OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# D'Eon

Charles Geneviève Louis Auguste, marc’heg d’Eon, zo bet ganet e Tonnerre e 1728.
Goude studioù er skolaj Mazarin e Pariz, e tapas un doktorelezh war ar Gwir, hag e skrivas un nebeud esaeoù, evel un essai historique sur les différentes situations financières de la France sous le règne de Louis XIV.
Kejañ a reas gant ar priñs Conti a rene war servijoù kuzh Loeiz XV. Gantañ e voe kaset d’Eon da Rusia e 1755 evit seveniñ e gefridi kentañ e diplomatiezh : kejañ gant an impalaerez Elesbed Iañ evit sinañ un emglev etre Rusia ha Bro-C’hall. Kas a reas e labour da benn vat hag e chomas 4 bloaz e Rusia evel sekretour kannati. Eno en doe tro evit ar wech kentañ da wiskañ dilhad merc’hed e-korf ar festoù dic’hizet aozet e lez an impalaerez.
Pa zistroas da Vro-C’hall e 1761 e servijas en arme e-pad kampagnoù diwezhañ ar brezel 7 vloaz lec’h ma tapas brud evit e gadarniezh.
E fin ar brezel e voe kaset da Londrez evit skoazellañ ar c’hannad, an dug de Nivernais, a-benn marc’hata ar peoc’h.
D’Eon hag a gave dezhañ e oa da vont da gannad, a voe feuket bras pa voe kaset ur c’hannad nevez, ar c’hont de Guerchy, da Londrez. Tabut a savas etrezo ha, goude bezañ graet kazeg o klask skarzhañ de Guerchy, en em gavas d’Eon en ur blegenn fall. Diwar-se e oa ken arvarus evitañ distreiñ da Bariz ma voe ret dezhañ chom e Londrez.
D’ar mare-se eo e krogas d’Eon da lakaat ar vrud da redek e oa ur vaouez anezhañ.
Strafuilh a savas diwar ar vrud-se, kement ma voe kaset kannaded gant Loeiz XV evit kaout penn d’an afer ha ma voe aozet klaoustreoù e Bro-Saoz diwar-benn e reizh. Ul lez-varn zoken a embannas e oa d’Eon ur vaouez, hep na vefe ar marc’heg war al lec’h, na degaset prouenn ebet.
E 1777 e voe aotreet d’Eon da zistreiñ da Vro-C’hall gant Loeiz XVI, gant urzh da chom gwisket evel plac’h.
Distreiñ a reas da Londrez e 1785 lec’h ma krakvevas pa voe tennet e leve digantañ goude an dispac’h gall. Eno e oa o chom e ti un intañvez, Mrs Cole, hag a voe an hini a naetaas e gorf goude e varv d’an 21 a viz Mae 1810. N’eo nemet d’ar mare-se ma tizoloas an itron gozh e oa bet o chom e-pad bloavezhioù er memes ti gant ur gwaz.
Ur c’horfskejadur a voe graet en deizioù goude ha testeniekaet e oa ur gwaz eus ar marc’heg d’Eon.
D'Eon a voe douaret e Londrez, da lavaret eo e kêrbenn ar... Middlesex.
# D'eux

D'eux zo un albom gant ar ganerez kanadian Céline Dion, deuet er-maez er bloavezh 1995.
# Gwespetaer penn du

Gwespetaer penn du :
| Gwespetaered penn du treset gant Keulemans. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops breweri (Cassin, 1859) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer penn du a zo un evn amprevanetaer, Merops breweri an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika, peurgetket tost aodoù Gabon hag a-hed ar stêr Kongo.

## Daveennoù

* ↑ Merops breweri war al lec'hienn Avibase.
# Gwespetaer kanevedenn

Gwespetaer kanevedenn :
| Ur gwespetaer kanevedenn o nijal. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops ornatus Latham, 1801 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer kanevedenn a zo un evn amprevanetaer, Merops ornatus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Aostralia.

## Liamm diavaez

Merops ornatus war al lec'hienn Avibase
# Gwetchongeg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù tchiangek eo ar gwetchongeg (guiqiong) komzet gant tro-dro da 7 000 den (1995) e kornôg-kreiz Sichuan e Sina.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tangoutek-tchiangek
# Gwespetaer gouzoug glas

Gwespetaer gouzoug glas :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops viridis Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer gouzoug glas (Merops viridis) a zo un evn amprevanetaer hag a vev en Azia ar Gevred hag e Sina.
# Gwespetaer gouzoug ruz

Gwespetaer gouzoug ruz :
| Ur gwespetaer gouzoug ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops bulocki (Vieillot, 1817) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer gouzoug ruz a zo un evn amprevanetaer, Merops bulocki an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra e kornôg ha kreiz Afrika.

## Daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Gwespetaer penn glas

Gwespetaer penn glas :
| Ur gwespetaer penn glas. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops muelleri (Cassin, 1857) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer penn glas a zo un evn amprevanetaer, Merops muelleri an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an ergerzher hag evnoniour alaman Johann Wilhelm von Müller (1824-1866).

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika ar C'hreiz, eus Kameroun da Republik Demokratel Kongo ha Kenya.

## Liamm diavaez

* Merops muelleri war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Gwesterenn

Ur westerenn zo un darn, pe ur pezh, eus un ti, graet e koad, pe e gwer, d'an dud da heoliañ hep mont e-maez o zi.
* Gwesterenn vras
* Gwesterenn en India
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwespetaer gouzoug gwenn

Gwespetaer gouzoug gwenn :
| Ur gwespetaer gouzoug gwenn. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops albicollis Vieillot, 1817 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer gouzoug gwenn, a zo un evn amprevanetaer, Merops albicollis an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika ha mervent ledenez Arabia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Gwespetaer lost glas

Gwespetaer lost glas :
| Ur gwespetaer lost glas. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Genad : | Merops (genad) |
| Anv skiantel ||
| Merops philippinus Linnaeus, 1767 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwespetaer lost glas a zo un evn amprevanetaer, Merops philippinus an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ — Merops philippinus celebensis, Merops philippinus javanicus, Merops philippinus philippinus ha Merops philippinus salvadorii — en un takad hag a ya eus India da greisteiz Sina, gevred Azia, Ginea Nevez hag Indonezia.

## Liamm diavaez

* Merops philippinus war al lec'hienn Avibase.
# Genalguacil

Genalguacil zo ur gumun e proviñs Málaga, en Andalouzia, e Spagn. En em astenn a ra etre lez kleiz ar stêr Genal hag ar Sierra Bermeja.
# Genaunes

Ar Genaunes, pe Genauni (Galianeg: Genaunoi, pe *Gēnomnoi, 'genidien'), a oa ur bobl en Alpoù er Iañ kantved kent JK. Hervez an testenioù deuet betek ennomp e vijent bet Galianed e Raetia.

## Douaroniezh

O chom e oant e saonenn reter an Inn, e Raetia (Tirol a-vremañ), en Oadvezh an Houarn hag en Henamzer roman. Amezeien e oant d'ar Breuni.

## Menegoù

* Ar c'hentañ skrivagner a ra meneg anezhe e oa Strabo en e Zouaroniezh. Soñjal a rae dezhañ e ont a orin illirian, evel ma reas Appian diwezhatoc'h, met hennezh a lare eus holl bobloù an Alpoù hag an Danav e oant Illirianed.
* Ar Pseudo-Akron, displeger Horatius, a rae Galianed anezhe: Genauni et Breuni, gentes Gallorum.

## Istor

Trec'het e voent gant Drusus an Henañ.

## Monumant Turbia

Engravet e oa bet o anv war ar monumant anvet Tropaeum Alpium e Turbia, en enor d'an impalaer Augustus, ma'z eo bet merket anvioù ar pobloù trec'het gantañ.

## Notennoù

* ↑ IV, 6, 8 : Οἱ δὲ Ὀυινδολικοὶ καὶ Νωρικοὶ τὴν ἐκτὸς παρώρειαν κατέχουσι τὸ πλέον· μετὰ Βρεύνων καὶ Γεναύνων, ἤδη τούτων Ἰλλυριῶν.
* ↑ Illyr., 6 et 29.
* ↑ Pseudo-Acron, Carmina, IV, 14, 9-10.
# Genazzano

Genazzano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Genasauria

Genasauria zo ur gladenn dinosaored pigosek geotdebrer. Badezet eo ar strollad gant ar paleontologour Paul Sereno e 1986, ha rannet eo e Thyreophora, ur strollad dinosoared hobrejonet, ha Cerapoda, en o zouez dinosaored Ceratopsia ha Hadrosauridae. Genasauria, hervez Sereno, zo anezhe Ankylosaurus magniventris, Pachycephalosaurus wyomingensis, Parasaurolophus walkeri, Stegosaurus stenops, Triceratops horridus, o hendad boutin tostañ, hag holl e ziskennidi. Implijet eo bet an anv Genasauria tost hepken gant Sereno e-pad un nebeud bloavezhioù, met gounezet en deus tachenn abaoe ar bloavezhioù diwezhañ.

## Notennoù

* Sereno, P.C. (1986). "Phylogeny of the bird-hipped dinosaurs (order Ornithischia)". National Geographic Research 2(2): 234-256.

## Liammoù diavaez

* One definition of Genasauria
# Genal

Ar Genal zo ur stêr e kornôg proviñs Málaga, en Andalouzia, e Spagn. Redek a ra dre ar Serranía de Ronda.
Eieniñ a ra e kumun Igualeja e-barzh ur vougev, en ur feunteun anvet El Nacimiento. Redek a ra a-hed 47,8 km ha kemberiñ er stêr Guadiaro, e Casares.
# Genappe

Genappe (Genepiën en izelvroeg ha Djinape e walloneg) zo ur gumun e Belgia e proviñs Brabant Wallonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Genau'r Glyn

Genau'r Glyn a oa ur c'hombod e kornôg Kembre er Grennamzer. Un tamm eus kantrev Penweddig e oa, e hanternoz Rouantelezh Ceredigion, asambles gant kombodoù Creuddyn ha Perfedd.
Bevennet e oa en hanternoz gant ar stêr Dyfi hag a zispartie Penweddig diouzh kantrev Meirionnydd. Er reter edo kantrev Cyfeiliog, e Powys ; hag er c'hreisteiz e oa kombod Perfedd, en tu all d'ar stêr Clarach.
An anv Genau'r Glyn a implijer c'hoazh evit envel ur gumuniezh, m'emañ kêriadennoù Landre, Dôl-y-bont ha Rhydypennau . Emañ ivez en anv Llanfihangel Genau'r-glyn.
# Ilokanoeg

Ur yezh malayek-polinezek eo an ilokanoeg (ilokanoeg: iloko, ilokano) komzet gant 7 milion a dud e Luzon er Filipinez.
An trede yezh muiañ komzet er Filipinez an hini eo.
Daou vloc'had rannyezhel pennañ ez eus:
* Rannyezh an norzh
* Rannyezh ar su
A-raok donedigezh Europiz e veze skrivet gant ur silabenneg ispisial heñvel a-walc'h ouzh ar skritur an talagoeg. Bremañ avat e vez skrivet gant al lizherenneg latin.

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Ilocano.org Geriadur ilokanoeg
# Ilpenn

An ilpenn zo ul lodenn eus ar mel-penn, lec'hiet dindan an empenn (pe, resisoc'h, dindan an dolbezenn gilpenn) hag a-dreñv ar c'hef. Dispartiet eo diouzh an empenn gant telt an ilpenn. An holl vellkeineged o deus un ilpenn hag ur framm damheñvel zo gant ar c'hefalopoded. Meur a roll en deus e kenurzhiañ ar fiñvadennoù, er skiantoù, er santadoù...

## Deskrivadur

Ur framm saezh-heñvel ha strizh, ar preñv, hag an div hanterenn-ilpenn a bep tu da hemañ a ya d'ober an ilpenn. Teir c'hordennig, anvet treid (izelañ, krenn hag uhelañ) an ilpenn, a stag anezhañ ouzh ar c'hef empenn.

### Diabarzh an ilpenn

Un danvezenn wenn gronnet gant un danvezenn c'hris ha roufennek (ar bluskenn) a ya d'ober an ilpenn.
Skarroù kengreiz don pe donoc'h a weler war c'horre an ilpenn. Teir zolbezenn zo bevennet gant ar skarroù donañ ha 10 flipezenn (tolbezennoù bihan) gant eilskarroù.

## Roll an ilpenn

E roll anavezetañ eo kenurzhiañ ar fiñvadennoù, lakaat anezhe da vezañ resis ha da c'hoarvezout e koulz. Resev a ra kemennadennoù a-berzh ar reizhiadoù skiantel ha lodennoù all eus an empenn hag ar mel-livenn. Diouzh ar c'hemenadennoù-se e kav ar jestroù a glot gant an ezhomm. Alese n'eo ket seizi a c'hoarvez pa vez gloazet an ilpenn met dizurzh er fiñvoù, er c'hempouez, e dalc'h ar c'horf.
# Ilongoeg

Ur yezh malayek-polinezek eo an ilongoeg (ilongoeg : ilonggo, saozneg : Hiligaynon) komzet gant seizh milion a dud e Visayas ar c'hornôg er Filipinez.
Er-maez eus ar Filipinez ez eus ivez tro-dro da 7 000 000 den all hag a gomz ilongoeg evel yezh kentañ ha 4 000 000 all barrek warni evel eil yezh.

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn diwar-benn an ilongoeg
* Ethnologue
# Ilse Koch

Ilse Koch, pe Ilse Köhler hervez hec'h anv plac'h yaouank, ganet e 1906 e Dresden, marvet e 1967 e Hameln, a zo brudet dre he c'hrizded ouzh bac'hidi ar c'hampoù alaman e-pad an Eil Brezel-Bed. Lesanvet e oa Die Hexe von Buchenwald, e saozneg "The Beast of Buchenwald, hag e galleg "la chienne de Buchenwald". Dimezet e oa da g-Karl Koch, kentañ komandant kamp-bac'h Buchenwald, ha rener hini Majdanek goude, fuzuilhet gant an SS dre ma oa laer ha muntrer.
Ganet eoa e Dresden, he zad a oa eilmestr en ul labouradeg. Plac'hig seven hag evurus e oa er skol gentañ. Da 15 bloaz e oa aet da zeskiñ ar vicher a gontaouerez.
E 1932 e oa ezel eus ar strollad nazi. Dre vignoned he devoa e-touez an SA ha SS, e reas anaoudegezh gant Karl Otto Koch e 1934, ha dimezet e voent daou vloaz goude.

## Bac'het divac'het

Barnet e voe abalamour d'he zorfedoù-brezel gant ul lez-varn stadunanat e 1947. Tamallet e oa dezhi kemer perzh e muntroù e Buchenwald." Kondaonet e voe da vezañ bac'het a-hed he buhez.
Goude daou vloaz er vac'h e voe lezet da vont gant ar jeneral Lucius D. Clay, gouarnour rann stadunanat Alamagn. Harzet e voe Koch adarre e 1949 barnet gant ul lez alaman, tamallet dezhi broudañ da lazhañ e-barzh 135 afer. Kondaonet e voe da vezañ bac'het a-hed he buhez adarre, e miz Genver 1951.
En emgrougañ a reas en he c'hell e Gwengolo 1967 d'an oad a 60 vloaz, goude skrivañ ul lizher d'he mab.

## Marv

En em grougañ a reas en he c'hell e toull-bac'h Aichach e Gwengolo 1967.

## Notennoù

* ↑ Encyclopedia of the Third Reich, Macmillan, New York, 1991 p.43

## Levrlennadur

* (fr) Pierre Durand, "La Chienne de Buchenwald" (1985), diwar-benn torfedoù Ilse Koch.
* (de) Arthur Lee Smith Jr.: Der Fall Ilse Koch – Die Hexe von Buchenwald, Böhlau Verlag GmbH & Cie, Köln 1983, ISBN 3-412-10693-3.

### Levrlennadur saoznek

* Massimiliano Livi, "Ilse Koch". In: War Crimes and Trials: A Historical Encyclopedia, from 1850 to the Present by Elizabeth Pugliese and Larry Hufford. ABC-CLIO: Santa Barbara (USA).
* The Holocaust Chronicle, p. 117.
* Israel Gutman (ed.), Encyclopedia of the Holocaust, p. 809-810.
* Walter Lacqueur (ed.), The Holocaust Encyclopedia, p. 97.
* William L. Shirer, The Rise and Fall of the Third Reich, p. 983-984.
* David A Hackett (ed.), The Buchenwald Report, p. 43 n. 19.
# Illinois

Illinois (distagadur saoznek :) — ne vez ket distaget an s dibenn), a zo unan eus an 50 stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika. An anv a zeu eus ar boblad amerindian Illinois a oa o vevañ el lec'h-se. Springfield eo ar gêrbenn, met Chicago eo ar gêr vrasañ, lec'hiet eo homañ er biz, ur bempvedenn eus boblañs ar stad a gaver er gêr-se.
Ar stadoù a gaver tro-dro d'an Illinois a zo ar Wisconsin en norzh, an Iowa hag ar Missouri er c'hornôg, ar c'hKentucky er su hag an Indiana er reter. Al Lenn Michigan a gaver er biz.
Barack Obama a oa senedour an Illinois a-raok dont da vezañ prezidant ar Stadoù-Unanet.

## Kêrioù Illinois

| 1 | Chicago | 2,695,598 |
| 2 | Aurora | 197,899 |
| 3 | Rockford | 152,871 |
| 4 | Joliet | 147,433 |
| 5 | Naperville | 141,853 |
| 6 | Springfield | 116,250 |
| 7 | Peoria | 115,007 |
| 8 | Elgin | 108,188 |
| 9 | Maywood | 26 987 |

## Notennoù

* ↑ US Census Bureau, median household income by state 2004. Kavet : 2006-07-01.
# Illorai

Illorai zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Iltud Le Doré

Iltud Le Doré, pe Ildud an Dore en brezhoneg, a zo soner fleüt, c'hoarier djembe, derbouka ha taboulinoù all c'hoazh, a Vreizh.

## Strolladoù

Krog e oa da c'hoari taboulinoù e Bagad Gwengamp e 1996. Mont a ra da-heulNolwenn Korbell gant e zerbouka. C'hoariet 'n deus e tri strollad disheñvel: Menestra (taboulinoù), Lastez (djembe, Low whistle ha taboulinoù) hag adalek 2005 en doa kemeret perzh er strollad Winaj'h 'lec'h ma c'hoarie fleütoù a bep seurt ha taboulinoù.
# Ilur

Ilur zo un enezenn e Mor Bihan Gwened, entre Arzh ha Sarzhav.

### Daveennoù

* Ur pennad eus ar gazetenn Ouest-France diwar-benn an enezenn
# Drava

An Drava (e sloveneg, kroateg hag italianeg) Drau en Alamaneg, Dráva e Hungareg) a zo ur stêr o tiskenn a-hed 749 km eus Traoñienn Puster e Su Tirol (Italia) betek e gember gant an Danav e-kichen Osijek, e Kroatia. Eil adstêr hirañ an Danau eo.
E adstêrioù pennañ eo ar Gail, ar Mislinja, ar Dravinja, ar Bednja, ar Gurk hag ar Mur (stêr).
Krediñ a reer a-wechoù eo keltiek an anv, kar d'ar stêrioù Dora (Dora Baltea) ha Durance.

## Broioù ha kêrioù ma red an Drava drezo

* Italia
** Innichen (italianeg: San Candido)
* Aostria
** Lienz
** Spittal an der Drau (sloveneg: Špital ob Dravi)
** Villach (sloveneg: Beljak)
** Völkermarkt (sloveneg: Velikovec)
* Slovenia
** Dravograd (alamaneg: Unterdrauburg)
** Maribor (alamaneg: Marburg)
** Ptuj (alamaneg: Pettau)
* Hungaria
** Barcs
* Kroatia
** Varaždin
** Osijek
# Dre-fach (Ceredigion)

Dre-fach (pe Drefach) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwenog, Ceredigion, e Kembre, 125 km diouzh Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Dre-fach Felindre

Dre-fach Felindre zo ur gêriadenn eus Kembre, e gwalarn Sir Gaerfyrddin. Emañ un tammig er gevred da Gastell Newydd Emlyn.
Gwechall e oa ur greizenn bouezus evit labour ar gloan, hag eno emañ Mirdi Gloan Kembre ("Amgueddfa Wlân Cymru").

## Tud brudet

* Aneirin Talfan Davies, skrivagner ha barzh.
# Dreadnought

An dreadnought (which dreads nought : "n'en devez aon rak netra") e oa al lestr-hobregonet diazez e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved. Ar c'hentañ hini implijet gant ar Royal Navy, an HMS Dreadnought, a oa bet ken souezhus ul lestr pa oa bet moret e 1906 ma chomas stag an anv ouzh ar bigi dammheñvel outañ. Graet e vez pre-dreadnoughts eus ar bigi a oa bet savet a-raok 1906. Daou gemm bras zo bet degaset gant ar rummad dreadnought : un armañ doare all-big-gun (kanolioù tev nemetken), gant kalz muioc'h a ganolioù ponner evit ar bigi en a-raok, hag ur motor dre aezhenn.

## Tresoù

Pal diazez saverien ar bigi doare dreadnought a oa kaout ar muiañ a hobregon, tizh, hag armamant posubl evit ur vag marc'had-mat. Mennozh diazez an dreadnought a oa bezañ ur vag gant un armamant "all-big-gun". Ne oa ket disoñjet an hobregon dreist-holl a live linenn vor ar vag. An armamant a-eil, kreizenn an tan, hag an difenn enep torpilhennoù a oa pouezus ivez.
# Drask sut

Drask sut :
| Un drask sut, luc'hskeudennet e Dessau-Wörlitzer Gartenreich (Saks-Anhalt, Alamagn). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus philomelos Brehm, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An drask sut (liester : driski sut) a zo ur spesad golvaneged, krennik e vent, Turdus philomelos an anv skiantel anezhañ.

## An anv

Hec'h anv skiantel philomelos a zeu eus ar gresianeg a gar ar sonerezh rak kanañ a ra kalz laboused ar spesad-mañ. Kavet e vez ivez an anv brezhonek bouzevelleg (diwar borzevelleg).

## Doareoù pennañ

Muzuliañ a ra an drask sut 22 cm. Kalz bihanoc'h eget an drask roueel hag an drask louet eo. Dougen a ra pluñv rous unvan war e gein ha gwenn brizhennet rous eo e krubuilh.

## Boued

Bevañ a ra diwar zivellkeineged ha hugennoù. Boas eo da derriñ krogenn ur maligorn war ur maen.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Turdus philomelos clarkei, e kornôg Europa,
* T. p. hebridensis, e Na h-Eileanan Siar, en Enez Sgitheanach, kornôg Bro-Skos ha kornôg Iwerzhon,
* T. p. nataliae, e kornôg ha kreiz Siberia,
* T. p. philomelos, en Europa (nemet er c'hornôg), hanternoz Turkia, ar C'haokaz ha hanternoz Iran.
Plijout a ra brouskoadoù, girzhier, liorzhoù war-dro an tiez dezhañ.

## Sellet ivez

* Roll ar spesadoù laboused eus ar genad Turdus
* Rummad al laboused renket hervez o anv boutin
* Rummad al laboused renket hervez o anv skiantel

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus philomelos el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus philomelos e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Levrlennadur

* Claude Péridy, An drask-sut, e-barzh EVNED Breizh, Hor Yezh, 1995, pajennoù 110-111.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Drask-sut (liester : driski-sut) hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg
* ↑ Liammet eo ivez ouzh Filomela, un dudenn eus mojennerezh Henc'hres
* ↑ Andrev Gelleg, Renkañ al laboused, Al Liamm, niv. 170, Mae - Mezheven 1975, pajennoù 217-223.
* ↑ (en) Turdus philomelos el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus philomelos.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dražan Jerković

Dražan Jerković, bet ganet d'ar 6 a viz Eost 1936 e Šibenik (Rouantelezh Yougoslavia d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Kerzu 2008 e Zagreb (Kroatia), a oa ur melldroader etrebroadel yougoslaviat, aet da c'hourdoner war-lerc'h e amzer c'hoarier.
Kemeret en devoa perzh e Kib vell-droad ar bed 1962 bet aozet e Chile : gant pevar fal ez eas da wellañ paler ar genstrivadeg-mañ (rampo gant Flórián Albert, Garrincha, Valentin Ivanov, Leonel Sánchez ha Vavá). D'ar c'hoarier brazilian Garrincha e voe deroet an trofe koulskoude.
E 1990 e voe anvet da gentañ dibaber skipailh mell-droad Kroatia nevez-krouet.
# Dre-fach

Dre-fach pe Drefach zo un anv-lech kembraek.

## Gerdarzh

Eus Trefach, diwar tre ha bach, Y Dre Fach (ar gêr vihan, e brezhoneg) gant ar ger-mell y, aet da goll.

## Lec'hioù

* Dre-fach (Ceredigion)
* Dre-fach (Cwm Gwendraeth)
* Dre-fach Felindre
# Dre-fach (Cwm Gwendraeth)

Dre-fach zo ur gêriadenn e Cwm Gwendraeth, e Sir Gaerfyrddin, ul lev bennak er c'hornôg da gêriadenn Cross Hands, damdost da Parc Coetir y Mynydd Mawr.
# Dre ar prenestr

Dre ar prenestr a zo un danevell bet skrivet gant Goulc'han Kervella.