OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lila

Lila zo un anv-badez brezhonek, meneget en deiziadurig brezhonek, hag e Geriadur Vallée.
En deiziadurig brezhonek embannet gant Kuzul ar Brezhoneg bep bloaz e lenner ez eus eus ur santez Lila, lidet d'ar 16 a viz Kerzu. N'ouzer netra diwar he fenn avat. E Geriadur Vallée eo meneget e-kichen an anv Eulalia, anv div santez spagnol.

## Yezhoù all

Anavezet eo ivez e broioù all hag e yezhoù all.
* A-hervez e vije un anv indezat ivez, o talvezout kement ha kened.
** Lilavati a vefe un anv deveret diwarnañ, hag anv un arnodskrid diwar-benn ar jedoniezh, savet en XII$^{vet}$ kantved gant Bhaskara.
* Berranv Delilah e c'hall bezañ, distaget /'Lajla/. met peurvuiañ e vez skrivet Lilah.
* Un adstumm d'an anv semitek Leila, a dalv kement ha noz, e c'hall bezañ ivez.
* Lila eo anv (spagnolek) al lireuenn.

## Tud

* Lila Downs (ganet e 1968), kanerez vec'hikan
* Lila Karp, skrivagnerez stadunanat, stourmerez evit gwirioù ar merc'hed
* Lila Kedrova, aktorez c'hall
* Lila Lee (1901-1973), aktorez stadunanat
* Lila McCann, kanerez stadunanat
* Lila Morillo (ganet e 1940), aktourez venezuelat.
* Lila Zemborain‎ (ganet e 1955), barzhez arc'hantinat

## Lennegezh

* Lila, ur pezh-c'hoari alamanek gant Kerstin Specht e 1990
* Lila: An Inquiry into Morals, eil romant an oberour stadunanat Robert M. Pirsig e 1991
* Die Farbe Lila, anv alamanek ar romant saoznek The Color Purple, gant ar skrivagnerez stadunanat Alice Walker

## Douaroniezh

* Lila, ur menez-tan en Arc'hantina
* Lila (Bohol) , ur gumun er Filipinez
* anv spagnolek kozh Lille, hiriv e Bro-C'hall

## Pennadoù kar

* Leila
* Leela
* Leelavathi
* Lilas
* Lilah

## Notennoù

* ↑ Geriadur Vallée, 1931, p. 279-b / bernadette.
# Mastino II della Scala

Mastino II della Scala (1308-1351), a oa ur c'h- condottiero italian, aotrou Verona ha Vicenza, en Italia ar XIVvet kantved.
Mab e oa da Alboino Iañ della Scala († en 1311).
En 1329 e kemeras war-lerc'h e eont Cangrande della Scala war un dro gaznt e vreur Alboino II.
E 1338 en devoa lazhet e-unan e vreur Bartolomeo della Scala, eskob Verona.

## Pried ha bugale

Dimezet e oa da Taddea di Carrara, ha pevar bugel o doe:
* Beatrice della Scala (1331-1384), dimezet d'ar 27 a viz Gwengolo 1350 da Bernabò Visconti (v.1323-1385), aotrou Milano.
* Cangrande II (1332-1359), aotrou Verona ha Vicenza
* Cansignorio della Scala (1340-1375), aotrou Verona ha Vicenza
* Paolo Alboino (1343-1375), aotrou Verona ha Vicencza
Meur a vastard en doe Mastino ivez, hag en o zouez:
* Verde, pe Viridis († en 1394), a zimezas da Niccolò II d'Este.

## Notennoù

* ↑ Monique Ornato, Répertoire de personnages apparentés à la couronne de France aux XIV et XV siècles, Publications de la Sorbonne, 2001
# Master McGrath

Master McGrath (1866-1871) a zo ur c'hi brudet en Iwerzhon, ul levran a ouie redek war-lerc'h gedon.

## Kanaouenn - Master McGrath

Anavezet eo ar ganaouenn dre an Dubliners.
    Eighteen sixty-nine being the date of the year
    The Waterloo sportsman, they all did appear
    To win the great prize and to bear it away
    Never counting on Ireland and Master McGrath
    And when they arrived there in London town
    The great English sportsman they did gather round
    One of the gentlemen gave an, "Ha ha
    Is that the great dog you call Master McGrath?"
    Lord Lurgon stepped forward and he said, "Gentlemen,
    If there are any among you have money to spend,
    For your great English greyhound I don't care a straw.
    Five thousand to one upon Master McGrath."
    White Rose stood uncovered, the great English pride -
    Her trainer and owner were both by her side.
    They led her away and the crowd cried, "Hurrah!"
    For the pride of all England and Master McGrath.
    As Rose and the Master, they both ran along,
    "I wonder," said Rose, "What took you from your home.
    You should have stayed there in your Irish domain
    And not come to gain laurels on Albion's plains."
    "I know," said McGrath, "We have wild heather bogs,
    But you'll find in old Ireland we have good men and dogs.
    Lead on, bold Britannia, give none of your jaw;
    Snuff that up your nostrils," said Master McGrath.
    The hare she led on, what a beautiful view,
    As swift as the wind o'er the green fields she flew.
    He jumped on her back and he held up his paw;
    "Three cheers for old Ireland," said Master McGrath.
    I've known many greyhounds that filled me with pride
    In the days that are gone and it can't be denied,
    But the greatest and the bravest the world ever saw
    Was our champion of champions, brave Master McGrath.

## Prizioù

* Waterloo Cup 1868,1869,1871.
# Massospondylus

Massospondylus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Sauropsida |
| Usurzhad : | Dinosauria |
| Urzhad : | Sauropodomorpha |
| Kerentiad : | Massospondylidae |
| Genad : | Massospondylus |
| Anv skiantel ||
| Massospondylus carinatus Owen, 1854 ||
| Prantad ||
| ~200-183 milion ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Massospondylus a oa un dinosaor etre 200 ha 183 milion a vloavezhioù kent hon oadvezh.
# Massoud Pezeshkian

Massoud Pezeshkian, bet ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1954 e Mahabad, e proviñs Azerbaidjan ar C'hornôg, zo ur surjian hag ur politikour iranat . Dilennet eo bet da brezidant Republik Islamek Iran d'an 9 a viz Gouere 2024, goude marv Ebrahim Raisi en un darvoud biñsaskell.

## Tuadur politikel

A-du eo Pezeshkian gant Gwarded an Dispac'h Islamek, met burutellat a ra ar gouarnamant ivez. Savet eo a-enep an doare ma vez gwasket ar vanifesterien. A-du eo gant implij ar yezhoù hag al lennegezh etnikel er mediaoù hag er c'helenn.

## Daveoù

* ↑ (fr) Le réformateur Massoud Pezeshkian remporte la présidentielle en Iran. France Info (Goure 2024).
* ↑ {fr}} Iran : qui est Massoud Pezeshkian, ce candidat réformateur en tête des sondages qui veut sortir le pays de son isolement ?. France Info (2024).
# Massís del Montseny

Ar Massís del Montseny, pe Montseny (distaget munˈsɛɲ) hepmui zo ur venezieg e Katalonia etre komarkoù ar Vallès Oriental, ar Selva hag Osona, hag etre proviñsoù Barcelona ha Girona.
# Mastaing

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Mastaing |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Mastaing en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Bouchain |
| Kod INSEE | 59391 |
| Kod-post | 59172 |
| Maer | Jean-Marie Huart |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,97 km² |
| Led | 50° 18' 26" Norzh |
| Hed | 03° 18' 17" Reter |
| Uhelder kreiz | 38 m |
| Uhelder bihanañ | 33 m |
| Uhelder brasañ | 67 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 915 (2007) |
| Stankter | 153 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Mastaing |
Mastaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iiz katolik Sant Varzhin.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Paracheirodon

Paracheirodon :
| Neon (paracheirodon innesi) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Characiformes |
| Kerentiad : | Characidae |
| Genad : | Paracheirodon |
| spesadoù : ||
| Paracheirodon simulans : neon gwer Paracheirodon axelrodi : kardinal Paracheirodon innesi : neon ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Paracheirodon zo ur genad a besked dour dous. Er c'herentiad Characidae hag en urzhiad Characiformes emañ. Ar spesad brudetañ er genad eo Paracheirodon innesi, anvet ivez neon, hag a zo unan eus ar pesked akwariom boutinañ. An holl spesadoù er genad a vez kavet er c'helc'hiad Neotropek, e meur a stêr eus Amerika ar Su.
Tizhout a ra 3 cm ar paracheirodoned hag ul linenn c'hlas skedus war o c'horf o deus, zoken ma'z eo un tamm disheñvel o liv.
Plijout a ra an dour dous ha trenk dezho ma c'hellont kavout an amprevaned, ar c'hresteneged hag ar preñved en em vagont ganto.
An anv paracheirodon a zeu eus ar gresianeg χείρ (dorn), ha οδών (dant) gant ar rakger παρά (e-kichen) evit e ziferañ eus ar genad Cheirodon.
# Parada de Arriba

Parada de Arriba zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Parada de Rubiales

Parada de Rubiales zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Parabuteo (genad)

Parabuteo :
| Parabuteo unicinctus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Iskerentiad : | Buteoninae |
| Anv skiantel ||
| Parabuteo Ridgway, 1874 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Parabuteo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1874 gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* ar vaou belost gwenn (Parabuteo leucorrhous),
* Parabuteo unicinctus
** P. u. harrisi hag unicinctus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Accipitridae/Parabuteo (lennet e-barzh d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Paracuellos de Jarama

Paracuellos de Jarama zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Paracuellos

Paracuellos zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun e Spagn.
* Paracuellos, pe Paracuellos de la Vega, e proviñs Cuenca
* Paracuellos de Jarama, e kumuniezh Madrid
* Paracuellos de Jiloca, e proviñs Zaragoza
* Paracuellos de la Ribera, e proviñs Zaragoza
# Paracuellos de Jiloca

Paracuellos de Jiloca zo ur gumun e Spagn e proviñs Zaragoza.
# Paracuellos de la Ribera

Paracuellos de la Ribera zo ur gumun e Spagn e proviñs Zaragoza.
# Paracelsus

Paracelsus e oa anv-micher Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim (1493-1541), ur medisin suis.
Dont a ra e anv "Paracelsus", hag a dalv kement ha "par da Celsus", eus ar skiantour roman Aulus Cornelius Celsus er I$^{añ}$ kantved, oberour an De Medicina.
# Paradas

Paradas zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Logunec'h Kumuniezh

Logunec'h Kumuniezh (bet Kumuniezh-kumunioù Bro Logunec'h) a oa un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) eus departamant ar Mor-Bihan, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Pondi eo. Krouet eo bet e 1996. D'ar 1añ a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh, goude kendeuziñ gant div etrekumuniezh-all.

## Kumunioù

Logunec'h Kumuniezh a yae 7 kumun d'ober anezhi:
* ar Chapel-Nevez
* Logunec'h
* Moustoer-Logunec'h
* Moustoer-Remengol
* Neizin
* Pluverin
* Remengol

## Brezhoneg

* E distro-skol 2015 e oa enskrivet er c'hlasoù divyezhek 199 skoliad (9,6 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Logunec'h Kumuniezh

## Notennoù

* ↑ Diviz ar 24 a viz C'hwevrer 2010.
* ↑ Ofis Publik ar Brezhoneg
# Lohitzüne-Oihergi

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lohitzüne-Oihergi (Lohitzun-Oyhercq e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Donapaleu.
# Loiano

Loiano zo ur gumun italian e proviñs Bologna.
# Logroño

Logroño zo ur gêr eus Spagn, kêr-benn proviñs ha kumuniezh La Rioja.
Emañ war lez ar stêr Ebro (42° 28' N, 2° 27' K) ha 386 m a-us live ar mor. E Genver 2015 e oa 151 344 a dud o chom e Logroño, war ur gorread 79,6 km².
Darempredet e vez Logroño gant kalzik touristed rak war Hent Sant Jakez emañ.
Pouezus eo gounidegezh ar gwini ha kenwerzh ar gwin e La Rioja ha pouezus eo ivez, da-heul, evit Logroño, kêr-benn ekonomikel ar vro.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Logroño gant ar c'hêrioù-mañ :
| Dunfermline (Bro-Skos) abaoe 1989 Darmstadt (Alamagn) abaoe 2002 Libourne (Bro-C'hall) abaoe 1979 Dacs (Bro-C'hall) abaoe 1960 | El Haggounia (Sahara ar C'hornôg) abaoe 1991 Rancagua (Chile) abaoe 1992 La Rioja (Arc'hantina) abaoe 1992 Brescia (Italia) abaoe 2005 |
Liammoù he deus ivez gant :
* Wilhelmshaven (Alamagn) abaoe 1990
* Vichy (Bro-C'hall) abaoe 1990
# Lohueg

Lohueg :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lohuec |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Kallag |
| Kod kumun | 22132 |
| Kod post | 22160 |
| Maer Amzer gefridi | Claude Lozac'h 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz-Breizh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 247 ann. (2020) |
| Stankter | 14 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 27′ 40″ Norzh 3° 31′ 14″ Kornôg / 48.4611111111, -3.52055555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 210 m bihanañ 184 m — brasañ 314 m |
| Gorread | 17,18 km² |
| Lohueg ||
| kemmañ |
Lohueg a zo ur gumun eus Bro-Dreger e Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, e kanton Kallag.

## Douaroniezh

* E Lohueg emañ andon ar Stêr Aon.
* Kumunioù amazek : Plougraz; Logivi-Plougraz; Ar Chapel-Nevez; Kalanel; Plourac'h; Bolazeg.

## Armerzh

* Mengleuz Milin ar Stang.
* Tennet e veze houarn eus an douar.

## Anv

* Diwar Lok hag an anv Yuzeg, priñs brezhon ha sant.
* Régis de Saint-Jouan (1990) : "Locyuzec, 1482; Lojuzec, 1622; Lohuzec, 1654".
* Bernard Tanguy (1992) : "Locuzec, 1458; 1477; Locyuzec, 1482; Louezec, 1543; Lohuzec, 1649".

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 55 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,89 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe tri anezhe e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel e Maissin, ur soudard eus an 19vet Rujumant Troadegiezh hag e Rossignol daou soudard eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel$^,$.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An alez-toet.
* Liac'hven Kerneskob.
* An iliz katolik.
* Ar feunteun.
* Iliz katolik Sant Yuzeg.
* Feunteun Sant Yuzeg.
* Maner Gwerneven.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Annie Ebrel, genidik a Lohueg.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Lohueg war lec'hienn Geobreizh

## Daveennoù ha notennoù

* ↑ (fr)
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Un tamm pennad zo diwar-benn Lohueg (gerdarzh) hag orin ar sant patrom Yuzeg, unan eus breudeur Yezekael, e Barr-Heol, niv. 87, p.19, 1975
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Loir-et-Cher

Loir-et-Cher :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Kreiz |
| Pennlec'h (prefeti) | Bleaz |
| Isprefetioù | Romorantin-Lanthenay Vendôme |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Nicolas Perruchot (UDI) |
| Prefed | Jean-Pierre Condemine |
| Kod EBSSA | 41 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-41 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR245 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 329 357 ann. (2020) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 34′ 59″ Norzh 1° 19′ 01″ Reter / 47.583, 1.317 |
| Gorread | 6 343 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 3 |
| Kantonioù | 15 |
| Etrekumuniezhioù | 11 |
| Kumunioù | 276 |
| kemmañ |
Al Loir-et-Cher (distaget:) a zo un departamant er rannvro Centre, e Bro-C'hall. Bleaz eo ar penn-kêr anezhañ. Savet eo dre vras diwar un tamm eus an Orléanais met ivez diwar darnoù eus ar Perche, ar Maine, ar Berry hag an Touren. An 41 eo an niverenn roet dezhañ.

## Anv

Hervez boaz ur bern an departamantoù gall e teu an anv diwar hini stêrioù, amañ al Loir hag ar Cher.

## Istor

Savet eo bet an departamant diwar un tamm eus an Orléanais met ivez diwar darnoù eus ar Perche, ar Maine, ar Berry hag an Touren.

## Arondisamantoù al Loir-et-Cher

* Arondisamant Bleaz
* Arondisamant Romorantin-Lanthenay
* Arondisamant Vendôme

## Sevenadur

* Le Loir-et-Cher a zo ur ganaouenn gant Michel Delpech.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* touristañ el Loir-et-Cher

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Logrosán

Logrosán zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 1 913 (2023).
# Loir

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Loir zo ur ger gallek, hag anv meur a dra:
* ul loen, an hunegan,
* ur stêr, Loir, al Lez (stêr) e brezhoneg
* un anv-tiegezh.

## Lec’hanvadurezh
### Kêrioù

Meur a gêr treuzet gant al Lez a gaver anv gallek ar stêr enne:
* En Eure-et-Loir :
** Cloyes-sur-le-Loir, Saint-Maur-sur-le-Loir, .
* En Loir-et-Cher :
** Couture-sur-Loir, Montoire-sur-le-Loir, Villiers-sur-Loir
* E Sarthe :
** La Chartre-sur-le-Loir, Château-du-Loir
* E Maine-et-Loire :
** Seiches-sur-le-Loir.

### Departamantoù gall

Daou zepartamant gall a deu o anv anezhañ : al Loir-et-Cher hag an Eure-et-Loir.

## Anv-tiegezh

Anv-tiegezh meur a arzour eo, en o zouez:
* Gaston Loir (1868-1922), livour.

## Pennad kar

* Loire, anv gallek ar stêr Liger.
# Lizher kentañ Sant Yann

Emañ tri Lizher Sant Yann e-touez Lizheroù Katolik an Testamant Nevez. Hervez Maodez Glanndour e vije bet skrivet al lizheroù-mañ etre 95 ha 105 GJK, war-dro fin buhez an abostol, d'ar mare m'edo o skrivañ e aviel.

### Gant piv e oa bet skrivet Lizher kentañ Sant Yann ?

« Gant an abostol Sant Yann, hervez an hengoun, eo bet skrivet al lizher-mañ [...]. » a skriv Maodez Glanndour. Hervez Digoradur da Aviel ha lizheroù Sant Yann ar « Bible de Jérusalem » ez eus kement a gerentiezh etre ar pevare aviel hag al lizheroù ken ez eo diaes chom hep reiñ an hevelep aozer dezho.

### Da biv e voe kaset ?

Kazi sur da ilizoù Anatolia « m'eo bet an abostol Yann, betek e varo diwezhat, ar penn-eskob anezho. Gerioù 'zo evel « Bugaligoù », « Va re garet », o tistreiñ alies evit envel degemererion ar skrid a ziskouez e oant tud tost d'e galon. ».

### Danvez al lizher

Kaset eo bet evit startaat e feiz kristenien e amzer hag o distreiñ diouzh ar falskelennerien a oa krog d'ober o reuz en Iliz. An hevelep mennozhioù hag er pevare aviel a gavomp amañ hervez Maodez Glanndour : karantez erbedet dimp, karantez efedus, karantez stag ouzh ar feiz wirion.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (br) Digoradur d'al Lizheroù Katolik, eil levrenn troidigezh an Testamant Nevez, Al Liamm 1971, p 535.
* ↑ (fr) La Sainte Bible, cerf, 1961, p 1396.
* ↑ (br) Maodez Glandour, digoradur d'al Lizheroù Katolik, Al Liamm, 1971, p 535.
# Lizher ur vaouez dianavez

Lizher ur vaouez dianavez (titl orin alamanek: Brief einer Unbekannten) zo un danevell gant Stefan Zweig, embannet e 1922. Lakaet eo bet e brezhoneg gant Gérard Cornillet hag embannet e 2013.

## Liammoù diavaez

* Fichenn al levr war lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg
Ar c’hoari-echedoù, an Alarc'h, 2013[1]
# Lizheregouriezh

Lizheregouriezh a reer eus studi ar yezh diwar ar mammennoù dre gomz ha dre skrid : keñveriet e vez ar skridvarnerezh, an istor hag ar yezhoniezh, en ur deurel evezh bras d'ar gerdarzh)$^,$$^,$.
Al lizheregouriezh klasel a studi ar yezhoù klasel. Hec'h orin a zeu eus Levraoueg Pergamum ha Levraoueg Alexandria a-c'houde ar IV$^e$ kantved kt JK, kenderc'het gant an Henc'hresianed hag a-hed an Impalaeriezh roman. Adkavet hag adstudiet e voe e-kerzh an Azginivelezh, kent ma voe heuliet gant studiañ yezhoù Europa (germaneg, yezhoù keltek), euraziat (slavek, h. a.), aziat (arabeg, perseg, sanskriteg, sinaeg, h.a.), hag afrikat (egipteg, yezhoù nubiek, h.a.). Lod studioù a ra gant keñveriadur an holl yezhoù indezeuropek.
Al lizheregouriezh a gengreiz war an diorren istorel (diellfenn treadegel) eo en dargemm gant ar yezhoniezh rak ar bouez war an dielfenn treadegel lakaet gant Ferdinand de Saussure.

## Daveoù

* ↑ Geriadur Vallée p. 556
* ↑ SAUSSURE, Ferdinand de : Writings in general linguistics, Oxford University Press, 2006 (ISBN 9780199261444)
* ↑ SAUSSURE, Ferdinand de : Ecrits de linguistique generale, Paris : Gallimard, 2002 (ISBN 9782070761166)
* ↑ PEILE, John (1880) : Philology, Franklin Classics, 2018 (ISBN 978-0-342-74776-4)
* ↑ HALL, Frederick William (1968) : A Companion to Classical Texts, Biblio Life, 2009{{ISBN|978-1-110-72774-2]]
# Lizher da Filemon

Unan eus an tri lizher bet skrivet gant Sant Paol pa oa prizoniad e Roma (60-62 pe 61-63) eo al lizher da Filemon. Eus memes rummad hag al lizher d'an Efezidi hag al Lizher d'ar Goloseidi e vefe eta hervez La Bible de Jérusalem. Emañ e Testamant Nevez ar Bibl.
Berr eo al lizher-mañ. Setu penaos e vez kinniget gant Maodez Glanndour :
   « Ur bilhed berr n'eo ken evit goulenn digant Filemon, unan eus kristenion Kolosae, reiñ frankiz d'e sklav Onezimoz. Hemañ goude e laerezh, a zo tec'het kuit eus ti e vestr. Paol, goude kaout anezhañ, en deus e droet d'ar feiz. Bremañ, petra ober ? Adkas Onezimoz d'e vestr ? Ma plijfe da hemañ diskouez trugarez e-keñver e sklav e vefe sur-mat kristenoc'h. »
Ouzhpennañ a ra La Bible de Jérusalem e tiskouez al lizher-mañ pegen kizidik e oa an abostol e-keñver an dud, ha kadarnaat a ra e sell war ar sklaverezh.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (br) Maodez Glanndour, "Digoradur da lizheroù Sant Paol", eil lodenn troidigezh an Testamant Nevez, Al Liamm, 1971, p. 354
* 1 2 (fr) La Sainte Bible, Cerf, 1961, p. 1487
* ↑ (br) Maodez Glanndour, "Digoradur da lizheroù Sant Paol", eil lodenn troidigezh an Testamant Nevez, Al Liamm, 1971, p; 356
* ↑ (fr) La Sainte Bible, Cerf, 1961, p. 1488