OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Strevi

Strevi zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Stribourzh

Graet e vez stribourzh eus hanterenn dehou ul lestr pa seller ouzh ar staon (an tu dirak), ha dre astenn eus ar pezh a zo lec'hiet en tu dehoù d'ur vag. Enebet eo "stribourzh" ouzh babourzh, a zo a-gleiz.
* Gwer eo gouloù tu stribourzh ul lestr, ha ruz an tu babourzh.
* Heñvel eo evit an nijerezioù.

## Gwelet ivez

* Merk lateral
# Strelleg pavioù ruz

Strelleg pavioù ruz :
| Ur strelleg pavioù ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa totanus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg pavioù ruz a zo un evn hirc'harek, Tringa totanus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en ekorannved palearktikel$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Tringa totanus war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Tringa totanus war al lec'hienn BirdLife International.
# Strenua

Strenua pe Strenia a oa doueez henroman an nerzh. Un doueez sabin e oa a orin, hag un templ dezhi a oa war lez ar Via Sacra.
Hervez lenneion zo e teu ar sorserez italian Befana eus ar c'hehelerezh da Strenua. Eus hec'h anv e teufe ar ger gallek "étrennes", a zo kement ha deroù-mat.
# Strelleg pavioù gwer

Strelleg pavioù gwer :
| Ur strelleg pavioù gwer. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa nebularia (Gunnerus, 1767) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg pavioù gwer$^,$, pe strelleg chilper, a zo un evn hirc'harek, Tringa nebularia an anv skiantel anezhañ.
Tennañ a ra ar griadenn a vez taolet gantañ da hini ul labous-ki o chilpat.

## Boued

Kavout a ra e voued el lec'hid war-bouez e bigos hir ha moan.

## Annez

Hañviñ a ra al labous en hanternoz Eurazia.
Goañviñ a ra war aodoù Europa ar C'hornaoueg hag ar Su, Afrika a-bezh war-bouez ar Sahara, aodoù Ledenez Arabia, Azia ar Su hag Azia ar Gevred, Aostralia hag inizi all eus Okeania.

## Liammoù diavaez

* Tringa nebularia war al lec'hienn Avibase
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, "Anvioù laboused Europa" Hor Yezh niv. 203-204, p. 14, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Pêrig Herbert, "Anvioù laboused Europa" Hor Yezh, niv. 203-204, p. 14, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Strelleg digenvez

Strelleg digenvez :
| Ur strelleg digenvez. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa solitaria Wilson, 1813 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg digenvez pe strelleg digavandenn a zo un evn hirc'harek, Tringa solitaria an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en hanternoz Norzhamerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hor Yezh niv. 203-204, p. 14, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ Tringa solitaria war al lec'hienn Avibase.
# Strelleg du

Strelleg du :
| Ur strelleg du. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa erythropus (Pallas, 1764) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg du a zo un evn hirc'harek, Tringa erythropus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en hanternoz Eurazia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Tringa erythropus war al lec'hienn Avibase.
# Strelleg kantreat

Strelleg kantreat :
| Ur Strelleg kantreat Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa incana (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Strelleg kantreat (liester: Strelleged kantreat) a zo un evn hirc'harek, Tringa incana (gwechall Heteroscelus incanus) an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Alaska ha reter Siberia; goañviñ a ra e lec'hioù trovanel ar Meurvor Habask$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Strelleg kantreat war al lec'hienn Avibase
* ↑ Fichenn Birdlife
# Strelleg dambalvezek

Strelleg dambalvezek :
| Ur strelleg dambalvezek. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa semipalmata (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg dambalvezek a zo un evn hirc'harek, Tringa semipalmata (gwechall Catoptrophorus semipalmatus) an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ e Kreiz ha Norzhamerika :
* Tringa semipalmatus inornata : eus kreiz Kanada da Nebraska ha Colorado ; goañviñ a ra en hanternoz Chili,
* Tringa semipalmata semipalmata : eus gevred Kanada da aodoù gevred ar Stadoù-Unanet Amerika ha Karib ; goañviñ a ra e kreisteiz Brazil.

## Liammoù diavaez

* Tringa semipalmata war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Strelleg pavioù melen

Strelleg pavioù melen :
| Ur strelleg pavioù melen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa melanoleuca (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg pavioù melen a zo un evn hirc'harek, Tringa melanoleuca an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Strembo

Strembo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Strelleg pastellek

Strelleg pastellek :
| Ur strelleg pastellek. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Scolopacidae |
| Genad : | Tringa |
| Anv skiantel ||
| Tringa ochropus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar strelleg pastellek a zo un evn hirc'harek, Tringa ochropus an anv skiantel anezhañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Vidor

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Vidor a c'hall bezañ meur a dra :

## Lec'hioù

* Vidor (Veneto), kumun italian e proviñs Treviso
* Vidor (Texas), kêr e Texas

## Tud

* Charles Vidor, filmaozer hungarat
* King Vidor, filmaozer stadunanat
# Viducasses

Ar Viducasses a oa ur bobl hag a oa o chom e gwalarn Galia pa voe aloubet ar vro gant Julius Caesar, entre -58 ha -51 . Dont a rafe o anv eus vidu (« koad ») ha cassi (« blev »). Aregenua e oa o c'hêr-benn, a zo Vieux e Normandi (Calvados) hiriv.

## O anv

Keñveriet eo bet anv ar bobl Cassi (Enez Vreizh) ouzh an anvioù tud Cassius, Cassinus, Cassivellaunus, anvioù pobloù all evel Bodiocasses, Cassignates, Tricasses, hag ouzh anv un douez eus bro ar Roen dii Casses.
Un orin keltiek a vefe d'an anv : *cad-ti : dreist, dibar, brav (iwerzhoneg cais, "clean, smart etc.")

## Levrlennadur

* Loïc Langouet : Les Coriosolites. Un peuple armoricain. Centre Régional d'Archéologie d'Alet. Saint-Malo. 1988.

## Notennoù

* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
# Vieil-Moutier

Kumunioù Frañs :
| Anv | Vieil-Moutier |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de la Faïence de Desvres |
| Kanton | Desvres |
| Kod INSEE | 62853 |
| Kod post | 62240 |
| Maer | Michel Merlin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,77 km² |
| Led | 50° 40' 28" Norzh |
| Hed | 01° 54' 31" Reter |
| Uhelder kreiz | 136 m |
| Uhelder bihanañ | 85 m |
| Uhelder brasañ | 204 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 386 (2007) |
| Stankter | 66 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Vieil-Moutier a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Vidor (Veneto)

Vidor zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Vidracco

Vidracco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Viduidae

Viduidae :
| Vidua macroura, luc'hskeudennet e Pietermaritzburg (KwaZulu-Natal, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Viduidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906), Vidua ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Vidua - Cuvier, 1816 (19 spesad),
* Anomalospiza - Shelley, 1901 (1 spesad).
O c'havout a reer holl en Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Viduidae: Indigobirds, Whydahs Cabanis, 1847.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Viduidae (lennet e-barzh d'an 30 a viz Ebrel 2022).
# Viedma

Viedma (distaget [ˈbjeðma] e spagnoleg) zo ur gêr eus Arc'hantina ha kêr-benn proviñs Río Negro. Emañ e reter ar broviñs,un tregont kilometr bennak diouzh ar Mor Atlantel, war lez ar stêr Río Negro, a-dal da gêr Carmen de Patagones, a zo-hi e proviñs Buenos Aires. 52 789 a dud zo o chom e Viedma (2010).

## Istor

Asambles gant Carmen de Patagones, a zo en tu all d’ar stêr, ez eo Viedma ar gêr goshañ savet gant Europiz e Patagonia. Krouet e voe gant Francisco de Biedma y Narváez, d’an 22 a viz Ebrel 1779. Ur c’hreñvlec’h kentañ a oa bet savet er su d’ar stêr, e Viedma eta, anvet Nuestra Señora del Carmen, met distrujet e voe goude un nebeud bloavezhioù. Ur c’hreñvlec’h all a voe savet en norzh d’ar stêr hag a badas kalz pelloc’h. En-dro dezhañ e kreskas kêr da gentañ hag en em astenn a reas en daou du d’ar Río Negro. En amzer-se ne rae an div gêr, a bep tu d’ar stêr, nemet unan, anvet Carmen de Patagones. Goude-se e voent dispartiet, gant ar stêr da harzoù. Ar gêr er su a zeuas da vezañ anvet Viedma ha kêr-benn Patagonia Arc'hantina e oa. Diwezhatoc’h, pa voe rannet Patagonia e meur a damm e teuas Viedma da vezañ kêr-benn Tiriad Río Negro.
Er bloavezhioù 1980 e kinnigas ar prezidant Raúl Alfonsín kas kêr-benn Arc’hantina eus Buenos Aires da Viedma. Daoust ma voe votet a-du gant ar raktres-se gant Kambr Kannaded Arc'hantina e 1987, n’eas ket ar raktres war-raok goude-se, dre ma voe lakaet harz dezhañ gant ar prezidant Carlos Menem.
# Vieil-Hesdin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Vieil-Hesdin |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Canche Ternoise |
| Kanton | Le Parcq |
| Kod INSEE | 62850 |
| Kod post | 62770 |
| Maer | Maurice Decoster |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,82 km² |
| Led | 50° 21' 30" Norzh |
| Hed | 02° 05' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 37 m |
| Uhelder bihanañ | 31 m |
| Uhelder brasañ | 125 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 367 (2007) |
| Stankter | 37 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Vieil-Hesdin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Tour Eiffel

An Tour Eiffel zo un tour metalek savet e Pariz gant Gustave Eiffel. E 1889 eo bet digoret. Arouez Pariz ha Bro-C’hall eo. Kêr Bariz eo perc'henn an tour.
An Tour Eiffel zo bet savet e 1889 e Pariz, war ar champ de mars gant Gustave Eiffel. An tour zo ur framm metal, an tour oa bet savet en amzer-rekord, savet e oa bet e-pad 2 vloaz. Kregin a reas ar savadur d'an 18 a viz Gouere 1887 a echuiñ a reas e 1989, digeriñ a-rae d'an 31 a viz Meurzh 1989.
Ober a ra 324 metrad, ez eus 3 estaj; ur preti; taolenn reteriñ; ur bignerez. An tour Eiffel oa ar savadur uheloc'h er bed e-pad 30 vloaz. Eñ zo bet savet evit an diskouezadeg hollvedel eus Pariz, se zo arouez Frañs o tileuriañ ar vro. An tour zo un dedenn touristel, eñ zo anavezet gant kalzig a dud, bep vloaz 7 milion a dud a weladenn an tour Eiffel. An tour Eiffel zo hogos goulaouet e-pad an noz. Hiniv an deiz eo bihan e-keñver an tourioù arall evel ar Burj Khalifa. Ar pep brasañ eus an dud er bed a anav an tour Eiffel. Dañjerusoc'h-dañjerus eo pa vez avel.

## Skiantel

   An tour Eiffel oa bet implijet evit ar skiantou, evit studi an anharzurted, ar meteologiezh... Ur labourva meteologiezh zo bet diazezet war he lein.

## Radio

   Ur stign e oa bet staliet evit ma c'hellfe skignañ ivez gant ar soudarded.
   Gwerzhet e vez kartennoù-post gant skeudenn an tour, ha toureffelloù plastik d'an douristed.

## Biographiez

Gustave Eiffel zo bet ganet d'an 18 a viz Du 1832 ha marv eo d'ar 27 a viz Du 1923. Gustave Eiffel oa an ijinour, hag ur greanter Gall, eñ a gemer perzh e savadur ur pont bras garbit, ha d'an tour Eiffel.

## Enebiezh

Un toullad arzourien a oa savet a-enep an tour e 1887: Alexandre Dumas (mab), Guy de Maupassant, Charles Gounod, Leconte de Lisle, Charles Garnier, Sully Prudhomme,
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tour Solidor

An Tour Solidor zo un tour krennamzerel e porzh Sant-Servan, kumun gozh bet staget ouzh Sant-Maloù. Savet e voe etre 1369 ha 1382 gant Yann IV evit gwareziñ aber ar Renk.
Un toull-bac'h e teuas da vezañ e-pad an Dispac'h gall hag an Impalaeriezh c'hall kentañ. Emañ Mirdi etrebroadel ar gabhornerien ennañ hiziv hon deiz.
Livet e voe gant arzhourien vrudet evel Maximilien Luce, Charles Wislin pe c'hoazh Bernard Buffet.

## Pennad kar

* Suzy Solidor, kanerez
# Tour Vauban

a vo kavet e Wikimedia Commons.
An Tour Vauban, bet anvet "Tour Kameled" ha "Tour Alaouret", zo ur c'hreñvlec'h savet gant Sébastien Le Prestre, markiz Vauban e Kameled er XVII$^{vet}$ kantved.
Emañ war ar roll Glad bedel an Unesco abaoe ar 7 a viz Gouere 2008, gant unnek lec'hienn all bet kreñvaet gant Vauban.

## Istor

Ijinet e voe e 1683 ha oa treset e 1689 gant Vauban. Etre 1693 ha 1696 e voe savet.
E-kerzh emgann Kameled d'an 18 a Mizheven 1695 e klaskas al lu saoz-hag-izelvroat dilestrañ war an Traezh Rous, met bagadoù gall gant Vauban en o fenn a voe trec'h warno. An tour n'eo ket echuet c'hoazh ha n'eus nemet 9 c'hanol warnañ.

## Arkitektouriezh

Gant dafar lec'hel e voe savet an tour 18 metr uhel ha 4 live dezhañ.

## Notennoù

* ↑ UNESCO
# Tour Andrade

An Tour Andrade (torreón dos Andrade e galizeg) zo un tour eus ar XIV$^{vet}$ kantved e kêr Pontedeume, e Galiza, lakaet sevel gant Fernán Pérez de Andrade, O Boo.
# Tour Babel (Brueghel)

Tour Babel zo anv meur a daolenn gant al livour flamank Pieter Brueghel gozh, awenet gant ar pennad eus ar Bibl diwar-benn tour Babel.

## Tour Babel bras

An daolenn vrudetañ anezho holl avat eo an hini a anver Tour Babel «bras» hag a voe livet war-dro 1563 hag a zo miret e Kunsthistorisches Museum Vienna, en Aostria. An hini anvet Tour Babel « Bihan » a voe livet e 1568 hag a zo e Mirdi Boijmans Van Beuningen e Rotterdam en Izelvroioù.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tour Chambord

Tour Chambord a zo ur c'hendi (96 m e uhelder ha 34 estaj dezhañ) bet savet etre 1970 ha 1975 e 22 boulouard Kellermann e Pariz.
# Tour Herkules

Tour Herkules (Torre de Hércules e galizeg) zo un tour, hag un tour-tan, e ledenez A Coruña, e Galiza, hag a oa bet savet da vare ar Romaned. An tour-tan roman nemetañ o vont en-dro c'hoazh er bed eo. 68 m uhelder zo dezhañ. Brudetañ tour-tan ar vro eo, met an eil e Spagn evit an uhelder : uheloc'h eo tour-tan Chipiona.
Er bloaz 2009 e oa bet lakaet war roll Glad an denelezh gant an UNESCO.
# Tour (savadur)

Un tour zo ur savadur, dezhañ muioc'h a uhelder eget a led. Gallout a ra an tourioù bezañ savadurioù anezho o-unan ha gallout a reont ivez bezañ lodennoù eus ur savadur brasoc'h, evel an tourioù iliz pe tourioù ar c'hestell.
Tourioù zo bet savet gant mab-den abaoe an amzerioù koshañ. Kavout a reer skouerioù anezho e savadurioù Mezopotamia, abaoe ar 4$^{re}$ milved kent JK. En Henamzer, e Roma pe e Kartada, e oa tourioù karrezek implijet evit difenn kêrioù ha kampoù an arme, evel da skouer er mogerioù savet en-dro da Roma er 4$^{re}$ hag en 3$^{de}$ kantved kent JK. E Moger Vras Sina e kaver tourioù difenn ivez, savet e 210 kent JK, da vare an Dierniezh Qin.

## Tourioù

Meur a implij a c'hall bezañ d'an tourioù :
* Tourioù modern eo ar skraberioù-oabl a saver bremañ da lojañ tud pe da reiñ bod da vurevioù.
* Ur roll difenn a oa gant tourioù ar Grennamzer, an tourioù-meur, a oa tiez-annez, ha tourioù difenn ar c'hestell.
* Ar siloioù hag ar c’hestell-dour a vez implijet da verniañ greun pe dour en uhel.
* An tourioù-tan, kenkoulz hag an tourioù iliz, ar minaredoù pe ar befrezoù a dalveze da gas keloù d'an dud a-bell. Bremañ pa vez darempred etre an dud dre skinoù ha n'eo ket dre arouezioù gwelet pe glevet hepken, e talc'her d'ober gant tourioù evit ar skingomz.

## Tourioù brudet

* Tour Babel, e Mezopotamia
* Tour-tan Aleksandria, unan eus Seizh Marzh an Henved, en Ejipt
* Tour Herkules e Galiza
* Tour Pisa, un tour stouet en Italia
* Tour Eiffel, un tour metalek e Pariz, savet e 1889
* Empire State Building, e New York, ar skraber-oabl uhelañ er bed, etre 1931 ha 1954
* World Trade Center, seizh savadur uhel e New York hag en o zouez daou dour bet distrujet e miz Gwengolo 2001, an Twin Towers
* Burj Khalifa, e Dubai, an tour uhelañ er bed, abaoe 2009

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tour Breizh

Tour Breizh zo un tour bras, ha tour uhelañ Breizh, 144 m dezhañ, 32 estaj, e kreiz-kêr Naoned. Savet e oa bet gant Claude Devorsine, diwar goulenn maer Naoned d'ar mare-se, André Morice ha digoret er bloavezh 1976. Deuet eo da vezañ unan eus arouezhioù kêr an Duged. Serret eo abaoe 2020 hag addigorret e vo etre 2025 ha 2030.

## Istor

Ur souezhadenn eo lec'h Tour Breizh : fabourzh Marchix a oa bet gwallaozet gant bombezadegoù an Amerikaned e-pad an Eil Brezel-bed. Graet e oa an tour evit diskouez galloud ekonomikel ar vro. Diaes e voe sevel an tour ivez abalamour d'an dachenn a oa gant 15m dilive eus an eil penn d'egile. Ar raktres kentañ a oa ober un tour gant :
* Ur greizenn genwerzhel war an 3 estaj kentañ
* Ur parklec'h gant ur stal drelosk hag a vije tu da vont e-barzh eus plasenn Breizh hag eus Plasenn ar Sirk.
* Burevioù
* Ur savenn-douar gant ur preti gwelmeur a 200m²
Kroget o doa al labourioù e 1971 hag echuet o doa gant 2 vloaz dale e 1976. Ne reas ket berzh diouzhtu hag ar c'hontrol e voe kentoc'h peogwir ne veze feurmet nemet tro-dro an hanter eus ar plas abalamour d'ar feurmoù re uhel. Evit leuniañ an tour e voe lakaet gant an ti-kêr un tamm eus e servijoù e-barzh. Goude eo bet leuniet an tour gant servijoù Meurgêr Naoned hag an Ti-Post. D'ar c'hentañ a viz Kerzu 2012 e oa bet un den o lammat gant un harz-lamm eus an 32vet estaj.

## An Neizh

E 2012 e-keñver "Beajiñ d'An Naoned" ("Le Voyage à Nantes" e galleg), eo bet digor "An Neizh", un davarn en 32vet estaj. Ijinet oa bet al lec'h gant Jean Jullien, un arzour bet ganet en Naoned, hag o chom e Londrez. Serret eo bet e 2020.

## Ur raktres nevez

Abaoe miz Even 2020 eo bet gouloet ha serret an tour. Renevezet e vo ar savadur e-pad etre 5 ha 10 bloaz. Emañ ar berc'henned, hag a zo 70, en o zouez ar stroll Giboire (66% eus al lodennoù), ar penngaser Lamotte (10%) hag an ti-kêr (19%), o prederiañ en ur raktres nevez evit an tour, gant burevioù, lojeiz, stalioù ha marteze ur raktres kevredigezhel.

## Dave ha notennoù

* ↑ levoyageanantes.fr
* ↑ Pennad-skrid gant Actu Nantes.
# Tour Tangi

Kreñvlec'h Kilbignon, pe « Tour Tangi » zo savet war un duchenn roc'hellek war lez ar stêr Penfell dirak kastell Brest.
# The Freewheelin' Bob Dylan

The Freewheelin' Bob Dylan zo un albom saoznek e 1963 gant ar c'haner stadunanat Bob Dylan.

## Ar c'hanaouennoù

* Blowin' in the Wind – 2:48
* Girl from the North Country – 3:22
* Masters of War – 4:34
* Down the Highway – 3:27
* Bob Dylan's Blues – 2:23
* A Hard Rain's a-Gonna Fall – 6:55
* Don't Think Twice, It's All Right – 3:40
* Bob Dylan's Dream – 5:03
* Oxford Town – 1:50
* Talking World War III Blues – 6:28
* Corrina, Corrina (traditionnel) – 2:44
* Honey, Just Allow Me One More Chance (Dylan/Thomas) – 2:01
* I Shall Be Free – 4:49
# The Germ

The Germ a oa ur gazetenn savet gant izili ar Vreuriezh rakrafaelour, da vroudañ o mennozhioù. Ne reas ket berzh, ha peder niverenn nemetken a voe embannet etre miz Genver ha miz Ebrel 1850.
E-barzh The Germ e voe embannet barzhonegoù gant William Michael Rossetti hag izili all eus ar Vreuriezh evel e vreur Dante Gabriel Rossetti, Thomas Woolner ha James Collinson. Enni e voe embanne tivez pennadoù barn ha burutellañ diwar-benn an arzoù hag al lennegezh gant Ford Madox Brown ha Coventry Patmore, hag ivez un nebeud rentaoù-kont levrioù.
An titl The Germ a rae dave d'ar fed e soñje da izili ar Vreuriezh e oa a-bouez an natur, hag ivez ijin mab-den (evel ma weler en droienn saoznek "the germ of an idea"). Soñjal a rae dezho e vefe ar gelaouenn un doare da lakaat mennozhioù nevez da ziwanañ. An istitl anezhi a oa thoughts towards nature in art and literature, da ziskouez e kave dezho e oa kreñv al liammoù etre ar sevel barzhonegoù hag al livañ.
An div niverenn ziwezhañ a voe anvet Art and Poetry.

## Liammoù diavaez

* The Germ war lec'hienn Project Gutenberg
* The Rossetti Archive
# The Good Dinosaur

The Good Dinosaur a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Peter Sohn (1977-).
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet evit ar wech kentañ d'an 10 a viz Du 2015 e Pariz. C'hwezekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Inside Out (e miz Mae 2015) hag a-raok Finding Dory (e miz Mezheven 2016).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kentaenn.
# The Grantchester Mysteries

The Grantchester Mysteries a zo danevelloù polis bet savet gant ar skrivagner breizhveuriat saoznek James Runcie.
Beleg anglikan eo ar benntudenn, Canon Sidney Chambers, en istorioù a c'hoarvez e Grantchester, e-kichen Cambridge e Bro-Saoz.
Pemp levr a zo bet embannet etre 2012 ha 2016:
* Sidney Chambers and the Shadow of Death (2012)
* Sidney Chambers and The Perils of the Night (2013)
* Sidney Chambers and The Problem of Evil (2014)
* Sidney Chambers and The Forgiveness of Sins (2015)
* Sidney Chambers and The Dangers of Temptation (2016)
Ur stirad skinwel, Grantchester e anv, a zo bet sevenet diwar ar romantoù.
* Kentañ rummad e 2014
* Eil rummad e 2016