OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Almansor

Almansor (Almanzor e spagnoleg), pe Abu ʿAmir Muhammad ben Abi ʿAmir al-Maʿafirí (en arabeg: أبو عامر محمد بن أبي عامر ابن عبد الله المعافري), moranvet al-Manṣūr (المنصور بالله), «an trec'hour» (Algeciras, c. 939-Medinaceli, 1002), a voe un ofiser ha politikour andalous, penn Kalifiezh Córdoba ha hayib pe chambelán Hisham II (976-1013).
Kemer a reas ar galloud, goude muntroù hag ivez trec'hadennoù war ar gristenien, e 978 ha chom a reas er penn betek e varv en 1002.
# Almanach

Almanach zo ur bladenn c'hallek gant al laz Malicorne e 1976.

## Kanaouennoù ar bladenn

* Salut à la compagnie (La part à Dieu)
* Quand j'étais chez mon père
* Margot
* Les Tristes Noces
* Voici venir le joli mai
* Voici la Saint-Jean (Ronde)
* Le Luneux
* Branle de la haie
* Quand je menai mes chevaux boire
* La Fille au cresson
* L'Écolier assassin
* Noël est arrivé
* La Fiancée du timbalier

## Notennoù

* ↑ Diwar ar ganaouenn brovañsek La Cambo me fai mau‎.
* ↑ Ouzhpennet en adembannadur CD.
# Almansa

Almansa zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.

### Poblañs

24 224 a dud a oa enni o chom e 2022.
# Almanzora (disheñvelout)

Almanzora a gaver en anvioù-lechioù e proviñs Almería, e Spagn.
* Almanzora, ur gêr.
* Armuña de Almanzora, ur gumun.
* Cuevas del Almanzora, ur gumun all.
* Valle del Almanzora, ur c'homark.
* Río Almanzora, ur stêr.
# Almagro

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Almagro zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tud.

## Lec'hioù

Arc'hantina
* Almagro (Buenos Aires), karter e Buenos Aires
Chile
* Diego de Almagro (Chile), kumun
* Enez Diego de Almagro, enezenn
Filipinez
* Almagro (Samar), kumun e Filipinez
Spagn
* Almagro (Ciudad Real), e Kastilha-La Mancha, e Spagn

## Tud

* Diego de Almagro (1475–1538), ergerzher spagnol
* Diego Almagro II (1520–1542), muntrer ar c'honkistador Francisco Pizarro
* Luis Almagro (1963-), gwiraour ha politiker eus Uruguay
* Nicolás Almagro (1985-), tenniser spagnol
# Almanzora

Almanzora (eus an arabeg al-Mansoura, "lec'h an trec'h") zo ur gêr vihan e Spagn, e proviñs Almería, e kumun Cantoria war lez ar stêr Río Almanzora.

## Notennoù

* ↑ (es) Lec'hienn ofisiel /¿Dónde está?
# Artouked

An Artouked (Artuklular e turkeg) a oa un dierniezh turkmen e gevred Anatolia a renas war ur beylik etre 1102 ha 1409.
Dont a ra o anv eus hini Artuk Bey, diazezer an dierniezh, a varvas e Jeruzalem e 1091.
Rannet e oa an Artouked e tri skourr :
* Hini Sökmen Bey, mab Artuk, a'n em stalias e Diyarbakır. Diskaret e voe e 1231.
* Hini İlgazi Bey, e Mardin, diskaret e 1409. Gwaz e voe ar skourr-mañ d'ar Seldjouked, Eyyoubed ha Mogoled diouzh renk.
* Hini Melik İmameddin Ebubekir (deuet eus skourr Mardin), e Harput. Mont a reas da get e 1224.
# Artres

Artres a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Emdroadur ar boblañs 1800-2007

* Andonioù : Cassini hag EBSSA
# Artur

Artur zo un anv-badez polonek, tchekek hag er yezhoù slavek all, svedek ha yezhoù germanek all, ha katalanek. Artúr zo un doare-skrivañ all, en hungareg ha slovakeg da skouer.

## Yezhoù all

* Arthur, e kembraeg, galleg ha saozneg (disheñvel-mat eo an distagadurioù avat),
* Arturo, er yezhoù latinek, evel ar spagnoleg pe an italianeg,
* Arzhur, e brezhoneg.

## Tud

* Artur Żmijewski, aktor polonat
* Artúr Kösztler, muioc'h anavezet dindan e an saoznekaet Arthur Koestler (1905-1983), skrivagner hungarat broadet breizhveuriat
* Artur da Távola (1936-2008), politikour, kazetenner ha skrivagner brazilian
* Artur Balder (g. e 1974), skrivagner alaman ha spagnol
* Artur Mas (g. e 1956), politikour katalan
# Artur Axmann

Artur Axmann (18 a viz C'hwevrer 1913 e Hagen - 24 a viz Here 1996 e Berlin) a oa un ezel eus NSDAP. Kemer a reas plas Baldur von Schirach e penn an Hitlerjugend (Yaouankizoù hitlerian) e 1940.

## E vuhez

Ar gwir a studias, hag e dibenn ar bloavezhioù 1920 ec'h emezelas er strollad nazi. Ar strollad Hitlerjugend kentañ a grouas e Westfalen e 1928. E 1932 e voe lakaet da Reichsleiter ar strollad, hag ec'h adframmas ar programmoù kinniget da izili Hitlerjugend. E 1933 e voe lakaet e penn Burev sokial renerezh yaouankiz an Trede Reich. Axmann a wellaas al labour-douar kaset da benn gant izili Hitlerjugend. Brezeliañ a reas war dalbenn ar c'hornôg betek miz Mae 1940 hag e kemeras plas Baldur von Schirach e penn Hitlerjugend. Dont a reas neuze da vezañ Reichsjugendfüher. E 1941 e voe gloazet war dalbenn ar reter, hag unan eus e zivvrec'h a voe troc'het outañ. D'ar 4 a viz Genver 1944 e voe roet an Deutscher Orden, hag a oa medalenn bouezusañ NSDAP.
Azalek miz C'hwevrer 1945 e voe komandant brigadenn chase houarnet Volkssturm. E penn meur a unvezh enno bugale-soudarded eus Hitlerjugend e voe. Brezeliañ a rejont dreist-holl e-pad emgann Seelow, ul lodenn eus emgann Berlin. Niverus e voe ar vugale a varvas dre ma n'o doa ket pleustret ha n'o doa ket dafar arme. E miz Ebrel 1945 ez eas da repuiñ er Führerbunker. Dont a reas a-benn da dec'hout kuit asambles gant Martin Bormann (Axmann a welas anezhañ o vervel) ha Ludwig Stumpfegger. Diwar-wel ez eas e-pad un nebeud mizioù, hag e voe anvet Erich Siewert. Harzet e voe e miz Kerzu 1945, pa voe dizoloet ar strollad nazi kuzh en doa aozet. E miz Mae 1949 e voe kondaonet da dri bloaz ha tri miz toull-bac'h gant ul lez-varn dinazifiañ eus Nürnberg. Kondaonet e voe en-dro d'an 13 a viz Eost 1958 hag e rankas paeañ un dell-gastiz a 35 000 Deutsche Mark, da lavaret eo tost an hanter eus priz e di e Berlin. E-pad ar prosez e voe prouet e oa nazi dre gredenn. Goude-se e reas kenwerzh gant broioù ar Reter, hag e labouras e Gelsenkirchen hag e Berlin. E eñvorennoù a skrivas e dibenn e vuhez.

### Levrlennadur

* Artur Axmann ; "Das kann doch nicht das Ende sein." Hitlers letzter Reichsjugendführer erinnert sich. ; Koblenz ; Bublies ; 1995
# Artisornis

Artisornis :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cisticolidae |
| Anv skiantel ||
| Artisornis Friedmann, 1928 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Artisornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1928 gant an evnoniour stadunanat Herbert Friedmann (1900-1987).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Artisornis metopias
** A. m. altus ha metopias,
* Artisornis moreaui
** A. m. moreaui ha sousae.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Afrika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cisticolidae/Artisornis (lennet e-barzh d'an 3 a viz Mae 2019).
# Artogne

Artogne zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Artorius Castus

Artorius Castus a oa ur jeneral roman a deuas eus Enez Vreizh da Arvorig gant un armead Brezhoned da vougañ un emsavadeg er bloavezh 184.

## Mammennoù

* Léon Fleuriot, Les Origines de la Bretagne, Payot.
* H.-G. Pflaum, Carrière procuratoriennes équestres, Paris, 1960, n° 196, p. 535.
* X. Loriot, "Un mythe historiographique : l'expédition d'Artorius Castus contre les Armoricains", Bulletin de la société Nationale des Antiquaires de France, 1997.
# Artur Balder

Artur Balder zo ur skrivagner alaman ha spagnol, ganet e München e 1974, a skriv levrioù evit ar yaouankiz e spagnoleg hag en alamaneg. Pell eo bet o chom e Katalonia hag e Mallorca. Un aotreegezh war al lennegezh alamanek en deus bet e skol-veur Valencia, ar gêr m'emañ o chom.
Boulc'het en deus daou rummad levrioù:
-ar rummad Curdy e saozneg,
-ar rummad Arminius, diwar-benn an haroz german Hermann er c'hentañ kantved.

## E oberennoù
### Curdy

* La Piedra del Monarca (2004). ISBN 84-934076-0-7.
* Curdy y la Cámara de los Lores (2007)ISBN 978-84-8441-331-8
* (Curdy and the Doom of Aurnor) (2008)

### Arminius

* El último querusco (2005)
* Liberator Germaniae (2006)
* Teutoburg: Nordenschlacht (2007) da zonet

## Daveoù

* El País, National press, Spain: Artur Balder succeded with children books
* El Mundo, National press, Spain: The spanish J. K. Rowling
* Diario ABC, National press: Artur Balder, after Tolkien's footprints
* El Mercurio, Chile, National press, Potter: Alfa y Omega
* Interview to Artur Balder in www.ociojoven.com
* El Mundo, march, 2007
* El Mundo, april, 2005
* About J.R.R. Tolkien and the Nobel Prize.
* Artur Balder and Curdy in the important magazine America reads spanish
* Artworks of Artur Balder in the PyC Art Gallery.
* Artworks of Artur Balder in the Argenta Art Gallery.
* Artworks of Artur Balder in the Kessler-Battaglia Art Gallery.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Artur Balder's official website.
* Artur Balder's Arminius official website.
* Artur Balder's Arminius Film Proyect official website.
* Curdy's official Random House website.
* Forum about Arminio
* lec'hienn ofisiel
* Lec'hienn an embanner italianek Mondadori
# Arto Paasilinna

Arto Paasilinna (20 a viz Ebrel, 1942 e Kittilä, Laponia - 15 a viz Here 2018 en Espoo) a zo ur skrivagner eus Suomi. Meur a vicher a zo bet graet gantañ (koadour, mevel en un ti-feurm, h.a.) a-raok kregiñ en-dro gant e studioù e Skol Uhel Deskadurezh Pobl Laponia, ha dont da vezañ kazetenner er pemdezieg Lapin Kansa (Ar bobl Lapon).
Arto Paasilinna a zo unan eus ar skrivagnerien a ra ar muiañ a verzh e Suomi, met brudet-mat eo deuet da vezañ er-maez eus e vro ivez. Jäniksen vuosi (1975) a zo e romant brudetañ, ha troet eo bet e galleg (Le lièvre de Vatanen), e saozneg (The Year of the Hare) hag en un 20 yezh all bennak. Gallout a reer menegiñ ivez Ulvova mylläri (1981), troet e galleg dindan an anv Le Meunier hurlant.
Oberenn Paasilinna a zo un oberenn a imor vat hag a levenez, gant an natur o kemer perzh en darvoudoù. Alies e vez graet eus e romantoù "romantoù fent ekologel".
Ar skrivagner Erno Paasilinna hag ar c'hannad europat Reino Paasilinna a zo breudeur da Arto Paasilinna.

## Oberennoù

* Operaatio Finlandia (1972)
* Paratiisisaaren vangit (1974)
* Jäniksen vuosi (1975)
* Onnellinen mies (1976)
* Isoisää etsimässä (1977)
* Sotahevonen (1979)
* Herranen aika (1980)
* Ulvova mylläri (1981)
* Kultainen nousukas (1982)
* Hirtettyjen kettujen metsä (1983)
* Ukkosenjumalan poika (1984)
* Parasjalkainen laivanvarustaja (1985)
* Vapahtaja Surunen (1986)
* Koikkalainen kaukaa (1987)
* Suloinen myrkynkeittäjä (1988)
* Auta armias (1989)
* Hurmaava joukkoitsemurha (1990)
* Elämä lyhyt, Rytkönen pitkä (1991)
* Maailman paras kylä (1992)
* Aatami ja Eeva (1993)
* Volomari Volotisen ensimmäinen vaimo ynnä muuta vanhaa tavaraa (1994)
* Rovasti Huuskosen petomainen miespalvelija (1995)
* Lentävä kirvesmies (1996)
* Tuomiopäivän aurinko nousee (1997)
* Hirttämättömien lurjusten yrttitarha (1998)
* Hirnuva maailmanloppu (1999)
* Ihmiskunnan loppulaukka (2000)
* Kymmenen riivinrautaa (2001)
* Yhdeksän unelmaa (2002)
* Liikemies Liljeroosin ilmalaivat (2003)
* Tohelo suojelusenkeli (2004)
* Suomalainen kärsäkirja (2005)

## Liammoù diavaez

* Arto Paasilinna
| Porched al Lennegezh – Gwelit ar pennadoù hag ar rummadoù diwar-benn al lennegezhioù. | Rummad Ekologiezh – Gwelit ar pennadoù hag ar rummadoù diwar-benn an ekologiezh. |
# Artur Mas

Artur Mas i Gavarró (ganet d'an 31 a viz Genver 1956 e Barcelona), zo anezhañ ur politikour katalan. Ezel eo eus ar strollad Convergència Democràtica de Catalunya, ha 129vet prezidant Katalonia eo etre ar 27 a viz Kerzu 2010 hag an 12 a viz Genver 2016.

## Buhez prevez

E 1979 e-pad un dimeziñ en deus kejet gant Helena Rakòsnik. Dimezet int abaoe 1982. Tri bugel o deus.
# Anseranatidae

Anseranatidae :
| Anseranas semipalmata. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anseranatidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1880 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Anseranas - Lesson, 1828 (1 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Anseranatidae: Magpie-Goose P.L. Sclater, 1880.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anseriformes/Anseranatidae (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Mezheven 2022).
# Ansermeg

Ur yezh tchokoek direnk e oa an ansermeg. Komzet e veze e Kolombia. Aet eo da get.

## Gwelet ivez

* Yezhoù Kolombia
# Ansumane Mané

Ansumane Mané (war-dro 1940 - 30 a viz Du 2000) a oa ur soudard eus Ginea-Bissau, bet e penn ar Stad e 1999.
Stourm a reas Mané ouzh ar Bortugaliz e-pad brezel dieubidigezh Ginea-Bissau. Goude dizalc'hiezh ar vro e skoazellas João Bernardo Vieira en taol-Stad 1980. E 1998 e voe tennet e garg dioutañ e gouarnamant Vieira. Diwar-se e krogas ur brezel diabarzh hag a echuas gant tec'hadenn Vieira e miz Even 1999. Mané a voe e penn ar Stad eus ar 7 d'ar 14 a viz Even ma voe lakaet Malam Bacai Sanhá da brezidant.
Enebiñ a reas ouzh gouarnamant Kumba Ialá ha lazhet e voe e rannvro Biombo d'an 30 a viz Du 2000.
g • ka • kePrezidanted Ginea-Bissau :
* Cabral · Vieira · C. Pereira · Vieira · Mané · Sanhá · Ialá · Seabra · Rosa · Vieira · R. Pereira · Sanhá · R. Pereira · Kuruma · Nhamadjo · José Mário Vaz
# Ansinhan

Ansinhan :
| Anv okitanek | Ansinhan |
| Anv gallek (ofisiel) | Ansignan |
| Bro | Fenolhedés |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Pireneoù-ar-Reter |
| Arondisamant | Prada |
| Kanton | La Vallée de l'Agly |
| Kod kumun | 66006 |
| Kod post | 66220 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Pilart 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Agly Fenouillèdes |
| Lec'hienn web | http://www.ansignan.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 166 ann. (2020) |
| Stankter | 21 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 155 m — brasañ 583 m |
| Gorread | 7,84 km² |
| kemmañ |
Ansinhan zo ur gumun eus departamant Pireneoù-ar-Reter, e bro Fenolhedés.

## Ar vaered

| Anv | Mare |
| Joseph Grand | 1792-1795 |
| Pierre Grand | 1795-1799 |
| Marc Babulet | 1799-1801 |
| Joseph Grand | 1801-1813 |
| Joseph Grand fils | 1813-1815 |
| Jean Raspaud | 1815-1816 |
| Pierre Barbaza | 1816-1835 |
| Jacques Gandou | 1835-1841 |
| Jean-Baptiste Fage | 1841-1846 |
| Joseph Pratx | 1846-1850 |
| Saturnin Carol | 1850-1850 |
| Joseph Merou | 1850-1850 |
| Pierre Estève | 1850-1851 |
| Joseph Barbaza | 1851-1852 |
| Pierre Estève | 1852-1856 |
| François Bascou | 1856-1865 |
| Pierre Vaysse | 1865-1876 |
| Joseph Barbaza | 1876-1884 |
| André Gelly | 1884-1888 |
| Jean-François Dauliac | 1888-1895 |
| Pierre Pech | 1895-1908 |
| Célestin Calvet | 1908-1912 |
| Joseph Jeantet | 1912-1929 |
| Jacques-Louis Pech | 1929-1935 |
| Etienne Bascou | 1935 - 1977 |
| Guy Barbaza | 1977 - 1999 |
| Guy Audouy | 1999 - 2001 |
| Mauricette Pelissier | 2001 - 2014 |
| Jean-Pierre Pilart | 2014- |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ MairesGenWeb
* 1 2 (fr) Fabricio Cardenas, Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, Ansignan, 18 juin 1815, 11.01.2014
# Anstaing

Anstaing :
| An iliz Sant Laorañs. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Lannoy |
| Kod kumun | 59013 |
| Kod post | 59152 |
| Maer Amzer gefridi | Étienne Dumoulin 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Lec'hienn web | anstaing.free.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 559 ann. (2020) |
| Stankter | 678 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 23 m — brasañ 40 m |
| Gorread | 2,3 km² |
| kemmañ |
Anstaing a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Mein-kañv d'ar re varv
* Chapel Anstaing
* E chapel Anstaing, ar stern-aoter
* E chapel Anstaing delwenn Sant Piat
* E chapel Anstaing, ar stivell

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ ar pennad gallek fr:Anstaing, Cassini hag EBSSA
# Anseriformes

Anseriformes :
| Un alarc'h du (Cygnus atratus), luc'hskeudennet e-kichen Vilnius (Lituania). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anseriformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned, ennañ an elerc'h, an houidi hag ar gwazi. Termenet e voe e 1831 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Kerentiadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a tri c'herentiad d'ober an urzhiad :
* Anhimidae (2 c'henad ennañ)
* Anseranatidae (1 genad hepken ennañ : Anseranas)
* Anatidae (eizh genad ha daou-ugent ennañ).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anseriformes (lennet e-barzh d'an 2 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anseranas semipalmata

Anseranas semipalmata :
| Anseranas semipalmata. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anseranatidae |
| Genad : | Anseranas |
| Anv skiantel ||
| Anseranas semipalmata (Latham, 1798) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anseranas semipalmata a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Anseranatidae. Ar spesad nemetañ er genad Anseranas an hini eo.
Anvet e voe Anas semipalmata (kentanv) da gentañ-penn (e 1798) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).

## Annezva

Kavout a reer ar spesad e takadoù 'zo eus Aostralia (eus biz Aostralia ar C'hornôg da su Victoria) ha su-kreiz Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

* (en) Anseranas semipalmata el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anseranas semipalmata e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Lesson, 1828.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anseranas semipalmata.
# Antakya

Kêrioù Turkia :
| Antakya ||
| Proviñs | Hatay |
| Rannvro | Kreizdouar |
| Kod post | 31000 |
| Maer | Lütfü Savaş (2009) |
| Vali (prefed) | Mehmet Celalettin Lekesiz (2009) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 36°12' Norzh |
| Led | 36°09' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Antakya |
Antakya a zo ur gêr vras e korn gevred Turkia, kêrbenn proviñs Hatay (Sandjak Iskenderun a-raok 1939). Ar gêr he deus bet ur pouez bras en Henamzer pa oa an trede tolpad-tud goude Roma hag Aleksandria en Egipt. Lec'hiet eo war riblennoù ar stêr Orontos a ziskenn betek ar Mor Kreizdouarel, 22 km pelloc'h. Ur gêr gant ar marc'had evit ar gounezerezh ha meur a stal-kenwerzh eo hag enni ur boblañs turkek hag arabek mesket pa oa ur bastell-vro arabek a-raok m'eo bet adroet da Republik Turkia goude ar gefridiad he deus bet Bro-C'hall war Siria betek 1939.

## Istor

Antiokeia war an Orontos (Gresianeg : Αντιόχεια η επί Δάφνη, Αντιόχεια η επί Ορόντου or Αντιόχεια η Μεγάλη; Latin : Antiochia ad Orontem, Antiokeia vras pe Antiokeia e Siria ivez). Diazezet eo bet war-dro - 300 gant Seleuc'hos Nikator, unan eus pennjeneraled Aleksandr Veur diwar anv e dad Antioc'hios (Antioc'heia = gêr Antioc'hos). Kreskiñ a reas buan pa zeuas da vezañ kêr-benn impalaeriezh ar Seleuc'hed hag ur greizenn evit ar sevenadur hellenistel. Pa oa aloubet gant ar Romaned e - 64 e chomas emren (evel e pep lec'h en Impalariezh roman) hag e tizhas ur galloud armerzhel ha sevenadurel brasoc'h c'hoazh. Hervez an Testamant Nevez e teuas di pennoù zo eus ar gristenien gentañ a oa e Jeruzalem, Sant Paol Tarsos ha Sant Barnabaz er 1añ kantved.
# Anseranas

Anseranas :
| Anseranas semipalmata‎, e Tiriad an Norzh (Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anseranatidae |
| Anv skiantel ||
| Anseranas Lesson, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anseranas a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1828 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Dont a ra e anv eus ar ger latin ansĕr (gwaz e brezhoneg) ha hini ar genad Anas.

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Anseranas semipalmata‎.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Grand Dictionnaire Latin Olivetti.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anseranatidae/Anseranas (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Mezheven 2022).
# Avant (barrez)

Er varrez klasel e implijer ar termen (en) avant evit deskrivañ ur fiñvadenn kaset da-benn war-raok, d.l.e. war-du ar arvesterion/ezed, da skouer grand battement en avant.

## Gwelit ivez:

* Arrière
# Ave Maria

Ur bedenn gristen a lavarer d'ar Werc'hez Vari eo an Ave Maria, a zo "Me ho salud Mari" e brezhoneg. Diazezet eo war un arroud eus Aviel Lukaz.

## Skrid ar bedenn

Setu an destenn orin e henc'hresianeg :
    Θεοτόκε Παρθένε, χαῖρε, κεχαριτωμένη Μαρία, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. εὐλογημένη, σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου, ὅτι Σωτήρα ἔτεκες τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Setu an destenn e latin :
    Ave María, grátia plena, Dóminus tecum. Benedícta tu in muliéribus, et benedíctus fructus ventris tui, Jesus.
    Sancta María, Mater Dei, ora pro nobis peccatóribus, nunc et in hora mortis nostræ. Amen.

## Sonerezh

Gant pedenn an Ave Maria ez eus bet bet awenet meur a sonaozour, Franz Schubert, Charles Gounod, Johann Sebastian Bach ha Giulio Caccini / Vladimir Vavilov) en o zouez.

## Lennegezh

* Dibunet eo ar bedenn meur a wech er gontadenn italianek Il Rosario, en dastumad Processi verbali gant Federico De Roberto e 1890.
* Gant ar bedenn eo bet awenet ar barzh gall Francis Jammes (1868-1938) da sevel e varzhoneg c'hallek La Prière, anavezet evel « Je vous salue Marie » ha kanet gant Georges Brassens.

## Film

En un doare all ec'h eo bet awenet gant ar bedenn ivez ar filmaozer gall ha suis Jean-Luc Godard da sevel e film « Je vous salue, Marie » e 1985.

## Pennadoù kar

* Me ho salud Mari
* Añjeluz
* Mari

## Notennoù

* ↑ Lu. 1.28
* ↑ IMDb
# Avegno

Avegno zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Avast Software

Avast Software zo un embregerezh treuzvroadel arbennikaet war ar programoù cybersurentez. Diazezet eo e Praha, er Republik Tchek.
E-tro 400 milion a dud a implij produioù Avast dre ar bed. An embregerezh a zo e-touez ar re bouezusañ war marc'had ar meziantoù enep-malware dre ar bed. Ouzhpenn 1600 den a labour evit Avast en embregerezh penn e Praha hag er skourroù all en Europa, Norzhamerika hag Azia. Avast a oa bet krouet gant Pavel Baudiš hag Eduard Kučera e 1988 e stumm ur gevelouri ha n'eo nemet er bloavezh 2010 e voe kemmet e stumm un embregerezh prevez.
Avast eo an embregerezh pouezusañ war dachenn an enepvirus. 20.5% eus ar marc'had a zo perc'hennet gant an embregerezh e miz Even 2017. E miz Gouhere 2016, Avast en devoa prenet an embregerezh AVG Technologies evit 1,3 bilion $, d'ar mare-se ne oa nemet en trede plas war ar marc'had.
Brudet eo an embregerezh evit e veziant Avast Antivirus.