OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bedjondeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar bedjondeg (bedjond) komzet gant tro-dro da 36.000 den (1969) e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Bede

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bede zo un anv saoznek.

## Tud

* Bede, pe Sant Bede, pe Beda, pe Beda Venerabilis (672 pe 673 – 735), manac'h saoz,
* James Bede (1856–1942), politikour stadunanat
* Bede Griffiths, manac'h saoz en India,
* Jim Bede, saver kirri-nij.

## Lennegezh

* Adam Bede, kentañ romant George Eliot e 1859

## Steredoniezh

* (3691) Bede, asteroidenn
# Bedia

Bedia zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Beddgelert

Beddgelert zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre. E-kreiz menezioù Eryri emañ.
# Beddgeraint

Beddgeraint zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Penbryn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 111,1 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Bedero Valcuvia

Bedero Valcuvia zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Bedizzole

Bedizzole zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Bedawieg

Ur yezh kouchitek eus is-skourr yezhoù kouchitek an norzh eo ar bedawieg (to-bedawiye, bedawi pe beja) komzet gant tro-dro da 1.148.000 a dud en holl e biz Soudan (951.000 den e 1982) hag en Eritrea (120.000 den e 1970) hag Egipt.
Peder rannyezh ez eus:
* Hadendoeg (hadendoa pe hadendiwa)
* Hadarebeg (hada(a)reb)
* Bicharineg (bisharin pe bisariab)
* Benamireg (beni-amir)

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Bedeladur

Ar bedeladur a vez graet eus ul lusk enframmidigezh etrebroadel savet adal eskemmoù dre ar bed a-fed: mennozhioù, luskadoù arc'hant pe marc'hadourezhioù ha sevenadur. Diazezet e oa bet ar bedeladur gant modernadur an dezougen (trenioù dre aezhenn, bigi dre aezhenn, karbedoù jet, kontenerioù). Ouzhpenn-se ez eus bet ur reveulzi er pellgehenterezh (pellskriverez, ar rouedad internet hag ar pellgomzioù hezoug hag a zo bet mammenn d'un dalc'h brasoc'h e bed an ekonomiezh pe sevenadurel.
Darn studierien skol-veur ar bedeladur a gav dezho eo ganet al luskad en amzer vodern, ul lod all a gav gwell ar mammenn kalz a-raok marevezh dizoloadenn ar Bed Nevez (1492).
Ar pezh a chom anat eo, ar bedeladur gant ur skeul ken bras evit ma anavezomp hiziv-an-deiz a grog e-pad an 19vet kantved gant ar Reveulzi Greantel . Erruet e fin an 19vet kantved, penn-kentañ an 20vet kantved al liammañ etre ar bedoù ekonomikel, sevenadurel ha prederiañ a zo bet unan prim ha kalz donoc'h evit na oa bet an eskemmoù a-live ar bed betek-en en istor Mab-Den.
Alies e vez kemmesket ar bedeladur gant an unanadur d'ar bed pe gant an Amerikanizadur padal eo disheñvel.
# Başak

Başak zo un anv-plac'h turkek a dalv "penn-ed" pe "(arouez) ar werc'hez".

## Tud

* Başak Köklükaya, aktourez
# Bdeogale

Bdeogale :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Herpestidae |
| Genad : | Bdeogale |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Bdeogale a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ spesadoù mibinelled.

## Spesadoù

* Bdeogale crassicaudata
* Bdeogale omnivora (pe Bdeogale crassicaudata omnivora)
* Mibinell Jackson, Bdeogale jacksoni
* Mibinell pavioù du, Bdeogale nigripes
# Bea (Teruel)

Bea zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 28 (2023).
# Baños de la Encina

Baños de la Encina zo ur gumun e proviñs Jaén (Spagn), en Andalouzia.
# Bañuelos (Guadalajara)

Bañuelos zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Bañuelos de Bureba

Bañuelos de Bureba zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Bañuelos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bañuelos (kouronklec'hioù bihan) zo anv spagnolek meur a gumun e Spagn:
* Bañuelos (Guadalajara), e proviñs Guadalajara
* Bañuelos de Bureba, e proviñs Burgos
** Bañuelos del Rudrón, kêriadenn e proviñs Burgos

## Stêrioù

* Río Bañuelos, anv div stêr

## Tud

* Antonia Bañuelos (1856-1926), livourez spagnol.

## Pennad kar

* Baños
# Bañón

Bañón zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 151 (2023).
# Baños de Valdearados

Baños de Valdearados zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos. 16 km zo ac'hano da Aranda de Duero ha 80 km da gêr Burgos. E 2008 e oa 407 a dud o chom enni, ha 332 e 2022.
# Ana Hickmann

Ana Lúcia Hickmann, ganet d'ar 1añ a viz Meurzh 1981, zo un top model, maouez a skinwel, ha maouez a aferioù brazilian. Labouret he deus evit Victoria's Secret, Nivea, L'Oreal, Wella, Clairol ha Bloomingdales.
# Ana Margarita Díaz Aceves

Ana Margarita Díaz Aceves pe Ana Díaz zo ur sonaozourez ha kanerez vec'hikan.
# Ana Moura

Ana Moura, ganet en 1980 en Santarém , e Portugal, zo ur ganerez fado portugalat .

## He buhez

Brudet eo Ana Moura er bed a-bezh gant he c'hanaouenn Guarda-me a vida na mão e 2003, ha goude gant Aconteceu e 2005.
En 2007 he devoa kanet, gant Mick Jagger ha The Rolling Stones er stadion "Alvalade XXI" e Lisboa, ar ganaouenn saoznek "No Expectations".
En 2009 eoa deuet ar c'haner stadunanat Prince da Lisboa da genlabourat ganti.

## He fladennoù
### Albomoù en studio

* 2003 "Guarda-me a vida na mão"
* 2004 "Aconteceu"
* 2007 "Para além da saudade"
* 2009 "Leva-me aos fados"

### Albomoù en abadennoù

* 2008 "Coliseu" (Universal, DVD+CD)

## Liammoù diavaez

* He fajennad ofisiel
* En Instituto Camoes
* O kanañ [Desfado]

## Notennoù

* ↑ MRV, Article du Blitz, 20 Juillet 2007
* ↑ Depois dos Rolling Stones segue-se Princeem anamoura.net/
* ↑ Instituto Camões
* ↑ Instituto Camões
* ↑ Fonoteca da Câmara Municipal de Lisboa
# Ana Muzičuk

Anna Mouzytchouk (en ukraineg: Анна Музичук), pe Ana Muzičuk (e sloveneg), ganet d'an 28 a viz C'hwevrer 1990 e Lviv, en Ukraina, zo mestrc'hoarierez echedoù ukrainat ha sloven (keodedourez sloven eo abaoe 2004).
Mestr Etrebroadel (Maouezi) abaoe 2002, Mestr Meur Etrebroadel (Maouezi) abaoe 2004, Mestr Etrebroadel abaoe 2007.
He renk Elo (FIDE) a oa 2 532 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 6 er c'hoarierezed ag ar bed.

## Liammoù diavaez

* He fichenn FIDE
* He fartiennoù e Chessgames
* Pennad-kaoz e Chessbase
* http://www.huffingtonpost.fr/2017/12/26/la-championne-dechecs-anna-muzychuk-est-prete-a-perdre-ses-titres-que-de-jouer-en-arabie-saoudite_a_23317148/
# Ana Pauker

Ana Pauker (1893 - 1960), bet ganet Hannah Rabinsohn, a oa un emsaverez ha komunourez rouman a voe ministrez an Aferioù Diavaez er Stad rouman eus 1947 betek 1952.

## Buhez

E Codăești, e-kichen Vaslui e Moldavia, e voe ganet Hannah Rabinsohn d'an 13 a viz C'hwevrer 1893, en ur familh rabined. D'an oad a 22 vloaz, pa oa-hi studierez e 1915 a-benn kelenn hebraeg, ez eas e Strollad Sokialour-gwerinel Roumania. Daou vloaz war-lerc'h e voe un disrann er Strollad etre dalc'hidi ar werinelezh sokial ha re ar Volcheviked, ha gant ar re ziwezhañ-mañ ez eas Ana Rabinsohn. Sikour a reas da sevel Strollad Komunour Roumania (S. K. R.), hag e 1922 e voe dilennet e kuzul-ren S. K. R. end-eeun. E 1919 he voe dimezet gant Marcel Pauker. Tri bugel a zeuas d'ar priedoù.
E 1925 e voe harzet, ha goude bezañ bet divac'het ez eas da Voskov. E 1931 e kemeras perzh er Bodad-ren bet savet gant an Ensavadur Etrebroadel Komunour evit skoazellañ renerien ar Strollad Komunour Gall. E 1938 e voe he gwaz harzet ha lazhet en U. R. S. S., ar pezh na viras ket ouzh Ana Pauker a chom feal d'ar gomunouriezh, d'an U. R. S. S. ha da Jozef Stalin.
Distreiñ a reas da Roumania, ma labouras dre guzh ha ma voe harzet adarre. E 1940 e voe adlakaet en he frankiz e-kerzh un eskemm prizonidi a voe etre an U. R. S. S. ha Roumania. E 1944 e voe ezel eus Sekretouriezh Kuzul-kreiz S. K. R.
D'ar 5 a viz Du 1947 e voe anvet da vinistrez an Aferioù Diavaez, ha bes-pennmaodiernez e voe da c'houde. Neuze e krogas e Roumania ur maread gwaskadur "didruez dre ret", hervez Ana Pauker hec'h-unan, gant ar pal moustrañ ar soñjerien bennañ ; stag ouzh ar marevezh-se e chom Ana Pauker en eñvor ar Roumaned.
D'an 10 a viz Gouhere 1952, pa voe ul luskad enepyuzev er gomunouriezh, e voe diskarget Ana Pauker en S. K. R. hag er gouarnamant en abeg d'he "liesvroadelouriezh" ha d'he "dehouegezh" ; ar wirionez eo he doa kollet ur stourm a-enep Gheorghe Gheorgiu-Dej, pennsekretour S. K. R., a oa harpet gant Jozef Stalin e-kerzh skarzhadeg ar renerien gomunour gozh hag ar soñjerien yuzev. E deroù 1953 e voe harzet adarre ; goude marv J. Stalin e miz Meurzh 1953 e voe divac'het Ana Pauker ha lakaet da annezadez evezhiet e-pad meur a vloaz. Daoust dezhi bout bet skarzhet eus S. K. R. e voe aotreet da labourat evel troourez alamaneg ha galleg e ti an Embannadurioù Politikel.
D'an 3 a viz Even 1960 e voe trec'het gant ar c'hrign-bev e București.

## Daveennoù

* Dicţionar biografic de istorie a României, Editura Meronia, București, 631 bajenn, ISBN : 978-973-7839-39-8 (ro)
* Robert Levy, Ana Pauker: the rise and fall of a Jewish Communist, University of California Press, 2001, 419 fajenn, ISBN : 978-0-520-22395-0 (en)
# Ana Gabriel

María Guadalupe Araujo Yong, anavezetoc'h evel Ana Gabriel, zo ur ganerez ha sonaozourez vec'hikan, ganet e Guamúchil, e Sinaloa, d'an 10 a viz Kerzu 1955. Brudet eo evel ur ganerez tonioù en doare "ranchera".
Kanañ a ra Ana Gabriel abaoe he 6 vloaz. Krog e oa da sevel sonioù, levezonet gant kanaouennoù karantez Agustín Lara ha María Greever.

## He fladennoù

* 1985 Un estilo (Sony Music). He c'hentañ albom.
* 1986 Sagitario (Sony Music).
* 1987 Pecado original (Sony Music).
* 1988 Tierra de nadie (Sony Music).
* 1989 Quién como tú (Sony Music).
* 1989 Ana Gabriel mix cassette (Sony Music).
* 1990 En vivo (Sony Music).
* 1991 Mi México (Sony Music).
* 1992 Amores.
* 1992 Personalidad/The best (Sony Music).
* 1992 Silueta (Sony Music).
* 1993 Luna (Sony Music).
* 1994 Ayer y hoy (Sony Music).
* 1995 Joyas de dos siglos (Sony Music).
* 1996 Vivencias (Sony Music).
* 1997 Con un mismo corazón (Sony Music).
* 1998 En la Plaza de Toros México (Sony Music).
* 1999 Soy como soy (Sony Music).
* 2000 Eternamente (Sony Music).
* 2001 Una voz para tu corazón 30 grandes éxitos (Sony Music).
* 2002 Huelo a soledad (Sony Music).
* 2003 Dulce y salado (Sony Music).
* 2004 Tradicional (Sony Music).
* 2005 Historia de una reina (Sony Music).
* 2006 Dos amores un amante (EMI music).
* 2006 La Reina canta a México (BMG music) embannet e EUA.
* 2006 Canciones de Amor (Sony Music).
* 2007 Arpeggios de amor (EMI music).
* 2007 Brillantes (Sony Music).
* 2008 Los Gabriel Simplemente amigos/Los Gabriel Cantan a México (Sony Music).
* 2008 Juntos Ana Gabriel y Pepe Aguilar (EMI televisa music), embannet e SUA.
* 2009 Renacer... Homenaje A Lucha Villa (AG Records & ARDC Music Division).
* 2011 Celebrando la Historia de México (Sony Latín)
* 2012 Celebrando la Historia de México Volumen 2 (Sony BMG)
* 2013 Ana Gabriel Altos de Chavón (Sony Music)
Dastumadoù
* 1992 The Best
* 1995 Ayer Y Hoy (Sony)
* 1998 The Best: The Latin Stars Series (Sony International)
* 1999 20th Anniversary Sony International
* 1999 3 CD Box Sony International
* 2001 Una Voz Para tu Corazón - 30 Grandes Éxitos
* 2002 Colección de Oro
* 2002 Personalidad: 20 Éxitos
* 2005 Historia de Una Reina
* 2006 Canciones de Amor
* 2006 La Reina Canta a México
* 2006 Best of Ana Gabriel
* 2006 Con Sentimiento
* 2007 Los Gabriel… Simplemente Amigos
* 2008 Los Gabriel: Cantan a México
* 2009 Lo esencial de Ana Gabriel (Sony Music México)

## Liammoù diavaez

* Un eurvezh a ganaouennoù gant Ana Gabriel
* O kanañ Historia de un amor : https://www.youtube.com/watch?v=S8l5U6duIOA.
# Ana Guiomar

Ana Guiomar Dias Reis Pereira (Torres Vedras, Ramalhal, 26 Eost 1988) zo un aktourez portugalat.
# Ana Sohier

Ana Sohier, ganet d'ar 16 Mae 1982, eus Botoha, e kumun Sant-Nikolaz-ar-Pelem, a zo ezelez eus Unvaniezh Demokratel Breizh ha bet kuzulierez-kêr e Roazhon eus 2008 da 2020.

## An dilennadez

E 2008 e voe dilennet e kuzul-kêr Roazhon, war listenn an tu kleiz, Daniel Delaveau en he fenn. Anvet e voe dileuriadez evit ar Glad sevenadurel dizanvezel, an hini gentañ gant an titl-se er c’hwec’hkogn.
E 2014 e voe addilennet war listenn an tu-kleiz, Nathalie Appéré en he fenn ar wech-se. Dont a reas da vezañ kuzulierez Roazhon Meurgêr war andro. Roet e voe da garg dezhi ar politikerezh yezh hag ar glad.

## Ar stourmerez

Ezelez eo eus Burev politikel Unvaniezh Demokratel Breizh. E 2014 e oa sekretourez ar Burev politikel, hag e 2015 e sammas karg an dilennadegoù. Labourat a reas neuze da brientiñ an dilennadegoù-rannvro, o skoulmañ un emglev etre he strollad hag hini Kristian Troadeg. E 2021 e labouras adarre da brientiñ an dilennadegoù-rannvro o skoulmañ un emglev gant Europa-Ekologiezh Ar Re C'hlas Breizh hag Asambles war hon tiriadoù, da sevel ul listenn anvet Dazont Breizh.
Dilennet e voe e Kuzul-rannvro Breizh e 2021, en tu-enep. Ezelez eo eus ar strollad-dilennidi Breizh a-gleiz - emrenerezh, ekologiezh, broioù.

## An istorourez

Savet he deus ul levr istor e galleg gant he zad Michel Sohier, diazezer Mirdi ar Skolioù war ar Maez e Botoha, e 1994.

## Levrlennadur

* Ana Sohier, Michel Sohier, Tu seras soldat, L'enfant et la guerre à l'école primaire, 1871-1918, Musée rural de l'éducation dans les Côtes d'Armor, Botoha, Sant-Nikolaz-ar-Pelem, 2008.
# Blue Gender

Blue Gender (japaneg: ブルージェンダー Hepburn: Burū Jendā) zo un dresadenn-vev japanat 26 lodenn enni, krouet ha kenproduet gant Ryōsuke Takahashi (Armored Trooper Votoms]] ha Gasaraki fame). Skignet eo bet etre 1999 ha 2000 e Japan. Blue Gender zo bet savet gant ar studio japanat AIC hag embannet e Stadoù-Unanet Amerika gant Funimation. Ur seinen eo, gant lodennoù feuls, noazh, ha reizhel. Ur film dezrevell zo bet embannet, (Blue Gender: The Warrior) war DVD gant ur fin disheñvel. Ar stirad zo bet embannet war Sci Fi Channel Evit ar Rouantelezh-Unanet e 2002-2003. Istor Blue Gender a c'hoarvez e 2030, an Douar zo bet aloubet gant Blue, arallvediz neuziet evel amprevaned. Ar re-se o deus kelligoù B evel lod eus annezidi ar blanedenn, evel an haroz Yuji Kaido. Ar Blue a dremen o amzer o lazhañ tud evit o debriñ. An dreistbeverien zo aet da guzhat war Second Earth, un arsav egorel. Kreizet eo an heuliad war an darempredoù etre Yuji ha Marlene o deus kejet war Second Earth hag e-pad an oberiadurioù brezel enep ar Blue.

## Liammoù diavaez

* Blue Gender war IMDb
# Blueberry (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Blueberry zo ur ger saoznek hag a dalv lus, hag a gaver en anvioù-lec'hioù.

## Lec'hioù

* Blueberry Hill
* Blueberry Island
* Blueberry River
* Blueberry Township, Wadena County, Minnesota
* Blueberry (Wisconsin)

## Lennegezh

* Blueberry, ur rummad bannoù-treset

## Pennadoù kar

* Bilberry
* Berry Blue
# BlueStacks

BlueStacks zo un embregerezh stadunanat brudet evit bezañ savet ar meziant Kendarvanerezh BlueStacks App Player. Reiñ a ra an tu d'an implijer da implij meziantoù Android war urzhiataer. An embregerezh a oa bet savet gant Jay Vaishnav, Suman Saraf ha Rosen Sharma e 2009. Ar re-se a oa holl ijinourien o labourat evit McAfee war al lec'hienn internet Cloud.com.
Ar meziant BlueStacks a voe embannet evit ar wech kentañ d'ar 7 a viz Even 2014.
# Blue Nile (Soudan)

Hed ha treuz: 11°16′N 34°4′E
Blue Nile (Arabeg: النيل الأزرق; displeget: an-Nyl al-Azraq; envet Al Wustá etre 1991 ha 1994) a zo unan eus 15 stad Soudan. Ur gorread a 45 844 km² hag ur boblañs a 600 000 a dud he deus (2000). Ad-Damazin eo he c'hêr-benn.
# Bludenz

Bludenz, diazezet e 1265, zo ur gêr lec'hiet war ribloù an Ill e kreisteiz Vorarlberg, Aostria.

## Monumantoù heverk

* Unteres Stadttor
* Nepomukbrunnen
* Bludenz
* Straed e kreiz-kêr

## Gevelliñ

* Alamagn : Plettenberg
* Italia : Borgo-Valsugana

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Blotvil

Blotviled :
| Achatina fulica ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar blotviled eo al loened divellkeinek a ya d'ober ar skourrad Mollusca.
Alies mat int stummet gant ur penn, ur c’horf gludek, ha gant un troad. Ar c’horf gludek zo gwisket gant ur mantel, a brodu ur grogenn raz a-benn sevel ar grogenn.
Mollusca a zeu deus al latin Mollis, “mou”. Blotvil a zeufe deus "Blot + vil ".
117 000 spesad a vefe er skourrad. Etre 60 000 ha 100 000 spesad fosilized a vrasjeder.
Perlez a c’hell blotviled zo krouiñ, goloiñ a reont gant nakr an elfennoù atizus hag o deus bet klasket en em silañ en o ziabarzh. Daoust d’al liesseurted a arvezioù e c’hell al loened-se bezañ, e kaver dezverkoù boutin d’an holl blotviled a-vremañ. Danvez raz a grouont dre ar c’hein, pezh a ro stumm d’ar grogenn. Stumm ur walenn zo gant ar sistem nervennek, lec’hiet emañ tro-dro da ganol an treizhañ.
Hermafrodit eo ar spesadoù evel ar maligorn hag an istr. 500 milion a vloavezhioù e vefent.

## Kevrennadoù

War-dro 100 000 spesad blotviled a zo, renket en 8 kevrennad :
* Aplacophora
* Bivalvia
* Caudofoveata
* Cephalopoda
* Gastropoda
* Monoplacophora
* Polyplacophora
* Scaphopoda
# Blotzheim

Blotzheimen zo ur gumun en Elzas, e departamant ar Roen-Uhel, en arondisamant Mülhausen hag e kanton Huningen.

### Kumunioù amezek

* Bartenheim en hanternoz
* Saint-Louis er reter
* Basel, e Suis, er gevred
* Hesingen, er c'hreisteiz
* Michelbach-le-Bas, er c'hornôg.
# Bertha von Suttner

Bertha von Suttner a oa ur romantourez aostrian, ur beoc'hgarourez radikal, hag ar c'hentañ maouez a c'hounezas Priz Nobel ar Peoc'h. Ganet e oa bet e Praha e 1843 ha mont a reas da anaon e Vienna d'an 21 a viz Gouere 1914. Ganet e oa gant an titl a gontez Kinsky von Wchinitz und Tettau.
Suttner a oa merc'h d'un noblañs paour, Franz-Josef Graf Kinsky von Wchinitz und Tettau (12 a viz Here 1768-4 a viz Genver 1843), ha d'e vaouez, euredet d'ar 26 a iz Gouere 1834, Sophie Korner (11 a viz Genver 1815-26 a viz Meurzh 1884), a oa bet gouarnerez an tiegezh d'ar mare ma oa pinvidik, adalek 1873. Ur breur henañ he doa, Arthur Franz Graf Kinsky von Wchinitz und Tettau (17 a viz Ebrel 1837-29 a viz Mae 1906), a varvas dizimez hag hep bugel ebet. Dimeziñ a reas B. von Stutter d'an ijinour ha romantour Arthur Gundaccar Freiherr von Suttner (aet da anon d'an 10 a viz Kerzu 1902), met enebiñ a rae he ziegezh ouzh an eured, hag e respontas d'ur c'hinnig labour graet gant Alfred Nobel e 1876 da zont da vezañ he sekretourez e Pariz. Ne chomas ken ur sizhun kent distreiñ da Vienna hag eurediñ Arthur dre guzh d'an 12 a viz Gouere 1876.
Bertha von Suttner a zeuas da vezañ unan a-bouez en emsav evit ar peoc'h pa embannas he romant, Die Waffen nieder! (Hoc'h armoù d'an traoñ!) e 1889 ha goude sevel aozadur peoc'hgarour Aostria e 1891. Gounit a reas brud er bed a-bezh evel embannerez ar gazetenn peoc'hgarour etrebroadel An armoù d'an traoñ!, badezet evel se diwar anv he romant, etre 1892 ha 1899. Levezonet e oa he feoc'hgarouriezh gant skridoù H. T. Buckle, Herbert Spencer, ha Charles Darwin. Daoust ma oa berr an amzer a dremenas e kompagnunezh Alfred Nobel e kenskrivas gantañ betek e varv e 1896, ha krediñ a reer e oa hi he doa ar muiañ pouez e krouidigezh ur Priz Nobel ar Peoc'h e-touez ar prizioù Nobel all a oa savet hervez e destamant.
Gounit a reas ar Priz Nobel ar Peoc'h-se e 1905. Ar c'hentañ priz Nobel e oa a oa roet d'ur vaouez biskoazh.
Ar film Die Waffen nieder gant Holger Madsen ha Karl Teodor Dreyer a oa savet gant an "Nordisk Films Kompagni" e 1914. Emañ skeudenn he dremm war-c'horre pezhioù 2 euro Aostria. Edo ivez war bilhedoù kozh 1000 schilling Aostria gwezhall.

## Liammoù diavaez

* Nobel Entry
* Muioc'h a ditouroù diwar-benn loreidi ar priz Nobel
* Buhezskrid all eus Bertha von Suttner
* 2005 - Bloavezh Bertha von Suttner
* Oberennoù gant Bertha von Suttner enlinenn gant ar raktres Gutenberg
* Memoirs of Bertha Von Suttner: The Records of an Eventful Life. Authorized Translation gant Bertha von Suttner
* Claus Bernet: Bertha von Suttner, in: BBKL, 24, 2005, 1435-1471, online: http://www.bbkl.de/s/s4/suttner_s_f.shtml
# Berthe Savigny

Berthe Savigny, bet ganet e 1882 e Kemper hag aet d'an Anaon e 1958, a oa ur gizellerez hag ul livourez emzesket vreizhat. C'hoar e oa da Bierre de Belay ha mignonez e voe da Emile Bernard. He dad, Azema, e oa ul livour e-unan.
En he bugaleaj he devoa kejet ouzh Paul Gauguin, Guillaume Apollinaire ha Max Jacob.
Brudet eo dreist-holl abalamour d'he "Babigoù", produet adalek 1927 gant an ti Henriot Quimper ha gwerzhet hiziv c'hoazh.

## Notennoù

* ↑ Follenn-vrudañ HB Henriot, 2007.