OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Carmel

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Carmel zo un anv-lec'h, hag un anv-badez saoznek.

## Orin

Deuet eo diwar anv Menez Karmel. Stag eo ouzh ar Bibl, ha roet eo bet da ilizoù, lec'hioù ha tud.

## Relijion

Tremen 750 manati karmezidi zo dre ar bed.
* Urzh ar C'harmel, a lavarer eus div urzh:
** Urzh Karmez
** Urzh ar C'harmez diarc'hen

## Lec'hioù
### Israel

* Menez Karmel, menez

### Kanada

* Mont-Carmel kumun en Enez ar Priñs Edward

### Katalonia

* Carmel, karter e Barcelona

### Kebek

* Mont-Carmel, kumun

### Kembre

* Carmel (Ynys Môn)
* Carmel (Sir Gaerfyrddin)
* Carmel (Sir y Fflint)
* Carmel (Gwynedd)
* Carmel (Powys)

### Palestina (Sisjordania)

* Karmel (Har Hebron) ur gêr e-kichen kêrig arab al Karmil

### Stadoù-Unanet

* Carmel kêr e stad New York
* Carmel en Indiana
* Carmel-by-the-Sea e California

## Tud

* Carmel Rosa Baserba (Barcelona, 1912 - Banyuls de la Marenda, 2007) politikourez katalan
* Carmel (ganet e 1958), anv-micher ar ganerez saoz Carmel McCourt.
* Moshe Carmel (1911-2003), ofiser ha politikour israelat.
* Carmel Myers (1899 – 1980), aktourez stadunanat, e filmoù digomz dreist-holl
* Carmel Zollo, politikourez aostralian.

## Oberennoù

* Carmel - film e 2009 renet gant Amos Gitai

## Pennadoù kar

* Mount Carmel
* Carmen
* Carmelo ha Carmela
# Carmel (Mon)

Carmel zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llannerch-y-medd, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 220,7 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Carmagnola

Carmagnola zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Carme (loarenn)

Carme :
| Dizoloet gant | Seth B. Nicholson |
| Dizoloet d'ar | 30 Gouere 1938 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 23 404 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2533 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 734,17 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 164,907° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~46 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | 1,3×10×10$^{17}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,017 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Carme (eus ar gresianeg Κάρμη) a zo ul loarenn gilgradek direizh eus Yaou. Gant Seth B. Nicholson eus Arsellva Menez Wilson e voe dizoloet e 1938. Betek 1975 e voe anvet Yaou XI pe, gwechoù 'zo Pan. Hec'h anv a-vremañ a zeu eus Karme, unan eus serc'hed Zeus.
Hec'h anv a ro da strollad Carme, ur strollad loarennoù direizh kilgradeg hag a gelc'htro etre 23 milion a gilometradoù ha 24 milion a gilometradoù eus Yaou gant ur stouadur a 165°.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Carme Forcadell

Maria Carme Forcadell i Lluís (bet ganet d'an 29 a viz Mae 1955 e Xerta, Spagn) a zo ur bolitikourez katalan. Prezidantez Parlamant Katalonia eo bet etre 2015 ha 2017. Kelennerez war ar c'hatalaneg eo bet ivez.
A-du emañ gant dizalc'hiezh Katalonia ha krouet he doa ar gevredigezh Assemblea Nacional Catalana evit difenn ar mennozh-se.
Evel Prezidantez Parlamant Katalonia he doa renet an deiz ma oa bet votet an dizalc'hiezh d'an 27 a viz Here 2017 da heul ar referendom war an dizalc'hiezh. Abalamour d'an dra-se e oa bet lakaet en toull-bac'h gant Spagn da c'hortoz ur prosez.
# Carmel (Gwynedd)

Carmel zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre. E Dyffryn Nantlle emañ, etre Groeslon hag Y Fron, e harz Mynydd y Cilgwyn.
Dont a ra an anv eus anv chapel ar vetodisted, kalvinourien a ziazezas eno e 1827, hag a oa anvet war-lerc'h Menez Karmel ar Bibl.
# Carlotti

Carlotti zo unanv-tiegezh italianek en Italia ha Korsika.
* Margherita Carlotti degli Antoniazzi, lesanvet la Devota della Costa (1502-1565), leanez italian
* Alessandra Carlotti di Rudinì (1876-1931), leanez italian
* Alessandro Carlotti (1809-1867), politikour italian, kentañ sindaco Verona

### XXvet kantved

* Doriano Carlotti (1925-2013), melldroader italian
* Giuseppe Carlotti (1974), skrivagner italian
* Barbara Carlotti (1974), kanerez c'hall
# Carly

Kumunioù Frañs :
| Anv | Carly |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Samer et environs |
| Kanton | Samer |
| Kod INSEE | 62214 |
| Kod post | 62830 |
| Maer | Aimé Herduin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,31 km² |
| Led | 50° 39' 09" Norzh |
| Hed | 01° 42' 10" Reter |
| Uhelder kreiz | 27 m |
| Uhelder bihanañ | 11 m |
| Uhelder brasañ | 110 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 540 (2007) |
| Stankter | 85 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Carly a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Carly Simon

Carly Elisabeth Simon, bet ganet d'ar 25 a viz Mezheven 1945 e New York, zo ur ganerez-sonaozerez hag un aktourez stadunanat.
He c'hanaouenn You're So Vain, deuet er-maez e miz Du 1972, a reas berzh er bed a-bezh.
Anavezet eo ivez evit bezañ kanet Nobody Does It Better, kanaouenn bennañ ar film The Spy Who Loved Me (deuet er-maez e miz Gouere 1977).

## Liamm diavaez

* You're So Vain gant Carly Simon
# Carlow

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* evit ar gêr eus Iwerzhon anvet Carlow e saozneg, sellit ouzh Ceatharlach
* evit ar gontelezh eus Iwerzhon anvet County Carlow e saozneg, sellit ouzh Kontelezh Ceatharlach
* evit ar gêr eus Alamagn anvet Carlow, sellit ouzh Carlow (Alamagn)
# Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL, nederlandeg a dalvez «Levraoueg niverel al lizhiri nederlandek») a zo ul lec'hienn internet gouestlet d'an nederlandeg ha d'al lennegezh nederlandek. Enni e kaver testennoù lennegel, studiadennoù, pennadoù-barn ha displegadennoù hag ivez titouroù all evel buhezskridoù, skeudennoù ha liammoù diavaez. DBNL a zo bet krouet gant Stichting DBNL («Diazezadur DBNL», savet e 1999) ha gant Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (Kevredigezh lennegel an Izelvroioù). Skoazell argant a zo bet roet gant ensavadurioù evel NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, Aozadur nederlandat evit an enkalskoù skiantel) pe Nederlandse Taalunie.

## 1 000 testenn : al levraoueg diazez

En DBNL e kaver (pe e vo kavet) al "levraoueg nederlandek diazez" (nederlandeg : "basisbibliotheek"). Paul Schnabel an hini eo a zo e penn ar bodad ma voe dibabet an testennoù-se. ne vo ket kavet testennoù klasel zo evel De avonden (an nozvezhioù, gant Gerard Reve, 1947) pe Nooit meer slapen (En tu all d'ar c'housk gant Willem Frederik Hermans, 1966) abalamour d'ar gwirioù aozañ.

## Notennoù

* ↑ Somers, Maartje Van abel spel tot Achterhuis: de basisbibliotheek - het Nederlands erfgoed in duizend sleutelteksten, NRC Handelsblad 4 a viz Ebrel 2008 rann Boeken, p.10
* ↑ Somers, Maartje p. 10
* ↑ Somers, Maartje, p.10

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Digimon

Digimon, pe « Digital Monsters » – Euzhvil Niverel e brezhoneg -, a zo un heulienn produ japonat enni mangaioù, tresedennoù-bev, c'hoarioù-video, c'hoarioù kartoù, hag all...
An Digimon a vev en un digi-bed (ez orin Digital World), un hollved hag a c'hell bezañ gweladennet eus an Douar dre implij ar rouedad Internet. An heulienn a zo bet broudet dreist-holl dre ar manga, kartoù booster, hag ar c'hoari Digimon World diorroet gant Playstation.

## Kemenadennoù diwezhañ abaoe 2010

E 2010 eo sañset bezañ embanet ur c'hoari nevez war DS, Digimon story: Lost evolution, o vezañ ur c'hoari eus an doare RPG. Unan eus ar re kentañ kinniget war DS. Mod-all e kendalc'h an heulienn Digimon gant e lodenn 6 Digimon Digimon Xros Wars.
# Digital Millennium Copyright Act

An Digital Millennium Copyright Act (DMCA) zo ul lezenn stadunanat o lakaat e pleustr emglevioù ar World Intellectual Property Organization (WIPO) eus ar bloavezh 1996. Lakaat a ra da dorfed produerezh hag eskemm teknologiezhoù, ardivinkoù, pe servijoù er-maez eus an aotreoù roet gant ar berc'hennerien (dre vras an digital rights management pe DRM). Ouzhpenn-se an DMCA a uhela ar c'hastizoù da geñver tremen e-bioù ar perc'henniñ dre Internet.
Tremenet d'an 12 a viz Here 1998, dre ur votadeg an holl a-du en United States Senate, sinet e voe gant ar prezidant Bill Clinton d'an 28 a viz Here 1998. An DMCA a zegase kemmoù hag ouzhpennadurioù d'an Title 17 eus Lezennoù Stadoù-Unanet Amerika o reiñ un difenn gwelloc'h ha ledanoc'h d'ar perc'henniñ. Ouzhpenn da-se e troc'he gwelloc'h al liamm etre an embregerezhioù internet hag an implijerien perc'henn d'ul linenn ha neuze d'an implij graet eus outi.
# Digital rights management

Digital rights management (DRM) zo un hollad doareoù lies evit perc'henniñ teknologiezhoù ha strishaat an implij eus dafar perc'hennet pe labourioù pep gwir miret strizh warno. An teknologiezhoù DRM a glask reoliañ an implij, ar c'hemm, hag an embann eus labourioù perc'hennet (evel programoù stlenneg pe dafar liesmediat), kement hag ar savennoù.
# Diglossa

Diglossa :
| Ur barez Diglossa sittoides. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Diglossa Wagler, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Diglossa a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Triwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Diglossa albilatera
** D. a. affinis, albilatera, federalis ha schistacea,
* Diglossa baritula
** D. b. baritula, montana ha parva,
* Diglossa brunneiventris
** D. b. brunneiventris ha vuilleumieri,
* Diglossa caerulescens
** D. c. caerulescens, ginesi, media, mentalis, pallida ha saturata,
* Diglossa carbonaria,
* Diglossa cyanea
** D. c. cyanea, dispar, melanopis, obscura ha tovarensis,
* Diglossa duidae
** D. d. duidae, georgebarrowcloughi ha hitchcocki,
* Diglossa glauca
** D. g. glauca ha tyrianthina,
* Diglossa gloriosa,
* Diglossa gloriosissima
** D. g. boylei ha gloriosissima,
* Diglossa humeralis
** D. h. aterrima, humeralis ha nocticolor,
* Diglossa indigotica,
* Diglossa lafresnayii,
* Diglossa major
** D. m. chimantae, disjuncta, gilliardi ha major,
* Diglossa mystacalis
** D. m. albilinea, mystacalis, pectoralis hag unicincta,
* Diglossa plumbea,
* Diglossa sittoides
** D. s. coelestis, decorata, dorbignyi, hyperythra, mandeli ha sittoides,
* Diglossa venezuelensis.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, pevar isspesad ha daou-ugent dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Diglossa (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Digemmenn Boltzmann

Graet e vez gant digemmenn Boltzmann k (pe k$_B$) evit ezteuler ar geittalvoudegezh etre an temperadur hag an energiezh. Diwar anv Ludwig Boltzmann eo bet anvet.
Talvezout a ra an digemmenn diazez-mañ :
       k$_B$ ˜ 1,380 650 5(24)×10$^{-23}$ J/K ˜ 8,617 386×10$^{-5}$ eV/K
Graet e vez gant an digemmenn-mañ:
* evit jediñ spektr elektromagnetek ar c'horf du ;
* er sistemoù a heuilh ur statistik Maxwell-Boltzmann (pe dasparzhadenn Maxwell-Boltzmann), lezenn Arrhenius pergen
* evit jediñ an entropiezh statistikel: $s=k_{B}ln\Omega$
Digemmenn ar gazoù peurvat R eo liesad digemmenn Boltzmann dre niver Avogadro.
# Diglosia
## Termenadur

Un doare divyezhegezh kevredel dibarek eo an diglosia.
Hervez ar yezhoniezh e c'heller komz eus diglosia kentoc'h eget eus divyezhegezh pa vez implijet d'an nebeutañ div yezh disheñvel, peurliesañ an eil tost d'eben, gant tud o vevañ en ul lec'h bennak ma roer implijoù kevredel da unan eus an daou doare yezh-se hag implijoù kevredel izel d'egile.
Levezonet e vez alies ivez ar yezh izel gant ar yezh uhel.

## Istor ha gerdarzh

Krouet e oa bet an termen diglosia diwar an henc'hresianeg διγλωσσία (diglōssia) evit ar wech kentañ gant ar yezhonour Iannis Psycharis. War-lerc'h e voe implijet gant an arabegour William Marçais e 1930 evit deskrivañ stad an traoù el lec'hioù ma komzer an arabeg. Brudet eo deuet da vezañ, avat, a-druagrez d'ur pennad-skrid savet gant ar sokioyezhoniour stadunanat Charles A. Ferguson (1921-1998, Diglossia, e 1959<ref>(en) 'Diglossia'. Kavet : 09/07/2023.. Er skrid-se ec'h implijas Ferguson an termen da deskrivañ un doare divyezhegezh kevredel el lec'h ma'z eus ur yezh uhel (H, saozneg : High') kichen-ha-kichen gant unan izel (L, Low) hervez an doareoù ma vezont implijet er gevredigezh.

## Skouerioù

Hervez Ferguson, evit gallout komz eus diglosia e rank an daou doare yezh H ha L bezañ tost an eil d'eben. Ar yezhoniour stadunanat Joshua Fishman (1926–2015) an hini eo, neuze, a skrivas evit ar wech kentañ diwar-benn diglosia etre yezhoù disheñvel a reas diglosia ledan (extended diglossia) anezhañ, da skouer an elzaseg evel yezh izel (L) hag ar galleg evel yezh uhel (H) en Elzas.
Hervez Ferguson ez eo skouerioù mat an arabeg rannyezhel e-keñver anarabeg unvan a-vremañ pe klasel hag ar gresianeg Katharevousa e-keñver ar gresianeg Dhimotiki.
Ar sokioyezhoniour alaman Heinz Kloss (1904–1987), diouzh e du, a ziforc'he etre exoglosia evel hini Elzas hag endoglosia evel etre alamaneg Suis hag an alamaneg unvan.
Pa c'heller komz eus endoglosia dreist-holl, an doare yezh izel (L) a c'hell bezañ ur vasilektenn pe ur vezolektenn keit ha ma vez ar yezh uhel (H) an akrolektenn.
* Diglosiezh zo e Breizh : ar brezhoneg hag ar gallaoueg eo yezhoù ar vro ; diglosiezh zo ivez e Breizh-Uhel (gallaoueg/galleg) hag e Breizh-Izel (brezhoneg/galleg).

## Notennoù

* ↑ Diglosiezh hervez Ofis publik ar brezhoneg ha Geriadur Ménard
# Diglossa plumbea

Diglossa plumbea :
| Diglossa plumbea (ur par). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Diglossa |
| Anv skiantel ||
| Diglossa plumbea Cabanis, 1861 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Diglossa plumbea a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv hag amprevaned.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Kreizamerika, e Costa Rica ha kornog Panamá.

## Liammoù diavaez

* (en) Diglossa plumbea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Diglossa plumbea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Diglossa plumbea el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Diglossa plumbea.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Diglorañ

Diglorañ piz pe kistin eo tennañ ar c'hlor diwarno.
Darn eus ar frouezh pe al legumaj a vez gwarezet en ur glorenn, hogen tennañ ar glorenn-se a ranker ober evit gallout o debriñ.
# Dún Mánmhaí

Dún Mánmhaí pe Dúnmaonmhuí (Dunmanway e saozneg) zo ur gêr vihan e Kontelezh Corcaigh e mervent Iwerzhon.
E 2011 e oa 2 377 a dud o chom enni.
Gevellet eo gant Kewenn, e Breizh.

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
# Dún Mór

Dún Mór (Dunmore e saozneg) a zo ur gêr vihan eus kornaoueg Iwerzhon, e biz kontelezh Gaillimh.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Breizh | Kerien | 1983 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dún na Séad

Dún na Séad (Baltimore e saozneg) zo ur gêriadenn e kornaoueg kontelezh Corcaigh, en Iwerzhon. Ur porzh zo eno da vont da enez Cléire.
Dont a ra an anv saoznek eus an anv iwerzhonek Baile an Tí Mhóir, a dalvez kement ha "kêr an ti meur". Ha dont a ra an anv iwerzhonek, Dún na Séad ("kastell ar bravigoù, "kastell ar madoù"), eus hini ur c'hastell a zo dreist ar gêriadenn hag a zo bet adkempennet. Gwechall-gozh e oa brudet al lec'h evit bezañ ur santual evit an drouized.
# Dún Gar

Dún Gar (anvet Frenchpark e saozneg) zo ur gêr vihan e Kontelezh Ros Comáin e-kreiz Iwerzhon. Eus Dún Gar e oa genidik Douglas Hyde, unan eus saverien Conradh na Gaeilge ha prezidant kentañ Republik Iwerzhon.
# Dún Laoghaire

Dún Laoghaire (a-wechoù Dun Laoghaire, saoznekaet gwechall e Dunleary, ha bet anvet "Kingston" gant ar Saozon etre 1821 ha 1921) a zo ur gêr vras hag ur porzh eus reter Iwerzhon, e kontelezh Dún Laoghaire-Ráth an Dúin. 38 761 a dud a oa o vevañ e kêr e 2006.

## Gevelliñ

Gevelliñ gant kêr pe gant Kuzul kontelezh Dún Laoghaire-Ráth an Dúin
| Bro | Kêr | Abaoe |
| Breizh | Brest | 1984 |
| Japan | Izumo | 2008 |
| Kembre | Enez-Von | |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dún Dealgan

Dún Dealgan (Dundalk e saozneg) zo ur gêr e reter Iwerzhon, e kontelezh Lú, hanter-hent etre Dulenn ha Béal Feirste.

## Gevelliñ

* Reudied Breizh

## Kêrioù gant ar memes anv

Stumm saoznek an anv en deus roet:
* Dundalk (Ontario) Kanada
* Dundalk (Maryland) Stadoù-Unanet
# Dùn Phrìs is Gall-Ghaidhealaibh

Kuzul Dùn Phrìs is Gall-Ghaidhealaibh (Comhairle Dùn Phrìs is Gall-Ghaidhealaibh e gouezeleg; Dumfries and Galloway Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Dùn Phrìs eo ar pennlec'h.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dún Geanainn

Dún Geanainn (Dungannon) e saozneg) a zo ur gêr e kontelezh Tír Eoghain e Norzhiwerzhon. Trede brasañ kêr kontelezh Tír Eoghain eo (goude an Ómaigh hag an Srath Bán). 11 139 annezad a veve enno e 2001.
# Dún Pádraig

Dún Pádraig (pe Dún Phádraig) (Downpatrick e saozneg) zo ur gêr eus Hanternoz Iwerzhon. Kêr-bennn kontelezh An Dún eo, ha roet he deus d'ar gontelezh hec'h anv a dalvez kement ha kreñvlec'h Padrig. Emañ nepell diouzh Loch Cuan (Strangford Lough), ur vorlenn en arvor biz Iwerzhon, ha war-hed un 30 km bennak diouzh Béal Feirste emañ.
10 316 den a oa o chom e Dún Pádraig e 2001.
Unan eus kêrioù koshañ Iwerzhon eo Dún Pádraig hag eno e c'haller gwelout bez sant Padrig a vije bet douaret e 461 war an dorgenn m'eo bet savet an iliz-veur. Bep bloaz e teu pirc'hirined war e vez da zeiz Gouel Sant Padrig, d'ar 17 a viz Meurzh.
# Dún na nGall

Dún na nGall (Donegal e saozneg) zo ur gêr e gwalarn Iwerzhon, e kontelezh Dún na nGall, en Ulaidh, e Republik Iwerzhon. Da 2 618 a dud e save ar boblañ hervez niveridigezh 2016. Daoust m'he deus roet hec'h anv d'ar gontelezh n'eo ket pennlec'h homañ pa'z eo Leifear.
"Dún na nGall", a vije "Din ar Gall" e brezhoneg, a dalvez "kreñvlec'h an estrenien", da lavaret eo ar Vikinged.

## Gevelliñ

Breizh : Sine

## Skeudennoù

* Dún na nGall
* Dún na nGall bay
* Dún na nGall bay

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Foglizzo

Foglizzo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Fogo (Kab Glas)

Fogo zo un enezenn eus ar C'hab Glas, er c'hornôg da Santiago, er Meurvor Atlantel.
E Fogo emañ ar Pico do Fogo, ur menez-tan oberiant, 2 829 m e uhelder, hag a zislonkas c'hoazh e 1995. Teir c'humun zo en enez : Mosteiros, São Filipe ha Santa Catarina do Fogo. 476 km² eo he gorread ha war-dro 38 000 den zo o chom enni.
# Foix

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Foix zo un anv-lec'h okitanek ha katalanek.

## Lec'hioù

* Foix, pe Fois, kêr eus Okitania
* Riu de Foix, ur stêr e Katalonia, en Alt Penedès

## Istor

* Kontelezh Foix

## Tud

* Cecília de Foix, kontez Urgell (1256 - 1268).
* Germana de Foix, rouanez Aragon, eil pried Fernando II Aragon;
* Josep Vicenç Foix i Mas (Sarrià, 1893 - Barcelona, 1987) barzh katalanek.

## Pennad kar

* Foy
# Foglianise

Foglianise zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Foiano della Chiana

Foiano della Chiana zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
# Foibe (merc'h Leukippos)

Foibe (henc'hresianeg : Φοίβη Phoibe) a oa merc'h da Leukippos ha Filodike, ha c'hoar da Hilaeira, e mojennoù Hellaz kozh. Leukipidezed a vez lavaret anezho ivez en abeg da se.

## Notennoù

* ↑ Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology
# Foiano di Val Fortore

Foiano di Val Fortore zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Fogliano Redipuglia

Fogliano Redipuglia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
# Chozas de Canales

Chozas de Canales zo ur gumun e Spagn, e proviñs Toledo.
# Chram

Chram pe Chramn ("Bran" en henfrankeg), bet ganet etre 520 ha 540 ha marvet e miz Kerzu 560, a oa mab da Hlotar Iañ, roue ar Franked, ha d'e bried Chunsine.

## Buhez

Er bloaz 555 e varvas ar roue frank Theutbald, ha kemeret e voe e rouantelezh gant Hlotar Iañ a gemeras ivez en Akitania kêrioù Clermont-Ferrand, Javols, Lo Puèi de Velai, Caors, Lemojez, Albi, Rodés, Lodève, Eusa ; Bourges a gemeras ouzhpenn, diwar-goust Childebert Iañ e 535.
Kontrol d'ar roue frank Theudebert Iañ ha d'e vab Theutbald, a glaskas tostaat Romaned ha Franked goude un emsavadeg en Aovergn e 532, e kavas gwell Hlotar Iañ lakaat e vab Chram da eveshaat ar vro. Hennezh neuze ac'h eas da chom da Glermont-Ferrand.
* Ar rouantelezh frank e 556-560

## Notennoù

* ↑ Dumézil, Bruno. La reine Brunehaut. Paris : Fayard, 2008, p.9 (ISBN 78-2-213-63170-7).