# Deiziadur broadel India

Deiziadur broadel India (anvet deiziadur Saka a-wezhioù) eo an deiziadur ofisiel sivil implijet en India. Implijet e vez war un dro gant an Deiziadur gregorian, gant The Gazette of India, abadennoù keleier All India Radio, hag an deiziadurioù hag an embannoù graet gant gouarnamant India.
En un doare forc'hellek e c'hall an anv-se bezañ implijet evit komz eus an deiziadur hindouek, hag an oadvezh Saka a zo implijet gant meur a zeiziadur disheñvel ivez.

## Framm an deiziadur

| | Miz (Sañskriteg) | Miz (Tamileg/தமிழ்) | Pad | Deiz kentañ (Gregorian) | Zodiak an Trovanoù |
| 1 | Chaitra | Chitirai (சித்திரை) | 30/31 | 22 a viz Meurzh | Aries |
| 2 | Vaishākh | Vaikasi (வைகாசி) | 31 | 21 a viz Ebrel | Taurus |
| 3 | Jyaishtha | Aani (ஆனி) | 31 | 22 a viz Mae | Gemini |
| 4 | Āshādha | Aadi (ஆடி) | 31 | 22 a viz Even | Cancer |
| 5 | Shrāvana | Aavani (ஆவணி) | 31 | 23 a viz Gouere | Leo |
| 6 | Bhādrapad | Purratasi (புரட்டாசி) | 31 | 23 a viz Eost | Virgo |
| 7 | Āshvin | Aiypasi (ஐப்பசி) | 30 | 23 a viz Gwengolo | Libra |
| 8 | Kārtik | Kaarthigai (கார்த்திகை) | 30 | 23 a viz Here | Scorpio |
| 9 | Margshish | Maargazhi (மார்கழி) | 30 | 22 a viz Du | Sagitarius |
| 10 | Paush | Thai (தை) | 30 | 22 a viz Kerzu | Capricorn |
| 11 | Māgh | Maasi (மாசி) | 30 | 21 a viz Genver | Aquarius |
| 12 | Phālgun | Panguni (பங்குனி) | 30 | 20 a viz C'hwevrer | Pisces |
Er bloavezhioù bizeost, Chaitra zo 31 deiz ennañ hag a grog d'an 21 a viz Meurzh kentoc'h. Ar mizioù e hanterenn gentañ ar bloavezh zo enne pep a 31 deiz, da zerc'hel kont eus fiñv goustatoc'h an Heol a-dreuz d'an ekliptik d'ar mare-se.
Dont a ra anvioù ar mizioù eus deiziadurioù hindouek koshoc'h. Abalamour da se ez eus kemmoù en doare da zistagañ anezhe, hag ez eus peadra da faziañ pa glasker goût da betore deiziadur e tenn un anv miz.
Kontet e vez ar bloavezhioù en oadvezh Saka, a laka e vloavezh 0 da gregiñ er bloavezh 78 eus an Oadvezh kumun. Da c'houzout pegoulz e vez ar bloavezhioù bizeost e lakaer 78 ouzhpenn an niver a vloavezhioù eus ar bloavezh Saka - ma kaver un disoc'h a glot gant ur bloavezh bizeost en deiziadur gregorian, neuze ez eo ar bloavezh saka ur bloavezh bizeost ivez. Heñvel eo e framm ouzh hini deiziadur Persia.

## Implij

Kroget e oad da implij an deiziadur-se gant ar Bodad da adreizhañ an deiziadur e 1957, en ul lodenn eus kendeiziadur hag eus almanak merdeerezh India, a gaved ennañ ivez titouroù all diwar-benn ar stered, ha reolennoù ha koulzioù da brientiñ deiziadurioù evit ar relijion hindouek, en ur striv da glask unvaniñ ar gizioù-se. Daoust d'ar striv-se, stummoù lec'hel diazezet war mammennoù evel ar Surya Siddhanta a zo anezhe c'hoazh.
Kregiñ a reas implij ofisiel an deiziadur-se d'ar c'hentañ a viz Chaitra, 1879 eus an oadvezh Saka, pe d'an 22 a viz Meurzh, 1957. Koulskoude, war a hañval, ne reont van implijidi ar gouarnamant ouzh deiz-kentañ'r bloaz an deiziadur-sehag a implij kentoc'h an deiziadurioù relijius.

## Notennoù

* ↑ Lec'hienn ofisiel gouarnamant India, Deiziadur broadel
* ↑ "Hindu" New Year's day and related issues
* Mapping Time: The Calendar and its History by E.G. Richards (ISBN 0-19-282065-7), 1998, pp. 184–185.

## Liammoù diavaez

* Calendars and their History (by L.E. Doggett)
* Indian Calendars (by Leow Choon Lian, pdf, 1.22mb)
* Positional astronomy in India
* Indian National Calendar abstract