OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sue

Sue zo ur berranv saozneg evit Susan, hag un anv a gaver e meur a vro.

## Deveradoù

E SUA e vezer boas da implij ar berranv Sue gant anvioù-badez a bep seurt:
* Sue Ann
* Sue Ellen
* Peggy Sue

## Tud

* Sue Townsend, skrivagnerez saoz
* Eugène Sue, skrivagner gall

## Loened

* Sue, un dinosaor zo bet kavet e relegoù e South Dakota, SUA, ar brasañ Tyrannosaurus rex kavet biskoazh.

## Kanaouenn

* A Boy Named Sue , kanet gant Johnny Cash.

## Lec'hanvadurezh

* Sue (Fukuoka), ur gêr e Japan.
* Sue Islet (Queensland), unan eus Inizi Torres Straits en Aostralia
* Sue Lake, lenn er Glacier National Park, Montana, SUA
# Sud-Kivu

Sud-Kivu zo ur proviñs eus Republik Demokratel Kongo, e reter ar vro. Harzoù en deus gant Rwanda, Burundi ha Tanzania.
g • ka • ke Proviñsoù Republik Demokratel Kongo :
| Proviñsoù bremañ | Bas-Uélé · Équateur · Haut-Katanga · Haut-Lomami · Haut-Uélé · Ituri · Kasaï · Kasaï-Central · Kasaï-Oriental · Kinshasa · Kongo Central · Kwango · Kwilu · Lomami · Lualaba · Mai-Ndombe · Maniema · Mongala · Nord-Kivu · Nord-Ubangi · Sankuru · Sud-Kivu · Sud-Ubangi · Tanganyika · Tshopo · Tshuapad |
| Proviñsoù kozh (1966-2015) | Bandundu · Bas-Congo · Équateur · Kasaï-Occidental · Kasaï-Oriental · Katanga · Kinshasa · Maniema · Nord-Kivu · Orientale · Sud-Kivu |
# Sudoku

Sudoku (japaneg: 数独, sūdoku) a zo anv ur c'hoari matematik bet ijinet e 1979 er Stadoù-Unanet gant Howard Garns, diwar skouer ar c'harrez latin ha diwar kudenn ar 36 ofiser eus ar matematikour suis Leonhard Euler. Deuet eo da vezañ brudet-meurbet e Japan er bloavezhioù 1986. Anavezet eo en Europa abaoe 2005.
Pal ar c'hoari eo leuniañ ur gael isrannet d'he zro e kaelioùigoù dre implijout ur rummad sifroù (pe lizherennoù pe arouezioù) disheñvel, evit ma ne vefe morse muioc'h eget ur wech dre linenn, kolonenn hag iskael. An aliesañ e vez graet gant sifroù a 1 da 9, d'ar mare-se e vez an iskaelioù gant ur stumm karrez, 3x3 hag ar gael vras dre 9x9. Evit kregiñ e vez lakaet atav un nebeud sifroù er gael-mañ'r-gael a-benn loc'hañ gant ar c'hoari (evel er skeudennoù a-zehoù).

## Liammoù diavaez

* Llwyfan ar gyfer cystadlu yn sudoku yn rhyngwladol. Ar gael hefyd yn Ffrangeg, Almaeneg ac Eidaleg
* 100% SudoKu EnLinenn
* SudoKu
# Suello

Suello zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Sistr per

Ar sistr per (pe chistr per) a zo un died alkoolek fardet gant chug per.

## Kenderc'h

Brudet e oa Klegereg evit ar sistr per graet eno gant per gouez anvet per boreign. Skrivet e oa e levr-bloaz departamant ar Mor-Bihan e 1845: « Kalz sistr ha sistr per a vez graet e Klegereg ». "Bro chistr per" a veze graet eus korn-bro Klegereg.
Graet e vez sistr per e Breizh, e Normandi, e kornôg Bro-Saoz (perry), e kreisteiz Kembre, e Sveden hag e broioù all c'hoazh.
Hiziv an deiz e vez graet sistr per AOP e Domfront e Normandi.

## Daveoù

* ↑ (fr) « Le poiré, cidre de poires », Skol Vreizh, niv. 57, 2005.
# Sitka

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sitka zo un anv pobl deuet da vout un anv lec'h en Alaska.

## Pobl

* Ar bobl bobl Sitka

## Tud

* Emil Sitka (1915-1998), aktour stadunanat

## Lec'hioù

* Sitka (Alaska), ur gêr
** Strizh-mor Sitka,
* Sitka (Kansas),
* Sitka Township, Clark County, Kansas
* Sitka (Kentucky),

## Istor

* Emgann Sitka, e 1804 etre Europeiz ha pobloù Alaska

## Plant

* Sitka spruce, anv saoznek gwez eus Alaska, a zo Picea sitchensis e latin.
# Sitatunga

Sitatunga :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Tragelaphus |
| Anv skiantel ||
| Tragelaphus spekeii Sclater, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sitatunga (Tragelaphus spekeii) a zo un antilopenn hag a vev e kreiz Afrika.
# Sitozin

Ar sitozin zo un nukleobazenn implijet e sintezenn ar proteinoù p'eo un elfenn eus an TDN.
Stumm ar sitozin a genglot ouzh hini ar guanin en TDN.
# Sitemoueg

Ur yezh atlantel eus skourr ar Yezhoù bagek eo ar sitemoueg (baga sitemú) komzet e Ginea.

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Sith

Ar re Sith a zo da zigentañ ur boblañs genidik d'eus ar blanedenn Korriban, er bed faltazi krouet evit Star Wars. Deuet eo da vezañ gant an amzer aet e-bioù ur ren galloud doare Kratokratiezh (Ren ar re galloudusañ).
Krouet ez eo bet ar re Sith gant Dark Bane un implijer d'an Nerzh Teñval goude distruj Breudeuriezh Sith an Teñvalijenn hag a badas 1000 bloaz betek marv trumm Dark Sidious, an Impalaer Palpatin.
Ar re Sith a zo tud vil pennañ bed ijinet Star Wars. Izili ar re Sith a zo anavezet dreist-holl dindan an anvioù Aotrouien Sith pe Aotrouien Teñval ar re Sith, o welet anezho da vont gant hent ar brederouriezh Sith hag o vestroniañ an tu Teñval d'an Nerzh. Pep Aotrou Sith a laka dre hengoun an titl Dark (teñval) araok e anv Sith. Ar re Sith a zo enebourien daonet d'an urzh damm relijiel Jedi ha memes mod evito e implijont sabrennoù-lazer ha galloudoù an Nerzh. Renket ez int dre zaoù da geñver galloud, ur mestr hag un deskard.
# Sitka (Alaska)

    Evit sterioù all "Sitka", gwelet Sitka.
Sitka zo ur gêr eus gevred stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 8 881 a annezidi e 2010.
Dont a ra an anv eus ar bobl Sitka. Krouet eo bet anv Sitka en ur mod ofisiel e 1913.

## Lennegezh

Meneget eo anv Sitka en danevell César Cascabel gant Jules Verne, pa dremenas Alaska eus daouarn tsar Rusia da re prezidant SUA.

## Kêrioù gevellet

* Nemuro, Japan

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sabbia

Sabbia (Sabia en piemonteg) a oa ur gumun italian, hiriv frazione e Varallo, e proviñs Vercelli.

## Istor

Paouezet e voe da vout kumun emren d'ar 1añ a viz Genver 2018.
# Sabadell

Sabadell zo ur gumun eus Katalonia, pennlec'h komark Vallès Occidental eo. Ar pempvet pobletañ kêr eo e Kumuniezh emren Katalonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sabaeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter B.3 eo ar sabaeg (saba pe jelkung) komzet gant tro-dro da 1.000-1.200 den e su-kreiz Tchad (1997).

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek
* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Sabah

Sabah a zo unan eus trizek stad Malaysia. Emañ e biz Enez-Vorneo, e Malaysia ar Reter. An eil brasañ eo eus stadoù Malaysia eo war-lerc'h Sarawak. Pa oa e dalc'h ar Rouantelezh-Unanet e veze graet North Borneo anezhi, ha kement-se betek 1963.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sabbio Chiese

Sabbio Chiese zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Sabad

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sabad a c'hell bezañ:
* un nozvezh (d'ar Gwener) hag un devezh (d'ar Sadorn) diskuizh, gouestlet da bediñ Doue, er relijion yuzev
* ur vodadeg sorserien: gwelout Sabad (sorserezh)
# Sabad (sorserezh)

Ar sabad eo bodadeg ar sorserien da noz. Peurvuiañ e vez a-raok ur gouel kristen, hag en ul lec'h didud.

## Sabbat sorserezed

Da ziforc'hañ a zo etre Sabbat ar sorserezed ha Shabbat er yudevelezh. Ar ger « shabbath » en hebraeg a dalvez ehanañ, diskuizhañ, nozvezh ar gwener betek ar sadorn, tremenet war-lec'h er gresianeg, hag el latin.
Evit Pierre-François Fournier, ar ger sabat a zo diveret eus "sabateis", bet implijet en ur varzhoneg « La Vengeance Raguidel », ur skrid moarvat eus deroù an XIII$^{vet}$ kantved. Sabat en deus ar ster a reuz bras pe cholori, graet gant tud « ensabated » hag a zo bodadegoù sorserezed, e takad ar Vaudois (Alpoù ar su). Arveret eo bet ar ger evit termeniñ sektennoù e diavez d'ar gristeniezh.
Gwallvesket ez eus bet, a-ratozh kaer gant an tamallerien « ar sabbat sorserezed » ha « sabbat yuzev « , evit abegoù droukyoullek. Ar gristennien o vezañ sorc'hennet gant devez gouel sabbat, er relijion yuzev.
Ar meizad sabbat sorserezed a voe krouet e 1400-1430 er Valais.
Sallmann a lavaras evel-hen: « Bez e oa sorserezed ha sorserien, lakaat a raent war o c'horf ur meskaj kig bugale, aberzet dre lidoù yud, nijal a raent prim ha pel, en aer, war kezeg war loened pe war skubelennoù. En em vodañ a raent, e lec'hioù distro, perzh a gemerent e lidoù rennet gant an diaoul, heñvel ouzh ur bouc'h, karout a raent kement an diaoul ha pokat ouzh e doul revr. Dinac'h a raent ar feiz kristen, mac'hañ a raent skeudennoù kristen, echuiñ a rae an abadenn gant ur fouzhadeg dirollet. Ar sorserezed a fouzhe gant diaouled, hag ar sorserien gant an diaouled. Da heul e oa ur banvez, ma veze debret ar vugale bet lazhet en a-raok. »
Al lec'h a veze dibabet evit seveniñ ur sabbat sorserezed a oa ur frankizenn, ul lann, ul lec'h distro en noz, pe e-tal d'ur stivell pe ul lec'h en digenvez war ur run, ur roc'h pe ur bern mein, pe ul lec'h brudet er ragistor evel un daolvein pe c'hoazh ur wezenn veur en natur. Er XVII$^{vet}$ kantved, Henry Boguet a reas meneg eus un dañs rond ar sabbat.

## Lec'hioù brudet

Lec'hioù zo a zo brudet da vezañ tachennoù labour pe emgav ar sorserezed: Ar C'hoad Du (Alamagn), ar Menez Moal (Pologn), Carignano (Italia), Kopastatö (Hungaria), Puy-de-Dôme (Bro-C'hall), Stonehenge (Bro-Saoz), Zugarramurdi en Euskal Herria.

## El lennegezh

* Noz Sant-Yann, danevell, Nikolaz Gogol, 1831

## Er sinema

* The Night on Bald Mountain e-barzh Fantasia, Walt Disney Productions, 1940

## Er sonerezh

* Un nozvezh war ar Menez Moal, Modest Moussorgski, 1867, diwar ar gontadenn skrivet gant Nikolaz Gogol e 1831
* Paotred ar Sabad, pachpi
# Sabaoteg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr ar yezhoù nilotek eo ar sabaoteg (sabaot) komzet gant tro-dro da 143.000 den e Kenya.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù kalendjinek
# Sabaudia

Sabaudia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
# Sabbataï Tsevi

Sabbataï Tsevi (pe Zvi, Tzvi, Zevi, Zewi, Sevi, שַׁבְּתַאי צְבִי (Shabbetaï Tzvi) en hebraeg ha Sabetay Sevi en turkeg ; kentanv skrivet Sabbathai pe Shabtai ivez) a zo bet ganet e Smirn (bremañ Izmir e Turkia) d'ar 1añ a viz Eost 1626. Aet eo da Anaon en harlu e Ulcinj (Dulcigno) er Montenegro a-vremañ, e-kichen Albania a oa e dalc'h an Otomaned d'ar mare-se ; marvet war dro ar 17 a viz Gwengolo 1676.
Gwelet eo bet en e amzer evel ar Mesiaz gant un toullad yuzevien. Awenet en deus sektenn ar Sabbateaned pe Dönme e Turkia.
# Prisca (impalaerez)

Prisca (marvet e 315) a voe impalaerez Roma (286–305) evel gwreg an impalaer Diokletian .
Pa'n em dennas Diokletian da Spalatum , e 305, e chomas Prisca gant he merc'h, Galeria Valeria, hag he mab-kaer, Galerius, e Thessalonica. Pa varvas Galerius e 311, Licinius a voe fiziet ennañ Prisca hag he merc'h Valeria. Tec'het a reas an div vaouez avat da-gaout Maximinus II. Goude ur pennad, Valeria a nac'has eurediñ gant Maximinus, a lakaas herzel anezhi hag a vac'has anezhi e Siria hag a lakaas e graban war he ferc'hentiezhioù. Goude marv Maximinus, e voent dibennet o-div war urzh Licinius ha skoet er mor e Thessalonica, e fin ar bloaz 314.
Lakaet eo bet Prisca ha Valéria da sentezed.

## Notennoù

* ↑ François Zosso & Christia Zingg. Les empereurs romains. 27 av. J.-C - 476 ap. J.-C. Errance. 1994
# Priscila Perales

Silvia Priscila Perales Elizondo, anavezet evel Priscila Perales (Monterrey, 24 a viz c'hwevrer 1983) zo un aktourez vec'hikan. E 2005 e voe Nuestra Belleza México . E 2007 e voe Miss Internacional .
# Priskieg

Priskieg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Preinczae |
| Anv gallek (ofisiel) | Princé |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwitreg |
| Kod kumun | 35232 |
| Kod post | 35210 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Claude Denouault 2023-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | (fr)www.vitrecommunaute.org |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 397 ann. (2020) |
| Stankter | 32 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 02″ Norzh 1° 05′ 12″ Kornôg / 48.2172222222, -1.08666666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 150 m bihanañ 113 m — brasañ 188 m |
| Gorread | 12,36 km² |
| Priskieg ||
| kemmañ |
Priskieg (Princé e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 40 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,28 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 8 a viz Even 1944 e voe un emgann etre nijerezioù alaman ha SUAat; ur c'harr-nij MustangP-51B (marilhet 42-106653 ha kodet 6-NF) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) a gouezhas e "La Touche" e Priskieg; lazhet e voe e sturier, douaret eo er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall; un nijerez Focke-Wulf 190 A-8 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) a gouezhas e "Les Ecruaux" e Priskieg; lazhet e voe he sturier, douaret eo e Champigny-Saint-André.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard d'an 22 a viz C'hwevrer 1958 e Frenda e departamant Tiaret.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin, 1866-1890.
* Monumant ar re varv etre an iliz katolik hag ar vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes USAAF
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Privael-Tregastell

Privael-Tregastell zo anv ur strizh-douar hag ur beg-douar e gwalarn Plouganoù, e Treger, diwar anv ur sant bennak anvet Privael.
E tu kornôk ar strizh-douar emañ traezhenn Tregastell, tra m'emañ traezhenn Privael en tu reter anezhañ ; war ar beg-douar emañ "Ti ar Maltouter" hag ar peulvan.
* Plouganoù : Privael-Tregastell
* Traezheg Privael
* Run Pridou ha traezhenn Tregastell
* Beg Privael-Tregastell
* Gwalarn Privael
* Reier er mervent
* Strizh-douar Privael-Tregastell adalek "Ti ar Maltouter"

## Liammoù diavaez

* (fr) Sant Privael
# Pritilata Waddedar

Pritilata Waddedar (5 a viz Mae 1911 – 23 a viz Gwengolo 1932) a oa ur vroadelourez vengali. Goude bezañ bet tapet ur skrid-testeni war ar brederouriezh ez eas da gelennerez kent emouestlañ en ur c'helc'h dispac'herien a-enep beli ar Rouantelezh-Unanet a oa kaset gant Sourya Sen eus an Indian National Congress. D'an 23 a viz Gwengolo 1932 e kasas Pritilata Waddedar, oadet 21 bloaz, eizh dispac'her ganti da arsailhat ar Pahartali European Club e kêr Chittagong (e Bangladesh bremañ), en abeg d'ur skritell eno ma oa skrivet « Dogs and Indians not allowed », "berzet d'ar chas ha d'an Indianed". Lakaat a rejont an tan, ha spontet e voe renerien ar paou. Tapet e voent gant ar polis saoz ; evit chom hep bout kastizet e tibabas Pritilata Waddedar en em lazhañ dre lonkañ kianidenn (KCN).

## Levezon

D'ar skrivagnerez Bangladeshi Selina Hossain eo Pritilata ur skouer a vaouez. A trust named Birkannya Pritilata Trust (Brave lady Pritilata Trust) zo bet savet en enor dezhi. Deiz-ha-bloaz Pritilata a vez lidet e Bangladesh hag en India bep bloaz. lavarez e vez anezhi ez eo "a beacon of light for women". The last end of Sahid Abdus Sabur Road to Mukunda Ram Hat of Boalkhali upazila in Chittagong has been named as Pritilata Waddedar Road.

## Notennoù

* ↑ (en) The Daily Star, 05 MAE 2011
* ↑ (en) Remembering the Legendary Heroes of Chittagong
* ↑ "Contribution of Pritilata recalled" (June 1, 2011). Retrieved on 18 December 2012.
* ↑ "A beacon of light for women" (September 26, 2012). Retrieved on 18 December 2012.
* ↑ "Road named after Pritilata in Ctg" (18 December 2012). Retrieved on 18 December 2012.
# Prisches

Kumunioù Frañs :
| Anv | Prisches |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Prisches en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales des Deux Helpes |
| Kanton | Landrecies |
| Kod INSEE | 59474 |
| Kod-post | 59550 |
| Maer | Jean-Claude Fovez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 23,11 km² |
| Led | 50° 04' 44" Norzh |
| Hed | 03° 46' 11" Reter |
| Uhelder kreiz | ... m |
| Uhelder bihanañ | 153 m |
| Uhelder brasañ | 202 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 984 (2007) |
| Stankter | 42 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Prisches a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Nikolaz, bet savet e 1550 ha brasaet e 1769.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Priscus Attalus

Priscus Attalus (... – Lipari, ...; fl. 394-416) a oa ur senedour roman dindan ren an impalaer roman Flavius Honorius. Div wech e kemeras ar galloud. An dro gentaén a voe e 409–410, hag an eil e 414-415, gant skoazell ar Vizigoted.

## Eil gwech

Goude marv Alarig, ez eas Priscus da-heul ar Vizigoted a-dreuz Galia. E 412/413 ec'h alias ar roue nevez Ataulf d'en em glevout gant Jovinus; e Genver 414, e Narbonna, e timezas Ataulf da verc'h Teodosius Iañ, Galla Placidia, ha c'hoar Honorius, hag Attalus an hini a zistagas ar brezegenn eured .
E 415 ez eas kuit ar Vizigoted eus Galia da vont da Spagn .
Tapet e voe Attalus gant ar Romaned, kaset da Ravenna. Muturniet e voe, diskouezet e trec'hlid Honorius e Roma e 416, hag harluet da Lipari.
# Prison Break (film skinwel)

Prison Break a zo un stirad skinwel amerikan Prison a 81 rann a 43 munutenn pep hini. Krouet eo bet gant Paul Scheuring. Skignet eo bet da gentañ etre an 29 a viz Eost 2005 hag ar 15 a viz Mae 2009 war rouedad Fox.
Bet eo bet skignet e Frañs adalek an 31 a viz Eost 2006 betek ar 24 a viz Here 2009 war M6.
Istor un den anvet Michael Scofield eo, en deus c’hoant saveteiñ e vreur Lincoln Burrows a zo kondaonet d’ar marv er Stadoù-Unanet...

## An istor

Michael Scofield a vo toullbac’het espres evit sikour e vreur “Lincoln Scofield” hag a zo e trepas ar marv peogwir en deus lazhet un den. Evit sikour e vreur Michael Scofield en deus desket holl steuñvioù an toull-bac’h. An heuliad a ziskouez petra eo an endro en toull bac’h. Diskouez a ra buhez Michael ha Lincoln Scofield en toull-bac’h.

## An tudennoù
### Ar brizonidi

* Michael Scofield: an haroz, c’hoariet get Wentworth Miller
* Fernando Sucre: mignon Michael, c’hoariet get Amaury Nolasco

### Implijidi an toull-bac’h

* Kapiten Brad Bellick: c’hoariet get Wade Williams
* Dr Sara Tancredi : c’hoariet get Sarah Wayne
* Callies
* Henry Pope : renour an toull-bac’h c’hoariet get Stacy Keach

## Liammoù diavaez

* Prison Break - Global (Canada)
* Prison Break - Five (United Kingdom)
* Prison Break - UKTV Gold (United Kingdom)
* Prison Break DVD - Official DVD website
# Privael

Privael a oa ur manac'h katolik deuet eus Kembre da Vreizh er V$^{vet}$ kantved en amzer Sant Kaourintin.
Eñ pe unan all a roas e anv da Brivael-Tregastell e parrez Plouganoù.

## Pennad kar

* Prevel
# Tijuca (genad)

Tijuca :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cotingidae |
| Anv skiantel ||
| Tijuca Férussac, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tijuca a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an naturour gall André Étienne Justin Pascal Joseph François d'Audebert de Férussac (1786-1836).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Tijuca atra,
* Tijuca condita.
O c'havout a reer e gevred Brazil.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cotingidae/Tijuca (lennet e-barzh d'an 20 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Til Ungdommen

Til ungdommen ("Evit ar yaouankizoù"), anavezet ivez dre ar gerioù kentañ, Kringsatt av fiender ("gronnet gant enebourien"), zo ur varzhoneg eus 1936 gant ar barzh norgeat Nordahl Grieg. E 1952 e voe savet un ton warnañ gant ar sonaozour danat Otto Mortensen. Kanet eo bet gant un toullad mat a ganerien ha dreist-holl, goude lazhadeg an 22 a viz Gouhere 2011, e lidoù kounaat al lazhadeg.
Pa oa bet skrivet e 1936 gant Nordal Grieg e oa studier e Ny-Hellesund e Søgne, goude goulennet outañ gant ar politikour Trond Hegna, awenet gant Brezel Spagn.
# Tihomir Atanasov Dovramadjiev

Tihomir Atanasov Dovramadjiev a zo bet ganet d'an 22 a viz Mae 1979 e Varna (Bulgaria).
Mestrc'hoarier echedoù bulgar.
2342 eo e renk Elo.
E 12vet Tournamant Open Fouenant (2006) e tapas an deirvet plas (7/9) war-lerc'h Damien Le Goff ha Deyan Bojkov.
Echedoù-bokser eo ivez. Dont a reas ar maout gantañ er c'hampionad europat kentañ ag Echedoù-Boks e miz Here 2005 goude seizh rondenn a-enep da Andreas Schneider (Alamagn).

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE ;
* E c'hoari e Chessgames ;
* E lec'hienn .
# Tiksi

Tiksi (Ти́кси e rusianeg ; Тиксии e yakouteg) zo ur gêr vihan eus Rusia, e Republik Sac'ha, war ribl Meurvor skornek Arktika. Daoust ma tigresk an niver a annezidi enni ez eo c'hoazh ar gêr norshañ eus ar bed gant ouzhpenn 5 000 a dud.
Emañ Tiksi war ribl Mor Laptev, tost da zelta ar stêr Lena. Unan eus porzhioù pouezusañ Mor Laptev eo.
E-pad ar Brezel Yen e oa un aerborzh pouezus evit an arme e Tiksi. Abaoe diskar an Unvaniezh Soviedel eo digresket kalz poblañs Tiski, gant e-leizh a dud o kuitaat ar gêr vihan.
# Tiken Jah Fakoly

Tiken Jah Fakoly a zo ur c'haner reggae bet ganet d'an 23 a viz Mezheven 1968 e Odienne en Aod an Olifant. Dizoleiñ a ra buan ar sonerezh reggae ha sevel a ra e strollad kentañ e 1987, "Djelys". Dedennet gant an darvoudoù sokial ha politikel en e vro e grog da skrivañ kanaouennoù war ar stad dilenn, tamm-ha-tamm e teu da vezañ anavezet en e vro, gant ar re yaouank dreist-holl. Ur produer a zeu e darempred gantañ hag enrollañ a ra e gasedigoù kentañ e-kerzh ur genskrivadeg sonerezh aozet e Aod-an-Olifant e 1993.
E-kerzh ar memes bloavezh e varv ar prezidant Houphouët-Boigny ha disklêriet e vez ur c'hañv broadel. E-pad 3 miz ne vez skignet gant ar radio nemet kanaouennoù relijiel. Kentañ pladenn Fakoly a zeu er-maez hep kaout tamm brud ebet, un nebeud mizioù war-lec'h e teu er-maez ur bladenn all met chom a ra divrud adarre.
Fakoly a ziviz sevel kanennoù politikel, flatrañ an drougimplijoù hag emsaviñ a ra ar bolitikerien o skrivañ e soñjoù en e ganennoù. Gant sikour arc'hant e vignoned e laka da zont er-maez " Mangercratie " hag a zo brudet-kenañ en Afrika hag er broioù gallek. E 1998 e krog Tiken Jah Fakoly da enrollañ e bladennoù e Frañs. Youlek, ec'h embann Fakoly e 2002 ar bladenn " Françafrique " enrollet en ur studio brudet mat : Tuff Gong e Kingston, e Jamaika. Brudet-tre e krog da vezañ. Deuet er-maez e 2004 ez eo " Coup de Gueule " ur bladenn reggae roots tennet eus ar vuhez e Jamaika hag en Aod-an-Olifant. Ur bern tud o deus sikouret anezhañ da enrollañ e bladenn : Tyrone Downie, ar ganerien Black Uhuru, Zebda ha Magyd Cherfi hag en deus skrivet gant Fakoly ar ganaouenn " Tonton d'América ".
"Evel ma lâr e-pad e atersadennoù e servij e sonennoù da lakaat an dud da soñjal en diaesterioù zo en Afrika, ar c'hleñvedoù, ar baourentez... Servijout a ra ivez da chom hep disoñjal eo ar pobloù afrikan tud eveldomp gant o hengounioù, o sevenadur..."
Abalamour da se ez eo brudet Tiken Jah Fakoly en Afrika hag en Europa a-bezh.

## Pladennoù

* 1993 : Djelys ( Djelys )
* 1994 : Missiri ( Djelys )
* 1999 : Mangercratie
* 2000 : Le Caméléon
* 2000 : Cours d'histoire
* 2002 : Françafrique
* 2004 : Coup de gueule
* 2007 : L'Africain

## Prizioù

* 2003: e Frañs : Victoires de la musique 2003 er Rummad Reggae/Ragga/World gant ar bladenn Françafrique.