OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 7 Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1191 : Trede kroaziadeg : trec’h eo soudarded Richarzh Iañ (Bro-Saoz) war armeoù Saladin en Emgann Arsuf.
* 1254 : Degouezhout a ra Loeiz IX (Bro-C'hall) e Pariz, distro eus ar Seizhvet kroaziadeg.
* 1303 : lakaet harz war ar pab Bonifas VIII en Agnani (Italia).
* 1341 : Barnadenn Conflans : ar roue gall Fulup VI a ziskleir eo Charlez Bleaz an hini eo gwir Zug Breizh, ha setu kroget Vrezel Hêrezh Breizh .
* 1646 : penn-kentañ Seziz Dukark (1646).
* 1757 : Emgann ar Moys (Brezel Seizh Vloaz).
* 1812 : Emgann ar Moskva.
* 1821 : savet eo Kevre Kolombia Vras en hanternoz Suamerika, gant Simón Bolívar da brezidant.
* 1822 : Brazil dizalc'h diouzh Portugal.
* 1855 : Emgann Malakoff etre al luioù gall ha rusian e-kerzh Brezel Krimea.
* 1863 : degouezhout a ra ar c'hentañ tren en tiez-gar Sant-Brieg, Gwengamp ha Kemper.
* 1886 : dilezet e c'halloudoù gant Aleksandr Iañ (Bulgaria).
* 1940 :
** sinet eo Emglevioù Craiova etre Bulgaria ha Roumania.
** krog eo ar Blitz gant al Luftwaffe (aerlu alaman) ouzh ar Rouantelezh Unanet.
* 1953 : aet Nikita Khrouchtchev da gentañ sekretour Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel.

## Ganedigezhioù

* 1533 : Elesbed Iañ (Bro-Saoz), rouanez Bro-Saoz hag Iwerzhon adalaek 1558 betek he marv.
* 1703 : Augustin-Marie Poullain-Duparc, gwiraour arbennikaet war ar Gwir breizhek.
* 1707 : Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon, bevoniour ha jedoniour gall.
* 1726 : François Philidor, sonaozour ha mestrc'hoarier echedoù gall.
* 1842 : Johannes Zukertort, mestrc'hoarier echedoù poloniat.
* 1866 : Tristan Bernard, skrivagner gall.
* 1875 : Tangi Malmanche, skrivagner breizhat.
* 1895 : Jacques Vaché, mignon da André Breton, skrivagner gall.
* 1901 : Yann Sohier, skolaer ha difenner ar brezhoneg er skol.
* 1909 : Elia Kazan, filmaozer, leurenner c'hoariva ha skrivagner stadunanat.
* 1930 : Baldoen Iañ, Roue Belgiz.
* 1936 : Buddy Holly, gitarour ha kaner-sonaozer Rock 'n' roll stadunanat.
* 1949 : Gloria Gaynor, kanourez stadunanat.
* 1963 : Joël Bruneau, politikour norman.

## Marvioù

* 1151 : Jafrez V (Geoffroy le Juste ha Geoffroy Plantagenêt e lesanvioù), kont Anjev, diazezer tierniezh ar Plantagenêts.
* 1559 : Robert Estienne, mouller gall.
* 1566 : Suleiman ar Meurdezus, 9vet sultan an Impalaeriezh otoman.
* 1873 : Jules Verreaux, evnoniour ha louzawour gall.
* 1962 : Karen Blixen, skrivagnerez dan
* 1984 : Liam O'Flaherty pe Liam Ó Flaitheartaigh en iwerzhoneg, skrivagner iwerzhonat.
* 1997 : Mobutu Sese Seko, eil prezidant Republik Demokratel Kongo.
* 1978 : Keith Moon, soner taboulin saoz, ezel eus ar strollad The Who.

## Lidoù

* er Relijion gatolik :
** Sant Gorun ;
* Brazil : Devezh an dizalc'hiezh (1822).
# 7 Kerzu

← Kerzu → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1941 : Arsailh war Pearl Harbor gant nijerezh an arme-vor japanat hep embann brezel ebet kent.
* 1941 : sinet eo dekred Nacht und Nebel gant ar marichal nazi Wilhelm Keitel.
* 1949 : mont a ra gouarnamant Republik Sina d'en em staliañ e Taipei, e Taiwan.
* 1975 : aloubet eo Reter Timor gant arme Indonezia.

## Ganedigezhioù

* 521 : Koulmkell, manac'h ha sant iwerzhonat.
* 1823 : Karl Hoffmann, mezeg ha naturour alaman.
* 1905 : Gerard Kuiper, steredoniour stadunanat genidik eus an Izelvroioù.
* 1924 : Mário Soares, politikour ha den-stad eus Portugal.
* 1928 : Noam Chomsky, yezhoniour ha prederour stadunanat.
* 1971 : Vladimir Hakobyan, mestrc'hoarier echedoù Armenian.

## Marvioù

* Ferdinand de Lesseps
* 1879 : Jón Sigurðsson, lennegour ha politikour islandat (° 17 a viz Mezheven 1811 e Hrafnseyri (Island)).
* 1894 : Ferdinand de Lesseps, savour gall Kanol Suez (° 19 a viz Du 1805 e Versailles).
* 1936 : Jean Mermoz, nijer gall (° 9 a viz Kerzu 1901 en Aubenton).
* 1947 : Tristan Bernard, skrivagner gall (° 7 a viz Gwengolo 1866 e Besançon (Doubs)).

## Lidoù

* Katoligiezh:
** Sant an deiz : Santez Azenor;
** sant Ambroaz.
# 7 Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1099 : deroù ar Groaziadeg kentañ, gant Seziz Jeruzalem.
* 1494 : sinadur Emglev Tordesillas etre Kastilha ha Portugal, evit rannañ ar bed etrezo.
* 1654 : dont a ra Loeiz XIV da vezañ Roue Frañs.
* 1905 : dispartiet eo Norvegia diouzh Sveden.
* 2001 : trec’h eo Tony Blair ha Strollad al Labour er vouezhiadeg, er Rouantelezh Unanet.

## Ganedigezhioù

| Ar C'hrist melen, ul livadur gant Paul Gauguin livet e Pont-Aven | Mike Pence |
* 1848 : Paul Gauguin, livour gall († 8 a viz Mae 1903 e Hiva Oa).
* 1896 : Imre Nagy, politikour hungarat.
* 1917 : Dean Martin, aktour ha kaner amerikan.
* 1920 : Georges Marchais, politikour gall komunour.
* 1930 : Bellini, melldroader etrebroadel brazilian.
* 1942 : Padrig al Lay, rener embregerezh ha prezidant Stade Rennais Football Club abaoe ar 7 a viz Mae 2010.
* 1946 : Fancy, soner, kaner ha produer sonerezh alaman.
* 1953 : Johnny Clegg, soner eus Suafrika.
* 1959 : Mike Pence.

## Marvioù

* Antoni Plàcid Gaudí i Cornet
* 1329 : Robert Iañ a Vro-Skos, anvet ivez Robert the Bruce.
* 1843 : Friedrich Hölderlin, skrivagner alamanek.
* 1954 : Alan Turing, jedoniour saoz.
* 1965 : Judy Holliday, aktourez stadunanat.
* 1980 : Henry Miller, skrivagner stadunanat.
* 2011 : Jorge Semprún, skrivagner ha politikour spagnol.
* 2017 : Wesley E. Lanyon, evnoniour stadunanat.
# 7 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1949 : krouet Republik Demokratel Alamagn.
* 1985 : tagadenn ar mordreizher italian Achille Lauro gant ur strollad milourel palestinat ; 1 den muntret.
* 2006 : muntr ar gazetennerez Anna Politkovskaya e Moskov.

## Ganedigezhioù

* 1675 : Rosalba Carriera‎, livourez, e Venezia.
* 1982 : Aleksandr ar Gall, troour brezhonek.
* 1885 : Niels Bohr, fizikour.
* 1897 : Yeun ar Gow, skrivagner.
* 1900 : Heinrich Himmler, penn bras nazi, bet e penn an SS.
* 1908 : an Tad Medar, manac'h ha skrivagner brezhonek.
* 1919 : Georges Duby, istorour gall, arbennigour war ar Grennamzer.
* 1931 : Desmond Tutu, eskob Suafrika ha Priz Nobel ar Peoc'h e 1981.
* 1934 : Ulrike Meinhof, ezel eus Rote Armee Fraktion.
* 1946 : Bernard Lavilliers, kaner gall.
* 1952 : Vladimir Poutin, prezidant Rusia.

## Marvioù

* 336 : Mark, pab.
* 929 : Charlez III lesanvet Charlez Eeun, roue Frankia ar C'hornôg.
* 1471 : Frederik Iañ, roue Danmark ha Norvegia.
* 1748 : Karl XIII, roue Sveden ha Norvegia.
* 1790 : Antoine Choquet de Lindu adeiladour arsanailh kozh Brest.
* 1849 : Edgar Allan Poe, skrivagner amerikan.
* 1909 : Michele Gordigiani, livour italian.
* 1927 : Paul Sérusier, livour gall.
* 2006 : Anna Politkovskaya, kazetennerez rusian.
* 2008 : Reun ar Glev, yezhadurour ha geriadurour brezhonek.

## Lidoù

* Kristenion
** Sant an deiz : Santez Piala
** Iliz katolik roman
*** Itron Varia ar Rozera
*** Sant Mark, pab da vare an Impalaer roman Kustentin (IV$^e$ kantved)
*** Sant Kido, penitiour enoret er Vro-Vigoudenn
# 7 × 57 mm Mauser

Ar 7 × 57 mm Mauser, anvet a-wechoù 7 mm Mauser, a zo ur munision ijinet gant an alaman Paul Mauser evit ar fuzuilh Gewehr 93 e 1892.

## Istor

Ar 7 × 57 mm Mauser a zo e-touez ar rummad kartouchennoù kentañ karget gant poult divoged, evel an 8 mm Lebel gall. Savet e oa bet gant Paul Mauser evit ar fuzuilhoù-morailh Gewehr 93. Spagn eo ar vro gentañ a zibabas an arm nevez hag e vunision e 1893. Implijout a reas anezhe e 1898 da vare ar brezel a-enep ar Stadoù-Unanet, ha diskouez a reas bezañ efedusoc'h evit an .30-40 Krag implijet er fuzuilhoù stadunanat Krag-Jørgensen.
Goude-se e voe dibabet ar munision gant armeoù Serbia, Mec'hiko ha kalz broioù deus Suamerika. Produet e voe er Rouantelezh-Unanet dindan an anv .275 Rigby. Poblek e voe ar gartouchenn evit chaseal loened bras Afrika. Ur stumm dezhañ ur bourled a voe savet evit ar fuzuilhoù flour o c'hanol. Aet eo ar 7 × 57 mm diwar implij en armeoù goude an Eil Brezel-bed, met produet e vez c'hoazh hiziv-an-deiz gant an embregerezhioù munisionoù brasañ evit ezhommoù ar chaseourien.

## Daveennoù

* Taolenn ar munision war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP
* 1 2 (en) POPENKER Max R., Ammunition (cartridges) for rifles and machine guns (diellet), war Modern Firearms (lennet d'an 13/09/2024)
* 1 2 (en) HAWKS Chuck, The 7x57 Mauser (.275 Rigby), war lec'hienn an aozer (lennet d'an 13/09/2024)
# André

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
André zo un anv-badez gallek ha portugalek roet d'ar baotred, kar d'an anv brezhonek Andrev. Dont a ra eus Andreas. Deuet eo da vezañ un anv-tiegezh ivez.
Roet e vez ivez en Alamagn, e Sveden hag e Norvegia.

## Stummoù all

* Andre, hep tired
* stumm gwregel : Andrée
* stummoù kevrennek : Pierre-André, Marc-André

## Anv-badez
### Alamagn

* André Schürrle (g. e 1990), melldroader

### Belgia

* André Franquin (1924-1997), treser bannoù-treset

### Breizh

* André Breton (1896–1966), skrivagner, tad an dreistrealouriezh
* André Morice (1900-1990), politikour ha maer Naoned
* André Bizette-Lindet (1906-1998), kizeller
* André Bellec (1914-2008), kaner er strollad Les Frères Jacques
* André-Aleth Masson (1919-2009), kizeller
* André Chédeville (1935-2010), istorour
* André Pochon (g. 1931), labourer-douar ha stourmer
* André Chalmel (g. 1949), marc'hhouarner
* André Lavanant (1950), emsaver
* André Ollivro, stourmer ekologour
* André Le Meut (g. 1964), talabarder

### Bro-C'hall

* André Le Nôtre (1613-1700), liorzher ar roue Loeiz XIV
* André-Marie Ampère (1775-1836), fizikour
* André Michelin (1853–1931), industriour
* André Gide (1869–1951), skrivagner
* André Citroën (1878–1935), ijinour
* André Malraux, anv-pluenn Georges André Malraux (1901-1976), skrivagner, ministr ar prezidant Charles De Gaulle

### Israel

* André Chouraqui (1917-2007), skrivagner

### Izelvroioù

* André Rieu (1949), biolonour

### Kreizafrika

* André Kolingba (1936-2010), prezidant

### Suafrika

* André Brink (1935–2015), skrivagner

### Stadoù-Unanet

* André Sogliuzzo (g. 1966), aktour ha fentigellour
* Andre Agassi, c'hoarier tennis

## Anv-tiegezh

* John André (1750-1780), spier saoz
* Maurice André (1933-2012), trompilher gall
* Pierre-Yves André (g. 1974), melldroader
* Jakez Andre, komedian brezhonek
# Andromeda (steredeg)

Andromeda (Andromeda, berraet en And) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Traoù oabl

* Galaksienn Andromeda
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Andrzej Sapkowski

Andrzej Sapkowski (distagadur polonek : [ˈandʐɛj sapˈkɔfskʲi]) ganet d'an 21 a viz Even 1948 a zo ur skrivagner moliac'h brudet a orin eus Polonia. Bet eo ivez troour hag ekonomiour, ha skrivagner ar romantoù The Witcher.
Er bloavezh 2014 e oa bet enoret Sapkowski gant ar vedalenn evit dellid d'ar sevenadur– Gloria Artis (Zasłużony Kulturze - Gloria Artis).
Fent en deus Andrzej Sapkowski er vuhez a pemdez kement hag en e levrioù, a-wechoù e teu a-benn da feukañ an dud hep kaout ar c'hoant. D'ur goulenn e-pad ur Polcon war ar c'hoarioù e respontas "ne anaveze den en devoa c'hoariet d'ar c'hoarioù... Dre ma chome tost ouzh tud speredek".

## Istor

Sapkowski a oa bet studier war an ekonomiezh, a-raok mont gant hent ar skrivañ, e oa bet labouret gantañ evel gwerzher evit un embregerezh eskemmoù marc'hadourezhioù etrebroadel. Krog e voe gant hent ar skrivañ evel troour, dreist-holl oberennoù skiant-faltazi. Diskleriañ a ra en devoa bet skrivet e c'hentañ danevell "The Witcher" ("Wiedźmin") a daol-trumm evit gellout kemer perzh en ur genstrivadeg skiant-faltazi ha moliac'h aozet gant ar gelaouenn polonat Fantastyka.
Brud bras a reas kerkent hag embannet. Sapkowski a grouas ur c'helc'hiad istorioù adal an danevell e-bed ar sorserien Wiedźmin gant teir dastumad danevelloù pe istorioù berr ha pemp romant. Ar c'helc'hiad hag al levrioù tro-dro o deus degaset brud war an aozour ha lakaet war-raok ar vro da geñver sevenadur. Ar berzh bras a voe graet gant an heuliad c'hoarioù video The Witcher a zegasas ur brud er-maez d'eus Europa o vont etrezek ar bed holl.
Feuket e oa bet an aozour o welet e oa brudetoc'h an adsevel doare c'hoarioù video eget e romantoù.

## Romantoù
### Heuliad The Witcher

| | Titl orin | Titl e Brezhoneg | 1añ embannadur |
| 0. | Wiedźmin | Ar Sorser | 1990 |
| 1. | Miecz przeznaczenia | Kleze an tonkad | 1992 |
| 2. | Ostatnie życzenie | An het diwezhañ | 1993 |
| 3. | Krew elfów | Gwad an elfed | 1994 |
| 4. | Czas pogardy | Amzer ar c'hounnar | 1995 |
| 5. | Chrzest ognia | Badez an tan | 1996 |
| 6. | Wieża Jaskółki | Tour ar gwennili | 1997 |
| 7. | Pani Jeziora | Itron al lenn | 1999 |
| 8. | Sezon burz | Mare ar c'horventennoù | 2013 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20200201060241/http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/minister-bogdan-zdrojewski-wreczyl-medale-bdquozasluzony-kulturze---gloria-artisrdquo-4584.php
* ↑ http://www.idigitaltimes.com/witcher-3-success-harmed-my-books-says-franchise-author-andrzej-sapkowski-559274
# András Hegedűs

András Hegedűs a voe lakaet da brezidant ar C'huzul en Hungaria gant Mátyás Rákosi e miz Ebrel 1955.
Rediet e voe da vont da URSS da c'houde hag a-benn ar fin e oa deuet a-benn da zistreiñ da Hungaria.
E penn ul luskad eus sokiologiezh Hungaria e voe brudet e fin e vuhez hag e chomas enebour da Janos Kadar.
# André-Aleth Masson

André-Aleth Masson, pe André Masson e anv en ti-kêr, bet ganet d’an 20 a viz Kerzu 1919 e Sant-Servan hag aet d’an Anaon e miz Here 2009, a oa ur c’hizeller, livour, priour hag engravour breizhat.
# Andrzej Duda

Andrzej Sebastian Duda (distaget [ˈandʐɛj ˈduda] e poloneg), ganet d’ar 16 a viz Mae 1972 e Kraków, zo ur gwiraour hag ur politikour polonat. Prezidant Republik Polonia eo abaoe 2015.
Eus 2006 da 2007 e oa bes-ministr ar Justis e gouarnamant Jarosław Kaczyński. E 2014 e voe dilennet da gannad e Parlamant Europa. Mont a reas war ar renk, en anv ar strollad mirour Prawo i Sprawiedliwość (PiS, "Gwir ha Justis"), evit dilennadeg prezidant ar republik e miz Mae 2015. Trec’h e voe a-enep ar prezidant kent Bronisław Komorowski. Deuet eo da vezañ prezidant d’ar 6 a viz Eost 2015.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Androy

Androy zo ur rannvro eus Madagaskar, e su ar vro. Ambovombe eo ar pennlec'h.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Andry Rajoelina

Andry Nirina Rajoelina (ganet d'an 30 a viz Mae 1974) zo ur politikour ha prezidant Madagaskar etre 2009 ha Genver 2014. Maer Antananarivo eo bet etre 2007 ha 2009. Goude taol-Stad Meurzh 2009 a skarzhas ar prezidant Marc Ravalomanana en em lakaas Rajoelina e penn ar Stad d'an 21 a viz Mae. N'eo ket bet aotreet da vont war ar renk evit ar votadegoù prezidant e 2013.
g • ka • kePrezidanted Madagaskar :
* Philibert Tsiranana · Gabriel Ramanantsoa · Richard Ratsimandrava · Gilles Andriamahazo · Didier Ratsiraka · Albert Zafy · Norbert Ratsirahonana · Didier Ratsiraka · Marc Ravalomanana · Andry Rajoelina · Hery Rajaonarimampianina
# Andrzej Lepper

Ur politikour polonat e oa Andrzej Zbigniew Lepper. E penn ar strollad populist Samoobrona (Emzifenn) emañ.
Ganet e oa e 1954 e Stowięcino, e-kichen Słupsk (gwalarn Polonia). Mervel a reas d'ar 5 a viz Eost 2011.
Sindikalour evit al labourerien douar eo bet e-pad pell a-raok kregiñ gant ar politikerezh. Bokser eo bet ha rak se n'en deus ket aon da skeiñ ouzh ar re n'int ket a-du gantañ ha se zo kaoz eo bet lakaet en toull-bac'h meur a wezh dija.
Anavezet eo evit bezañ cheñch-dicheñch e vennozhioù p'en deus lavaret e oa a-gleiz e deroù 2005, da c'houde e-kreiz hag a-zehoù e diskar-amzer 2005.
Da vare an dilennadegoù prezidant e 2005 e oa aet da drede gant 15,11% eus ar mouezhioù, goude Donald Tusk (PO) ha Lech Kaczyński (PiS).
# Andros

Andros (Άνδρος e gresianeg) zo un enezenn eus Gres, e Mor Egea, etre Euboia, un dek kilometr bennak er biz, ha Tinos, 3 km er c’hreisteiz.
En em astenn a ra war ur gorread a 380 km², gant un 40 km bennak a hed ha betek 16 km a led. Meneziek eo an enezenn met frouezhus eo an douar en traoñiennoù. Andros, pe "C'hora", eo ar gêr-benn, war aod ar reter. 9 221 a dud a oa o vevañ en enezenn, hervez niveradeg poblañs 2011. Gwechall e oa kalz muioc’h a dud o vevañ enni : 18 000 a dud a oa e 1900.
# An Chruit

An Chruit pe Oileán na Cruite (Cruit Island e saozneg) zo un enezenn vihan war aod kontelezh Dún na nGall, en Iwerzhon. Liammet eo ouzh an douar-bras gant ur pont.
Anavezet eo an enezenn evel ul lec’h ma teu sportourien da grapañ ouzh an tornaodoù sonn, ha kemend-all a reont ivez en enezenn zo e-kichen, Uaigh.
Bremañ n’eus nemet un hanter-kant bennak a dud o vevañ en enezenn, iwerzhonegerien anezho. Meur a ganaouenn hengounel eus An Chruit zo bet brudet gant ar strollad kanerien Clannad, evel "Thíos Cois na Trá Domh" da skouer.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# An Clochán

    Ul lec'h all zo anvet An Clochán e kontelezh Ciarraí ; sellet ouzh An Clochán (Ciarraí)
An Clochán a zo ur gêr vihan eus kornaoueg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh, anavezet dindan an anv Clifden e saozneg. Gevellet eo gant Sarzhav.
# An Cabhán

An Cabhán zo ur gêr eus Iwerzhon (Cavan e saozneg), e kontelezh An Cabhán. Kêr-benn ar gontelezh-se eo. Emañ e kroashent hentoù bras a gas da Zulenn, Inis Ceithleann, Béal Átha Seanaidh, Baile Átha Luain, war-hed 16 km diouzh an harzoù etre Hanternoz Iwerzhon hag ar Republik ha 120 km er gwalarn diouzh Dulenn. E 2006 e oa annezet gant 17 750 den.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# An Creagán

An Creagán zo anv meur a lec'h en Iwerzhon :
* An Creagán (kontelezh Gaillimh) (Mountbellew e saozneg)
* An Creagán (kontelezh Doire) (Creggan e saozneg)
* An Creagán (kontelezh Tír Eoghain) (Creggan e saozneg)
* An Creagán (kontelezh Ard Mhacha) (Creggan e saozneg)

## Gwelet ivez

* Creagán Eoghain, pe Craggaunowen e saozneg, mirdi e kontelezh An Clár
# An Cheathrú Rua

An Cheathrú Rua (distaget [əˈçæːɾ̥ˠhuːˌɾˠuːə] (saoznekaet e Carraroe pe Carrowroe) ; "ar c'harter ruz" eo ar ster e brezhoneg) zo ur geriadenn eus Iwerzhon, e kornôg kontelezh Gaillimh. Emañ en arvor Conamara, e-kreiz ar Gaeltacht, ar vro iwerzhonek. Ouzhpenn 60% eus annezidi An Cheathrú Rua a gomz ar yezh-se bemdez.
Er geriadenn e vez graet stajoù iwerzhoneg e-pad an hañv : bugale e Coláiste Chiaráin ha Coláiste Cholumba, koulz ha studierien hag oadourien en Áras Mháirtín Uí Chadhain, digoret e 1977 hag anvet diwar ar skrivagner iwerzhonek Máirtín Ó Cadhain. Lojet e vez an deskerien e tiez tud eus ar c'hornad, ma c'hallont ober war ar pemdez gant ar yezh a zeskont.

## Notennoù

* ↑ Bunachar Logainmneacha na hÉireann
* ↑ 62% hervez sifroù niveradeg 2011 ; 83% a oa anezho e 2006

## Liamm diavaez

* An Cheathrú Rua (ga), (en)
# An Claidheamh Soluis

An Claidheamh Soluis (Irish: [ənˠ ˌklˠiːw ˈsˠɔlˠəʃ]) a oa ur sizhunieg vroadelour iwerzhonat embannet e derou an XX$^{vet}$ kantved gant Conradh na Gaeilge ("Kevre ar Gouezeleg"). Anvet e voe hervez ar c'hleze marzhus "Claíomh Solais" eus gwengeloù Iwerzhon.
Eoin Mac Neill e voe an embanner kentañ o verañ ar gazetenn etre 1899 ha 1901. Ar C'hevre a lakaas e grabanoù war ar gazetenn divyezhek Fáinne an Lae, hag a gendeuzias gant An Claidheamh Soluis da grouiñ ar gazetenn An Claidheamh Soluis agus Fáinne an Lae.
A 1903 da 1909 e voe embannet ar gazetenn gant Pádraig Pearse, ar c'helenner hag ar barrister hag a voe rener an emsavadeg Pask e 1916. Er prantad-se en devoa ar sizhunieg ur roll a bouez en adsav lennegezh Iwerzhon en ur embann oberennoù diembann en iwerzhoneg hag e saozneg, ha kalzig a bajennoù a veze arveret evit sevel burutelladennoù eus danvezioù sevenadurel. Etre 1909 ha 1916 e oa Seán Mac Giollarnáth ar rener.
Ar gazetenn a gendalc'has dindan an anv Fáinne an Lae (1918–19, 1922–30) ha Misneach (1919–22), a-raok adtapout e anv orin An Claidheamh Soluis e 1930–31. Ha paouez a reas e embannadur e 1932.
# An Cloigeann

An Cloigeann (Cleggan e saozneg) zo ur porzh bihan war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh. Emañ 7 km diouzh kêr An Clochán, er gwalarn.
Eus An Cloigeann e loc'h bigi da vont da Inis Bó Finne hag Inis Toirc.
Er geriadenn-se e voe Yann Fouere hag e familh o chom e-pad meur a vloaz, goude an Eil Brezel-bed.

## Notennoù

* ↑ La maison du Connemara, eñvorennoù Y. Fouere, embannet gant Coop Breizh, 1995
# An Camchéachta

An Camchéachta (saozneg: The Starry Plough - an arar steredek), an arar-kamm pe ar c'harr-kamm e brezhoneg, a zo ur banniel a voe implijet gant an Irish Citizen Army, ul luskad iwerzhonat sokialour ha republikan, ha piaouet da c'houde gant luskadoù politikel iwerzhonat all.
Stumm kentañ ar banniel zo bet treset gant William H. Megahy diwar mennozh George William Russell eus an Irish Citizen Army marteze. Emañ taolennet war ar banniel steredeg ar C'harr-kamm bras, a vez graet The Plough (an arar) pe Starry Plough (arar steredek) anezhañ e saozneg en Iwerzhon hag e Breizh-Veur.

## Istor

Ar Starry Plough a voe dispaket evit ar wezh kentañ d'ar 5 a viz Ebrel 1914 ha savet er vann en Imperial Hotel gant an Irish Citizen Army da geñver Emsavadeg Pask 1916. Emañ banniel 1916 war wel e Mirdi Broadel Iwerzhon e Dulenn.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en) Remarks at the Conservation of the original Starry Plough Flag, Michael D. Higgins, 30 Ebrel 2013, war lec'hienn prezidant Republik Iwerzhon
* ↑ (en) Object: Plough and the Stars Flag war rte.ie
# An Caolas Branndanach

An Caolas Branndanach (gouezeleg; Kilbrannan Sound e saozneg) zo ur sound, pe strizh-mor, etre Cinn Tìre (“Kintyre”), e douar-bras Bro-Skos er c'hornôg, hag Eilean Arainn (“Arran” e saozneg) er reter, er mervent da Enez Bòd, e penn pellañ ha kreisteisañ aber ar stêr Cluaidh (“Clyde”), anvet Linne Chluaidh “Firth of Clyde”.
# An Chathair (Tiobraid Árann)

An Chathair, pe Cathair Dhúin Iascaigh, (Cahir pe Caher e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon e kreisteiz kontelezh Tiobraid Árann.
Emañ An Chathair war lez ar stêr Súir, 20 km diouzh Cluain Meala. E 2006 e oa 3 381 a dud o chom enni. Brudet eo kastell An Chathair, nepell diouzh kêr, unan eus koshañ kestell Iwerzhon. Er c'hastell-se e oa bet troet, e 1980, ar film Excalibur gant John Boorman. Aspadennoù all eus an amzer dremenet zo e kêr : un iliz anglikan, rivinoù ur prioldi...

## Kêrioù gevellet

* Scarborough (North Yorkshire) (Bro-Saoz)

## Notennoù

* ↑ Bunachar Logainmneacha na hÉireann

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Visit Cahir (en)
# Beja

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Beja pe beja zo anv meur a dra:

## Lec'hanv

* Beja, e Portugal, e distrig Beja, en Alentejo
* Béja, e Tunizia, e traonienn ar Medjerda

## Yezh

* Ar beja, pe bedawieg, komzet gant ar Vejaed e Soudan.