OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zeloted

Ar Zeloted a oa ul luskad politikel da vare Yuzevegezh an Eil Templ a glaske broudañ ar bobl d'en em sevel a-enep ar Romaned, ar pezh a voe klasket ober e-pad ar brezel yuzev-roman kentañ. Anvet e voent evel-se gant an istorour Flavius Josephus.
* 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
* Strolladoù sokial-sevenadurel
* Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
* Istor ar Yuzevien
* Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
* Istor ar Yuzevien dre vro
* Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
* Kredennoù yuzevek
* Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
* Lidoù
* Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
* Yezhoù yuzev
* Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
* Strolladoù politikel er yuzevegezh
* Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
* Heskinerezh ar Yuzevien
* Enepyuzevegezh • Shoah
# Zenaida (evned)

Zenaida :
| Zenaida macroura. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Anv skiantel ||
| Zenaida Bonaparte, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Zenaida a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad turzhunelled a ya d'ober ar genad :
* Zenaida asiatica
** Z. a. asiatica, australis ha mearnsi,
* Zenaida auriculata
** Z. a. antioquiae, auriculata, caucae, chrysauchenia, hypoleuca, jessieae, marajoensis, noronha, pentheria, stenura ha vinaceorufa,
* Zenaida aurita
** Z. a. aurita, salvadorii ha zenaida,
* Zenaida galapagoensis (turzhunell Galápagos)
** Z. g. exsul ha galapagoensis,
* Zenaida graysoni,
* Zenaida macroura (turzhunell drist),
** Z. m. carolinensis, clarionensis, macroura, marginella ha turturilla,
* Zenaida meloda.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Norzhamerika, Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, pevar isspesad warn-ugent (24) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dimezet e oa ar priñs-mañ d'e geniterv Zénaïde Bonaparte (1801-1854).
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Columbidae/Zenaida (lennet e-barzh d'an 20 a viz Mezheven 2019).
# Zemst

Zemst zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.

## Istor

* Brezel-bed kentañ : d'ar 25 a viz Eost 1914 e voe c'hwezhet an tan e tier e Zemst, gwallet maouezi ha lazhet ugent den nann-soudard gant uhlaned ag al Lu alaman.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 43,23 km²
* Poblañs (2022) : 23 306 a dud
* Stankter : 539 den/km²

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kreiz kêr Zemst e 1775
* Kêr Zemst e 1900
* Iliz Zemst
* Ar stêr Zenne e Zemst
* Gwazh-dour e Zemst
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zen

Ar zen a zo ur skol a-bouez eus ar voudaegezh mahayana. Diwanet eo e Sina er VI$^{vet}$ kantved, gant an anv chán, hag en em ledet eo dre Viêt Nam, Korea ha Japan (tizhet en XII$^{vet}$ kantved. Zen eo distagadur japanek ar ger krennsinaek 禪 Dzyen (mandarineg a-vremañ: chán) hag a zeu diouzh e du eus ar sañskriteg dhyāna hag a dalvez “embrederiañ”, “bezañ beuzet en emsoñj”)...
Lakaat a ra ar pouez war an emsoñjal evit klask tizhout ar sklêrijennadur. Evit se e kav gwelloc'h an deskiñ eus mestr da zeskad kentoc'h eget an deskiñ dre ar skridoù.
# Zenaida asiatica

Zenaida asiatica :
| Ur c'houblad Zenaida asiatica. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Zenaida (evned) |
| Anv skiantel ||
| Zenaida asiatica (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zenaida asiatica a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Anvet e voe Columba asiatica (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh ha greun a bep seurt.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Zenaida asiatica asiatica, eus kreisteiz krin Texas da Nicaragua,
* Z. a. australis, eus kornôg Costa Rica da gornôg Panamá,
* Z. a. mearnsi, e kreisteiz krin Kalifornia, New Mexico, Arizona, kornôg Mec'hiko.

## Liammoù diavaez

* (en) Zenaida asiatica war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Zenaida asiatica war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Turzhunell eskell gwenn (liester : turzhunelled eskell gwenn) eo an anv boutin studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Zenaida asiatica war al lec'hienn Avibase.
# Zelzate

Zelzate ( e zelandeg:Zelzaote, e flandrezeg reterel:Zelzaote) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Bevennoù he-deus kumun Zelzate gant ar c'humunioù ha rannoù-kumun da heul:
* a. Assenede
* b. Ertvelde (Evergem)
* c. Gent
* d. Sint-Kruis-Winkel (Gent)
* e. Wachtebeke
# Zeme (Lombardia)

Zeme zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Zemeg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù zemek eo ar zemeg (zeme, kachcha, mezama, sangrima, arung, empui pe jeme) komzet gant tro-dro da 27.000 den (1994) e Manipour, Assam ha Nagaland en India.
Div rannyezh a zo:
* Pareneg (paren)
* Ndjaoneg (njauna)

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù nagaek
# Zenagaeg

Ur yezh verberek eus is-skourr ar yezhoù zenagaek eo ar zenagaeg (zenaga) komzet gant tro-dro da 200-300 den e Maouritania (1998)
Disheñvel eo ar yezh-mañ diouzh an holl yezhoù berberek all e meur a geñver.

## Gwelet ivez

* Yezhoù zenatiek
* Yezhoù berberek an norzh
* Yezhoù afrez-aziatek
# Zillur Rahman

Zillur Rahman (ganet d'an 9 a viz Meurzh 1929 ha marvet d'an 20 a viz Meurzh 2013) a oa ur politikour eus Bangladesh ha prezidant ar vro adalek an 12 a viz C'hwevrer 2009 betek e varv.
Graet en deus studioù war an istor e skol-veur Dhaka. Kemer a reas perzh en Emsav ar Bengaleg e 1952. Er bloavezhioù 1970 e voe Zillur Rahman e gouarnamant en harlu e-pad brezel dieubidigezh Bangladesh. Ezel eus ar Parlamant ha ministr e voe a-raok dont da vezañ prezidant ar vro.
# Zimmerius

Zimmerius :
| Penn Zimmerius improbus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Contopus Traylor, 1977 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zimmerius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1977 gant an evnoniour stadunanat Melvin Alvah Traylor Jr. (1915-2008), da zougen bri d'un evnoniour stadunanat all, John Todd Zimmer (1889-1957).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Zimmerius acer,
* Zimmerius albigularis,
* Zimmerius bolivianus,
* Zimmerius chicomendesi,
* Zimmerius chrysops,
* Zimmerius cinereicapilla,
* Zimmerius flavidifrons,
* Zimmerius gracilipes
** Z. g. gilvus ha gracilipes,
* Zimmerius improbus
** Z. i. improbus ha tamae,
* Zimmerius minimus
** Z. m. cumanensis ha minimus,
* Zimmerius parvus,
* Zimmerius petersi,
* Zimmerius vilissimus,
* Zimmerius villarejoi,
* Zimmerius viridiflavus.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Zimmerius (lennet e-barzh d'an 13 a viz Gouere 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zimmersheim

Zimmersheim, pe Zimersche en elzaseg, zo ur gumun eus Elzas, en arondisamant Mülhausen, en departamant Haut-Rhin.
# Zilmamoueg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr ar yezhoù sourmek eo ar zilmamoueg (zilmamu).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù sourmek
# Zimakaneg

Ur yezh papouek eo ar zimakaneg (zimakani) komzet gant tro-dro da 1.500 den e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Zimone

Zimone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
# Zimbabwe

Zimbabwe a zo ur vro eus su Afrika, etre ar stêrioù Zambeze ha Limpopo. Harzoù he deus gant Zambia en norzh, Mozambik er reter, Republik Suafrika er su, ha Botswana er c'hornôg. Adalek 1895 e veze graet Rodezia ar Su eus ar vro (un drevadenn eus Impalaeriezh Breizh-Veur e oa neuze, hag etre 1965 ha 1980 e veze graet Rodezia (Rhodesia) eus ar vro, goude ma vije bet embannet, ent-untuek, ur republik gant ur bihanniver a dud wenn. E 1980 e teuas da vezañ Zimbabwe, diwar anv ur gêr gozh a van dismantroù kaer anezhi. Harare (Salisbury e anv kent) eo ar gêr-benn.

## Skeudennoù

* Great Zimbabwe
* Poulloù-dour Makokwani
* Feurmioù Shona
* Lammoù-dour Victoria
Tiriadoù dalc'het Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos
# Zimella

Zimella zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1972

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1972 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 59. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1972 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 25 |
| Deiziadoù | 1 – 23 a viz Gouere 1972 |
| Hed | 3 846 km |
| Bro | Frañs |
| Lec'h loc'hañ | Añje |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Skipailhoù | 12 |
| Aet war-raok | 132 |
| Re renket | 88 |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Eddy Merckx (Molteni) |
| Eil | Felice Gimondi (Salvarani) |
| Trede | Raymond Poulidor (Gan-Mercier-Hutchinson) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Eddy Merckx (Molteni) |
| Kraper gwellañ | Lucien Van Impe (Sonolor) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Eddy Merckx (Molteni) |
| Skipailh gwellañ | Gan-Mercier-Hutchinson |
| ◀1971 | 1973▶ |
| | Teuliadur |
E 1972 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Eddy Merckx.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1971

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1971 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 58. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1971 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 25 |
| Deiziadoù | 26 a viz Mezheven – 18 a viz Gouere 1971 |
| Hed | 3 608 km |
| Broioù | Frañs Belgia Suis Spagn Alamagn |
| Lec'h loc'hañ | Mülhausen |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 130 |
| Re renket | 94 |
| Tizh keitat | 38,084 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Eddy Merckx (Molteni) |
| Eil | Joop Zoetemelk (Flandria-Mars) |
| Trede | Lucien Van Impe (Sonolor-Lejeune) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Eddy Merckx (Molteni) |
| Kraper gwellañ | Lucien Van Impe (Sonolor-Lejeune) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Eddy Merckx (Molteni) |
| Skipailh gwellañ | BiC |
| ◀1970 | 1972▶ |
| | Teuliadur |
E 1971 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Eddy Merckx.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1973

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1973 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 60. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1973 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 27 |
| Deiziadoù | 30 a viz Mezheven – 22 a viz Gouere 1973 |
| Hed | 4 140 km |
| Broioù | Frañs Belgia Izelvroioù Spagn |
| Lec'h loc'hañ | Scheveningen |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 132 |
| Re renket | 87 |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Luis Ocaña (BiC) |
| Eil | Bernard Thévenet (Peugeot-BP-Michelin) |
| Trede | José Manuel Fuente (Kas-Kaskol) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Herman Vanspringel (Rokado-De Gribaldy) |
| Kraper gwellañ | Pedro Torres (La Casera-Peña Bahamontes) |
| Skipailh gwellañ | BiC |
| ◀1972 | 1974▶ |
| | Teuliadur |
E 1973 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnol Luis Ocaña.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1977

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1977 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 64. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1977 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 28 |
| Deiziadoù | 30 a viz Mezheven – 24 a viz Gouere 1977 |
| Hed | 4 096 km |
| Broioù | Frañs Spagn Belgia Suis Alamagn |
| Lec'h loc'hañ | Fleurance |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 100 |
| Re renket | 53 |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Bernard Thévenet (Peugeot-Esso-Michelin) |
| Eil | Hennie Kuiper (TI-Raleigh) |
| Trede | Lucien Van Impe (Lejeune-BP) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Jacques Esclassan |
| Kraper gwellañ | Lucien Van Impe (Lejeune-BP) |
| Hini yaouank gwellañ | Dietrich Thurau (TI-Raleigh) |
| Skipailh gwellañ | TI-Raleigh |
| ◀1976 | 1978▶ |
| | Teuliadur |
E 1977 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder gall Bernard Thévenet.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1969

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1969 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 56. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1969 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 26 |
| Deiziadoù | 28 a viz Mezheven – 20 a viz Gouere 1969 |
| Hed | 4 117 km |
| Broioù | Frañs Belgia Izelvroioù Suis Spagn |
| Lec'h loc'hañ | Roubaix |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 130 |
| Re renket | 86 |
| Tizh keitat | 35,296 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Eddy Merckx (Faema) |
| Eil | Roger Pingeon (Peugeot-BP-Michelin) |
| Trede | Raymond Poulidor (Mercier-BP-Hutchinson) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Eddy Merckx (Faema) |
| Kraper gwellañ | Eddy Merckx (Faema) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Eddy Merckx (Faema) |
| Skipailh gwellañ | Faema |
| ◀1968 | 1970▶ |
| | Teuliadur |
E 1969 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Eddy Merckx.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1970

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1970 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 57. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1970 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 29 |
| Deiziadoù | 27 a viz Mezheven – 19 a viz Gouere 1970 |
| Hed | 4 254 km |
| Broioù | Frañs Belgia Luksembourg Alamagn |
| Lec'h loc'hañ | Lemojez |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 150 |
| Re renket | 100 |
| Tizh keitat | 35,589 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Eddy Merckx (Faemino-Faema) |
| Eil | Joop Zoetemelk (Flandria-Mars) |
| Trede | Gösta Pettersson (Ferretti) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Walter Godefroot (Salvarani) |
| Kraper gwellañ | Eddy Merckx (Faemino-Faema) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Eddy Merckx (Faemino-Faema) |
| Skipailh gwellañ | Salvarani |
| ◀1969 | 1971▶ |
| | Teuliadur |
E 1970 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Eddy Merckx.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1975

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1975 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 62. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1975 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 25 |
| Deiziadoù | 26 a viz Mezheven – 20 a viz Gouere 1975 |
| Hed | 4 000 km |
| Broioù | Frañs Belgia Suis |
| Lec'h loc'hañ | Charleroi |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Skipailhoù | 14 |
| Aet war-raok | 140 |
| Re renket | 86 |
| Tizh keitat | 34,906 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Bernard Thévenet (Peugeot-BP-Michelin) |
| Eil | Eddy Merckx (Molteni-RYC) |
| Trede | Lucien Van Impe (Gitane-Campagnolo) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Rik Van Linden (Bianchi-Campagnolo) |
| Kraper gwellañ | Lucien Van Impe (Gitane-Campagnolo) |
| Hini yaouank gwellañ | Francesco Moser (Filotex) |
| Stourmer bras | Eddy Merckx (Molteni-RYC) |
| Tennadoù lem-laka | Marc Demeyer (Carpenter-Confortluxe-Flandria) |
| Skipailh gwellañ | Gan-Mercier-Hutchinson |
| Skipailh a-boentoù | Gan-Mercier-Hutchinson |
| ◀1974 | 1976▶ |
| | Teuliadur |
E 1975 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder gall Bernard Thévenet.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1976

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1976 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 63. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1976 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 27 |
| Deiziadoù | 24 a viz Mezheven – 18 a viz Gouere 1976 |
| Hed | 4 017 km |
| Broioù | Frañs Belgia Suis Spagn |
| Lec'h loc'hañ | Saint-Hilaire-de-Riez |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 130 |
| Re renket | 87 |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Lucien Van Impe (Gitane-Campagnolo) |
| Eil | Joop Zoetemelk (Gan-Mercier-Hutchinson) |
| Trede | Raymond Poulidor (Gan-Mercier-Hutchinson) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Freddy Maertens (Flandria-Velda-West Vlaams Vleesbedrijf) |
| Kraper gwellañ | Giancarlo Bellini |
| Hini yaouank gwellañ | Enrique Martínez Heredia (Kas-Campagnolo) |
| Skipailh gwellañ | Kas-Campagnolo |
| ◀1975 | 1977▶ |
| | Teuliadur |
E 1976 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Lucien Van Impe.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1968

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1968 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 55. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 1968 Super Prestige Pernod |
| Tennadoù | 26 |
| Deiziadoù | 27 a viz Mezheven – 21 a viz Gouere 1968 |
| Hed | 4 492 km |
| Broioù | Frañs Belgia Luksembourg Spagn Suis Andorra |
| Lec'h loc'hañ | Vittel |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 110 |
| Re renket | 63 |
| Tizh keitat | 33,556 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Jan Janssen (Pelforth-Sauvage-Lejeune) |
| Eil | Herman Vanspringel (Dr. Mann-Grundig) |
| Trede | Ferdinand Bracke (Peugeot-BP-Michelin) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Franco Bitossi (Filotex) |
| Kraper gwellañ | Aurelio González Puente (Kas-Kaskol) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Franco Bitossi (Filotex) |
| Skipailh gwellañ | Spagn |
| ◀1967 | 1969▶ |
| | Teuliadur |
E 1968 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder nederlandat Jan Janssen.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tryger

Tryger, pe Trigordh (pe Trigg e saozneg) zo unan eus kantrevoù Kerne-Veur, e biz ar vro. Krediñ a reer ez eus un darempred etre anv ar rannbarzh ha hini Bro-Dreger e Breizh.
Kentañ meneg eus Pagus Tricurius a oa er VII$^{vet}$ kantved.
Sed a oa anvioù ar parrezioù e Tryger : Bosvenegh, Blisland, St Breward, Egloshayle, St Endellion, Helland, St Kew, Sen Mabon, St Minver, St Teath, Temple, St Tudy.
# Trwyn y Rhws

Trwyn y Rhws zo ur beg-douar e kreisteiz Kembre en Y Rhws. Lavaret e vez eo kreisteisañ beg-douar Kembre, hogen kemend-all a lavarer e Silstwn, nepell, diwar-benn beg-douar Breaksea Point.
# Try a Little Tenderness

Try a Little Tenderness a zo ur ganaouenn saoznek, savet gant ar bozierien vreizhveuriat James Campbell ha Reg Connelly hag ar pianoour ha sonaozer stadunanat Henry MacGregor Woods.
Enrollet e voe, evit ar wech kentañ, gant Ray Noble hag e laz-seniñ d'an 8 a viz Kerzu 1932 ha Val Rosing ouzh he c'hanañ. Enrollet e voe ivez gant ul listennad hir-hir a arzourien all ; koulskoude ez eo ret lavaret ez eo doare fromus Otis Redding, embannet e 1966 en e albom The Otis Redding Dictionary Of Soul - Complete & Unbelievable, a zo chomet mil anavezet er bed a-bezh.
Dibabet e voe Try a Little Tenderness gant Stanley Kubrick da gentañ kanaouenn Dr. Strangelove (1964) ha, dre n'halle ket echuiñ e film hep un tamm mousfent kriz, e tibabas ar filmaozer stadunanat We'll Meet Again da ganaouenn diwezhañ.

## Selaou Try a Little Tenderness...

* ...kanet gant Val Rosing e 1932.
* ...kanet war al leurenn gant Otis Redding e 1967.
* Dr. Strangelove o kregiñ gant Try a Little Tenderness.

## Lenn ar gerioù (doare Otis Redding)...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Try a Little Tenderness el lec'hienn Songbook.
* ↑ Otis Redding ‎– The Otis Redding Dictionary Of Soul - Complete & Unbelievable el lec'hienn Discogs.
# Tryfan

Tryfan zo ur menez e hanternoz Kembre, er c'hornad anvet Eryri, e Sir Conwy. Unan eus kernioù menezieg ar Glyderau eo, war lez Llyn Ogwen, hag ar pempvet uhelañ anezho, gant 917,5 metr uhelder, hag ar pemzekvet menez uhelañ e Kembre.
E krec'h ar menez ez eus daou bezh roc'h, lesanvet Sion a Sian, pe c'hoazh Adda ac Efa (Adam hag Eva) pe Y Bugail a'i Wraig (ar mêsaer hag e wreg).
Givri gouez a vez o peuriñ alies war tarrozioù Tryfan.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tryleg

Tryleg (skrivet Trellech, Trellech pe Trelleck e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er c'hreisteiz da v-Mynwy hag er gwalarn da d-Tyndyrn.
Ur gêrig a bouez e oa Tryleg er Grennamzer met bremañ eo deuet da vezañ kalz disteroc'h.
Ganet e voe Bertrand Russell e Tryleg e 1872.
E 2011 e oa 2 759 a dud o chom er gumuniezh ha 261 anezho a oa kembraegerien (9,7%)

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 12-12-2012..
# Trust (strollad)

Trust a zo ur strollad hard rock gall, bet krouet e 1977. Ar strollad rock gall nemetañ eo sur a-walc'h en deus bet graet kement a-berzh en tu-hont eus harzoù Bro-C'hall.

## Istor

Krouet eo bet ar strollad tro dro d'ar c'haner Bernie Bonvoisin ha d'ar gitarour Norbert Krief (graet Nono anezhañ). Niverus eo bet ar sonerien hag o deus kemeret perzh er strollad. Mennegomp en o-zouez David Jacob (Gitar boud) hag Yves Brusco (Gitar ha Gitar Boud). Un dek bennak a daboulinerien o deus sonet ganto, en o-zouez Nicko McBrain, tabouliner Iron Maiden adalek 1983
Politikel tre eo ar pozioù. An temoù a denn dreist holl eus ar gwaskerezh, ar polis, an diktatouriezh (soviedel pe reoù Suamerika...), ha sevel a raent a-enep d'ar vourc'hizien. Brud bras o deus bet en ur seniñ e penn-kentañ ar strollad AC/DC. O fladenn Répression, deuet er-maez e 1980 a chomo an hini brudetañ a-drugarez d'ar ganaouenn Antisocial
An disparti kentañ a c'hoarvezhas e 1985. Norbert Krief a yeas da seniñ gant Johnny Hallyday, ha Bernie Bonvoisin a broduas neuze e bladennoù solo dezhañ. Adsavet eo bet ar strollad evit ar wezh kentañ e 1988, a-raok dispartiañ a-nevez. Savet eo bet en-dro e 1996 betek 2000 hep kavout startijenn ar penn kentañ.
Bernie Bonvoisin a zo bremañ ur sevener filmoù, ha savet en deus tri film : Les Démons de Jésus (1997), Les grandes bouches (1999) ha Blanche (2002).

## Pladennoù

* 1977 Prends pas ton flingue / Paris by night (single)
* 1979 Trust I
** L'élite / Toujours pas une tune (single)
* 1980 Repression
** Fatalité / Passe (single)
* 1980 Représsion (Répression troet e saozneg)
** Antisocial / Sects (Promo single)
* 1981 Marche ou crève
* 1982 Savage (Marche ou crève troet e saozneg)
* 1983 Trust IV (idéal)
** Idéal / Toutes barricades(single)
* 1984 Man's trap (Trust IV troet e saozneg)
* 1984 Rock'n'Roll
** Serre les poings / ? (single)
* 1988 Paris by night - Live
* 1988 En attendant...(brouillard en novembre, Noël en décembre)
** Petit papa noël / Paint it black (single)
* 1992 Live (Troiad Répression dans l'Hexagone eus 1980)
* 1992 Prends pas ton flingue
* 1992 Antisocial (Doare '80, '92 et live)
* 1993 The backsides
* 1996 Europe et haines
** On lèche, on lâche, on lynche / Ça vient, ça meurt (single)
* 1997 A live (troiad Insurrection dans l'Hexagone)
* 1997 Anti best of
* 2000 Ni dieu ni maître
* 2000 Still A-live (Troiad Insurrection dans l'Hexagone)
* 2001 Tribute to Trust

## Videoioù

* A-live (dvd ha kasedig an droiad Insurrection dans l'Hexagone e 1997)

## Liammoù liesseurt

* Lec'hienn ofisiel
* Forom ofisiel