# Lambal

Lambal :
| Mirdi Mathurin Méheut e Lambal. ||
| Anv gallaouek | Lanball |
| Anv gallek (ofisiel) | Lamballe |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Lambal (pennlec'h) |
| Kod kumun | 22093 |
| Kod post | 22400 |
| Maer Amzer gefridi | Loïc Cauret 2014-2018 |
| Etrekumuniezh | Lambal Douar ha Mor (sez) |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Lec'hienn Web | http://www.mairie-lamballe.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 13 441 ann. (2016) |
| Stankter | 185 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 28′ 10″ Norzh 2° 31′ 00″ Kornôg / 48.4694444444, -2.51666666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 56 m bihanañ 37 m — brasañ 131 m |
| Gorread | 90,21 km² |
| Lambal ||
| kemmañ |
Lambal a oa ur gumun eus Bro Sant-Brieg ha penngêr kanton Lambal, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Hanternoz Breizh.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Lambalam, Lambaulum, 1083; Lambaulio, 1124; Lambaulum, 1129; Lambaula, 1129; Lambaulio, c 1130; Lambaula, c 1150; Lambalia, 1167; Lamballia, 1183; Lambalia, 1190; Lambale, 1206; Lamballia, 1214; Lambalia, 1371; 1453; Lamballia, 1516.

## Ardamezioù

«Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, en erminoù e vevenn en gul; ouzh 2 ha 3, en glazur e dri manal ed en aour, liammet en gul».

## Istor
### Dispac'h Gall

* Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Lambal da benn ur bann.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Tizhet eo Lambal gant an hent-houarn e miz Gwengolo 1863.
* Brezel 1870-1871: unnek soudard eus ar gumun a varvas.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* E 1915 e voe fuzuilhet gant al lu gall e Westvleteren (Flandrez Belgia) ur soudard bet ganet er gumun.
* 179 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,95 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 29 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: c'hwec'h soudard a varvas,
* Brezel Aljeria: mervel a reas ur milour.

#### Kumunioù kendeuzet

* D'ar 1añ a viz Genver 1973 e voe unvanaet kumunioù kozh Lambal, Maroue, ar Boderezh, Sant-Eran ha Tregonvael d'ober ur gumun hepken, kumun nevez Lambal.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kresket eo bet ar gumun d'ar 1añ a viz Genver 2016 goude bezañ bodet gant Melin.
* Kendeuzet e oa bet gant Morieg ha Plangonwal d'ar 1añ a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Lambal-Arvor.

## Brezhoneg

Kumun Maroue, bet kendeuzet gant Lambal bremañ, asambles gant kumunioù all eus bro Lambal, evel Andel, Henon, pe Pledeliav, a votas mennad al luskad Ar brezoneg er skol evit goulenn ma vefe kelennet brezhoneg er skolioù kentañ derez er bloavezhioù 1930. Er bloavezhioù 1990 e voe ur raktres evit sevel ur skol Diwan e kêr a reas kazeg ha ret e voe gortoz distro-skol 2019 evit gwelet digeriñ an hentad divyezhek kentañ e Lambal goude meur a vloavezh stourm gant ar familhoù, en ur skol bublik.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Mirdi Mathurin Méheut.
* Monumant ar re varv.

## Demografiezh

Demografiezh :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2012 | 2013 |
| 8880 | 9124 | 9330 | 9452 | 9894 | 10563 | 11857 | 12314 | 12217 |
| Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl ||||||||
Niver a annezidi

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Portugal | Oliveira do Bairro | 1998 |

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Guillaume Guéguen, kadoriad kentañ Kambr ar C'hontoù e 1492; abad ar Salver-Santel Redon, hag eskob Naoned. Aet da Anaon er bloaz 1506.
* Pierre Régnier, d'an 2 a viz Mezheven 1876, soudard er 80vet rujumant war-droad tiriadel, fuzuilhet gant al lu gall d'an 22 a viz Eost 1915 e Westvleteren (Flandrez Belgia), abalamour m'en dije drouklazhet ur soudard all.
* Mathurin Méheut, tresour ha livour, e 1882.
* Alan-Gwenog Berr, yezhoniour war ar brezhoneg, e 1913.
* Joseph Martray, kelaouenner hag emsaver, e 1914.

### Tud bet marvet eno

* Yann Iañ (Châtillon), Kont Pentevr ha Beskont Lemojez, 16 a viz Genver 1404.
* Armand Tuffin ar Roueri a varvas e-kichen Lambal e 1793.

### Ardamezeg ar familhoù

| le Blanc de Guengueret | En gul e deir sourin en aour |
| Calloët Aotrounez parrez Tregomar | En aour e dreustell en glazur leinet gant ur voualc'henn ivez en glazur |
| Perrot des Ebles ː | livioù disanvet |
| Mathurin Micaut | En glazur, e alarc'h en argant melezouriñ war vord ur veunteun ivez en argant, hag heuliet ouzh kab gant un heol en aour |

## Sport
### Darvoudoù-sport a bep seurt

* 11 a viz Gouere 2004 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lambal ha Kemper ; trec'h eo Thor Hushovd (Norvegia).

## Pennadoù kar

* Maroue,
* ar Boderezh,
* Sant-Eran,
* Tregonvael.

## Levrlennadur

* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Lambal war al lec'hienn Geobreizh
* (fr) Mirdi Mathurin Méheut

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diviz an ti-kêr 16.10.1994; cf. Armor Magazine, miz Mae 1997; Froger & Pressensé, Armorial des communes des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine, 2008, p.34
* ↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
* 1 2 3 Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs spécial n°39,‎ 31 Here 2018
* ↑ Mémoire des hommes
* ↑ Perrot des Ebles en eus sinet emglev Gwenrann 1381 e Lambal
* ↑ Alvokad ouzh Breujoù Breizh; kannad Lambal ouzh Stadoù 1717