# Plouared

Plouared :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Plouaret |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Plouared (betek 2015) Plistin (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22207 |
| Kod post | 22420 |
| Maer Amzer gefridi | Annie Bras-Denis 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr)plouaret.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 195 ann. (2020) |
| Stankter | 73 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 36′ 45″ Norzh 3° 28′ 16″ Kornôg / 48.6125, -3.4711111111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 122 m bihanañ 84 m — brasañ 190 m |
| Gorread | 29,98 km² |
| Plouared ||
| kemmañ |
Plouaret zo ur gumun e Breizh, e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor. Penn kanton e oa betek 2015.

## Douaroniezh

* E kreiz Treger Vras emañ.

### Kumunioù amezek
## Dezougen

* An ti-gar.
* Un tren er porzh-houarn.
* War al linennoù hent-houarn Lannuon Plouared ha Brest Roazhon emañ Plouared.

## Anv

* Parrochia Plebis Barbate (1330) ; Ploearmet (1441) ; Plebs Barbata (1444) ; Ploearneth (1505) ; Ploearet (1554) ; Plouaret (1596).

## Ardamezioù

Sourinet etre aour ha sabel, e grenn-gonk brizhet etre argant ha gul.

## Istor
### Dispac'h Gall

* En Eskopti Treger edo Plouared a-raok an Dispac'h, en Eskopti Sant-Brieg ha Landreger emañ abaoe 1790.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 148 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; c’hwec’h anezhe a varvas pe a yeas diwar wel e Belgia e penn-kentañ ar brezel: en Arsimont e voe lazhet ur soudard eus an 41vet Rujumant Troadegiezh d’an 21 a viz Eost1914, e Maissin d’an 22 ez eas diwar wel daou soudard eus an 19vet Rujumant Troadegiezh$^,$ha lazhet e voe tri soudard eus an hevelep rujumant$^,$$^,$; d’an 22 a viz Ebrel 1915 e Boezinge e Flandrez ez eas diwar wel daou soudard eus an 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel$^,$.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 28 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Un toull-bac'h a oa eno ma veze degaset tud yaouank dastumet gant an Alamaned.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d'ar 17 a viz Gwengolo 1959.

## Lennegezh

* Meneget eo Plouared er romant Emgann Kergidu.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tresaden gant La Messelière
* Delwenn an naerlosteg (amzer galian-ha-roman), bet kavet e kêriadenn Sant-Vaze, a-hed an hent roman.
* Maner Kerepol.
* Maner Kerbridou.
* Maner Gwernanchane.
* Fañch an Uhel.
* Delwenn Fañch-Mari an Uhel
* Tresadenn gant La Messelière
* Iliz katolik Intron-Varia, XVI$^{vet}$ kantved, gotek.
* Chapel Santez Barba, XVI$^{vet}$ kantved.
* Feunteun Sant Yann.
* Monumant ar re varv el leurgêr e-kreiz ar vourc'h, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$.
* Aouriflammoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.

## Melestradurezh

Listenn maered Plouared :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2014 | bremañ | Annie Bras | PS | |
| 2001 | 2014 | Christian Le Fustec | PCF | |
| 1986 | 2001 | Robert Le Hec'h | PCF | kuzulier departamant (1992-2001) |
| 1977 | 1986 | Norbert Le Jeune | PCF | kuzulier departamant (1951-1976) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Ya d'ar brezhoneg

* D’an 12 a viz Ebrel 2007 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 30 a viz Eost 2019 eo bet roet al label Ya d'ar brezhoneg live 1 da Blouared. Al live 2 oa bet roet ivez d'ar gumun.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Gwion Pont-Gwenn, floc'h ouzh Emgann an Tregont.
* Olier hag Alan Keranrais, flec'h ouzh Emgann an Tregont.
* Gwilherm Koedmohen, ganet er c'hastell Guernachanae. Kiniad meur ouzh iliz-veur Landreger; Chaloni iliz-veur Itron-Varia Pariz; rener Kevrenn Gwirioù Pariz; diazezour Skolaj-meur Landreger (da zont Skolaj-meur Frañs), an 20 Ebrel 1325.
* (X ?) Gwernachanae, ganet e 132, eskob Kernev, kaset da Zol dindan Yann an Alouber.
* Ao. de Robien, istorour.
* Erwan Hernod, kizeller (Plouared, 1829 / *** ?)
* Pierre Luyer (Plouared, 30.09.1752 / *** ?). en eus skrivet "Réflexions sur le catéchisme de Tréguier"
* Fañch-Mari an Uhel (Plouared, hirie er C'houerc'had, 1821 / Kemper, 1895)
* Emil Nicol, barzh (Plouared, 1867 / *** ?)

### Tud beziet eno

* Fañch an Uhel.
* Añjela Duval.

### Ardamezeg ar familhoù

* Calloët
* Aotrounez Keriavily
* En aour e dreustell en glazur, leinet gant ur voualc'henn ivez en glazur.
* Gwernachanay
* Keranrais
* Aotrounez al lec'h se
* Brizhet etre argant ha gul
* de Kerleau
* Aotrounez Pontmen ha Guernachanay
* En glazur e garv en aour ; siell 1452.
* Merien
* Aotrounez Melchoneg
* En aour e hoc'h-gouez tremenant en sabel.
* de Pontblanc / Pontguen
* Aotrounez al lech-se
* En aour e zek kanochenn en sabel, 4, 3, 2, 1

## Gevelliñ

* Iwerzhon : Rath Luirc (1997, a-gevret gant ar C'houerc'had)

## Levrlennadur

* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* (fr)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936