# Sant-Filberzh-Deaz

Sant-Filberzh-Deaz :
| Prioldi an abati kozh deuet da vezañ ofis an touristerezh. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Philbert-de-Grand-Lieu |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Arondisamant Naoned |
| Kanton | Sant-Filberzh-Deaz (pennlec'h) |
| Kod kumun | 44188 |
| Kod post | 44310 |
| Maer Amzer gefridi | Stéphan Beaugé 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù al Lenn Veur |
| Bro velestradurel | Bro Machikoul hag al Lon |
| Lec'hienn Web | www.stphilbert.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 213 ann. (2020) |
| Stankter | 157 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 02′ 09″ Norzh 1° 38′ 19″ Kornôg / 47.0358333333, -1.63861111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 8 m bihanañ 0 m — brasañ 51 m |
| Gorread | 58,81 km² |
| Sant-Filberzh-Deaz ||
| kemmañ |
Sant-Filberzh-Deaz zo ur gumun e Breizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Pennlec'h Kanton Sant-Filberzh-Deaz eo.

## Douaroniezh

* Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Bolon hag en em daol el Lenn Veur, mammenn an Acheno.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Villa Deas, 676 ; Sanctus Philibertus de Grande Lacu, 1258 ; de Grande Laco, 1265.

## Ardamezioù

En glazur e zor-gêr zigor leziet gant daou dour, an holl en argant mogeriet en sabel.

## Istor
### IX$^{vet}$ kantved

* Preizhet e voe an abati gant ar Vikinged e 847. Adsavet e voe nev an abati gant ar venec'h. Distreiñ a reas ar Vikinged e 858. Ar venec'h a dec'has betek Tournus, kas a rejont relegoù Sant Filberzh gante.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Sant-Filberzh-Deaz e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Sant-Filberzh-Deaz hag e Bann Machikoul. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned.
* D'an 10 a viz Meurzh 1793 e krogas un emsavadeg er gumun abalamour d'ar c'halvadeg veur, bet divizet gant ar Goñvañsion.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 153 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,10 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas dek den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.
* D'ar 4 a viz Eost 1944 e kouezhas ur c'harr-nij Focke-Wulf Fw 190 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) el Lenn Veur; ne voe ket kavet e sturier.

#### Trevadennoù
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour ag ar gumun d’ar 14 a viz Here 1958 hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Prioldi an abati, ti an douristed bremañ
* Nev iliz an abati.
* Iliz an abati hag ar prioldi.
* An abati.
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Filberzh.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik$^,$.

## Emdroadur ar boblañs
### Abaoe 1962

Niver a annezidi

### Abaoe 1800
## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1790 | ???? | ?????? Guitton | | |
| ???? | 1791 | ?????? Garnier | | |
| ???? | 1792 | ?????? Guitton | | |
| ???? | ???? | Jacques Prou | | |
| ???? | ???? | Jean Michon | | |
| 1800 | ???? | Cyr Leroy | | |
| ???? | 1813 | Louis Juchault des Jamonnières | | |
| ???? | 1814 | Pierre Honoré Dugast | | |
| ???? | 1817 | Juchault des Jamonières | | |
| ???? | 1830 | Antoine d'Estrée | | |
| ???? | ???? | Louis Demangeat | | |
| 1832 | 1834 | Félix Jamont | | |
| ???? | ???? | Pierre André Grasset | | |
| 1840 | 1847 | Joseph Monnier | | |
| ???? | ???? | Louis Cormerais | | |
| 1848 | 1855 | ?????? de Couëtus | | |
| 1870 | 1871 | ?????? de Liger | | |
| 1881 | ???? | ?????? Roberteau | | |
| 1885 | ???? | Élie Guiberteau | | |
| 1895 | ???? | Ludovic Cormerais | | |
| 1910 | ???? | Henri de Guer | | |
| 1923 | 1941 | Joseph de La Robrie | | |
| 1941 | ???? | Pierre de La Roberie | | |
| 1958 | ???? | ?????? Pennetier | | |
| 1971 | 1995 | Claude Vincendeau | | |
| 1995 | 2001 | Michel Lepri | | |
| 2001 | 2008 | Yvonnick Gilet | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | |
| 2008 | 2014 | Monique Rabin | Strollad Sokialour Gall | Kuzulierez rannvro |
| 2014 | 2020 | Stéphan Beaugé | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Jean Bidé de la Provosté, reizher ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1694
* Julien-Antoine Hervouet de la Pilletière, reizher ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1706
* Jean-Baptiste de Couëtus (1744-1796), floc'h ar rouanez e 1760; pennchouan ; eil jeneral gant Charette ; bet harzet ha fuzuilhet e Challans e 1796.

### Ardamezeg ar familhoù

* Anger, Angier
* Aotrounez la Marousière
* Brizhet, e sourinan en gul
* Sturienn ː Fides
* de Bariolle
* Aotrounez al lec'h
* En argant e wezenn-balmez en geot war ur savenn ivez en geot ; e gab en glazur karget gant ur groaz en argant
* Bastelart
* Aotrounez l'Hermitière
* En aour e gebrenn en geot, heuliet gant teir melchonenn en sabel
* de Bégasson
* Aotrounez la Haye-Riau
* En argant e gefeleg en gul
* Bidé
* Aotrounez la Provosté
* En argant e leon en sabel krabanet ha teodet en gul, heuliet ouzh kab gant ur greskenn en glazur hag ur steredenn en gul, hag ouzh beg gant ur steredenn ivez en gul
* de Couëtus
* Aotrounez La Brétaudière
* En argant e arbenn-c'harv en gul
* Sturienn ː Plutôt mourir que mentir
* de l'Espinay
* Aotrounez Monceaux, Brétaudières ha Pesle
* En argant e zri bod-spern geotet
* Hervouet̽
* Aotrounez la Pilletière
* En gul e arbenn tourzh en argant, heuliet gant peder moualc'henn penn ouzh penn en aour
* Maillard
* Aotrounez la Souchais
* En glazur e lammell divouedet en aour, heuliet ouzh kab hag ouzh lezioù gant teir horzh ivez en aour, hag ouzh beg gant ul leon en argant, teodek en gul

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Kembre | Radur | 1986 |
| Alamagn | Bickenbach | |

## Levrlennadur

* Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Filberzh-Deaz
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb