# Lavaroù latin ar gwir

Un toullad bommoù latin a vez graet ganto e metoù ar gwir, evel sturiennoù. Setu amañ ur roll anezho.
* A • B • C • D • E • F • G • H • I • J • K • L • M • N • O • P • Q • R • S • T • U • V • W • X • Y • Z

## A

* a fortiori
* A iure nemo recedere praesumitur
    Den ne vo soñjet anezhañ e tilezo e wir.
* a posteriori
* a priori
* a quo
* ab extra
* ab initio
* Abusus non tollit usum
* actus reus
* ad colligenda bona
* ad hoc
* ad hominem
* ad idem
* ad infinitum
* ad litem
* ad quod damnum
* ad valorem
* adjournment sine die
* affidavit
* agency
* alter ego
* a mensa et thoro
* amicus curiae
* animus nocendi
* ante
    A-raok ; a gaver e meur a droienn.
* ante bellum
    A-raok ar brezel. evel en droienn status quo ante bellum, "evel ma oa a-raok ar brezel". Troienn a vije implijet e lod Stadoù e kreisteiz SUA pa gomzer eus ar mare a-raok ar brezel diabarzh.
* arguendo

## B

* Bellum iustum
    Ar brezel reizh.
* bona fides
* bona vacantia

## C

* cadit quaestio
    Kouezhañ a ra ar goulenn (an afer) * n'eus ket abeg a brosez ken.
* capital
* casus belli
    Abeg da vrezel
* caveat
* caveat emptor
* certiorari
* ceteris paribus
* cogitationis poenam nemo patitur
* compos mentis
* conditio sine qua non
* consensus facit legem
* consuetudo pro lege servatur
* contra
* contra bonos mores
* contra legem
* contradictio in adjecto
* contra proferentem
* coram non judice
* corpus
* corpus delicti
* corpus juris
* corpus juris civilis
* corpus juris secundum
* cui bono
* cuius est solum eius est usque ad coelum et ad inferos
* cuius regio, eius religio
* curia advisari vult
* custos morum

## D

* de bonis asportatis
* de bonis non administratis
* de die in diem
* de facto
* de futuro
* de integro
* de jure
* de lege ferenda
* de lege lata
* de minimis non curat lex
* de minimis
* de mortuis nil nisi bonum
* de novo
* debellatio
* defalcation
* delegatus non potest delegare
* dicta
* dictum
* do ut des
* Reiñ a ran evit ma roi.
* doli incapax
* dolus specialis
* dubia in meliora partem interpretari debent
* duces tecum

## E

* ei incumbit probatio qui dicit
* ejusdem generis
* eo nomine
* erga omnes
* ergo
* erratum
* esse
* et al
* et cætera
* et seq
* et uxor
* et vir
* ex aequo et bono
* ex ante
* ex cathedra
* ex concessis
* ex delicto
* ex facie
* ex gratia
* ex officio
* ex parte
* ex post
* ex post facto
* ex post facto law
* expressio unis est exclusio alterius
* ex proprio motu
* ex rel
* ex turpi causa non oritur actio
* exempli gratia
* ex tunc
* ex nunc
* extant

## F

* facio ut des
* facio ut facias
* felo de se
* ferae naturae
* fiat
* fiat justitia et pereat mundus
* fiat justitia ruat caelum
* fiduciary
* fieri facias
* flagrante delicto
* forum conveniens
* forum non conveniens
* functus officio

## G

* gravamen
* guardian ad litem

## H

* habeas corpus
* hostis humani generis

## I

* i.e.
* ibid
* id est
* idem
* ignorantia juris non excusat
* imprimatur
* in absentia
* in camera
* in curia
* in esse
* in extenso
* in extremis
* in flagrante delicto
* in forma pauperis
* in futuro
* in haec verba
* in limine
* in loco parentis
* in mitius
* in omnibus
* in pari delicto
* in pari materia
* in personam
* in pleno
* in prope persona
* in propria persona
* in re
* in rem
* in situ
* in solidum
* in terrorem
* in terrorem clause
* in toto
* indicia
* infra
* innuendo
* inter alia
* inter arma enim silent leges
* inter rusticos
* inter se
* inter vivos
* intra
* intra fauces terra
* intra legem
* intra vires
* ipse dixit
* ipsissima verba
* ipso facto

## J

jura novit curia
* jurat
* juris et de jure
* jus
* jus ad bellum
* jus civile
* jus cogens
* jus commune
* jus gentium
* jus in bello
* jus inter gentes
* jus naturale
* jus primae noctis
* jus sanguines
* jus sanguinis
* jus soli
* jus tertii

## L

* lacunae
* leges humanae nascuntur, vivunt, moriuntur
* legitime
* lex communis
* lex lata
* lex posterior derogat priori
* lex retro non agit
* lex scripta
* lex specialis derogat legi generali
* liberum veto
* lingua franca
* lis alibi pendens
* lis pendens
* locus
* locus delicti
* locus in quo
* locus poenitentiae

## M

* magna carta
* magnum opus
* male fide
* malum in se
* malum prohibitum
* mandamus
* mare clausum
* mare liberum
* mens rea
* modus operandi
* mos pro lege
* motion in limine
* mutatis mutandis

## N

* ne exeat
* ne bis in idem
* nemo censetur ignorare legem
* nemo dat quod non habet
* nemo debet esse iudex in propria
* nemo judex in sua causa
* nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet
* nemo sibi titulum adscribit
* nexus
* nihil
* nihil dicit
* nil
* nisi
* nisi prius
* nolle prosequi
* nolo contendere
* non bis in idem
* non compos mentis
* non constat
* non est factum
* non faciat malum, ut inde veniat bonum
* non liquet
* non obstante verdicto
* non sequitur
* nota bene
* nulla bona
* nulla poena sine lege
* nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali
* nunc pro tunc

## O

* obiter dictum
* onus probandi
* opinio juris sive necessitatis

## P

* pacta sunt servanda
* par delictum
* parens patriae
* pater familias
* pendente lite
* per
* per capita
* per contra
* per curiam
* per diem
* per minas
* per pro
* per quod
* per se
* per stirpes
* persona non grata
* posse comitatus
* post mortem
* post mortem auctoris
* praetor peregrinus
* prima facie
* primogeniture
* prius quam exaudias ne iudices
* probatio vincit praesumptionem
* pro bono
* pro bono publico
* pro forma
* pro hac vice
* pro per
* pro rata
* pro se
* pro tanto
* pro tem
* pro tempore
* propria persona

## Q

* quaeitur
* quaere
* quantum
* quantum meruit
* quasi
* qui facit per alium facit per se
* qui tam action
* quid pro quo
* quid pro quo sexual harassment
* quo ante
* quo warranto
* quoad hoc

## R

* ratio decidendi
* ratio scripta
* rebus sic stantibus
* res
* res judicata
* res gestae
* res ipsa loquitur
* res judicata
* res nullius
* res publica
* res publica christiana
* respondeat superior
* restitutio in integrum

## S

* salus populi est suprema lex
* scandalum magnatum
* scandalum magnum
* scienter
* scintilla
* scire facias
* scire feci
* se defendendo
* seriatim
* sine die
* sine qua non
* situs
* stare decisis
* sua sponte
* sub judice
* sub modo
* sub nomine
* sub silentio
* subpoena
* subpoena ad testificandum
* subpoena duces tecum
* suggestio falsi
* sui generis
* sui iuris
* sui juris
* suo moto
* supersedeas
* suppressio veri
* supra

## T

* terra nullius
* trial de novo
* trinoda necessitas
* tabula rasa

## U

* uberrima fides
* ultra posse nemo obligatur
* ultra vires
* uno flatu
* uti possidetis
* uxor

## V

* vel non
* veto
* vice versa
* vide
* videlicet
* vis major
* viz.
* volenti non fit injuria
* Vigilantibus non dormientibus aequitas subvenit

## Liammoù diavaez

* (en) 'Legal Latin phrases and maxims'. Kavet : 30 Even 23.
* (en) 'Glossary of Latin Terminology'. Kavet : 30 Even 23.

## Pennad kar

* Listennad lavaredoù latin