OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Göygöl

Göygöl zo ur rayon eus Azerbaidjan, krouet e 1930. Anvet e oa Rayon Xanlar betek 2008.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Gúdar

Gúdar zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 70 (2023).
# Koukoug ar reter

Koukoug ar reter :
| Koukoug ar reter. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Cuculus |
| Anv skiantel ||
| Cuculus optatus Gould, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Koukoug ar reter$^,$ a zo ur spesad evned, Cuculus optatus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad en Eurazia ; goanviñ en Azia ar Gevred hag Okeania.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ •Cuculus optatus, Coucou oriental, Oriental Cuckoo Koukoug ar reter - Divi gKervella, Un distro war anvioù laboused Europa (1), Hor Yezh, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 30.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Cuculus optatus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Koukoug beg du

Koukoug beg du :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Coccyzus |
| Anv skiantel ||
| Coccyzus erythropthalmus (Wilson, 1811) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar goukoug beg du a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae. Coccyzus erythropthalmus e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra al labous e kreiz ha reter Norzhamerika.

## Daveennoù

* ↑ Coccyzus erythropthalmus war al lec'hienn Avibase.
# Koukoug beg hir

Koukoug beg hir :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Rhamphomantis |
| Anv skiantel ||
| Rhamphomantis megarhynchus (Gray, 1858) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar goukoug beg hir (Rhamphomantis megarhynchus) a zo un evn. Ar spesad nemetañ eo er genad Rhamphomantis.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Ginea Nevez.

## Daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Koulfaeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo an c'houlfaeg (kulfa) komzet e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Koukoug Sulawesi

Koukoug Sulawesi :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Cuculus |
| Anv skiantel ||
| Cuculus crassirostris (Walden, 1872) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar goukoug Sulawesi a zo ur spesad evned, Cuculus crassirostris an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Hierococcyx crassirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1872) gant an evnoniour skosat Arthur Hay (1824-1878).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, merien-gwenn en o zouez.

## Annez

Ar spesad zo brosezat e menezioù kreiz ha hanternoz Sulawesi (Indonezia).

## Liammoù diavaez

* (en) Cuculus crassirostris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cuculus crassirostris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Cuculus crassirostris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Cuculus crassirostris war al lec'hienn Avibase.
# Koukoug beg melen

Koukoug beg melen :
| Ur goukoug beg melen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Coccyzus |
| Anv skiantel ||
| Coccyzus americanus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar goukoug beg melen (liester : koukouged beg melen) a zo ur spesad evned, Coccyzus americanus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Cuculus americanus da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl hep ober fae war hugennoù, vioù laboused all ha saorianed.

## Annez

Neizhañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus Kanada da vMec'hiko ha Bahamas-Jamaika-Kuba-Puerto Rico-Republik Dominikan-Republik Haiti tra ma nij kuit da hanternoz Arc'hantina da c'hoañviñ.

## Liammoù diavaez

* Coccyzus americanus war al lec'hienn BirdLife International.
* Coccyzus americanus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Coccyzus americanus war al lec'hienn Avibase.
# Koulereg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù ronek eo ar c'houlereg (kulere, korom boye, akandi pe (a)kande) komzet gant tro-dro da 15.570 den e Plateau e Nigeria (1990).
Teir Rannyezh ez eus
* Tofeg (tof)
* Ritchaeg (richa)
* Kamwaieg (kamwai-marhai)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Koukoug safarus

Koukoug safarus :
| Ur goukoug safarus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Genad : | Clamator |
| Anv skiantel ||
| Clamator glandarius (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar goukoug safarus$^,$ (pe koukoug kuch) a zo un evn, Clamator glandarius an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar biskoul ar pin dreist-holl ha diwar amprevaned all ha preñvedelled.

## Annez

Kavout a c'heller al labous en Afrika an Norzh, Afrika issahara, Europa ar Su hag e Reter-Kreiz.

## Liamm diavaez

* Clamator glandarius war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Hor Yezh, niv. 203-204, p. 31, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Pêrig Herbert, Hor Yezh, niv. 203-204, p. 31, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Koulaleg

Ur yezh adamawek eus skourr ar yezhoù bouek eo ar c'houlaleg (kulaal pe gula iro) komzet gant 3.500 den (1991) tro-dro da Lenn Iro e su Tchad

## Gwelet ivez

* Yezhoù adamawek
# Kouldri

Ur c'houldri zo ur savadur, e stumm un tour peurliesañ, a dalveze, er Grennamzer, da reiñ goudor d'an dubeed doñv. E-kichen kestell pe manerioù e veze kavet ar c'houldrioù, e Breizh, rak ne oa nemet an noblañs a c'halle desevel dubeed.
Ar c'houldrioù kentañ e Breizh a voe savet en XIII$^{vet}$ ha XIV$^{vet}$ kantved. Evit gallout bezañ perc'henn war ur c'houldri e ranke un noblañs bezañ perc'henn ivez war 300 devezh-arat en trowardroioù.
Ur roll a-bouez o doa ar c'houldrioù gant ar c'hig pourvezet koulz ha gant ar c'haoc'h-evned a yae d'ober temz. Daoust da se ne oa ket un dra vat d'ar beizanted ha roudoù a zo chomet eus ar c'hudennoù degaset dezhe gant an dubeed e kaier klemmoù Gwenezan e 1789 ma c'houlennont o defe an dizober eus al loened doñv-se abalamour d'ar reuz a lakaont war o farkeier.

## Notenn

* ↑ Lec'hienn ti-kêr Bear
# Kanton Gwened-Kornôg

Kanton Gwened-Kornôg :
| Lec'hiadur kanton Gwened e departamant ar Mor-Bihan a-raok ma voe dispartiet e tri c'hanton ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 38 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | André Gall 2011-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 32 707 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 7 |
| kemmañ |
Kanton Gwened-kornôg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.

## Kumunioù

Kanton Gwened-kornôg a yae 7 kumun d'ober anezhañ :
* Aradon ;
* An Arvor-Baden ;
* An Arzh ;
* Baden ;
* Enizenac'h ;
* Gwened (rann).
* Ploveren ;

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2004 | 2015 | André Gall | PS | Maer kozh Aradon |
| Meurzh 1998 | Meurzh 2004 | Joseph Allano | UMP | Maer Ploveren (1995-2001) |
| Meurzh 1985 | Meurzh 1998 | Pierre Pavec | UDF | Maer Gwened (1983-2001) |
| Meurzh 1979 | Meurzh 1985 | Henri Le Rohellec | PS | Eilmaer Aradon |
| Meurzh 1974 | Meurzh 1979 | Paul Chapel | UDF | Maer Gwened (1977-1983) |
| Ebrel 1949 | Meurzh 1974 | Léonce Franco | RPF da gentañ hag RI da c'houde | Kannad (eus Mezheven da Here 1962) Maer Aradon (1945-1955) |
| Here 1945 | Ebrel 1949 | Pierre Dalido | MRP | Istrer |
| Here 1937 | 1940 | Jean-Marie Allanic | Rad. | Eilmaer Gwened |
| 1925 | Here 1937 | Auguste Jégourel | Rad.ind. | Kenwezhour Gwened |
| 1913 | 1925 | Maximilien Letoux | Rad. | Mezeg Eilmaer Gwened |
| 1901 | 1913 | Maurice Buguel | | Noter e Gwened |
| 1895 | 1901 | Alexandre Douaud | | Kenwerzhour e Gwened |
| 1889 | 1895 | Eugène Batby-Berquin | | Alvokad e Gwened |
| a-raok 1878 | .... | Ao. Jollivet | | Perc'henn |

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Kanton Gwengamp

Kanton Gwengamp :
| Lec'hiadur kanton Gwengamp e departamant Aodoù-an-Arvor ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwengamp |
| Kod kanton | 2205 |
| Pennlec'h | Gwengamp |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Laurence Corson Yannick Kerlogot 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 26 532 ann. (2019) |
| Gorread | 164,21 km² |
| Stankter | 162 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 9 |
| kemmañ |
Kanton Gwengamp zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 9 c'humun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Gwengamp a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
* Gras-Gwengamp ;
* Gwengamp ;
* Koadoud ;
* Mousteruz ;
* Pabu ;
* Plouizi ;
* Plouvagor ;
* Sant-Eganton.

### Abaoe 2015

Kanton Gwengamp a ya 9 c'humun d'ober anezhañ :
* Gwengamp ;
* Goudelin ;
* Gras-Gwengamp ;
* Ar Merzher ;
* Pabu ;
* Pañvrid-ar-Beskont ;
* Plouizi ;
* Plouvagor ;
* Sant-Eganton.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Laurence Corson Yannick Kerlogot | Dizalc'h Dizalc'h | Maerez ar Merzher (abaoe 2008) Kuzulier-kêr Gwengamp |
| 2012 | 2015 | Didier Robert | PS | Kuzulier-kêr Plouvagor |
| 2005 | 2012 | Annie Le Houérou | PS | Maerez Gwengamp (2008-2014) |
| 2001 | 2005 | Josette Horvais | PS | |
| 1988 | 2001 | Christian Le Verge | PCF | Maer Plouvagor (1978-2001) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-150 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département des Côtes-d'Armor
* ↑ Kelaouenn an departamant
* ↑ Kelaouenn an departamant

## Gwelet ivez

Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
# Kanton Gwened-2

Kanton Gwened-2 :
| Lec'hiadur kanton Gwened-2 e departamant Mor-Bihan ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened Arondisamant an Oriant |
| Kod kanton | 56 20 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Denis Bertholom Nadine Frémont 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 39 694 ann. (2019) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 9 + lodenn Gwened |
| kemmañ |
Kanton Gwened-2 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.

## Kumunioù kanton Gwened-2

* Gwened (lodenn).
* Aradon ;
* An Arvor-Baden ;
* An Arzh ;
* Baden ;
* Ar Bonoù ;
* Enizenac'h ;
* Pleskob ;
* Plougouvelen ;
* Ploveren.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Denis Bertholom Nadine Frémont | Dehoù diseurt Dehoù diseurt | Maer an Arvor-Baden (abaoe 2008) Eilmaerez Ploveren |

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-215 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Morbihan
# Kanton Gwened-3

Kanton Gwened-3 :
| Lec'hiadur kanton Gwened-3 e departamant Mor-Bihan ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 21 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Gilles Dufeigneux Gaëlle Favennec 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 34 625 ann. (2019) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 5 + lodenn Gwened |
| kemmañ |
Kanton Gwened-3 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.

## Kumunioù kanton Gwened-3

* Gwened (lodenn).
* Meukon ;
* Sant-Nolf ;
* Sant-Teve ;
* Sterwenn ;
* Trevlean .

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | Gilles Dufeigneux Gaëlle Favennec | UDI Dehoù diseurt | Kuzulier-rannvro (abaoe 2010) Eilmaerez Sterwenn |

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-215 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Morbihan
# Kanton Gwenrann

Kanton Gwenrann :
| Lec'hiadur kanton Gwenrann e departamant Liger-Atlantel ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù-al-Liger |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Sant-Nazer |
| Kod kanton | 44 09 |
| Pennlec'h | Gwenrann |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Jean-Pierre Bernard Chantal Brière 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 49 956 ann. (2019) |
| Gorread | 385,12 km² |
| Stankter | 130 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 10 |
| kemmañ |
Kanton Gwenrann a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs). Brasaet e oa bet da 10 kumun gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe Kanton Gwenrann e 1790. Lakaet e voe e Bann Gwenrann. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Savenneg. E 1801 e voe miret ha brasaet ar c'hanton pa voe diskaret kantonioù arall gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix,

### Kumunioù adalek 1801

* Gwenrann, penn ar c'hanton
* Mesker.
* Penc'herieg.
* Sant-Andrev-an-Doureier.
* Sant-Molf.

### XIX$^{vet}$ kantved

* D'ar 17 a viz Mae 1865 e voe krouet kumun an Turball diwar ul lodenn eus tiriad kumun Gwenrann ha lakaet e voe e Kanton Gwenrann.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Gwenrann a yae c'hwec'h kumun d'ober anezhañ :
* Gwenrann, penn ar c'hanton
* Mesker
* Penc'herieg
* Sant-Andrev-an-Doureier
* Sant-Molf
* An Turball

### Abaoe 2015

Kanton Gwenrann a ya 10 kumun d'ober anezhañ :
* Gwenrann ;
* Azereg ;
* Chapel-ar-Geunioù ;
* Erbigneg ;
* Mesker ;
* Presperieg ;
* Sant-Lefer ;
* Sant-Molf ;
* Sant-Yoasin ;
* An Turball.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Gwenrann
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Mesker
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Pennc'herieg
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Andrev-an-Doureier
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Molf
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun an Turball
* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù al Liger-Atlantel, 2007
# Kanton Gwened-1

Kanton Gwened-1 :
| Lec'hiadur kanton Gwened-1 e departamant Mor-Bihan ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 19 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | François Goulard Christine Penhouet 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 32 453 ann. (2019) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | lodenn Gwened |
| kemmañ |
Kanton Gwened-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.

## Kumunioù kanton Gwened-1

* Gwened (lodenn).

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2015 | → bremañ | François Goulard Christine Penhouet | UMP Dehoù diseurt | Prezidant ar c'huzul-departamant (abaoe 2011) Eilmaerez Gwened |

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-215 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Morbihan
# Kanton Gwened-Reter

Kanton Gwened-Reter :
| Lec'hiadur kanton Gwened e departamant ar Mor-Bihan a-raok ma voe dispartiet e tri c'hanton ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 37 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Élisabeth Chevalier 2012-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 46 048 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 8 |
| kemmañ |
Kanton Gwened-Reter a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.

## Kumunioù

Kanton Gwened-Reter a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
* Gwened (rann);
* Hezoù ;
* Noaloù ;
* Sant-Teve ;
* Sine ;
* Surzhur ;
* Teiz ;
* An Drinded-Surzhur.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2012 | 2015 | Élisabeth Chevalier | PS | Eilmaerez Sine |
| 2001 | 2012 | Hervé Pellois | PS | Maer Sant-Teve (abaoe 1989) Kuzulier Rannvro (1997-2001) Kannad (abaoe 2012) |
| 1988 | 2001 | Joseph Oillic | RPR | Maer Teiz (1983-2008) |
| 1982 | 1988 | Eugène Le Lannic | UDF | |
| 197. | 1982 | André Chazard | Dehoù diseurt da gentañ hag RPR da c'houde | Eilmaer Gwened |
| 1970 | 197. | Ao. Le Ménach | RI | |
| 1951 | 1970 | Francis Decker | RI | Maer Gwened (1945-1965) |
| 1945 | 1951 | Ao. Marquet | Rad. | |
| 1928 | 1940 | Jean-Marie Camenen | PDP | Advoue e Gwened |
| 1910 | 1928 | Maurice Marchais | Kleiz radikal | Alvokad e Gwened Kannad (1919-1928) Maer Gwened (1933-1941 ha 1944) |
| 1898 | 1910 | Charles Riou | Dehoù | Reizhaouer Senedour (1900-1920) Maer Gwened (1888-1908) |
| 1871 | 1897 (marv) | Charles Guillo du Bodan | Unvaniezh an tuioù dehoù | Reizhaouer Kannad (1873-1897), Enizenac'h |

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Kanton Gwened-Kreiz

Kanton Gwened-Kreiz :
| Lec'hiadur kanton Gwened e departamant ar Mor-Bihan a-raok ma voe dispartiet e tri c'hanton ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 39 |
| Pennlec'h | Gwened |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Annick Guillou-Moinard 2004-2011 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 24 612 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 1 |
| kemmañ |
Kanton Gwened-Kreiz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.

## Kumunioù

Kanton Gwened-Kreiz a yae ur rann eus ur gumun d'ober anezhañ :
* Gwened (rann).

## Istor

Krouet e oa bet ar c'hanton-mañ e 1982.
Roll ar guzulierien veur :
| Deiziad an dilennadeg | Anv | Strollad | Kalite |
| Meurzh 2004 | Annick Guillou-Moinard | UMP | |
| N'anavezer ket ar guzulierien gent c'hoazh. ||||

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan, 2007

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Kanton Gwenred

Kanton Gwenred a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant al Liger-Izelañ.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe e 1790 e-pad an Dispac'h Gall. Lakaet e voe e Bann Savenneg. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Savenneg. E 1801 e voe lakaet Gweltaz-Lambrizig da benn ar c'hanton.

## Kumunioù

Kanton Gwenred a yae peder c'humun d'ober anezhañ :
* Gwenred, penn ar c'hanton,
* Gweltaz-Lambrizig,
* Devrieg,
* Severeg.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Gwenred
# Kanton Gwened (1790)

Krouet e voe Kanton Gwened e 1790 hervez un dekred bet kemeret gant ar Vodadeg Vroadel d'an 22 a viz Kerzu 1789. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Gwened e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ:
* Gwened (pennlec'h),
* Sine.
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Krouet e voe daou ganton nevez, Gwened-Kornôg ha Gwened-Reter, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 374
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
# Hoc'h-gouez Sulawesi

Hoc'h-gouez Sulawesi :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Sus |
| Anv skiantel ||
| Sus celebensis Müller & Schlegel, 1843 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-gouez Sulawesi (Sus celebensis) zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged a vev en Indonezia.
# Hoc'h-gouez Vietnam

Hoc'h-gouez Vietnam :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Sus |
| Anv skiantel ||
| Sus bucculentus Heude, 1892 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hoc'h-gouez Vietnam (Sus bucculentus) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged hag a vev e Laos ha Vietnam.
# Hoc'h-gouez

Hoc'h-gouez :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Sus |
| Anv skiantel ||
| Sus scrofa Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An hoc'h-gouez, pe tourc'h-gouez, (Sus scrofa) a zo ur bronneg kar d'ar moc'h doñv.

## Mojennoù

Anaout a reer moc'h-gouez
* e mojennoù Herakles, pan a da chaseal hoc'h-gouez koad ar menez Erimantos,
* er Mabinogi, Twrch Trwyth.
# Hoc'h-gouez Kalydon

Hoc'h-gouez Kalydon zo ul loen eus mojennoù Hellaz kozh a veze oc'h ober freuz ha reuz war-dro Kalydon, en Aitolia.
Ganet e vije bet eus gwiz Krommyon hervez Strabon. Kaset e oa bet gant an doueez Artemis da gastizañ Oineüs, roue Kalydon abalamour m'en devoa ankouaet ober ur prof d'an doueez evel d'an doueed all da-geñver gouel an Thalysia. Hervez Homeros ne oa nemet « un hoc'h-gouez digenvez, gwenn e zent », hogen da Ovidius e oa « ur pikol hoc'h-gouez ken bras ma ne oa tarv ebet kement hag eñ en Epeiros c'heotek (...) », hag e « reun a oa reut evel goafoù-bann en-dro d'e c'houzoug ; leuskel a rae toc'hadennoù raouliet, un eonenn verv a vere war e chouk ledan ; e zent a oa keit ha re un olifant ; kurunoù a deue e-maez e veg ; gant e alan e c'hwezhe an tan e bodoù ar gwez. »
Hag ar roue Oineüs da gas e vab Meleagros da duta, evit aozañ ar chase. Dibab a reas Atalante, ur plac'h kaer hag ur chaseourez a zoare. Hag int da chaseal al loen. Atalante a roas an taol kentañ, met Meleagros a lazhas anezhañ. Peogwir e voe komzet vil outi gant an daou chaseour all, Eurypylos hag Ifikles, e voent lazhet ivez gant danvez he gwaz. Ha peogwir e oa droug e Tokseüs ha Pleksippos, e eontred, o welout ar priz roet d'ar gwellañ chaseour o vont gant ur vaouez, e lazhas anezho ivez.