OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Chicken Little

Chicken Little, anavezet ivez evel Henny Penny pe ivez Chicken Licken, a zo ur gontadenn saoznek diwar-benn ur yarig hag a gred emañ ar bed o vont da get. Ur frazenn-diskan a vez lavaret en-dro hag en-dro : Emañ an oabl o vont da gouezhañ. E renkadur Aarne-Thompson eo lakaet en doare 20C.

## Istor

Kentañ doare moulet eus ar gontadenn a zo ur skrid danek gant Just Mathias Thiele, e 1823, anvet Danske folkesagn. Enni ez eus ur poñsin anvet anvet Kylling Kluk, ur yar anvet Høne Pøne, ur c'hilhog anvet Hane Pane, un houad anvet And Svand, ur waz anvet Gaase Paase, hag ul louarn anvet Ræv Skræv. Er gontadenn e kouezh ur graoñenn war gein Kylling Kluk, hag eñ da vont eus ail d'egile da lavarout dezho "Am eus aon emañ an oabl o kouezhañ. Hag an holl da redek kuit. Hag al louarn Ræv Skræv war o lerc'h, ha pa erruont er c'hoad, e tebr anezho an eil war-lerc'h egile.
Goude e voe embannet meur a zoare all c'hoazh, hag a-benn ar fin troet ar gontadenn e saozneg gant Benjamin Thorpe. Abaoe eo bet embannet an dare saoznek gant anvioù a bep seurt. Gant an treser hag engraver saoz John Greene Chandler (1815-1879), eus Petersham, Massachusetts, e voe embannet ha skeudennet The Remarkable Story of Chicken Little en 1840. En doare amerikan-se e kaver an anvioù Chicken Little, Hen-Pen, Duck-Luck, Goose-Loose, ha Fox-Lox; spontet eo Chicken Little gant un delienn hag a gouezh war he lost.
# Chiclana de la Frontera

Chiclana de la Frontera zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Cádiz en Andalouzia.
# Chicheboville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Chicheboville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Chicheboville e Kanton Bourguébus hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Val ès dunes |
| Kanton | Bourguébus |
| Kod INSEE | 14158 |
| Kod post | 14370 |
| Maer | Jean-Michel Marchand |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,54 km² |
| Led | 49° 06' 38" Norzh |
| Hed | 00° 12' 56" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 72 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 524 (2006) |
| Stankter | 69 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Chicheboville a oa ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant Moult d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Moult-Chicheboville.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas c'hwec'h den nann-soudard e Chicheboville e mizioù Gouere hag Eost 1944 abalamour d'ar brezel e-pad Aloubadeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
# Chichester

    Evit implijoù all, gwelet Chichester (disheñvelout).
Chichester zo ur gêr eus kreisteiz Bro-Saoz. Kêr-benn kontelezh West Sussex eo, tost da Vor Breizh, 88 km er mervent da Londrez.

## Anv

En Henamzer e oa anavezet evel Noviomagus, un anv savet diwar daou c'her a dalvez kement ha "plas nevez, marc'had nevez"$^,$.
* Klaudios Ptolemaios. I, 15, 7 : NOEOMAGUM; II, 3, 13 : NOEOMAGUS, ur polis ar Regni
* Dizanv Ravenna 106$_{17}$ : NOVIOMAGNO; 106$_{20}$ : NAVIMAGO REGENTIUM
Meur a anv-lec'h all en Europa a zeu eus "Noviomagus" : Nijon, Noyon, Novion, Neumagen, Nijmegen.
Goude aloubadegoù an Angled hag ar Saksoned e oa bet roet un anv all d'ar gêr : Cisseceaster (Kronik angl-ha-saoz, 895), Cicestre (Domesday Book, 1086). Dont a ra an anv-se, Cisseceaster en hensaozneg, diwar an anv-den Cissa, mab Ælle, ur roue sakson$^,$.

## Savadurioù

* Kouronkoù roman
* Dismantroù ar c'hastell
* Iliz-veur

## Kêrioù gevellet

* Chartres (Bro-C'hall) abaoe 1959
* Ravenna (Italia) abaoe 1996

## Levrlennadur

* A.C. Edwards : A History of Essex. Phillimore & C° Ltd. London & Chichester. Oxford University Press. 1958 - 1978 - 1985

## Notennoù

* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* ↑ Peter Salway : Roman Britain. Oxford University Press. Oxford. 1984
* ↑ Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names. Clarendon Press. Oxford. 1936, 1980.
* ↑ A.D. Mills : Oxford Dictionary of British Place Names. Oxford University Press. 1991, 2003
# Chiclayo

Chiclayo a zo ur gêr eus Perou.

## Tud dibar

* Esteban Canal, mestrc'hoarier echedoù perouat hag italian, a zo bet ganet e Chiclayo.
# Emmerin

Emmerin :
| Ar vourc'h. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Haubourdin |
| Kod kumun | 59193 |
| Kod post | 59320 |
| Maer Amzer gefridi | Danièle Ponchaux 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Lec'hienn web | www.ville-emmerin.net |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 077 ann. (2020) |
| Stankter | 627 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 41 m |
| Gorread | 4,91 km² |
| kemmañ |
Emmerin a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint-Barthélémy

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini, EBSSA ha fr:Emmerin
# Emmy Rossum

Emmy Rossum, pe Emmanuelle Grey Rossum, zo ur ganerez hag aktourez stadunanat.
Ganet eo bet Emmy Rossum e Kêr New York, d'an 12 a viz Gwengolo 1986.

## Pladennoù

* E 2007, Inside Out.
* e 2007 Carol of the Bells.
* e 2013 Sentimental Journey.

## Roll filmoù

* Dragonball (2009) - Bulma
* Poseidon (2006) - Jennifer Ramsey
* The Phantom of the Opera (2004) - Christine
* The Day After Tomorrow (2004) - Laura Chapman
* Mystic River (2003) - Katie Markum
* Nola (2003) - Nola
* Songcatcher (2000) - Deladis Slocumb
* Snoops (1999) - Caroline Beels

## Gwelet ivez
### Liammoù diavez

* EmmyRossum.com (e saozneg)
* Emmy Rossum - IMDB
# Emmylou Harris

Emmylou Harris, ganet d'an 2 a viz Ebrel 1947, e Birmingham, Alabama, zo ur ganerez stadunanat hag a gan country, folk, rock. Skrivañ kanaouennoù ha seniñ gitar a ra ivez, ha kanañ gant kanerien all en abadennoù pe enrolladennoù.
Kanet he deus gant kanerien country e-leizh evel-just : Dolly Parton, Carlene Carter, Linda Ronstadt, Sheryl Crow, Tracy Chapman, hag gant The Chieftains ivez.

## He fladennoù

Kavet e vo roll he fladennoù en ur pennad hir gouestlet d'hec'h oberennoù er wikipedia saoznek .
Menegiñ a c'haller memes tra, e 1987, an albom Trio, gant Dolly Parton ha Linda Ronstadt.

## Liammoù diavaez

* Emmylou Harris Pictures
# Emmen (Izelvroioù)

Emmen (distagañ : ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Eil kêr bobletañ Drenthe eo Emmen, hag una eus re vrasañ an Izelvroioù a-fet ment. War-bouez Emmercompascuum, Klazienaveen, Nieuw-Amsterdam ha Schoonebeek ez eo bihan a-walc'h ar c'hêriadennoù all a ya d'ober kumun Emmen.

## Istor

Kreskiñ a reas Emmen goude an Eil Brezel-bed. Bannlevioù a voe aozet tro-dro da greizkêr Emmen : Emmermeer en norzh, ha goude-se Angelslo (ur gêriadenn gozh gant ar memes anv a voe distrujet), Emmerhout, Bargeres, Rietlanden ha Parc Sandur. N'eus ket pell zo eo bet savet ar bannlev diwezhañ anvet Delftlanden.

## Armerzh

Abaoe ar bloavezhioù 1980 ez eo zoo Emmen (Dierenpark Emmen) embregerzh pouezusañ Emmen. Savet e voe er bloavezhioù 1930 ha nevesaet er bloavezhioù 1970. Ouzhpenn 1 milion 5 a dud a zeu d'e weladenniñ bep bloaz. Embregerezhioù all a zo ivez evel Teijin Aramid, DSM Engineering Plastics, Wellman Diolen Industrial Fibers. Kalz tiez-gwer a zo ivez e Klazienaveen-Erica. Rann topografiezh an Izelvroioù a zo staliet en Emmen.

## Dasparzh ar boblañs er gumun

Sifroù miz Genver 2007:
| Anv | |
| Emmen | 57.010 |
| Klazienaveen | 11.919 |
| Emmer-Compascuum | 8.130 |
| Nieuw-Amsterdam/Veenoord | 7.140 |
| Schoonebeek | 4.997 |
| Erica | 4.885 |
| Nieuw-Weerdinge | 3.608 |
| Zwartemeer | 3.123 |
| Nieuw-Dordrecht | 2.099 |
| Barger-Compascuum | 2.025 |
| Weiteveen | 1.745 |
| Nieuw-Schoonebeek | 1.327 |
| Roswinkel | 825 |
Ar c'hêriadenn da-heul a ya ivez d'ober kumun Emmen : Amsterdamscheveld, Angelslo, Barger-Erfscheidenveen, Bargeres, Bargermeer, Barger-Oosterveen, Barger-Oosterveld, Delftlanden, De Peel, Emmer-Erfscheidenveen, Emmerhout, Emmermeer, Emmerschans, Ermerveen, Foxel, Klazienaveen-Noord, Koelveen, Middendorp, Munsterscheveld, Noordbarge, Oostersebos, Oranjedorp, Parc Sandur, Rietlanden, Schutwijk, Weerdinge, Westenesch, Westersebos, Wilhelmsoord, Zandpol ha Zuidbarge.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr kumun Emmen ez eus 39 dileuriad :
* PvdA : 18 dileuriad
* CDA : 8 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* Burgerbelangen : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 2 zileuriad
* SP : 1 dileuriad
* GroenLinks : 1 dileuriad
* Drentse Ouderen Partij : 18 dileuriad

## Transportoù

Daou di-gar (Emmen hag Emmen Bargeres) a zo da vont da Zwolle ha bagoù da vont da Coevorden dre Nieuw-Amsterdam, Hoogeveen hag Almelo.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Emmrich

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emmrich zo un anv-tiegezh alamanek, deuet eus an anv-badez Emmerich.

## Tud

* Christina Emmrich (* 1948), politikerez
* Curt Emmrich, anavezet evel Peter Bamm (1897–1975), skrivagner alamanek
* Josef-Peter Emmrich (1909-1963), benvezeg
* Thomas Emmrich (* 1953), tenniser eus an DDR

## Pennadoù kar

* Emrich, Emmerich‎
* Heinrich
# Emmerich

Emmerich, pe Emerich, zo un anv-badez alamanek kozh, troet da Heinrich, ha deuet da vout anv-tiegezh.

## Yezhoù all

* Emerico, e spagnoleg.
* Imre, pe Imrich en hungareg

## Tud

* Emmerich Joseph von Breidbach zu Bürresheim (1707–1774), priñs-dilenner hag arc'heskob Mainz, priñs-eskob Worms.
* Emmerich Joseph von Dalberg (1773–1833), diplomat alaman, politiker gall
* Emmerich Kálmán (1882–1953), sonaozour
* Emmerich Koller (1920–2007), politikour aostrian

### Anv-tiegezh
#### XVvet -XIXvet kantved

* Anna Katharina Emmerick (pe Emmerich), leanez
* Georg Emmerich (1422–1507)
* Franz Emerich (1496–1560), lenneg aostrian
* Julius Emmerich (1834–1917), tisavour alaman

#### XXvet-XXIañ kantved

* Fred Emmerich (1928–1999), livour alaman
* Paul Emmerich (1876–1958), tisavour alaman
* Lothar Emmerich (1941-2003), melldroader alaman
* Noah Emmerich (ganet en 1965), aktour stadunanat
* Petra Emmerich-Kopatsch (* 1960), politikourez alaman (SPD)
Klaus Emmerich

### Oberennoù

* Emmerich, anv Donald Duck e 1938 en embannadurioù aostrian Schmetterling.

## Lec'hanvadurezh

* Emmerich am Rhein kêr en Alamagn

## Pennadoù kar

* Imre, Emerich
* Emrich, Emmrich, Emrick, Emmerick
* Amerigo
# Emmy Awards

Emmy Award, berraet e Emmy, a vez graet eus prizioù evit enoriñ aktourien evit rolloù brudet er skinwel. Ar memes-re int evit an Academy Award (evit ar filmoù), an Tony Award (e-bed ar c'hoariva), hag ar re Grammy Award (evit ar sonerezh). A-feur ma z'eo aet an amzer da goll ez eus bet krouet prizioù disheñvel evit hini an aktourien nemetken.
Dre ma vez roet Emmy Awards e meur a skourr eus an industrielezh skinwel amerikan, e vezont roet e-pad lidoù disheñvel a-hed ar bloaz. An daou lid pouezusañ hag a vez skignet ar muiañ a vez the Primetime Emmys ha the Daytime Emmys, hag a enor al labour kaset da benn evit ar skignoù pemdeziek en Amerika hag ul labour mennet evit ar skignoù pemdeziek dudi.
Tri aozadur distag met liammet kenetrezo zo aozerien al lidoù Emmy Awards: Akademiezh Arzoù ha Skiantoù ar Skinwel (Saozneg: Academy of Television Arts & Sciences (ATAS)), an National Academy of Television Arts & Sciences (NATAS), hag an International Academy of Television Arts & Sciences (IATAS). Pep hini anezho a vez fiziet ennañ lidoù an Emmy Awards hervez skourroù disheñvel.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Emou

Emoued :
| Un emou boutin ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Casuariiformes |
| Genad : | Dromaius |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An emoued a zo evned bras dic'houest da nijal. Diouzh an evnoniourien e vez renket an emoued er c'herentiad Dromaiidae pe Casuariidae (hervez ar C'hengor evnoniezh etrebroadel eo er c'herentiad Casuariidae).

## Spesadoù

Ne chom nemet ur spesad emoued diwar an tri a oa en XVIII$^{vet}$ kantved.
* an emou boutin (Dromaius novaehollandiae)
** emou Tasmania (Dromaius novaehollandiae diemenensis)
* an emou du (Dromaius ater), aet da get
* emou Baudin (Dromaius baudinianus), aet da get
# Cnemophilidae

Cnemophilidae :
| Cnemophilus macgregorii, treset gant Sharpe. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cnemophilidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1962 gant ar skiantour alaman Ernst Mayr (1904-2005).
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Cnemophilus - De Vis, 1890 (2 spesad),
* Loboparadisea - Rothschild, 1896 (1 spesad).
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Cnemophilidae (lennet e-barzh d'an 23 a viz Meurzh 2016).
# Cléty

Kumunioù Frañs :
| Anv | Cléty |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62229 |
| Kod post | 62380 |
| Maer | Hélène Carvalho |
| Amzer-gefridi | 2008–2014 |
| Gorread | 6,13 km² |
| Led | 50° 39' 09" Norzh |
| Hed | 02° 10' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 119 m |
| Uhelder bihanañ | 70 m |
| Uhelder brasañ | 123 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 645 (2007) |
| Stankter | 105 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Cléty a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Léger, XVII$^{vet}$ kantved.
# Cléville

Cléville zo anv meur a lec'h e Normandi.
* Cléville (Calvados), kumun c'hall en departamant Calvados
* Cléville (Seine-Maritime), kumun c'hall en departamant Seine-Maritime
# Cnemarchus erythropygius

Cnemarchus erythropygius :
| Cnemarchus erythropygius, luc'hskeudennet e Park broadel Cajas (Proviñs Azuay, Ecuador). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Cnemarchus |
| Anv skiantel ||
| Cnemarchus Ridgway, 1905 ||
| Anv skiantel ||
| Cnemarchus erythropygius (P.L.Sclater, 1853) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cnemarchus erythropygius a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Taenioptera erythropygia (kentanv) da gentañ-penn (e 1853) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913). Ar spesad nemetañ er genad Cnemarchus an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da vBolivia :
* Cnemarchus erythropygius erythropygius, eus kreiz Kolombia da gornôg Bolivia,
* C. e. orinomus, e hanternoz Kolombia.

## Liammoù diavaez

* (en) Cnemarchus erythropygius el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cnemarchus erythropygius e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Cnemarchus erythropygius el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cnemarchus erythropygius.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cnebba

Cnebba a oa mab Icel, tad Cynewald, ha hendad Creoda Mercia.
| En e raok: Icel | Roue an Iclingas | War e lerc'h: Cynewald |
# Cnemoscopus rubrirostris

Cnemoscopus rubrirostris :
| Cnemoscopus rubrirostris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Cnemoscopus |
| Anv skiantel ||
| Cnemoscopus Bangs & Penard, 1919 ||
| Anv skiantel ||
| Cnemoscopus rubrirostris (Lafresnaye, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cnemoscopus rubrirostris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Arremon rubrirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861). Ar spesad nemetañ er genad Cnemoscopus an hini eo.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* Cnemoscopus rubrirostris chrysogaster, eus hanternoz Perou da gornôg Bolivia,
* C. r. rubrirostris, eus kornôg Venezuela ha hanternoz-kreiz Kolombia da Ecuador.

## Liammoù diavaez

* (en) Cnemoscopus rubrirostris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cnemoscopus rubrirostris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cnemoscopus rubrirostris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cnemophilus

Cnemophilus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cnemophilidae |
| Anv skiantel ||
| Cnemophilus De Vis, 1890 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cnemophilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1890 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Cnemophilus loriae,
** C. l. amethystinus, C. l. inexpectatus ha C. l. loriae,
* Cnemophilus macgregorii
** C. m. macgregorii ha C. m. sanguineus.
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cnemophilidae/Cnemophilus (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Meurzh 2016).
# Flemmgan

Ur flemmgan zo ur varzhoneg flemmus, ur flemmskrid e gwerzennoù.

## Flemmganoù brudet
### E latin

** Flemmganoù Lucilius
** Satires Ménippées Varron
** Flemmganoù Horatius
** Flemmganoù Persius
** Flemmganoù Juvenal

### E galleg

Flemmganoù gallek ar XVIIvet kantved a oa awenet gant an oberennoù latin usveneget
* Flemmganoù Régnier,
* Flemmganoù Nicolas Boileau.
# Flemmskrid

Ur flemmskrid zo un oberenn flemmus, skrivet d'ober goap ouzh tud pe traoù (ar Stad]], an aozadurioù, hag all) evit lakaat kemm enne. A bep seurt flemmskridoù zo : barzhonegoù (flemmganoù), kanaouennoù, pezhioù-c'hoari, ha romantoù zoken.

## Istor

Tad ar flemmskridoù e vije ar barzh Lucilius en II$^{vet}$ kantved kt JK. E latin e komzer eus satura, "pod-brein".

## Oberourien flemmskridoù
#### E brezhoneg

* Kleñved ar medalennoù, pezh-c'hoari gant Ivon Krog (1909)
* An aotrou Bimbochet e Breizh, romant gant Roparz Hemon (1927)
* Gorsedd Digor, pezh-c'hoari gant Jakez Riou (1928)
* Dogan, pezh-c'hoari gant Jakez Riou (1943)

#### E yezhoù all

| Aisopos Aristofanes Ennius Lucilius Varro Horatius Ovidius | Petronius Martialis Juvenal Apuleius Ar mil nozvezh hag unan Le Roman de Renart Boccacio | Erasmus François Rabelais Miguel de Cervantes Martin Marprelate Alexander Pope Molière Salvator Rosa (1615-1673) | Nicolas Boileau Jonathan Swift Voltaire Laurence Sterne Charles Dickens Oskar Panizza Nikolaz Gogol | Octave Mirbeau (1848-1917) Mark Twain Dorothy Parker Oscar Wilde Mikhaïl Boulgakov Aldous Huxley George Orwell | Kurt Vonnegut Joseph Heller Günter Grass Stanley Kubrick Michel Houellebecq Alain Soral |

## Gwelet ivez

* Flemmdresadenn
# Fleet

Ar stêr Fleet (River Fleet e saozneg) zo ur stêr danzouar e Londrez hag a rede e kornôg Keoded Londrez a-raok en em deurel en Tavoez el lec'h m'emañ Pont Blackfriars hiziv .

## Douaroniezh hag istor

Eienañ ar ra ar Fleet en Hampstead Heath dre div vammenn a red dindan an amzer hag a zo anvet Hampstead Ponds ha Highgate Ponds.
Nav c'hilometr hed zo d'ar stêr. Goloet e voe adalek an XVIII$^{vet}$ kantved. Ur vilin-vor a oa en he genoù da vare Henroma, an hini goshañ er bed a-hervez.
Roet he deus hec'h anv d'ar straed Fleet (Fleet Street) ha da doull-bac'h Fleet.

## Hidrologiezh

Un hanren hidrologel glavek hag meurvorel he deus.

## Liammoù diavaez

* (en) Sub-Urban.com — River Fleet visit
* (en) Sub-Urban.com — River Fleet visit II
* (en) The River of Wells, Skol-veur Bath.
* Kartenn ar stêr dreistlakaet war steuñv Londrez

## Gwelout ivez

* Tavoez

### Daveoù et notennoù

* ↑ Kartenn
# Fleet Air Arm

Ar Fleet Air Arm (FAA) eo skourr aervorlu ar Royal Navy, morlu ar Rouantelezh-Unanet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fleetwood Mac

Fleetwood Mac zo ur laz sonerien saoz savet e 1967 e Londrez gant Mick Fleetwood ha John McVie, o deus roet o anvioù d'al laz, hag ar ganerez stadunanat Stevie Nicks, hag he fried Lindsey Buckingham. Ur ganerez all zo bet el laz ivez : er bloavezhioù 1970 e oa Christine McVie, bet dimezet d'ar gitarour John McVie. Ouzhpenn 100 milion a bladinier o deus gwerzhet en holl, ma'z int unan eus al lazoù o deus gwerzhet ar muiañ.
Daou varevezh zo bet el laz : e dibenn ar bloavezhioù 1960 pa oant renet gant ar gitarour Peter Green, e-kreiz bloavezhioù ar blues saoz, hag an titl brudet "Albatross"; etre 1975 ha 1987, en o bloavezhioù "pop", gant Christine McVie, Lindsey Buckingham ha Stevie Nicks.
# Flegree

An inizi Flegree (isole Flegree en italianeg) zo peder enezenn e pleg-mor Napoli, Ischia, Procida, Vivara ha Nisida, stag ouzh Meurgêr Napoli, e rannvro Campania, en Italia.
Dont a ra an anv eus an takad douarouriezhel anvet Campi Flegrei.
Capri avat, ha hi er pleg-mor ivez, a vez lakaet en un takad douarouriezhel all.
# Flemmerezh

Ar flemmerezh a zo un doare displegañ, ha drezañ e lavar un den ar c'hontrol eus pezh a soñj, en ur leusker e selaouerien da gompren pegen pell emañ pezh a lavar diouzh pezh a soñ e gwirionez.
El lennegezh e lavarer eo an arz da c'hoapaat un den pe un dra bennak, a-benn lakaat ul lenner, pe selaouer pe gengaozeer, da eilgeriañ pe eilober. Gant ar flemmerezh e vez diskuliet pe flemmet tud pe traoù a zisplij d'ar flemmer. Alies e vez meulet betek re, evit goapaat. Neuze e vez lakaet al lennerien da vezañ war evezh, d'en em soñjal, da vont a-du gant ar flemmer.

## Flemmerezh sokratek

Gant ar flemmerezh sokratek e klask ar prederour ober van da chom hep gouzout ( an dic'houzouta vez graet eus se) evit lakaat war-wel tu gwan doare-soñjal un den all, hag e ziskouez dezhañ.

## Liammoù

* De l’ironie, Enjeux critiques pour la modernité, Sébastien Rongier, éd. Klincksieck
* Office québécois de la langue française
# Fatoumata Diawara

Fatoumata Diawara (ganet e 1982 e Madina Kouroulamini, 23 km eus Bougouni e rannvro Sikasso e Mali) zo ur ganerez, gitarourez ha sonaozourez valiat. Bevañ a ra gwech e Bamako, gwech e Milano (Italia).

## Pladennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fats Domino

Antoine "Fats" Domino, Jr., ganet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1928 e New Orleans - 24 october 2017, a zo ur c'haner hag ur pianoour amerikan "rhythm and blues" hag unan eus boulc'herien ar rock 'n' roll. Brudet mat eo an doare eus Blueberry Hill kanet gantañ.

## Liammoù diabarzh

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fatum

Fatum eo doare sakr an tonkadur gant ar Romaned, arouez youl divrall an doueed hag ar blanedenn o deus lakaet da bep hini. Klotañ a ra gant Ananke pe Moira ar mojennoù hellazat.
# Fau (lizherenn)

Ul lizherenn c’hresianek kozh ha na vez ket implijet ken eo fau pe a-wechoù ivez digamma (“daou g”) (Ϝ, ϝ) hag a dalvez 6 hervez ar sistem niverenniñ gresianek (gwelet ivez stigma).
Distaget e vez LFE [w] ken e gresianek klasel hag e gresianeg a-vremañ.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn fenisek waw dres evel al lizherenn upsilon. . War-lerc'h e oa bet diorroet ivez al lizherennoù latin F diwar al lizherenn c'hresianek-mañ d'he zro.

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Treuzlizherennadur gresianek