OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch

Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch, bet ganet d'an 29 a viz Gouere 1850 e Witzenhausen (Kengevread alaman d'ar c'houlz) hag aet da Anaon d'ar 27 a viz C'hwevrer 1915 e Göttingen (Impalaeriezh alaman d'ar c'houlz), a oa un evnoniour alaman.
Roet e voe e anv d'un nebeud spesadoù evned — Aglaiocercus berlepschi, Anthocephala berlepschi, Asthenes berlepschi, Berlepschia rikeri, Chaetocercus berlepschi, Crypturellus berlepschi (tinamou Berlepsch), Dacnis berlepschi, Hylopezus berlepschi, Myrmeciza berlepschi, Parotia berlepschi, Rhegmatorhina berlepschi ha Thripophaga berlepschi — da zougen bri dezhañ.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* C : Chrysothlypis, Compsospiza,
* I : Idioptilon,
* L : Leptosittaca, Lophotriccus,
* P : Phaeomyias, Poecilotriccus, Pogonospiza, Pseudotriccus,
* S : Snethlagea,
* T : Taeniotriccus,
* U : Urothraupis,
* X : Xenerpestes.

### Spesadoù

* A
    Amazilia viridicauda, Aramides wolfi (rakig Wolf), Asthenes baeri, coryi, harterti, heterura, maculicauda, ottonis,
* C : Carpodectes hopkei, Cinclodes taczanowskii, Compsospiza garleppi,
* E
    Elaenia brachyptera, pelzelni, Euchrepomis sharpei,
* G : Grallaria excelsa,
* H
    Heliobletus contaminatus, Hemispingus reyi, Hemitriccus flammulatus, rothschildi, spodiops,
* K : Knipolegus orenocensis,
* M
    Malacothraupis gustavi, Mecocerculus hellmayri, Mitrephanes olivaceus, Myiophobus phoenicomitra, Myiornis albiventris, Myiothlypis chlorophrys, Myrmotherula behni, cherriei, longicauda,
* P
    Phaethornis nattereri, Phyllomyias sclateri, Podiceps taczanowskii (plomer Taczanowski), Pogonotriccus venezuelanus, Pseudotriccus pelzelni, simplex,
* O : Oneillornis salvini,
* S
    Scytalopus macropus, Serpophaga munda, Silvicultrix spodionota, Synallaxis cabanisi,
* T
    Taeniotriccus andrei,Tarphonomus harterti, Theristicus branickii, Thripophaga cherriei,
* U : Urothraupis stolzmanni,
* X
    Xenerpestes minlosi, singularis,
* Z : Zimmerius petersi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Berlepsch e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A-gevret gant Jan Sztolcman.
* 1 2 3 4 5 6 7 A-gevret gant Władysław Taczanowski.
* 1 2 3 4 A-gevret gant Ernst Hartert.
* 1 2 A-gevret gant Paul Leverkühn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hans Holbein

Hans Holbein zo anv daou livour alaman brudet
* Hans Holbein an Henañ (1460–1524)
* e vab Hans Holbein ar Yaouankañ (war-dro 1497–1543), livour e lez ar roue saoz Herri VIII.

## Pennad kar

* Holbein
# Hans Holbein an Henañ

Hans Holbein an Henañ (e-tro 1465 en Augsburg – 1524 en Isenheim) a oa ul livour hag un engraver alaman eus an Azginivelezh.

## E vuhez

Hans Holbein hag e vreur, Sigismund Holbein e anv, a savas oberennoù relijiel a renker e dibenn an arz gotek. Hans Holbein gozh a voe an hini a gasas an arz alaman eus an arz gotek d'an Azginivelezh. Skeudennaouiñ a reas un nebeud levrioù ivez, evel "Meuleudi d'ar follentez" skrivet gant Erasmus.
Gantañ eo e teskas e zaou vab, Ambrosius Holbein hag Hans Holbein ar Yaouankañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cercenasco

Cercenasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Cercocebus

Cercocebus :
| Mangabeed penn ruz ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Cercocebus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cercocebus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ mangabeed.

## Spesadoù

* ar mangabe ouesk, Cercocebus agilis
* ar mangabe louet, Cercocebus atys
* ar mangabe kof aour, Cercocebus chrysogaster
* mangabe Tana, Cercocebus galeritus
* mangabe Sanje, Cercocebus sanjei
* ar mangabe penn ruz, Cercocebus torquatus
# Cercepiccola

Cercepiccola zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Cercino

Cercino zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Cercococcyx

Cercococcyx :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Anv skiantel ||
| Cercococcyx Cabanis, 1882 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cercococcyx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1882 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis, ennañ koukouged eus Afrika.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Cercococcyx mechowi,
* Cercococcyx montanus
** C. m. montanus ha C. m. patulus,
* Cercococcyx olivinus.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cuculidae/Cercococcyx (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2016).
# Cercola

Cercola zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
# Cercemaggiore

Cercemaggiore zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Cerchiara di Calabria

Cerchiara di Calabria a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Cerchio

Cerchio zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Cercivento

Cercivento zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Heer (Wehrmacht)

An Heer a oa unan eus tri nerzh ar Wehrmacht gant ar C'hriegsmarine hag ar Luftwaffe. En tirlu-se edo ar brasañ niver eus ar soudarded alaman e-kerzh an Eil Brezel-bed, ha renet e veze gant an OKH. Oc'hpenn-se e oa ar Waffen-SS hag ar Bodentruppen dindan ren Hermann Göring, Oberbefehlshaber (penn komandant) al Luftwaffe. Hag adalek 1944 e voe krouet ar Volkssturm, un nerzh diorroet evit ar strollad NSDAP e-unan.

## Oberbefehlshaber des Heeres (OBdH) Penn komandant an tirlu

* Generaloberst Werner von Fritsch, 1 Genver 1934 betek 4 C'hwevrer 1938
* Generalfeldmarschall Walther von Brauchitsch, 4 C'hwevrer 1938 betek 19 Kerzu 1941
* Adolf Hitler, 19 Kerzu 1941 betek 30 Ebrel 1945
* Generalfeldmarschall Ferdinand Schörner, 30 Ebrel betek 8 Mae 1945

## Chefs des Generalstabes des Heeres

* General der Artillerie Ludwig Beck, 1 Du 1933 betek 31 Here 1938
* Generaloberst Franz Halder, 31 Here 1938 betek 24 Gwengolo 1942
* Generaloberst Kurt Zeitzler, 24 Gwengolo 1942 betek 10 Juli 1944
* Generalleutnant Adolf Heusinger, 10 Gouere betek 20 Gouere 1944
* Generaloberst Heinz Guderian, 21 Gouere 1944 betek 28 Meurzh 1945
* General der Infanterie Hans Krebs, 29 Meurzh betek 1 Mae 1945
* Generalfeldmarschall Wilhelm Keitel, 1 Mae betek 13 Mae 1945
* Generaloberst Alfred Jodl, 13 Mae betek 23 Mae 1945
# Hedwig Elisabeth Amelia von der Pfalz

Hedwig Elisabeth Amalia von der Pfalz, ganet d'an 18 a viz Gouhere 1673 hag aet da anaon d'an 11 a viz Eost 1722, a oa ur briñsez alaman. Merc'h e oa da Philipp Wilhelm von der Pfalz, kont Pfalz-Neuburg, ha da Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e voe e 1691 da Jakub Ludwik Sobieski (1668-1737), mab da Jan III Sobieski, roue Pologn.
# Heer

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Heer a c'hall bezañ meur a dra :

## Armeoù

* An Heer, nerzh troadegiezh al lu alaman.
* An Heer a oa ur skourr eus an nerzhioù troadegiezh e lu Impaleriezh Aostria-Hungaria.

## Tud

* Alfred Heer (1961- ) ur politikour a vro Suis.
* Gerhard Heer (1955- ) un iskrimer alaman.
* Hannes Heer (1941- ) un istorour alaman.
* Joachim Heer (1825-1879), ur politikour a vro Suis.
* Oswald Heer (1809-1883) un douarour ha bevoniour a vro Suis.
* Ronny Heer (1981- ) sportour a orin a vro Suis.
* Rolf de Heer (1951- ) sevener filmoù, produour, skrivagner ha sonaozour aostralian.

## Lec'hioù

* Heer, ur gêriadenn e kumun Hastière, e Belgia.
* Heer, ur gumun gozh, deuet da vezañ ur c'harter eus Maastricht, en Izelvroioù.
# Hedvig Ulrika Taube

Hedvig Ulrika Taube, kontez von Hessenstein (1714-1744), a oa ur gontez svedat, ha dimezell a enor gant rouanez Sveden, Ulrika Eleonora.
Merc'h e oa d'ar c'hont Edvard Didrik Taube ha d'e bried Christina Maria Falkenberg. C'hoar e oa da Catherine Charlotte De la Gardie, hag a oa c'hoar-gaer d'ar gontez Eva Ekeblad, ur skiantourez hag a oa moereb d'ar c'hont Axel von Fersen, brudet e zarempredoù gant ar rouanez Marie-Antoinette, d'e c'hoar Sophie Piper ha d'ar gontez Klinckowström.
Serc'h da Fredrik Iañ Sveden, roue Sveden. Anavezet eo evel serc'h ofisiel nemeti ur roue en istor ar vro, ha pouez he doe er politikerezh.
# Hedy Lamarr

Hedwig Eva Maria Kiesler, anavezetoc'h evel Hedy Lamarr (ganet e Vienna d'an 9 a viz Du 1914 - marv en Altamonte Springs d'an 19 a viz Genver 2000), a oa un aktourez hag un ijinourez aostrian (1914–1953) ha stadunanat (1953–2000).

## Gwelout ivez

* Internet
# Heemstede

Heemstede (distagañ : ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 9,64 km² eo gorread Heemstede (douar : 9,20 km², dour : 0,44 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 25 868 annezad enni. Tost ouzh Heemstede ez eus un ti-gar anvet Heemstede-Aerdenhout (linenn tren Haarlem-Leiden).

## Istor

Heemstede a voe savet tro-dro da gastell Heemstede bet savet war vord ar stêr Spaarne e-tro 1286. Er XIV$^{vet}$ kantved e kreskas ar gêriadenn tro-dro d'ar c'hastell a voe distrujet hag adsavet meur a wech. Prenet e voe gant Adriaan Pauw e 1620. E 1653 e voe dispartiet Bennebroek diouzh Heemstede.
Dousik e kreskas Heemstede, hag e 1787 e oa 196 familh enni. D'ar mare-se e veze gwelet Heemstede evel ur gêr ma teue an dud a laboure e Haarlem pe e Amsterdam. E-pad an hañv e teue familhoù pinvidik a dec'he rak kleñvedoù ar c'hanolioù er c'hêrioù bras ha meur a savadur bras a voe savet e Heemstede er XVII$^{vet}$ hag en XVIII$^{vet}$ kantved. Ul lodenn anezho a c'haller gwelout hiziv an deiz : Oud-Berkenroede, Berkenrode, Ipenrode, Huis te Manpad, Hartekamp, Bosbeek, Meer en Bosch, Meer en Berg ha Gliphoeve.
E 1857 e voe kendeuzet kumun Berkenrode e Heemstede. E 1927 e voe tennet lodenn norzh Heemstede, ma oa ul lodenn vras eus Haarlem Forest, ha staget ouzh Haarlem.

## Monumantoù ha lec'hioù dibar

* Groenendaal park, aozet gant John Hope
* Vrijheidsbeeld (delwenn d'ar frankiz), savet gant Mari Andriessen da lidañ ar frankiz ha da zerc'hel soñj eus annezidi Heemstede a varvas e-pad Emsavadeg an Izelvroidi. Er Vrijheidsdreef e Groenendaal park
* Slot Heemstede: al lec'h ma oa kastell Heemstede
* Hartekamp, an ti ma teue George Clifford e-pad an hañv
* Linnaeusbos (koad Linnaeus): ul lodenn eus Hartekamp ma voe plantet gwez gant George Clifford, hag a voe taolennet gant Linnaeus e-barzh Hortus Cliffortianus
* De Naald: an nadoz, ur monumant staliet gant D.J. van Lennep da enoriñ Witte van Haemstede, hag a saveteas Haarlem e-pad un emgann d'ar 26 a viz Ebrel 1304, ha da enoriñ ivez ar re a voe gloazet e-pad un emgann all a e-enep ar Spagnoled d'an 8 a viz Gouere 1573. A-hervez e vije c'hoarvezet an daou emgann dirak ti David Jacob van Lennep, da lavaret eo e-lec'h m'emañ ar monumant

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Heemstede ez eus 21 dileuriad :
* VVD - 6 dileuriad
* CDA - 4 dileuriad
* PvdA - 4 dileuriad
* GroenLinks - 3 dileuriad
* Heemsteeds Burger Belang HBB - 2 zileuriad
* D66 - 1 dileuriad
* Nieuw Heemstede - 1 dileuriad

## Ganet e Heemstede

* Pieter Kooijmans (1933), gwiraour ha diplomat
* Joost Swarte (1947), dizagner ha treser bannoù-treset
* Johan Neeskens (1951), c'hoarier mell-droad
* Astrid Schulz (1939), aktorez
* Inge Schrama (1985), aktorez

## Skeudennoù

* Meilh Groenendaal
* Vrijheidsbeeld
* Oude Slot (ar c'hastell kozh), e-lec'h ma oa kastell Heemstede
* Hartekamp
* Huis te Manpad, Heemstede
* Meilh Groenendaal

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Heemstede
* Kartenn Heemstede
* Listenn ar 97 monumant (rijksmonument) a zo e Heemstede
# Hedwig Danmark

Hedevig, pe Hedwig Danmark (1581-1641), a oa ur briñsez danat.

## He buhez

Ganet e oa e kastell Frederiksborg, e Danmark. Merc'h e oa d'ar roue Frederik II, roue Danmark ha Norvegia, ha d'e bried Sophie von Mecklenburg-Güstrow (1557–1631). Seizhvet bugel ha pevare merc'h he zud e oa.
E Gwengolo 1602 e timezas d'ar priñs alaman Christian II Sachsen (1583-1611). Bugel ebet n'o doe.
En 1611, goude marv he fried, e teuas he breur-kaer Johann Georg Iañ (1585-1656) da vout kurfurst ha hi a voe karget d'ober war-dro polis ha lezioù-barn.
Mervel a eure e kastell Lichtenburg e-tal Prettin d'ar 26 a viz Du 1641, pemzek vloaz a-raok he breur-kaer.
# Hedydipna

Hedydipna :
| Hedydipna platura, tresadenn gant Keulemans (1880). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Anv skiantel ||
| Hedydipna Cabanis, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hedydipna a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Hedydipna collaris
** H. c. collaris, H. c. djamdjamensis, H. c. elachior, H. c. garguensis, H. c. hypodila, H. c. somereni, H. c. subcollaris, H. c. zambesiana ha H. c. zuluensis,
* Hedydipna metallica,
* Hedydipna pallidigaster,
* Hedydipna platura.
Nav (9) isspesad en holl : o c'havout a reer holl en Afrika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nectariniidae/Hedydipna (lennet e-barzh d'an 18 a viz Eost 2016).
# Heemskerk

Heemskerk a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 31,73 km² eo gorread Heemskerk (douar : 27,41 km², dour : 4,32 km²) ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 38 698 annezad enni.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Heemskerk ez eus 25 dileuriad :
* PvdA - 8 dileuriad
* CDA - 6 dileuriad
* VVD - 5 dileuriad
* GroenLinks - 3 dileuriad
* Heemskerk Anders - 2 zileuriad
* D66 - 1 dileuriad

## Istor

Ne ouezer ket eus pelec'h e teu an anv Heemskerk. Gouzout a reer e oa anavezet ar gêr da vare ar Grennamzer, hag en un diell eus 1063 ez eo anvet Hemezen Kyrica (da lavaret eo Iliz Hemezen), diwar anv ur seurez a oa o chom er vro. Meur a savadur istorel a gaver e Heemskerk evel an Huldtoneel, ur dorgenn faos e-kichen Rijksstraatweg. A-hervez e vije bet savet war ul lec'h bet implijet da santual gant Germaned a-raok mare ar Romanded.
Meur a emgann a voe e Heemskerk ha daou gastell (kastell Oud Haerlem ha kastell Heemskerk) a voe savet en XII$^{vet}$ hag en XIII$^{vet}$ kantved, da wareziñ Kontelezh Holland diouzh West-Friesland. Er XV$^{vet}$ kantved en em gannas annezidi Heemskerk etrezo, da-geñver Hoekse en Kabeljauwse twisten (brezel an higennoù hag ar moru) ha d'ar mare-se e voe distrujet an daou gastell. Kastell Heemskerk a voe savet en-dro. E 1492 e voe un emsavadeg gant tud Kennemerland ha pilet e voent gant alouberien aostriat. E lec'h an emgann emañ bered Hervormde Kerk hiziv an deiz.
E 1610 e voe kemmet anv kastell Heemskerk hag e teuas da vezañ kastell Marquette ma teuas meur a zenjentil hag a vrietin d'ober annez. Hiziv an deiz ez eo perc'hennet gant an embregerezh spagnol NH Hoteles hag ennañ e vez aozet prezegennoù hag euredoù. E reter Heemskerk emañ kastell Assumburg, savet gant ar pezh a chome eus kastell Oud Haerlem, e 1546. Nederlandse Hervormde Kerk en Nielenplein ha Kerkplein a voe savet e 1628. E liorzh an iliz ez eus un delwenn d'al livour Maarten van Heemskerck.

## Labour-douar

Goude mare ar varc'hegeien hag an dudjentil e teuas hini al labour-douar. Ouzhpenn sevel chatal e veze produet sivi e Heemskerk, da gas d'ar gêr nesañ anvet Beverwijk, ma veze gwerzhet. Kaset e veze ar frouezh war gein azened, ha diwar se e voe lesanvet azened annezidi Heemskerk.
An ti-kêr kozh a voe savet e 1911 diwar ur steuñv gant Jan Stuyt. Un estaj a voe ouzhpennet e 1949. Laurentiuskerk (iliz katolik) a voe savet e 1891 diwar ur steuñv gant J.H. Tonnaer.

## Notenn

* ↑ J. Van Venetien (1968). Hart van Kennemerland: Album van het leven en werken in Midden-Kennemerland door de eeuwen heen. p.212.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Heemskerk
* Kartenn Heemskerk
# George Cukor

Ganet e oa bet George Dewey Cukor d’ar 7 a viz Gouere 1899 e New York ha marvet d'ar 24 a viz Genver 1983 e Los Angeles. Bet eo leurenner c'hoariva e Broadway er bloavezhioù 20. Ober a ra micherioù a bep seurt e Hollywood a-raok sevel e film kentañ Grumpy. Barrek e oa sañset da lakaat an aktourien d'ober o seizh gwellañ : 21 aktour, bet o c'hoari en e filmoù, a zo bet anvet da gaout un Oscar bennak. Un nebeud filmoù graet gantañ : The Philadelphia Story (1940) gant Katharine Hepburn, Cary Grant ha James Stewart, Let's Make Love (1960) gant Yves Montand ha Marilyn Monroe... un Oscar en deus bet gant ar film My Fair Lady e 1964.
# George G. Meade

George Gordon Meade lesanvet « Old Snapping Turtle », ganet d'an 31 a viz Kerzu 1815 e Cádiz, Bro-Spagn ha marvet d'ar 6 a viz Du 1872 e Philadelphia, Pennsylvania, a oa un ijinour hag un ofiser uhel en United States Army. Stourmet en devoa gant enor en Eil Brezel Seminole hag er Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet. E-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika e oa jeneral en Union Army, tremenet eus ar renk a gomandant ur vrigadenn da benn uhelañ an Army of the Potomac. Brudet-bras e voe pa drec'has lu ar jeneral Robert E. Lee e-pad Emgann Gettysburg e 1863.
Oberezhioù stourm Meade e-pad ar Brezel diabarzh a grogas pa oa penn ur vrigadenn e-pad Kampagn Peninsula hag emgannoù ar Seven Days Battles, e-touezh anezho Emgann Glendale, eno e voe gloazet don. Evel penn divizion, e voe mailh evel ofiser e-pad Emgann ar South Mountain nebeut amzer e voe penn uhel ur c'horfad e-pad Emgann Antietam. E divizion a voe an hini en em dennas ar gwellañ e-pad an argadennoù en Emgann Fredericksburg.
E-pad Kampagn Gettysburg, e voe lakaet e-penn an Army of the Potomac dres tri devezh a-raok ma grogfe Emgann Gettysburg (1añ-3 a viz Gouhere 1863). En desped d'an amzer berr e oa deuet a-benn da adurzhiañ e nerzhioù-stourm evit derc'hel e-tal tagadennoù lu Robert E. Lee. An trec'h-se a voe louzet gant burutellerien dre ma ne voe ket taget an nerzhioù kengevreet o terc'hout. Ouzhpenn da-se ne voe ket eus un trec'h anat e-pad emgannoù fin ar bloavezh 1863. Meade a oa taget gant ofiserien an Unaniezh a felle dezho kaout kargoù politikel evel Daniel Sickles.
# George Gershwin

George Gershwin a oa ur sonaozour ha pianoour stadunanat, bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1898 e Brooklyn, New York, ha marvet d'an 11 a viz Gouere 1937 e Hollywood, Los Angeles, Kalifornia. Yuzevien a-orin eus Sant-Petersbourg e Rusia e oa e dud.

## Buhez

E-unan en doa desket Gershwin o seniñ ar piano, ha pianoour laz-seniñ e voe e Broadway. E vreur Ira Gershwin a skrive pozioù evitañ. Kenlabouret o doa an daou vreur, oc'h aozañ sonerezh ha kanaouennoù a zo deuet da vezañ brudet-kenañ, da skouer Summertime bet kanet gant Ella Fitzgerald ha Louis Armstrong, ha kanet goude gant un toullad kanerien all betek an deiz a hiziv. Bras eo levezon ar jazz war oberennoù George Gershwin. War un tu e oa Gershwin maget gant tonioù hengounel yidek ha rusianek, ha gant sonerezh poblek eus Amerika evel ar ragtime, ar blues hag ar gospel ; war an tu all e oa sod gant sonaozourion klasel e-giz Bach, Mozart, Chopin, Liszt ha Ravel. Berzh en-doa graet Gershwin gant e ganaouennoù, ha pedet e oa da aozañ sonerezh evit arvestoù seniñ Broadway, hag ivez evit ar sinema.

## Oberennoù brudetañ

* Rhapsody in Blue, evit piano hag orkestra (1924)
* Variations on "I got rhythm", evit piano hag orkestra (1925)
* An american in Paris, evit orkestra (1928)
* Porgy and Bess, an opera ma klever ar ganaouenn Summertime

## Levrlennadur

* Mildred Clary, Une rhapsodie américaine, embannadurioù Pygmalion, 2005.(fr)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar vreudeur Gershwin (en)

## Notennoù

* ↑ Kelaouenn Classica, niv. 159, miz C'hwevrer 2014 (fr)
# George Digenvez

George Digenvez (Solitario George, pe Solitario Jorge, e spagnoleg) zo ur vaot du (Chelonoidis abingdonii hec'h anv skiantel), a oa bet soñjet e oa an diwezhañ eus he spesad en Inizi Galápagos, en Enez Pinta, marvet d'ar Sul 24 a viz Mezheven 2012. Ur par e oa, met ne oa ket troet gant ar parezed en-dro dezhañ ha n'en doa ket klasket teurel had da genderc'hel gant e ouenn.
E miz Du 2012 en deus roet da c'houzout renerezh Park Broadel ar Galápagos e oa bet kavet 17 baot gant ar memes diagentiezh ha George Digenvez en enez Isabela. Ne oa ket George an hini diwezhañ eus e spesad eta.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# George Eliot

George Eliot eo anv-pluenn Mary Ann Evans ganet d'an 22 a viz Du 1819 ha marvet d'an 22 a viz Kerzu 1880, ur skrivagnerez, barzhez, kazetennerez ha troourez saoz. Unan eus skrivagnerien bennañ ar Mare viktorian eo bet.
Seizh romant zo bet skrivet ganti, gant Adam Bede (1859), The Mill on the Floss (1860), Silas Marner (1861), Romola (1862–63), Middlemarch (1871–72) ha Daniel Deronda (1876), darn anezho o vezañ lec'hiet e proviñsoù Bro-Saoz hag o reiñ ur sell gwirvoud ha psikologel eus ar mare.

## Oberennoù
### Romantoù

* Adam Bede, 1859
* The Mill on the Floss, 1860
* Silas Marner, 1861
* Romola, 1863
* Felix Holt, the Radical, 1866
* Middlemarch, 1871–72
* Daniel Deronda, 1876

### Barzhoniezh

* Agatha, 1869
* Brother and Sister, 1869
* Armgart, 1871
* Stradivarius, 1873
* The Legend of Jubal, 1874
* I Grant You Ample Leave, 1874
* Arion, 1874
* A Minor Prophet, 1874
* A College Breakfast Party, 1879
* The Death of Moses, 1879
* In a London Drawingroom, 1865
* Count That Day Lost
* The Choir Invisible, 1867
# George Fisher

George Fisher (1909 - 1970) zo ur skrivagner kembraek, ganet e kêr Bargoed (neuze e Sir Forgannwg, bremañ e Kontelezh Caerffili) .

## Oberennoù

Skrivet en deus evit ar c'hoariva:
* Y Lleoedd Pell (al lec'hioù pell)
* Y Blaidd-Ddyn (an den-bleiz)
* Awena,
* Y Ferch a'r Dewin (ar plac'h hag an hudour) (1958).
# George Everest

George Everest (1790 – 1866) a oa un ofiser kembreat en arme Breizh-Veur ha douaroniour. Karget e voe da sevel kartennoù eus India etre 1830 ha 1843.
Ganet e oa e Crucywel, Sir Frycheiniog (e Powys hiriv), e Kembre. Kenderc'hel a reas al labour boulc'het gant William Lambton en 1806, muzuliañ ar meridian adal kreisteiz India betek Nepal (war-dro 2400 km). E 1865 e voe kinniget gant ar Royal Geographical Society reiñ e anv d'ar Menez Everest petra bennak ma oa savet George Everest a-enep ar c’hinnig-se ; lavarout a rae e oa ret mirout d’ar menezioù o anvioù hengounel e yezhoù an tolead, anvioù a c’halle bezañ distaget gant tud ar vro. Bremañ eo anavezet evel “menez Everest” e kalz a yezhoù avat.
# Emberizoides

Emberizoides :
| Emberizoides herbicola, luc'hskeudennet e Piraju (stad São Paulo, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Emberizoides Temminck, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Emberizoides a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1822 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Emberizoides duidae,
* Emberizoides herbicola
** E. h. apurensis, herbicola, hypochondriacus, lucaris ha sphenurus,
* Emberizoides ypiranganus.
Pemp (5) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Kreiz e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Emberizoides (lennet e-barzh d'ar 17 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Embenniezh

Embenniezh (gresianeg : αὐτοκεφαλία, "bezañ embennet") eo statud an Ilizoù kristen ma n'eus den a-us d'o eskob. Implijet e vez an termen-se evit an Ilizoù Ortodoks dreist-holl.
# Embannadurioù Goater

Embannadurioù Goater zo bet savet e 2009 e Roazhon gant Jean-Marie Goater. Embannet ez eus bet gantañ levrioù e galleg, brezhoneg hag e yezh ar sinoù gallek.

## Liammoù diavaez

* lec'hienn Editions Goater