OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bombycilla cedrorum

Bombycilla cedrorum :
| Bombycilla cedrorum, ur c'houblad luc'hskeudennet e Park natur Pointe-aux-Prairies, nepell diouzh Montreal (Kebek). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Bombycillidae |
| Genad : | Bombycilla |
| Anv skiantel ||
| Bombycilla cedrorum Vieillot, 1808 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Bombycilla cedrorum a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Bombycillidae.
Dont a ra e anv eus ar ger latin "cedrus" a dalv kement ha sedrez.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh a bep seurt peurvuiañ.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Amerika, en un takad hag a ya eus Kanada da Venezuela ha Kolombia.

## Liammoù diavaez

* (en) Bombycilla cedrorum war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Bombycilla cedrorum war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kinniget en devoa Divi gKervella Seizeg Amerika (g., ls. Seizeged Amerika) er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 9 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : Seizeg Amerika | m. | Seizeged Amerika | Jaseur d'Amérique | Bombycilla cedrorum (étudié).
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bombycilla cedrorum.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bombezadenn marc'had Dahyan

D'an 9 a viz Eost 2018, nijlu Arabia Saoudat en deus bombezet marc'had Dahyan, e gouarnelezh Sa'dah, e Yemen, nepell diouzh an harzoù gant Arabia Saoudat. 29 bugel d'an nebeutañ a voe lazhet pa voe tizhet o c'harr-boutin gant ur vombezenn. An holl anezho a oa dindan 15 vloaz ha darn anezho dindan 10 vloaz. Un 51 den a zo marvet en holl e-pad bombezadenn ar marc'had.
# Cyornis olivaceus

Cyornis olivaceus :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Cyornis |
| Anv skiantel ||
| Cyornis olivaceus (Hume, 1877) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyornis olivaceus (Rhinomyias olivaceus kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Cyornis olivacea (kentanv) da gentañ-penn (e 1877) gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).

## Boued

Bevañ a ra diwar gelien peurvuiañ ha kemer divellkeineged bihan all ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Cyornis olivaceus olivaceus, e Malezia, Sumatera, Jawa, Bali ha hanternoz Borneo,
* C. o. perolivaceus, en inizi er-maez da hanternoz Borneo.

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Cyornis pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* (en) Rhinomyias olivaceus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rhinomyias olivaceus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Rhinomyias olivaceus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cyornis olivaceus.
* ↑ (en) George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cyornis ruficauda

Cyornis ruficauda :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Cyornis |
| Anv skiantel ||
| Cyornis ruficauda (Sharpe, 1877) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyornis ruficauda (Rhinomyias ruficauda kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Setaria ruficauda da gentañ-penn (e 1877) gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ :
* Cyornis ruficauda boholensis, e Bohol (Filipinez),
* Cyornis ruficauda isola, e koadegi menezioù Sarawak (hanternoz Borneo),
* Cyornis ruficauda ocularis, en enezeg Sulu (Pangamican ha Tawi-Tawi),
* Cyornis ruficauda ruficauda, e Basilan (kreisteiz Filipinez),
* Cyornis ruficauda ruficrissa, e hanternoz Borneo (menez Kinabalu),
* Cyornis ruficauda samarensis, e Filipinez (Leyte, Samar ha reter Mindanao),
* Cyornis ruficauda zamboanga, e kornôg Mindanao (kreisteiz Filipinez).

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Cyornis pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* Rhinomyias ruficauda war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhinomyias ruficauda war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Cyornis ruficauda war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Cyornis umbratilis

Cyornis umbratilis :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Cyornis |
| Anv skiantel ||
| Cyornis umbratilis (Strickland, 1849) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyornis umbratilis (Rhinomyias umbratilis kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Trichostoma umbratile da gentañ-penn (e 1849) gant ar skiantour saoz Hugh Edwin Strickland (1811-1853).

## Annez

Neizhañ a ra ar spesad e kreisteiz Thailand ar Su, Malaysia, Sumatera, Borneo ha Jawa ha nijal kuit da hanternoz inizi Natuna da c'hoañviñ.

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Cyornis pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* Rhinomyias umbratilis war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhinomyias umbratilis war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Cyornis umbratilis war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Cyornis oscillans

Cyornis oscillans :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Cyornis |
| Anv skiantel ||
| Cyornis oscillans (Hartert, 1897) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cyornis oscillans (Rhinomyias oscillans kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Microeca oscillans da gentañ-penn (e 1897) gant an evnoniour alaman Ernst Hartert (1859-1933).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ en Indonezia :
* Cyornis oscillans oscillans, e Flores ha Sumbawa (kornôg Inizi bihan ar Sounda),
* Cyornis oscillans stresemanni, e Sumba (kornôg Inizi bihan ar Sounda).

## Rummatadur

Lakaet e voe er genad Cyornis pa voe lamet hini Rhinomyias.

## Liammoù diavaez

* Rhinomyias oscillans war al lec'hienn BirdLife International.
* Rhinomyias oscillans war al lec'hienn IUCN.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Cyornis oscillans war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Elvira Kastilha (rouanez Sikilia)

Elvira Alfónsez, ganet entre 1100 ha 1104, marvet e 1135, a oa un infantez a Gastilha hag a zeuas da vout rouanez Sikilia. Merc'h e oa da Alfonso VI (1047- Toledo, 1109), roue León, ha d'e bried Zaida 1063 - 1101).
E 1117, pe 1118, e timezas da Ruggero II, roue Sikilia, ha bugale dezho :
* Ruggero (1118 - 1148), dug Puglia,
** dimezet da Bianca di Lecce ebbe Tancredi, danvez roue Sikilia;
* Tancredi (war-dro 1120 - 1138), priñs Bari;
* Alfonso (war-dro 1122 - 1144), priñs Capua ha dug Napoli;
* Adelasia (war-dro 1126 - goude 1184), kontez Firenze hervez ar reizh, dimezet div wech
** da Jozzelino, kont Loreto
** da Roberto, kont Loritello ha Conversano;
* Guglielmo, (1131 - 1166), dug Puglia da gentañ, ha goude Roue Sikilia (1154-1166), lesanvet Guglielmo il Malo;
* Enrico (1133 - circa 1145), priñs Taranto;
* Clemenza (?)
# Elvira Kastilha (rejantez León)

Elvira García, pe Elvira Kastilha (965 - 1017) a oa rejantez León en XI$^{vet}$ kantved.
Merc'h e oa d'ar roue García Fernández, roue Kastilha, ha da Ava Ribagorza.
Dimezet e oa da Bermudo II León. Tri bugel he doe : Alfonso, Theresa, and Sancha.
Pa varvas he fried e voe rejantez Rouantelezh León.
# Elvis

Elvis zo un anv-badez a orin angl-ha-saoz. Meur a zen brudet o deus bet an anv-se :
* Elvis Presley, ar c'haner amerikan brudet, a vez anvet alies "Elvis" hepken
* Elvis Costello, (ganet e 1954) ur c'haner saozneg all
* Elvis Stojko, ur ruziker arz kanadian
* Elvis Crespo, ar c'haner amerikan merenge ha salsa
Elvis zo anv ur meziant ivez.
# Elysian Grove

Llwyn Afallon (Elysian Grove, e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e Kembre, e kumuniezh Llanbadarn Fawr, e kontelezh Ceredigion. 120,3 km zo anezhi da Gerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Elvira Kastilha

Elvira Kastilha zo anv meur a infantez spagnol :
* Elvira Kastilha, rejantez Rouantelezh León (965-1017),
* Elvira Alfónsez (1079-1157), merc'h da Alfonso VI León, kontez Toloza (1080-1151); dimezet da Remont IV, kont Toloza.
* Elvira Kastilha, rouanez Sikilia (1100/1104-1135).

## Pennadoù kar

* Elvira
* Rouantelezh Kastilha
# Elvis Vermeulen

Elvis Vermeulen a zo ur rugbier gall ganet e Senlis (Oise) d'ar 5 a viz Ebrel 1979. C'hoari a ra evel niverenn 8 evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2001.

## Kluboù

* 1999-2001. CA Brive
* 2001-2011. ASM Clermont Auvergne
# Elvis Costello

Declan Patrick MacManus (ganet d'ar 25 a viz Eost, 1954, e Londrez), anavezet gwelloc'h dindan e anv leurenn, Elvis Costello, zo ur soner, ur c'haner hag ur skridaozer saoz a orin iwerzhonat.
Alies e vez skrivet e anv ofisiel Declan Patrick Aloysius MacManus ; koulskoude, Aloysius ne oa ket unan eus e raganvioù pa oa bet badezet.
# Elx

Elx (e katalaneg ; Elche e spagnoleg), zo ur gumun e proviñs Alacant.
# Elvira Ramírez

Elvira Ramírez (circa 934 – circa 986) a oa merc'h da Ramiro II León ha da Urraca Sánchez. C'hoar e oa d'ar rouaned Ordoño III ha Sancho Iañ.
Da zaouzek vloaze voe lakaet en ur gouent. Ne voe ket anv anezhi e-keit ma renas he daou vreur.
Anvet e voe da rejantez e bloavezhioù kentañ he niz Ramiro III, roue da bemp bloaz.
Hervez Justiniano Rodríguez e oa div gostezenn el lez, hag Elvira Ramírez e penn unan ha Teresa Ansúrez, mamm ar roue bihan, e penn eben.
Er galloud e chomas ar gostezenn gentañ betek emgann San Esteban de Gormaz, kollet en 975.

## Levrlennadur

* Lucy K. Pick, Dominissima prudentissima: Elvira, First Queen-Regent of León, Religion, Text and Society in Medieval Spain and Northern Europe, 2002, pp. 38–69.
* Rodríguez Fernández, Justiniano Ramiro II, rey de León 1998 Burgos: La Olmeda ISBN 84-89915-01-6 páginas 279-281
* Alfonso Ceballos-Escalera Reyes de León: Ordoño III (951-956), Sancho I(956-966), Ordoño IV (958-959), Ramiro III (966-985), Vermudo II (982-999). Editorial La Olmeda Burgos. 2000 ISBN 84-89915-11-3 página 130

## Pennadoù kar

* Elvira
* Ramírez
# Davide Marotti

Davide Marotti a zo bet ganet d’ar 1añ a viz Genver 1881 e Napoli (Italia) ha marvet d’an 18 a viz Gouere 1940.
Mestrc’hoarier echedoù italian.
Kelennour lennegezh ha prederouriezh e oa.
Kampion Italia an echedoù e Viareggio e 1921, dirak Leone Singer eus Trieste.
C’hoari a reas e Tournamant Londrez 1922, gant disoc’hoù bihan.

## Ur bartienn: Davide Marotti - Giovanni Cenni (Roma, 1911)

1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Fc4 Fc5 4.b4 Fb6 5.b5 Ma5 6.Mxe5 Mh6 7.d4 d6 8.Fxh6 gxh6 9.Df3 Tf8 10.Fxf7+ Re7 11.Mc3 Fe6 12.Dg4 Txf7 13.Dh4+ Tf6 14.Mf3 Rd7 15.d5 Fg8 16.e5 Tg6 17.Dh3+ Re8 18.0-0 Dd7 19.e6 Dg7 20.Me4 Mc4 21.Mh4 Me5 22.Rh1 Mg4 23.Mxg6 Dxg6 24.Dxg4 Fd4 25.Mxd6+ 1-0

## Oberenn skrivet

* Davide Marotti, Sfida Rosselli - Marotti per il campionato scacchistico italiano, Napoli, 15-28 aprile 1923, Embannadurioù L'Ancora, Viareggio, 1923.
# Davies

Davies zo un anv-tiegezh kembreat saoznekaet. Div vartezeadenn zo diwar-benn e orin. Hervez an hini gentañ e vefe un distummadur eus Dyfed, anv ur rouantelezh kembreat er Grennamzer. Gant an eil e teufe eus an anv hebraek David hag a zo ivez Sant patrom Bro-Gembre.
An eil anv-familh stankañ eo e Bro-Gembre hag an eizhvet e Bro-Saoz, er mervent hag er gwalarn dreist-holl, a-hed harzoù Kembre eta. Stank eo ivez e Kerne-Veur. Ral eo er Stadoù-Unanet avat, lec'h ma vez kavet an anv Davis kalz aliesoc'h.

## Tud
### Anv meur a zen

* David Davies
* John Davies
* Richard Davies

### Tud all
#### Kembre

* Richard Davies (war-dro 1501 – 7 a viz Du 1581), eskob kembreat
* John Davies (war-dro 1567–1644), skrivagner, troer, yezhadurour ha geriadurour kembraek
* John Glyn Davies (1870-1953), kelenner yezhoù keltiek, barzh kembraek, saver kanaouennoù
* Wilfred Mitford Davies (1895–1966), treser
* Idris Davies (1905-1953), barzh saoznek
* Pennar Davies (1911-1996), skrivagner kembraek a feiz kristen
* Rhiannon Davies Jones (ganet e 1921), romantourez kembraek
* John Davies (1938-2015), istorour

#### Rouantelezh-Unanet

* Samantha Davies (g. e 1974), bageerez-dre-lien
* Iestyn Davies (g. e 1979), kaner contratenor

## Gwelout ivez

* Davis
* Davy
# Davoli

Davoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Davor Palo

Davor Palo a zo bet ganet d'an 2 a viz Du 1985 e Sarajevo, e Bosnia-ha-Herzegovina (Yougoslavia).
Ur mestrc'hoarier echedoù danat eo.
Mestr meur eo.

## Liamm diavaez

* E fichenn FIDE
* Partiennoù
# Davor Šuker

Davor Šuker, bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1968 en Osijek (Yougoslavia d'ar mare-se), a zo bet ur melldroader etrebroadel kroat.
Daoust dezhañ bezañ c'hoariet div wech (ouzh Turkia hag ouzh an inizi Faero) gant skipailh broadel Yougoslavia, gant hini Kroatia an hini eo en devoa kemeret perzh er muiañ a grogadoù avat : nav ha tri-ugent en holl.
Dilennet e oa bet da brezidant Kevread mell-droad Kroatia d'ar 5 a viz Gouere 2012.

## Kib vell-droad ar bed

Argader e bost dezhañ war an dachenn en devoa kemeret perzh e daou zalc'h :
* dibabet e oa bet gant Miroslav Blažević pa oa bet aozet Kib vell-droad ar bed 1998 e Bro-C'hall : gant c'hwec'h pal (e-kerzh seizh krogad) e teuas da vezañ gwellañ paler ar genstrivadeg-mañ,
* Kib vell-droad ar bed 2002 bet aozet e Japan ha Republik Korea.
# David gant penn Goliat (Caravaggio, Vienna)

David gant penn Goliat zo un eoullivadur graet gant al livour italian Caravaggio e 1607, ar mentoù zo 90,5 x 116,5 cm
Miret eo e Kunsthistorisches Museum Vienna.
Evel e meur a daolenn en deus livet ar paotrig Cecco Boneri, hag a boltredas amañ evit ar wech diwezhañ. Livour ivez e teuas ar paotrig da vezañ diwezhatoc'h. Amañ e weler ar paotr goude troc'hañ penn e enebour hag o tougen anezhañ evel trec'harouez goude an emgann.

## Liammou diavaez

* (de) (en) Sito ufficiale del Kunsthistorisches Museum
# Davy Crockett

Davy Crockett, ganet d'ar 17 Eost 1786 ha marvet d'ar 6 Meurzh 1836, zo ur soudard, un traper hag ur politiker stadunanat.
# Dawda Jawara

Dawda Jawara (ganet d'ar 16 a viz Mae 1924) zo ur politikour eus Gambia, bet prezidant kentañ ar vro.
Kas a reas studioù war ar medisinerezh loened e Glasc'ho hag e Liverpool a-raok bezañ Kentañ Ministr Gambia eus 1962 betek 1970. Da heul ur referendom e voe dilezet ar vonarkiezh ha staliet ar republik e Gambia. Dont a reas Jawara neuze da vezañ prezidant ar vro d'ar 24 a viz Ebrel 1970. Distroadet e voe e 1994 gant un taol-Stad kaset gant Yahya Jammeh.
g • ka • kePrezidanted Gambia :
* Dawda Jawara · Yahya Jammeh · Adama Barrow
# Davit Zirakashvili

Davit Zirakashvili a zo ur rugbier jorjian ganet e Rustavi d'an 20 a viz Gwengolo 1983. Er renk kentañ e c'hoari war an dachenn. Kroget en deus rugbi e 1999 ha goude tri bloaz nemetken eo erruet en Ardecha evit c'hoari gant skipailh Aubenas a oa en trede rummad. Diskouezet en deus buan-tre e oa ur c'hoarier galloudek-tre ha fizikel, perzhioù a vefe merk skol jorjian ar renk kentañ. E 2005 en deus dibabet Clermont da gaout fiziañs e "Dato" evit erlec'hiañ an Arc'hantinad Scelzo a oa gloazet evit fin ar bloaz. Daoust live uheloc'h an Top 14 en deus kemeret plas buan-tre a-zehoù d'ar veskadeg clermontat pelec'h eo brudet evit bezañ start. Gant ASM en deus c'hoariet muioc'h eget 130 krogad, endalc'het gourfenn ar c'hampionad e 2007, 2008 ha 2009.
C'hoariet en deus dek gwech evit skipailh Jorjia abaoe e zibab kentañ e 2004. Er skipailh jorjian evit Kib ar Bed e oa e 2007.

## Kluboù

* 2002-2004. RC Aubenas
* 2004-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg

* European Challenge Cup 2007
* gourfennad Kampionad Frañs 2007, 2008 ha 2009
# Emgann Kergustentin (378)

Emgann Kergustentin a voe un dagadenn gant ul lu Goted war Kergustentin e 378 goude an trec'h gant ar re-se en emgann Hadrianopolis lec'h ma oa bet riñset lu Romaned ar reter. Intañvez an impalaer Valens a oa karget eus an difennoù. Deuet e oa hi a-benn da gaout harp bagadoù soudarded Arab kontet da vezañ kadourien ampart en emgannoù.
Un nebeud mammennoù istorel a gont e oa bet sebezet ar C'hoted o welet ur soudard arab o tont e-maez ar gêr e-unan, ha noazh, hag eñ da lammat war lu ar C'hoted en ur evañ gwad adal gouzoug ar re lazhet gantañ. Hervez mammennoù all e oa bet saouzanet ar C'hoted o welet e oant kalz nebeutoc'h evit o enebourien.
A-benn ar fin ar C'hoted a oa kilet betek Thracia, Illyrium ha Dacia hep dont-tre Kergustentin.
# Emgann Jengland

Emgann Jengland (anvet ivez Jengland-Beslé, Beslé ha Grand-Fougeray e galleg) a oa c'hoarvezet d'an 22 a viz Eost 851 e Felgerieg-Veur etre ar Franked, renet gant an impalaer Karl Voal, hag ar Vretoned renet gant Erispoe, roue Breizh. Aet e oa an trec'h a-grenn gant arme ar 1 000 soudard brezhon war ar 5 000 soudard frank (etre 4 000 ha 6 000).

## Kenaroud

En desped da vezañ bet sinet un emglev peoc'h etre Karl Voal ha Nevenoe en 846, ar Vretoned a gendalc'he ergerzadennoù brezel. Nevenoe a c'hortozas 849 evit argadiñ da vat. Klask a ra ma vije ur rouantelezh dieub eus Breizh dishual diouzh ar Franked. Setu perak e ro lamm d'an eskibien leal da Garl Voal gant ar rebech a simoniezh evel Landran II, arc'heskob Tours. Erlec'hiet int gant eskibien leal da Vreizh evel Gislard en Eskopti Naoned ha goude-se Gwenrann pe Courantgwen evit hini Gwened).

## Feur-emglev Angers

Goude an emgann e voe sinet feur-emglev Angers, e miz Gwengolo 851, ha drezañ e voe nevezet an darempredoù etre Brezhoned ha Franked, ma voe anavezet Erispoe evel roue Breizh gant Impalaer ar C'hornôg .
Hervez Bloazdanevelloù Saint-Bertin "Erispoe, mab da Nevenoe", a resevas, e kêr Angers, arouezioù ar rouaned ha kontelezhioù Roazhon, Naoned ha Raez.
# Emgann Jerzenez

Emgann Jerzenez a c'hoarvezas d'ar 6 a viz Genver 1781 e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet. Klask a reas soudarded Rouantelezh Bro-C'hall aloubiñ Jerzenez, abalamour ma oa diazezet en enezenn-se listri a dage al listri gall a yae da sikour emsavidi ar Stadoù Unanet.
# Emgann Kameled

E 1688 e voe disklêriet ar brezel gant Loeiz XIV, kevreet gant an Impalaeriezh otoman, a-enep ur c'hengevredad etre Bro-Saoz hag an Izelvroioù lesanvet Kevre Augsburg.
E 1694 e klaskas ar c'hevredad-se distrujañ ar morlu gall, goudoret e morlenn Brest, ha dilestrañ ur strollad soudarded e Breizh. Emgann Kameled a reer eus an darvoud-se .

## Kenarroud

E deroù 1694 e tivizas Loeiz XIV lakaat e strivoù war ar Mor Kreizdouar ha Bro-Spagn. Mont a reas Tourville kuit diouzh Brest d'ar 24 a viz Ebrel gant e 71 lestr, evit sikour ar Marichal de Noailles en argad a-enep Barcelona hag evit rediañ Bro-Spagn da sinañ ar peoc'h. E heuliañ a reas Chateaurenault d'ar 7 a viz Mae gant e skouadrenn.
Kelaouet eus ar fiñvoù-se, ar Saozon hag an Izelvroiz a glaskas lakaat o c'hrabanoù war Brest. Evit aozañ an difenn, Vauban a voe anvet da gomandant milourel Brest gant Loeiz XIV.

## Ragaozadur
### Ragaozadur hollek

Abaoe 1658 en doa kroget Vauban da sevel difennoù a-hed an aodoù atlantel. Kroget e oa al labour war tour Kameled e 1689.
# Emgann Jaffa

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emgann Jaffa a c'hall bout anv tri emgann:
* emgann Jaffa en 1192 etre Richarzh Kalon-Leon ha Saladin;
* seziz Jaffa en 1799, da vare tro-vrezel Napoleone Buonaparte en Egipt;
* emgann Jaffa e 1917, etre Impalaeriezh Breizh-Veur hag an Impalaeriezh Otoman.
# Emgann Kastell-Paol

Emgann Kastell-Paol a c'hoarvezas d'an 9 a viz Mezheven 1346 e-pad ar Brezel hêrezh dugelezh Breizh etre soudarded Charlez Bleaz ha re Yann Moñforzh.
# Emgann Jena

D'ar 14 a viz Here 1806 e oa c'hoarvezet Emgann Jena (Jena en alamaneg, a zo en Alamagn hiziv an deiz). An trec'h a oa aet gant Napoleone Buonaparte, impalaer ar C'hallaoued, war ar Brusianed dindan urzhioù ar priñs Hohenlohe.
50 000 soudard a oa eus kostez al lu prusian ha 65 000 den a oa el lu bras renet gant Napoleone Buonaparte e-unan. En holl e oa bet lazhet pe gloazet 12 000 Prusian ha div wezh nebeutoc'h e tu ar C'hallaoued.
Er memes deiz e oa bet trec'h ar jeneral Davout war al lodenn all eus al lu prusian renet gant Dug Braunschweig e-doug emgann Auerstedt.
D'ar 27 a viz Here ez eas tre Napoleone Buonaparte e Berlin, kêr-benn Prusia, 10 mizvezh goude e drec'h war an Aostrianed en Austerlitz.
D'ar 7 a viz Gouere 1807 e voe sinet feur-emglev Tilsit : un hanter eus o ziriad a yeas digant ar Brusianed.