OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bloavezhioù 1930
### Darvoudoù

* Enkadenn armerzhel vedel : an Enkadenn Veur.
* Breizh
** Luskad Gwalarn
** Diorroidigezh Strollad Broadel Breizh (SBB)
* Frañs :
** Gouarnamant an Talbenn ar Bobl
** Diorroidigezh luskad faskour ar Cagoule na zeuas ket a-benn d'ober berzh.
* Brezel Spagn
* Alamagn, krouidigezh an III$^e$ Reich, en he barr emañ an naziegezh
* Deroù an Eil brezel bed

### Tud dibar
#### Politikerezh

* an diktatour Francisco Franco
* an diktatour Adolf Hitler
* George V, roue ar Rouantelezh Unanet
* ar prezidant amerikan Franklin D. Roosevelt
* ar prezidant amerikan Herbert Hoover
* ar c'hentañ ministr breizhveurat Neville Chamberlain
* Léon Blum, prezidant ar c'huzul e Bro-C'hall
* an diktatour Benito Mussolini
* an diktatour Jozef Stalin
* Impalaer Japan Hirohito

#### Lennegezh

* Youenn Drezen
* Roparz Hemon

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Skinwel
# Bloavezhioù 1940
### Darvoudoù

* Eil brezel bed
* Deroù Brezel Indez-Sina (1946)
* Dizalc'hiezh India (1947)
* Stad Israel (1948)
* Republik Pobl Sina (1949)

### Tud dibar

* Winston Churchill
* Dwight D. Eisenhower, jeneral
* Yann Fouere
* Mahatma Gandhi
* Rita Hayworth, aktourez
* Adolf Hitler
* Roparz Hemon
* Glenn Miller, soner
* Benito Mussolini
* Philippe Pétain
* Franklin Delano Roosevelt
* Stalin

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Ar Radar
* An nijerez dre zazloc'h
* Ar skiriadur atomek
# Bloavezhioù 1950

Graet e vez a-wechoù, e brezhoneg, gant an droienn saoznek ar fifties abalamour da vrud armerzhel ha sevenadurel SUA, trec’hour meur an Eil brezel bed, e-kerzh an degad kent.

### Darvoudoù

* Brezel Korea (1950 / 1953)
* Dibenn Brezel Indez-Sina (1954)
* Deroù Brezel aljeria (1954)

### Tud dibar
#### Politikourien

* Dwight David Eisenhower
* René Coty
* Paul-Henri Spaak
* Nikita Khrouchtchev

#### Arzourien

* James Dean
* John Lee Hooker
* Elvis Presley

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Spoutnik, loarell gentañ en egor
* Bombezenn gwreznukleel
* Vaksin a-enep d'ar Poliomielit
# Bloavezhioù 1970
### Darvoudoù

* Sec’hor er Sahel en Afrika
* Fin zo d'an eilpaeadur dollar/aour (1971)
* Darempredoù diplomatel etre SUA ha Republik Pobl Sina (1972)
* Abadenn ha pladenn Alan Stivell en Olympia Pariz ha war gwagennoù Europ 1 o vrudañ souden sonerezh, yezh ha sevenadur Breizh e darn vrasañ poblañs Breizh ha Bro C'hall, hag o kregiñ e lusk en Europa hag er bed-holl (1972)
* Brezel israeloarab ar C'hippour (1973, Israel, Egipt, Siria)
* Kentañ stroñs tireoul, enkadennn armerzhel (1973)
* Taolioù-Stad ha renadoù milourel e Latinamerika (Chile 1973, Arc'hantina 1976) URSS (1979)
* Krouidigezh ar skolioù Diwan, deroù ar c’helenn brezhonek.
* Manifestadegoù kentañ evit adunaniñ Breizh

### Tud dibar

* Willy Brandt, RKA
* Leonid Brejnev, URSS
* Richard Nixon, SUA

### Sonerezh

* AC/DC
* Black Sabbath
* Eric Clapton
* Deep purple
* Eagles
* Van Halen
* Kiss
* Pink Floyd
* Ar Poppys
* Sex Pistols
* The Stooges
* Queen
* Ramones
* Scorpions
* Gilles Servat
* Alan Stivell
* Stevie Ray Vaughan
* Supertramp
* Led Zeppelin
* ZZ Top

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Mikrokewerier, pladenn arc’hant, moullerez laser gentañ (IBM 3800)
* Urzhiataer personel
* UNIX
* Dilestrañ a ra ar Rock psikedelek en Europa : eus SUA e teu, empleget el luskad rendaelour zo ar Galifornianed er penn anezhañ : Venice Beach, deuet eo mare ar seventies.
# Bloavezhioù 1900
### Darvoudoù

* Lezenn zisparti ar Stad eus an Iliz e Frañs

### Tud dibar

* Nikolaz II Rusia

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennnoù

* Relativelezh darnel
* Nijerezh
* Gounezerezh ar perlez
# Bloavezhioù 1910
### Darvoudoù

* Brezel bed kentañ
* Dispac'h Rusia

### Tud dibar

* Lenin
* Georges Clemenceau

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Relativelezh hollek
# Bloavezhioù 1960

Graet e vez a-wechoù, e brezhoneg, gant an droienn saoznek ar sixties abalamour d'ar berz ma oa gant armerzh ha sevenadur SUA ha Breizh-veur e-kerzh an degad-mañ.

### Darvoudoù

* Dibenn Brezel Aljeria (1962)
* Brezel ar Viêt Nam
* Nevezamzer Praha (1968)
* Mae 1968
* An den kentañ war al loar (1969)

### Tud dibar

* Charles de Gaulle
* Konrad Adenauer
* John F. Kennedy
* Martin Luther King
* Ar Beatles

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Ergerzhadeg an egor, den kentañ war al Loar
# Bloavezhioù 1920
### Darvoudoù

* Bloavezhioù Foll
* Italia : SBF (PNF) Mussolini a zeu er galloud (1922)
* Enkadenn armerzhel (1929 / Yaou zu)
* Kanada, Stadoù-Unanet Amerika ha Finland : ar berzerezh zo un taol esae lezennel evit lakaat un termen d'an evañ boeson.

### Tud dibar

* Joséphine Baker
* Raymond Poincaré

### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Mekanikerezh kwantek
# Bloavezhioù 1980
## Darvoudoù

* Brezel ar Malvinez (1982)
* Brezel Iran-Iraq (1980 / 1988)
* Drouziwezh Tchernobyl (1986)
* Diskar Moger Berlin (1989)
* Manifestadegoù plasenn Tien an Men (1989)
* Deroù ar c'helenn divyezhek gant Div Yezh er skolioù Stad ha gant Dihun er skolioù katolik.

## Tud dibar

* Félix Houphouët-Boigny, Aod an Olifant
* Herve Bourges, Breizh
* Jean-Yves Cozan, Breizh
* Mikhail Gorbatchev, URSS
* Ruhollah Khomeiny, Iran
* Helmut Kohl, Alamagn (RKA)
* Andrev Lavanant, Breizh
* François Mitterrand, Frañs
* Ronald Reagan, SUA
* Margaret Thatcher, Breizh-Veur
* Deng Xiaoping, Sina

## Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Microsoft Windows
* Apple Macintosh
* Ar Sida
* Ar Genrouedad

## Sevenadur

* An Hip Hop
* Ar Videoklip
* Ar radioù frank
* Ar World music
* An New wave
* Ar sonerezh gotek
* Ar Visual Kei

### Sonerezh

* Michael Jackson
* The Cure
* Depeche Mode
* Eurythmics
* Madonna
* Prince
* Bruce Springsteen
* U2
* Whitney Houston
* Dire Straits

### Sinema

* E.T. an ezdouarad
* Robert Redford
* Tom Cruise
* Martin Sheen
* Steven Spielberg

### Skinwel

* Tom Selleck
* Richard Dean Anderson
* Dallas
* Dynastie
* Alf
# Edward FitzGerald (barzh)

Edward FitzGerald (1809–1883), a oa ur barzh saoz. Brudet eo e droidigezh eus barzhonegoù Omar C'hayyam. Diwarnañ e labouras Roparz Hemon da sevel e bezhioù anvet Diwar Omar C'hayyam.
# Edward Fitzgerald

Edward Fitzgerald zo anv meur a zen.

## Tud

* Lord Edward FitzGerald (1763–1798), dispac'her iwerzhonat
* Edward FitzGerald (emsaver) (1770?–1807), dispac'her iwerzhonat
* Edward FitzGerald (barzh) (1809–1883), barzh saoz

## Pennadoù kar

* Edward
* Fitzgerald
# Edward Hughes

Edward Hughes zo anv meur a zen, e Kembre ha Bro-Saoz dreist-holl.

## Kembre

* Edward Hughes (Y Dryw), barzh
* Edward David Hughes, skiantour
* Edward Hughes (eskob), eskob

## Bro-Saoz

* Edward Hughes (amiral) (wd 1720-1794) , amiral saoz.
* Edward Robert Hughes (1851–1914), livour

## Pennadoù kar

* Edward
* Hughes
# Edward Gibbon

Edward Gibbon (Putney, Bro-Saoz, 8 a viz Mae 1737 - Londrez, 16 a viz Genver 1794) a oa un istorour hag ur politikour saoz, brudet abalamour m’en deus skrivet The History of the Decline and Fall of the Roman Empire ("Istor diskar ha lamm an Impalaeriezh roman"). C'hwec'h levrenn a voe embannet etre 1776 ha 1788. Brudet e voe an oberenn kement hag an aozour anezhi, abalamour d'e stil a zoare, ma oa ditouret-mat ha ma tage ar relijion aozet.
Sellet a reer outañ evel unan eus ar skrivagnerien saoz pouezusañ da Vare ar Sklêrijenn, ha meneget eo bet e labour alies gant ar bolitikourien hag ar skrivagerien a zo deuet war e lerc’h.

## Oberennoù

* Essai sur l'Étude de la Littérature (1761).
* Critical Observations on the Sixth Book of The Aeneid (1770).
* The History of the Decline and Fall of the Roman Empire (levrenn I, 1776 ; levrennoù II ha III, 1781 ; levrennoù IV, V ha VI, 1788-1789).
* A Vindication of some passages in the fifteenth and sixteenth chapters of the History of the Decline and Fall of the Roman Empire (1779).
* Mémoire Justificatif pour servir de Réponse à l'Exposé, etc. de la Cour de France (1779).
* Memoirs of My Life (1796)
# Edward Hargitt

Edward Hargitt, bet ganet d'an 3 a viz Mae 1835 e Dinedin (Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 19 a viz Meurzh 1895, a oa ul livour hag un evnoniour skosat.
An arzoù a studias Hargitt e Royal Scottish Academy Dinedin da gentañ-penn ha dont a reas da weledvaour donezonet a-walc'h. Pleustriñ a reas war an evnoniezh ivez betek dont da arbennigour war ar c'herentiad Picidae. A-gevret gant Peter Smit e reas war-dro unan eus seizh levrenn warn-ugent Catalogue of the birds in the British Museum : Volume 18: Picariæ Part I (1890).

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* N : Nesoctites.

### Spesadoù

* C : Chloropicus xantholophus,
* L : Leuconotopicus arizonae,
* Y : Yungipicus ramsayi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Hargitt e metoù al loenoniezh.
* ↑ Catalogue of the Birds in the British Museum.
# Edward III (pezh-c'hoari)

Edward III zo ur pezh-c'hoari lakaet war gont William Shakespeare diwar-benn ar roue Edouarzh III (Bro-Saoz) .
Dizanv e voe embannet e 1596. Abaoe an XVIIIvet kantved eo ez eus kaoz e vije diwar zorn Shakespeare, evit un darn da vihanañ.
# Edward H. Phelps

Edward Herrick Phelps (1829-1863) a oa ul letanant-koronal e lu an Unaniezh e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Dindan urzhioù eeun ar Jeneral Ulysses S. Grant e oa. Brudet e voe dre e obererezhioù e-pad Emgann Missionary Ridge a c'hoarvezas d'ar 25 a viz Du 1863 e Chattanooga (Tennessee) : hag eñ gloazet e kendalc'has da reiñ urzhioù d'e soudarded kent bout lazhet gant un eil tenn p'edo c'hoazh e penn e vagad. E soudarded a baeas ar maen-koun d'e enoriñ.

## Goude emgann Missionary Ridge

Daou zevezh goude an emgann, d'ar 27 a viz Du 1863, ar c'habiten Seth B. Moe a lennas e Chattanooga ur skrid en enor d'ar c'horonal Phelps hag a voe embannet er gazetenn Toledo Blade d'ar 5 a viz Kerzu 1863.
   « Col. E. H. Phelps, of the 38th Ohio, was killed. He was a gallant man. He was first wounded while leading his men up the hill, but not mortally. Not willing to be left behind the charging forces, supported by some of his soldiers, he continued to lead his Brigade to the top of the hill, where, while cheering his men on to victory, he was again hit and died almost instantly. He had been in command of the 3d Brigade, 3d Division, 14th Army Corps, since the re-organization of the Army in October, and had made himself its loved and popular commander. The army has lost in him a good officer, and the country a devoted and patriotic defender. »
   – Seth B. Moe, November 27, 1863

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Toledo Civil War Roundtable – Letter of tribute from Captain Seth B. Moe, of General James B. Steedman’s staff, November 27, 1863
# Edward Heath

Edward Richard George Heath, lesanvet Ted Heath, (9 Gouere 1916 e Broadstairs - 17 Gouere 2005 e Salisbury) a oa ur politiker mirour eus Breizh-Veur. Kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet e voe eus 1970 da 1974. E penn ar Strollad Mirour e voe ivez, eus 1965 da 1975.
E-pad e yaouankiz e veajas dre Europa : e Barcelona e oa bet e 1938, da vare Brezel Spagn ; en Alamagn e oa bet, pa oa studier, dre ziv wech, e 1937 ha 1939, a-raok an Eil Brezel-bed. Abalamour da se moarvat e savas a-du gant Breizh-Veur e Marc'had Boutin Europa : pa voe er galloud ez eas ar Rouantelezh Unanet e-barzh d'ar 1añ a viz Genver 1973. Dindan e ren evel kentañ ministr, a-hend-all, ez eas an traoù war washaat en Hanternoz Iwerzhon. Harzoù-labour stank a voe ivez ha c’hwezañ a reas ar prizioù. Abalamour d’an diaesterioù-se e voe tud oc’h enebiñ outañ er Strollad Mirour ha kemeret e voe e lec’h e penn ar gostezenn gant Margaret Thatcher.
Dizimez e chomas Edward Heath a-hed e vuhez. Hervez ar vrud e vije bet heñvelrevour. Etre 2015 ha 2017 e voe graet un enklask gant ar polis abalamour ma oa bet lavaret e oa maboriad. Ne zisoc’has an enklask war tamall ebet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elizabeth Foster

Elizabeth Cavendish, Dugez Devonshire (ganet Elizabeth Christiana Hervey, deuet da vezañ Lady Elizabeth Foster), (1759 – 1824), a oa ur romantourez saoznek, mignonez da Georgiana Cavendish, Dugez Devonshire. Elizabeth a gemeras lec'h an Dugez e-kichen an Dug, hag a zimezas dezhañ pa intañvas.
# Elizabeth Stuart (1596-1662)

Elizabeth Stuart ( 1596 – 1662) a oa ur briñsez skosat, ha saoz, hag a deuas da vezañ rouanez Bohemia.
Merc'h e oa da James VI, Roue Bro-Skos (deuet da vezañ Jakez Iañ), Roue Bro-Saoz ha d'e bried Anna Danmark.
Desket mat e voe, ha kenteliet war ar skiantoù natur, an istor, an douaroniezh, an doueoniezh, yezhoù, sevel-skridoù, seniñ ha dañsal. Latin avat ne voe ket desket dezhi: kavout a rae d'e dad e teue ar merc'hed da vout gwidreûs dre zeskiñ latin.
Da 12 vloaz e teue meur a yezh ganti, ha galleg flour zoken, ar yezh a gomzas diwezhatoc'h ouzh he fried Marc'hegerez vat e oa, gouzout a ouie diouzh ar relijion brotestant, ha gouest e oa da skrivañ lizheroù gant un dorn leal hep bout reut Lennek e oa ivez ha prouennoù zo eus he c'harantez ouzh al levrioù..
Dimeziñ a reas da Friedrich V, Dilenner Pfalz, hag a voe Roue Bohemia ur goañvezh-pad.

## Poltredoù

Ur bern poltredoù anezhi zo bet.
* Elizabeth da 7 vloaz gant Robert Peake the Elder
* Elizabeth da 10 vloaz gant Robert Peake the Elder
* Poltred, gant ul livour dianav
* Poltred gant Gerard van Honthorst

## Bugale

Trizek bugel o doe Elizabeth ha Frederick
| Anv | Ganet | Marvet | Dimezet | Bugale |
| Henry Frederick, Priñs Pennhêr Pfalz anavezet ivez evel Henry Frederick | 1614 | 1629 | Dizimez | Hini ebet |
| Karl Iañ Ludwig, Dilenner Pfalz | 1617 | 1680 | Charlotte von Hessen-Kassel | Karl II, Dilenner Pfalz Elizabeth Charlotte, Dilennerez Pfalz Friedrich von der Pfalz |
| Elizabeth, Abadez Herford | 1618 | 1680 | Dizimez | Hini |
| Rupert, Dug Cumberland | 1619 | 1682 | Dizimez | 2 vastardez |
| Mauricevon der Pfalz | 1620 | 1652 | Dizimez | Hini |
| Louise Hollandine | 18 a viz Ebrel 1622 | 11 a viz C'hwevrer 1709 | Dizimez | Hini |
| Louis | 21 a viz Eost 1624 | 24 a viz kerzu 1624 | Ma | |
| Edward, Kont Palatin Simmern | 1625 | 1663 | Anna Gonzaga | Luise Marie von der Pfalz Anne Henriette Bavaria Benedicta Henrietta von der Pfalz |
| Henriette Marie von der Pfalz | 7 a viz Gouhere 1626 | Sigismund von Siebenbuergen | Hini ebet |
| John Philip Frederick | 26 a viz Gwengolo 1627 | 15 a viz Kerdu 1650 | | |
| Charlotte | 19 a viz Gwengolo 1628 | 14 a viz Genver 1631 | Marvet en bugelig | |
| Sophie von der Pfalz | 14 a viz Here 1630 | 8 a viz Mezheven 1714 | Ernst August von Hannover (1629-1698) | George Iañ Friedrich Augustus mab marv c'hanet Maximilian Wilhelmm von Braunschweig-Lüneburg mab marv c'hanet Sophia Charlotte von Hannover Karl Philipp Christian Heinrich Ernest Augustus, Dug York hag Albany |
| Gustavus Adolphus | 14 a viz genver 1632 | 1641 | marvet en bugelig | |

## Notennoù

* ↑ "Latin had the unfortunate effect of making women more cunning".Fraser, Antonia (2002), The Weaker Vessel: Woman’s Lot in Seventeenth-Century England, part Two, London: Phoenix, ISBN 1407216120
* ↑ Erskine, Frances, Memoirs Relating to the Queen of Bohemia, Vol.1, London: Longhurst, p. 83
* ↑ Gorst-Williams, J., Elizabeth the Winter Queen, London: Abelard, ISBN 0-200-72472
* ↑ Everett Green, Mary Anne (2010), Elizabeth, electress palatine and queen of Bohemia (1909 ed.), Milton Keynes, ISBN 9781117402697
# Elizabeth Taylor (aktourez)

    Evit an dud all anvet Elizabeth Taylor, gwelet Elizabeth Taylor (disheñvelout)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Elizabeth Taylor pe Liz Taylor a oa un aktourez stadunanat ha saoz, ganet d'ar 27 a viz C'hwevrer 1932 e Londrez ha marvet d'an 23 a viz Meurzh 2011 e Los Angeles (Kalifornia) er Stadoù-Unanet. Unan eus pennañ c'hoarierezed sinema marevezh bras Hollywood eo bet.
Ganet e voe e Londrez da kerent stadunanat ha dilojañ a reas e Los Angeles e 1939. Kregiñ a ra da 10 bloaz da c'hoari er film Lassie Come Home.

## Filmoù pennañ

* 1943 : Lassie Come Home
* 1944 : Jane Eyre ♦ The White Cliffs of Dover ♦ National Velvet
* 1946 : Courage of Lassie
* 1947 : Life with Father ♦ Cynthia
* 1948 : A Date with Judy ♦ Julia Misbehaves
* 1949 : Little Woman ♦ Conspirator
* 1950 : The Big Hangover ♦ Father of the Bride
* 1951 : Father’s Little Dividend
* 1952 : Love Is Better Than Ever ♦ A Place in the Sun ♦ Ivanhoe
* 1953 : The Girl Who Had Everything
* 1954 : Elephant Walk ♦ Rhapsody ♦ Beau Brummell ♦ The Last Time I Saw Paris
* 1956 : Giant
* 1957 : Raintree County
* 1958 : Cat on a Hot Tin Roof
* 1959 : Suddenly, Last Summer
* 1960 : Butterfield 8
* 1963 : Cleopatra ♦ The VIPs
* 1965 : The Sandpiper
* 1966 : Who's Afraid of Virginia Woolf?
* 1967 : Doctor Faustus ♦ Reflections in a Golden Eye ♦ The Taming of the Shrew ♦ The Comedians
* 1968 : Boom!
* 1969 : Secret Ceremony
* 1970 : The Only Game in Town
* 1972 : Zee and Co ♦ Under Milk Wood ♦ Hammersmith Is Out
* 1973 : Night Watch ♦ Ash Wednesday
* 1974 : Identikit
* 1976 : The Blue Bird
* 1977 : A Little Night Music
* 1980 : The Mirror Crack’d
* 1988 : Il giovane Toscanini

## Liammoù diavaez

* (en) Pajenn Liz Taylor war lec'hienn Movie DataBase
# Elizabeth Chudleigh

Elizabeth Chudleigh, dugez Kingston, anvet ivez kontez Bristol, a oa ganet en 1720 ha marvet e Pariz d'ar 26 a viz Eost 1788.
Merc'h e oa d'ar c'horonal Thomas Chudleigh (†1726). Mont a reas da lez Bro-Saoz da vezañ dimezell a enor gant Augusta von Sachsen-Gotha en 1743, marteze dre hanterouriezh he mignon William Pulteney, kentañ Kont Bath.
Koant ha speredek e oa, c'hoant emuhelaat dezhi, ha froudennek a demz-spered. Paotred a vezel war he lerc'h hag en o zouez James Hamilton hag Augustus John Hervey, a zeuas da vout 3$^e$ kont Bristol. Un deiz koulskoude e kuitaas Hamilton Bro-Saoz ha, d'ar 4 a viz Eost 1744, e Lainston, e-kichen Winchester, e timezas da Hervey. Paour e oant an eil hag egile, ha kuzh e chomas an eured evit ma c'hallje Elizabeth chom el lez, tra ma'z eas Hervey, ofisour a vor anezhañ, da verdeiñ, e-pad daou vloaz, a-raok distreiñ e dibenn 1746.
Ne voe ket un dimeziñ evurus, ha dispartiañ a rejont. Met pa voe peuzsur edo Hervey o vont da vezañ kont Bristol war-lerc'h e vreur e klaskas Elizabeth Chudleigh dastum prouennoù eus o eured.
En 1765 e reas un hir a chomadenn e Berlin, ma voe e-touez mignoned Frederig Veur. Pa zistroas da Londrez e teuas da vout serc'h da Evelyn Pierrepont, 2vet dug Kingston-upon-Hull, hag a oa pinvidik-mor.
Hervey a felle dezhañ dizimeziñ met Elizabeth ne felle ket dezhi reiñ brud d'o darempredoù ha d'o friedelezh. Kontañ a reas e oa trelatet Hervey, touiñ ne oa ket dimezet. Embann a reas al lez-varn e oa plac'h yaouank en miz C'hwevrer 1769.

## Levrlennadur

* Claire Gervat, The Scandalous Life of the Duchess of Kingston, Arrow Books Ltd, 2003 – ISBN : 0712614516
* Jean-Claude Hauc, "Elisabeth Chudley", in Aventuriers et libertins au siècle des Lumières, Paris, Les Editions de Paris, 2009.
* Alexandra Lapierre, L'excessive, Plon, 2010. (ISBN 978-2-259-20625-9).
# Elizabeth Siddal

Elizabeth Eleanor Siddal (25 a viz Gouere 1829 e Londrez– 11 a viz C'hwevrer 1862, en hevelep kêr) a oa ur varzhez hag ul livourez saoz eus luskad ar Rakrafaelouriezh. Meur a wech e voe savet he foltred gant livourien al luskad-se.
Unan eus an daou batrom livet ar muiañ gant rakrafaelourien e voe Elizabeth Siddal. Jane Burden eo a oa an hini all. Patrom pennañ Dante Gabriel Rossetti e voe, met livet e voe he foltred gant Walter Deverell, William Holman Hunt ha John Everett Millais ivez.
Dimeziñ a reas da Dante Gabriel Rossetti e fin he buhez.

## He buhez
### He yaouankiz

Elizabeth Eleanor Siddall, anvet diwar-lerc'h he mamm, pe “Lizzie” Siddall, a oa ganet d'ar 25 a viz Gouhere 1829, e ti he zud, 7 Charles Street, Hatton Garden. He zad e oa Charles Crooke Siddall, a lavare bezañ mab da noblañsed, hag he mamm e oa Eleanor Evans, a oa kembreat hec'h anv-tiegezh. Ne oant ket tud paour, hag he zad a oa e penn ur gompagnunezh ober kontilli.
War-dro 1831 ez eas an tiegezh Siddall da chom da Southwark, e kreisteiz kêr Londrez, ul lec'h lousoc'h eget Hatton Garden. E Southwark e voe ganet breudeur ha c'hoarezed Lizzie Sidall: Lydia, mignonez dezhi, Mary, Clara, James ha Henry. N'ouzer ket ha mont a reas Lizzie Siddall d'ar skol met lenn ha skrivañ a ouie, kelennet gant he zud marteze. Abred e tizoloas ar varzhoniezh goude kavout ur varzhoneg gant Alfred Tennyson war un tamm kazetenn lakaet da bakañ amann; diwar se e teuas c'hoant dezhi da skrivañ.

## Daveoù

* Virginia Surtees (1991). Rossetti's Portraits of Elizabeth Siddal, Aldershot: Scolar Press.
* Kim Morrissey (1998). Clever as Paint: The Rossettis in Love (playscript), Toronto: Playwrights Canada Press.
* Lucinda Hawksley (2004). Lizzie Siddal: The Tragedy of a Pre-Raphaelite Supermodel, Andre Deutsch.

## Liammoù diavaez

* Barzhonegoù gant Elizabeth Siddal
* Rakrafaelouriezh e lec'hienn Birmingham Museums & Art Gallery, gant poltredoù Elizabeth Siddal livet gant Rossetti
* Poltredoù Elizabeth Siddal gant Rossetti
* Lizheroù skrivet gant Elizabeth Siddal
* Luc'hskeudennoù bez Elizabeth Siddal
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elizabeth Hurley

Elizabeth Jane Hurley, ganet d'an 10 a viz Even 1965, brudet evel Liz Hurley, zo un aktourez, produerez, maouez a aferioù ha top model saoz. Liammet eo ouzh an embregerezh produioù kened Estée Lauder abaoe ma oa bet top model evit ar merk pa oa-hi 29 vloaz. Implijet e vez-hi evit brudañ produioù ar merk, dreist-holl ar produioù c'hwezh-vat evel Sensuous, Intuition, ha Pleasures, abaoe 1995. Hurley a zo e penn ur merk dilhad kouronkañ.

## Liammoù diavaez

* Elizabeth Hurley war IMDb
# Elizabeth Shaughnessy

Elizabeth Shaughnessy a zo bet ganet e 1937.
Mestrc'hoarierez echedoù iwerzhonat, bet o vevañ e Berkeley, Kalifornia, SUA e-pad tremen 30 vloaz.
C'hoari a ra e skipailh broadel Iwerzhon en Olimpiadoù Echedoù Bedel.
Renourez eo eus Berkeley Chess School (Skol Echedoù Berkeley) e-lec'h ma vez kelennet an echedoù hag aozet kampoù hañv. Div wezh e voe dilennet da burev ar skol.
# Elizabeth Eleanor Greatorex

Elizabeth "Lizzie" Eleanor Greatorex (New York, 1854 – Moret-sur-Loing, 1917) a oa ul livourez hag ur skeudennaouerez stadunanat.
Merc'h e oa d'al livourez Eliza Pratt Greatorex ; ha c'hoar d'al livourez Kathleen Honora Greatorex.
Bouzar e voe a-hed ar braz eus he buhez. Gant he mamm e teskas an tresañ hag al livañ ; poltredoù ha bokedoù e oa he zodennoù pennañ.
E 1869 ha 1870 e voe lakaet he oberennoù war ziskouez en National Academy of Design e New York, ma oa bet degemeret he mamm evel keneilez e 1868.
Klañvaat a eure p'edo o labourat en Aljer e 1881. Pa voe diglañvaet e tistroas da New York, ma ranne ur studio gant he mamm hag he c'hoar ; beajiñ gant an div a reas en-dro.
E 1917, oadet a 63 bloaz, e varvas en annez an tiegezh Greatorex e Moret-Sur-Loing.

## Notennoù

* ↑ (en) 'Smithsonian American Art Museum'. Kavet : 23/10/2023.