OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ictinia

Ictinia :
| Ictinia mississippiensis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Iskerentiad : | Buteoninae |
| Anv skiantel ||
| Ictinia Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ictinia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù

Daou spesad bargeded a ya d'ober ar genad :
* Ictinia mississippiensis,
* Ictinia plumbea.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Stadoù-Unanet Amerika (I. mississippiensis) hag eus Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika (I. plumbea).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Accipitridae/Ictinia (lennet e-barzh d'ar 27 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ictinia plumbea

Ictinia plumbea :
| Ictinia plumbea. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Ictinia |
| Anv skiantel ||
| Ictinia plumbea Gmelin, 1788 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ictinia plumbea a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Accipitridae.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Amerika (dre-holl en Amazonia hag eus Mec'hiko da Rio Grande do Sul).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Ictinia plumbea war al lec'hienn Avibase.
# Ida B. Wells

Ida B. Wells (1862-1931) a oa ur gazetennerez hag emsaverez stadunanat evit gwirioù an Afroamerikaned hag ar merc'hed. Diskleriet he deus pouez ha mezh al linchañ e SUA.
# Icterus icterus

Icterus icterus :
| Icterus icterus, luc'hskeudennet war aodoù kornog Kòrsou. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Genad : | Icterus |
| Anv skiantel ||
| Icterus icterus (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Icterus icterus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Dibabet e oa bet da evn broadel gant Venezuela.
Anvet e voe Oriolus Icterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, frouezh a bep seurt, laboused bihan ha vioù.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Icterus icterus icterus, eus llanos reter Kolombia da hanternoz Venezuela,
* I. i. metae, e kornôg Venezuela,
* I. i. ridgwayi, eus aodoù hanternoz Kolombia da walarn Venezuela.

## Liammoù diavaez

* (en) Icterus icterus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Icterus icterus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Icterus icterus war al lec'hienn Avibase.
# Kristenidigezh

Ar Gristenidigezh zo un argerzh e-lec'h ma kemm religion pe sevenadur eus un tiriad war-zu ar relijion kristen, dre an drouktunerezh a-wezhoù, anez dre ar feulster ma c'hallje disoc'h e gouennlazhioù ha lazhadegoù (Lazahadeg Verden, Kroaziadegoù balt, Heskinerezh relijiel en Impalearezh Roman).
Alies e veze troet an azeuldioù paganez da vout ilizoù kristen, ha forbannet e oa an doueed hag ar pleustrerezhioù lideg. Ur bellerezh evit kristenidigezh ar broioù a zo Interpretatio Christiana, azasaet eo ar sevenadur, ar mojennoù, al lec'hioù glann hag an deiziaduroù diouzh ar relijion kristen dre an abostolerezh (avielerezh) diazezet war mennozh ar Magnus Commissio.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Sanmark Alexandra, Power and Conversion: A Comparative Study of Christianization in Scandinavia
# Kristen (anv-badez)

Kristen zo un anv-badez brezhonek a vez roet d'ar merc'hed ha d'ar baotred, un anv-badez danek ha norgeek roet d'ar baotred, hag er broioù saoznek eo un anv roet d'ar merc'hed, e-lec'h Kristine, pe Kristina.

## Stummoù all

* Christen
* Kristian pe Christian evit ar baotred
* Kristen, Kristin, Kristina evit ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Christian e galleg
* Cristiano, e portugaleg

## Tud
### Paotred

* Kristen Nikolas, kaner brezhoneg
* Kristen Nygaard, matematikour norvegat

### Plac'hed

* Kristen Bell, aktorez stadunanat
* Kristen Johnston, aktorez stadunanat
* Kristen Noguès, telennourez vreizhat
* Kristen Stewart, aktorez stadunanat
# Kristeniezh ar Reter

Graet e vez kristeniezh ar Reter eus ar gristeniezh a zo savet e proviñsoù ar reter eus Impalaeriezh roman (Anatolia, Egipt, Reter-Nesañ, Gres...) ha bet strewet war-du Europa ar Reter, Reter-Kreiz, Etiopia, Indez, Armenia... Perzhioù heverk he deus: n'eo ket kreizennet, bras eo perzh an henc'hresianeg enni. Abaoe Chism meur ar C'hornôg 1054 e vez enebet ouzh kristeniezh ar C'hornôg a oa ar gatoligiezh da gentañ penn, savet en-dro d'ur pab, hag ivez bremañ an ilizoù savet diwarni (protestantiezh, anglikanegezh).
E-touez ilizoù kristeniezh ar Reter emañ:
* Iliz ortodoks (ar Reter)
* Ilizoù ortodoks ar Sav-Heol
* Ilizoù nestorian
* Ilizoù katolik ar Reter
Koulskoude n'eo ket unvan tamm ebet an holl ilizoù-se. Ilizoù katolik ar Reter, da skouer, a zegemer aotrouniezh pab katolik, met heuliañ a reont alies teologiezh ha lidoù an ortodoksed.
# Kristian

Kristian zo un anv-badez a gaver e meur a yezh, en o zouez en albaneg, bosnieg, brezhoneg, bulgareg, daneg, finneg, kroateg, makedoneg, norvegeg ha svedeg. Roet e vez d'ar baotred ha talvezout a ra kement ha kristen.

## Stummoù all

Kristián e vez skrivet e tchekeg ha slovakeg, gant un tired lemm war an "a" eta. E yezhoù all e gaver ar stummoù Christian ha Cristian, ha Christiaan e nederlandeg.

## Tud

* Kristian I$^{añ}$, anv meur a zen.

### Breizh

* Kristian ar Braz, filmaozer,
* Kristian Brisson (1927-2013), kelenner ha skrivagner brezhonek,
* Kristian Hamon (g. e 1953), istorour.
# Kristen Noguès

Kristen Noguès a oa un delennourez, ur ganerez, hag ur sonaozourez, bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1952 e Versailhez, hag aet d'an Anaon e Brest d'ar 5 a viz Gouere 2007.
E-pad he yaouankiz e oa Kristen Noguès o chom e rannvro Pariz. A-orin eus Breizh e oa he zud, he zad eus Bro-Wened, hag he mamm eus Bro-Dreger.
Desket he doa c'hoari gant an delenn gant Denise Mégevand hag a oa bet kelennerez Alan Stivell.
E penn kentañ ar bloavezhioù 1960, e oa Kristen Noguès e-barzh Telenn Bleimor, ur strollad telennourezed.
D'an oad a 21 bloaz e tistroas Kristen da Vreizh. Desket e oa bet ganti sonioù ha gwerzioù hengounel ar vro, a-drugarez da Yann Poens, hag e-keñver ar festoù-noz.
Eus 1973 betek 1980 e kemeras perzh Kristen Noguès en ti-kenlabourat Névénoé, gant Patrik Ewen ha Gérard Delahaye.
C'hoariet he deus gant un toullad arzourien : Jacques Pellen, Jacky Molard ha Patrick Molard, Didier Squiban, Didier Lockwood, Julos Beaucarne, Erik Marchand, Gildas Boclé, Manu Lann-Huel, Denez Prigent, pe Yann-Fañch Kemener.
Ur vrezhonegerez e oa Kristen Noguès ivez, ha komz a rae brezhoneg ouzh he merc'h, Katell.

## Pladennoù

* 1976 : Marc'h Gouez, 30cm (Névénoé) 30007
* 1976 : Don eo Ar Mor, 17cm (Névénoé) 17002
* 1977 : An alc'houez aour / Ar c'houkoug, 17cm (Névénoé) 17005
* 1979 : Kanaouennou ha Rimadellou / Ewid ar Vugale, 17cm (Skol Vreizh)
* 1990 : Kernelec, CD (Wundertüte)
* 2000 : An Evor, CD (Coop Breizh)
* 2008 : Logodennig, CD (Innacor)

## Liammoù diavaez

* Buhez Kristen Noguès (e gallek)
* Lec'hienn Myspace en eñvor Kristen Noguès
# Kristen Nikolas

Kristen Nikolaz zo ur c'haner brezhonek evel ar re all en ur seurt. Kroget e oa gant ar festoù-noz 'lec'h ma teu milieroù a dud bep dibenn-sizhun da zañsal ouzh lusk ar sonerien pe ar ganerien kan-ha-diskan. Met disheñvel eo Kristen dre m'eo bet e-pad dek vloaz o foetañ bro. Eus Azia d'ar Maghreb en ur dremen dre Aostralia hag Indez, ar pezh en deus degaset dezhañ sonerezhioù liesseurt en ur c'hortoz distreiñ "d'ar vro". Anavezet eo evit bezañ bet e Kern, Anjelica ha Duo gant Didier Dréau. An doare da ganañ evel ur gaw heson kennañ zo gantañ. Alies mat 'veze kavet war al leuren er bloaveziou 90 e gouel broadel ar brezhoneg, pe festou liesseurt. Tremenet eo ivez en un atersaden gant Korbel en park an Tabor. Ne vez ket gwellet ken alies bremañ war leurennou braz ar vro, en Erer Kozh pe gouelliou Kornouilhail pez a lak e followers da gavout hir o amzer ha da chilaou muioc'h-mui diouzh Jonny Holiday, pe Justin Beber.

## Pladennoù

* 1991 : Voyages gant Club Hoggard (CD Hentou'All prod. - Avel Ouest / Coop Breizh)

### Gant Kern

* 1995 : Lusk an Amzer
* 1996 : Eñvorioù Gwechall
* 2012 : Kanog An Tan
* https://www.youtube.com/watch?v=c76lsTQADmI
* O Fernando : https://www.youtube.com/watch?v=X1f6lN_BUAg
# Kanaouennoù-stourm

Ur ganaouenn-stourm zo ur ganaouenn liammet ouzh ul luskad a c'houlenn cheñchamantoù er gevredigezh, pe skrivet a-ratozh evit goulenn cheñchamantoù. E meur a zoare-sonerezh ez eus bet skrivet kanaouennoù-stourm, er sonerezh folk, rock pe er sonerezh pop zoken, hag e meur a yezh.
E-touez al luskadoù bet kanet gant seurt kanaouennoù e kaver al luskad evit reiñ frankiz d'ar sklaved er Stadoù-Unanet, da reiñ ar gwir da votiñ d'ar merc'hed, da wellaat buhez ar vicherourien, diwar-benn gwirioù Mab-den, al luskadoù a-enep ar brezel, al luskad benelour, an dispac'h seksel ha meur a hini all. E Breizh e oant bet implijet stank, goude an Eil Brezel Bed dreist-holl, liammet ouzh ar stourmoù sokial (brezel al laezh) peotramant ar stourm a-enep an energiezh nukleel (Keleier Plogo gant Storlok) ha gwirioù ar repuidi (Degemer mat er Republik kanet gant Eben).
# Kanaouennou Breiz-vihan

Kanaouennou Breiz-vihan (mélodies d'Armorique) zo un dastumad 35 kanaouenn serret gant Francis Gourvil, H. Laterre (Bodlann) hag Anatole Le Braz embannet e 1911 e Karaez.
| 1. Ar meliner 2. Kimiad Potred Montroulez 3. Reneadik c'hlaz 4. An Durzunel 5. Klemmoù ur Wreg iaouank 6. Kimiad ar Martolod 7. Ar paotr sans soursi 8. Sonj ma iaouankiz | 9. Sonj ma iaouankiz (variante) 10. Diviz diwar-benn an dimezi 11. Son Amourousted 12. Kantik Itron V.C. Pluskellek 13. Dek kwech oun bet dimezet 14. Ar plac'h manket 15. Kalonou rannet 16. Dalit ho sac'h hag an êri | 17. Katell Gollet 18. Ar Boudedeo 19. Ar Gemenerez 20. Kanaouen Soudard 21. Kloarek Koat-ar-Rannou 22. Ar c'horn braz Populo 23. Marc'haridik 24. Ar Videdik | 25. Ar Bonomik 26. Kantik I.-V. Kergloff 27. Mari Beg-Arog 28. Kimiad eur soudard iaouank 29. Merc'hejou Lokenole 30. Lakit ho troadik 31. Son ar Bonomik 32. Son ar Bonomik (variante) | 33. Pachepi (1ère figure) 34. Pachepi (2ème figure) 35. Pachepi (2ème figure) (variante) 36. Ar Gwall-deodou 37. Rolland hag Izabell 38. 'N ur zont d'ar gear |
# Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg

Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg zo meur a seurt anezho.

### Kanaouennoù relijiel

* Kanamp Nouel
* A-hed an noz, gant Frañsez Vallée, diwar ar c'han kembraek Ar Hyd y Nos
♦ El levrig Gwir Vretoned (levrig), embannet e 1964, emañ :
* Nouel Ploueg-ar-Mor ;
* Nozhvez Sioul, Nozvezh Kaer, savet gant Roparz Hemon war an ton alaman Stille Nacht ;
* E-kreiz an Noz, savet gant Roparz Hemon war un ton eus Iwerzhon hag SUA ;
* Ar C'hraou Nedeleg, savet gant Roparz Hemon war an ton saoz Good King Wenceslas ;
* Kleier Nedeleg , savet gant Roparz Hemon diwar un ton alaman eus ar XVII$^{vet}$ kantved.
♦ Er c'hasedig Enora (TES), embannet e 1994, emañ :
* Kanomp Noel, kanet gant Anne Auffret,
♦ Ar bladenn Noz an Nedeleg, gant Yann Raoul.
♦ Ar bladenn kantikoù gant Ar Gedour.

### Diwar-benn Tad-kozh an Nedeleg ha traoù all liesseurt direlijiel

♦ El levr-kasedig Enora (TES) emañ :
* An tad Nedeleg ;
* Nedeleg, gant Naig Rozmor ;
* Pelec’h emañ an tad Nedeleg, gant Michelle Kerrain ;
* Nedeleg laouen.
♦ Er bladenn Kanta gant Brigitte Kloareg e 2005, teir c'hanaouenn vrezhonek :
* Nouel Berc'hed ;
* Al laouenan hag ar voc'hruzig ;
* Son ar bloaz nevez.
♦ A bep seurt
* Kanomp uhel ! gant Skol Diwan Pondi, meneget e Webklas
* Sonenn Nedeleg, gant An diaoul ha bug...ale !
* Paotrig bihan, diwar Old Toy Trains, kanaouenn saoznek gant Roger Miller, kanet gant Morwen Le Normand,
* The Twelve Days of Christmas, deuet da vezañ Daouzek Deiz an Nedeleg,
* Tadig-kozh an Nedeleg, son el levr Lili zo o c'hortoz Tadig an Nedeleg, gant Yael ar Gov

### Diwar-benn Kala-bloaz

* Kenavo bloaz kozh milliget, diwar Nos Galan, kan kembraek eus ar XVI$^{vet}$ kantved;
* Kleierigoù, savet gant Roparz Hemon diwar Jingle Bells;
* Doni done, setu son ar bloaz nevez, kanet gant Paol Uhellou, Yann-Fañch Kemener ha tud all
♦ Er bladenn 1, 2, 3 ... Rimadelloù a ri!, embannet e 2012, emañ :
* Doni Done, kanet gant Yann-Fañch Kemener.

## Pennadoù kar

* Gwezenn Nedeleg
* Kraou Nedeleg
* Tad-kozh an Nedeleg

## Notennoù

* ↑ Kanet gant Yann-Fañch Kemener : YouTube
* ↑ TES
* ↑ Ar Gedour
* ↑ Webklas
* ↑ You Tube
* ↑ Sav-Heol, 2020.
* ↑ Embannet gant Dastum e 2011 ; Bretania
# Kanaouennou Kerne

Kanaouennou Kerne zo un dastumad sonioù brezhonek embannet e 1900, savet gant Yann Gere, pe an Aotrou Quere, pe Barz Kastelfidardo, ur beleg breizhat hag a oa person e Kastellin en XIX$^{vet}$ kantved.

## Danvez al levr

* kantikoù: daou zo anezho,
* fablennoù, hervez giz an amzer
* sonioù fentus pe laouen, hag en o zouez an hini a anavezet hiriv evel Son Matilin an Dall.

### Taolenn al levr

* Eur ger araog
* TAOLEN EUZ AR PEZ ’ZO EL LEVR-MA
* Itroun Varia ’r Folgoat, Kurunet, 3
* Kantik kent ha goude ar C’hatekis, 11
* Kanaouen ar Pesketour, 13
* Ar Mab mac’hagnet ac ar Vamm gristen, 17
* Kanaouen ar Mous bihan, 21
* Ar Roskoaden, 25
* Kastelfidardo, 27
* Al Luskaden 33
* Bale Even 37
* Tadik kos ar brabanser 39
* Mathurin an Dall, 45
* Ar Jikoloden 49
* An Ty Soul 53
* Ar Grougaden 57
* Lez-Ober 59
* An Daou Vaout 65
* An Diou Voundrask 69
* Ar C’hreg iaouank ho luskellat 75
* An Amourousted hag an Amzer 81
* Kervadiou 85
* Meuleudi da eur Mignoun deis o c’houel 89
* Lounk-he-Zizhun 93
* Azor 97
* Alanik al Louarn, 105
* Ar Penn-Moc’h 111
* Mouzeres Schamdachemda 113
* Ar Vesverezed 119
* Ar Goabren zu 129
* Ar Pod houarn hag ar Girin 137
* Ar Skoul hag an Eostic 141
* An Daou Gudon 145
* Al Louarn besk, 153.
* An Azen hag ar C’hi bihan 161
* Peronel hag he fodad leaz 167
* Ar C’haz hag ar Marmous 173
* Al Leoun hag al Loan gornek 177
* Mac’harit ar C’herc’h neiz 181
* An Azen hag ar C’hi 185
* Hirvoudou ar paour keaz Fumer, deiz interramant e gorn butun 195
* Hirvoudou ar Bars er bloas 1860, 201
* Hirvoudou an Tad Santel 217
* Respount da Hirvoudou ar Barz 225
* Bloaves mad 231
* Kanaouen an Alc’hueder 235
* Kanaouen al Laouenan 239
* Penn-Moc’h Gouez 243
* Soun an Aotrou Fanch 247
* Sklearidigez 255
* Potred ar Zabad 261
* Kanaouen Potred ar Zabad 268
* Sellet er Wikimammenn : Kanaouennou Kerne.
# Kanaouennoù Irving Berlin

Sed amañ ur roll eus un 850 kanaouenn savet gant Irving Berlin ha rannet etre pemp marevezh. N'eo graet ar rannidigezh-se nemet evit reiñ un alberz eus emdroadur Berlin evel kanaozer a-hedan dekvloazioù. Diglok eo ar roll: a-hervez en dije skrivet etre 400 ha 600 kanaouenn arall.

## Notennoù

* ↑ Bergreen, Laurence. As Thousands Cheer, Viking, 1990
* ↑ "Dreaming of Irving Berlin in the Season That He Owned" New York Times, December 23, 2005 (1 500 kanaouenn lakaetwar e gont)
# Kanao Iañ

Kanao Iañ voe roue Bro-Ereg war-dro 550, war-lerc'h e dad Gwereg Iañ. Lazhet e vije bet e 560 en un emgann enep un arme frank nepell diouzh Gwenrann hervez Gregor Teurgn.
E vreur Makliaw (pe Macliau) a voe roue war e lerc'h.

### Lenn

* Myles Dillon, Nora K. Chadwick Les royaumes celtiques, Fayard Paris 1974 (ISBN 2213000778), ennañ ur pennad gant Christian-J. Guyonvarc'h ha Françoise Le Roux diwar-benn « La Gaule dans le monde celtique ».
* Christian Y.M. Kerboul Les royaumes brittoniques éditions du Pontig, COOP Breizh, Spezed 1997 (ISBN 2-84346-030-1).
* A.J. Raude L'origine géographique des Bretons armoricains, Dalc'homp Sonj, An Oriant 1996.
# Kanaouenn

Ur ganaouenn (pe ur sonenn) zo un un oberenn aozet da vezañ kanet, ha diazezet war un hollad frazennoù, pe ar son, hag an ton ma vez kanet.

## Anvioù ar c'hanaouennoù

Anvioù disheñvel a vez roet d'ar c'hanaouennoù hervez o hirder, pe an danvez anezho.
* Gwerz: ur werz zo ur ganaouenn hir a gont un istor trist.
* Rimadell : ur rimadell zo ur son verr evit bugale.
* Son: ur son, pe ur sonenn, zo ur ganaouenn. A-wechoù e vez graet ar c'hemm etre son ha gwerz, da-heul Fañch an Uhel.
* Kantik : kan relijiel katolik
Hag ivez
* kanaouennoù bugale
* kanaouennoù politikel
* kanaouennoù karantez
* kanaouennoù flemmus

## Sevel kanaouennoù

* Kaner-sonaozer a vez lavaret eus un den a sav ton ha son e ganaouennoù.

## Kanaouennoù brezhonek

N'eus ket kalz saverien kanaouennoù brezhonek, ha n'eus ket kalz kanaouennoù nevez bep bloaz. Kanerien zo a sav kanaouennoù (Nolwenn Korbell, Dom Duff, Bernez Tangi), met re all zo ha ne reont nemet kanañ traoù kozh, evel ar ganerien festoù-noz peurliesañ. Kalz a sonerien festoù-noz ivez, ha n'int ket brezhonegerien, ne roont ket nemeur a lec'h d'ar brezhoneg en o fladennoù.

## Selaou kanaouennoù brezhonek
### XXvet kantved
#### E 2000

* Irvi, pladenn gant Denez Prigent

### XXIañ kantved

* Gwelout ar pennad Kanaouennoù brezhonek er XXIañ kantved

## Pennadoù kar

* Nova Cançó
* Nueva trova
* Kan
* Kaner

## Skeudennoù

* Ur guslar (laz-kanañ eus ar Balkanioù)
* Ar c'haner stadunanat Pete Seeger.
* The Beatles e 1960
# Lecce nei Marsi

Lecce nei Marsi zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Lecelles

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lecelles |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lecelles en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales de la Vallée de la Scarpe |
| Kanton | Saint-Amand-les-Eaux-Ribl kleiz |
| Kod INSEE | 59335 |
| Kod-post | 59226 |
| Maer | Édith Hourdeau |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 16,24 km² |
| Led | 50° 28' 17" Norzh |
| Hed | 03° 23' 43" Reter |
| Uhelder kreiz | 17 m |
| Uhelder bihanañ | 15 m |
| Uhelder brasañ | 26 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 733 (2007) |
| Stankter | 167 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Lecelles |
Lecelles a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolikSant Denez, XVIII$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Elnon emañ Lecelles.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lec'hlenn

Lec'hlenn zo un anv-lec'h brezhonek, adkemeret eus an henvrezhoneg diwar ar galianeg Lukolandon ("Bro al Lennoù") hag a gaver e kembraeg evel Llychlyn hag en iwerzhoneg evel Críoch Lochlann, evit ober meneg, en ur ster douaroniel strizh, eus al ledenez amparet gant Norvegia ha Sveden, hag alies, en ur ster ledanoc'h, eus Suomi, Danmark hag Island zoken.
Heñvelster e c'hell bezañ gant Skandia, Skandinavia, a zo gerioù germanek tremenet e latin.

## Notennoù

* ↑ Sketla Segobrani, II, p. 123.
# Lec'hanvadurezh

Al lec'hanvadurezh eo ar skiant a bled gant studi al lec'hanvioù (pe an anvioù-lec'h). Ober a ra war-dro dastum an anvioù-lec'h, klask o zalvoudegezh, o gerdarzh hag o zreuzfurmadurioù pe o emdroadur a-hed ar c'hantvedoù. Gant an dudanvadurezh (studi an anvioù-tud) ez a al lec'hanvadurezh d'ober an anvadurezh (studi an anvioù divoutin), zo ul lodenn eus ar yezhoniezh.
Ledan eo domani al lec'hanvadurezh pa ya da studiañ an anvioù-lec'h annezet, kêrioù, kêriadennoù, pennkêrioù hag ouzhpenn-se an anvioù liammet gant an torosennadur, gant ar stêrioù, gant an hentoù ha gant elfennoù dibar evel anvioù tiez, da skouer. Diazezet eo diorreadur ar diskiblezh war studi an anvioù istorel kavet er skridoù ha dastum penaos e vez anvet al lec'hioù hag an elfennoù douaroniel gant an dud.

## Isrannoù ar diskiblezh

* korrlec'hanvadurezh : an anvioù a oa roet d'an tachennoù gounid gwechall. War ar gladroll e veze dastumet pep a gorrlec'hanv gwechall. Hiziv e vez graet gant niverennoù, ur c'holl bras evit ar yezh.
* douranvadurezh : anvioù-lec'h o taveiñ d'un dra liammet gant an dour (dourredenn pe stêr, lenn, mammenn pe eien, lamm-dour, etc...). Isrann an douranvadurezh eo ar stêranvadurezh : anvioù roet d'an dourredennoù (sanioù, gwazhioù, stêrioù, kanolioù),
* hentanvadurezh : anvioù-lec'h o taveiñ d'un hent.
* menezanvadurezh : anvioù-lec'h o taveiñ d'an uhelennoù (lein, traoñienn, kompezenn, etc...).
* santanvadurezh : an anvioù o taveiñ d'ur sant.

## Gwelet ivez

* Glad yezhel
* Lec'hanvadurezh Breizh
* Stêranvadurezh Breizh
# Lecce

Lecce zo ur gêr hag ur gumun e kreisteiz Italia. Pennlec'h Proviñs Lecce eo, e rannvro Puglia.
Brasañ kêr ledenez Salento eo, ur gêr gozh anezhi, hag enni ur skol-veur, kozh ivez. 94 766 a dud zo o chom e kêr ha 430 000 a dud zo o vevañ en tolpad-kêrioù.
Abalamour da builhder ar savadurioù kozh ha kaer enni, Lecce zo bet lesanvet "Firenze ar c'hreisteiz".
Bevañ a ra ar c'horn-bro diwar al labour-douar, diwar gounit olivez ha gwini dreist-holl hag ezporzhiet e vez eoul olivez ha gwin eus kêr Lecce.

## Notennoù

* ↑ d'ar 1añ a viz Genver 2015
# Lecco

Lecco zo ur gumun en Italia ha kêr-benn Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
War lez lenn Como emañ, 50 km eus kêr Milano.
# Lec'hienn Web

Ul lec'hienn Web, pe load gwe, zo un dastumad pajennoù eus ar Genrouedad, liammet kenetrezo, gouestlet da un den, ur gevredigezh, un obererezh pe embregerezh bennak. E Geriadur brezhoneg An Here eo disklêriet evel ur pourvezer stlenn war ur rouedad pellgehentiñ. Peurvuiañ e kaver skrid ha skeudenn, met filmoù a c'haller kavout ivez.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Termofis
* ↑ Preder, geriadur Ménard
# Isère

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
An Isère (okitaneg Isèra; arpitaneg: Isera) zo :
* ur stêr eus gevred Bro-C'hall, sellout ouzh Isère (stêr)
* un departamant, e gevred Bro-C'hall, Grenoble ar penn-kêr anezhañ, sellout ouzh Isère (departamant)
# It's Okay to Not Be Okay

It's Okay to Not Be Okay (koreaneg 사이코지만 괜찮아, Saikojiman gwaenchana) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant tvN.

## Aktored

* Kim Soo-hyun - Moon Gang-tae
* Seo Ye-ji - Ko Moon-young
* Oh Jung-se - Moon Sang-tae
* Park Kyu-young - Nam Ju-ri
# Itaerezh

Implijet e vez an termen itaerezh (saoz. itacism) evit ober dave d'ar fed ma vez erbedet distagañ [i] al lizherenn c'hresianek eta (Η, η) hervez erbedennoù ar sistem krouet gant Reuhlin.
Implijet e vez ivez an termen evit ober dave d'ar sistem distagañ en e bezh.
Hennezh eo ar sistem nemetañ a veze implijet ar muiañ betek ar XVIvet Kantved pa veze erbedet distagañ al latin hervez patromoù distagadur an italianeg hag ar henc'hresianeg hervez gizioù ar gresianeg a-vremañ.
Tamm-ha-tamm avat e krogas ur sistem nevez, anvet distagadur erasmek pe etaerezh diouzh ar fed ma kinnigas distagañ eta [e], da vezañ drec'h rak diswelet e oa bet sklaer na glotae ket gant ar prouennoù da gavout dre dielfennañ ar skridoù kozh sistem an itaerezh.
Adwelet e oa bet gante ivez distagañ al latin evit e reizhañ hervez dielfennadur ar skridoù.
Daosut ha m'emañ an etaerezh ar sistem muiañ-implijet hag a-bell hizv, e kendalc'h Gresiz hag an Iliz Katolik d'ober gant sistem an itaerezh.

## Gwelit ivez

* Etaerezh
* Iotaerezh
* Yoderezh
* Gresianeg
* Treuzlizherennadur gresianek

## Gwelit ivez

* Iotaerezh
* Etaerezh
* Yotaerezh
* Gresianeg
# Istán

Istán zo ur gumun e proviñs Málaga, en Andalouzia, Spagn.