OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harink

Harink :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Clupeiformes |
| Kerentiad : | Clupeidae |
| Genad : | Clupea |
| Anv skiantel ||
| Clupea harengus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An harink (Clupea harengus), liester harinked, a zo ur pesk mor.
# Haren (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Haren a oa ur gumun betek 1921. Ur rann eus kumun Brusel e Rannvro Brusel-Kêrbenn eo abaoe.
# Haren (Groningen)

Haren (distagañ ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Groningen en Izelvroioù. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Haren : Essen, Glimmen, Haren, Noordlaren hag Onnen.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Haren ez eus 17 dileuriad :
* GroenLinks : 4 dileuriad
* PvdA : 4 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* CDA : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
* D66 : 1 dileuriad
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Harkul (steredeg)

Harkul (Hercules, berraet en Her) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Steredennoù heverk Harkul

Eus an hini skedusañ d'an hini wanañ :
* Ras Algeti / α Her
* Ruticulus / β Her
* Sarin / δ Her
* Maasym / λ Her
* Kajam / ω Her

## Traoù oabl

* Abell 39
* Ar gronnad boulek NGC 6205, anvet ivez M13
* NGC 6210

## Gwelet ivez

* Korf-egor
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gwerc'hezed Verdun

Gwerc'hezed Verdun zo merc'hed a voe dibennet e Verdun war urzh an tamaller foran Fouquier-Tinville (1746-1795) e 1792 abalamour m'o devoa kinniget madigoù da Roue Prusia.

## Istor

E dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved e oa Verdun ur gêr sioul ha pinvidik diwar marc'had an drajez. Laouen e oa an dud o welout diskar ar renad kozh, met ne oant ket troet gant oberoù dispac'hourien Pariz, ha tomm e oant ouzh an Iliz hag ar Renad Kozh.
E 1792 e oa brezel etre Bro-C'hall en un tu, hag Aostria ha Prusia en tu all. E miz Eost e tegouezhas arme Prusia dindan an dug Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig, hag eñ da lakaat seziz war gêr Verdun. D'ar 5 a viz Gwengolo e tivizas kuzul-kêr emzaskor.
Dont tre a eure an dug e kêr, gant lid. Itronezed a renk uhel Verdun a c'hoantaas kas merc'hed yaouank en arbenn d'ar Brusianed da ginnig bleunioù ha drajez. Un ambrougadeg a voe, kaset gantar varonez de la Lance, hag itronezed oajet etre 40 ha 60 vloaz, hag un toullad merc'hed yaouank ganto.
E miz Here, goude emgann Valmy, a c'hoarvezas d'an 20 a viz Gwengolo 1792, e voe adkemeret kêr gant ar C'hallaoued.

## Levrlennadur

* (fr) Sauquet, Madame A.. Les Vierges de Verdun. Rouen : Mégard et Cie, 1807.
* (fr) Hugo, Victor (1826). Les Vierges de Verdun. In : Odes et Ballades.
* (fr) Barbe Meslier de Rocan, Madame (1827). Miraculée de la Terreur'. Éditions Toiles & poèmes, 2021.
* (fr) Domanget, Jacquet-Philibert. Notice biographique sur Claire Tabouillot et Barbe Henri, épisode de la terreur. Metz : Rousseau-Pallez, 1869.
* (de) Lungershausen, L. S. Die sieben Mädchen von Verdun. Eine Episode aus der französischen Revolution. Leipzig : Ernst Keil Verlag, 1869.
* (fr) Noir, Louis (1882). Les Vierges de Verdun.... New York : Wentworth Press, 2018 (ISBN 978-0-341-14049-8).

## Notennoù

* ↑ Gallica
* ↑ Wikisource
* ↑ Calaméo
* ↑ Wikisource
# Gwerc'hez Vari

Ar Werc'hez Vari pe an Itron Varia eo an anv a reer e brezhoneg, hervez doare ar gristenien, eus Mari (diwar an hebraeg Miriam), mamm Jezuz a Nazaret, an den a zo kontet e vuhez er Pevar Aviel.
Pa voe dougerez e oa kefrisa da Jozeb, hag e oa gwerc'hez, hervez ar gristenien.
Hervez ar relijion gristen e wilioudas hag e oa bepred gwerc'hez, evel a oa bet kemennet gant an arc'hael Gabriel d'an deiz anvet Gouel Maria Veurzh, pe Gouel ar C'heloù Mat. Krouet e oa bet ar bugel gant ar Spered Santel. E skridoù koshoc'h e voe meneget e oa Joachim hag Anna a oa tad ha mamm dezhi.

## Katoligiezh

E kreizik-kreiz ar feiz katolik emañ an deoliezh d'ar Werc'hez Vari. Nouspet levr brezhonek a zo bet skrivet war an danvez-se en hor yezh.

## Pennadoù kar

* Mari
* Maria
* Mari, mamm Jezuz
* Madonna
* Mari, mamm Jezuz

## Levrlennadur
### E brezhoneg

* 1995 Pleustrad a-zivout ar wir deoliezh d'ar werc'hez santel, gant sant Loeiz-Mari Grignion a Vonforzh, emb. Preder, tr. gant Gabriel Loeiz Mari Chérel, 122 p.
* 1902, Miz Mari ar C'halvar, gant an Aotrou Kerjean, person Lambaol-Wimilio, e ti Salaün Brest, 264 p.
* 1902, Miz Mari Debussi, lakaet a-nevez e brezhoneg gant an Aotrou Koz person Penmarc'h, Moulerez ar C'hazetennoù katolik, straed ar C'hastell Brest, 270 p.
* 1874 Miz Mari, Kurunenn navez d'ar Werc'hez, gant an Aotrou Breton, marv kure gwilers, e ti desmoulins e Landerne. 340 p.
* 1859 Miz Kaer Mari, gant an Aotrou Diot, person Izenac'h, e ti Galles, Gwened. 358 p.
# Gwer-Liger

Gwer-Liger :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Vair-sur-Loire |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ankiniz |
| Kod kumun | 44163 |
| Kod post | 44150 |
| Maer Amzer gefridi | Amélie Cornilleau 2024-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Ankiniz |
| Bro velestradurel | Bro Ankiniz |
| Lec'hienn Web | https://vairsurloire.fr/index.php |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 807 ann. (2020) |
| Stankter | 93 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 23′ 43″ Norzh 1° 06′ 23″ Kornôg / 47.3951537, -1.1063576 |
| Uhelderioù | bihanañ 5 m — brasañ 80 m |
| Gorread | 51,73 km² |
| Gwer-Liger ||
| kemmañ |
Gwer-Liger (Vair-sur-Loire e galleg) a zo ur gumun eus Breizh, e kanton Ankiniz, e reter departamant Liger-Atlantel. Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Arned ha Sant-Ervlon-ar-Roz.

## Lec'hanvadurezh

Dont a ra an anv ofisiel Vair eus anv kastell Plessis-de-Vair (pe « château de Vair »), en Arned, ma oa diazezlec'h markizelezh Châteaufromont en XVIIIvet kantved, enni an div gumun hag ivez hini La Rouxière (a zo bet staget ouzh kumun nevez Ligeraosant).

## Douaroniezh

Emañ ar gumun war lez hanternoz al Liger, 50 km er reter da Naoned, 7 km er reter da Ankiniz ha 47 km er c'hornôg da Angers.
En-dro dezhi emañ kumunioù Ankiniz, Ar Roc'h-Wenn ha Loireauxence en Bro-Naoned, Mauges-sur-Loire hag Orée-d'Anjou en Anjev, en tu all d'ar stêr.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Sant-Ervlon-ar-Roz.
* Kastell Plessis-Vair.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 12 C'hwevrer 2024 | → bremañ | Amélie Cornilleau | | |
| 9 Genver 2016 | 2020 | Éric Lucas | Tu-dehoù diseurt | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral du 29 octobre 2015 portant création de la commune nouvelle de Vair-sur-Loire.
* ↑ (fr)« Pourquoi avoir choisi le nom de Vair-sur-Loire ? », Ouest-France, 7 Here 2015}}
* ↑ (fr) « Une maire élue mais cinq démissions : à Vair-sur-Loire, l’apaisement, ce n’est pas pour maintenant », Ouest-France, 13 C'hwevrer 2024.
* ↑ (fr) « Éric Lucas, premier maire de Vair-sur-Loire », Ouest-France, 11 Genver 2016.
# Gwerc'hded

Ar werc'hded (pe gwerc'hted) eo an anv a roer da stad an dud n'o deus ket anavezet c'hoazh an embarañ. Met peogwir n'eo ket termenet strizh adalek pegoulz e paouezer da vezañ gwerc'h e vez lavaret gant lod e paouezer da vout gwerc'h adalek ar c'hentañ ober reizhel.
Ouzhpenn ster korfel ar ger ez eus ivez ur ster relijiel, stag ouzh ar c'hlanded, enebet ouzh al loustoni, loustoni ar pec'hed er relijion gristen.
Un dalvoudegezh en arc'hant he deus gwerc'hded ar merc'hed e lod kevredigezhioù, evel e lod broioù islamek : kenstag eo ar werc'hted, an eured, hag an argouroù.
Dre astenn-ster e c'heller implijout ar ger evit ober anv eus tud pe draoù n'int ket bet louzet.

## Gwerc'hted ar c'horf
### Gant ar baotred

N'heller ket anataat en un doare korfel gwerc'hded ar baotred. Peurvuiañ e lavarer eus ur paotr ec'h eo gwerc'h keit ha ma n'en deus ket arnodet un darempred reizhel. Dre ma n'eo ket anataet n'eo ket prizet kement ha gwerc'hted ar merc'hed.

### Gant ar merc'hed

Gwerc'hted ar merc'hed zo anataet gant al lienenn-gourzh, pe himen, ar groc'henenn a stank ar forzh, hag a vez drailhet da vare an embarañ kentañ peurvuiañ.

## Ar werc'hted er gevredigezh hag er relijion

Meizad ar werc'hted a vez prizet-kenañ e lod metoùioù, kevredigezhel pe relijiel. Hervez o gizioù ec'h eo ret chom gwerc'h betek deiz an eured. Kement-se a oa gwir en holl sevenadurioù meur, betek ma c'hoarvezas an hilastaliñ, en Europa hag Amerika er bloavezhioù 1960. Chom a ra gwir er bed islamek, er gevredigezh hindou, e kevredigezhioù henvoazel Afrika.
Er gevredigezh ma'z eo disteraet talvoudegezh ar briedelezh avat ne daoler ket pled nemeur eus ar werc'hted.

## Menegoù el lennegezh vrezhonek

Demad d'ac'h, berjerenn, mesaëres denved, N'ouzonn penaoz hallet miret aze 'r gwerc'hted. —
— Ann daou vreur, e Fañch an Uhel (1874) : Gwerziou Breiz Izel, levrenn gentañ, p. 196.

## Levrlennadur

* {(en) Laura Carpenter : Virginity Lost: An Intimate Portrait of First Sexual Experiences, New York University Press, 2005 (ISBN 978-0-8147-1653-3)

## Notennoù

* ↑ (br) Lenn en-linenn.
# Gwer (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gant gwer e vez arouezet meur a dra :
* gwer, ul liv ;
* gwer, un danvez ; hag alese ar gwer, lestroù.

## Douaroniezh

* Gwer-Liger, ur gumun e Bro-Ankiniz.

## Lennegezh

Ar Marc'heg Gwer zo un dudenn eus ar barzhoneg eus an XIV$^{vet}$ kantved "Sir Gawain hag ar marc'heg gwer". Lakaet eo bet e brezhoneg gant Roparz Hemon.

## Sellout ivez

* gwerenn
* glas
# Kanton Dinan-Kornôg

Kanton Dinan-Kornôg :
| Lec'hiadur kanton Dinan-Kornôg e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Dinan |
| Kod kanton | 22 12 |
| Pennlec'h | Dinan |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 25 736 ann. (2012) |
| Gorread | 126,86 km² |
| Stankter | 203 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 13 |
| kemmañ |
Kanton Dinan-Kornôg a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù

Kanton Dinan-Kornôg a yae 13 kumun d'ober anezhañ :
* Bowidel ;
* Bruzivili ;
* Dinan (lodenn) ;
* An Hengleuz ;
* Kerorgen ;
* Kever ;
* Oskaleg ;
* Plouhern ;
* Sant-Karneg ;
* Sant-Samzun ;
* Taden ;
* Trelivan ;
* Treveron.

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez

* Glad kanton Dinan-Kornôgl
# Kanton Dol

Kanton Dol :
| Lec'hiadur kanton Dol e departamant Il-ha-Gwilen ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Maloù |
| Kod kanton | 3507 |
| Pennlec'h | Dol |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Jean-Luc Bourgeaux Agnès Toutant 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 44 438 ann. (2019) |
| Gorread | 452 km² |
| Stankter | 98 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 31 |
| kemmañ |
Kanton Dol a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Brasaet e oa bet da 31 kumun gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù Kanton Dol
### Betek 2015

* Dol ;
* Bagar-Bihan ;
* Bagar-Morvan ;
* Gwiver ;
* Kerruer ;
* Menez-Dol ;
* Roz-Lanrieg ;
* Sperneg.

### Abaoe 2015

* Dol
* Bagar-Bihan
* Bagar-Morvan
* Broualan
* Enez-Veur
* Ar Granneg
* Gwiver
* Henwiel
* Hirel
* Kastell-Noez
* Kerlean
* Kerruer
* Labouseg
* Lanwezoù
* Menez-Dol
* Minieg-Morvan
* An Onneg
* Planfili
* Plergar
* Roz-Lanrieg
* Roz-an-Arvor
* Sant-Brewalaer
* Sant-Gwênoù
* Sant-Jord-Grehan
* Sant-Marc'han
* Sant-Pêr-Poualed
* Sant-Suliav
* Sent
* Sperneg
* Sulial
* Treant-ar-C'hoad

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-177 du 18 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département d'Ille-et-Vilaine
# Kanton Donibane Garazi

Kanton Donibane Garazi oa unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, e proviñs kozh Nafarroa Beherea, hag er rannvro Aquitaine.

## Kumunioù

19 kumun oa er c'hanton.
| Ahatsa-Altzieta-Bazkazane Aintzila Ainhize-Monjolose Arnegi Behorlegi Buztintze-Hiriberri Donazaharre Donibane Garazi Duzunaritze-Sarasketa Eiheralarre | Ezterenzubi Gamarte Izpura Jatsu Garazi Lakarra Lekunberri Mendibe Uharte Garazi Zaro |

## Kuzulierien ar c'hanton

E-pad 60 vloaz eo bet dalc'het kador ar c'huzulier-kanton gant an tiegezh Inchauspe, eus ar bank Inchauspe, bank lec'hel.
Kuzulierien kanton Donibane Garaziko abaoe 1945 :
| Bloaz | Anv |
| 1945 | Louis Intxauspe III |
| 1949 | Louis Intxauspe IV Kontseilu orokorraren lehendakaria (1949-1955) |
| 1955 | Louis Intxauspe V Kontseilu orokorraren lehendakaria (1955-1960) karguan hila 1960an |
| 1960 | Michel Intxauspe I aurrekoaren semea |
| 1961 | Michel Intxauspe II |
| 1967 | Michel Intxauspe III |
| 1973 | Michel Intxauspe IV |
| 1979 | Michel Intxauspe V |
| 1985 | Michel Intxauspe VI |
| 1992 | Michel Intxauspe VII |
| 1998 | Michel Intxauspe VIII |
| 2004 | François Maïtia, PS |
| 2010 | François Maïtia, PS |
# Kanton Divion

Kanton Divion :
| Kanton Divion en arondisamant Béthune. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant(où) | Béthune |
| Kod kanton | 62 72 |
| Pennlec'h | Divion |
| Kuzulierien Amzer gefridi | André Delcourt (PC) 2008-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 18 117 ann. (2012) |
| Gorread | 20,12 km² |
| Stankter | 900 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 3 |
| kemmañ |
Kanton Divion a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumun

Kanton Divion a yae 3 c'humun d'ober anezhañ.
| Kumun | Poblañs (2020) | Kod-Post | Kod INSEE |
| Calonne-Ricouart | 5 511 | 62470 | 62194 |
| Divion | 6 957 | 62460 | 62270 |
| Marles-les-Mines | 5 524 | 62540 | 62555 |

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
# Kanton Donapaleu

Kanton Donapaleu zo unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant gall ar Pyrénées-Atlantiques, er rannvro c'hall Aquitaine.

## Kumunioù

27 kumun zo en holl:
| Aiziritze-Gamue-Zohazti Amendüze-Unaso Amorotze-Zokotze Arberatze-Zilhekoa Arboti-Zohota Arrueta-Sarrikota Arüe-Ithorrotze-Olhaibi Behaskane-Laphizketa Behauze Bithiriña Domintxaine-Berroeta Donapaleu (penn-kanton) Etxarri Gabadi | Garrüze Jeztaze Ilharre Labetze-Bizkai Larribarre-Sorhapürü Lohitzüne-Oihergi Lüküze-Altzümarta Martxueta Oragarre Ostankoa Ozaraine-Erribareita Pagola Uhartehiri |
Seizh eus ar c'humunioù-se zo bet distaget eus kantonioù Zuberoa istorel:
* Arüe-Ithorrotze-Olhaibi
* Domintxaine-Berroeta
* Etxarri
* Jeztaze
* Lohitzüne-Oihergi
* Ozaraine-Erribareita
* Pagola.

## Pennad kar

* Kantonioù Iparralde
* Amikuze
# Kanton Donibane Lohizune

Kanton Donibane Lohizune :
| Lec'hiadur kanton Donibane Lohizune e departamant Pireneoù-Atlantel ||
| Bro | Iparralde |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Nouvelle-Aquitaine |
| Departamant | Pireneoù-Atlantel |
| Arondisamant(où) | Baiona |
| Kod kanton | 6424 |
| Pennlec'h | Donibane Lohizune |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Isabelle Dubarbier-Gorostidi Emmanuel Alzuri 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 28 475 ann. (2017) |
| Gorread | 40,04 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 4 |
| kemmañ |
Kanton Donibane Lohizune zo unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pireneoù-Atlantel, er rannvro Nouvelle-Aquitaine.

## Kumunioù ar c'hanton
### A-raok 2015

* Azkaine
* Bidarte
* Getaria
* Donibane Lohizune

### Abaoe 2015

* Bidarte
* Getaria
* Donibane Lohizune
* Ziburu
# Kanton Desvres

Kanton Desvres :
| Lec'hiadur kanton Desvres e departamant Pas-de-Calais ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant(où) | Boulogne-sur-Mer |
| Kod kanton | 6222 |
| Pennlec'h | Desvres |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Pascale Buret-Chaussoy Claude Prudhomme 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 45 316 ann. (2017) |
| Gorread | 428,60 km² |
| Stankter | 106 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 52 |
| kemmañ |
Kanton Desvres a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor

* Krouet e oa bet ar c'hanton gant lezenn an 23 a viz Eost 1790.
* Brasaet e oa bet da 52 gumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Desvres a yae 23 c'humun d'ober anezhañ.
| Kumun | Poblañs (2020) | Kod-Post | Kod INSEE |
| Alincthun | 306 | 62142 | 62022 |
| Bainghen | 217 | 62850 | 62076 |
| Bellebrune | 437 | 62142 | 62104 |
| Belle-et-Houllefort | 565 | 62142 | 62105 |
| Bournonville | 231 | 62240 | 62165 |
| Brunembert | 408 | 62240 | 62179 |
| Colembert | 950 | 62142 | 62230 |
| Courset | 512 | 62240 | 62251 |
| Crémarest | 796 | 62240 | 62255 |
| Desvres | 4 861 | 62240 | 62268 |
| Henneveux | 280 | 62142 | 62429 |
| Longfossé | 1 504 | 62240 | 62524 |
| Longueville | 147 | 62142 | 62526 |
| Lottinghen | 533 | 62240 | 62530 |
| Menneville | 664 | 62240 | 62566 |
| Nabringhen | 224 | 62142 | 62599 |
| Quesques | 701 | 62240 | 62678 |
| Saint-Martin-Choquel | 463 | 62240 | 62759 |
| Selles | 320 | 62240 | 62786 |
| Senlecques | 268 | 62240 | 62789 |
| Vieil-Moutier | 376 | 62240 | 62853 |
| Le Wast | 198 | 62142 | 62880 |
| Wirwignes | 748 | 62240 | 62896 |

### Abaoe 2015

Kanton Desvres a ya bremañ 52 gumun d'ober anezhañ: Alincthun,
* Ambleteuse,
* Audembert,
* Audinghen,
* Audresselles,
* Bazinghen,
* Bellebrune,
* Belle-et-Houllefort,
* Beuvrequen,
* Bournonville,
* Brunembert,
* Carly,
* Colembert,
* Courset,
* Crémarest,
* Desvres,
* Doudeauville,
* Ferques,
* Halinghen,
* Henneveux,
* Hervelinghen,
* Lacres,
* Landrethun-le-Nord,
* Leubringhen,
* Leulinghen-Bernes,
* Longfossé,
* Longueville,
* Lottinghen,
* Maninghen-Henne,
* Marquise,
* Menneville,
* Nabringhen,
* Offrethun,
* Quesques,
* Questrecques,
* Rety,
* Rinxent,
* Saint-Inglevert,
* Saint-Martin-Choquel,
* Samer,
* Selles,
* Senlecques,
* Tardinghen,
* Tingry,
* Verlincthun,
* Vieil-Moutier,
* Wacquinghen,
* Le Wast,
* Wierre-au-Bois,
* Wierre-Effroy,
* Wirwignes,
* Wissant.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-233 du 24 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Pas-de-Calais
* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
# Kanton Dinan

Kanton Dinan :
| Lec'hiadur kanton Dinan e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Dinan |
| Kod kanton | 22 04 |
| Pennlec'h | Dinan |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Brigitte Balay-Mizrahi René Degrenne 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 23 412 ann. (2019) |
| Gorread | 46,02 km² |
| Stankter | 509 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Kanton Dinan a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Dinan a ya 6 kumun d'ober anezhañ :
* Dinan ;
* Gwilde-Gwengalon ;
* Kever ;
* Oskaleg ;
* Lehon ;
* Trelivan.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Brigitte Balay-Mizrahi René Degrenne | Dehoù diseurt Dehoù diseurt | Eilmaerez Dinan Maer Lehon (abaoe 2014) |

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-150 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département des Côtes-d'Armor

## Gwelet ivez

Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
# Kanton Dinan-Reter

Kanton Dinan-Reter :
| Lec'hiadur kanton Dinan-Reter e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Dinan |
| Kod kanton | 22 11 |
| Pennlec'h | Dinan |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Michel Vaspart 2008-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 16 716 ann. (2012) |
| Gorread | 69,46 km² |
| Stankter | 241 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Kanton Dinan-Reter a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù

Kanton Dinan-Reter a yae 6 kumun d'ober anezhañ :
* Dinan (lodenn);
* Kerveskont ;
* Lanvalae ;
* Lehon ;
* Pleudehen ;
* Sant-Haelen.

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez

* Glad kanton Dinan-Reter
# Kanton Dinarzh

Kanton Dinarzh :
| Lec'hiadur kanton Dinarzh e departamant Il-ha-Gwilen ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Maloù |
| Kod kanton | 35 10 |
| Pennlec'h | Dinarzh |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Michel Penhoët 2008-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 24 417 ann. (2012) |
| Gorread | 62,89 km² |
| Stankter | 388 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 6 |
| kemmañ |
Kanton Dinarzh a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.

## Kumunioù Kanton Dinarzh

* Dinarzh ;
* Kerricharzh-an-Arvor ;
* Minic'hi-Poudour ;
* Pleurestud ;
* Sant-Briag ;
* Sant-Luner.
# Koadeg Irati

Koadeg Irati zo ur goadeg vras en Euskal Herria, 34 600 devezh-arat (17 300 ha) gwez etre Larraine (e Zuberoa), Mendibe ha Lekunberri (e Nafarroa Beherea) ha Nafarroa Uhel.

## Menezioù

Ur menez tremen 2 000 metr zo, ha 3 tremen 1 500 metr:
* Orhi (2.021 m).
* Ortzantzurieta (1.570 m).
* Abodi (1.537 m).
* Arthanolatze (1.530 m)
* Idorrokia (1.492)
* Txangoa (1.483 m)
* Harsudurra (1.472 m).
* Okabe (1.456 m).
* Urkulu (1.424 m).
* Berrendi (1.354 m)
* Mendilatz (1.348 m).
* Errozate (1.345 m)
* Mendizar (1.323 m).

## Skeudennoù

* Koadeg Irati
* Brousgwez
* « La siesta del borrego » - Ochagavía
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Koadeier gleb

Ar c'hoadeier gleb eo ar c'hoadeier ma ra kalz a c'hlav enno, etre 1 750 ha 2 000 mm bep bloaz.

## Koadeier gleb gant un hin gerreizh

Gwez deliaouek pe avalpinegek a gaver enno, en takadoù ma ren un hin gerreizh, el lec'h ma ra glav alies.
An darn vrasañ eus ar c'hoadegi a gaver en hini meurvorel gleb:
* Gwalarn Amerika an Norzh, eus Kalifornia da c'hevred Alaska;
* Gwalarn Europa: Breizh-Veur, Iwerzhon, Breizh, Norvegia;
* Su Chile;
* Gevred Aostralia (Tasmania/Victoria);
* Aod kornaoueg Enez Su Zeland-Nevez.

## Koadeier gleb trovanel

    Gwelet ar pennad pennañ: Koadeg trovanel gleb
Etre an trovanoù e kaver ar c'hoadeier-mañ e-lec'h ma ren un hin gehederel pe drovanel.
N'eont d'ober nemet un dekvedenn eus hollad an holl goadegi, da lavaret eo 12,3 milion a gilometradoù, met muioc'h a vevliesseurted a vez enno.

## Pennad kar

* Koadeg
* Digoadañ
a vo kavet e Wikimedia Commons.