OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ouderkerk aan de Amstel

Ouderkerk aan de Amstel a zo ur gêr e proviñs Noord-Holland, en Izelvroioù. Ul lodenn eus kêr Ouder-Amstel, hag emañ 9c'hm ac'haleno da Amsterdam, war-du ar su. Ul lodennig eus Ouderkerk aan de Amstel a zo war dachenn kêr Amstelveen. E 2005 e oa 8228 annezad enni.
En Ouderkerk aan de Amstel emañ Beth Haim, ar vered yuzev koshañ a zo en Izelvroioù.

## Notennoù

* ↑ L. alvarez Vega, the Beth Haim of Ouderkerk aan de Amstel, 1994
# Oudmourtia

Oudmourtia (Удмуртия en oudmourteg, Удму́ртия e rusianeg), ent-ofisiel Republik Oudmourt (Удмурт Элькун en oudmourteg, Удму́ртская Pеспу́блика e rusianeg), a zo ur Republik eus Kevread Rusia. E diazad ar Volga emañ, e lodenn reter Plaenenn Europa ar Reter, e kreiz-kornaoueg ar vro, sko ouzh republikoù Tatarstan ha Bachqortostan, krai Perm hag oblast Kirov. Er bloaz 2010 e oa 1 521 420 o chom enni. Ij (pe "Ijkar"; "Ijevsk" e rusianeg) eo he c'hêr-benn.

## Istor

* OE Oudmourtia

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (ru) (en) Lec'hienn ofisiel ar Republik Oudmourt
# Oudon

Oudon :
| Tour ar c'hastell. ||
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ankiniz |
| Kod kumun | 44115 |
| Kod post | 44521 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Bourgoin 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Bro Ankiniz |
| Lec'hienn Web | www.oudon.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 936 ann. (2020) |
| Stankter | 178 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 20′ 50″ Norzh 1° 17′ 09″ Kornôg / 47.3472222222, -1.28583333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 11 m bihanañ 2 m — brasañ 74 m |
| Gorread | 22,12 km² |
| Oudon ||
| kemmañ |
Oudon a zo ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Douaroniezh

* War lez hanternoz al Liger, etre Naoned hag Ankiniz. Ur pont zo da dreuziñ ar stêr, da vont da Champtoceaux, a zo rak-tal, en Anjev (Bro-C'hall).

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Uldo, 1038; Udon, 1278

## Ardamezioù

"En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3"
Eus ardamezioù familh de Malestroit

## Istor
### IX$^{vet}$ kantved

* Ur c'hastell a voe savet eno gant Nevenoe.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Oudon e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Ankiniz hag e Bann Ankiniz. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Ankiniz.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas eizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
* D'ar 27 a viz Meurzh 1944 e kouezhas ur c'harr-nij Messerschmitt Bf 109 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) en Oudon; gloazet e voe e sturier.

#### Arondisamant

* E 1926 e voe lakaet ar gumun en Arondisamant Naoned pa voe diskaret Arondisamant Ankiniz. Lakaet e voe en Arondisamant Ankiniz pa voe adsavet e 1943.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Dismantroù ar c'hastell.
* An tour, pezh a chom eus kastell Oudon, eus an XI$^{vet}$ kantved, luc’hskeudenn.
* Kastell Omblepied.
* Kastell La Haute-Roche, 1857.
* Kastell Vieillecour.
* Pont Oudon, dreist al Liger.
* Monumant ar re varv (1914-1918) er vered, anv ebet outañ, luc’hskeudenn.
* Monumant ar re varv e kêr gant anvioù merket outañ, luc’hskeudennoù$^,$ ha kartenn-bost.
* Iliz katolik Sant Varzhin, XIX$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar famihoù

| du Bellay Aotrounez Oudon | En argant e sourin gwerzhidet en gul heuliet gant c'hwec'h flourdilizenn en glazur. |
| de Malestroit Aotrounez ar barrez | En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3. |

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Oudon
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
# Oudoukeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù komouzek eo an oudoukeg (uduk pe twampa) komzet gant tro-dro da 20.000 repuad eus Soudan e Bonga.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù komouzek
# Oudezele

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek | Oudezele |
| Anv ofisiel | Oudezeele |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays des Géants |
| Kanton | Steenvoorde |
| Kod INSEE | 59463 |
| Kod post | 59670 |
| Maer | Alain Bonnet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,36 km² |
| Led | 50° 50' 20" Norzh |
| Hed | 02° 30' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 16 m |
| Uhelder bihanañ | 10 m |
| Uhelder brasañ | 47 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 624 (2007) |
| Stankter | 66 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Oudezele, anv ofisiel;Oudezeele, a zo ur gumun a Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

## Istor
### XII$^{vet}$ kantved

* Kont Flandrez a roas an div drederenn ag ar gêriadenn d'an abati Sant-Winog a Sint-Winoksbergen.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar ramzed Jeannot ha Julia

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Oudmourteg

Ur yezh finnek-ougrek eo an oudmourteg (удмурт кыл, oudmourt kïl) komzet e Oudmurtia e-lec'h m'emañ unan eus an div yezh ofisiel a-gevret gant ar rusianeg.
Tost eo ar yezh-mañ d'ar c'homieg hag d'ar c'homieg-permyakeg
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo.
Skrivet e vez gant al lizherenneg kirillek gant un nebeud lizherennoù ispisial evit skrivañ sonennoù n'eus ket dioute e rusianeg, da skouer Ӝ Ӟ Ӵ

## Gwelet ivez

* Yezhoù en arvar
# Muro de Aguas

Muro de Aguas zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Muro

Muro zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek.

## Italia

* Muro Lucano
* Muro Leccese

## Spagn

* Muro, e Mallorca, en Inizi Balearez.
* Muro de Aguas, e La Rioja (Spagn).
* Muro en Cameros, e La Rioja.
* Muro de Alcoy, e proviñs Alacant, e Kumuniezh València.

## Pennadoù kar

* Muri
* Muros
# Muro Leccese

Muro Leccese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Muro en Cameros

Muro en Cameros zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Murisengo

Murisengo (Ambrusèngh e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Murla

Murla zo ur gumun e Spagn e proviñs Alacant, e kumuniezh València.
# Muro Lucano

Muro Lucano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, e Basilicata.
# Murlo

Murlo zo ur gumun en Italia, e proviñs Siena ha rannvro Toskana.
# Muro d'Alcoi

Muro d'Alcoi zo ur gumun e Proviñs Alacant, e Kumuniezh València e Spagn.
# Muros

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Muros zo un anv-lec'h e meur a vro.
* Muros (Galiza)
* Muros (Sardigna)

## Pennad kar

* Muro
* Mur
# Monteverde

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Monteverde, pe Monte Verde, zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek, hag un anv-tud.

## Lec'hioù
### Arc'hantina

* Lucas Monteverde, kêriadenn er partido Veinticinco de Mayo, en proviñs Buenos Aires

### Chile

* Monte Verde, lec'h a hendraouriezh

### Costa Rica

* Monteverde, kêriadenn en proviñs Puntarenas

### Italia

* Monteverde, kumun e proviñs Avellino, e Campania
* Monteverde, distrig e Roma, er Janículo

### Mec'hiko

* Santa Lucía Monteverde, kumun en Oaxaca

## Tud

* Juan Domingo de Monteverde (1773-1832), kabiten jeneral Venezuela (1812 -813)
* Giulio Monteverde (1837–1917), naturalour ha kizeller italian

## Pennad kar

* Monteverdi
# Monteviale

Monteviale a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Monteverde (Campania)

Monteverde a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
# Monteverdi Marittimo

Monteverdi zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e proviñs Pisa, e Toskana.
# Montezemolo (Italia)

Montezemolo (Monzemo e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Montevecchia

Montevecchia zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Montevideo Wanderers Fútbol Club

Montevideo Wanderers Fútbol Club zo ur c'hleub mell-droad uruguayat bet krouet d'ar 15 a viz Eost 1902 e Montevideo (Uruguay).
Meur a lesanv a zo bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : Bohemios, Vagabundos.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Parque Alfredo Víctor Viera.

## C'hoarierien vrudet

Daou c'hoarier eus Montevideo Wanderers — Zoilo Saldombide, Domingo Tejera — a oa perzh eus an dibab uruguayat pa'z eas ar maout gantañ da-geñver Kib vell-droad ar bed 1930.
# Pieve

Ur pieve (italianeg evit "iliz-parrez", eus al latin plebs "pobl") a oa en Italia ur bastell-vro relijiel ha keodedel renet gant un iliz ploueziat ma oa ur maen-badez ; chiesa matrice "iliz-vamm" ha pievana a raed anezhi.
Er Grennamzer uhelañ (~400 – ~1066) e talc'he ar pieve ar c'hefridioù liderezhel uhelañ ; dindan he beli e veze an ilizoù hag ar chapelioù ma ne oa maen-badez ebet. E dibenn ar Grennamzer e voe treuzkaset ar c'hefridioù lik d'ar barrez tra ma chome ar re relijiel hepken gant ar pieve.
Tamm-ha-tamm e voe graet pieve eus tiriad ar barrez kozh a oa gwechall dindan beli an iliz-parrez. E Korsika hepken ez eo chomet ar pieve ar bastell-vro velestradurel bennañ betek 1790, goude deroù ar melestradur gall eta. Ar c'hantonioù a erlerc'hias ouzh an ilizoù-parrez.
Eus an anv latin plebs e teu ivez ar gerioù ploue e brezhoneg ha plwyf e kembraeg.

## Lec'hioù

Stankik eo an anv el lec'hanvadurezh.
* Pieve a Nievole, e proviñs Pistoia, e rannvro Toskana.
* Pieve Albignola, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
* Pieve d'Olmi, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
* Pieve del Cairo, e proviñs Pavia.
* Pieve del Grappa, e proviñs Treviso, e rannvro Veneto .
* Pieve di Cadore, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
* Pieve di Soligo, e Proviñs Treviso, e rannvro Veneto.
* Pieve di Teco, e Proviñs Imperia, e rannvro Liguria.
* Pieve Emanuele, e Meurgêr Milano, e Lombardia.
* Pieve Fissiraga, e Proviñs Lodi, e Lombardia.
* Pieve Fosciana , e Proviñs Lucca, e rannvro Toskana.
* Pieve Ligure, e Meurgêr Genova, e Liguria.
* Pievepelago, e Proviñs Modena.
* Pieve Porto Morone, e proviñs Pavia.
* Pieve San Giacomo, e proviñs Cremona.
* Pieve Santo Stefano, e proviñs Arezzo, e Toskana.
* Pieve Torina,
* Pieve Vergonte e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e rannvro Piemonte.
* Città della Pieve, e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
* Gadesco-Pieve Delmona, e proviñs Cremona.
# Pieve Albignola

Pieve Albignola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Pieve Emanuele

Pieve Emanuele a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pieve Santo Stefano

Pieve Santo Stefano zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
# Pieve Fissiraga

Pieve Fissiraga zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Pieve Fosciana

Pieve Fosciana a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
# Pieve San Giacomo

Pieve San Giacomo a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Pietà

Ur pietà (diwar ar ger italianek) zo un oberenn arzel kristen ma weler ar Werc'hez Vari o terc'hel korf marv he mab Jezuz. Er pietà e weler unan eus seizh glac'har Maria Addolorata, pe ar Mater dolorosa en latin).
A orin alaman eo an doare oberennoù-se, anvet Vesperbild neuze, (liester : Vesperbilder, skeudenn eus an abardaez), hag a zo bet roet d'un doare delwennoù kristen er XIV$^{vet}$ kantved en Alamagn. Ganto e voe levezonet arzourien Italia.

## Oberennoù

E-touez ar re vrudetañ, delwennoù (d) pe livadurioù (l):
* Pietà di Nouans gant Jean Fouquest (l)
* Pietà gant Antonello Gagini (d)
* Pietà gant Michele Tripisciano (d) e plastr
* Pietà gantGiovanni Andrea Ansaldo (l)
* Cristo morto sostenuto da due angeli, anvet ivez Pietà, gant Marco Palmezzano (l)
* Pietà gant Daniele Crespi (l)
* Pietà gant Michelangelo (d)
* Pietà gant Pieter Paul Rubens (l)
* Pietà gant Tizian (l)
* Pietà gant José de Ribera (l)
* Pietà Rondanini gant Michelangelo (d)
* Pietà dell'Opera del Duomo gant Michelangelo (d)
* Ar bedenn Obsecro te (1470s), en Eurioù Angers
* Ainay-le-Château, XVI$^{vet}$ kantved
* Berlín
* Caltanissetta, gantMichele Tripisciano
* Cartagena
* Firenze, gant Michelangelo.
* Fouenant, Iliz Pêr ha Paol Fouenant
* Gant El Greco
* Gant Fernando Estévez
* Gant Gregorio Fernández
* Gant Isidro de Villoldo
* Gant José de Ribera
* Gant Luis Salvador Carmona
* Gant Tizian
* Gant Villademor de la Vega
* Gant Vincent van Gogh
* Gant William-Adolphe Bouguereau
* Madrid, gant Rogier van der Weyden
* Montluçon, XV$^{vet}$ kantved
* Moulins, XVvet kantved
* Neuvy, pietà modern
* Vesperbild, war-dro 1440/1450

## Notennoù

* ↑ Vesperbild: l'immagine del vespro
# Pieve Ligure

Pieve Ligure zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Pieve Porto Morone

Pieve Porto Morone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Pizarro

Pizarro zo un anv-tiegezh spagnolek.

## Tud

* Francisco Pizarro González (1478-1541), konkistador spagnol
* e verc'h, Francisca Pizarro Yupanqui (1534-1598)
* Hernando Pizarro (1502-1578), konkistador spagnol
* Gonzalo Pizarro (1506-1548), konkistador spagnol
* Pedro Pizarro (c. 1515- c. 1602), konkistador spagnol e Perou
* Diego Pizarro del Pozo y Clavijo Gálvez (1586-1655), konkistador spagnol e Chile
* Cecilio Pizarro (1825-1886), livour spagnol
* Andrés Pizarro (1937), skrivagner chileat
* Carlos Pizarro Leongómez (1951-1990), politikour ha guerrillero kolombian
# Pizza Margherita

Ar pizza Margherita zo ur pizza giz Naplez, pe napolitan, pe naplezat.

## Istor

Krouet e vije bet e 1889 gant ar pizzaiolo Rafaelle Esposito en enor da rouanez Italia, Margherita di Savoia, a oa nevez erruet neuze e kêr Naplez, hag e livioù banniel Italia: ruz gant an tomatez, gwenn gant ar c'heuz mozzarella, glas-tener gant ar bazilik fresk.
# Pizza giz Naplez

Ar pizza giz Naplez pe pizza napoletana zo ur meuz eus kêr Naplez en Italia. Daou zoare zo dezhi:
* ar pizza napoletana Marinara
* ar pizza napoletana Margherita, pe pizza Margherita.
Abaoe c'hwevrer 2008 eo gwarezet an anv en Europa gant al label STG. E Kerzu 2017 he deus embannet an UNESCO e oa L'arte tradizionale dei Pizzaiuoli napoletani (arz henvoazel ar pizzaiuoli naplezat, a hej an toaz er vann) perzh eus glad an denelezh.

## Notennoù

* ↑ Giz Naplez zo meneget e levrig Ar boued gant OPAB:
# Pizzo (Calabria)

Pizzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Pizza

Ar pizza, pe pidza, zo ur meuz a veze aozet da gentañ e korn-bro Naplez en Italia hag a gaver bremañ er bed a-bezh. Fardet e vez gant toaz bara ledet e stumm un dartezenn, pe ur grampouezhenn, hag a lakaer warni tomatez, keuz ha traoù all a bep seurt ma kerer (togoù-touseg, kig...). Poazhet e vez en ur forn tomm-gor, evel ar bara.

## Pizzaoù

A bep seurt pizzaoù a c'haller kavout. Ar Pizza Margherita eo an hini anavezetañ marteze, anvet diwar-lerc'h ar rouanez Margherita di Savoia, gwreg ar roue italian Umberto Iañ.

## Lec'h

Pizzeria a reer eus ur preti ma vez servijet pizza, pe pizzaioù.

## Gwelet ivez

* Pita

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Hervez Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 1044
* ↑ Hervez an Dictionnaire français-breton, gant Martial Ménard, Éditions Palantines, 2012, p. 1029
# Pizzighettone

Pizzighettone a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Pizarra (Málaga)

Pizarra zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga en Andalouzia.
# Pizenneg

Ar pizenneg zo unan eus eskern an arzorn a zeu e anv eus e stumm heñvel ouzh hini ur bizenn.
Koublet eo ouzh un askorn all hepken : an trizueg.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Pizzale

Pizzale zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Pizhoni

Ar bizhoni, pe an dostoni, eo ar c'hoant da verniañ madoù evit ar blijadur ha hep o dispign . Unan eus ar seizh pec'hed kapital eo er relijion gatolik.

## En arzoù-kaer

* Hieronymus Bosch, c.1510
* Pieter Brueghel gozh, 1558
* Jacopo Ligozzi , 1590
* Eugène Viollet-le-Duc, 1856
* Evelyn De Morgan, 1909 e The Worship of Mammon

## Liammoù diabarzh

* De dood van een vrek (livadur)
* Alegorienn ar bizhoni
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Olifant Kalon-Evn

Olifant kalon-evn zo ul levr evit bugale, skrivet gant ar skrivagnerez euskarek Mariasun Landa hag embannet e brezhoneg e miz Mae 2010 gant Sav-Heol, troet diwar Elefante txori-bihotza gant Mark Kerrain. Gant Degast' ez eo graet an tresadennoù.
An trede levr gant an oberourez-se eo da vezañ bet troet e brezhoneg.

## An istor

Ur skolaerez zo ovont d'ober skol d'an olifanted.

## Yezhoù

Embannet e oa bet al levr en euskareg e 2001 gant Anaya, hag e spagnoleg goude. Prestik e voe e sloveneg. Diembann eo e galleg e 2010.

## Prizioù

E 2002 e oa bet loreet al levr euskarek gant ar White Ravens.

## Notennoù

* ↑ Ar bajenn ma veneger al levrioù euskarek e levr ar White Ravens
# Olifant savanennoù Afrika

Olifant Afrika :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Proboscidea |
| Kerentiad : | Elephantidae |
| Genad : | Loxodonta |
| Anv skiantel ||
| Loxodonta africana Blumenbach, 1797 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Olifant savanennoù Afrika (Loxodonta africana) a zo ur bronneg bras geotdebrer. An hini brasañ eo eus an daou spesad olifanted a ya d'ober ar genad Loxodonta a vev en Afrika.
# Olimpia

Olimpia (henc'hresianeg : Ολυμπία, Ολύμπια Olumpia ; gresianeg : Ολυμπία Olimpia) a oa ur gêr en Henc'hres, e ledenez Peloponnesos, e plaenenn Elis, war lez dehou ar stêr Alfea nepell diouzh Pyrgos, ur peder lev hanter (18 km) eus aod ar Mor Ionian e-harz ar Menez Kronion.
Ur geoded goustlet da relijion Henc'hres e oa Olimpia. Eno e oa koad Altis, ul lec'h sakr. Edo ar stadion e kreiz un olivezeg. Aoter Zeus a oa e-kichen.
Eno e veze dalc'het C'hoarioù Olimpek an Henamzer. Eno ivez e vez tanet ar flammerenn olimpek hiziv, un toullad mizioù a-raok lid-digeriñ ar C'hoarioù Olimpek, koulz re an hañv ha re ar goañv; ne veze flammerenn olimpek ebet en Henamzer

## Notennoù

* ↑ (fr) 'JO : d'où vient la flamme olympique ? – La Dépêche, 20/07/2012. Kavet : 24 Genver 2024.
# Olimpia (anv-badez)

Olimpia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Olympe, e galleg
* Olympia, e saozneg.

## Tud

| Olimpia Fulvia Morata (1526 - 1555), skrivagnerez Olimpia Maidalchini (1594-1657), kontez roman Olimpia Aldobrandini (1623-1681), itron italian Olimpia Mancini (1638-1708), itron italian Olimpia Savio (1815-1889), skrivagnerez italian Olimpia Carlisi, aktourez italian Olimpia Cavalli, aktourez italian Olimpia Di Nardo, aktourez ha kanerez italian Olimpia Gonzaga, leanez italiana Olimpia da Correggio, itron italian Olimpia Vano, politikourez italian | Olimpia Fulvia Morata (1526-1555) Olimpia Maidalchini (1594-1657) Olimpia Mancini (1638-1708) Olimpia Savio (1815-1889) |

## Lennegezh

* Olimpia, tudenn eus Orlando furioso, barzhoneg Ariosto.
* Olimpia Zuleta, er romant El amor en los tiempos del cólera, gant Gabriel García Márquez.
# Olifant koadoù Afrika

Olifant koadoù Afrika :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Proboscidea |
| Kerentiad : | Elephantidae |
| Genad : | Loxodonta |
| Anv skiantel ||
| Loxodonta cyclotis Matschie, 1900 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Olifant koadoù Afrika (Loxodonta cyclotis) a zo ur bronneg bras geotdebrer eus Afrika eus ar genad Loxodonta.
# Oligosen

* Eon Fanerozoek
* Paleozoeg
* Kambrian
* Ordovisian
* Silurian
* Devonian
* Karbonifer
* Permian
* Mezozoeg
* Triaseg
* Juraseg
* Kretase
* Kenozoeg
* Paleogenel
* Paleosen
* Eosen
* Oligosen
* Neogenel
* Miosen
* Pliosen
* Pevare oadvezh
* Pleistosen
* Holosen
An Oligosen a zo ur marevezh geologel a ya eus 33,9 ± 0,1 da 23,03 ± 0,05 Ma (milion a vloavezhioù). Dont a ra war-lerc'h an Eosen hag a-raok ar Miosen. An trede marevezh eo eus hoalad ar Senozoeg hag ivez an trede eus ar Paleogenel.

## Isrannadoù an Oligosen

| Chattian | (28.4 ± 0.1 – 23.03 Ma) |
| Rupelian | (33.9 ± 0.1 – 28.4 ± 0.1 Ma) |
# Olifant Azia

Olifant Azia :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Proboscidea |
| Kerentiad : | Elephantidae |
| Genad : | Elephas |
| Anv skiantel ||
| Elephas maximus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Olifant Azia (Elephas maximus) a zo ur bronneg bras geotdebrer. Al loen kevandirel brasañ eo en Azia.
# Olifant Norzhafrika

Olifant Norzhafrika :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Proboscidea |
| Kerentiad : | Elephantidae |
| Genad : | Loxodonta |
| Anv skiantel ||
| Loxodonta africana Blumenbach, 1797 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Olifant Norzhafrika (Loxodonta pharaoensis pe Loxodonta cyclotis pharaoensis pe Loxodonta africana pharaoensis) zo ur spesad olifanted aet da get hag anavezet dreist-holl evit an implij zo bet graet anezhañ e-kerzh ar brezelioù punek (implijet gant lu Kartago, da skouer gant Hannibal Barka). Evit gwir, ne ouier ket re hag ur spesad distag (ag ar genad Loxodonta - da lâret eo Olifanted Afrika) pe un isspesad da olifant savanennoù Afrika pe da Olifant koadoù Afrika. N'eo ket anavezet enta olifant Norzhafrika gant an daksonomiezh.

## Neuz

Bihanoc'h e oa eget olifant savanennoù Afrika hag a vent gant hini ar c'hoadoù.

## Steuziadur

Aet e vefe da get abalamour da vab-den (brezelioù, c'hoarioù ar sirk,...).