OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lulu and the Lampshades

Lulu and the Lampshades zo ul laz-seniñ saoz, eus Londrez, ennañ teir flac'h hag ur paotr. E skol-veur Bristol avat e oa Lulu, alias Luisa Gernstein, ha Heloise Tunstall-Behrens, o studiañ e 2009 pa savas c'hoant dezho sevel ul lazig-seniñ. Dont a reas Jemma da seniñ gitar gante ha Dan da daboulinat.
Levezonet int gant a bep seurt sonerezh, ken calypso ken tonioù folk kozh, ha plijout a ra dezho distummañ ha gweañ tonioù ha frammoù.
Kentañ a rejont a voe ober ur bladennig gant "Feet to the Sky" gant al label saoz dizalc'h Voga Parochia, ha peurwerzhet buan e voe an 200 skouerenn.

## Brud

Brudet int bet muioc'h avat gant o fladennig "Cups (You're Gonna Miss Me)", ma kanent ur ganaouenn adsavet gant Luisa diwar ar ganaouenn stadunanat, "When I'm Gone", kentañ enrollet e 1931 gant al laz Carter Family, eilenrollet gant J. E. Mainer's Mountaineers ha Charlie Monroe. Un tamm video o doa graet ouzhpenn, skignet e You Tube, ma kane Luisa ha Jemma en ur strakal gwer plastik war daol ur gegin. Prestik war-lerc'h e voe graet kemend-all war You Tube gant ur plac'h yaouank, Anna Burden, ha setu degadoù a grennarded o o kanañ hag o strakal evelte dre ar genrouedad, ha milionoù a dud da sellout outo.
Evezh a voe taolet ouzh kement-se gant ar ganerez Anna Kendrick a c'hoarias ivez gant he gwerenn en ur ganañ, er film Pitch Perfect. Ha hi goude d'ober ur bladenn, hag a reas berzh, gant kanaouenn Carter ha Luiza, rak anv an daou oberour zo meneget war ar bladenn evel er film .

## Anv nevez

Abaoe Ebrel 2013 eo deuet Lulu and the Lampshades da vezañ Landshapes.

## Notennoù

* ↑ Paul Lester. New band of the day – No 648: Lulu and the Lampshades. Guardian Music. Kavet : 2012-12-24.
* ↑ Russell, Tony (2004). Country Music Records: A Discography, 1921-1942. Oxford University Press. 189, 582, 632 p. ISBN 0-19-513989-5.
* ↑ http://www.youtube.com/watch?v=DWCOYJg9ps4 "Cups (You're Gonna Miss Me)"

## Liammoù diavaez

* Lulu and the Lampshades o kanañ Feet to the Sky en ur video
* Lulu and the Lampshades o kanañ "Cups (You're Gonna Miss Me)" , enrollet en ur studio;
* Luisa ha Heloise (hep al Lampshades all) o kanañ "Cups (You're Gonna Miss Me)" , enrollet o-div en ur gegin
** Anna Burden o kanañ er gêr "You're Gonna Miss Me (Cups)" , diwar skouer Lulu hep Lampshades
* Lulu and the Lampshades o kanañ er-maez en kêr Islington (Northampton Square) :
* The Landshapes o kanañ Insomniacs Club
* The Landshapes o kanañ Elastic Limbs Clubhttp://www.youtube.com/watch?v=Q8YuS4bVJQo
* The Landshapes o kanañ :

### Pennadoù-skrid diwar o fenn

* Pennad-kaoz gant Luisa (Lulu) Gerstein
* Pennad db Luisa Gernstein

## Pennad kar

* Peggy Sue
# Lumarzo

Lumarzo zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Lumbres

Kumunioù Frañs :
| Anv | Lumbres |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Lumbres |
| Kod INSEE | 62534 |
| Kod post | 62380 |
| Maer | Joëlle Delrue |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,9 km² |
| Led | 50° 42' 21" Norzh |
| Hed | 02° 07' 18" Reter |
| Uhelder kreiz | 47 m |
| Uhelder bihanañ | 35 m |
| Uhelder brasañ | 133 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 763 (2007) |
| Stankter | 380 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lumbres a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). Penn-lec'h Kanton Lumbres eo.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Lumbres Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 4 |
| Dianv | 2 |
| Hollad | 6 |
Implijet e voe bered ar gumun da veziañ pemp soudard eus ar Rouantelezh-Unanet (daou anezhe a zo chomet dianv) e-pad ar Brezel-bed kentañ hag ur soudard all eus ar Rouantelezh-Unanet e-pad an Eil brezel-bed.

## Dave ha notennoù

* ↑ Traces of War
* ↑ Cassini, EBSSA ha fr:Lumbres
# Lumezzane

Lumezzane zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Lummen

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lummen (limbourgeg : Leume) zo ur gumun eus Belgia e proviñs Limbourg.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 53,70 km²
* Poblañs (2022) : 15 172 a dud
* Stankter : 283 den/km²
# Manhattan

    Evit implijoù all, gwelet Manhattan (disheñvelout).
Manhattan (distagadur:) a zo unan eus ar pemp borough (ranngêr velestradurel) a ya d'ober kêr New York er Stadoù-Unanet. An hini bihanañ anezho eo, met an hini stankañ ar boblañs ennañ, hag ivez an hini pinvidikañ. Ur plas arc'hantel bras eo, hag eno emañ Wall Street hag an New York Stock Exchange. Ur bern skraberioù-oabl a zo, gant ar re vrudetañ evel an Empire State Building hag an One World Trade Center a gemer lec'h ar World Trade Center distrujet gant gwalldaolioù d'an 11 a viz Gwengolo 2001. Er New York City Hall (« Ti-kêr New York ») emañ sez Gouarnamant ar gêr. Skolioù-meur brudet zo ivez, evel Columbia University, New York University ha Rockfeller University.
Heñvel ouzh New York eo Manhattan ul lec'h bedvroat. Kalz koñsuldioù ha sez ar Broadoù Unanet a gaver eno. E China Town emañ an niver brasañ a Sinaiz er Cʼhornôg. Lec'h touristelañ ar Mell Aval eo, gant 62,8 milion a doutisted e 2017,. Ar mirdioù brudetañ eo ar Metropolitan Museum of Art, ar muzeom amerikan istor naturel hag ar Museum of Modern Art (MoMA). Time Square, Central Park ha Grand Central Terminal emañ e-touez an dek lec'h ar muiañ gweladennet er bed.

## Istor

Dont a ra an anv eus ar ger mounseek manaháhtaan hag a dalv « enezenn stank he zorgennoù » moarvat.
Diazezet e voe ur post kenwerzh e Manhattan izel gant tud eus ar Proviñsoù-Unanet e 1624. Prenet e voe da Ameridianed hag anvet Amsterdam Nevez e 1626. Tremen a reas dindan reoladur ar Saozon e 1664, hag e voe adanvet New York pa voe roet an douaroù-se da Dug York gant e vreur ar roue Charlez II Bro-Saoz.

## Douaroniezh

C'hoarvezout a ra ar borough eus enezenn Mahattan, Marble Hill en douar bras hag enezigoù. Enezenn Manhattan zo 59 km² dindani, 21,6 km hirder ha 3,7 km ledander dezhi d'al ledanañ (e-kichen ar 14vet straed).
Yen ha gleb e vez ar goañv, tomm ha gleb an hañv.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en) Mayor De Blasio And NYC & Company Announce NYC Welcomed Record 62.8 Million Visitors In 2017. NYC & Company, Inc (20 a viz Meurzh 2018). Kavet : April 4, 2018.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn kadoriad borough Manhattan
* (en) Lec'hienn Gouarnamant Kêr New York gant liammoù da ajañsoù Manhattan
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Manhua

An anv roet d'ar bannoù-treset e Sina eo ar manhua (漫畫/漫画 pinyin : mànhuà). Implijet e vez evit doareañ ar pezh a ya d'ober ar bannoù-treset sinat enta. E Breizh e reer gant Mangahk evit ar manhuaioù produet e Hong-Kong.
Manhuajia (漫画家， mànhuàjiā) a vez graet eus an tresourien manhua.
Al Lianhuanhua a vez hengouneloc'h o danvez eget ar manhua.
Xiao Pan hag Embannadurioù an Amzer a skign kalzik anezho e Frañs.

## Roll Manhuaoù

* Sanmao
* Adventure of Chi Xue
* Black Leopard
* Chronicles of the Vampire Hunter
* Crouching Tiger Hidden Dragon (comic) diwar ar film Crouching Tiger, Hidden Dragon
* The Four Constables
* Heaven Sword & Dragon Sabre
* Hero (comic) based on Hero (film)
* King of Fighters (comic) diwar ar c'hoari King of Fighters
* Legendary Couple
* Para Para (comic) * Oriental Hero
* Return of the Condor Heroes (comic)
* Saint Legend
* Shaolin Soccer (comic) diwar ar film Shaolin Soccer
* SNK vs Capcom diwar ar c'hoari SNK vs Capcom
* Fung Wan
* Story of the Tao
* Top Speed
* Weapon of the Gods
* Young and Dangerous
* Youth Gone Wild (搖滾狂潮)
* Romance of the Three Kingdoms (HK Comic)
* Feel 100%
* McDull
* McMug
* Old Dumpling Master
* Old Master Q
* The World of Lily Wong
* DrMaster

## Gwelet ivez

* Lianhuanhua

## Liamm diavaez

* https://web.archive.org/web/20120716182130/http://www.china-on-site.com/comicindex.php -
# Manhuajia

Manhuajia (漫畫家/漫画家; pinyin : mànhuàjiā) a reer eus un tresour manhua, ar bannoù-treset sinat.
E japaneg e vez graet mangaka anezhañ.

## Manhuajia brudet

Fang Cheng (方成), a zo dezhañ un doare tresañ a denn da hini Hergé.
# Mangrove

Mangrove eo an eil EP skrivet gant Klez Brandar. Savet eo bet gant Yoko hag enrollet e Praha. Pemp kanaouenn ha pemp etrepaouez e pemp yezh zo ennañ. Embannet eo bet d'ar 15 a viz Eost 2022.

## Roll an tonioù

* Ho Pugale - 00:26
* Você - 03:40
* Oh - 00:17
* Fulenn - 02:39
* Ještě ? - 00:08
* Buenos Aires - 03:23
* Pas Sages - 00:16
* L’Âme Hantée - 03:17
* Ljiljana Buttler - 00:16
* An Noz Didrouz - 03:39
* Padelezh : 17'54".

## Liammoù diavaez

* (fr) Radio Prague International
# Mania

    Evit mitologiezh Hellaz kozh, gwelet Maniae
Mania (pe Manea), e mitologiezh Roma gozh hag etrusk, e oa doueez ar re varv. Ren a rae-hi, gant Mantus, war ar bed all (kevatal d'an annwn keltiek). Lavaret e vez e oa mamm d'an tasmantoù, d’ar re varv-bev ha d'an holl speredoù all eus an noz, koulz ha d’al laroù ha d'ar manoù. Seblantout a ra bezañ kar-tost da Maniae Hellaz kozh. Dont a ra ar ger eus ar c'hentindezeuropeg *men-, soñjal (gwelet ar gerioù brezhonek, mennout, meno...).

## Gwelet ivez

* Maniae (e mitologiezh Hellaz kozh)
# Manhay

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Manhay (walloneg : Manhé) zo ur gumun e Belgia e proviñs Luksembourg.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 120,18 km²
* Poblañs (2022) : 3 650 a dud
* Stankter : 30 den/km²
# Mangup

Mangup (ukraineg Мангуп, rusianeg Мангуп, tatareg Krimea Mangup), anvet ivez Mangup Kale, a oa ur c'hreñvlec'h istorel lec'hiet war un uhelgompezenn e Krimea, er reter da Sevastopol. Doros e oa anvet e-pad ar c'hrennamzer, diwezhatoc'h e rojod an anv kipchakek Mangup dezhañ.
E-pad an trede kantved e voe diazezet ar gêr ha mogeriet e voe gant Justinian I e-pad ar VI$^{vet}$ kantved. Gant goted Krimea e oa annezet dreist-holl ha da greizenn o friñselezh emren ez eas. Aloubet e voe gant ar C'hazared e deroù an VIII$^{vet}$ kantved ha kreizenn un emsavidigezh c'hwitet bleinet gant Yann Gotia e voe.
Sujet e voe priñselezh Doros da impalaerezh Bizantion adalek an IX$^{vet}$ kantved betek an XI$^{vet}$ kantved. Neuze e kouezhas dindan aotrouniezh Impalaerezh Kiev hag ar c'hevread Kipchak. Gwallaozet e voe gant ur c'hren-douar e-pad an XI$^{vet}$ kantved met dont a reas a-benn da virout e emrenerezh e-pad aloudabeg vongol Krimea.
Er XIV$^{vet}$ kantved e voe Mangup kêr-benn Priñselezh Teodoros, ur riez kevreet gant Impalaeriezh Trebizond. E dierniezh, ar Gabras, a oa kar da impalaerien Trebizond. E fin ar XIV$^{vet}$ kantved e tivroas ur skourr eus ar familh da Rusia lec'h ma tiazezas Manati Simovov. Kemm a rejont o anv e Golovin ha da deñzorierien hêrezel Moskovia ez ejont.
E 1475 e kasas Stefan III Moldavia e vreur-kaer Alexander Gabras da erlec'hiañ priñs Mangup a oa aet da waz an Otomaned. E miz Mae eus an hevelep bloaz ec'h aloubas ar jeneral otoman Gedik Ahmet Pasha Kafa ha sezizañ a reas Mangup e fin ar bloaz. Kouezhañ a reas kêr goude pemp miz a seziz. Lakaet d'ar marv e voe ar priñs hag e vibien tra ma voe kaset e wreg hag e verc'hed d'un harem. Tra ma oa bet staget ar peurrest eus Krimea ouzh Kanat Krimea e chomas Mangup un darn eus an impalaeriezh otoman.
War an diskar ez eas êr bezañ bet aloubet. Mont kuit a reas ar gwarnizon turkat e 1774 hag annezidi diwezhañ ar gêr (ur gummuniezh vihan a garaimed) a zilezeas anezhi war-dro 1790.

## Liammoù diavaez

* Istor Mangup Kale
* Rouaned Doros
* Mangup war Xenophongi.com
* Istor ha heverkoù Mangup
# Manhattan (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Manhattan a zo unan eus pemp "borough" (ranngêr velestradurel) kêr New York er Stadoù-Unanet.

## Anvioù-lec'h all

* Manhattan (Illinois) en IIlinois
* Manhattan (Kansas e Kansas
* Manhattan (Montana) e Montana
* Manhattan (Nevada) e Nevada

## Sevenadur

* Manhattan, ur film savet gant Woody Allen (1979)
* Manhattan Transfer, ur romant gant John Dos Passos
* Dr Manhattan, unan eus tudennoù ar c'homic Watchmen gant Alan Moore

## Traoù all

* mahattan, ur c'hoktel gant wiski,
* Manhattan Project anv kod raktres ar vombezenn atomek stadunanat gentañ
# Mani Ratnam

Mani Ratnam (மணி ரத்னம் e tamileg) (ganet d'an 2 a viz Mezheven 1956) zo ur saver, rener ha produer filmoù tamilek eus India.
# Maniace

Maniace zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Macaca maura

Macaca maura :
| Macaca maura (ur par). En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca maura (Schinz, 1825) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca maura a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Bez' emañ e-touez ar seizh spesad makaked brosezat en enezenn Sulawesi.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh, fiez en o zouez, dreist-holl.

## Annez

Brosezat eo al loen e mervent enezenn Sulawesi.

## Liamm diavaez

* Macaca maura war al lec'hienn Mammal Species of the World.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# MacBride

McBride pe MacBride eo stummoù saoznek an anv gouezelek Mac Giolla Bhríde pe Mac Giolla Bhrighde(en iwerzhoneg) pe Mac Gille Bríghde (e gouezeleg Skos), da lavarout eo mab da vevel Brigid pe Santez Brigid. E Skos e lakaer an tiegezh MacBride da sept d'ar c'hlan MacDonald .

## Tud

* Anthony MacBride
* James Francis Macbride (1892 - 1976), louzawour stadunanat,
* John MacBride (1865 – 1916), emsaver republikan
* Maud Gonne MacBride
* Roger MacBride
* Roger MacBride Allen (1957 -), oberour stadunanat a skiant-faltazi.
* Seán MacBride (1904 - 1988), mab da John MacBride ha Maud Gonne MacBride, alvokad ha politikour iwerzhonat.
* Stuart MacBride, skivagner skosat, oberour meur a romant-polis.

## Pennadoù kar

* McBride
* McBryde
* MacBryde
# Macaca leonina

Macaca leonina :
| Macaca leonina (ur barez hag he c'holen). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca leonina (Blyth, 1863) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca leonina a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
E-pad pell amzer e voe sellet outañ evel un isspesad eus Macaca nemestrina.

## Annez

Kavet e vez al loen e Bangladesh, India, Kambodja, Laos, Myanmar, Sina, Thailand ha Viêt Nam.

## Liamm diavaez

* Macaca leonina war al lec'hienn Mammal Species of the World.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Macaca arctoides

Macaca arctoides :
| Macaca arctoides, luc'hskeudennet en ur zoo e Dorset (Bro-Saoz). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca arctoides (I. Geoffroy, 1831) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca arctoides a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha debriñ a ra bleuñv, delioù, greun ha gwriziennoù ivez.

## Annez

Brosezat eo al loen en Azia ar Su.
Diskouez a ra an dachennig ruz al lec'hioù m'eo bet degaset al loen.

## Liamm diavaez

* Macaca arctoides war al lec'hienn Mammal Species of the World.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Macaca fuscata

Macaca fuscata :
| Macaca fuscata. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca fuscata Blyth, 1875 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca fuscata a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.

## Annez

Brosezat eo al loen e Japan.

## Liamm diavaez

* Macaca fuscata war al lec'hienn Mammal Species of the World.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Mac OS

Mac OS zo ur reizhiad korvoiñ gwerzhet gant ar c'hevredad Apple diazezet er Silicon Valley (SUA).
# Macaca fascicularis

Macaca fascicularis :
| Macaca fascicularis. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca fascicularis Raffles, 1821 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca fascicularis a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.

## Annez hag isspesadoù

Al loen emañ brosezat an dek isspesad anezhañ :
* Macaca fascicularis atriceps,
* Macaca fascicularis aureus,
* Macaca fascicularis condorensis,
* Macaca fascicularis fascicularis,
* Macaca fascicularis fuscus,
* Macaca fascicularis karimondjawae,
* Macaca fascicularis lasiae,
* Macaca fascicularis philippensis,
* Macaca fascicularis tua,
* Macaca fascicularis umbrosus en Azia ar Gevred.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Macaca fascicularis war al lec'hienn Mammal Species of the World.
# Macaca hecki

Macaca hecki :
| ██ Tiriad Macaca hecki Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Macaca |
| Anv skiantel ||
| Macaca hecki (Matschie, 1901) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macaca hecki a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Dougen a ra anv al loenoniour alaman Ludwig Heck (1860-1951).

## Doareoù pennañ

Ul loen-deiz eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez

Bevañ a ra al loen en enezenn Sulawesi (Indonezia).

## Liammoù diavaez

* Skeudennoù e ti Arkive
* Macaca hecki war al lec'hienn Mammal Species of the World.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Maneg (dilhad)

Ur vaneg zo ur pezh dilhad da wiskañ an dorn. Lakaet e vez manegoù da dommañ an daouarn, pe da ziwall anezho pa reer labourioù zo. Manegoù a vez gwisket ivez e krogadoù emzornata.
Gwisket e vez ivez manegoù gwenn evit lidoù gant merc'hed zo.

## Manegoù Total

Pa oa bet taolet loustoni al lestr Erika gant eoul Total e c'halle kumunioù an arvor prenañ manegoù da naetaerien an aodoù. Peurvuiañ e oant manegoù graet gant Total.
# Maneg (yezh)

Ur yezh adamawek eus skourr ar yezhoù bouek eo ar maneg (mana, fanian pe kobe) komzet gant 1.100 den (1997) e kêriadennoù Mouraye, Sengué, Malakonjo, Rim, Sisi, Karo e kornôg Lenn Iro e su Tchad

## Gwlet ivez

* Yezhoù adamawek
# Maneki-neko

Ar maneki-neko (招き猫) zo un delwennig vihan hag a ziskouez ur c'hazh o sevel e bav, hag a zo anavezet ivez evel "kazh ar chañs" pe "kazh ar blanedenn vat " e Japan. Graet eo e pri-gwenn, a-wechoù pri-poazh, ha lavaret e vez e tegas chañs d'e vestr. Gwelet e vezont er stalioù, pretioù. Mar bez savet ar pav dehoù e lavarer e tegas arc'hant, mar bez ar pav kleiz e tegas gweladennerien. Kemm a ra an doare da sevel ar pav. Seul uheloc'h ar pav, eme an dud, hag a seul belloc'h e teuy an arvalien.

## Gerdarzh

Dont a ra maneki (招き) eus ar verb maneku (招猫) hag a dalv "pediñ da dremen" pe "saludiñ". Neko (猫) a dalv "kazh". Lakaet kichen-ha-kichen e talv ar gerioù "kazh a bed da zont e-barzh". Hervez an henvoaz japanat e lavar ar c'hazh gant e bav : "Deus tre, mar plij. Degemeret mat e vi."

## Mojennoù

Meur a vojenn diwar-benn orin ar c'hazh-mañ. Setu unan anezho :
   War-dro ar XVII$^{vet}$ kantved e oa e Tokyo un templ a oa o vont da fall ha ne veze ket roet profoù ken gant an dud. Paour-razh e oa erru ar beleg ken e ranke rannañ e voued gant e gazh, anvet Tama.
   Un deiz e voe tapet un den pinvidik a renk uhel en ur gorventenn a-greiz ma oa o chaseal ha repu a gavas dindan ur wezenn e-kichen an templ. Tra ma oa o c'hortoz ar glav hag an avel da devel e welas ur c'hazh hag a rae sin dezhañ da dostaat ouzh dor an templ. Kuitaat a eure ar repu en doa kavet dindan ar wezenn ha tostaat ouzh ar c'hazh iskis...

## Livioù

Hervez al liv e vez sterioù damzisheñvel:
* pa vez gwer : surentez er gêr
* pa vez gwenn: Chañs en aferioù
* pa vez glas : lakaat an hunvre da zont da wir
* pa vez ruz : karantez
* pa vez melen-aour : espern
* pa vez du : pellaat an droukchañs ha kreskiñ ar garantez
* pa vez roz : dibab an danvez-pried.

## Skeudennoù

* Daou vaneki-neko en ur gichen.
* Ur maneki-neko triliv.
* Mirdi e Seto

## Liammoù

* Maneki-neko graet gant Lego
# Maner Kergal (Brandevi)

Maner Kergall zo ur maner eus penn kentañ ar XVI$^{vet}$ kantved, e Brandevi, er Mor-Bihan, e rannvro Breizh.

## Lec'hiadur

Emañ ar maner e-tal koadig Kergall, war-dro 2 km diouzh bourc'h Brandevi.

## Liamm diavaez

(fr) Le manoir de Kergal
# Maneg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Maneg a c'hall bezañ :
* Ur pezh dilhad : Maneg (dilhad)
* Ur yezh afrikan : Maneg (yezh)
* Implijet el liester, ha dre skeudenn-lavar, e c'hall talvezout ur tamm arc'hant roet e-maez lezenn alies da unan bennak en eskemm ouzh ur gounid bennak. Sellout ouzh Manegoù (sammad)
# Maner Kerampuilh

Maner Kerampuilh zo ur maner e kumun Karaez-Plougêr, e kreiz Breizh.
Ar maner a weler bremañ a oa bet savet e 1760 gant Charles Robert de Saisy, kont Kerampuilh ha kuzulier e Breujoù Breizh. E-touez izili ar familh Kerampuilh eo anavezet Alan a Gerampuilh, floc’h gant Beltram Gwesklin, ha Jil a Gerampuilh, beleg ha skrivagner brezhonek. Ur c’hastell koshoc’h a oa ganto, nepell, er mervent d’ar savadur a zo bremañ. Er familh e chomas ar maner betek an Dispac'h gall, pa voe gwerzhet evel ur bern "madoù broadel" all. Rentet e voe d’ar familh goude, da vare ar Restaorasion. Gwerzhet e voe ganto da gumun Karaez e 1938, ha dont a reas ar savadur da vezañ un ospital evit ar re gozh.
Er savadur ez eus ur c’horf-ti ha div gazel. Pa yeas d’un ti ar re gozh e voe treuzfurmet penn-da-benn an diabarzh. Enskrivet e voe an diavaez (toenn ha fasadenn) war renabl ar Monumantoù Istorel e 1965.
Abaoe 1997 e vez roet bod da lise kentañ Diwan e domani Kerampuilh. Adprenet e voe ar maner gant Rannvro Breizh e 2010. Ennañ e voe staliet e 2021 burevioù evit servijoù ar rannvro ha sez Ofis Publik ar Brezhoneg.

## Liamm diavaez

* (fr) Le château de Kerampuilh bientôt restauré - Univdivers, 17/07/2020
# Maner Kerenneur

Maner Kerenneur zo ur maner eus ar XV$^{vet}$, XV$^{vet}$ ha XVI$^{vet}$ kantved e Plourin-Gwitalmeze, e Bro-Leon, e Penn-ar-Bed.
Savet e oa bet ar maner er penn kentañ dre abegoù milourel evel gedva (gallout a reer gwelet ar mor hag an trowardroioù diouzh moger greñv an antre) ; chom a ra hiriv ur foz a veze leuniet gant dour e tu an talbenn norzh.
Savet e oa bet gant Hamon Kergadiou e-tro ar bloaz 1400, nebeut goude Brezel hêrezh dugelezh Breizh. Al lodenn goshañ (tu kleiz an talbenn su) a voe savet etre 1400 ha 1450. Al lodenn all (tu dehou an talbenn su gant an daou lukan) a oa bet savet etre 1540 ha 1550 da vare eured Mari Kergadiou gant Frañsez Kersaozon.
Evel e kalz manerioù e oa, stag ouzh ar maner, ur chapel (lec'h e voe graet eured Mari Kergadiou gant Frañsez Kersaozon) distrujet er XVIIvet kantved, ur c'houldri (distrujet er XXvet kantved) ha div lenn.
Abaoe 1977 emañ war roll ar monumantoù istorel.
* Digor ar porzh ha lodenn goshañ an talbenn su
* Talbenn su gant an daou lukan
* Talbenn norzh
* Skalier
* Skalier ha sel ar pondalez