# Gdańsk

Gdańsk (distaget ['ɡdaɲsk], e poloneg; Gduńsk e kachoubeg; Danzig en alamaneg) zo ur gêr war ribl ar Mor Baltel ha kêr-benn rannvro (województwo) Pomerania e Polonia. War-dro 462 454 a dud zo o chom enni (e 2014).
Emañ Gdańsk e goueled Bae Gdańsk , en aber unan eus brec’hioù ar stêr Wisła, stêr vrasañ Polonia. Gant se emañ e darempred gant holl gêrioù diazad ar stêr-se, a c’holo 60% eus gorread ar vro. A-gevret gant ar c’hêrioù e-kichen, Sopot ha Gdynia, ez eo Gdańsk un tamm eus an tolpad kêrioù anvet Trójmiasto (teir c’hêr), zo ouzhpenn ur milion a dud o chom ennañ.

## Istor

Gdańsk a gaver meneg anezhi ken abred ha 997. En amzer-hont e oa ur gêrig pesketaerien ha marc’hadourien.
E 1308 e voe dilezet gant roue Polonia Władysław IV, da vont gant Urzh ar Varc'heien deutonek. Anavezet e voe neuze dindan an anv alamanek Danzig. Unan eus porzhioù bras an Hansa e oa, e-kichen Lübeck, Hamburg ha Bremen. Er XV$^{vet}$ kantved e voe tro-ha-tro e Prusia hag e Polonia. Goude-se, ha betek dibenn an XVII$^{vet}$ kantved, e voe ur gêr zieub e rouantelezh Polonia, hag an darn vrasañ eus hec’h annezidi a oa germanegerien.
Laosket e voe gant Prusia e 1793. Chom a reas er vro-se betek 1920, war-bouez ar mare ma voe aloubet gant soudarded Napoleon, etre 1807 ha 1813, pa voe e Dugelezh Varsovia.
E dibenn ar Brezel bed kentañ e voe graet ur gêr zieub eus Gdańsk ("Freie Stadt Danzig", Kêr dieub Danzig), gant Emglev Versailhez, dindan warez Kevre ar Broadoù (1920), daoust da youl an annezidi (tremen 90% a alamanegerien). E-pad an Eil brezel bed e voe staget "Danzig" ouzh Alamagn.
E dibenn ar brezel e voe distrujet kêr gant arme an Unvaniezh soviedel. Gant an emglevioù peoc’h e 1945 e voe roet da Bolonia, ha skarzhet e voe an Alamaned eus kêr. Adsavet e voe savadurioù kreiz kêr evel ma oant kent ar brezel.
Deuet eo Gdańsk da vezañ porzh brasañ Polonia hag ur greizenn c’hreantel a bouez. E 1970 e voe harzoù-labour ha manifestadegoù bras gant ar vicherourien a voe kiriek da ziskar penn komunour ar vro, Władysław Gomułka. Dek vloaz war-lerc’h e voe ganet, e chanterioù sevel listri Gdańsk, ar sindikad Solidarność a zegasas diwezhatoc’h diskar ar renad komunour e 1989. Penn Solidarność, Lech Wałęsa, a zeuas da vezañ prezidant Republik Polonia e 1990.

## Liammoù etrebroadel
### Kêrioù gevellet

Gevelet eo Gdańsk gant:$^{[enurzhkronologel]}$
* Bremen, Alamagn (abaoe 1976)
* Turku, Finland (abaoe 1987)
* Barselona, Katalonia (abaoe 1990)
* Cleveland, Ohio, Stadoù-Unanet (abaoe 1990)
* Kalmar, Sveden (abaoe 1991)
* Helsingør, Danmark (abaoe 1992)
* Marselha, Bro-C'hall (abaoe 1992)
* Rouen, Bro-C'hall (abaoe 1992)
* Kaliningrad, Rusia (abaoe 1993)
* Sefton, Bro-Saoz, Rouantelezh-Unanet (abaoe 1993)
* Sant-Petersbourg, Rusia (abaoe 1993)
* Astana, Kazakstan (abaoe 1996)
* Odessa, Ukraina (abaoe 1996)
* Rotterdam, An Izelvroioù (abaoe 1998)
* Vilnius, Lituania (abaoe 1998)
* Nisa, Bro-C'hall (abaoe 1999)
* Shanghai, Sina (abaoe 2004)
* Palermo, Italia (abaoe 2005)

### Kevelerien ha kenober

* An Havr Nevez, Bro-C'hall

## Tud vrudet

* Gabriel Daniel Fahrenheit, fizikour (1686-1736)
* Arthur Schopenhauer, prederour (1788-1860)
* Günter Grass, skrivagner (1927-2015)
* Lech Wałęsa, sindikalour ha politikour (1943)
* Donald Tusk, politikour (1957)

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Partner Cities (poloneg, saozneg). City of Gdańsk (27 May 2008). Kavet : 2015-01-04.
* ↑ Frohmader, Andrea. Bremen - Referat 32 Städtepartnerschaften / Internationale Beziehungen (alamaneg). Das Rathaus Bremen Senatskanzlei [Bremen City Hall - Senate Chancellery]. Diellet er skrid orin d’an 2011-07-18. Kavet : 2013-08-09.
* ↑ Sister Cities International (SCI). Sister-cities.org. Kavet : 2013-04-21.
* ↑ Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties. Saint Petersburg City Government. Kavet : 2008-03-23.
* ↑ Villes jumelées avec la Ville de Nice (galleg). Ville de Nice. Kavet : 2013-06-24.
* ↑ Le Havre - Les villes jumelées (galleg). City of Le Havre. Diellet er skrid orin d’an 2013-07-24. Kavet : 2013-08-07.

## Liammoù diavaez

* Gdańsk
* Gdansk Online
* Trójmiasto
a vo kavet e Wikimedia Commons.