# Gwizien

Gwizien :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Gischen |
| Anv gallek (ofisiel) | Guichen |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Gwizien (pennlec'h) |
| Kod kumun | 35126 |
| Kod post | 35580 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Delamarre 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh (sez) |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | (fr)www.guichenpontrean.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 763 ann. (2020) |
| Stankter | 204 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 58′ 05″ Norzh 1° 47′ 38″ Kornôg / 47.9680555556, -1.79388888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 90 m bihanañ 7 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 42,99 km² |
| Gwizien ||
| kemmañ |
Gwizien (Guichen e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwizien e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* 20 kilometr er mervent da Roazhon emañ, ha bevennet eo gant teir stêr : ar Gwilen, ar C'hanud hag ar Sec'h.

## Anv
### Stummoù skrivet ː

* Erwan Vallerie ː Guischen, 1101; Guichenium, 1122; Guicheim, 1122; Guichein, 1185; Guichen, 1271, XVI$^{vet}$; Guichan ,1630

### Gerdarzh ː

* Hervé Abalain ː anv-sant e-unan.

## Ardamezioù

En aour, e ziv wezenn-sapr c'heotet, e dintenn en argant balirant; e gab en glazur karget gant peder brizhenn ginerminig en aour
Awenet diouzh ardamezioù familh du Bouëxic (XVIvet) hag e zouge pin pe beuz.
Bet degemeret gant Kuzul ar Gumun d'an 19 Ebrel 1999.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Jehanin e anv, ha daou gure, Taillard ha Marot.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 126 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,86% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Repuidi Brezel Spagn e Breizh

* Degemeret e voe meur a diegezh repuidi er gumun.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 29 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'ar 15 a viz Genver 1943 e kouezhas un nijerez Halifax, marilhet DG285 ha kodet MA-X, eus ar 161st Sqdn Royal Air Force. Volunteer Reserve eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e "Le Tertre" e Gwizien gant seizh nijour en he bourzh; lazhet e voent holl, douaret int e Bered ar Reter e Roazhon.
* D'ar 25 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij Junkers Ju 88 D-1 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e "Les Terres" e Gwizien; lazhet e voe e bevar nijour, douaret int e Mont-de-Huisnes.

#### Brezel Korea

* Ur serjant a varvas e miz Meurzh 1953 e Munchi; douaret e voe e Busan.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar Boel.
* Milin Pont Rigan.
* Pont war ar Gwilen e Pont Rigan.
* An iliz katolik.
* Ar c'hoc'hu.
* Adnevesaat ar c'hoc'hu, d'ar 14 a viz Kerzu 2006.
* Ar c'hoc'hu e 2014.
* Monumant ar re varv er vourc'h.
* Monumant ar re varv er vourc'h, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Monumant ar re varv e Pont-Rigan, luc'hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik er vourc'h, luc’hskeudennoù.
* Plaken ar re varv (1914-1918) en iliz katolik e Pont-Rigan, luc’hskeudennoù.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 1983 | Mae 2020 | Joël Sieller | Tu-dehou | Ijinour |
| Mae 2020 | → bremañ | Dominique Delamarre | Tu-dehou | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| d'Acigné aotrounez la Lande ha La Grézillonnaye | En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour Sturienn ː Neque terrent monstra |
| de Bagatz, aotrounez al lec'h se, e Gwizien | En argant e lammell en gul |
| de Bagatz, alias / neuz all | En glazur hadet gant kanochennoù en argant; e c'housourin en erminoù |

## Gevelliñ

* Na Sceirí (Dulenn) (Iwerzhon)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ar gumun

## Levrlennadur

* (fr)Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Michel Froger et Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor et Ille et Vilaine. 2008.
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.18
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Isabelle Le Boulanger, L'Exil espagnol en Bretagne 1937-1940, Coop Breizh, 2016, pajenn 290
* ↑ (fr)Pertes RAF
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890