OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# John Jones Maesygarnedd

John Jones Maesygarnedd (1597 – 17 a viz Here 1660) zo ur C'hembread a voe e-touez an dud kiriek da varv ar roue Charlez Iañ, roue Bro-Saoz. Breur-kaer e oa da Oliver Cromwell, Aotrou Gwarezer Bro-Saoz.

## E vuhez

Ganet e voe en atant Maesygarnedd (pe Maes y Garnedd) e traoñienn Nantcol, en Ardudwy, e kreisteiz Gwynedd hiziv. Dre ma ne oa ket mab henañ an tiegezh e voe kaset da vevel da Londrez.
E deroù Brezel Diabarzh Bro-Saoz ez eas John Jones e-barzh arme ar Parlamant. E 1646 e voe o’n em gannañ e hanternoz Kembre, evel koronal en arme Thomas Mytton, hag er bloavezh war-lerc’h ez eas da gannad er Parlamant evit Sir Feirionnydd.
Ezel e oa eus al lez-varn a varnas Charlez Iañ e dibenn ar Brezel Diabarzh. Bez’ e voe neuze unan eus ar re a sinas kondaonidigezh ar roue d’ar marv.
E 1650 ez eas da gomiser evit melestriñ Iwerzhon hag e 1655 e voe anvet d’ur post heñvel evit hanternoz Kembre. Mervel a reas e wreg kentañ en Iwerzhon ha dimeziñ a reas John Jones en-dro, da Katherine, c’hoar Oliver Cromwell, e 1656.
Goude marv Cromwell ha dilez e vab Richard Cromwell, e voe harzet John Jones ha toullbac’het, gant soudarded ar jeneral George Monck, e 1660. Kondaonet e voe, evel "treitour", ha krouget, kent bezañ divouzellet ha dispennet e gorf, e Londrez, d’ar 17 a viz Here 1660.
Troet-kenañ e oa John Jones gant ar relijion ha kenskrivañ a rae gant Morgan Llwyd ha Vavasor Powell. Gantañ e voe lakaet embann skridoù gant Morgan Llwyd, en Iwerzhon.

## Liamm diavaez

* Buhez ar c'horonal John Jones
# John Keats

John Keats a oa ur barzh saoz bet ganet d’an 31 a viz Here 1795 e Finsbury Pavement, damdost da Londrez, ha marvet d’an 23 a viz C'hwevrer 1821 gant an droug-skevent e Roma (Italia). Unan eus barzhed veur ar romantelezh saoz e oa Keats, gant Wordsworth, Shelley ha Byron. Dibaouez e veze kavet abeg en e oberoù e-pad e vuhez verr gant kelaouennoù an amzer-se, met bras-kenañ eo bet e levezon dalif war barzhed evel Alfred Tennyson.

## Buhez

Ganet e voe en un tiegezh a renk izel, ha pa ne oa nemet 10 vloaz e varvas e dad. Abredik e stagas da studiañ henlennegezhioù Hellaz ha Roma ha hini e amzervezh. Marvet e vamm e 1810 e rankas deskiñ ar surjianerezh. E 1814 avat e tilezas ar studi evit skrivañ, hag e tarempredas metoù ar skrivagnerien. Buan e reas anaoudegezh gant arzourien evel Leigh Hunt, Shelley ha Benjamin Robert Haydon. Gant Leigh Hunt e voe skoazellet da embann e varzhoneg kentañ, Lines in Imitation of Spencer, en ur gelaouenn e miz Mae 1816. E 1817 e teuas a-zindan ar wask e dorkad barzhonegoù kentañ, anvet Poems, met ne reas tamm berzh ebet. Dilezet ma oa bet gant e vreur George a oa aet da chom da SUA e klaskas reiñ harp d’e vreur Tom a oa tapet gant ar boeson hag a varvas diwar se e 1818. D’ar c’houlz-se eo e krogas Keats da labourat war-dro e varzhoneg veur Endymion, embannet e 1818. Savet eo ar varzhoneg-se, a ya da vagañ peder levrenn, diwar henvojennoù Hellaz ha hini Endymion, a oa bet lakaet da gousket gant Zeus abalamour da ziwall e gened da viken. Er c’heid-amzer-se eo e pegas ar c’hleñved ennañ. E 1820, e voe embannet Hyperion, a voe daskemmet gantañ hag adembannet e 1856 dindan an anv The Fall of Hyperion, savet ivez diwar henvojennoù Hellaz (Hyperion o vezañ unan eus Titaned Hellaz kozh). Er bloaz-se e voe embannet barzhonegoù all : Lamia, Isabella, Ode to a Nightingale, Ode on a Grecian Urn, Ode to Psyche. Dre ma’z ae e yec’hed war fallaat e voe aliet gant e vezeg kuitaat Bro-Saoz ha mont da Italia, ar pezh a reas eta e kompagnunezh e vignon Joseph Severn. Goude ur chomadenn e Naplez ez eas da Roma da vevañ ; eno e laoskas e analad diwezhañ. Goulenn a reas skrivañ war e vez Here lies one whose name was writ in water ("Amañ ez eus gourvezet unan hag a oa skrivet e anv en dour").

## Levezon

Gant e vuhez hag e oberenn e voe awenet romantoù skiant-faltazi ar skrivagner Dan Simmons en e gelc'hiad Hyperion hag Endymion (1989-1997).

## Oberoù

* Lines in Imitation of Spencer ;
* Endymion ;
* Tales and Poems, ennañ Hyperion ;
* The Eve of S. Agnes.

## Liammoù diavaez

* (en) British Library
* (en) Poetry Foundation
# John Howard

John Winston Howard (ganet d'an 26 a viz Gouere 1939 e Sydney, e Aostralia) zo ur politikour aostralian. Kentañ Ministr Aostralia e voe etre ar 11 a viz Meurzh 1996 hag ar 3 a viz Kerzu 2007.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# John Isner

John Isner a zo ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1985 e Greensboro, er Stadoù-Unanet. Ur c'hoarier tennis a-vicher eo abaoe 2007. Gounezet en deus 12 titl en ATP ha kollet 12 gourfenn gant tri er Masters 1000 : en Indian Wells e 2012 ez a war goll a-enep da Roger Federer, e Cincinnati en 2013 e koll ar wech-mañ a-enep da Rafael Nadal hag evit echuiñ en Pariz evit tournamant Bercy e koll a-enep d'ar skosad Andy Murray. Gounezet en deus e Masters 1000 kentañ en Indian Wells e 2018.
En un tournamant Shelem bras, an disoc'h gwellañ en defe graet a oa en 2011 e-pad an US Open e kollas John Isner, er c'hard gourfenn, a-enep da Andy Murray.
Lesanvet Ivo Karlović evit e servij hag a zo e du kreñv brasañ. Unan eus ar c'hoarierien a-vicher brasañ eo (2,08 m ha 108 kg).
E miz Ebrel 2018, ez eo lavaret gant an ATP ez eo an eil servijer gwellañ a zo bet a-viskoazh, gant 68,8% a servijoù kentañ deuet a-benn, 80% a boentoù gounezet war ar volotenn gentañ, muioc'h eget 90% a c'hoarioù da servijiñ gounezet hag 17,5 aces a-geidenn dre vatch.
Ar servij gant ar muiañ a dizh en defe graet a oa e 253 km/h (trede servij buanañ a-viskoazh).
En doubl eo deuet a-benn da gaout 5 titl gant daou Masters 1000, e Roma en 2011 hag e Shanghai en 2016.
E-pad tournamant Wimbledon 2010 en doa gounezet ar match hirañ en istor an tennis a-enep ar Gall Nicolas Mahut.
Gourdonet eo bet gant Justin Gimelstob etre 2014 ha 2016.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Jean-Julien Ezvan, « John Isner, les vendanges tardives du géant américain », Le Figaro, 2 Ebrel 2018.
# John Hawkwood

Sir John Hawkwood, Jean Haccoude e galleg ha Giovanni Acuto en italianeg ha Ioannes Acutus e latin, ganet e 1323 hag aet da Anaon e 1394 a oa ur soudard, ur goprsoudard ha lakaet war-raok evel ar c'hentañ condottiero. A orin saoz e oa-eñ. E anv a vez laret a oa diaes da vezañ distaget gant tud e amzer ha ne oant ket a orin saoz met ne gaver prouenn ebet eus ar fed-se. Doareoù lies a oa bet da skrivañ e anv en testenioù kozh. Dre-se e adkaver alies an anv "Haukevvod" implijet gantañ ivez, lod all a implije "Giovanni Acuto". Diaes eo gouzout petra a zo gwir pe mojennel en e vuhez kement e Bro-Saoz evit en Italia.
Brudet e voe evel penn d'ar Bagad bras Compagnia Bianca pe White Company.

## Levrelennadur

* The White Company, Arthur Conan Doyle e 1891

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Skrid bez e Iliz-veur Firenze:Joannes Acutus Eques Britannicus Dux Aetati Suae Cautissimus Et Rei Militaris Peritissimus Habitus Est"
# John Hurt

Sir John Vincent Hurt, bet ganet d'an 22 a viz Genver 1940 e Chesterfield (Derbyshire, Bro-Saoz) hag aet d'an Anaon d'ar 25 a viz Genver 2017 e Cromer (Norfolk), a oa un aktour breizhveuriat. Brudet e oa e vouezh izel.
Anavezet e voe dreist-holl evel Richard Rich er film A Man for All Seasons, Max e Midnight Express, John Merrick e The Elephant Man, Kane en Alien, "Winston Smith" e Nineteen Eighty-Four ha Garrick Ollivander e Harry Potter, e-kreiz ur mor a rolloù.
Filmoù all :

## Liammoù diavaez

* John Hurt war IMDb
# John Jones

John Jones zo un anv boutin a-walc'h er broioù saoznek, hag e Kembre.

## Kembre

* John Jones (sant) (marvet e 1598), merzher katolik ha sant.

### Barzhed kembraek

* John Jones, gwir anv ar barzh Jac Glan-y-gors (1766-1821)
* John Jones (Ioan Tegid) (1792-1852)
* John Jones (Talhaiarn) (1810-1869)
* John Jones (Mathetes) (1821-1878)
* John Jones (Myrddin Fardd) (1836-1921)
* John Gwilym Jones (1904-1988)
* John Puleston Jones (1862-1925)
* John Richard Jones (1765-1822) (1765-1822)
* John Richard Jones (1923- ) (1923- )
* John Robert Jones (1911-1970)
* John Tudor Jones (John Eilian) (1904-1985)
* John William Jones (Andronicus) (1842-1895)
* John Jones (Tydu) (1883 - 1968) Bardd

### Tud arall

* John Jones (Leander) (1575 - 1635) , doueoniour katolik,
* John Jones, Gellilyfdy (c.1585 - 1657/1658), dastumer dornskridoù
* John Jones, Maesygarnedd (1597? - 1660), senedour ha soudard a lofnododd warant marwolaeth Brenin Siarl I, unan eus ar re a lazhas ar roue Charlez Iañ
* John Elias (1774-1841) (ganwyd John Jones)
* John Jones (Poet Jones) (1788 - 1858) Bardd
* John Jones, Talysarn (1796 - 1857) prezegour
* John Jones (embanner), embanner eus an XIX$^{vet}$ kantved e Dinbych
* John Jones (Shoni Sgubor Fawr) (1811 - war-dro 1858), dornataer
* John Jones (Mathetes) (1821 - 1878) Pregethwr a llenor
* John Jones (Coch Bach y Bala) (1854 - 1913) laer
* John Jones of Ystrad (1777–1842), politikour eus Caerfyrddin

## Broioù all

* John Jones (politikour), (1610–1692), politikour saoz
* John Jones (ograour) (1725-1796), ograour en iliz-veur Sant Paul e Londrez
* John Paul Jones (1747–1792), haroz stadunanat
* John Jones (1809-1869), balumetaer nevezzelandiat
* John W. Jones (sklav) (1817–1900)
* John Jones (Eos Bradwen) (1831-1899), sonaozer
* John Evans Jones (1840–1896), gouarnour Nevada
* Sir John Jones (spier) (ganet en 1923), sper saoz, rener an MI5,
* John Paul Jones (soner) (1946-), soner gant Led Zeppelin
* John Jones, kaner gant Oysterband
* John Jones, kaner gant Trapeze
# John H. Lee (sevener filmoù)

Lee Jae-han (ganet e Seoul e 1971), lesanvet John H. Lee, zo ur sevener, produer filmoù ha skrivagner senariooù Sukorean. Lee a oa bet o studiañ ar seveniñ filmoù en New York University.
Brudet eo John H. Lee evit chom hep ober ar memes doareoù filmoù a film da film kement hag evit e zoare peurlipet da filmañ ha kinnig e filmoù. Abaoe penn-kentañ e labour war ar filmoù e 2000, ez eo deuet a-benn da dizhout ar box office meur a-wech gant e filmoù A Moment to Remember (drama, 2004), Sayonara Itsuka (2010), 71: Into the Fire (istorel, brezel, 2010) hag Operation Chromite (drama, brezel, 2016).

## Filmoù

* The Cut Runs Deep (컷 런스 딥) (2000) - Rener, senario, embanner
* History of BoA 2000–2002 (teul-film video, 2003) - rener
* A Moment to Remember (내 머리 속의 지우개) (2004) - rener, senario
* Sayonara Itsuka (Saying Good-bye, Oneday) (사요나라 이츠카) (2010) - rener, skrivagner
* 71: Into the Fire (포화속으로) (2010) - rener, skrivagner
* The Third Way of Love (제3의 사랑) (2015) - rener
* Operation Chromite (인천상륙작전) (2016) - rener

## Liammoù diavaez

* John H.Lee war an IMDB
# Flight of the Navigator

Flight of the Navigator a zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Randal Kleiser (1946-).

## Fichenn deknikel

* Doare : Skiant-faltazi,
* Senario : azasaet gant Michael Burton ha Matt MacManus diwar un istor gant Mark H. Baker,
* Kevredadoù produiñ : New Star Entertainment, Producers Sales Organization (PSO), Viking Films ha Walt Disney Pictures,
* Produourien : Dimitri Villard ha Robbie Wald,
* Kevredad dasparzhañ : Buena Vista Pictures,
* Sonerezh : Alan Silvestri,
* Dilhataerez : Mary Lou Byrd,
* Farder : Philip Goldblat,
* Perukennerez : Diana Johnson,
* Frammer : Jeff Gourson,
* Deiziad dont e-maez : 30 a viz Gouere 1986 e Stadoù-Unanet Amerika,
* Pad : 90'.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Flight of the Navigator war Internet Movie Database.
# Flint (Michigan)

Flint zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Michigan e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 102 434 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Flint en ur mod ofisiel e 1855.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Republik Pobl Sina | Changchun |
| Kanada | Hamilton |
| Polonia | Kielce |
| Rusia | Tolyatti |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Fleüt

Ar fleüt zo ur benveg-seniñ dre c'hwezhañ, anezhañ un duellenn meur a doull ennañ peurliesañ, pe ur strobad tuellennoù didoull ar gorre anezho peurliesañ. Fleütal a ra ar sonerien fleüt, a reer fleüterien anezho.
Graet e vez fleütoù e koad, en eskern, e pri, e metal, en olifant, ha kement zo.

## Ar fleütoù e bed ar sonerezh breizhek a-vremañ

* Ar fleüt-treuz koad ag Iwerzhon : euet eo da vezañ an doare fleüt implijetañ hiziv an deiz er strolladoù fest-noz. E-leizh a fleüterien ampart a gaver e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1970, evel Jean-Michel Veillon.
* An tin-whistle ag Iwerzhon : diouzh ar c'hiz e oa hemañ er bloavezhioù 1970, pa veze ar pop-keltiek e e barr (Alan Stivell, Tri Yann hag all). Implijet e vez pell nebeutoc'h bremañ.
* Ar fleüt-treuz metal klasel : implijet e vez gant ur strollad bennak (Gwendal, da skouer) met kalz nebeutoc'h evit ar fleüt-treuz koad.
* Al low-whistle : un doare tin-whistle eo, bet brasaet a-benn kaout ur son boutoc'h. Ur soner bennak a ra gant hemañ (Ronan Le Bars, da skouer).

## Istor ar fleüt

Dizoloet ez eus bet en Alamagn ur fleüt bet kizellet ouzhpenn 35 000 bloaz zo : unan eus ar binvioù-seniñ koshañ er bed moarvat.

## Anv-tiegezh

An anv Fleouter zo deveret diwar fleüt.
* Kousk ar Mabig Jezuz (munud) Francesco Trevisani (1656–1746)
* Sonadeg fleüt gant Friedrich II e Sanssouci Adolph von Menzel (1815-1905)
# Flibister

Ar flibisterien, pe flibusterien, a oa morlaeron er Mor Karib er XVI$^{vet}$ kantved ha XVII$^{vet}$ kantved hag a lakae en arigrap listri hag aodoù an trevadennoù spagnol. Peurvuiañ e oant Gallaoued, Izelvroiz pe Saozon.

## Ar ger

Dont a ra ar ger flibister eus ar ger nederlandek vrijbuiter (« a ra preizh en un doare frank »). Dont a rae ar ger-mañ war wel pa o doa an Hollandiz, emsavet a-enep da veli Spagn warno, paramantet listri kourser evit stourm ouzh ar Spagnoled. Ne oa ket anavezet o statud kourser gant ar Spagnoled avat peogwir ne oa ket an Izelvroioù ur stad dizalc'h d'ar mare-se. Evit moraerion Spagn ne oant nemet morlaeron. War-lerc'h e oa deuet ar flibister da vout ur reder-mor a c'helle bout gopret e-giz kourser e-pad ar brezelioù, merdeiñ evel martolod a goñvers pe ober gant ar morbreizherezh.

## Levrlennadur

* Michel Le Bris, D'or de rêves et de sang - L'épopée de la flibuste 1494-1588, Hachette-Pluriel, 2004, Paris, 383 pajenn, (ISBN 2012792030)
* Jean-Pierre Moreau (préface de Paul Butel), Pirates : Flibustes et piraterie dans la Caraïbe et les mers du sud (1522-1725), Tallandier, 2006, Paris, 410 p., (ISBN 284734229X)
* Paul Butel, Les Caraïbes au temps des flibustiers, Aubier Montaigne, 1992, Paris, 300 p., (ISBN 2700702875)
* Philippe Jacquin, Sous le pavillon noir : Pirates et flibustiers, Gallimard, 2002, Paris, 160 p., (ISBN 2070763617)
* Georges Blond, Histoire de la flibuste, Livre de poche, 1971 - Stock, 1990 (ISBN 2-234-02291-6)
* Mikhaïl W. Ramseier La Voile noire : aventuriers des Caraïbes et de l’océan Indien, Favre, 2006, Lausanne, 336 pages, (ISBN 2828909328)
* (en) David Pickering, Pirates, CollinsGem. HarperCollins Publishers, New York, NY. pp-59. 2006.
* Patrick Boman, Boulevard de la flibuste, Nicaragua 1850-1860, Ginkgo éditeur, Paris, 2007, ISBN 978-2-84679-054-3

## Liammoù diavaez

* Le Diable Volant - Filibusterien Amerika (1648-1688)
* Diwar-benn filibusterien, morlaeron, kourserien, boukanerien hag all
* Histoire des avanturiers flibustiers qui se sont signalez dans les Indes contenant ce qu'ils ont fait de remarquable depuis vingt années avec la vie les mœurs & les coutumes des boucaniers & des habitans de S. Domingue & de la Tortue Skrid orin Alexandre-Olivier Exquemelin, embannadur 1699, e gallica.fr
* ↑ E Geriadur Favereau.
# Fleüt Pan

Fleüt Pan zo ur benveg seniñ dre c'hwezhañ savet gant un hollad meur a duellenn pep a hirder disheñvel dezho, pep hini o reiñ un notenn disheñvel. Ur benveg sonerezh kozh-tre eo hag a gaver en holl gevandirioù. Savet e vezont gant korz peurliesañ : raoskl, bambouz...

## Pennad kar

* Sirinks
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Flines-lez-Raches

Flines-lez-Râches a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik

## Emdroadur ar boblañs 1793-2007

* Andonioù : Cassini hag EBSSA
# Flint

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Flint zo un anv-tiegezh saoznek hag un anv-lec'h.

## Tud

* Ar c'habiten Flint, dastumer an teñzor er romant Tresure Island, gant Robert Louis Stevenson.

## Lec'hioù
### Kembre

* Flint e saozneg pe Y Fflint e kembraeg, kêr
* Sir y Fflint, kontelezh

### Kiribati

* Enez Flint, un atoll

### Stadoù-Unanet

* Flint, Georgia,
* Flint (Michigan),
* Flint, New York
* Flint, Texas
* Flint, West Virginia
* Flint Hills, e Kansas hag Oklahoma

## Stêrioù

* Stêr Flint, anv meur a stêr.
# Flias

Flias (henc'hresianeg : Φλιας, Phlias, latinekaet e Phliasus) zo mab da Ariadne ha da z-Dionysos, hervez Hyginus.
Hervez Pausanias (en e levr II, pa ra anv eus Fliasia), n'eo ket Ariadne met Araithyrea, merc'h Aras, diazezer ar vro, an hini eo mamm Fliasos. Kenderc'hel a ra evel-henn (II, 12, 6) : "N'on ket evit krediñ tamm ebet e vefe Flias, a roas un trede anv d'ar vro, mab Keisos, mab Temenos, evel ma lâr Argianed ; gouzout a ran avat e lavarer e oa mab da z-Dionysos, hag e lavarer ivez e voe eus ar re a veajas war al lestr Argo". Pausanias a ra dave da Apollonios Rodos (I, 115-117) a ra eus Flias mab Dionysos, a orin eus kêr Araithyreia.
Chom a ra daou dra da zisplegañ : a) perak e ra Hyginus mamm Flias eus Ariadne ? An eeunañ e vefe soñjal eo bet degaset anv Ariadne gant hini Dionysos en un doare naturel (s.o. § 19 e-lec'h ma c'hoari ar memes tra evit Eurymedon, mab Minos hag an nimfenn Paria, hervez Apollodoros, (III, 7). b) Petra eo orin an hengoun a ra un Tebad anezhañ e lec'h ur Pelopponesiad ? An eeunañ e vefe soñjal eo bet kemmesket kêr Airythrea hag ar stêr Asopos zo e Boiotia gant Araithyrea ha stêr Asopos a gaver er Fliasia. Ouzhpenn ez eo Dionysos zo muioc'h beotiaad evit peloponnesiad.

## Notennoù

* ↑ Phliasus Liberi patris et Ariadnes Minois filiae filius, ex urbe Phliunte, quae est in Peloponneso, alii aiunt Thebanum. Fliasus, mab Liber Pater hag Ariadne, merc'h Minos, eus kêr Fliounte, a zo er Peloponnesos ; lod all a lâr e oa Tebad. Hyginus, Fabulae XIV 10
* ↑ Gwelet ivez Ilias, II, 571 ha Strabon, 8, 6)
# Flines-lès-Mortagne

Flines-lès-Mortagne a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Emdroadur ar boblañs 1793-2007

* Andonioù : Cassini hag EBSSA
# Goz Reteramerika

Goz Reteramerika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Scalopus |
| Anv skiantel ||
| Scalopus aquaticus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz Reteramerika (Scalopus aquaticus) a zo ur bronneg turier. Ar spesad nemetañ eo er genad Scalopus.
Bevañ a ra e reter Stadoù-Unanet Amerika, hanternoz Mec'hiko hag en Ontario (Kanada).
# Goz Roma

Goz Roma :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Talpa |
| Anv skiantel ||
| Talpa romana Thomas, 1902 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz Roma (Talpa romana) a zo ur bronneg turier hag a sav garidennoù dindan-zouar. Bevañ a ra e su Italia ha marteze e Bro-Nisa.
# Govone

Govone (Gon pe Govon e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Goz-aour

Gozed-aour :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Afrosoricida |
| Kerentiad : | Chrysochloridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gozed-aour eo ar bronneged a vev e Afrika ar Su hag a ya d'ober ar c'herentiad Chrysochloridae.

## Genadoù

* Carpitalpa
* Chlorotalpa
* Chrysochloris
* Chrysospalax
* Cryptochloris
* Eremitalpa
* Amblysomus
* Calcochloris
* Neamblysomus
# Goz True

Goz True :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Dymecodon |
| Anv skiantel ||
| Dymecodon pilirostris True, 1886 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz True (Dymecodon pilirostris) a zo ur bronneg turier brosezat e Japan. Ar spesad nemetañ eo er genad Dymecodon.
# Goz

Gozed :
| Ur c'hoz Europa ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gozed zo bronneged bihan, du o blev, amprevanetaerien ha turierien.
An darn vrasañ eus ar gozed zo rummataet er c'herentiad Talpidae, war un dro gant an desmaned.

## Yezhoù all

* Twrch Daear e kembraeg, da lavarout eo tourc'h douar. Turiañ douar a ra tourc'h ha goz.
* Mole e saozneg, mol en izelvroeg. Un anv tiegezh stank eo Demol.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù gozed emañ :
* goz Europa (Talpa europaea)
* ar c'hoz dall (Talpa caeca)
* goz Roma (Talpa romana)
Loened all zo anvet gozed daoust dezho bezañ en ur c'herentiad all, evel ar c'hoz c'hodellek eus Aostralia pe ar gozed-aour da skouer.

## Lavaroù

* Evañ evel un toull-goz: evañ kalz ha buan.
# Goz Europa

Goz Europa :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Talpa |
| Anv skiantel ||
| Talpa europaea Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz Europa (Talpa europaea) a zo ur bronneg turier hag a sav garidennoù dindan zouar.

## Doareoù pennañ

War-dro 100 g eo he fouez hag etre 10 ha 15 cm hirder he c'horf. Damzall eo ha bihan eo he daoulagad kuzhet a-dreñv he feur. He blevennoù a c'hell pladañ war a bep seurt tu ha gant se e c'hell ar c'hoz mont war-raok koulz ha kilañ digudenn en he garidennoù.
En em vagañ a ra diwar buzhug dreist-holl. Pa vez niverus he freizhoù e vir anezho a-gostez.
Padout a ra an dougen 4 sizhun ha ganet e vez 3 pe 4 c'holen dre dorad.
# Goz c'hodellek

Gozed godellek :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Notoryctemorphia |
| Kerentiad : | Notoryctidae |
| Genad : | Notoryctes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gozed godellek, pe Notoryctes hervez o anv skiantel, a zo bronneged godellek ha turierien hag a vev e dezerzhioù kornôg Aostralia.

## Spesadoù

2 spesad gozed godellek a zo:
* goz c'hodellek ar su (Notoryctes typhlops);
* goz c'hodellek an norzh (Notoryctes caurinus).
# Goz Brewer

Goz Brewer :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Parascalops |
| Anv skiantel ||
| Parascalops breweri Bachman, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz Brewer (Parascalops breweri) a zo ur bronneg turier. Ar spesad nemetañ eo er genad Parascalops. Bevañ a ra e biz Stadoù-Unanet Amerika hag e gevred Kanada.
# Goz Gansu

Goz Gansu :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Soricomorpha |
| Kerentiad : | Talpidae |
| Genad : | Scapanulus |
| Anv skiantel ||
| Scapanulus oweni Thomas, 1912 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Goz Gansu (Scapanulus oweni) a zo ur bronneg turier hag a vev e Sina. Ar spesad nemetañ eo er genad Scapanulus.