OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tro Breizh 2011

Tro Breizh 2011 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 45. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Deiziad | 2011 |
| Bro | Frañs |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Péter Kusztor (Atlas Personal) |
| Eil | Rene Mandri (Endura Racing) |
| Trede | Evaldas Šiškevicius (Vélo-Club La Pomme Marseille) |
| Teuliadur ||
Tro Breizh 2011 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) a voe aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2011.

## Tennadoù

| Tennad | Deiz | Redad | km | Trec'hour an tennad | Roched gwenn ha gwer |
| Tennad 1 | Lun 25/04 | Argantreg-ar-Genkiz – Argantreg-ar-Genkiz | 150,3 | Jetse Bol | Jetse Bol |
| Tennad 2 | Meu. 26/04 | Roazhon – Gwenrann | 193,1 | Rene Mandri | Rene Mandri |
| Tennad 3 | Mer. 27/04 | Gwenrann – Sant-Teve | 151 | Jetse Bol | Péter Kusztor |
| Tennad 4 | Yao. 28/04 | Sant-Teve – Fouenant | 158,9 | Paul Poux | Péter Kusztor |
| Tennad 5 | Gwe. 29/04 | Fouenant – Montroulez | 175,1 | Maxime Méderel | Péter Kusztor |
| Tennad 6 | Sad. 30/04 | Montroulez – Pleneventer | 155 | Anthony Vignes | Péter Kusztor |
| Tennad 7 | Sul 01/05 | Henvoustoer – Loudieg | 151,9 | Andrew Fenn | Péter Kusztor |

## Skipailhoù pedet

* Alamagn (1): LKT Team Brandenburg.
* Aostria (1): Team Vorarlberg.
* Belgia (3): Wallonie Bruxelles - Crédit Agricole, EFC - Quick Step Cycling Team, Omega Pharma Lotto Davo.
* Breizh (5): Brest Iroise Cyclisme 2000, Saur - Sojasun, Bretagne-Schuller, Team U Nantes Atlantique, Dibabidi marc'h-houarn Breizh.
* Bro-Saoz (2): Endura Racing, Skipailh broadel.
* Danmark (1): Skipailh broadel.
* Frañs (5): Roubaix Lille Métropole, Big Mat - Auber93, VC La Pomme Marseille, CC Nogent-sur-Oise, Skipailh an Arme-zouar.
* Izelvroioù (1): Rabobank Continental Team.
* Norvegia (1): Joker Merida.
* Rusia (1): Itera - Katusha.
* Suis (1): Atlas Personal.
* Stadoù-Unanet (1): Kelly Benefit Strategies - Optumhealth.

## Liamm

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Breizh 2015

Tro Breizh 2015 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 49. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 2015 UCI Europe Tour 2.2 |
| Deiziadoù | 25 a viz Ebrel – 1 a viz Mae 2015 |
| Hed | 1 166,5 km |
| Bro | Frañs |
| Lec'h loc'hañ | Pontkastell-Keren |
| Lec'h degouezhout | Liverieg |
| Aet war-raok | 143 |
| Re renket | 87 |
| Tizh keitat | 42,306 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Sébastien Delfosse (Wallonie-Bruxelles) |
| Eil | Loïc Vliegen (BMC Development) |
| Trede | Daniel Hoelgaard (Joker) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Daniel Hoelgaard (Joker) |
| Kraper gwellañ | Antwan Tolhoek (Rabobank Development) |
| Hini yaouank gwellañ | Loïc Vliegen (BMC Development) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Antoine Warnier (Wallonie-Bruxelles) |
| Skipailh gwellañ | Rabobank Development |
| ◀ 2014 | 2016▶ |
| | Teuliadur |
Tro Breizh 2015 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 49vet hini, a vo aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2015.

## Tennadoù

| Tennad | Deiz | Redad | km | Trec'hour an tennad | Roched gwenn ha gwer |
| Tennad 1 | Sad. 25/04 | Pontkastell – Kroazieg | 146,9 | Adrian Aas Stien | Adrian Aas Stien |
| Tennad 2 | Sul 26/04 | Santez-Rouanez – Mêlrant | 172,3 | Matej Mugerli | Adrian Aas Stien |
| Tennad 3 | Lun 27/04 | Baod – Kledenn-ar-C'hab | 192,9 | Lilian Calmejane | Adrian Aas Stien |
| Tennad 4 | Meu. 28/04 | Plougoñ Beg ar Raz – Pondi | 189,4 | Alex Peters | Anthony Delaplace |
| Tennad 5 | Mer. 29/04 | Pondi – Perroz-Gireg | 169,3 | Daniel Hoelgaard | Sébastien Delfosse |
| Tennad 6 | Yao. 30/04 | Perroz-Gireg – Ar C'hillioù | 149 | Yannis Yssaad | Sébastien Delfosse |
| Tennad 7 | Gwe. 01/05 | Liverieg – Liverieg | 146,3 | Loïc Vliegen | Sébastien Delfosse |

## Skipailhoù pedet

* Aostralia (1): Dibabidi -23 bloaz.
* Azerbaidjan (1): Synergy Baku Project.
* Belgia (2): Lotto - Soudal U23, Wallonie - Bruxelles.
* Breizh (5): Breizh - Séché Environnement, Brest Iroise Cyclisme 2000, Sojasun espoir-ACNC, UC Nantes Atlantique, Dibabidi marc'h-houarn Breizh.
* Frañs (3): CC Nogent-sur-Oise, Vendée U, Skipailh an Arme-zouar.
* Izelvroioù (2): Rabobank Development, SEG Racing.
* Japan (1): Bridgestone Anchor.
* Luksembourg (1): Leopard Development.
* Norvegia (2): Joker, Sparebanken Sør.
* Republik Tchek (1): AWT Greenway.
* Rusia (1): Itera - Katusha.
* Spagn (1): Specialized - Fundación Alberto Contador.
* Suis (1): Roth - Skoda.
* Stadoù-Unanet (2): BMC Development, Dibabidi -23 bloaz.

## Liamm

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Breizh 2019

Tro Breizh 2019 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 53. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | 2019 UCI Europe Tour 2.2 |
| Deiziadoù | 25 a viz Ebrel – 1 a viz Mae 2019 |
| Hed | 1 157,2 km |
| Bro | Frañs |
| Lec'h loc'hañ | An Oriant |
| Lec'h degouezhout | Kastell-Paol |
| Skipailhoù | 23 |
| Aet war-raok | 144 |
| Re renket | 118 |
| Tizh keitat | 42,829 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Lorrenzo Manzin (Vital Concept-B&B Hotels) |
| Eil | Fabian Lienhard (IAM Excelsior) |
| Trede | Nils Eekhoff (Development Team Sunweb) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Lorrenzo Manzin (Vital Concept-B&B Hotels) |
| Kraper gwellañ | Adrien Lagrée (Sojasun espoir-ACNC) |
| Sprinter gwellañ | Alexys Brunel (Équipe continentale Groupama-FDJ) |
| Hini yaouank gwellañ | Nils Eekhoff (Development Team Sunweb) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Léo Danès (UC Nantes Atlantique) |
| Skipailh gwellañ | Arkéa-Samsic |
| ◀ 2018 | |
| | Teuliadur |
Tro Breizh 2019 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 53vet hini, zo bet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2019.

## Tennadoù

| Tennad | Deiziad | Kêr loc'hañ ha kêr degouezhout | type | Hed (km) | Trec'hour | E penn ar renkamant hollek |

## Renkadur hollek

Daveoù : Cycling Quotient Cycling Archives :

## Liamm

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Site du cyclisme
* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Breizh 2017

Tro Breizh 2017 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 51. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | UCI Europe Tour 2017 2.2 |
| Tennadoù | 7 |
| Deiziadoù | 25 a viz Ebrel – 1 a viz Mae 2017 |
| Hed | 1 179,2 km |
| Bro | Frañs |
| Lec'h loc'hañ | Roazhon |
| Lec'h degouezhout | Felger |
| Skipailhoù | 25 |
| Aet war-raok | 148 |
| Re renket | 75 |
| Tizh keitat | 41,831 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Flavien Dassonville (HP BTP-Auber 93) |
| Eil | Anders Skaarseth (Joker Icopal) |
| Trede | Stan Dewulf (Lotto-Soudal U23) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Anders Skaarseth (Joker Icopal) |
| Kraper gwellañ | Sean Bennett (Stadoù-Unanet U23) |
| Sprinter gwellañ | Ruben Zepuntke (Development Team Sunweb) |
| Hini yaouank gwellañ | Anders Skaarseth (Joker Icopal) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Kristoffer Skjerping (Joker Icopal) |
| Skipailh gwellañ | Lotto-Soudal U23 |
| ◀2016 | 2018 ▶ |
| Teuliadur ||
Tro Breizh 2017 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 51vet hini, a vo aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2017.

## Tennadoù

| Tennad | Deiziad | Kêr loc'hañ ha kêr degouezhout | type | Hed (km) | Trec'hour | E penn ar renkamant hollek |
| 1 | 25 a viz Ebr | Roazhon – Medrigneg | tennad plaen | 153,2 | Bram Welten | Bram Welten |
| 2 | 26 a viz Ebr | Sant-Laoueneg – Kastell-Paol | tennad plaen | 202,7 | Flavien Dassonville | Flavien Dassonville |
| 3 | 27 a viz Ebr | Kastell-Paol – Skaer | tennad plaen | 166,1 | Jakub Mareczko | Flavien Dassonville |
| 4 | 28 a viz Ebr | Skaer – Gweltaz-Lambrizig | tennad digompez | 198,5 | Damien Gaudin | Flavien Dassonville |
| 5 | 29 a viz Ebr | Gweltaz-Lambrizig – Sant-Pern | tennad plaen | 152,4 | Przemysław Kasperkiewicz | Maxime Cam |
| 6 | 30 a viz Ebr | Menezalban – Pondi | tennad digompez | 160,9 | Elie Gesbert | Maxime Cam |
| 7 | 1 a viz Mae | Sant-Brizh-Gougleiz – Felger | tennad digompez | 145,4 | Andrea Vendrame | Flavien Dassonville |

## Liamm

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1903

Kentañ Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn a voe redet e 1903, eus ar 1añ a viz Gouere d'an 19.
Aozet e oa gant ar gazetenn L'Auto, deuet da vezañ L'Équipe an deiz a hiziv. C'hwec'h tennad-hent (2 428 km) a oa bet, ha gounezet e voe ar redadeg gant ar marc'hhouarner gall Maurice Garin (en ur ober 94e 33' 14", 25,607 km/e e dizh keitat), bet ranket da eil ha trede ar rederien c'hall Lucien Pothier ha Fernand Augereau.
Aet e oa bet ar maout gant Maurice Garin da-geñver ar 1añ tennad-hent (Montgeron-Lyon), ar 5vet tennad-hent (Bourdel-Naoned) hag ar 6vet ha diwezhañ tennad-hent (Naoned-Pariz).
Gounezet e oa bet an eil (Lyon-Marselha) hag an 3$^{de}$ tennad-hent (Marselha-Toloza) gant ar reder gall Hippolyte Aucouturier...daoust dezhañ bezañ dilezet ar redadeg e-kerzh ar 1añ tennad-hent, e-kichen Lapalisse ! Aotreet e veze d'an ampoent ha ne voe ket lakaet e anv er renkadur hollek avat.
Gounezet e oa bet ar 4$^{re}$ tennad-hent (Toloza-Bourdel) gant ar reder suis Charles Laeser.
E degouezh Sportva ar Briñsed e oa bet degemeret nemet 21 reder diwar an 79 o devoa lakaet o anv, bet tapet al letern ruz gant Arsène Millocheau, erruet 64e 57' 08 war-lerc'h ar gounideg. « Ar pep pouezusañ..., n'eo ket gounit, kemer perzh ne lâran ket » a vo lâret gant Pierre de Coubertin d'ar 24 a viz Gouere 1908...

## Tennadoù-hent e Breizh

* 13 a viz Gouere : 5vet hag 2$^l$ diwezhañ tennad-hent etre Bourdel (Gironde) ha Naoned ; trec'h eo Maurice Garin Bro-C'hall.
* 18 a viz Gouere : loc'het ar 6vet ha diwezhañ tennad-hent etre Naoned ha Pariz.

## Renkadurioù

Renkadur hollek (1-10) :
| Renk | Reder | Sponsor | Amzer tremenet war e varc'h-houarn |
| 1añ | Maurice Garin Bro-C'hall | La Française | 94e 33' 14"' |
| 2$^l$ | Lucien Pothier Bro-C'hall | La Française | + 2e 49' 21" |
| 3$^{de}$ | Fernand Augereau Bro-C'hall | La Française | + 4e 29' 24" |
| 4$^{re}$ | Rodolfo Muller Italia | La Française | + 4e 39' 30" |
| 5vet | Jean-Baptiste Fischer Bro-C'hall | La Française | + 4e 58' 44" |
| 6vet | Marcel Kerff Belgia | — | + 5e 52' 24" |
| 7vet | Julien Lootens Belgia | Brennabor | + 9e 31' 08" |
| 8vet | Gustave Pasquier Bro-C'hall | La Française | + 10e 24' 04" |
| 9vet | François Beaugendre Bro-C'hall | — | + 10e 52' 14" |
| 10vet | Aloïs Catteau Belgia | La Française | + 12e 44' 57" |

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Breizh 2012

Tro Breizh 2012 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 46. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Deiziad | 2012 |
| Bro | Frañs |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Reinardt Janse van Rensburg (MTN Qhubeka) |
| Eil | Éric Berthou (Bretagne-Schuller) |
| Trede | Daan Olivier (Rabobank Continental) |
| Teuliadur ||
Tro Breizh 2012 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn a oa bet aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2012.

## Tennadoù

| Tennad | Deiz | Redad | km | Trec'hour an tennad | Roched gwenn ha gwer |
| Tennad 1 | Mer. 25/04 | Gwened – Gwened | 167.1 | Benjamin Le Montagner | Benjamin Le Montagner |
| Tennad 2 | Yao. 26/04 | Gwened – Sant-Meven | 157.0 | Éric Berthou | Benjamin Le Montagner |
| Tennad 3 | Gwe. 27/04 | Sant-Meven – Merzhelieg | 150.2 | Thomas Vaubourzeix | Benjamin Le Montagner |
| Tennad 4 | Sad. 28/04 | Merzhelieg – Mur | 154.8 | Reinardt Janse Van Rensburg | Éric Berthou |
| Tennad 5 | Sul 29/04 | Mur – Douarnenez | 158.6 | Evaldas Siskevicius | Éric Berthou |
| Tennad 6 | Lun 30/04 | Douarnenez – Lannuon | 144.9 | Jay McCarthy | Éric Berthou |
| Tennad 7 | Meu. 01/05 | Langoned – Dinan | 165.8 | Dimitri Le Boulch | Reinardt Janse Van Rensburg |

## Liamm

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Breizh 2016

Tro Breizh 2016 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 50. Tro Breizh war varc'h-houarn |
| Kevezadeg | UCI Europe Tour 2016 2.2 |
| Tennadoù | 7 |
| Deiziadoù | 25 a viz Ebrel – 1 a viz Mae 2016 |
| Hed | 1 178 km |
| Bro | Frañs |
| Lec'h loc'hañ | Kiberen |
| Lec'h degouezhout | Dinan |
| Skipailhoù | 25 |
| Aet war-raok | 150 |
| Re renket | 111 |
| Tizh keitat | 41,758 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Adrien Costa (Stadoù-Unanet U23) |
| Eil | František Sisr (Klein Constantia) |
| Trede | Lennard Hofstede (Rabobank Development) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Jeroen Meijers (Rabobank Development) |
| Kraper gwellañ | Carl Fredrik Hagen (Sparebanken Sør) |
| Sprinter gwellañ | Jeroen Meijers (Rabobank Development) |
| Hini yaouank gwellañ | Adrien Costa (Stadoù-Unanet U23) |
| Skipailh gwellañ | Rabobank Development |
| ◀2015 | 2017▶ |
| Teuliadur ||
Tro Breizh 2016 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn a oa eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2016. An 50vet hini e oa, ha ganti e voe treuzet 185 kumun vreizhat.

## Tennadoù

| Tennad | Deiziad | Kêr loc'hañ ha kêr degouezhout | type | Hed (km) | Trec'hour | E penn ar renkamant hollek |
| 1 | 25 a viz Ebr | Kiberen – Landevant | tennad plaen | 158,7 | František Sisr | František Sisr |
| 2 | 26 a viz Ebr | Belz – Lufer | tennad plaen | 204,1 | Boris Vallée | František Sisr |
| 3 | 27 a viz Ebr | Lufer – Gentieg | tennad plaen | 152,7 | Cyrille Patoux | František Sisr |
| 4 | 28 a viz Ebr | Plangoed – Lannuon | tennad digompez | 163,5 | Adrien Costa | Adrien Costa |
| 5 | 29 a viz Ebr | Plistin – Trevlean | tennad plaen | 192,7 | Boris Vallée | Adrien Costa |
| 6 | 30 a viz Ebr | Fouenant – Fouenant | tennad plaen | 156,4 | Thomas Rostollan | Adrien Costa |
| 7 | 1 a viz Mae | An Hengleuz – Dinan | tennad plaen | 149,9 | Nick Schultz | Adrien Costa |

## Liamm

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Tro Bro-C'hall

Tro Bro-C'hall a vez lavaret eus meur a dra.

## Istor

* Tro Bro-C'hall ar roue gall Charlez IX (1564–1566)
* Tro Bro-C'hall graet gant micherourien zo abaoe ar Grennamzer.

## Arz

* Le Tour de France par deux enfants, levr-skol gant G. Bruno, diwar-benn Tro Bro-C'hall graet gant daou vugel
* Le Tour de France par deux enfants, ar film skinwel savet diwar al levr
* Tour de France gant ar bagad sonerien Kraftwerk, e 1983, ur pezh diwar o albom anvet Tour de France Soundtracks.
* Le Tour de France 88, un albom "live" gant France Gall embannet en 1988.

## Sportoù

Tro Bro-C'hall a vez graet en ur ober meur a "sport":
* Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn
* Tro Bro-C'hall en ur c'harr-nij
* Tro Bro-C'hall war vor, gant ur vag dre lien
* Tro Bro-C'hall gant ur c'harr
* Tro Bro-C'hall war varc'h-tan
* war droad, n'anavezer ket
# Tufañ bigorned

An tufañ bigorned zo ur sport. Pal ar sport-se a zo tufañ ur bigorn ar pellañ ar gwellañ en ur ziwall diouzh an avel. N'eus bodadeg ebet c'hoazh evit ar sport-se.
Bep hañv e vez dalc'het e Mogerieg, porzh Sibirill e Bro-Leon e-kichen Rosko, kenstrivadeg bedel an tufañ bigorned. Un dachenn tufañ 20 metr he hirder ha 3 metr he ledander a zo. Pep kevezer en deus tri zaol-esae.
Rekord ar bed zo bet tapet gant ar Breizhad Alain Jourden d'ar 5 a viz Eost 2012 gant un dufadenn 10.57 m.

## An disoc'hoù

| Bloavezh | Tufadenn wellañ | Trec'her |
| 2002 | 9.70m | Alain Jourden |
| 2003 | 10.4m | Alain Jourden |
| 2004 | 9.38m | Alain Jourden |
| 2005 | 10.11m | Alain Jourden |
| 2006 | 10.41m | Alain Jourden |
| 2007 | 10.21m | Alain Jourden |
| 2009 | 9.15m | Alain Jourden |
| 2012 | 10.57m | Alain Jourden |

### Mammennoù

* Dominique Aymard, Eric Jouan, Patrick Poivre d'Arvor (rakskrid), Les miscellanées du docteur Le Dantec : Tout ce que vous avez toujours voulu savoir sur la Bretagne sans jamais oser le demander, Ouest-France, 2012 (ISBN 978-2-7373-5817-3)
# Tufillo

Tufillo zo ur gumun en Italia, e proviñs Chieti, e rannvro Abruzzo.
# Tugdual Menon

Tugdual Menon (pe Tuttvalle, Tugdualo, Tudual, Tuttuale, Tuduuale, Jugdulus), ganet a-raok 1502 ha marvet etre 1566 ha 1568, a oa ur sonaozour gall, marteze a orin breizhat a labouras en Italia an Azginivelezh. Kelenn a reas ar soner italian Claudio Merulo.

## Levrlennadur

* Giuseppe Martini, Claudio Merulo, Parma, Ordine Costantiniano di S. Giorgio, 2005 (pp. 36–37)
* Cécile Vendramini: Les offrandes musicales à Renée de France, fille de Louis XII, Paris, 1997 (pp. 199–205)
# Tui

    Evit implijoù all, gwelet Tui (disheñvelout).
Tui zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Pontevedra, stok ouzh Portugal.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Monumantoù

* An iliz-veur

## Pennad kar

* Tuy

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tufo (Campania)

Tufo zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Tugdual Carluer

Tugdual Carluer zo kazetenner e Radio Kreiz Breizh ha troer brezhonek.
Bet eo o labourat evit Ofis ar Brezhoneg.
Skrivet en deus pennadoù evit ar gelaouenn Pages de Bretagne.

## Oberennoù

* 2007 : Commune de Landudec, étude normative des toponymes, Ofis ar Brezhoneg.
* 2007 : Commune de Plozévet, étude normative des toponymes, Ofis ar Brezhoneg.
* 2009 (a-gevret gant Yannig Madec) : Commune de Plouhinec, étude normative des toponymes, Ofis ar Brezhoneg.

## Troidigezhioù

* 2023 : Inès Léraud, Pierre Van Hove ha Mathilda, Bezhin glas, an istor difennet, An Amzer (ISBN 978-2-36312-130-1)

## Notennoù

* ↑ Agence Bretagne Presse, 13/04/2010
* ↑ Bezhin glas
# Tugdual Kalvez

Tugdual Kalvez, ganet d'an 22 Kerzu 1937 e Plañvour, a zo ur c'helenner war ar brederouriezh hag ul liesskrivagner. Unan eus krouerien Unvaniezh ar Gelennerien Brezhoneg e 1980 e voe, hag eñ prezidant kentañ ar gevredigezh betek 1990.
Kemer a reas perzh er strollad kan ha sonerezh An Namnediz.
Kelenner prederouriezh ha brezhoneg e oa en Alre betek ar c'houlz da vont war e leve. Bet eo ivez prezidant Kelc'h Sevenadurel Gwened ha labouret en deus kalz gant Kendalc'h ha Skol-Uhel ar Vro. Kelennet en deus ar brezhoneg el lec'hioù boutin ivez.
Savet en deus danevelloù ha barzhonegoù e brezhoneg hag e galleg. E galleg en deus savet levrioù war al lec'hanvioù hag an istor lec'hel. Ar geriadur prederouriezh kentañ evit ar brezhoneg en deus savet ivez.

## Enorioù

* Resevet en deus Kolier an Erminig e 2009.

## Oberennoù
### brezhoneg

* 1999 : Blaz ar vuhez (barzhonegoù, rakskrid gant Per Denez), Mouladurioù Hor Yezh (Priz Langleiz).
* 2007 : War barlenn an amzer (barzhonegoù), Al Liamm.
* 2010 : Geriadur ar brederouriezh ; galleg-brezhoneg ; brezhoneg-galleg ; Dictionnaire de philosophie ; français-breton ; breton-français ; étymologie et équivalents des termesphilosophiques en allemand, anglais, français et italien, Roazhon, Travaux d'Investigation et de Recherche.
* 2020 : Geriaoueg an Erge-Vihan, Sevel e vouezh.
* 2022 : A hed ma freder = Au long de ma réflexion, Skol Uhel ar Vro

### galleg

* 1962 : De chair et d'âme, Jean Germain, Bourdel.
* 1970 : Ciel-de-gris, B.I.P., Roazhon.
* 1977 : Notre terre promise, Kendalc'h.
* 2002 : Chèques et adresses en breton, Coop Breizh.
* 2003 : Des noms de lieux à l'histoire de Saint-Nolf, Glad Senolf.
* 2005 : À fendre cœur = Cri de colonisé, Sevel e vouezh.
* 2007 : Les noms de lieux d'Hañveg, Sevel e vouezh.
* 2012 : Brezhonegomp !, 1 : méthode de breton pour les grands débutants, les lycées et les cours du soir, skeudennet gant Daniel Goiset, Skol Uhel ar Vro, 235 p. + 1 CD.
* 2013 : Brezhonegomp !, 2 : hentenn evit deraoudi vras $e liseidi ar c'hentañ klas hag oadourien ar c'hentelioù-noz, skeudennet gant Daniel Goiset, Skol Uhel ar Vro, 256 p. + 1 CD. ISBN978-2-86822-114-8
* 2014 : Les noms de lieux de Langroez-La Vraie-Croix, Ville de la Vraie-Croix, 100 p. ISBN978-2-9548267-0-7
* 2016 : Perlosophie, Sevel e vouezh.
* 2017 : Bretagne, porte ouverte : 100 clés pour mieux comprendre la Bretagne, skeudennet gant Nono,
* 2018 : Découvrons Vannes : ses hauts lieux et noms de lieux, Gwened, Skol-Uhel ar Vro = Institut culturel de Bretagne, 87 p. Levrlennadur p. 83-84. ISBN978-2-86822-125-4

### troidigezhioù

Levrioù bugale troet e brezhoneg hag embannet gant Flammarion (dastumad Le Père Castor).
* An tri femoc'h bihan, 1976, 15 p. Adembannet gant TES e 2009.
* Ar c'havr hag he mennoù-gavr, 1976, 15 p. Adembannet gant TES e 2009.
* Keneiled vat, 1976. Adembannet gant TES e 2008.
* Ar bisig kollet, 1976. Adembannet gant TES e 2008. Eil moulladur TES e 2013 + 1 CD

## Liamm diavaez

* (fr) Pajenn gouestlet da Dugdual Kalvez
# Tuglie

Tuglie zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Tufino

Tufino zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, e Campania.
# Tugdual de Kermoysan

Tugdual de Kermoysan a oa un noblañs tregeriat er XVvet kantved, ganet e Sant-Jili-ar-C'hoad, marvet e 1450.
Brezeliñ a reas gant ar c'honestabl Arzhur Richmond evit Yann V, dug Breizh, ha goude gant ar roue gall Charlez VII. Perzh a gemeras e seziz Orleañs gant Janed Ark
Mervel a reas en 1450 dirak kêr Cherbourg e Normandi.
# Villar de Corneja

Villar de Corneja zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
# Villar de Peralonso

Villares de Peralonso zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar de Ciervo

Villares de Ciervo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar de Olalla

Villar de Olalla zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villar de Plasencia

Villar de Plasencia zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres.
# Villar de Samaniego

Villares de Samaniego zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar de Domingo García

Villar de Domingo García zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villar de Fallaves

' Villar de Fallaves zo ur gumun eus Proviñs Zamora e Spagn.
# Villar de Gallimazo

Villares de Gallimazo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villar de Rena

Villar de Rena zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# ㅂ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄇ, romanekaet p, b ha distaget [p, b] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅃ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄈ, romanekaet pp ha distaget [p'] hervez al LFE.
Savet e oa bet al lizherenn-mañ diwar al lizherenn ㅂ skrivet bihanoc'h div wech renk-ouzh-renk

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅅ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄉ, romanekaet s ha distaget [s] hervez al LFE.
Un doare-skrivañ arouezel eo an hangeul, da lâret eo stumm pep lizherenn diazez a ra dave d'al lec'h distagañ, ha stumm al lizherenn-mañ a diskouez penn an teod o stekiñ ouzh an dent a-us.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㄷ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄃ, romanekaet t, d ha distaget [t, d] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㄹ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄅ, romanekaet l pe l, r ha distaget [l, r] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |