OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aozadur evit Adsevel Strollad Komunour Gres

An Aozadur evit Adsevel Strollad Komunour Gres (e gresianeg: Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του Κομουνιστικού Κόμματος Ελλάδας: OAKKE) a 'zo anv ur strollad komunour bihan oberiant e Gres bet krouet e 1985 da heul meur a disrann e diabarzh al luskad maoour e Gres.
Sevel a reas krenn a-enep da bolitikerezh an Unvaniezh Soviedel diazezet war an adwelouriezh hag ivez hiziv a-enep da bolitikerezh Rusia. Diouzh an tu all, e sav a-du gant an industrializadur rak hervezañ ec'h eo ret an industrializadur evit gallout diorren diwarnañ ar proletariad ha diwarnañ d'e dro e c'hello bezañ kaset war-raok an dispac'h sokialour.
Hervez Aozadur evit Adsevel Strollad Komunour Gres (AASKG) e laboure an Unvaniezh Soviedel evit kas d'an traoñ al luskad kleizour gwirion dre ar bed-holl evit gallout staliañ eno ur renad hollvedel diazezt war an impalaeriezh rusek dres evel ma klaske ober Hitler araoze..
Sevel a ra a-du AASKG gant dieubidigezh Tchetchnia e-keñver Kevread Rusia

## Disoc'hoù er mouezhiadegoù

Abaoe 1985 en deus kemeret perzh er mouezhiadegoù, koulz en dilennadegoù evit Parlamant Gres hag evit re Parlamant Europa evit stourm, hervezañ, a-enep d'al "redenn ruz-gell" a sav a-du gant impalaeriezh Rusia.
Disoc'hoù abaoe 1993 :
| Bloavezh | Dilennadeg | Mouezhioù | % | Dileuriaded |
| 1993 | Parlamant Gres | 709 | 0,01 | - |
| 1994 | Parlamant Europa | 5.956 | 0,09 | - |
| 1996 | Parlamant Gres | 3.485$^1$ | 0,05 | - |
| 1999 | Parlamant Europa | 4.600 | 0,07 | - |
| 2000 | Parlamant Gres | 1.126 | 0,02 | - |
| 2004 | Parlamant Gres | 2.099 | 0,03 | - |
| 2004 | Parlamant Europa | 5.090 | 0,08 | - |
| 2007 | Parlamant Gres | 2.504 | 0,03 | - |
$^1$ a-gevret gant strollad Makedoniz-Slaved Gres Vinojito.

## Daveoù

* 1 2 url=http://www.oakke.gr/na403/20_oakke.htm%7Ctitle="Για τα 20 χρόνια από την ίδρυση της ΟΑΚΚΕ"|publisher=New East, issue 403, July 2005|accessdate=2007-10-03 (Gresianeg)
* ↑ url=http://www.oakke.gr/english1.htm%7Ctitle=Message of OAKKE to English readers of its site|publisher=OAKKE, Official site|accessdate=2007-10-03

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar Strollad
# Aozadur evit ar C'henober hag an Diorren Ekonomikel

Un aozadur etrebroadel ennañ 34 vro eo an Aozadur evit ar C'henober hag an Diorren Ekonomikel (e saozneg : Organisation for Economic Co-operation and Development, OECD). En em zisklêriañ a ra evel ur forom evit broioù a-du gant an demokratelezh hag ekonomiezh ar marc'hadoù, ha kinnig a ra da geñveriañ arnodennoù politikerezhioù, o klask diskoulmoù da gudennoù boutin, o verzout pleustadurioù mat, hag o kenurzhiañ politikerezhioù diabarzh ha diavaez e izili.
# Aozadur evit Unvaniezh ar Varksouriezh (Zeland-Nevez)

Aozadur evit Unvaniezh ar Varksouriezh (e saozneg: Organisation for Marxist Unity) a 'zo anv ur strollad marksour-leninour bet krouet en Zeland-Nevez/Aotearoa e 1975 dindan an anv kent "Kuzul-prientiñ evit Sevel Strollad Komunour Zeland-Nevez (Marksour-Leninour)", gant izili aet kuit eus Strollad Komunour Zeland-Nevez displijet gant ar fed ma torras ar Strollad al liammoù gant linenn bolitikel Sina da heul marv Mao Zedong rak sevel a rejont a-du gant linenn bolitikel Deng Xiaoping evel ur patrom da heul evit sevel ur stad sokialour.
E 1988 e oa bet anvet "Aozadur evit Unvaniezh ar Varksouriezh" ha paouez a reas ar Strollad da embann ar gelaouenn viziek evit brudañ gwelloc'h ar gelaouenn Struggle ("Stourm") embannet bep tri miz.
Adalek kreiz ar bloavezhioù 1990 eo bet ar Strollad o klask tizhout un emglev a-benn en em gendeuziñ gant Strollad Komunour Aotearoa, er c'heid-se ez eus bet un disrann all e diabarzh ar Strollad, chomet hep kendeuziñ betek hiziv c'hoazh.
Nevezig 'zo eo bet oberiant ar Strollad er C'houlzad a-enep da Gontroll Aotearoa gant ar Broioù Estren (Campaign Against Foreign Control of Aotearoa, CAFCA).

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn ar gelaouenn Struggle
# Abhishek Bachchan

Abhishek Bachchan a zo un aktour sinema eus India, ganet d’ar 5 a viz C’hwevrer 1976 e Mumbai. Mab eo da zaou aktour brudet, Amitabh Bachchan ha Jaya Bachchan.
Studioù en deus graet, en India hag en estrenvro. Paouezet en deus gant e studioù evit mont da aktour. Abaoe 2007 eo dimezet gant an aktourez Aishwarya Rai
Dre ma oa mab d’un aktour hollvrudet n’eo ket bet re ziaes da Abishek Bachchan stagañ gant e vicher. C’hoari mat a reas e-barzh Refugee, e film kentañ, e 2000. Goude se e voe kinniget dezhañ c’hoari e meur a film all. Abalamour d’e roll e Yuva e voe garedonet evit ar wech kentañ (Filmfare Award), e 2004.

## E filmoù

* 2000 : Refugee gant J.P. Dutta
* 2000 : Tera Jadoo Chal Gayaa gant A. Muthu
* 2000 : Dhaai Aksar Prem Ke gant Raj Kanwar
* 2001 : Bas Itna Sa Khwaab Hai gant Goldie Behl
* 2002 : Desh gant Raja Sen
* 2002 : Haan Maine Bhi Pyaar Kiya gant Dharmesh Darshan
* 2002 : Om Jai Jagadish gant Anupam Kher
* 2002 : Shararat gant Gurudev Bhalla
* 2003 : Main Prem Ki Diwani Hoon gant Sooraj R. Barjatya
* 2003 : Mumbai Se Aaya Mera Dost gant Apoorva Lakhia
* 2003 : Kuch Naa Kaho gant Rohan Sippy
* 2003 : Zameen gant Rohit Shetty
* 2003 : LOC Kargil gant J.P. Dutta
* 2004 : Run gant Jeeva
* 2004 : Yuva gant Mani Ratnam
* 2004 : Hum Tum gant Kunal Kohli
* 2004 : Phir Milenge gant Revathi
* 2004 : Dhoom gant Sanjay Gadhvi
* 2004 : Rakhtgant Mahesh Manjrekar
* 2004 : Naach gant Ram Gopal Varma
* 2005 : Bunty Aur Babli gant Shaad Ali
* 2005 : Sarkar gant Ram Gopal Varma
* 2005 : Dus gant Anubhav Sinha
* 2005 : Antar Mahal gant Rituparno Ghosh
* 2005 : Salaam Namaste gant Siddharth Anand
* 2005 : Neal'N'Nikki gant Arjun Sablok
* 2005 : Ek Ajnabee gant Apoorva Lakhia
* 2005 : Bluffmaster gant Rohan Sippy
* 2006 : Kabhi Alvida Naa Kehna gant Karan Johar
* 2006 : Lage Raho Munna Bhai gant Rajkumar Hirani
* 2006 : Umrao Jaan gant J.P. Dutta
* 2006 : Dhoom 2 gant Sanjay Gadhvi
* 2007 : Guru gant Mani Ratnam
* 2007 : Kabhi Alvida Naa Kehna
* 2007 : Laaga Chunari Mein Daag gant Pradeep Sarkar
* 2007 : Aag gant Ram Gopal Varma
* 2007 : Om Shanti Om gant Farah Khan
* 2007 : Jhoom Barabar Jhoom gant Adyta Chopra
* 2008 : Sarkar Raj gant Ram Gopal Varma
* 2008 : Drona gant Goldie Behl
* 2008 : Dostana gant Tarun Mansukhani
* 2009 : Luck by Chance gant Zoya Akhtar Mansukhani
* 2009 : Dehli-6 gant Rakeysh Omprakash Mehra
# Aberzh

An aberzh er relijion a zo kinnig boued pe ur banne evaj pe buhez ul loen pe buhezioù tud, d'un doue evit plijout dezhañ. Er relijionoù kozh e veze lazhet ur penn chatal ha devet en enor d'un doue evit e drugarekaat pe evit kaout e skoazell.
Un ober kozh eo en istor Mab-Den, ha roud zo bet kavet gant hendraourien eus korfoù loened ha tud aberzhet, merkoù anat an aberzh warno, pell a-raok ma voe kavet meneg eus aberzhoù er skridoù koshañ. En darn vrasañ eus ar relijionoù e vez kaoz eus aberzhidigezhioù, loened pe tud, met ral eo deuet da vezañ.

## Aberzhoù er Bibl

* E levr ar C'heneliezh er Bibl eo kontet aberzh Abraham a oa o vont da lazhañ e vab Izaag pa voe harzet e vrec'h gant an arc'hael Gabriel kaset gant Doue.
* E levr ar varnerien e weler Jepte o lazhañ e verc'h da seveniñ e bromesa graet da Zoue.

## Pennadoù nes

* Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)

## Liammoù diavaez

* (en) BBC news story about muti killings
* (en) Indian human sacrifice bid in Kamakhya temple foiled
* (en) Police have arrested a village priest in the central Indian state of Madhya Pradesh for allegedly carrying out a human sacrifice
* (en) Hindu monks in India pledge to fight human sacrifice
* (en) Killing for 'Mother' Kali: A spate of ritual killings in India shows that human sacrifice lives on - TIME Asia magazine
# Abha Dawesar

Abha Dawesar a zo ur skrivagnerez bet ganet e New Delhi d’ar 1$^{añ}$ a viz Genver 1974.
Da 17 vloaz ez eas da studiañ er Stadoù-Unanet, eno e vez o chom hiziv an deiz. Goude studioù prederouriezh e Harvard e labouras e-pad meur a vloaz en un ti-bank. Goude-se e stagas gant ar skrivañ, ha Miniplanner, he levr kentañ a zeuas er-maez e miz Du 2000. Istor ur paotr heñvelreizh a blij kalz d’ar merc’hed eo. E miz C’hwevrer 2005 e teuas er-maez Babyji, istor Anamika Sharma, ur grennardez 16 vloaz anezhi a zizolo ar reizhelezh (gant div vaouez koshoc’h evitit ha gant ur grennardez all) hag an obererezhioù spered war un dro.

## Oberennoù

* That summer in Paris, Doubleday Publishing
* Babyji, Anchor Books, American Library Association’s Stonewall Award
* Miniplanner, Cleis Press

### Liamm diavaez

* Lec’hienn ofisiel Abha Dawesar
# Abetone Cutigliano

Abetone Cutigliano a zo ur gumun ag Italia e proviñs Pistoia e Toskana.
# Abgar IX

Abgar IX Severus pe Lucius Aelius Septimus Megas Abgar IX a oa roue Osroene, koazhet d'un dachenn strizh en-dro da gêr Edessa.
Abgar a zeuas da vout roue goude e dad, Abgar VIII e 212. E 213 e voe roet urzh da Abgar IX ha d'e vab da zont da Roma ha muntret e voent war urzh Caracalla. Bloaz goude e stagas Caracalla rouantelezh Osroene ouzh an Impalaeriezh roman, evel un drevadenn da broviñs roman Mezopotamia.
Hervez Henri-Irénée Marrou, Abgar a vefe bet gounezet d'ar gristeniezh hag a reas eus e Stad, ar vro gristen kentañ.
Daou vab en doa: Severus Abgar X, ha Antoninus Ma'Nu IX

## Notennoù

* ↑ Ball, 2000
* ↑ Ross, 2000, p. 60-61
* ↑ Henri-Irénée Marrou, L'Église de l'Antiquité tardive, édition du Seuil 1985 p. 10
# Abezames

Abezames zo ur gumun eus proviñs Zamora e Spagn.
# Alun (Ewenni)

Ar stêr Alun (Afon Alun e kembraeg) zo ur stêr e kreisteiz Kembre, e Bro Morgannwg, ha 7 km hed dezhi. C'hoarvezout a ra eus kember div wazh e kêriadenn Llandŵ (Llandow e saozneg), ar Stembridge Brook ha Gwazh Llandŵ (Llandow Brook e saozneg).
Un adstêr zo dezhi, Gwazh Colwinston, e-kichen kêriadenn Colwinston.
Kemberiñ a ra er stêr Ewenni e-kichen kastell Ogwr.
# Alun (Penfro)

Ar Stêr Alun zo ur stêr vihan e gwalarn Sir Benfro, e mervent Kembre.
Eieniñ a ra e-kichenik Tretio Common ha redek betek Tyddewi da aberiñ e Bae Sain Ffraid dirak Porth Clais.

## Notennoù

* ↑ Ordnance Survey 1:25,000 Explorer map sheet OL35 North Pembrokeshire
# Alun Lewis

Alun Lewis zo anv meur a zen e Kembre:
* Alun Lewis (Aberdâr) (1915-1944), barzh saoznek
* Alun Tudor Lewis (1905-1986), skrivagner kembraek

## Pennad kar

* Alan Lewis
# Aluminiom

a vo kavet e Wikimedia Commons.
An aluminiom zo un elfenn gimiek, Al eo e arouez kimiek ha 13 e niver atomek. Un elfenn a-bouez eo war an Douar rak mont a ra d'ober 1,5% eus an tolz hollek.
Ur metal arc'hantet ha gwevn zo anezhañ. Heverk eo abalamour ma harz mat ouzh an oksidadur hag en abeg d'he douester izel. E gwirionez e c'hall bezañ oksidet, met en aer e krou ur gwiskad oksidenn aluminiom (Al$_2$O$_3$) didreuzus, dezhi un nebeud mikrometroù, a warez ar peurrest eus ar metal hag a grou en-dro buan pa vez tennet. Komzet e vez eus ur gwarez kinetek (er c'hontrol eus ar gwarez termodinamikel rak oksidus-kenañ ez eo).
Tennet e vez dreist-holl eus ar c'hailh anvet balzit el lec'h ma kaver anezhañ e stumm un oksidenn hidratet a denner an alumin (Al$_2$O$_3$) anezhañ. Gallout a rafe ivez bezañ tennet eus seurtoù kailh all ivez evel an nefelin, al leukitenn, ar sillimanit, an andalouzit, hag ar muskovit.
Implijet e vez an aluminiom e kalz greanterezhioù evit sevel kalz aozadennoù disheñvel hag a-bouez-bras eo evit armerzh ar bed. Sina zo unan eus ar broioù a brodu ar muiañ anezhañ ha pell war-lerc'h Amerika an Norzh (Stadoù-Unanet ha Kanada). An elfennoù framm graet diwar aluminiom zo diziouerus e greanterezh an aerlistri hag a-bouez-bras e rannoù all eus an treuzdougerezh hag eus ar saverezh el lec'h ma n'haller ket tremen hep e zouester izel, e stabilded hag e zalc'h.

## Istor

E 1807, Humphry Davy, goude bezañ dizoloet e oa graet an alum eus sodiom hag eus potasiom, a laka ez eus ivez ur metal all e-barzh, badezet gantañ « aluminiom » (e latin e reer «alumen» eus an «alum»). E 1821 e tizoloas Pierre Berthier kailh, ennañ muioc'h evit 50 % oksidenn aluminiom, en ur vengleuz e-kichen Baux-de-Provence. Badezet e vo ar c'hailh-se balzit.
Lakaet e vez dizoloadenn an aluminiom war gont Friedrich Wöhler e 1827. Koulskoude, daou vloaz kent e oa deuet a-benn ar c'himiour ha fizikour danat Hans Christian Ørsted da broduiñ ur stumm kemmesket eus ar metal-se. Ar c'hentañ e oa bet Wöhler o lakaat war wel perzhioù kimiek ha fizikel an aluminiom, en o zouez ar skañvder peurgetket.
Gwellaet e voe hentenn Wöhler gant ar c'himiour gall Herri Sainte-Claire Deville, e 1846 o reduktiñ ar c'hailh gant sodiom. Embann a reas e zisoc'hoù en ul levr e 1856. Implijet eo an hentenn-se en Europa a-bezh evit fardañ aluminiom, met ker-kenañ ez eo c'hoazh. Implijet e vez ar metal da sevel brageriz.
Unan eus ar c'hentañ delwennoù savet en aluminiom (1893) eo Ael ar Garitez kristen, anvet Eros alies, a zo e lein ar Shaftesbury Memorial e Piccadilly Circus, e Londrez.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Alun Jones

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Alun Jones zo anv meur a zen e Kembre, rak ral eo an anv Alun e-maez Kembre.

## Kembre

* Alun Jones (1946-), skrivagner
* Alun Jeremiah Jones (Alun Cilie) (1897-1975), skrivagner
* Alun Ffred Jones (1959-), politikour
* Alun Wyn Jones (1985-), rugbiour

## Broioù all

* Al Jones, pe Alun Jones, soner saoz
* Alun Jones, Baron Chalfont (1919–2020), politikour saoz
* Alun Jones (tenniser), tenniser aostralian

## Traoù

* Alun Ashworth-Jones, un albom e 1969 gant ar soner Al Jones evit ar gompagnunezh Parlophone.

## Pennadoù kar

* Alan Jones
* Allan Jones
* Allen Jones
* Al Jones
* Alun ha Jones
# Alun Lewis (Aberdâr)

Ur barzh saoznek eus Aberdâr e oa Alun Lewis (1 a viz Gouhere 1915 - 5 a viz Meurzh 1944). Lavaret e vez e oa barzh gwellañ an Eil brezel-bed.

## Buhez

Ganet e oa e Cwmaman (Rhondda Cynon Taf) e-kichenik Aberdâr. Kelenner e oa e dad. E dri breur a voe mengleuzerien Soudardiñ a reas e 1940, goude ma oa peoc'hgarour. Dimezet e oa da Gwenno Ellis, ur gelennerez, d'ar 5 a viz Gouhere 1941. En em lazhañ a reas da 28 vloaz gant e bistolenn nepell diouzh Arakan e Birmania d'ar 5 a viz Meurzh 1944.

## Marv

E-pad ar c'hampagn brezel a-enep lu Impalaeriezh Japan e Birmania, e voe adkavet gant ur bolod er penn. Naetaet ha troc'het e varv, adkavet e oa bet nepell diouzh sal dour an ofiserien, gant e bistolenn en e dorn. Marvet eo c'hwec'h eurvezh goude. En desped da vezañ anat e oa un emlazh al lez-varn milourel karget gant an enklask a embannas e oa ur gwallzarvoud.

## Barzhoneg

Raiders' Dawn
Softly the civilized
Centuries fall,
Paper on paper,
Peter on Paul.
And lovers walking
From the night -
Eternity’s masters,
Slaves of Time -
Recognize only
The drifting white
Fall of small faces
In pits of lime.
Blue necklace left
On a charred chair
Tells that Beauty
Was startled there.

## Levrlennadur

* The Last Inspection (danevelloù) (1944)
* Raider's Dawn and other poems (1944)
* Ha! Ha! Among the Trumpets (1945)
* In the Green Tree (lizheroù) (1948)

## Pennadoù kar

* Alun
* Lewis
# Aluzener

An aluzener (pe aluzenner) zo un den a Iliz karget da reiñ an aluzen (aluzon, e yezh Treger) d’an tud paour, pe karget d’ober war-dro an ofisoù, ar zakramantoù hag ar gelennadurezh kristen en un ensavadur bennak : Aluzener ar skolaj, aluzener ar gouent…
Amprestet eo bet ar ger-se digant an henc'hresianeg, ἐλεημοσύνη, eleēmosynē, dre al latin almosinarius. Kavet e veze alusoner e-barzh ar C'hatolicon (e 1464).
Kavet e vez alüseneor e kerneveureg hag elusennwr e kembraeg. Met implijet e vez dreist-holl ar ger caplan e kembraeg abalamour ma ra ar saozneg gant ar ger chaplain.
Ar gerioù aluzener ha chapalan (cappellanus e latin) zo heñvelster met, hervez gwir an Iliz katolik, e rank ur chapalan bezañ beleg (kanon 564 eus Lezenn gwir kanoneg), daoust ma vez roet, e Bro Frañs, an titl a aluzener d’an tud lik karget d’ober ur ministrerezh pastorel : aluzener ar skolaj, al lise ; aluzener en ospital, en un ti-retred ; aluzener en armeoù ; aluzener un toull-bac'h.

## Tud

* Sant Yann (an) Aluzener, Patriarch Aleksandria, etre 610 ha 619.

## Notennoù

* ↑ Kavet e vez aluzener pe aluzenner er Geriadur Troude (1869) hag er Geriadur Favereau (1982). Ar Geriadur Vallée, ar Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon, ar "Geriadur Istorel ar brezhoneg" savet gant Roparz Hemon, hag ar Geriadur brezhoneg An Here a skriv aluzener. Ar Geriadur Seite-Stefan, ar Geriadur Garnier renet gant Per-Jakez Heliaz, hag ar Geriadur Andreo ar Merser a skriv aluzenner.
* ↑ Cappellano en italianeg, capellán e spagnoleg, chaplain e saozneg, caplan e kembraeg, kaplan en alamaneg.

## Gwelet ivez

* Beleg
* Person
* Kure
** (en) Chaplain
# Alvar Aalto

Alvar Aalto (1898-1976) a oa un tisavour eus Finland, ganet e Kuortane. Labouret en deus war-dro an arrebeuri modern.

## Liamm diavaez

* Alvar Aalto at The Internet Name Database
# Alun

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Alun zo un anv kembraek hag un anv roumanek.

## Kembre

* un anv-badez stank a-walc'h e Kembre
** Alun Jones
** Alun Lewis
** Alun Michael
** Alun Williams
* anv teir stêr e Kembre:
** ar stêr Alun (Dyfrdwy), e sir Ddinbych, en hanternoz ar vro, adstêr d'an Dyfrdwy.
** ar stêr Alun (Ewenni), adstêr d'ar Stêr Ewenni, e kreisteiz ar vro.
** ar stêr Alun (Penfro), e mervent ar vro.

## Roumania

* anv ur stêr : Alun (Roumania)
* Alun (Boșorod), ur gêriadenn e kumun Boşorod, e proviñs Hunedoara,
* Alun (Bunila), ur gêriadenn e kumun Bunila, en Hunedoara.

## Pennadoù kar

* Aline
* Alyn
* Alan
# Alun (Dyfrdwy)

Ar stêr Alun (Afon Alun e kembraeg, River Alyn e saozneg) zo ur stêr eus hanternoz Kembre a red dre Sir Ddinbych hag a zo adstêr d'ar stêr Dyfrdwy.
Eieniñ a ra nepell diouzh Llandegla, tremen dre Llanarmon-yn-Iâl, Llanferes, Loggerheads ha Pantymwyn, a-raok troiñ war-du Yr Wyddgrug, e Sir y Fflint, ha treuziñ Caergwrle ha Gwersyllt. Kemberiñ a ra en Dyfrdwy tost d'an harzoù etre Kembre ha Saoz.
Brudet eo kened ar stêr.

## Pennadoù kar

* Ystrad Alun, kantrev ha kombod
* Alun (Ewenni)

## Liammoù diavaez

* (www.geograph.co.uk) fotoioù
# António Antunes

Antonio Antunes a zo bet ganet e 1962.
C'hoarier echedoù portugalat.
Mestr Etrebroadel (FIDE) abaoe 1985, Mestr Meur (FIDE) abaoe 1994 eo.
E renk Elo uhelañ a voe 2 545.
2 496 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011.

## Liammoù diavaez

* E bartiennoù e Chessgames

## Notennoù ha daveoù

* ↑ E fichenn FIDE
# António Costa

António Luis Santos da Costa a zo ur politikour hag un den-stad portugalat ganet d'ar 17 a viz Gouere 1961 e Lisbon. Ezel eus ar Strollad Sokialour Portugalat eo. Kentañ Maodiern Portugal eo bet etre 2015 hag e zilez d'ar 7 a viz Du 2023 goude an Operação Influencer, un oberiadur enep-breinadurezh. Asantet e oa bet an dilez gant ar prezidant Marcelo Rebelo de Sousa, nebeut eurvezhioù goude.

## Yaouankiz

Costa a zo bet ganet e 1961 e Lisbon, Portugal, mab eo d'ar skrivagner Orlando da Costa ha d'ar gazetennerezh Maria Antónia Palla.

## An dilez

D'ar 7 a viz Du 2023, prokulourien portugalat o doa lakaet en dalc'h penn ar gouarnamant Costa, Vítor Escária ha komzet eus João Galamba evel suspet eus un afer goubrenerezh a-fed aotreoù mengleuzierezh litiom, ha produerezh Hidrogen glas. Ouzhpenn 40 lec'h a voe klasket gant ar polis, lod o vezañ reoù gouarnamantel ha reoù all gouaranmant lec'hel, gant burev Escária, ministrerezh ar frammerezh ha ministrerezh an en-dro hag obererezh an hin. Costa a vez gwelet evel suspet da vezañ roet aotreoù liammet gant produerezh litiom hag hidrogen, ar pezh a vo enklasket donoc'h gant Lez uhel justis ar vro.
# António Lobo Antunes

Antonio Lobo Antunes zo ur skrivagner portugalat ganet e Lisbon e 1942.
Goude e studioù e medisinerezh ha bredvezegiezh ec'h eas d'ober e goñje en Angola etre 1971 ha 1973. Eno e kavas awen evit e 3 romant kentañ, en o zouez an hini brudetañ : Os cus de Judas (Revr Judaz).
Melkoni a ren en e oberennoù a vez livet enno, didruez, kudennoù darempredoù e koubladoù pe familhoù.

## Oberennoù
### E romantoù

* Memória de Elefante (1979) - Eñvor Olifant -
* Os Cus de Judas (1979) The Judas Kiss/South of Nowhere
* Conhecimento do Inferno (1980) - Anaout an Ifern
* Explicação dos Pássaros (1981) An Explanation of the Birds
* Fado Alexandrino (1983)
* Auto dos Danados (1985) - Ober ar Re Daonet
* As Naus (1988) The Return of the Caravels
* Tratado das Paixões da Alma (1990) Treatise of the Soul's Passions
* A Ordem Natural das Coisas (1992) - Urzh Naturel an Traoù
* A Morte de Carlos Gardel (1994) - Marv Carlos Gardel
* Manual dos Inquisidores (1996) The Inquisitors' Manual
* O Esplendor de Portugal (1997) - Splannnder Portugal
* Exortação aos Crocodilos (1999) Exhortation to the Crocodiles
* Não Entres Tão Depressa Nessa Noite Escura (2000) Don't Go So Fast Into That Dark Night
* Que Farei Quando Tudo Arde? (2001) What Can I Do When Everything's on Fire?
* Boa Tarde às Coisas Aqui em Baixo (2003) Good Evening to the Things From Here Below
* Eu Hei-de Amar uma Pedra (2004) I Shall Love a Stone
* Ontem Não te vi em Babilónia (2006) - Dec'h n'em boa ket da welet e Babilon
* O Meu Nome é Legião (2007) - Ma anv zo Lejion
# António Fernandes

António Fernandes a zo bet ganet e 1962.
C'hoarier echedoù portugalat.
Mestr Etrebroadel (FIDE) abaoe 1985, Mestr Meur (FIDE) abaoe 2003 eo.
E renk Elo uhelañ a voe 2 465.
2 404 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011 .

## Liammoù diavaez

* E bartiennoù e Chessgames

## Notennoù ha daveoù

* ↑ E fichenn FIDE
# António Portugal, Priol Crato

António de Portugal, pe António Iañ, ganet e 1531 e Lisboa, marvet e 1595 e Pariz, a voe Roue Portugal adalek ar 24 a viz Gouhere betek ar 25 a viz Eost 1580, pa rankas leuskel e gurunenn gant Felipe II, Roue Spagn. Ezel e oa eus Urzh Sant Yann Jeruzalem ha lesanvet "Priol Crato".
Bastard reizhekaet d'an Infant Luís de Portugal e oa, ha da Yolande Gomes, yuzevez deuet da vout kristenez nevez. Skoliet e voe gant Bartolomeu dos Mártires e Coimbra ha degemeret e voe en Urzh an Ospital, ma oa Priol e dad. En 1574 e oa gouarnour Tanger.
Studiañ a reas e manati Costa ; e Coimbra e studias prederouriezh; en Évora, an doueoniezh, goude bout degemeret evel Priol Crato en Urzh Sant Yann Jeruzalem. Nac'h a reas bout beleget ha kas a rae e vuhez o c'hoari las.
Goude marv Sebastião Iañ e klaskas sevel war an tron, en hañv 1580, dre ma oa mab-bihan da Manuel Iañ Portugal. Abalamour ma oa ur bugel bastard, ha mab d'ur gristenez nevez, ne voe ket degemeret avat hag e genderv Felipe II, roue Spagn, a gasas e arme da aloubiñ Portugal. Mont a reas António d'an harlu da Vro-C'hall.

## E vugale

Dek bugelen doe gant Ana Barbosa:
* Filipa de Portugal (1560-?), leanez
* Luísa de Portugal (1562-?), leanez e Tordesillas
* Afonso de Portugal (1566-?)
* Manuel de Portugal (1568-1638),
* Cristóvão de Portugal (1573-1638)
* Pedro de Portugal (1575-?)
* Dinis de Portugal (1576-?)
* Violante de Portugal (1577-d.1602), leanez e Burgos
* Antónia de Portugal (1578-d.1602), leanez e Burgos
* João de Portugal (1579-?) marvet en yaouank

## E varv

António de Portugal a varvas e Pariz d'ar 26 a viz Eost 1595.
# António Guterres

António Manuel de Oliveira Guterres ganet d'an 30 a viz Ebrel 1949 a zo ur politikour, un diplomat a orin eus Portugal. Etre 1995 ha 2002 e voe Kentañ ministr Portugal e-penn ar strollad sokialour. Bez e voe ivez Prezidant ar sokialouriezh etrebroadel etre 1999 ha 2005. Bet eo bet Komiser meur evit ar repuidi evit Aozadur ar Broadoù Unanet eus Miz Even 2005 betek miz Kerzu 2015. D'ar c'hentañ a viz Genver 2017 ez eo deuet da vezañ sekretour-meur an ABU goude Ban Ki-moon.