OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abermaw

Abermaw, pe Abermo, pe Bermo, pe Y Bermo (Barmouth e saozneg), zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, en aber ar stêr Mawddach, war aod Bae Ceredigion. E 2011 e oa poblet gant 2 422 a dud, ha 1005 anezho (41.5%) a oa kembraegerien.

## Tren

Un ti-hent-houarn zo, hag ur pont-hent-houarn dreist an aber.
Al linenn "Reilffordd Arfordir Cymru" a gas
* da Aberystwyth er c'hreisteiz, dre Tywyn hag Aberdyfi, ma c'haller tapout un tren all da vont da Amwythig ("Shrewsbury" e saozneg), e Bro-Saoz.
* da gêr Pwllheli en hanternoz, dre Dyffryn Ardudwy, Harlech ha Porthmadog.

## Touristelezh

An tostañ arvorlec'h d'ar Midlands saoz eo Abermaw, ha dre-se e sach tud eus kêrioù saoz Wolverhampton, Birmingham pe Dudley hag a c'hall dont di gant an tren.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09).
# Arondisamant Roeselare

Arondisamant Roeselare :
| Douaroniezh ||
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Gorread | 271,54 km² |
| Poblañs (orin: INS - Ensavadur Stadegoù Belgia) ||
| Poblañs – Stankter | 142.776 (01.01.2007) 526 ann./km² |
| Titour arall ||
| Kumunioù | 8 |
| Rannoù | 19 |
Arondisamant Roeselare a zo unan eus an eizh arondisamant eus proviñs Kornôg-Flandrez e Belgia.

## Istor

E 1818 e oa bet savet Arondisamant Roeselare en ur vodañ kantonioù eus arondisamantoù Brugge, Ieper ha Kortrijk.

## Kumunioù Arondisamant Roeselare hag o rannoù

* Kumunioù
** Hooglede
** Ingelmunster
** Izegem
** Ledegem
** Lichtervelde
** Moorslede
** Roeselare
** Staden
* Rannoù
* Beveren
* Dadizele
* Emelgem
* Gits
* Hooglede
* Ingelmunster
* Izegem
* Kachtem
* Ledegem
* Lichtervelde
* Moorslede
* Oekene
* Oostnieuwkerke
* Roeselare
* Rollegem-Kapelle
* Rumbeke
* Sint-Eloois-Winkel
* Staden
* Westrozebeke
# Arondisamant Saint-Denis (ar Reünion)

Arondisamant Saint-Denis :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Denis e departamant Ar Reünion ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Ar Reünion |
| Departamant | Ar Reünion |
| Kod arondisamant | 974 1 |
| Pennlec'h | Saint-Denis |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 205 275 ann. (2017) |
| Gorread | 289 km² |
| Stankter | 710 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 11 |
| Kumunioù | 3 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Denis a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor ar Reünion.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Saint-Denis e 11 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 3 c'humun :
* Saint-Denis,
* Sainte-Marie,
* Sainte-Suzanne.
# Arondisamant Saint-Dizier

Arondisamant Saint-Dizier :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Dizier e departamant Haute-Marne ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Haute-Marne |
| Kod arondisamant | 52 3 |
| Pennlec'h | Saint-Dizier |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 68 686 ann. (2017) |
| Gorread | 1 571 km² |
| Stankter | 44 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 11 |
| Kumunioù | 115 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Dizier a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Haute-Marne hag e rannvro Grand Est.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Saint-Dizier e 11 kanton hag e 115 kumun :
* kanton Chevillon ;
* kanton Doulaincourt-Saucourt ;
* kanton Doulevant-le-Château ;
* kanton Joinville ;
* kanton Montier-en-Der ;
* kanton Poissons ;
* kanton Saint-Dizier-Kreiz ;
* kanton Saint-Dizier-Biz ;
* kanton Saint-Dizier-Kornôg ;
* kanton Saint-Dizier-Gevred ;
* kanton Wassy.
# Arondisamant Rouan

Arondisamant Rouan :
| Lec'hiadur arondisamant Rouan e departamant Seine-Maritime ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Seine-Maritime |
| Kod arondisamant | 76 3 |
| Pennlec'h | Rouan |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 631 184 ann. (2017) |
| Gorread | 1 885,38 km² |
| Stankter | 335 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 217 |
| kemmañ |
Arondisamant Rouan a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Seine-Maritime hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Rouan e 29 c'hanton hag e 219 kumun :
* kanton Bois-Guillaume ;
* kanton Boos ;
* kanton Buchy ;
* kanton Caudebec-en-Caux ;
* kanton Caudebec-lès-Elbeuf ;
* kanton Clères ;
* kanton Darnétal ;
* kanton Doudeville ;
* kanton Duclair ;
* kanton Elbeuf ;
* kanton Grand-Couronne ;
* kanton Le Grand-Quevilly ;
* kanton Maromme ;
* kanton Mont-Saint-Aignan ;
* kanton Notre-Dame-de-Bondeville ;
* kanton Pavilly ;
* kanton Le Petit-Quevilly ;
* kanton Rouan-1 ;
* kanton Rouan-2 ;
* kanton Rouan-3 ;
* kanton Rouan-4 ;
* kanton Rouan-5 ;
* kanton Rouan-6 ;
* kanton Rouan-7 ;
* kanton Saint-Étienne-du-Rouvray ;
* kanton Sotteville-lès-Rouen-Reter ;
* kanton Sotteville-lès-Rouen-Kornôg ;
* kanton Yerville ;
* kanton Yvetot.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Seine-Maritime d'ar 1añ a viz Genver 2017. 217 kumun zo en arondisamant Rouan bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° R28-2016-12-29-011 portant modification des limites territoriales des arrondissements de la Seine-Maritime, Rouan, 29 Kerzu 2016
# Arondisamant Saint-Amand-Montrond

Arondisamant Saint-Amand-Montrond :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Amand-Montrond e departamant Cher ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Centre-Val de Loire |
| Departamant | Cher |
| Kod arondisamant | 18 2 |
| Pennlec'h | Saint-Amand-Montrond |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 62 977 ann. (2017) |
| Gorread | 2 670 km² |
| Stankter | 24 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 11 |
| Kumunioù | 116 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Amand-Montrond a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Saint-Amand-Montrond e 11 kanton hag e 116 kumun :
* kanton Charenton-du-Cher ;
* kanton Châteaumeillant ;
* kanton Châteauneuf-sur-Cher ;
* kanton Le Châtelet ;
* kanton Dun-sur-Auron ;
* kanton La Guerche-sur-l'Aubois ;
* kanton Lignières ;
* kanton Nérondes ;
* kanton Saint-Amand-Montrond ;
* kanton Sancoins ;
* kanton Saulzais-le-Potier.
# Arondisamant Saint-Claude

Arondisamant Saint-Claude :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Claude e departamant Jura ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Bourgogne-Franche-Comté |
| Departamant | Jura |
| Kod arondisamant | 39 3 |
| Pennlec'h | Saint-Claude |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 49 390 ann. (2017) |
| Gorread | 942,85 km² |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 60 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Claude a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Jura hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Saint-Claude e 5 kanton (betek 2014) hag e 70 kumun :
* kanton Les Bouchoux ;
* kanton Moirans-en-Montagne ;
* kanton Morez ;
* kanton Saint-Claude ;
* kanton Saint-Laurent-en-Grandvaux.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Jura d'ar 1añ a viz Genver 2017. 60 kumun zo en arondisamant Saint-Claude bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° 16-818 BAG portant modification des limites territoriales des arrondissements du Jura, Dijon, 27 Kerzu 2016
# Arondisamant Saint-Denis

Arondisamant Saint-Denis a zo:
* Arondisamant Saint-Denis (Seine-Saint-Denis), un arondisamant e Seine-Saint-Denis ;
* Arondisamant Saint-Denis (Enez ar Reünion), un arondisamant en enez ar Reünion.
# Arondisamant Romorantin-Lanthenay

Arondisamant Romorantin-Lanthenay :
| Lec'hiadur arondisamant Romorantin-Lanthenay e departamant Loir-et-Cher ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Centre-Val de Loire |
| Departamant | Loir-et-Cher |
| Kod arondisamant | 41 3 |
| Pennlec'h | Romorantin-Lanthenay |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 111 448 ann. (2017) |
| Gorread | 2 693,56 km² |
| Stankter | 41 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 77 |
| kemmañ |
Arondisamant Romorantin-Lanthenay a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Romorantin-Lanthenay e 8 kanton (betek 2014) hag e 63 c'humun :
* kanton Lamotte-Beuvron ;
* kanton Mennetou-sur-Cher ;
* kanton Neung-sur-Beuvron ;
* kanton Romorantin-Lanthenay-Norzh ;
* kanton Romorantin-Lanthenay-Su ;
* kanton Saint-Aignan ;
* kanton Salbris ;
* kanton Selles-sur-Cher.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1añ a viz Genver 2017. 77 kumun zo en arondisamant Romorantin-Lanthenay bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté portant modification des limites territoriales des arrondissements de Loir-et-Cher, Orleañs, 28 Kerzu 2016
# Arondisamant Saint-Benoît

Arondisamant Saint-Benoît :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Benoît e departamant Ar Reünion ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Ar Reünion |
| Departamant | Ar Reünion |
| Kod arondisamant | 974 3 |
| Pennlec'h | Saint-Benoît |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 127 133 ann. (2017) |
| Gorread | 736 km² |
| Stankter | 173 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 9 |
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Benoît a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor ar Reünion.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Saint-Benoît e 9 c'hanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 6 kumun :
* Bras-Panon,
* La Plaine-des-Palmistes,
* Saint-André,
* Saint-Benoît,
* Sainte-Rose,
* Salazie.
# Arondisamant Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)

Arondisamant Saint-Denis :
| Lec'hiadur arondisamant Saint-Denis e departamant Seine-Saint-Denis ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Seine-Saint-Denis |
| Kod arondisamant | 93 3 |
| Pennlec'h | Saint-Denis |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 437 409 ann. (2017) |
| Gorread | 47 km² |
| Stankter | 9 307 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 9 |
| kemmañ |
Arondisamant Saint-Denis a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Seine-Saint-Denis hag e rannvro Enez-Frañs.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Saint-Denis e 10 kanton (betek 2014) hag e 9 c'humun :
* kanton Aubervilliers-Est
* kanton Aubervilliers-Ouest
* kanton La Courneuve
* kanton Épinay-sur-Seine
* kanton Pierrefitte-sur-Seine
* kanton Saint-Denis-Nord-Est
* kanton Saint-Denis-Nord-Ouest
* kanton Saint-Denis-Sud
* kanton Saint-Ouen
* kanton Stains
# Adam Yauch

Adam Nathaniel Yauch (distagañ jaʊk, 5 a viz Eost 1964 e Brooklyn, New York, SUA – 4 a viz Mae 2012) a oa ur rapour, saver kanaouennoù ha sevener filmoù stadunanat. Unan eus krouerien ar strollad hip hop Beastie Boys e oa. Garte e veze MCA anezhañ, ha labourat a rae ivez gant al lesanv Nathanial Hörnblowér. Boudaour e oa, kemer perzh a rae en emsav da zieubiñ Tibet, hag aozer sonadeg Tibetan Freedom Concert e voe.

## Liammoù diavaez

* lec'hienn ofisiel Beastie Boys
* Beastie Boys e Myspace

### Atersadennoù

* atersadenn e lec'hienn Shambhala Sun
* atersadenn da selaou e lec'hienn LIFE Files
* atersadenn a-zivout "Gunnin' For That #1 Spot" en IFC, miz Even 2008
# Adam hag Eva (Dürer)

Adam hag Eva a zo ur rumm eoullivadurioù war banelloù, livet gant an arzour alaman Albrecht Dürer, ha peurechuet gantañ e 1507, goude bezañ savet ur c'houevrengravadur war ar memes dodenn e 1504. Gwelout a reer e tennas gounid Dürer eus e veaj da Italia evit a sell ouzh an doare da daolenniñ tud. An div daolenn alaman gentañ da ziskouez tud en o noazh, hag a vent wirion, eo.
Miret e voe Adam hag Eva e Kastell Praha da gentañ, perc'hennet gant an impalaer Rudolf II. Preizhet e voe ar c'hastell e-pad ar Brezel Tregont Vloaz, ha neuze e voe perc'hennet an daolenn gant Gustav II Adolf Sveden. E verc'h, Kristina Sveden, a roas an oberenn da Fulup IV Spagn e 1654. E 1777 e kemennas ar roue Carlos III Spagn e vefe kuzhet an daolenn er Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Diwar 1827 e voe dalc'het e Mirdi ar Prado e Madrid, ha lakaet war ziskouez azalek 1833.
# Adama Barrow

Adama Barrow, ganet d'ar 16 a viz C'hwevrer 1965 e Mankamang Kunda, zo ur penn embregerezh ha den Stad eus Gambia, ezel eo d'an United Democratic Party. Bez e voe dilennet da prezidant Republik Gambia d'ar 1añ a viz Kerzu 2016. Ar gadoridigezh a oa sañset bezañ d'an 19 a viz Genver 2017, met diasur e oa bet dre ur stad a reuziad sevenet gant ar prezidant Yahya Jammeh hag ar c'hoant a oa gantañ da ouzhpennañ tri miz d'e garg er vodadeg vroadel. Repuet er Senegal, Adama Barrow a douas e le d'an 19 a viz Genver evel prezidant ar republik, e kannati Gambia, e-pad ma oa stadoù all eus Afrika ar c'hornôg o vountañ war Yahya Jammeh da reiñ ar galloud dezhañ.
g • ka • kePrezidanted Gambia :
* Dawda Jawara · Yahya Jammeh · Adama Barrow
# Adamantia Paizis

Adamantia Paizis, ganet e 1972, zo ur vestrc'hoarierez echedoù italian.
Mestr Etrebroadel eo. 2090 eo he renk Elo. Kampionez Italia e oa e 1988.

## Liamm diavaez

* He fichenn FIDE
# Adamprest (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen adamprest (saoz. reborrowing) war dachenn ar geriaouiñ hag ar dermenadurezh evit komz eus ur ger bet amprestet eus ur yezh d'eben ha neuze bet amprestet adarre gant ar yezh orin digant ar yezh bet degemeret ganti, alies dindan ur stumm disheñvel evel-henn: A→B→A
    izelvroeg manneken, mannekijn « denig » → galleg mannequin → izelvroeg mannequin
Alies eo luziet-tre istor un amprest, o tremen a yezh da yezh a-raok distreiñ d'ar yezh orin.

## Gwelit ivez

* Amprest
* Drevezadenn
# Adam Jarzębski

Adam Jarzębski, ganet e Warka a-raok 1590 ha marvet e Varsovia en 1648, a oa ur skrivagner, barzh, sonaozour ha biolinour polonat. Ezel e oa bet eus chapel Johann Siegmund Hohenzollern e Berlin, war-dro 1612. Goude ez eas da studiañ da Roma e-pad bloaz. Pa zistroas e voe ezel eus chapel roueel Varsovia.
Brudet eo e zornskrid Canzoni e concerti, ennañ 27 pezh.
# Adam Smith

Ur prederour skosat e oa Adam Smith (1723-1790).
Ganet ha badezet e oa bet e Kirkcaldy d'ar 5 a viz Mezheven 1723. Adam Smith a oa anv e dad ha Margaret Douglas hini e vamm. Goude bezañ bet skoliataet e Burgh School Kirkcaldy e studias e Skol-veur Glasc'ho etre 1737 ha 1740. Etre 1740 ha 1746 e voe studier e Balliol College Oxford. Etre 1748 ha 1751 e roas kentelioù e Dinedin.
E 1751 e voe dilennet da gemer ar gador-gelenn a boelloniezh e Skol-veur Glasc'ho. E 1752 e voe roet dezhañ ar gador-gelenn a brederouriezh divezel er memes skol-veur. E 1764 e roas e zilez.
E 1759 e voe embannet evit ar wech kentañ The Theory of Moral Sentiments ("Teorienn ar santadoù divezel"), unan eus e oberennoù pouezusañ. C'hwec'h gwezh e voe embannet e-pad e vuhez (e 1790 evit ar c'hwec'hvet embannadur).
E 1761 e voe embannet Considerations Concerning the First Formation of Languages er Philologigal Miscellany.
Etre 1764 ha 1766 e voe kelenner an Dug a vBuccleuch en Europa hag e veajas gantañ en Europa ha, dreist-holl, e Frañs. Eno e kejas ouzh prederourien hag ekonomourien evel Turgot ha Quesnay. Distroet da gKirkcaldy e krogas da labourat war e "Enklask war natur hag abegoù pinvidigezh ar broadoù" (An Inquiry into the Nature an Causes of the Wealth of Nations). Dek vloaz a labouras war al levr-mañ.
E 1773 e reas e annez e Londrez. Embannet e voe The Wealth of Nations evit ar wech kentañ d'an 9 a viz Meurzh 1776.
E 1778 e voe anvet Adam Smith Commissioner of Customs (komiser a valtouterezh). Graet en doa e annez e Dinedin.
E 1787 e voe dilennet da Lord Rector skol-veur Glasc'ho.
Mont a reas da Anaon d'ar 17 a viz Gouere 1790 e Dinedin.
Anavezet eo en istor evel tad ar skiant armerzhel arnevez. E oberenn bennañ, Pinvidigezh ar broadoù (The Wealth of Nations), zo unan eus an testennoù hag a ziazezas ar frankizouriezh armerzhel. Aweniñ a reas kalz armerzhourien war e lerc'h (David Ricardo, Jean-Baptiste Say...), ar re a vo graet ar re glasel anezho gant Karl Marx.
Gwelet a rae al labour evel diazez a holl binvidigezhioù ha diazez talvoudegezh eskemm ar madoù. Rannadur al labour ha diorroadur an ijinerezh a zo evitañ mammenn kresk ar produ. Gwellweler e oa. Gwikefre a prizioù a zegas evitañ ar c'hempouez etre ar goulenn hag ar c'hinnig hag an interestoù prevez ha ya ez-naturel war du an interest hollek. Kevezerezh ha frankiz an eskemmoù a zo hervezañ diazezoù ar politikerezh ekonomikel.
An darn vrasañ eus an armerzhourien a wel Adam Smith evel « tad an armerzh politikel ». Koulskoude bez 'zo lod a gav dezho, evel an aostrian Joseph Schumpeter, eo un oberer bihan peogwir n'eus ket kalz soñjoù orinel en e oberenn.

## Mammennoù

* Adam Smith ; The Wealth of Nations - Books I-III - Edited with an introduction and notes by Andrew Skinner" ; Penguin Books, 1999.
* Le Petit Robert des noms propres embannadur 1995.
# Adam hag Eva (Rubens)

Adam hag Eva e Paradoz an Douar (Pec'hed orin) zo un eoullivadur war goad a 180 cm x 158, graet etre 1599 ha 1600 gant al livour flandrezat Pieter Paul Rubens.
Emañ hiriv er mirdi Rubenshuis en Antwerpen.
Gwelout a reer Adam hag Eva dirak ur c'hoad.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Museum Rubenshuis
# Adama

Adama (en oromoeg: Adaamaa, en amhareg: ኣዳማ, Adama pe Ädama), anavezet ivez gant an anv Nazret (en amhareg ናዝሬት), zo ur gêr vras eus Etiopia, bet kêr-benn Oromia. Emañ e 1 712 metr uhelder, 100 km er gevred da Addis Abeba.
Trede kêr vrasañ Etiopia eo Adama ; e 2015 e oa war-dro 324 000 a dud. Emañ war an hent a gas eus Dirre Dawa da Addis Abeba. Ur skol-veur zo eno, krouet e 1990.
# Antoninus Pius

Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus, lesanvet Antoninus Pius (86-161) a oa un impalaer roman hag a renas eus 138 betek e varv e 161.

## E vuhez

Ganet e oa e Lanuvium, d'an 19 a viz Du 86. Familh e dad Titus Aurelius Fulvus, konsul e 89 (aet da Anaon pa ne oa Antoninus nemet bugel yaouank), hag e dad-kozh Titus Aurelius Fulvus, koñsul suffect. war dro 70, koñsul e 85, a oa eus kêr Nemausus (Nimes hiziv). Arria Fadilla e oa e vamm. Prenet e voe douaroù en Italia gant e familh
Dimezet e oa da Annia Galeria Faustina Senior, pe Faustina Maior, merc'h da Rupilia Faustina, a oa c'hoar-gaer d'an impalaer Hadrian.
An impalaer Julian en deus lavaret diwar-benn Antoninus e oa un heskenner greun kumin (cuminum), da lavarout e oa un den pizh. Mervel a eure paket gant riv e Lorium, 18 km eus Roma, d'ar 7 a viz Meurzh 161, oajet a 71 vloaz.

## Labourioù

Antonin en eus laket war ar stern Itinerarium provinciarum (bet embannet gant G. Torin, 1512; Wesseling, Amsterdam, 1735; Parthey, Berlin, 1848)

### E Galia

Antonin a reas adsevel Narbona, bet distrujet gant tan. Kresket hag adaozet ivez hentoù bro Narbona

### E Breizh (-Veur)

E 142 e lakaas sevel moger Antoninus en Enez Vreizh, etre ar Firth of Forth hag ar stêr Clyde, en hanternoz da voger Hadrian eta, savet ugent vloaz a-raok, e 122.

## Levrioù

* M.N BOUILLET : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. Librairie L. Hachette et Cie. Paris. 1863.
* François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
# Antonio Alberico II Malaspina

Antonio Alberico II Malaspina a oa ur priñs italian. Mab e oa da Giacomo Malaspina, markiz Fosdinovo betek 1467 hag aotrou Massa e Carrara betek e varv, ha da Taddea Pico. Pa varvas e dad e 1481 e renas war un dro gant e vreur Francesco, a voe skarzhet eus ar gouarnamant e 1484 hag a rankas mont d'an harlu.
E 1494 e roas bod en e balez e Massa d'ar roue gall Charlez VIII.
Mervel a eure d'an 13 a viz Ebrel 1519, divab, ma legadas e vadoù d'e verc'h Ricciarda a voe aotreet e 1529 gant Carlos V da zerc'hel Markizelezh Massa, hag Aotrouniezhioù Carrara, Moneta hag Avenza.

## Pried ha bugale

Dimeziñ a reas da Lucrezia d'Este, merc'h da Sigismondo Iañ d'Este, aotrou San Martino in Rio, ha d'e bried Pizzocara.
Peder merc'h o doe :
* Eleonora (?-1515), a zimezas da Scipione Fieschi, kont Lavagna ;
* Ricciarda (1497-1553), markizez Massa hag itron Carrarae, a zimezas div wech : d'he breur-kaer Scipione Fieschi, ha da Lorenzo Cybo, kont Ferentillo ;
* Dianora, leanez e Ferrara ;
* Taddea (1505-1559), dimezet da Giambattista Boiardo, kont Scandiano.
# Antonio Corradini

Antonio Corradini (Venezia, 19 Here 1688 – Napoli, 12 Eost 1752) a oa ur c'hizeller italian.
# Antonio

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Antonio zo un anv-badez italianek, ha spagnolek, kevatal d'an anv-badez brezhonek Anton.

## Yezhoù all

* Anthony, e saozneg
* Anton, e brezhoneg
* António, e portugaleg
* Antonius, e latin

## Tud
### Sent ha gwenvidion

Daou sant brudet zo:
* Anton (war-dro 251 - 357), penitiour egiptat,
* Antonio Padova (1195-1231), lean ha sant portugalat.

### Rouaned

* António Portugal, Priol Crato (1531-1595), roue Portugal

### Tud all
#### XVI$^{vet}$ kantved

* Antonio Allegri, lesanvet il Correggio (1489 – 1534), livour italian

#### XVII$^{vet}$ kantved

* Antonio Pignatelli (1615-1700), pab

#### XVIII$^{vet}$ kantved

* Antonio Vivaldi, sonaozour italian

#### XIX$^{vet}$ kantved

* Antonio Canova, kizeller italian

#### XX$^{vet}$ kantved

* Antonio Sicurezza‎ (1905-1979), livour italian
* Antonio Machado, barzh spagnol
* Antonio Machin, kaner kuban.

#### XXI$^{vet}$ kantved

* António Costa (g. e 1961), politikour portugalat

## Lec'hioù

* San Antonio

## Pennadoù kar

* Antonia
* Antonino
* Antonio I
* D'Antonio
* Marcantonio
* Pierantonio
* Sant'Antonio
* Tonio
* Toni
* Tony
# Antonio Canova

Antonio Canova (1757–1822) a oa ur c'hizeller italian, eus Venezia, e deroù an XIX$^{vet}$ kantved. Brudet eo e zelwennoù marmor hag ar c'horfoù noazh diwar e zorn ha klaselezh o stummoù.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antonio Giovinazzi

Antonio Giovinazzi (Distagadur italianek : [ˌantɔ'niɔ dʒɔvi'nadz:i]; bet ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1993) zo ur blenier kirri-redadegoù eus Italia a red e 2020 gant Alfa Romeo. Blenier esaeoù ar Scuderia Ferrari eo abaoe 2017 hag er memes bloavezh en doa redet e Briz Bras kentañ evit Sauber da erlec'hiañ Pascal Wehrlein. Redek a ra leun-amzer abaoe 2019.
# Antonio II da Montefeltro

Antonio II da Montefeltro (1348 – 1404) a oa kont Urbino.

## E vugale

Dimezet e oa da Agnesina dei Prefetti di Vico, marvet e mae 1416.
Daou vugel o doe:
* Guidantonio, suo erede
* Battista, dimezet da Galeazzo Malatesta,
** dimezet e 1405 d'an dug Galeazzo Malatesta, kont Pesaro; hag aet da leanez goude;
* Anna,
** dimezet da Galeotto Belfiore Malatesta
* daou vugel all.
Ur mab bastard, anvet Niccolò, en doe ivez.

## Goude e varv

* Federico II da Montefeltro Antonio II da Montefeltro
# Antonio Farnese

Antonio Farnese (1679-1731) a voe dug Parma ha Piacenza adal 1727 betek e varv.
Mab e oa da Ranuccio II Farnese.
Ren a reas war-lerc'h e vreur, Francesco Farnese (1678-1727). E 1727 e timezas da Enrichetta d'Este, eus Modena, en sell da gaout ur pennhêr, hogen bugel ebet ne voe.

## Goude e varv

Carlos III Spagn an hini a voe anvet da zug, evel Carlo Iañ Parma(1731–1735), rak e vamm, Elisabetta Farnese a oa nizez da Antonio.
E 1740, nav bloaz goude marv Antonio, ec'h addimezas e intañvez Enrichetta da Leopold von Hessen-Darmstadt (1708–1763), hogen bugel ebet n'o doe.

## Pennad kar

* Duged Parma
# Antoninus Liberalis

Antoninus Liberalis zo ur gramadegour ha skrivagner gresianek a veve etre ar bloavezhioù 100 ha 200..
Anavezet eo e Vetamorfozoù (Μεταμορφωσέων Συναγωγή / Metamorphôséôn Sunagôgế), bet skrivet war-dro 150–160, en amzer an impalaer roman Antoninus Pius.