OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Caerau (Mon)

Caerau zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Cylch-y-Garn, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 327 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Caereni

Caereni a oa ur bobl keltiek eus penn gwalarnañ Kaledonia, hiriv e Bro-Skos, e kontelezh Sutherland.

## Douaroniezh

E penn pellañ hanternoz Bro-Skos en em gave ar Gaereni, etre Cornovii er reter ha Carnonacae er c'hornôg, Smertae er c'hreisteiz, ha war aod ar strizh-mor anvet The Minch.
Tarvedum promontarium, deuet da vout Cape Wrath e saozneg, e oa anv ar beg-douar ma vevent.

## O anv

* Ptol. II, 3, 9 : CAERENI, CAERINI, CARENI
* Ravenna, 108$_2$ : CERMA; 108$_{11}$ : CERMIUM
Evit Rivert & Smith : saverien deñved.
Mes ret eo teurel pled ez eus gant ar pobloù a oa o vevañ war ribl ar Minch, anvioù gant K.R.N enno : Cornavii; Caereni; Carnonacae; Creones.

## Levrioù ha studiadennoù talvoudus

* Ordnance Survey : Map of Roman Britain. Southampton. 1956
* A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
# Caergeiliog

Caergeiliog zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair-yn-Neubwll, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 220,1 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Caergwrle

Caergwrle zo ur gêriadenn e biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ un tammig en hanternoz da Wrecsam, tost da gêriadenn Abermorddu, e-harz Mynydd yr Hob, un dorgenn izel.
Emañ Caergwrle war ribl ar stêr Alun. E-kichen ar gêriadenn emañ dismantroù Kastell Caergwrle, ur c'hastell savet en XIII$^{vet}$ kantved gant ar priñs Dafydd ap Gruffudd, breur da Llywelyn ap Gruffudd, war douaroù roet dezhañ gant Edouarzh Iañ, roue Bro-Saoz. Ur pont kozh, eus ar XVII$^{vet}$ kantved, zo er gêriadenn ; darbet e voe dezhañ bezañ distrujet gant un dic'hlann dour e 2000, met adkempennet eo bet abaoe.
E kumuniezh Yr Hob emañ Caergwrle.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bosenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pa reer anv eus ar ger bosenn war ar pemdez e c'hall bezañ meur a dra:
* N'eus forzh peseurt kleñved-red, evel an tifuz pe ar c'holera.
* Peurliesañ avat e reer anv eus ar vosenn, ur c'hleñved kontammus hag en deus c'hwennet poblañs Europa er grennamzer ma veze graet ar "Vosenn Zu" anezhañ. Ar vosenn werblus zo ur stumm eus ar c'hleñved-se.
* A-wechoùigoù e vez graet ur vosenn eus ar vloñsadenn a vez ouzh an tal war-lerc'h ur stroñs bennak, met ur bos a vez lavaret kentoc'h, hag a ranker disheñvelout ouzh an tort a weler war gein an dud tort.
* Bosenn a zo ivez anv ur gumun e departamant an Il-ha-Gwilen.
# Bosenn (kumun)

Bosenn :
| Al leurgêr e kreiz ar vourc'h e-tro 1960 ||
| Anv gallaouek | La Bocz |
| Anv gallek (ofisiel) | La Bosse-de-Bretagne |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Baen-Veur |
| Kod kumun | 35030 |
| Kod post | 35320 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Charles Hamon 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | (fr) labossedebretagne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 690 ann. (2020) |
| Stankter | 68 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 52′ 12″ Norzh 1° 35′ 51″ Kornôg / 47.87, -1.5975 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 22 m — brasañ 106 m |
| Gorread | 10,21 km² |
| Bosenn ||
| kemmañ |
Bosenn (La Bosse-de-Bretagne e galleg) zo ur gumun e Breizh e departamant Il-ha-Gwilen hag e Bro-Roazhon.

## Douaroniezh

* Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Sevnon.

### Kumunioù amezek
## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 16 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 2,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik an Drinded Santel.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) labossedebretagne.fr, lec'hienn ofisiel ar gumun.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Monumant ar re varv - Memorial Genweb
# Boscq

Ar Boscq zo ur stêr 17,7 km hed eus Normandi. Redek a ra e departamant ar Manche. En em deurel a ra e Mor Breizh e Granville,

## Kumunioù douret

* La Meurdraquière (andon),
* Le Loreur,
* Saint-Sauveur-la-Pommeraye,
* Saint-Jean-des-Champs,
* Hudimesnil,
* Coudeville-sur-Mer,
* Saint-Planchers,
* Anctoville-sur-Boscq,
* Longueville,
* Yquelon,
* Donville-les-Bains,
* Granville (genoù).

## Liammoù diavaez

* Ar Boscq el lec’hienn SANDRE
# Bosenn werblus

Ar vosenn werblus eo ar seurt bosenn a gaver ar stankañ er meteier naturel. Paket e vez pa vezer kontammet gant flemmadennoù ar c'hwen bet o sunañ gwad ur razh pe ur c'hrigner a roe bod d'ar viruz. Diwan a ra ar vosenn e-touez ar c'hrignerien da gentañ ha mervel a reont stank. Ret e vez d'ar c'hwen o deus kollet o fourchaserien boued klask loened all evit sunañ o gwad. Kontammiñ a reont neuze an dud hag al loened doñv.

## Deskrivadenn

Ar prantad goriñ a bad etre 2 ha 6 devezh, muioc'h a-wezhioù. Goude se e teu ar c'hridiennoù hag an derzhienn, gant poanioù er c'higennoù, artralgiezh (poanioù er melloù), kaouadoù poan benn hag ur santimant skuizhder bras.
E-doug ar 24 eurvezh kentañ en deus poan ar c'hlañvour en unan pe meur a unan eus e gwerblennoù limfatek, e-kichen al lec'h m'eo bet flemmet gant ar c'hwenenn he deus degaset ar viruz yersinia pestis. Peurliesañ e vezer flemmet ganta ar c'hen war an izili izelañ. Abalamour da se ez eo gwerblenoù ar morzhedeskern hag eus pleg an divvorzhed a vez skoet peurliesañ. Kreskiñ a ra ment ar gwerblennoù hag a zeu da vezañ poanius-kenañ ha kizidik. Pa stoker oute, an takadoù-se zo leun a goeñvadennoù (merzet e vez ez eo uhelaet ar c'hroc'hen gant an dourennoù korf zo dindan) ha tomm gant ul liv ruz pe roz.
Ma seller pizh ouzh ar c'hlañvour ez eur gouest da gavout lec'h ar flemmadennoù c'hwen, merket gant pep a vouton bihan. War-lerc'h e tiwan porbolennoù (linwad zo, dindan stumm katarennoù) hag a-wezhioù memes ur gouli bev (koll kroc'hen war un takad eus ar c'horf). A-wezhioù zoken e weler goulioù bev kalz ledanoc'h met ral eo. Er stad-se e vez pareet buan ar vosenn werblus hag en un doare mat gant antibiotikoù. Digreskiñ a ra ar wrez ha gwellaat a ra ar c'hudennoù all e korf daou pe 5 devezh. Neoazh e chom c'hwezhet ha kizidik ar gwerbloù e-pad un dek devezh bennak goude implij al louzeier.
Pa ne vez ket graet war-dro ar c'hlañvour e weler lusk ar galon o kreskiñ (takikardiezh), simudiñ a ra ar c'hlañvour (Enebiñ a ra ouzh e endro), difretañ a ra, glizi en deus ha mont a ra en alfo. Disoc'h ur septisemiezh degast gant bazhell ar vosenn an hini eo. Mervel a ra ar c'hlañvour a-benn 36 eurvezh.
Seurtoù bosenn werblus dinoashoc'h zo bet deskrivet en Amerika ar Su. Graet e vez pestis minore anezhe. degas a reont un derzhienn vihan hag un danijenn bihanoc'h evit an hini deskrivet a-us.
# Bosez-Poudour

Bosez-Poudour :
| Bae Bosez. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Beaussais-sur-Mer |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plelin-Tregavoù |
| Kod kumun | 22209 |
| Kod post | 22650 |
| Maer Amzer gefridi | Eugène Caro 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | http://www.beaussais-sur-mer.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 956 ann. (2020) |
| Stankter | 95 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 34′ 51″ Norzh 2° 08′ 20″ Kornôg / 48.58083333, -2.13888889 |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 77 m |
| Gorread | 41,65 km² |
| Bosez-Poudour ||
| kemmañ |
Bosez-Poudour (Beaussais-sur-Mer e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2017, pa oa bet bodet kumunioù Ar Genkiz-Yuzhael, Plouvalae ha Tregon-Poudour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr er Genkiz-Yuzhael.
* Maner La Coudraie e Plouvalae.
* Iliz katolik Sant Petrock e Tregon-Poudour.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Genver 2017 | → bremañ | Eugène Caro | Dehoù diseurt | Kuzulier departamant (abaoe 2015) |

## Pennadoù kar

* Ar Genkiz-Yuzhael,
* Plouvalae,
* Tregon-Poudour.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Anv savet gant Ofis Publik ar Brezhoneg Diaz-titouroù KerOfis.
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral portant création de la commune nouvelle de Beaussais-sur-Mer
# Bosfor

Ar strizh-mor etre ar Mor du ha Mor Marmara eo ar Bosfor (Boğaziçi e turkeg, Βόσπορος e gresianeg). Sellet a reer ouzh an hent-mor-se evel an harz etre Azia hag Europa. Pa z'eus ur rannvro durk war ribl Europa emañ ar strizh-mor dindan beli Turkia, nemet ez eus reolennoù etrebroadel o ren warnañ. War un 30 km bennak e ra kammdroennoù o skeiñ war ar Biz hag en deus etre 550 ha 3000 m a led.
Ur gerdarzh boutin evit e anv a ra dave d'ar vitologiezh c'hresian pa vez displeget evel treizh ar vuoc'h (eus Βοῦς [bous], buoc'h, ha πόρος, [poros], treizh). Hervez ar vojenn henc'hresian e vage an doue Zeus karantez ouzh ur plac'h anvet Io. Broudet gant ar warizi e kemmas Hera, gwreg Zeus, ar plac'h en ur vuoc'h hag e kasas ur vouienn d'he flemmañ ken e klaskas an aneval paour mont kuit en ul lammat dreist ar strizh-mor. Koulskoude eo tost "bous" d'ar verboù gresianek buō ha buzō (hemañ tost d'an anv-lec'h Bizantion, Istanbul hiziv), ar verboù evit "strizhañ" ken eo "treizh strizhet" an dalvoudegezh wir.

## Pouez strategel hag armerzhel ar Bosfor

Ha p'emañ ar Bosfor e Turkia, e dourioù a zo dourioù etrebroadel, da lavaret eo dieub an treizh da bep bag pe lestr. Eus seizh feur-emglev e teu ar reolennoù etrebroadel war an treizh, an hini diwezhañ o vezañ Emglev Montreux e-keñver reolennoù strizhoù-mor Turkia (1923). E-touez ar re stankañ er bed eo an treizherezh, meur a lestr-eoul-maen bras o tegas eoul-maen broioù ar Mor du. E 2003 e oa bet kontet 43 000 lestr o treizhañ, 8 000 anezho o endelc'her ur gargad arvarus (gaz pe eoul-maen).
E 2004 e kreskas an treizherezh da 53 000 lestr. Un hent-mor dañjerus eo abalamour d'ar c'hasennoù kreñv, met n'eus tu da rediañ ma yafe ul loman evit henchañ ar sturier. E 2004 e varvas 25 martolod diwar un tangwall goude ma yae d'en em stekiñ daou lestr-eoul-maen. War riblennoù ar Bosfor emañ lodenn Reter kêr Istanbul (bet Kergustentin a-raok aloubidigezh an Durked e 1453), enni dreist 13 milion a annezidi. Bet eo bet kêr-benn Impalaeriezh Turkia a-raok ma voe dibabet Ankara gant ar Vodadeg Vroadel Vras e 1922. Ul liamm etre Europa hag Azia eo al lec'h-se a-hed an holl amzerioù.
# Bosia

Bosia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Boscotrecase

Boscotrecase zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
# Bodleian Library

Ar Bodleian Library, pe levraoueg Bodley, eo brasañ levraoueg skol-veur Oxford e Bro-Saoz. Bez ez eo ivez unan eus ar re goshañ er vro, hag an eil vrasañ goude ar British Library.
Dont a ra hec'h anv eus hini Thomas Bodley (1545–1613), diplomat ha lenneg saoz.
# Bodonal de la Sierra

Bodonal de la Sierra zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# Bodin

Bodin zo un anv-tiegezh a gaver e Breizh, e Kembre, e Bro-C'hall (Traoñienn al Liger dreist-holl) hag e Lec'hlenn.

## Breizh

* Geneviève Asse (1923-2021), anv-arzourez Geneviève Bodin, livourez hag engraverez
* Bettina Graziani (1925-2015), lesanv Simone Bodin, diskouerez-c'hiz
* Serge Bodin (g. e 1962), marc'hhouarner
* Malween Bodin (g. e 1987), marc'hhouarner
* Kévin Bodin (g. e 1987), melldroader

## Bro-C'hall

* Jean Bodin (1529 pe 1530 - 1596), gwiraour, damkanour an diharzveliezh c'hall
* Joseph Bodin de Boismortier (1689-1755), sonaozer
** e verc'h Suzanne Bodin de Boismortier (1722-1799), skrivagnerez
* Pierre Joseph François Bodin (1748-1809), politikour
* Jean-François Bodin (1766-1829), skrivagner, istorour ha politikour anjevat
** e vab Félix Bodin (1795-1837), skridarnodour, kazetenner, romantour, istorour ha politikour
* Louise Bodin (1877-1929), stourmerez komunour

## Bulgaria

* Konstantin Bodin, roue Serbia ha tsar Bulgaria e 1072

## Kembre

* Paul Bodin (g. e 1964), melldroader etrebroadel ha gourdoner
** e vab Billy Bodin (g. e 1992), melldroader etrebroadel

## Sveden

* Astrid Bodin (1903-1961), aktourez
* Martin Bodin (1903-1976), rener ar skeudenniñ
* Ivan Bodin (1923-1991), melldraoder ha c'hoarier bandy
* Lars-Gunnar Bodin (1935-2021), diaraoger ar sonerezh elektronek
* Tomas Bodin, c'hoarier klavier The Flower Kings

## Lec'h

* Bodin, ur barrez e kumun Bodø, e kontelezh Nordland e Norvegia
# Bodio Lomnago

Bodio Lomnago zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Bodlezan

Bodlezan zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ, er mervent.

## Istor

* Bodlezan a oa ur barrez en eskopti Treger gant un drev enni, Lanneven.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790. E 1792 e voe bodet gant parrezioù bihan all a oa tro-dro da abati Itron-Varia Vear Gwenezan, Trezelan, Sant-Norvez ha Lanneven, e parrez Bear. D'ar 26 a viz Mae 1793 e voe bodet an holl gumunioù bihan-se da vont d'ober ur gumun vras ha nevez, Bear.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Santez Tumelle, XV$^{vet}$-XVIII$^{vet}$ kantvedoù.

## Emdroadur ar boblañs

* 914 annezad er gumun e 1793.

## Melestradurezh

* François Le Calvez a voe maer adalek 1790 betek 1793.

## Dave ha notennoù

* 1 2 (fr)Régis de Saint-Jouan, Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie, 1990
* ↑ (fr)Cassini -EHESS
* ↑ (fr)Bégard d'hier à aujourd'hui, p.220
# Bodrida

Bodrida zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosyr, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 204,2 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Bodoeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù bodoek eo ar bodoeg (bodo, bara pe boroni) komzet gant tro-dro da 600 000 den en India (1997) hag gant 938 den e Nepal (1961).
Div rannyezh ez eus:
* Tchoteg (chote)
* Metcheg (mech)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù konyakek-bodoek-garoek
# Bodorgan

Bodorgan zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 308 km eus Kerdiz.
E 2011 e oa poblet gant 921 a dud, ha 578 anezho (63,9%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Alfoz de Lloredo

Alfoz de Lloredo zo ur gumun eus Kantabria e Spagn.
# Alfoz de Quintanadueñas

Alfoz de Quintanadueñas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Alfoz de Santa Gadea

Alfoz de Santa Gadea zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Alfoñs

Alfoñs zo un anv-badez brezhonek a orin germanek. Un anv rouez eo, hag unan eus ar re dibaot a gaver al lizherenn ñ enno (e-touez an nebeudig re all : Frañsez, Gwioñvarc'h...) .

## Orin

Dont a ra eus an anv germanek Adelfuns, eus adel (uhel, nobl, a gaver ivez en Adelheid) ha funs (prest), ha talvezout a ra kement ha "den uhel prest (d'en em gannañ)". Dre an anv gallek Alphonse eo deuet e brezhoneg.

## Adstumm

Alphons e Buhez ar Sent, 1912.

## Yezhoù all

* Afonso e portugaleg.
* Alfonso, Alonso, e spagnoleg.

## Tud

* Alfoñs Arzel, politikour breizhat.
* Alfoñs Mari, beleg breizhat ha yezhadurour.
# Alfred

Alfred zo un anv-badez saoznek ha gallek a orin germanek.

## Yezhoù all

* Alfredo, en italianeg
* Aofred, e brezhoneg, deuet da vout anv-tiegezh, skrivet Auffret, Auffray

## Tud

* Alfred Veur (849–899), roue Wessex
* Alfred Aetheling (marvet e 1036), mab da Ethelred II , roue Bro-Saoz
* Alfred Dreyfus, ofiser gall reuziet gant an enepyuzevouriezh
* Alfred Hitchcock, rener filmoù saoz
* Alfred Jarry, dramaour, barzh ha romantour breizhat
* Alfred Nobel, kimiour svedat
* Alfred Sisley, livour impresionour saoz

## Oberennoù

* Alfred , c'hoarigan gant Thomas Arne e 1740
* Alfred, c'hoarigan gant Antonín Dvořák e 1870
# Alfoz de Toro

Alfoz de Toro zo unan eus komarkoù proviñs Zamora. 13 377 den zo o chom enni. Kêr Toro eo ar pennlec'h, hag ennañ 9 466 den o chom.
Brudet eo ar winieg, hag an Denominación de Origen de Toro.
# Alfred Caravanniez

Alfred Caravanniez :
| Anv badez | Alfred Caravanniez |
| Deiziad ganedigezh | 7 a viz Here 1855 |
| Aet da anaon | 1917 (62 vloaz) Pariz, Bro C'hall |
| Lec'h ganedigezh | Sant-Nazer, Breizh |
| Bro | Breizh |
| Micherioù | Kizeller |
| kemmañ |
Alfred Caravanniez, ganet d'ar 7 pe d'an 9 a viz Here 1855 e Sant-Nazer hag aet d'an Anaon e 1917 e Pariz, a oa ur c'hizeller breizhat.

## Un nebeud oberennoù

* Anna Vreizh, 1883, Mirdi an Istor e Naoned
* Gwerc'hez Vari, 1897, e-kichen Sant-Servan
* Charles Pierre Rouxin, bet maer Sant-Maloù, bered Rocabey er memes kêr

## Fotoaoueg

* Kont Chambord, 1892, Santez-Anna-Wened
* Bayard, memes monumant

## Levrlennadur

* Geriadur Bénézit
# Alfoñs Mari

Alfoñs Mari, pe Alphonse Mary, (31 a viz Eost 1889-18 a viz C'hwevrer 1990), a oa ur beleg katolik eus Bro-Gwened.
E studioù a reas e kloerdi bihan Santez-Anna-Wened hag e kloerdi bras Gwened. Beleget e voe e 1913. Kelenn a reas lerc'h-ouzh-lerc'h e Gwened, er Faoued hag e kloerdi Santez-Anna. Goude-se e voe anvet e voe da berson ha da aluzener e meur a lerc'h goude-se. Ar braz eus e vuhez a dremenas o ren retredoù an eskopti, e Gwened. E 1941 e kemeras perzh en emvodoù a voe graet evit unvaniñ skritur ar brezhoneg.
Goude an Eil Brezel-bed e savas ur yezhadur eus brezhoneg Gwened, embannet e Gwened e 1949.

## Oberennoù

* Précis de grammaire bretonne vannetaise à la portée de tous, Gwened, 1949. Sinet "Chanoine Mary".
# Cefn Cribwr

Cefn Cribwr zo ur geriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Pen-y-Bont ar Ogwr, e Kembre, 36 km diouzh Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 1443 a dud, ha 117 anezho (8,1%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Cefalà Diana

Cefalà Diana zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
# Cefn-bryn-brain

Cefn-bryn-brain (a-wechoù Cefnbrynbrain pe Cefn Bryn Brain) zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e Kembre, e kumuniezh Cwarter Bach. Tostik dezhi emañ kêriadennig Cwmllynfell.
E 2001 e veze kaozeet kembraeg gant 83,29% eus an dud.

## Tud brudet

* Derec Llwyd Morgan