OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Galloperdix

Galloperdix :
| Galloperdix bicalcarata, tresadenn (1880) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Galloperdix Blyth, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Galloperdix a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Galloperdix bicalcarata,
* Galloperdix lunulata,
* Galloperdix spadicea
** G. s. caurina, spadicea ha stewarti.

## Annezva

O c'havout a reer en Iskevandir India, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Galloperdix (lennet e-barzh d'an 11 a viz Ebrel 2022).
# Gallirallus

Gallirallus :
| Gallirallus australis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Anv skiantel ||
| Gallirallus Lafresnaye, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gallirallus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1841 gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad rakiged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* ar weka (Gallirallus australis)
** G. a. australis, greyi, hectori ha scotti,
* Gallirallus calayanensis,
* ar rakig Preden-Nevez (Gallirallus insignis),
* Gallirallus striatus
** G. s. albiventer, gularis, jouyi, obscurior, striatus ha taiwanus.
Pevar (4) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rallidae/Gallirallus (lennet e-barzh d'an 20 a viz Meurzh 2022).
* ↑ Lakaet e oa bet er genad Hypotaenidia.
* ↑ Lakaet e oa bet er genad Lewinia e 2015.
# Gallodoro

Gallodoro (Caḍḍidoru e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Gallotia galloti

Gallotia galloti :
| Gallotia galloti. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Lacertidae |
| Genad : | Gallotia |
| Anv skiantel ||
| Gallotia galloti (Oudart, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gallotia galloti a zo ur spesad saorianed e-touez kerentiad al Lacertidae.

## Annez

Brosezat eo en inizi Kanariez : Tenerife ha La Palma.
# Galluccio

Galluccio zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Gallo Matese

Gallo Matese zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Galloudoù kreiz

Ar galloudoù kreiz a oa ur c'hevredad etre lod pennoù impalaerel e-pad ar brezel-bed kentañ, e-keit ma veze graet Emglev an teir bro eus o enebourion.
Ar c'hevredad milourel-mañ a oa anvet evel-se peogwir e veze dalc'het an tiriad e kreiz Europa gant an daou gevredet e penn ar jeu, an Impalaeriezh alaman hag Aostria-Hungaria. Diwezhatoc'h e voe degemeret ganto an Impalaeriezh otoman ha hini Bulgaria. En alamaneg e vez graet Mittelmächten ("Galloudoù kreiz"), Zentralmächte (idem) pe Vierbund ("Bagad ar pevar") eus ar c'hevredad-mañ.
# Gallipoli (Puglia)

Gallipoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Kanton Condé-sur-Noireau

Kanton Condé-sur-Noireau :
| Lec'hiadur kanton Condé-sur-Noireau e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Vire |
| Kod kanton | 1410 |
| Pennlec'h | Condé-en-Normandie |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Valérie Desquesne Michel Roca 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 23 903 ann. (2017) |
| Gorread | 487,69 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 48 |
| kemmañ |
Kanton Condé-sur-Noireau a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 48 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Condé-sur-Noireau a yae 11 kumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| La Chapelle-Engerbold | 110 | 14770 | 14152 |
| Condé-sur-Noireau | 5 611 | 14110 | 14174 |
| Lassy | 344 | 14770 | 14357 |
| Lénault | 183 | 14770 | 14361 |
| Périgny | 53 | 14770 | 14496 |
| Pontécoulant | 93 | 14110 | 14512 |
| Proussy | 417 | 14110 | 14523 |
| Saint-Germain-du-Crioult | 860 | 14110 | 14585 |
| Saint-Jean-le-Blanc | 329 | 14770 | 14597 |
| Saint-Pierre-la-Vieille | 359 | 14770 | 14653 |
| Saint-Vigor-des-Mézerets | 247 | 14770 | 14662 |

### Abaoe 2015

Kanton Condé-sur-Noireau a ya 48 kumun d'ober anezhañ:
* Condé-sur-Noireau
* Beaulieu
* Le Bény-Bocage
* Bernières-le-Patry
* Burcy
* Bures-les-Monts
* Campeaux
* Carville
* La Chapelle-Engerbold
* Chênedollé
* Le Désert
* Estry
* Étouvy
* La Ferrière-Harang
* La Graverie
* Lassy
* Lénault
* Malloué
* Mont-Bertrand
* Montamy
* Montchamp
* Montchauvet
* Périgny
* Pierres
* Le Plessis-Grimoult
* Pontécoulant
* Presles
* Proussy
* Le Reculey
* La Rocque
* Rully
* Saint-Charles-de-Percy
* Saint-Denis-de-Méré
* Saint-Denis-Maisoncelles
* Saint-Germain-du-Crioult
* Saint-Jean-le-Blanc
* Saint-Martin-des-Besaces
* Saint-Martin-Don
* Saint-Ouen-des-Besaces
* Saint-Pierre-la-Vieille
* Saint-Pierre-Tarentaine
* Saint-Vigor-des-Mézerets
* Sainte-Marie-Laumont
* Le Theil-Bocage
* Le Tourneur
* Vassy
* Viessoix
* La Villette

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-160 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Calvados.
# Kanton Caumont-l'Éventé

Kanton Caumont-l'Éventé :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Bayeux |
| Kod kanton | 14 11 |
| Pennlec'h | Caumont-l'Éventé |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 6 419 ann. (2012) |
| Gorread | 44 km² |
| Stankter | 146 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 14 |
| kemmañ |
Kanton Caumont-l'Éventé a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Caumont-l'Éventé a yae 14 kumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| Anctoville | 1 046 | 14240 | 14011 |
| Caumont-l'Éventé | 1 346 | 14240 | 14143 |
| Cormolain | 402 | 14240 | 14182 |
| Foulognes | 174 | 14240 | 14282 |
| Hottot-les-Bagues | 470 | 14250 | 14336 |
| La Lande-sur-Drôme | 62 | 14240 | 14350 |
| Livry | 784 | 14240 | 14372 |
| Longraye | 238 | 14250 | 14376 |
| Saint-Germain-d'Ectot | 318 | 14240 | 14581 |
| Sainte-Honorine-de-Ducy | 131 | 14240 | 14590 |
| Sallen | 283 | 14240 | 14664 |
| Sept-Vents | 404 | 14240 | 14672 |
| Torteval-Quesnay | 349 | 14240 | 14695 |
| La Vacquerie | 274 | 14240 | 14722 |

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi
# Kanton Chambord

Kanton Chambord :
| Lec'hiadur kanton Chambord e departamant Loir-et-Cher ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Centre-Val de Loire |
| Departamant | Loir-et-Cher |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Bleaz Arondisamant Romorantin-Lanthenay |
| Kod kanton | 4105 |
| Pennlec'h | Chambord |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Gilles Clément Patricia Hannon 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 25 676 ann. (2017) |
| Gorread | 659,26 km² |
| Stankter | 39 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 23 |
| kemmañ |
Kanton Chambord a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs en departamant Loir-et-Cher, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014 .

## Kumunioù kanton Chambord

* Chambord
* Bauzy
* Bracieux
* Courmemin
* Crouy-sur-Cosson
* Dhuizon
* La Ferté-Beauharnais
* La Ferté-Saint-Cyr
* Fontaines-en-Sologne
* Huisseau-sur-Cosson
* La Marolle-en-Sologne
* Maslives
* Montlivault
* Mont-près-Chambord
* Montrieux-en-Sologne
* Neung-sur-Beuvron
* Neuvy
* Saint-Claude-de-Diray
* Saint-Dyé-sur-Loire
* Saint-Laurent-Nouan
* Thoury
* Tour-en-Sologne
* Villeny
# Kanton Courseulles-sur-Mer

Kanton Courseulles-sur-Mer :
| Lec'hiadur kanton Courseulles-sur-Mer e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Bayeux ha Caen |
| Kod kanton | 1411 |
| Pennlec'h | Courseulles-sur-Mer |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Christine Durand Cédric Nouvelot 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 28 453 ann. (2017) |
| Gorread | 103,60 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 22 |
| kemmañ |
Kanton Courseulles-sur-Mer a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Krouet e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Courseulles-sur-Mer a ya 22 gumun d'ober anezhañ:
* Courseulles-sur-Mer
* Anguerny
* Anisy
* Arromanches-les-Bains
* Asnelles
* Banville
* Basly
* Bazenville
* Bernières-sur-Mer
* Colomby-sur-Thaon
* Crépon
* Cresserons
* Douvres-la-Délivrande
* Graye-sur-Mer
* Langrune-sur-Mer
* Luc-sur-Mer
* Meuvaines
* Plumetot
* Saint-Aubin-sur-Mer
* Saint-Côme-de-Fresné
* Sainte-Croix-sur-Mer
* Ver-sur-Mer

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-160 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Calvados.
# Kanton Chantenay

Kanton Chantenay a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ e Breizh, e departamant al Liger-Izelañ.

## Istor

* Krouet e voe e 1790 e-kerzh an Dispac'h Gall. Lakaet e voe e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Kumunioù

Kanton Chantenay a yae teir c'humun d'ober anezhañ :
* Chantenay, penn ar c'hanton ;
* Antr ;
* Sant-Ervlan.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chantenay
# Kanton Chapel-Erzh

Kanton Chapel-Erzh :
| Lec'hiadur kanton Chapel-Erzh e departamant Liger-Atlantel ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù-al-Liger |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Kastell-Briant & Arondisamant Naoned |
| Kod kanton | 44 05 |
| Pennlec'h | Chapel-Erzh |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Erwan Bouvais Elisa Drion 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 52 679 ann. (2019) |
| Gorread | 257,16 km² |
| Stankter | 205 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Kanton Chapel-Erzh a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs). Brasaet e oa bet da 6 kumun gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe Kanton Chapel-Erzh e 1790 gant peder c'humun ennañ. Lakaet e voe e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned. E 1801 e voe miret ar c'hanton pa voe diskaret kantonioù arall gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

#### Kumunioù Kanton Chapel-Erzh (1790-1801)

* Chapel-Erzh, pennlec'h ar c'hanton,
* Gregamp-ar-Feunteunioù,
* Sulieg,
* Trelier.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Chapel-Erzh a yae 4 c'humun d'ober anezhañ :
* Gregamp-ar-Feunteunioù
* Chapel-Erzh
* Sulieg
* Trelier

### Abaoe 2015

Kanton Chapel-Erzh a ya 6 kumun d'ober anezhañ :
* Chapel-Erzh ;
* Faouell ;
* Gregamp-ar-Feunteunioù ;
* Gwinieg-Breizh ;
* Sulieg ;
* Trelier.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chapel-Erzh
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sulieg
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Trelier
* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù al Liger-Atlantel, 2007
# Kanton Courrières

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Courrières |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Lens |
| Lec'hiadur Kanton Courrières en Arondisamant Lens | |
| Niver kumunioù | 2 |
| Kod INSEE | 62 59 |
| Pennlec'h | Courrières |
| Kuzulier | Jean-Pierre Corbisez (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 21 119 (1999) |
| Gorread | 14,15 km² |
| Stankter | 963,7 a./km² |
Kanton Courrières a oa ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumunioù

Kanton Courrières a yae 2 gumun d'ober anezhañ.
| Kumun | Annezidi | Kod-Post | Niverenn INSEE |
| Courrières | 10 588 | 62710 | 62250 |
| Oignies | 10 531 | 62590 | 62637 |
# Kanton Caudry

Kanton Caudry :
| Lec'hiadur kanton Caudry e departamant Norzh ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Cambrai |
| Kod kanton | 5911 |
| Pennlec'h | Caudry |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Sylvie Labadens Nicolas Siegler 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 52 179 ann. (2017) |
| Gorread | 243,63 km² |
| Stankter | 214 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 33 |
| kemmañ |
Kanton Caudry a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Caudry a ya 33 c'humun d'ober anezhañ:
* Avesnes-les-Aubert,
* Beaurain,
* Beauvois-en-Cambrésis,
* Bermerain,
* Béthencourt,
* Bévillers,
* Boussières-en-Cambrésis,
* Cagnoncles,
* Capelle,
* Carnières,
* Caudry,
* Cauroir,
* Escarmain,
* Estourmel,
* Haussy,
* Iwuy,
* Montrécourt,
* Naves,
* Quiévy,
* Rieux-en-Cambrésis,
* Romeries,
* Saint-Aubert,
* Saint-Hilaire-lez-Cambrai,
* Saint-Martin-sur-Écaillon,
* Saint-Python,
* Saint-Vaast-en-Cambrésis,
* Saulzoir,
* Solesmes,
* Sommaing,
* Vendegies-sur-Écaillon,
* Vertain,
* Viesly,
* Villers-en-Cauchies.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-167 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Nord
# Karl Johann von Königsmarck

Karl Johann von Königsmarck a oa ur marc'heg svedat eus Urzh Malta, hag un avanturour brudet.
Mab e oa d'ar c'hont Kurt Christoph von Königsmarck (1634-1673) marvet e seziz Bonn, ha da Maria Christina von Wrangel (1628-1691), ha mab-vihan da Hans Christoph von Königsmarck (1600-1663).
Ur breur ha div c'hoar en doa:
* Philipp Christoph von Königsmarck a voe serc'h d'ar briñsez Sophie Dorothea von Braunschweig-Lüneburg, ha hi pried da roue Bro-Saoz, George Iañ, a oa ur priñs alaman a ouenn; krediñ a reer e voe muntret abalamour da se.
* Amalia Wilhelmina -von Lewenhaupt dre he dimeziñ - a oa un arzourez dilettante.
Ouzhpenn-se e oa hantervreur d'ar brezelour svedat Carl Gustav Wrangel, kont Salmis.
# Karl Joseph Aostria

Karl Joseph Aostria, zo anv meur a zen.
# Karl Lange

Karl Lange (Hamburg, 28 a viz Here 1915), a oa bet bac'het gant an nazied abalamour d'e revelezh.
E 1935, pa oa Lange ugent vloaz, e oa bet kontet d'ar polis en dije bet darempredoù dre guzh gant ur paotr 15 vloaz ha harzet hervez ar Mellad 175 hag a lakae an heñvelrevelezh da dorfed.
Laosket e oa bet da vont goude pemzek miz, met harzet e oa bet e 1937 en-dro ha kaset d'an toull-bac'h e Fuhlsbüttel ha neuze da doull-bac'h Waldheim. Eno en doa bet un taol-nervus.
Goude ar brezel e stagas Lange da labourat en un ti-bank, met skarzhet e oa bet raktal pa glevas rener an ti e oa bet barnet gant an nazied evit "torfedoù reizhel".

## Gwelet ivez

* Roll kampoù-bac’h an nazied
* Loskaberzh
* Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied
# Karl Ludwig Aostria

Karl Ludwig Joseph Maria Aostria, ganet e 1833 e kastell Schönbrunn ha marvet eno ivez e 1896, a oa arc'hdug Aostria, breur da Franz Joseph Iañ, Impalaer Aostria.

## Dimezioù

Teir gwech e timezas:
* da Margarete Saks (1840-1858), marvet da 18 vloaz ; bugel ebet n'he doe;
* da Maria Annunziata Bourbon-Sikilia (1843-1871), dek vloaz yaouankoc'h egetañ ; pevar bugel he doe;
* da Maria Teresa Bragança (1855-1944), daou vloaz warn-ugent yaouankoc'h egetañ; div verc'h he doe.

## Bugale

Digant e bried kentañ n'en doe bugel ebet.
Digant Maria Annunziata di Borbone-Due Sicilie en doe pevar bugel :
* Franz Ferdinand (1863 - drouklazhet en 1914), pennhêr ar gurunenn adalek 1896,
** dimezet en vorganatek en 1900 da Sophie Chotek Chotkowa ha Wognin.
* Otto Franz Joseph (1865–1906), gastaouer ken e oa,
** dimezet en 1886 da Marie-Josèphe de Saxe (1867-1944); int-i e oa tud an Impalaer diwezhañ Karl Iañ
* Ferdinand Karl Ludwig (1868–1915),
** dimezet en 1909 d'e serc'h Berthe Czuber, ha divugel. lakaet e voe e-maez an tiegezh impalaerel, tennet e ditloù digantañ, ma voe ret dezhañ kemmañ e anv. Kemer a reas an anv Ferdinand Burg.
* Margarethe Sophie (1870–1902)
** dimezet en 1893 da Albert Württemberg (1865-1939), ha bugale dezho.
Digant Maria Teresa Bragança (1855-1944) en doe div verc'h :
* Maria Annunziata Aostria (1876–1961), aet da leanez;
* Elisabeth Amalie Aostria (1878–1960)

## E varv

Mervel a reas Karl Ludwig en 1896.
# Karl Lagerfeld

Karl Lagerfeld (Karl Otto Lagerfeldt diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1933 e Hamburg hag aet da Anaon d'an 19 a viz C'hwevrer 2019 e Neuilly-sur-Seine, a oa ur stilour alaman. Brudet eo evit bezañ labouret evit an ti-dilhadouriezh Chanel adalek 1983 betek e varv.
Legadet en deus e vadoù d'e gazhez.

## Notennoù

* ↑ https://www.lepoint.fr/mode-design/karl-lagerfeld-sa-chatte-choupette-heritiere-et-deja-riche-a-millions-20-02-2019-2294689_265.php
# Karl Liebknecht

Karl Liebknecht (13 a viz Eost 1871, Leipzig; 15 a viz Genver 1919, Berlin) a oa ur c'homunour dispac'hour alaman, ezel eus SPD, evel e dad, anvet Wilhelm Liebknecht.
Buan e stourmas evit ma c'helfe ar re yaouank en em aozañ war dachenn ar politikerezh, ha dreist-holl a-enep d'ar soudardegezh. Abalamour d'e levr anvet Soudardegezh hag enep-soudardegezh e voe aozet ur prosez a-enep dezhañ, ha bac'het e voe. E-keit ma oa bac'het e voe dilennet kannad er Reichstag.

## E vuhez

A-raok ma krogfe ar Brezel Bed Kentañ e kemeras perzh en un tolpadeg a-enep d'ar brezel, aozet gant strolladoù sokial-demokrat beljian, gall hag alaman e Condé-sur-l'Escaut.
E miz Eost 1914 ec'h embannas e oa a-enep ar vot evit an dispignoù brezel, met asantiñ a reas memestra hag e heuliañ ali e strollad. E miz Kerzu 1914 e voe kentañ kannad ar Reichstag o votiñ a-enep an dispignoù-se, daoust da urzh e strollad politikel. Er bloaz goude e teuas a-benn da gendrec'hiñ ur c'hannad all, Otto Rühle e anv, ha diwezhatoc'h un ugent kannad sokialour bennak.
E penn-kentañ 1915 e savas, asambles gant Rosa Luxemburg, ar strollad spartakour. A-hed ar Brezel Bed Kentañ e stourmas hag e tisplegas ne ranke ket an dud mont da stourm a-enep da broleterien ar broioù, met kentoc'h a-enep da vourc'hizien o bro dezho. Rediet e voe da ober e goñje, met nac'hañ a reas implijout un arm. Da-geñver an emvod bet aozet gant ar strollad spartakour d'ar 1añ a viz Mae 1916 e tistagas ur brezegenn a-enep d'ar brezel, harzet e voe, tamallet e voe outañ bezañ un treitour, ha bac'het e voe. Dieubet e voe pa grogas dispac'h alaman miz Du 1918. Asambles gant Rosa Luxemburg e savas Strollad Komunour Alamagn (alamaneg : KPD). Embannet e voe Republik Weimar, met fellout a rae da Liebknecht ha da Luxemburg kaout ur republik sokialour.
E-kerzh an taol-dispac'h spartakour a-enp da c'houarnamanr sokial-demokrat Friedrich Ebert e voe prest da zegemer un emsavadeg armet. War ar poent-se e voe disemglev etrezañ ha Rosa Luxemburg. An daou anezho a voe harzet ha lazhet gant ar Strolladoù Frank d'ar 15 a viz Genver 1919, diwar urzh Gustav Noske, unan eus pennoù SPD. Hemañ en doa resevet an holl c'halloudoù digant prezidant ar Reich, Friedrich Ebert e anv.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Karl Ludwig Harding

Karl Ludwig Harding, bet ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1765 , marvet d'an 31 a viz Eost 1834.
Steredoniour alaman. Gantañ e voe dizoloet an asteroidenn "3 Juno" d'ar 1añ a viz Gwengolo 1804.
# Karl Ludwig

Karl Ludwig zo un anv-badez kevrennek alamanek, diwar an anvioù Karl, ha Ludwig.

## Tud

* Karl Iañ Ludwig (Pfalz) (1617–1680), Priñs-Dilenner Pfalz
* Karl Ludwig (Nassau-Saarbrücken) (1665–1723), Kont Nassau-Saarbrücken
* Karl Ludwig (Schleswig-Holstein-Sonderburg-Beck) (1690–1773), Gouarnour Reval
* Karl Ludwig (Anhalt-Bernburg-Schaumburg-Hoym) (1723–1806), Priñs Anhalt-Bernburg-Schaumburg-Hoym, jeneral izelvroat
* Karl Ludwig (Hohenlohe-Langenburg) (1762–1825), Priñs Hohenlohe-Langenburg
* Karl Ludwig von Österreich (1833–1896), arc'hdug, breur d'an Impalaer Franz Joseph
* Karl Ludwig von Österreich (1918–2007), Arc'hdug, breur da Otto von Habsburg.

## Anv-tiegezh

* Karl Ludwig (livour) (1839–1901), livour alaman.
# Karl Ludwig Friedrich von Baden

Karl Ludwig Friedrich von Baden (Karlsruhe 1786–1818 Rastatt), a oa ur priñs alaman en XIX$^{vet}$ kantved, ha dug-meur Baden etre 1811 ha 1818.

## E vuhez

Mab e oa da Karl Ludwig von Baden ha da Amalie von Hessen-Darmstadt. Mab-bihan e oa da Karl Ludwig von Baden, Dug-meur Baden. Pa varvas e dad e 1801 e teuas da vout priñs pennhêr.
Prometet e oa da Augusta Bavaria hogen torret e voe ar promesa gant Napoleone bionaparte a felle dezhañ dimeziñ Augusta d'e advab Eugène de Beauharnais.
Dimezet e voe Karl e miz Ebrel 1806 da Stéphanie de Beauharnais (1789–1860), merc'h da Claude de Beauharnais, adverc'het gant Napoleone Buonaparte. Da gentañ ne voe ket evurus ar priedoù. Ouzhpenn e oa Karl dindan levezon e eontr Ludwig Iañ von Baden (1763-1830), rouler ha gastaouer.
Breur-kaer da roue Sveden ha d'an Tsar, hogen daoust da se e roas harp da Napoleone Buonaparte ha n'en dilezas nemet war an diwezhadoù.
Goude marv e dad-kozh e 1811 e renas en dugelezh evel Karl II. Mervel a reas seizh vloaz goude, e 1818, d'an oad a 30 vloaz.
Krouiñ a reas Urzh Leon Zaeringen e 1812.

## E vugale

Pemp bugel o doe:
* Luise Amelie Stephanie von Baden (1811-1854), dimezet en 1830 d'ar priñs Gustav Sveden (1799-1877);
* ur mab, ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1812, marvet d'ar 16 a viz Here (hervez a ouzer), hag a c'hallfe bezañ bet Kasper Hauser.
* Josephine von Baden (1813-1900), a zimezas en 1834 da Charles-Antoine von Hohenzollern-Sigmaringen (1811-1885)
* Alexandre von Bade (1816-1817)
* Marie von Baden (1817-1888), a zimezas en 1843 d'an dug William Douglas de Hamilton (1811-1863)

## Goude e varv

E eontr Ludwig Iañ von Baden (1763-1830) an hini a renas war e lerc'h
| En e raok: Karl Ludwig von Baden | Dug-meur Baden 1811 – 1818 | War e lerc'h: Ludwig Iañ von Baden (1763-1830) |
# Karl Ludwig von Baden

Karl Ludwig (* 1755 en Karlsruhe; † 1801 en Arboga, Sveden) a oa ur priñs eus dugelezh Baden.

## E vuhez

Karl Ludwig a oa mab d'an dug-meur Karl Friedrich von Baden ha d'e bried Karoline Luise von Hessen-Darmstadt (* 1723; † 1783), merc'h d'al Landgrav Ludwig VIII von Hessen-Darmstadt.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas Karl Ludwig e 1774 da Amalie von Hessen-Darmstadt (* 1754; † 1832), ur verc'h da Ludwig IX von Hessen-Darmstadt.

## Bugale

Eizh bugel o doe, daou vab ha c'hwec'h merc'h dimezet mat e lezioù Europa.
* div verc'h c'hevell:
** Amalie Christiane (1776–1823), a chomas plac'h yaouank.
** Friederike Karoline Wilhelmine (*1776; †1841), dimezet e miz Meurzh 1797 d'an dug Masimilian von Zweibrücken (1756–1825), a voe anvet da priñs-dilenner Pfalz ha Bavaria, hag e 1804 da roue Bavaria, ma oa-hi dugez, priñs-dilennerez ha rouanez neuze;
* Luise Marie Auguste (* 1779; † 1826), dimezet e 1793 d'an tsar Aleksandr Iañ (Rusia) (* 1777; † 1825)
* Friederike Dorothea Wilhelmine (* 1781; † 1826), dimezet e 1797 da Gustav IV Adolf (1778–1837), roue Sveden; dizimeziñ a rejont e 1812;
* Marie Elisabeth Wilhelmine (* 1782; † 1808), dimezet e 1802 d'an dug Friedrich Wilhelm von Braunschweig-Wolfenbüttel (1771–1815)
* Karl Friedrich (1784–1785), marvet en-bihan;
* Karl Ludwig Friedrich (Karlsruhe 1786–1818 Rastatt), dimezet e 1806 da Stéphanie de Beauharnais (1789–1860), dug-meur Baden goude marv e dad-kozh;
* Wilhelmine Luise (1788–1836), dimezet e 1804 d'he c'henderv an dug-meur Ludwig II von Hessen-Darmstadt (1777–1848), mamm da seizh bugel, hag unan anezho, Marie von Hessen-Darmstadt (1824-1880), a voe impalaerez Rusia evel he moereb Luise Marie Auguste.

## E varv

Mervel a reas e 1801, a-raok e dad a varvas e 1811, ha ne c'hallas ket ren. E vab, Karl Ludwig Friedrich Baden, an hini a voe anvet da zug-veur neuze.