet an hengoun gant krouidigezh ar garg Bardd Cenedlaethol Cymru (Barzh Broadel Kembre).

## Barzh loreet

E broioù zo e komzer eus barzh loreet, evel en Italia gant Albertino Mussato ha Francesco Petrarca a voe kurunennet gant lore hervez ur c'hiz a vije bet en Henamzer.
Hiziv ez eus broioù ma 'z eus bet krouet ar garg a varzh ofisiel (Poet laureate e saozneg), evel ar Rouantelezh-Unanet.

## Pennad kar

* Barzh Ofisiel ar Rouantelezh

## Notennoù

* ↑ Ifor Williams, Canu Taliesin (University of Wales Press, 1960), poem I.

## Levrlennadur

* Pennad gallek e-barzh La revue des deux mondes:
# Barzanò

Barzanò zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Barzh Ofisiel ar Rouantelezh

Barzh Ofisiel ar Rouantelezh (Poet Laureate of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland e saozneg, pe British Poet Laureate) zo ur garg ofisiel e Rouantelezh Unanet Breizh-Veur.

## Istor

Da gentañ e oa an anv ofisiel a Varzh Rouantelezh Bro-Saoz, betek 1707, goude hini Rouantelezh Breizh-Veur (1707-1801), ha goude hini Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon (1801-1922); hag abaoe 1922 hini Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon.
Ur garg a-hed-buhez e oa gwechall, war-bouez John Dryden, a voe lamet e garg digantañ e 1688 peogwir e nac'has ober e le d'ar roue nevez Gwilherm III. Abaoe Andrew Motion e 1999 avat eo ur garg 10 vloaz.
Ur gopr zo, "a butt of sack", a ya bremañ da 477 litrad gwin jerez (107 gallon) . Ouzhpenn-se e vez un tamm gwerzh-butun: £5,750, da lavarout eo war-dro 5500 €.
E miz Mae 2009, echu amzer Andrew Motion, e voe roet ar garg da Carol Ann Duffy, ar vaouez kentañ a viskoazh. E 2019 e vo anvet unan all en he lec'h.
# Pachycephalidae

Pachycephalidae :
| Pachycephala pectoralis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pachycephalidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ evned hag a vev en Aostralazia. E rummatadurioù 'zo e vez renket e holl spesadoù e Corvidae.

## Genadoù

C'hwec'h genad a ya d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :
* Colluricincla (5 spesad),
* Coracornis (2 spesad),
* Falcunculus (1 spesad),
* Melanorectes (1 spesad),
* Pachycephala (45 spesad),
* Pseudorectes (2 spesad).

## Rummatadur

Genadoù all a voe lod eus ar c'herentiad gwechall :
* Aleadryas hag Oreoica (en Oreoicidae hiziv an deiz),
* Eulacestoma (en Eulacestomidae hiziv an deiz),
* Hylocitrea (e Hylocitreidae hiziv an deiz),
* Mohoua (e Mohouidae hiziv an deiz),
* Pitohui (en Oriolidae hiziv an deiz),
* Rhagologus (e Rhagologidae hiziv an deiz).
# Pachyramphus

Pachyramphus :
| Pachyramphus marginatus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tityridae |
| Anv skiantel ||
| Pachyramphus G.R.Gray, 1839 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pachyramphus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1839 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seitek spesad a ya d'ober ar genad :
* Pachyramphus aglaiae
** P. a. aglaiae, albiventris, gravis, hypophaeus, insularis, latirostris, sumichrasti ha yucatanensis,
* Pachyramphus albogriseus
** P. a. albogriseus, coronatus, guayaquilensis, ornatus ha salvini,
* Pachyramphus castaneus
** P. c. amazonus, castaneus, intermedius, parui ha saturatus,
* Pachyramphus cinnamomeus
** P. c. badius, cinnamomeus, fulvidior ha magdalenae,
* Pachyramphus homochrous
** P. h. canescens, homochrous ha quimarinus,
* Pachyramphus major
** P. m. australis, itzensis, major, matudai hag uropygialis,
* Pachyramphus marginatus
** P. m. marginatus ha nanus,
* Pachyramphus minor,
* Pachyramphus niger,
* Pachyramphus polychopterus
** P. p. cinereiventris, dorsalis, nigriventris, polychopterus, similis, spixii, tenebrosus ha tristis,
* Pachyramphus rufus
** P. r. juruanus ha rufus,
* Pachyramphus spodiurus,
* Pachyramphus surinamus,
* Pachyramphus validus
** P. v. audax ha validus,
* Pachyramphus versicolor
** P. v. costaricensis, meridionalis ha versicolor,
* Pachyramphus viridis
** P. v. griseigularis ha viridis,
* Pachyramphus xanthogenys
** P. x. peruanus ha xanthogenys.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, un isspesad ha hanter-kant (51) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tityridae/Pachyramphus (lennet e-barzh d'an 13 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Paco Ibáñez canta a Brassens

Paco Ibáñez canta a Brassens zo un albomad kanaouennoù spagnolek troet pe azasaet gant Pierre Pascal diwar kanaouennoù gallek Georges Brassens, ha kanet gant Paco Ibáñez.
E 1979 e voe embannet ar bladenn, hag e 2002 ar CD.

## Kanaouennoù

* Saturno (Saturne)
* Canción para un maño (Chanson pour l'Auvergnat)
* La mala reputación (La mauvaise réputation)
* Juan «Lanas» (Bonhomme)
* Tengo cita con Usted (J'ai rendez-vous avec vous)
* Por una muñeca me hice chiquitín (Je me suis fait tout petit)
* Pobre Martín (Pauvre Martin)
* La bella y el manantial (Dans l'eau de la claire fontaine)
* La pata de Juana (La cane de Jeanne)
* El testamento (Le testament)

## Liammoù diavaez

* http://www.brassensenespanol.es/saturne.html

## Notennoù

* ↑ Paco Ibáñez Canta a Brassens en AudioKat
# Pachycephalopsis

Pachycephalopsis :
| Pachycephalopsis poliosoma, treset gant Smit (1883). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Petroicidae |
| Anv skiantel ||
| Pachycephalopsis Salvadori, 1879 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pachycephalopsis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1879 gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Pachycephalopsis hattamensis
** P. h. axillaris, P. h. ernesti, P. h. hattamensis, P. h. insularis ha P. h. lecroyae,
* Pachycephalopsis poliosoma
** P. p. albigularis, P. p. approximans, P. p. balim, P. p. hunsteini, P. p. hypopolia, P. p. idenburgi ha P. p. poliosoma.
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Petroicidae/Pachycephalopsis (lennet e-barzh d'an 30 a viz Meurzh 2016).
# Pachyptila

Pachyptila :
| Pachyptila vittata ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Procellariiformes |
| Kerentiad : | Procellariidae |
| Genad : | Pachyptila |
| Anv skiantel ||
| Pachyptila Illiger, 1811 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pachyptila a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ an darn vrasañ eus ar prioned.

## Spesadoù

* Pachyptila vittata
* Pachyptila salvini
* Pachyptila desolata
* Pachyptila belcheri
* Pachyptila turtur
* Pachyptila crassirostris

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Paco Ibáñez

Paco Ibáñez, ganet d'an 20 a viz Du 1934 e València, a-raok Brezel Spagn eta, zo ur c'haner spagnolek hag a gan barzhoniezh spagnolek en ur seniñ gitar.

## E vuhez

E 1952, e-kreiz diktatouriezh Franco ez eas da chom da Vro-C'hall. E 1964 e reas e bladenn gentañ. E miz Mae 1968 e kanas er Sorbonne, skol-veur goshañ Pariz, ha diwar neuze e voe brudet evel arzour e-maez ar sistem.
Barzhonegoù Federico García Lorca, Rafael Alberti pe Miguel Hernández eo a gan dreist-holl. Hag ivez kanaouennoù Georges Brassens lakaet e spagnoleg.

## E bladennoù

* Paco Ibanez Vol.1 (1964)
* Paco Ibanez Vol.2 (1967)
* Paco Ibanez Vol.3 (1969)
* A Flor de Tiempo (1978)
* Paco Ibáñez canta a Brassens (1979)
* Por Una Cancion (1990)
* Oroitzen (1999)
* Paco Ibáñez canta a José Agustin Goytisolo (2002)
* Fue Ayer (2003)

### Diwar al leurenn

* En el Olympia (1969)
* A galopar (1991)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec’hienn ofisiel
# Pachycephalosauria

Ar Pachycephalosauria ("glazarded o fenn tev") a oa ur strollad Ornithischia a ziorroas e-pad ar [[kretase|C'hretaseer pezh zo hiziv Norzhamerika hag Azia. Loened daoudroadek geotdebrer, dezhe ur c'hlopenn tev, e oant holl. E spesadoù zo ez a kern o c'hlopenn d'ober ur volzenn dezhi un nebeud kantimetr tevder. A-wezhioù o devoa kerniel bihan (Pachycephalosaurus) pe drein (Stygimoloch).
Rendaeloù taer zo bet diwar-benn talvoudegezh ar c'hlopenn ken tev-se. Ar vartezeadenn graet an aliesañ zo e rede al loened-se a-benn an eil re d'ar re all, izel o fenn, en emgannoù lidek, evel ar moufloned pe an ejened-musk, met stumm ront ar c'hlopenn a vije bet techet da ziroudañ an taolioù, ar pezh en dije degaset gloazioù er gouzoug. Marteze e vez implijet o fenn da reiñ taolioù penn a-gostez (evel ar jirafed) pe marteze d'en em zifenn a-enep d'ar breizherien.
E-touesk ar genadoù kavet er strollad-se, emañ Pachycephalosaurus, Stegoceras, Stygimoloch, Prenocephale ha marteze Yaverlandia. Majungatholus a oa sellet outañ e-pad pell evel ur pachycephalosauria ivez zo bet anavezet hiziv evel un Theropoda eus kerentiad an abelisauridae.

## Taksonomiezh

* Isurzhiad Marginocephalia
* DREIST KERENTIAD PACHYCEPHALOSAURIA
** (?) Ferganocephale
** Stenopelix
** Wannanosaurus
** Goyocephalia
*** Goyocephale
*** Homalocephaloidea
**** Homalocephale
**** Ornatotholus
**** Yaverlandia
**** Kerentiad : Pachycephalosauridae
***** Alaskacephale
***** Gravitholus
***** Stegoceras
***** Iskerentiad Pachycephalosaurinae
****** Tylocephale
****** Prenocephale
****** Meuriad Pachycephalosaurini
******* Sphaerotholus
******* Stygimoloch
******* Pachycephalosaurus
******* Gravidocodon
******* Finkiosaurus
******* Kabutognathus
# Pachyptila vittata

Pachyptila vittata :
| Pachyptila vittata. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Procellariiformes |
| Kerentiad : | Procellariidae |
| Genad : | Pachyptila |
| Anv skiantel ||
| Pachyptila vittata (Forster, 1777) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pachyptila vittata a zo ur spesad evned-mor bihan e-touez kerentiad ar Procellariidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar gresteneged, pesked ha stivell.

## Annez

Bevañ a ra al labous en un takad hag a ya eus gevred Meurvor Atlantel da vervent Meurvor Habask.

## Liamm diavaez

* Pachyptila vittata war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Paciano

Paciano zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
# Anne Breizh-Veur

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Anne Stuart, pe Anne Breizh-Veur (1665–1714), a voe rouanez Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon eus 1702 betek Akta Unvaniezh 1707 (d'ar 1añ a viz Mae 1707), pa voe krouet Rouantelezh Breizh-Veur, ha hi kentañ rouanez anezhi, ha war un dro ar rouanez Stuart diwezhañ.

## He buhez

Ganet e voe e Londrez, er palez Saint-James, d'ar 6 a viz C'hwevrer 1665. Eil merc'h e oa da James, dug York, roue katolik Bro-Saoz, hag a voe diskaret gant Dispac'h 1688, hag e bried kentañ Anne Hyde; nizez e oa Anne Stuart d'ar roue Charlez II. He c'hoar henañ Mary, dimezet d'he c'henderv protestant William III, a renas war un dro gant he gwaz. Kaset e voe da Vro-C'hall abalamour ma oa klañv he daoulagad. Eno e oa o chom gant he mamm-gozh Henriette Bro-Saoz. Distro da Vro-Saoz, e 1670, pa oa pemp bloaz, e reas Anne anaoudegezh gant Sarah Jennings, he gwellañ mignonez, hag a voe kuzulierez dezhi ivez. Er bloaz war-lerc'h e varvas he mamm, goude bezañ troet ouzh ar gatoligiezh.
Pa varvas Mary e 1694 e renas William III e-unan betek 1702 hag Anne a renas war e lerc'h.

## Dimezelled a enor

* Barbara Villiers (1654–1708)

## Bugale

Dimezet e oa Anne d'ar priñs George Danmark.
Seitek bugel o doe entre 1684 ha 1700. Ne vevas nemet ur mab, William, dug Gloucester1, a voe skubet en 1700, da unnek vloaz, gant ar vrec'h.
Hiriv e soñjer eo naplez he fried a oa kaoz da varv kement a vugale.

## War he lerc'h

George Iañ an hini a renas war he lerc'h.
# Anne Boleyn

Anne Boleyn (1501 pe 1507 - 19 a viz Mae 1536), merc'h da Sir Thomas Boleyn ha Lady Elizabeth Howard, a voe eil pried ar roue Herri VIII ha rouanez kenseurt Bro-Saoz neuze ; mamm Elesbed Iañ e voe.

## He buhez

Kaset e voe d'an Izelvroioù da vezañ skoliataet, ha da Vro-C'hall diwezhatoc'h, ma voe dimezell a enor gant Mari Bro-Saoz (1496-1533), a oa pried Loeiz XII Bro-C'hall. E 1521 e tistroas d'ar gêr.
Plac'h a gompagnunezh ar rouanez Catalina de Aragón e voe, hag e 1526 e krogas ar roue da redek war he lerc'h. Nac'h a reas Anne reiñ e c'hoant d'ar roue keit ha ma ne vije ket nullet e eured. O vezañ ma ne seblante ket ar pab Klemez VII bout troet da reiñ e asant e savas bec'h etre an Iliz katolik hag ar roue.
E 1532 e voe lardet Anne gant ar roue. E kuzh e voent dimezet e miz Genver 1533. Evit divastardiñ ar bugel darev da vezañ ganet e voe disklêriet gant Thomas Cranmer e oa o dimeziñ hervez al lezenn. E miz Gwengolo 1533 e c'hanas Anne ur verc'h, a voe ar rouanez Elesbed Iañ. Met mab ebet n'he doe. Fuloret e oa ar roue. Tamall a reas dezhi bout avoultr ha treitourez, daoust ma oa diwirheñvel.
Dibennet e voe ar rouanez Anne war c'hourc'hemenn ar roue.

## Levrlennadur

* Ashley, Mike. British Kings & Queens (2002) ISBN 0-7867-1104-3.
* Brigden, Susan. New Worlds, Lost Worlds (2000).
* Bruce, Marie Louise. Anne Boleyn (1972).
* Denny, Joanna. Anne Boleyn: A New Life of England's Tragic Queen (2004) ISBN 0-7499-5051-X.
* Fraser, Antonia. The Wives of Henry VIII (1992) ISBN 0-679-73001-X.
* Haigh, Christopher. English Reformations (1993).
* Hibbert, Christopher. Tower Of London: A History of England From the Norman Conquest (1971).
* Ives, Eric. The Life and Death of Anne Boleyn (2004) ISBN 1-4051-3463-1.
* Lacey, Robert. The Life and Times of Henry VIII (1972).
* Lehmberg, Stanford E. The Reformation Parliament, 1529-1536 (1970).
* Lindsey, Karen. Divorced Beheaded Survived: A Feminist Reinterpretation of the Wives of Henry VIII (1995) ISBN 0-201-40823-6.
* Morris, T. A. Europe and England in the Sixteenth Century (1998).
* Scarisbrick, J.J. Henry VIII (1972) ISBN 978-0-520-01130-4.
* Schama, Simon. A History of Britain: At the Edge of the World?: 3000 BC–AD 1603 (2000) ISBN 0-563-38497-2.
* Starkey, David. Six Wives: The Queens of Henry VIII. (2003) ISBN 0-06-000550-5.
* Warnicke, Retha M. The Rise and Fall of Anne Boleyn: Family politics at the court of Henry VIII (1989) ISBN 0-521-40677-3.
* Weir, Alison. Henry VIII: The King and His Court (2002) ISBN 0-345-43708-X.
* Weir, Alison. The Six Wives of Henry VIII (1991) ISBN 0-8021-3683-4.
* Williams, Neville. Henry VIII and His Court (1971).

## Levrlennadur all

* Anne Boleyn, a Music Book, and the Northern Renaissance Courts: Music Manuscript 1070 of the Royal College of Music, London." Ph.D., Musicology, University of Maryland, 1997. ISBN 0-591-46653-8.
* The Challenge of Anne Boleyn by Hester W. Chapman (1974).
* The Politics of Marriage by David Loades (1994).

## Liammoù diavaez

* Song from Anne Boleyn's Music Book
* Find A Grave
* A geo-biography tour of the Six Wives of Henry VIII on Google Earth
# Anne Brontë

Anne Brontë (1820-1849) zo ur romantourez ha barzhez saoz, ar yaouankañ eus ar c'hoarezed Brontë, ha n'eo ket ken anavet hag he div c'hoar henañ, Charlotte Brontë, hag Emily Brontë. Acton Bell e oa hec'h anv-pluenn.
Ganet e oa e Thornton, e-kichen Bradford, e Yorkshire, e Bro-Saoz, hag an hini diwezhaén eus ar c'hwec'h bugel e oa. Dilojaén a reas an tiegezh da Haworth en 1821 ma oa bet anvet he zad, Patrick Brontë, da berson (anglikan). O mamm, Maria Branwell Brontë, a varvas neuze diwar ar c'hrign-bev.

## Oberennoù

* Poems by Currer, Ellis and Acton Bell, e 1846
Daou romant zo deuet goude a zindan he fluenn:
* Agnes Grey (1847), zo savet diwar-benn buhez ur c'houarnerez.
* The Tenant of Wildfell Hall (1848)

## Levrlennadur

* Anne Brontë, Winifred Gerin
* A Life of Anne Brontë, Edward Chitham
* The Brontës, Juliet Barker

## Notennoù

* ↑ distaget [ˈbrɒnti] e saozneg

## Liammoù

* Website of the Brontë Parsonage Museum in Haworth
* Anne Brontë – The Scarborough Connection
* Oberennoù gant Anne Brontë e Project Gutenberg
* Anne Brontë - Local to Scarborough
* Music On Christmas Morning- Audio Poem
* Information about Anne. Italian Translation
# Anne Caseneuve

Anne Caseneuve, bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1964 e Villepinte (Seine-Saint-Denis, Bro-C'hall) hag aet d'an Anaon gant ar c'hrign-bev d'an 19 a viz Du 2015 e Sant-Ervlan, a oa ur verdeerez hag ur sportourez vreton. Perc'hennez ur skol-vageal e oa ivez. Edo o chom en Aradon.

## Loreadeg

Er redadeg Route du Rhum he deus kemeret perzh peder gwech, e 2014 evit ar wech diwezhañ. Aet e oa ar maout ganti er rummad Rhum e 2014.
* Route du Rhum
** 1998 : 3$^e$ ee Klas 2
** 2014 : 1añ ar rummadoù Rhum
* Transat Kebek-Sant-Maloù
** 2000 : 3$^e$ e skipailh
* Transat Jacques-Vabre
** 2007 : 3$^e$ e doubl

## Liammoù diavaez

* (fr) www.anne-caseneuve.com
* (fr) Anne Caseneuve war lec'hienn ar Route du Rhum