OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pabo Post Prydain

Pabo Post Prydain (Pabo Piler Preden) a oa roue war dro 500 -525, un tu bennak en Hanternoz Kozh Enez Vreizh.

## Peninoù

Krediñ a ra da lod istorourien e oa roue er Peninoù pe war-dro Papcastle e Cumberland (a zo Cumbria bremañ)
Hervez a ouzer eus lignezoù meur Kembre, e voe roue war-lerc'h e dad Arthwys ap Mor, ur gourvab da'r roue Coel Hen Rannañ a reas e rouantelezh etre e zaou vab;
* da Sawyl Penuchel e roas Rouantelezh ar Pek e su ar Peninoù,
* d'e vab Dunod Fawr e roas rouantelezh Dunoting en hanternoz.
Marteze eo an hevelep den ha Sant Pabo a voe beziet e Llanbabo en Enez Mon. Neuze e vije en em dennet eus e garg ar roue war an diwezhadoù.

## Liammoù diavaez

* Early British Kingdoms: Pabo Post Prydain
# Nièvre

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nièvre zo anv gallek meur a drfa.

## Stêrioù

* Ur stêr vihan eus hanternoz Bro-C'hall, adstêr d'ar Somme : gwelit Nièvre (adstêr d'ar Somme)
* Ur stêr eus kreiz Bro-C'hall, adstêr d'al Liger : gwelit Nièvre (adstêr d'al Liger)

## Departamant

* Abaoe 1790, un departamant gall, e kreiz Bro-C'hall. Nevers eo ar penn-kêr anezhañ: gwelit Nièvre (departamant).

## Tud

* Nièvre Fouché (1793-1794), merc'h d'ar politikour jakobin naonedat Joseph Fouché (1759-1820), bet anvet diwar anv an departamant ma oa ganet.
# Nièvre (adstêr d'al Liger)

An Nièvre zo ur stêr e-kreiz Bro-C'hall, adstêr d'al Liger e Nevers, war he lez dehou. 53 km hed zo dezhi.
Hec'h anv he deus roet d'an departamant treuzet ganti, an Nièvre.
# Nièvre (departamant)

Nièvre :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Bourgogn |
| Pennlec'h (prefeti) | Nevers |
| Isprefetioù | Château-Chinon Clamecy Cosne-Cours-sur-Loire |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Alain Lassus (PS) |
| Prefed | Sylvie Houspic |
| Kod EBSSA | 58 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-58 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR262 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 202 670 ann. (2020) |
| Stankter | 30 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 04′ 59″ Norzh 3° 30′ 00″ Reter / 47.083, 3.5 |
| Gorread | 6 817 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 4 |
| Pastelloù-bro | 2 |
| Kantonioù | 17 |
| Etrekumuniezhioù | 11 |
| Kumunioù | 309 |
| kemmañ |
An Nièvre (distaget:) a zo un departamant, er rannvro Bourgogn, e kreiz Bro-C'hall. Kêr Nevers eo ar pennlec'h anezhañ, hag an niverenn 58 a zo roet dezhañ. Tapet en deus an departamant e anv diwar-lerc'h ar stêr Nièvre. Evel an darn vrasañ eus an departamantoù e oa bet savet d'ar 4 a viz Meurzh 1790. Savet eo bet diwar proviñs an Nivernais.

## Arondisamantoù an Nièvre

* Château-Chinon
* Clamecy
* Cosne-Cours-sur-Loire
* Nevers

## Tud

* Nièvre Fouché (1793-1794), merc'h da Joseph Fouché (1759-1820), bet anvet diwar anv andepartamant.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar c'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ en Nièvre

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Niña Pastori

Niña Pastori pe María Rosa García García, ganet e San Fernando (Cádiz), e proviñs Cádiz e 1978, zo ur ganerez flamenco. Merc'h-vihan eo d'ar ganerez flamenco Inés "la del Pelao". Levezonet eo bet gant Camarón de la Isla, alias José Monje Cruz (1950 – 1992).
En hec'h albom Joyas prestadas, e 2006, e kane kanaouennoù savet gant Joan Manuel Serrat, Alejandro Sanz, Maná, Juan Luis Guerra, Antonio Machín, Manolo García, Luz Casal, Armando Manzanero, Los Chichos pe Marife de Triana.

## Pladennoù

* 1996: Entre dos puertos
* 1998: Eres luz
* 2000: Cañaílla
* 2002: María
* 2004: No hay quinto malo
* 2006: Joyas prestadas
* 2007: Joyas propias
* 2009: Esperando verte
* 2011: La orilla de mi pelo
* 2014: RAÍZ (gant Lila Downs ha Soledad Pastorutti)

## Liammoù diavaez

* Puede ser:
* La Orilla de Mi Pelo

## Notennoù

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=EBfqT1vDApQ
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=egcL_uP1LpU
# Niz

Ni, pe niz, un den eo bugel e c'hoar pe e vreur.

## Eontr ha niz

* Niz e oa Arzhur Iañ da Yann Dizouar, ha lazhet e voe gant e eontr e 1203, e Rouan.
* Niz da Napoleone Buonaparte e oa an impalaer gall Napoleon III, en XIXvet kantved.

## Pennadoù kar

* Kenderv
* Eontr
# Nizza di Sicilia

Nizza di Sicilia (Nizza e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Nizza

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Nizza zo un anv lec'h italianek, hag un anv-tiegezh ivez.

## Lec'hioù

* Nizza, pe Nizza Marittima, anv italianek kêr Nisa, hiriv e Bro-C'hall,
* Nizza di Sicilia, kumun e Metropol Messina
* Nizza Monferrato, kêr e proviñs Asti
* Nizza Millefonti, karter e Torino
* Ponte Nizza, kumun e proviñs Pavia
* Val di Nizza, kumun e proviñs Pavia
* Nizza, stêr

## Tud

* Amarilli Nizza, kaner soprano italian
* Angelo Nizza, skrivagner italian

## Traoù arall

* Nizza, gwin eus tolead Nizza Monferrato
* Contea di Nizza, anv italianek kontelezh Nisa
* torrente Nizza, froud er val Nizza, adstêr d'ar Staffora, a dremen dre Val di Nizza ha Ponte Nizza
* Rio Nizza, froud a dremen dre Nizza Monferrato
# Nizza Monferrato

Nizza Monferrato (Nissa Monfrà e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte, war lez ar stêr Belbo. 10 200 a dud zo enni o chom.
* Ar Belbo e Nizza Monferrato.
* An ti-kêr.
# Niña

Niña zo ur ger spagnolek hag a dalv kement ha plac'hig, hag a zo bet roet da veur a dra.

## Yezhoù all

* Nena, e katalaneg

## Istor

* La Niña (lestr), unan eus listri Kristof Kolomb e 1492

## Lec'hanvadurezh

* al Laguna de La Niña, e Perou
* La Aurora (Est. La Niña), kêriadenn e proviñs Buenos Aires en Arc'hantina

## Douaroniezh

* La Niña (hin), anv unan eus fenomenoù an hin, hag a zegas glaveier e-leizh.

## Tud

* Niña Dolino, aktourez filipinat
* Niña Pastori, anv-micher ar ganerez spagnol María Rosa García García (1978-), cantaora flamenco.

## Pennadoù kar

* Niño
* Nina
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Nizon

Nizon :
| Ar c'halvar ||
| Anv gallek (ofisiel) | Nizon |
| Bro istorel | Bro-Gerne |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kemper |
| Kumun | Pont-Aven |
| Kumun diskaret e | 1954 |
| Maer diwezhañ Amzer gefridi | Pierre Vautrain 1945-1952 |
| Kod kumun | 29154 |
| Kod post | 29930 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 837 ann. (1954) |
| Stankter | ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : m bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | ? km² |
| Nizon ||
| kemmañ |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Nizon ( er vro) a oa ur gumun e Breizh e Penn-ar-Bed hag e Bro-Gerne. Ul lodenn eus kumun Pont-Aven eo bremañ.

## Istor

* Ur barrez eus eskopti Kerne e oa Nizon gwechall.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Nizon e 1790, hep he zrev Pont-Aven hag a zeuas da vezañ ur gumun distag diouti.
* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Breton, person ; nac'het e voe al le gant Guvoel, kure, hag Helegoualc'h, beleg kofesour.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1805 e teuas Pont-Aven da vezañ ur barrez distag diouzh Nizon ivez.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 111 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 5,87% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevarzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Stagidigezh

* Staget e voe kumun Nizon ouzh kumun Pont-Aven e 1954, d'ober ur gumun vras hepken.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik Sant Amet
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Sevenadur
### Brezhoneg
#### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936 : ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Tud

* En XX$^{vet}$ kantved e oa bet ar barzh Xavier Grall o vevañ e Nizon, e dibenn e vuhez.
* Théodore Hersart de la Villemarqué, dastumer Barzhaz Breizh, a voe desavet e Nizon e 1815, e kastell ar Genkiz. E Nizon ivez emañ maner Rustefan, a zo meneget e-barzh "Jenovefa Rustefan", ur werz a gaver e Barzhaz Breizh.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 52 ha 53
* 1 2 Memorial Genweb
* ↑ Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ (fr) Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
# Lur Monaco

Lur Monaco franc monégasque (fr) :
| 1 Lur Monaco eus 1978 (tuig) 1 Lur Monaco eus 1978 (talig) ||
| Kod ISO 4217 | MCF |
| Implijet e | Monako, Frañs hag Andorra |
| ERM | |
| Adalek | N/A |
| Feur-eskemm difiñv adalek | 31 a viz Kerzu 1998 $^1$ |
| Erlec'hiet gant €, nann-kach | 1 a viz Genver 1999 |
| Erlec'hiet gant €, kach | 1 a viz Genver 2002 |
| € = | 6.55957 MCF |
| Liammet ouzh | Lur Gall (kevatal) |
| Rannadur | |
| 1/100 | santim |
| Arouez | fr. pe F |
| Pezhioù | 10, 20, 50 ct. 1, 5 fr |
| Ti ar Moneiz | Monnaie de Paris |
| Diskouez a ra ar voest-mañ statud ar moneiz kent ma voe dilezet. ||
| end-ameeun (1:1 evit FRF) ||
Ar franc monégasque MCF pe lur Monaco a oa unan eus moneizoù ofisiel priñselezh Monaco betek 1999 (de jure, de facto 2002) pa'z eas d'un isvoneiz eus an Euro. Asambles gant al lur gall e voe graet gantañ hag an hevelep talvoudegezh hag eñ en doa. E 100 santim e voe rannet. Pezhioù hepken a veze graet (eus 20 santim betek 20 franc).
Un dalvoudegezh vras o deus pezhioù Monaco brav o ferzh evit an dastumerien.

## Gwelet ivez

* Pezhioù Euro Monaco
# Lur Kongo

Lur Kongo (kod bank : CDF) eo unanenn voneiz ofisiel Republik Demokratel Kongo.
Bez' e oa unanenn voneiz Kongo belgiat ha republik Kongo betek 1967. Etre 1967 ha 1998 e voe lakaet ar zair en e blas.
# Lur sterling

Al lur sterling (saozneg: pound sterling), (arouez: £; kod ISO: GBP), anvet alies lur saoz e brezhoneg (dre fazi, pa n'eo nemet unan anezho), eo unanenn voneiz ar Rouantelezh-Unanet, dalc'hidigezhioù ar gurunenn, evel Enez-Vanav ha Jerzenez, hag un nebeud tiriegezhioù tramor. Unan eus ar 4 moneiz pennañ eus ar bed eo.
Rannet eo al lur sterling e 100 penny (liester: pence).

## Gerdarzh

* 1 lur saoz (1 pound) = 453,6 gramm
* 1 sterling = 1 penny en arc'hant
    Moarvat diwar ar c'hrennsaoneg sterre, "steredenn'" (c. 1300 ; star er saozneg a-vremañ), peogwir e veze stered war lod pezhioù moneiz norman ; er bloavezhioù 1560 e voe ledanaet ster ar ger sterling da "moneiz ken mat hag ar sterling" hag adalek c. 1600 e talvezas kement ha "moneiz ar Saozon".
* 1 £ = 453,6 gramm pence arc'hant.

## Meur a lur sterling
### Bro-Saoz ha Bro-Gembre

Graet e vez gant al lur saoz e Bro-Saoz ha Bro-Gembre, embannet gant Bank Bro-Saoz. N'o deus ur mon dezvel nemet eno.

### Bro-Skos

E Bro-Skos e vez graet gant al "lur skos", embannet gant 3 bank, gant aotreegezh Bank Bro-Saoz. N'o deus mon dezvel ebet avat: lurioù sterling evel ar reoù all ez int.

### Norzhiwerzhon

4 bank a embann bilhedoù evit Norzhiwerzhon, evel e Bro-Skos n'o deus mon dezvel ebet.

## Liammoù diavaez

* (en) (de) Lur sterling
* (en) (de) Lur sterling (Bro-Skos)
* (en) (de) Lur sterling (Norzhiwerzhon)

## Notennoù

* ↑ (en) Online Etymology Dictionary
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lurago Marinone

Lurago Marinone zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Lurago d'Erba

Lurago d'Erba zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Luras

Luras zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Lurano

Lurano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Lurate Caccivio

Lurate Caccivio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Niver atomek

Graet e vez niver atomek (Z) e kimiezh hag e fizik eus an niver a brotonennoù a zo e-barzh nukleüs un atomenn. En un atomenn neptu (na + na –) he c'harg tredanel) eo kevatal an niver a elektronennoù d'an niver atomek.
Da skouer, an izotop Uraniom-238 zo notennet $_{92}^{238}\!{\rm {U}}$, 92 o vezañ an niver atomek ; A = 238 (92 protonenn + 146 neutronenn). Plas an elfenn gimiek en daolenn beriodek a vez roet gant an niver-se.

## Gwelet ivez

* Taolenn beriodek an elfennoù
* Roll an elfennoù hervez o niver
# Niver feurek

Un niver feurek zo, e jedoniezh, un niver hag a c'hell en em ezgeriañ evel rannad daou kevan daveel. An niveroù feurek ankevan (anvet rannoù a-wechoù) zo notet peurliesañ a/b, ma vez a ha b daou gevan daveel (gant b anvannel). Envel a reer a an niverer ha b an anver.
Pep niver feurek a c'hell bout skrivet en un amvevennad a zoareoù diforc'hek, evel 1/2=2/4=3/6=h.a. Hogen, bez' ez eus ag ur furm brientet, pa ne vez ket a ranner boutin etre a ha b, estreget 1 (Niveroù kentañ int kenetrezo). Pep niver feurek anvannel en deus, en ur mod rik, ur furm hepken eus ar rizh-mañ gant un anver muiel. Komz a reer neuze a rann andireadus.
Dispakad dekredel un niver feurek zo bepred trovezhiek adalek un dekredell bennak (da skouer, e degouezh ur skritur dekredel bevennek, ouzhpennadenn mannoù a ziogel an drovezhiegezh). Kement-se zo gwir e forzh petore diazez. A-geveskemm, mar bez un dispakad dekredel trovezhiek gant un niver en un diazez d'an nebeutañ, neuze ez eus un niver feurek anezhañ.
Un niver gwerc'hel ha n'eo ket feurek a lavarer anezhañ ez eo anfeurek. Teskad an niveroù feurek zo ur c'horf, notet $\mathbb {Q}$, hag a c'heller notañ ent-furmel:
    $\mathbb {Q} =\left\{{\frac {m}{n}}\,|\,(m,n)\in \mathbb {Z} \times \mathbb {N} -\{0\}\right\},$
ma vez $\mathbb {Z}$ gwalenn ar c'hevanion.
# Patrick Eliès

Patrick Eliès a zo ur bageer dre-lien breizhat eus Bro Sant-Brieg.
Tad eo d'ar bageer Yann Eliès.
Trec'h e oa bet er Course de l'Aurore e 1979 e e-bourzh Chaussettes Olympia.
# Patrick Le Besco

Patrick Le Besco (Padrig ar Besko e brezhoneg), ganet e 1950, zo ur yezhour eus Pariz, a orin breizhat ha vietnamat, hag en deus savet meur a levr diwar-benn ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek, embannet gant Emgleo Breiz pe L'Harmattan e Pariz.
Dimezet eo bet da Catherine Belkhodja, tri bugel o deus bet : Maïwenn Le Besco, Jowan Le Besco hag Isild Le Besco.

## Oberennoù
### Embannet gant L'Harmattan

* Parlons breton, 1997
* Parlons gaélique (Irlande), 2001
* Parlons gaélique (Écosse - Île de Man), 2019

### Embannet gant Emgleo Breiz

* Le breton de Belle-Ile-en Mer, 1998
* Dornleor Manaveg, 2000, 294p

### Embannet gant Travaux d'Investigation et de Recherche

* Variations bretonnes sur la parabole de l'enfant prodigue, 2016

## Troidigezh

* Ma buhez en Enez Vanao, Edward Faragher, 2006, Emgleo Breiz

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Rummad pennadoù gantañ er gelaouenn vrezhonek Hor Yezh etre ar bloavezhioù 1982 ha 1993.
* ↑ Adembannet e 2019 gant Travaux d'Investigation et de Recherche : Dornlevr manaveg
# Patrick Friesacher

Patrick Friesacher (bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1980 e Wolfsberg) a oa ur blenier redadegoù kirri aostrian en deus redet e Formulenn 1 gant Minardi e 2005.
# Patrick Jeffroy

Patrick Jeffroy, bet ganet e Roazhon d'ar 25 a viz Genver 1952 zo ur c'heginer breizhat, perc'henn ar preti hag a zoug e anv e Karanteg.

## Un nebeud meuzioù

* La bouillie d'avoine Krasenn (snackée)
* Tête de cochon aux bulots, lait ribot et galettes très fines de sarrasin
* Foie gras frais de canard poché et homard bleu

## Enorioù

* 1984: Kentañ Steredenn er Guide Michelin
* 2002: Eil Steredenn er Guide Michelin
* 2013: Tri Zok er Gault Millau

## Levrioù

* Faim de mer, Glenat, 2010, ISBN 978-2723465533

## Pennadoù kar

Keginerezh Breizh

## Liammoù diavaez

L'Hôtel de Carantec Restaurant Patrick Jeffroy
# Patrick Fiori

Patrick Fiori (Patrick Jean-François Chouchayan e anv gwir) zo sonaozer ha kaner gallek. Ganet eo d'an 23 a viz Gwengolo 1969 e Marselha, diwar ur vamm ganet e Korsika hag un tad eus Armenia.
Kanet en deus evit Frañs e kenstrivadeg an Eurovision e 1993. Brud en deus bet dreist-holl o vezañ Phœbus er gomedienn war gann Notre-Dame de Paris . Kanet en deus gant arzourien c'hallek all brudet evel Jean-Jacques Goldman, Garou ha Florent Pagny.
# Patrick Mareschal

Patrick Mareschal zo ur politikour breizhat, bet prezidant Kuzul departamant Liger-Atlantel etre 2004 ha 2011.
Ganet eo bet e Jonzac (e departamant ar Charente-Maritime) d'an 8 a viz Mae 1939.
Stadegour en INSEE e oa.
Dilennet e oa bet da guzulier departamant kanton Naoned-11 e 1985 hag addilennet e 1992, 1998 ha 2004.
Unan eus eilmaered Alain Chénard, maer Naoned, eo bet etre 1977 ha 1983. Kentañ eilmaer Jean-Marc Ayrault eo bet eus 1989 betek 2001.
Bepred eo bet ali gant distro Liger-Atlantel da Vreizh. Unan eus krouerien ar gevredigezh B5 eo bet e 1973. Deuet eo B5 da vezañ CUAB (Comité pour l'unité administrative de la Bretagne - Komite evit unaniezh melestradurel Breizh) e 1981.
Resevet en deus kolier an Erminig d'an 19 a viz Gwengolo 2015 e Gwened.
# Mikhail Gorbatchev

Mikhail Sergeyevitch Gorbatchev (rusianeg : Михаил Сергеевич Горбачёв, distagañ: ), IPA [mʲɪxɐˈil sʲɪrˈɡʲeɪvʲɪtɕ ɡərbɐˈtɕof], ganet d'an 2 a viz Meurzh 1931 ha marvet d'an 30 a viz Eost 2022, a zo ur politikour soviedat ha rusian a voe e penn URSS etre 1985 ha 1991.

## Buhezskrid

Ganet eus tud kolkozian, Sergey Andreyevitch Gorbatchev (1909-1976) ha Maria Panteleievna, ganet e Gopkalo (1911-1993. A orin eus Kaokaz an Norzh eo Gorbatchev. Studiañ a reas ar gwir e skol-veur Lomonosov Moskov e-lec'h ma kejas ouzh ar plac'h a zeuas da vezañ e wreg, Raisa hec'h anv. Emezelañ a reas ouzh ar strollad komunour e 1952 ha dont a reas da vezañ rener evit kêr Stavropol e 1962.

## Daveoù

* ↑ (fr) Mort de Mikhaïl Gorbatchev, le dernier dirigeant de l’Union soviétique. Courrier international (Eost 2022).
# Mikireg

Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù mikirek eo ar baieg (mikir, manchati, karbi pe arleng alam) komzet gant tro-dro da 478.000 den (1997) en Assam ha Nagaland en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
# Mikhail Kirponos

Mikhail Petrovich Kirponos (Rusianeg: Михаи́л Петро́вич Кирпоно́с ; Ukraineg: Михайло Петрович Кирпонос, Mykhailo Petrovych Kyrponos), ganet d'an 12 a viz Genver 1892 ha marvet d'an 20 a viz Gwengolo 1941, a oa ur jeneral soviedel en Arme Ruz a orin ukrainian. Enoret e oa bet gant medalenn uhelañ an Unvaniezh Soviedel, hini Haroz an Unvaniezh Soviedel evit e vestroniñ ha kalon e-penn un divizion e-pad Kampagn Finland 1939-1940. Kirponos a zo chomet brudet dreist-holl evit e roll diazez evit aozadur ha ren difennerezh an Ukraina Soviedel e-pad Emgann Brody, emgannoù Ouman ha Kiev e-pad kentañ mizioù ar bloavezh 1941, aloubadeg an Unvaniezh Soviedel gant nerzhioù lu an Ahel.
Lazhet e voe en emgann e-pad difennerezh Kiev e-pad an Oberiadur brezel Barbarossa.

## Yaouankiz

Kirponos a oa bet ganet en ur familh gouerien paour, labouret en devoa evel koataer. Enrollet e oa bet e arme Rusia e 1915, kemeret en devoa perzh er C'hentañ Brezel-bed. E 1917 e oa emezellet el Lu Ruz, stourmet en devoa e-pad Brezel diabarzh Rusia. Goude-se e emezelas er Strollad Bolchevik e 1918.

## Marv

Goude faezadenn ar Soviediz en Emgann Uman, nerzhioù Kirponos o devoa stourmet en Emgann Kyiv. Lazhet e oa bet e-kerzh an difennerezh eus kêr, hag a voe flastret garv gant nerzhioù an Ahel. Ur wech c'hoazh e oa bet gwasaet stad ar soviediz dre fazioù kadoniezh Stalin hag an ofiserien uhel all. Hiziv-an-deiz c'hoazh, Kirponos a chom gwelet evel un ofiser a zoare kement gant ukrainiz evit gant ar rusianed.

## Tro-spered

Kirponos ne oa ket un ofiser mailh laret e vez eus outañ e oa un den emgar, diampart da vezañ e-penn bagadoù bras soudarded. Ne oa ket bet stummet ha n'en doa ket klasket en bezañ ha n'en doa ket santadur ebet. Ouzhpenn-se e oa dedennet muioc'h gant ma vefe renket mat an traoù milourel, dreist-holl ma ne vefe ket direnket ofiserien uhel Moskva.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of WWII on the Eastern Front gant Constantine Pleshakov.
# Mikmakeg

Ur yezh aljek eus is-skourr eus ar yezhoù algonkek ar reter eo ar mikmakeg (mi`kmaq [mi:gmax]), komzet gant 8 500 den en holl, 7 310 anezho e Kanada ha war-dro 1 200 er Stadoù-Unanet.
Div rannyezh pennañ a zo:
* mikmakeg an norzh
* mikmakeg ar su

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek
# Mikiel Anton Vassalli

Mikiel Anton Vassalli (Żebbuġ, 5 Meurzh 1764 – Pietà, 12 Genver 1829) a oa ur skrivagner ha yezhour eus Malta, hag a embannas un toullad levrioù maltek, en o zouez ur geriadur malteg-italianeg, ur yezhadur pe c'hoazh an Aviel e malteg.

## Buhez

Ganet e voe Mikiel Anton Vassalli e Żebbuġ en ur familh peizanted ha koll a reas e dad pa ne oa nemet daou vloaz. E 1785 ez eas da Roma, da studiañ yezhoù ar reter e skol-veur Sapienza.
Er bloavezhioù 1790 e embannas levrioù hag a roas lañs da vat da studi skiantel ar malteg :
* L-Alfabett Malti (1790), Lill-Malti li qiegħed jaqra (al lizherenneg valtek)
* Ktieb il-Kliem Malti (1796) (ur geriadur malteg-latin-italianeg)
* il-Mylsen (1791) (ur yezhadur maltek e latin)
En e zigoradur d'ar geriadur e embanne splann e felle dezhañ ober eus ar malteg yezh an deskadurezh hag ar vuhez e Malta.
Tapout a reas ur post e skol-veur Malta da gelenn malteg, hag embann a reas levrioù all :
* ur yezhadur nevez eus ar malteg, en italianeg (1827)
* un torkad krennlavarioù maltek (1828)
* ar pevar Aviel, troet e malteg (1829)
Harluet e voe eus Malta meur a wech e-pad e vuhez, abalamour d'e gredennoù politikel. Levezonet e oa bet gant soñjoù Kantved ar Sklêrijenn e-pad e studioù e Roma, ha gant an Dispac'h gall.
Ur studi skiantel a reas eus ar malteg, e darempred gant ar yezhoù semitek all. Kinnig a rae ober eus ar malteg ur benveg evit deskadurezh ar bobl, e-lec'h an italianeg pe ar yezhoù estren all implijet e Malta betek neuze. Abalamour d'an dra-se e voe lesanvet Missier il-Lingwa Maltija (tad ar malteg).
# Miko Mission

Miko Mission, ganet Pier Michele Bozzetti d'an 22 a viz Even 1945 en Alessandria, en Italia, zo ur c'haner italo disco.

## Pladennoù pennañ

* 1984 : How Old Are You?
* 1984 : The World Is You
* 1985 : Two For Love
* 1986 : Strip Tease
* 1987 : Toc Toc Toc
* 1987 : I Like A Woman's Heart
* 1988 : I Believe
* 1989 : One Step To Heaven
* 1989 : Rock Me Round The World
* 1993 : I Can Fly
* 1996 : Mr. Blue
* 2010 : Let It Be Love
* 2014 : Universal Feeling
# Mikoyan-Gourevitch MiG-21

Ar Mikoyan-Gourevitch MiG-21 (e rusianeg: Микоян и Гуревич МиГ-21; anv-kod AFNA: Fishbed) a zo un nijerez emgann dreistsonek soviedat en implij abaoe 1960. Ar c'harr-nij brezel dreistsonek graet ar muiañ an hini eo (war-dro 11 000 skouerenn), ha tost da 60 bro o deus prenet skouerennoù anezhañ, hag e 2015 e oa c'hoazh 18 bro hag a rae gantañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Plourin

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Plourin a zo

## Pennad kar

* Plerin