OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# R&B

Ar rhythm and blues (skrivet ivez rhythm 'n' blues), pe R&B (R'n'B pe RnB ivez, gant ar memes distagadur), zo ur seurt sonerezh amerikan eus ar bloavezhioù 1940 ha 1950, levezonet war un dro gant ar gospel, ar blues hag an jazz.
Savet e oa an anv e 1949 gant Jerry Wexler, kazetenner er gelaouenn vicherel Billboard, a zeuas da vezañ diwezhatocc'h unan eus ar broduerien vrudetañ eus ar mare en embregerezh Atlantic Records. An anv-se, aesoc'h da implijout er marketing, a gemeras tamm-ha-tamm lec'h an droienn race music (« sonerezh gouenn »), re zisprizus. Kentoc'h evit anv ur seurt sonerezh resis, an anv rhythm and blues zo bet implijet tamm-ha-tamm da ziskrivañ holl ar seurtoù sonerezh kempredel poblek ganet er boblañs afroamerikan.
Daoust ma vez implijet a-nevez en Europa abaoe diwezh ar bloavezhioù 1990, an anv « R&B » a zo bet implijet atav er Stadoù-Unanet (adalek ar bloavezhioù 1950 betek hiziv). Arabat eo droukveskañ anezhañ gant ur seurt sonerezh all anvet « R'n'B » pe « R&B », pe R'n'B a-vremañ.

## Liammoù diavaez

* SoulRnB.com, rouedad sokial an dud sot gant ar Soul hag an R&B

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "L’après 1945 : Rhythm & Blues, Blues électrique et Bebop"
* ↑ "L’après 1945 : Rhythm & Blues, Blues électrique et Bebop"

## Levrlennadur

* Sebastian Danchin, Encyclopédie du rhythm & blues et de la soul, Fayard, Paris, 2002.
* André Fanelli, Le rhythm and blues, Puf-Que Sais-je ? N°2619, Paris, 1991.
* Francis Hofstein, Rhythm and blues, Jazz Hot-L'instant (Jazz Hot encyclopédie), Paris, 1991.
* Jacques Barsamian et François Jouffa, Encyclopédie (de la) black music, Michel Lafon, Paris, 1994.
* Nick Tosches, Héros oubliés du rock'n'roll, Allia, Paris, 2000.
# Qwant

Qwant zo un embregerezh gall savet gant un arbennigour war ar surentez anvet Éric Leandri, ar poster arc'hant Jean Manuel Rozan hag an arbennigour war ar c'hefluskerioù enklask Patrick Constant e 2011. Lañset eo bet o lusker enklask anvet Qwant e miz Gouhere 2013. Hervez an embregerezh ne vez ket spiet implijerien ar c'heflusker, ne glask ket implij titouroù enklaskoù an implijer evit kinnig dezhañ lec'hiennoù internet evit chom hep trapañ an implijerien en ur bed internet hervez o flijadurioù.
Ar c'heflusker a gresk buan hervez an niver a implijerien, un 10 milion a enklaskoù a vez graet drezañ bemdez. Un 50 milion a dud a vez bep miz ha dre ar bed oc'h immplij Qwant. Teir lec'hienn liammet gant Qwant a zesach an dud dreist-holl : ar bajenn diazez, ur stumm 'lite' hag ur stumm 'Qwant Junior' ur c'heflusker evit ar vugale hag a guzh an titouroù chalus evite.
An embregerezh a embann e c'hounez arc'hant dre gweladennoù an implijerien o tont eus ar c'heflusker Qwant etrezek al lec'hiennoù evel eBay pa Tripadvisor.
E miz Meurzh 2017, pennadoù kazetenniñ a embanne e oa disoc'hoù ar c'heflusker Qwant reoù tostik-tost eus re ar c'heflusker enklask Bing, er-maez eus Bro-C'hall hag Alamagn. Qwant en deus kadarnaet implij rouedad bruderezh Bing.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel. Kavet : 15 Gouhere 2022.
# Quérénaing

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Quérénaing |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Quérénaing en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Valenciennes Métropole |
| Kanton | Valenciennes-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 59480 |
| Kod-post | 59269 |
| Maer | Michel François |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,32 km² |
| Led | 50° 17' 16" Norzh |
| Hed | 03° 30' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 87 m |
| Uhelder bihanañ | 71 m |
| Uhelder brasañ | 102 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 925 (2007) |
| Stankter | 214 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Quérénaing |
Quérénaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz da Sant Landelin.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Quévy

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Quévy (walloneg : Kévi) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Hainaut, tost d'an harzoù gant Bro-C'hall.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 65,38 km²
* Poblañs (2022) : 8 087 a dud
* Stankter : 124 den/km²
# P4D

P4D a oa ur gazetenn bortugalek gouestlet d'an echedoù embannet e Rio de Janeiro e Brazil e 1972-1973. Paulo Marinho hag A. P. Santos a oa he fenngazetennourion.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Oʻ

Ul lizherenn latin ispisial eo Oʻ, oʻ implijet gant an ouzbekeg evit skrivañ ar son kensonennel [ø].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# O‘ahu

O‘ahu (distaget [oˈʔɐhu] e hawaieg, Oahu [oʊˈɑːhuː] e saozneg), skrivet ivez Oahu, eo trede brasañ enezenn eus Hawaii, hag an hini bobletañ. Emañ Honolulu, kêr-benn ar stad, en enez. 1 545,4 km² eo gorread an enez, ha 953 207 a dud a oa o vevañ enni e 2010.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# PAIGC

Ar PAIGC (e portugaleg : Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde - Strollad Afrikan evit Dizalc'hiezh Ginea ha Kab Glas) zo ur strollad politikel eus Ginea-Bissau.
Savet e voe e 1956 gant Amílcar Cabral hag e hantervreur Luís Cabral evit gounit dizalc'hiezh Ginea-Bissau (Ginea Bortugalat d'ar c'houlz-se) hag ar C'hab Glas diouzh Portugal.
Goude dizalc'hiezh an div Stad e voe ar PAIGC ar strollad politikel nemetañ en div Stad nevez. Da heul taol-Stad João Bernardo Vieira e 1980 e Ginea-Bissau e tisrannas ar skourr eus ar C'hab Glas ha dont da vezañ ar PAICV (Partido Africano da Independência de Cabo Verde). Degemeret e voe al liesstrolladegezh e Ginea-Bissau e 1991 hag an dilennadeg liesstrolladek kentañ a voe aozet e 1994 ha gounezet gant Vieira, eus ar PAIGC.
# P38 (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
P38 a c'hall bezañ:
* Ar Walther P38 a zo ur bistolenn;
* Ur c'harr-nij brezel eus an Eil Brezel-bed, al Lockheed P-38 Lightning.
# PALO!

PALO! zo ul laz sonerien ha kanerien eus Miami, e Florida, hag a ra sonerezh afrikan-kuban.

## Izili

* Leslie Cartaya: kan
* Raymer Olalde: timbales,kan
* Aldo Salvent: sax
* Dayron Gallardo: congas, vocals
* Steve Roitstein:
# PCI

Meur a ster zo d'al lizherennoù PCI, implijet
* evit ar Parti communiste internationaliste , ur strollad politikel gall en XXvet kantved, deuet da vout ar Parti des Travailleurs
* evit ar Partito Communista Italiano , en Italia en XXvet kantved
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Renan Luce

Renan Luce, bet ganet e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Meurzh 1980, a zo ur c'haner-sonaozer ha soner gall. Kaset en deus kentañ bloavezhioù e vuhez e Plourin-Montroulez (Penn-ar-Bed, Breizh).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Renan Luce.
# Renat Botet

Renat Botet (René Botet e galleg ; Orellà, 1922 - Ceret, 23 a viz Mezheven 2012) a oa ur yezhour katalanek eus Hanternoz Katalonia. Labouret en deus evel kelenner, c’hoarivaour ha geriadurour. Savet en deus ur geriadur bras katalaneg-galleg (Dictionnaire catalan-français, 2001, adembannet war-lerc’h) ha kenlabouret en deus da sevel an Atlas Linguistique des Pyrénées Orientales (ALPO).

## E vuhez

Mab e oa da labourerien-douar vihan eus Orellà, e Conflent. Studioù war ar spagnoleg a reas e skolioù-meur Montpelhièr ha Tolosa. Eno e tarempredas ar gatalanegourien Joan Amade ha Josep Sebastià Pons. E-pad an Eil brezel-bed e voe kaset da Alamagn da labourat gant an STO.
Goude ar brezel e labouras evel mestr-skol e Pireneoù-ar-Reter ha da c’houde evel kelenner spagnoleg e Besièrs, Albi, Narbona ha Perpinyà. Neuze e reas anaoudegezh gant Enric Guiter, en doa boulc’het al labour da sevel an Atlas Linguistique des Pyrénées Orientales (ALPO), un atlas yezh, da zastum parlantoù Hanternoz Katalonia, dre enklaskoù e-touez katalanegerien ar vro. Kenlabourat a reas Renat Botet gant an atlas-se en ur atersañ tud e Conflent hag e Vallespir etre 1947 ha 1951.
Goude ez eas da labourat en akademiezh Nisa, a-raok distreiñ d’e vro hag en em staliañ e Ceret da gelenn spagnoleg el lise hag er skolaj.

## E labour

E Ceret e oa un Escola Catalana de Ceret, savet e 1922 da gelenn katalaneg. Gant Botet e voe savet ar strollad c’hoariva Font-Freda hag a c’hoarie pezhioù katalanek e Ceret ha tro-war-dro, pezhioù savet gant Pere Guisset.
Ouzhpenn e labour war dachenn ar c’helenn hag ar c’hoariva e voe graet enklaskoù gant Renat Botet en ur atersiñ ur bern tud war an dachenn ha sevel fichennoù diwar skridoù skrivagnerien eus Hanternoz Katalonia. Gant kenlabour Crestian Camps, kelenner e skol-veur Montpelhier, e stagas da sevel ur geriadur bras katalaneg-galleg adalek 1994. Tri bloaz war-lerc’h e embannas e Vocabulari Rossellonès amb traducció en Francès i en Català normatiu, frouezh e labour dastum. E 2001 e teuas er-maez an Diccionari català-francès, embannet gant an Enciclopèdia Catalana. E 2007 e voe embannet an Dictionnaire français-catalan gant an ti-embann El Trabucaire, eus Hanternoz Katalonia. Diwar e genlabour gant Camps e teuas er-maez ivez, e 2006, an Diccionari català-francès d'expressions, locucions i refranys (2006).

## Liamm diavaez

* Joaquim COSTA I COSTA. Necrològiques. Renat Botet. Estudis Romànics, 2013, pp. 724–726.

## Notennoù

* ↑ Atlas linguistique des Pyrénées Orientales, Paris, Centre National de la Recherche Scientifique, 1966. 333 p., XX kartenn er pennad-digeriñ + 565 kartenn
# Renate

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Renate zo
* un anv-badez alamanek : Renate (anv-badez)
* ur gumun italian : Renate (Lombardia)

## Pennadoù kar

* Renata
* Renato
# Renaissance (strollad politikel)

Renaissance (berraet en RE) zo ur strollad politikel gall sokial-frankizour krouet d'ar 6 a viz Ebrel 2016 gant Emmanuel Macron gant an anv En marche (EM), ha diwezhatoc’h La République en marche ! (berraet en LREM pe REM, LRM, ent-ofisiel LaREM). Lakaet e vez e kreiz e-keñver mennozhioù politikel.
Dilennet e oa bet Emmanuel Macron da brezidant Republik Bro-C'hall e 2017, ha roet en doa e zilez diouzh penn ar strollad en devoa krouet. Ar strollad La République En Marche ! a zo bet trec'h e-pad an dilennadegoù kannaded e 2017. Christophe Castaner a ao bet dilennet neuze evit kemer penn ar strollad.

## Krouidigezh

Anv al lec'hienn internet « en-marche.fr » a oa bet enrollet d'ar 7 a viz Genver 2016. Ur gevredigezh anvet L'Association pour le renouvellement de la vie politique (ARVP) a voe disklêriet d'an 20 a viz C'hwevrer 2016 er Val-de-Marne.

## Lezenn Molac

D'an 22 a viz Ebrel 2021 a sav amoug 61 c'hannad eus LREM a-enep al lezenn Molac, votet er Vodadenn Vroadel c'hall d'an 8 a viz Ebrel.

## Renaissance

E miz Gwengolo 2022 eo bet adanvet LREM da Renaissance.

## Daveoù

* ↑ (fr) Parti politique : La République en marche devient officiellement Renaissance. 20 minutes (Gwengolo 2022).
# Renaissance de la Harpe Celtique

Renaissance de la Harpe Celtique zo ur bladenn gant Alan Stivell, deuet er-maez e 1971 e ti Philips. E drede albom e oa, an eil gouestlet d'an delenn geltiek nevez, krouet gant e dad Georges Cochevelou er bloavezhioù 1950. Priz an Akademiezh Charles-Cros a voe roet d'an albom e Bro-C'hall, ha meneget e voe er Grammy Awards e SUA.
E-touez ar pezhioù ez eus ur pennad, an hini kentañ, diwar-benn mojenn ker Is, p'emañ an eil diwar-benn gwerzioù (Marv Pontkalleg hag Eliz Iza), gant tammoù sonerezh kembreat evit an delenn. Ar peurrest zo dediet da sonerezh ar broioù gouezelek (Iwerzhon, Skos, Manav).
# Renata Borgatti

Renata Borgatti (1894 – 1964) a oa ur sonerez italian. Merc'h e oa d'ar c'hoariganer Giuseppe Borgatti (1871-1950), a gane e La Scala Milano hag a vanas dall. Lakaet e oa bet da zeskiñ dañsal met dilezel a reas an dañs da seniñ piano, ha dreist-holl oberennoù ar sonaozer gall Claude Debussy.
Lesbianez e oa a-wel d'an holl hag e 1918 ez eas da chom da Enez Capri, e-lec'h ma oa ur gumuniezh heñvelrividi o vevañ, pell diouzh selloù ar galloud. E-pad ur pennadig e tarempredas ar varonez Mimì Franchetti, unan eus maouezed kenedek pinvidik an enezenn.
Daremprediñ a reas ivez Faith Mackenzie, gwreg da Compton Mackenzie, a skrivas ar romant Extraordinary Women, embannet e 1928, diwar-benn lesbianezed oc'h erruout en Enez Sirene, ur seurt Capri a faltazi.
E 1919 e oa serc'h d'al livourez Romaine Brooks, a reas he foltred. E 1920 ez eas Renata Borgatti kuit eus Capri ha pell diouzh Brooks da genderc'hel da ober he micher en Europa hag e SUA.
Er bloavezhioù 1920 e taremprede Winnaretta Singer, pennhêrez an tiegezh Singer, ar gompagnunezh gwrierezioù. E-keit-se e sone gant ar violinourez Olga Rudge, a oa serc'h d'ar barzh Ezra Pound. Pound a skrive diwar-benn ar sonerezh da neuze, ha ne oa ket plijet kaer gant doare-seniñ Renata. Evel kalz sonerien all en amzer-se ne oa ket Renata evit gouzañv Ezra, un den ha ne gemere ket ar boan da zisplegañ e varnadennoù krenn. Daoust da se e sonas pellik amzer gant Olga, hep ma ne vije bet darempred ebet etreze estreget evit ar vicher hag ar sonerezh.
E dibenn he buhez e kelenne ar sonerezh. Mervel a reas gant al leukemia e Roma e 1964.
# Renate (Lombardia)

Renate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
# Renate (anv-badez)

Renate zo un anv-badez alamanek.

## E yezhoù all

* Renata en italianeg
* Renée e galleg.

## Tud

* Renate Müller (1906-1937), kanerez alaman
* Renate Holm (1931–2022), kanerez alaman-aostrian
* Renate Ewert (1933–1966), aktourez alaman
* Renate Holland-Moritz (1935–2017), skrivagnerez alaman
* Renate Kern (1945–1991), kanerez alaman
# Renan

Renan zo un anv-badez brezhonek, kar da Ronan. Un anv portugalek eo ivez.

## Tud
### Anv-badez

* Renan Brito Soares (1985-), diwaller-pal braziliat
* Renan Calheiros, politikour braziliat
* Renan Fonseca (ganet e 1990), melldroader braziliat
* Renan Luce (ganet e 1980), kaner breizhat
* Renan Rodrigues da Silva (1989-), melldroader braziliat
* Renan Soares Reuter (1990-), melldroader braziliat
* Renan Victor da Silva (2002-), melldroader braziliat

### Anv-tiegezh

* an tiegezh Renan :
** Ernest Renan (1823-1892), skivagner, prederour, lizheregour
** Ary Renan (1857-1900), livour simbolour ha barzh, mab Ernest Renan
** Henriette Renan, (1811=1851), skrivagnerez, c'hoar Ernest Renan
* Sergio Renán (1933-2015), aktour, filmaozour ha biolinour arc'hantionat
* Emile Renan (1913-2001), kaner opera stadunanat
* Diego Renan (ganet e 1990), melldroader braziliat

## Anv-lec'h

* Renan, anv gallek kumun Hassi Mefsoukh en Aljeria
* Renan, kumun suis eus kanton Bern
* Saint-Renan, anv gallek kumun Lokournan, e Bro-Leon
# Renata

Renata zo un anv-badez italianek.

## Gerdarzh

Diwar an anv-badez Renato, deuet eus anv latin Renatus, adc'hanet.

## Yezhoù all

* Renate, en alamaneg
* Renée, e galleg.

## Tud
### XVIvet kantved

* Renata di Francia, anv italianekaet Renée Bro-C'hall (1510-1575), pa voe Dugez Ferrara.

### XVIIvet kantved

* Cäcilia Renata von Österreich (1611 - 1644), arc'hdugez Aostria, ha Rouanez Pologn

### XXvet kantved

* Renata Viganò ( 1900 – 1976), skrivagnerez ha partizanez
* Renata Tebaldi (1922 – 2004), kanerez soprano italian
* Renata Borgatti, sonerez italian
# Sail (lizherenn)

ᚄ
# Sailly

Sailly zo un anv-lec'h gallek.

## Kumunioù

* Sailly, en Ardennes
* Sailly, e Haute-Marne
* Sailly, e Moselle, hiriv e Sailly-Achâtel abaoe 1962.
* Sailly, e Saône-et-Loire
* Sailly, e Somme, hiriv e Noyelles-sur-Mer
* Sailly, e Somme, hiriv e Sailly-Saillisel
* Sailly, en Yvelines

## Anv kevrennek

    Sailly-au-Bois, e Pas-de-Calais
    Sailly-en-Ostrevent, e Pas-de-Calais
    Sailly-et-Blanchampagne, anv kozh Sailly (Ardennes)
    Sailly-Flibeaucourt, e Somme
    Sailly-Labourse, e Pas-de-Calais
    Sailly-Laurette, e Somme
    Sailly-le-Sec, e Somme
    Sailly-lez-Cambrai, e Nord
    Sailly-lez-Lannoy, e Nord
    Sailly-Saillisel, e Somme
    Sailly-sur-la-Lys, e Pas-de-Calais
# Sahoueg

Ur yezh papouek eus isskourr ar yezhoù norzh halmahereg eo ar sahoueg (sahu) komzet gant tro-dro da 7 500 den (1987) e Maluku (Indonezia).
Div rannyezh a zo:
* Palisoueg (palisua pe pa'disua)
* Talaieg (tala'i)

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù papouek ar c'hornôg
# Said Mohamed Jaffar

Said Mohamed Jaffar (14 a viz Ebrel 1918 - 27 a viz Here 1993) a oa ur politikour eus Komorez.
Mont a reas Jaffar da brezidant Komorez goude un taol-Stad a-enep Ahmed Abdallah, ur miz goude dizalc'hiezh ar vro, d'an 3 a viz Eost 1975. Dilezel a reas e garg da Ali Soilih e miz Genver 1976.
g • ka • kePrezidanted Komorez :
* Ahmed Abdallah · Said Mohamed Jaffar · Ali Soilih · Ahmed Abdallah, Mohamed Ahmed · Ahmed Abdallah · Haribon Chebani · Said Mohamed Djohar · Mohamed Taki Abdoulkarim · Tadjidine Ben Said Massounde · Azali Assoumani · Hamada Madi · Azali Assoumani · Ahmed Abdallah Mohamed Sambi · Ikililou Dhoinine
# Saidali Youldatchev

Saidali Youldatchev a zo bet ganet d'an 31 a viz Genver 1968.
Mestrc'hoarier echedoù ouzbek .
E 2001 e voe eilvet e kentañ Kampionad Echedoù Azia e Kolkata, gant un hanter-boent goude Xu Jun.
2543 eo e renk Elo.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chess Games
# Saiga

Saiga :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Saiga |
| Anv skiantel ||
| Saiga tatarica Linnaeus, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar saiga (Saiga tatarica) a zo un antilopenn hag a vev en un nebeud tachadoù e Kalmoukia, Kazakstan ha Mongolia. Ar spesad nemetañ eo er genad Saiga.

## Doareoù pennañ

Heverk eo ar saiga dre e fri fiñv-difiñv a denn d'un drompilh hag a servij da dommaat an aer analet diouzh ar goañv ha silañ ar poultr diouzh an hañv. Kerniel garanet zo war penn ar par.
War-dro 70 cm - 80 cm eo ouzh an draen hag etre 1 m hag 1,5 m a hirder. War-dro 40 kg a bouez eo ar saiga deuet d'e oad.
Arvelen ha berr eo e vlevenn diouzh an hañv, gris ha hir diouzh ar goañv.

## Gouennañ

Tizhet e vez o oad gour gant ar parezed d'an oad a 7 pe 8 miz ha gant ar pared da 2 vloaz.
Ar gouennañ a c'hoarvez e miz Kerzu. An dougen a bad 5 miz ha ganet e vez daou venn. Denañ a ra an hini yaouank e-pad 4 miz met gouest eo da beuriñ 1 sizhun goude e c'hanedigezh.

## Emzalc'h

Da vare ar gouennañ en em vod ar saigaed hag ober strolladoù 5 - 10 parez gant ur par. D'ar mare-se e c'hoarvez emgannoù feuls etre ar pared betek ma vefe lazhet unan anezho a-wechoù.
Peuriñ a ra ar saiga diouzh an deiz ha, diouzh an noz, e toull ur c'hleuz en douar evit kousket.

## Preizhata

Preizhataer pennañ ar saiga eo ar bleiz. Al louarn hag ar c'hi a dag ar menned nevez-ganet.
Priziet eo o c'herniel er medisinerezh sinat evit lazhañ an derzhienn.
# Radiorama

Radiorama zo un daouad italo disco savet e 1984 gant ar produer Mauro Farina, a-gevret gant ar ganerez Simona Zanini.

## Pladennoù pennañ

* 1985 : Chance to Desire
* 1985 : Desire
* 1986 : Vampires
* 1986 : Hey Hey
* 1986 : Aliens
* 1987 : Fire
* 1987 : Yeti
# Radjeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù magarek eo ar radjeg (raji pe rajibar) komzet gant tro-dro da 3.000 den (1998) e Nepal.

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Radio Kreiz Breizh

Radio Kreiz Breizh (pe RKB) a zo ur radio divyezhek krouet e 1983, ha diazezet e Sant-Nigouden e-kichen Kallag.
Skignet e vez e kornôg Aodoù-an-Arvor, ul lodenn eus Treger, kreiz Penn-ar-Bed hag e gwalarn ar Morbihan. 3 frekañs zo :
* Sant-Nigouden : 102.9 Mhz
* Gwengamp : 106.5 Mhz
* Berrien : 99.4 Mhz
Lod eo eus Brudañ ha Skignañ, ar rouedad radioioù brezhonek, evel Arvorig FM, Radio Bro Gwened ha Radio Kerne.

## Palioù

Klask a ra RKB
* kas ar brezhoneg war-raok, gant abadennoù brezhonek
* kelaouiñ pobl Kreiz Breizh ha Treger, en ur lakaat anezhi da glevout, da anavezout ha da gompren o bro
* reiñ ar gaoz da dud ar gevredigezhioù, ar bolitikourien, an dud e karg eus ar c'hudennoù sokio-ekonomikel hag an holl geodedourien
* bezañ un ostilh evit ledañ ar sevenadur, digor doareoù sonerezh d'an holl, d'an holl doareoù da ezteurel an arzoù ha dreist-holl ar re lec'hel
* produiñ ha treuzkas ar c'hrouadurioù, a vefe sonerezh pe dre gomz.

## Abadennoù

* Emission en gallo
* Disque de la semaine
* Annonces + Emplois
* Agenda en français
* Le Cri de l'Ormeau
* La petite Lanterne
* Emissions de la CORLAB
* Le traîne buisson
* Spotlight on Brittany
* Dans tes oreilles
* Les poèmes de Georges Perroz
* Escales jamaïcaines
* Les voyages sonores
* Le son du monde
* L'Envolée
* Hip hop loves you
* Studio Roots

## Darempred

Sez ar radio a zo :
Radio Kreiz Breizh
Ar bourk
22160 Sant-Nigouden
Pell : 02 96 45 75 75

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn divyezhek : Radio Kreiz Breizh war lec'hienn Radio Breizh
# Radio Studio 54 Network

Radio Studio 54 Network zo ur chadenn skingomz italianek krouet d'ar 6 a viz Mezheven 1985, ha diazezet e Locri, Calabria.

## Liammoù diavaez:

* Lec’hienn ofisiel
# Radioaktivität

Radioaktivität (titl orin) pe Radioactivity (Skinoberiegezh) a zo ur ganaouenn alamanek/saoznek savet gant Ralf Hütter (1946-), Florian Schneider (1947-) hag Emil Schult (1948-) evit ar strollad sonerezh elektronek alaman Kraftwerk a oant izili anezhañ.
Enrollet e voe ar ganaouenn e 1975 e Studio Kling Klang (hini prevez ar strollad) e Düsseldorf, hag embannet e miz Here, a-gevret gant an unnek sonenn all eus an albom Radio-Aktivität.
Kregiñ a ra Radioaktivität gant un dalmadenn ingal damheñvel ouzh trouz arouezius ur c'honter Geiger hag ar ger "radioactivity" skignet dre al lizherenneg Morse a-raok da bozioù ar ganaouenn bezañ kanet gant Ralf Hütter, en alamaneg hag e saozneg. Ne reas ket berzh bras, panevet e Bro-C'hall ma teuas a-benn da vezañ renket da seizhvet.

## Selaou Radioaktivität/Radioactivity...

* ... kanet gant Kraftwerk.
Daoust ha ma kan Kraftwerk "Radioactivity Discovered by Madame Curie" ("Skinoberiegezh Kavet gant an Itron Curie") ez eo gant ur fizikour gall all — Henri Becquerel (1852-1908) — ma voe kavet dre zegouezh, e 1896, anadenn fizikel ar skinoberiegezh tra m'edo-eñ o labourat war dreistastreluc'hañ an halioù uraniom. En abeg d'al labourioù talvoudus-se e voe roet ar vMedalenn Rumford dezhañ e 1900. Kendalchet e voent gant Marie Curie (1867-1934) hag he gwaz Pierre (1859-1906) hag hi an hini eo a reas gant ar ger "skinoberiegezh" evit ar wech kentañ. Rannet e voe Priz Nobel ar Fizik etre an tri skiantour e 1903.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) The Nobel Prize in Physics 1903.
# Radio Galega

Radio Galega (skrivet RG alies) zo ur chadenn skingomz publik eus Galiza, perc'hennet gant kompagnunezh skingomz ha skinwel kumuniezh emren Galiza hag a ya en-dro abaoe 1985. E galizeg e vez skignet ar braz eus an abadennoù.

## Liamm diavaez

* Selaou ouzh RG war-eeun

## Notennoù

* ↑ Pajenn an abadenn Lume na palleira.