OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Seziz Lyon (1793)

Seziz Lyon a oa c'hoarvezet etre an 9 a viz Eost hag an 9 a viz Here 1793 goude un emsavadeg e Lyon a-enep ar Vodadenn vonreizhañ vroadel. En holl e oa bet 1000 den lazhet ha 1200 den gloazet e tu ar Republikaned, 1200 den lazhet ha 1000 den gloazet e tu ar re Gevredet hag ar roueelourien.

## A-raok an emsavadeg

Abaoe 1786 e oa bet meur a emsavadeg e kêr Lyon a-enep ar pennoù bras. Marie Joseph Chalier (1747-1793) a savas a-du gant an tu-kleiz pellañ evel ma rae Jean-Paul Marat (1743-1793) e Pariz. 32 kleub a oa bet krouet. Emsavadegoù kevraeadelourien a voe (1790-1793).

## Emsavadeg

E miz Gouhere 1793 edo Arme an Alpoù, dindan ar jeneral Kellermann, o vrezeliñ e Savoia a-enep Rouantelezh Sardigna pa voe roet urzh dezhi da vont da Lyon da adsevel aotrouniezh ar galloud-kreiz a oa bet taolet d'an traoñ eno gant emsavidi kêr. N'hallas an arme degouezhout nemet miz goude, d'an 10 a viz Eost 1793.

## Goude ar seziz

Ar flastradenn goude ar seziz a voe spontus, renet gant Joseph Fouché, lesanvet mindrailher Lyon (le mitrailleur de Lyon), pa lakaas ouzhpenn 1900 emsavad d'ar marv (goude ur varnadenn), mindrailhet, fuzuilhet, kanoliet, pe dibennet. An dud lazhet e-pad ar seziz ne voe ket dalc'het kont eus an niver anezho.
Lyon a voe kastizet garv, tennet e voe an anv, ha graet Ville Affranchie pe Commune-Affranchie eus outi. Soñjet e voe distrujañ ar gêr da vat (Bertrand Barère). Met diwar un hollad 600 savadur sañset da vezañ distrujet, n'eus nemet 50 a voe diskaret.
Annezidi kêr a voe lakaet diaes gant an diouer a labour hag a bourvezioù. Pa oa kroget kêr da vont war an tu mat e oa bet trubuilhoù politikel a nac'has an adlañs evel ar c'hentañ Spont Gwenn e 1795.
# Seziz Maastricht

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a wech e voe lakaet seziz war gêr Vaastricht:
* Seziz Maastricht (1204), e-kerzh brezelioù Liège-Brabant
* Seziz Maastricht (1267), e-kerzh ad brezelioù Liège-Brabant
* Seziz Maastricht (1407), e-kerzh brezelioù Liège
* Seziz Maastricht (1408), e-kerzh brezelioù Liège
* Seziz Maastricht (1579), e-kerzh Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz
* Seziz Maastricht (1632), e-kerzh Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz
* Seziz Maastricht (1673), e-kerzh brezel Holland
* Seziz Maastricht (1676), e-kerzh brezel Holland
* Seziz Maastricht (1748), e-kerzh brezel Hêrezh Aostria
* Seziz Maastricht (1793), e-kerzh brezelioù an Dispac'h Gall
* Seziz Maastricht (1794), e-kerzh brezelioù an Dispac'h Gall
# Rapino

Rapino zo ur gumun en Italia, e proviñs Chieti, e rannvro Abruzzo.
# Rapolano Terme

Rapolano Terme zo ur gumun en Italia, e proviñs Siena ha rannvro Toskana.
# Rapolla

Rapolla zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# Rara avis

Rara avis in terris nigroque simillima cycno zo un droienn latin hag a dalv kement hag « un evn ral war an douar hag heñvel-tre ouzh un alarc'h du ».

## Orin

Un hiperbolenn eo, gant ar barzh Juvenal, en e Flemmganoù, VI, 165, diwar-benn merc'hed evel Penelope pe Lucretia, a zo evned rouez, da larsañ.
Hiziv e vez implijet an droienn pa gomzer eus tud ha ne gaver ket stank, goude ma vefe ezhomm anezho.

## Lennegezh

* Rara avis, danevell verr gant Anton Tchec'hov.

## Lestr

* Ul lestr teirgwern zo anvet Rara-Avis. Implijet eo bet gant an tad Michel Jaouen hag e gevredigezh Amis du Jeudi Dimanche.

## Lec'h

* Rara Avis a zo anv ur gêriadenn er Stad Mississipi, (SUA).

## Gwelet ivez

* Listennad lavaredoù latin

## Notennoù

* ↑ (fr) Anton Tchékhov, Œuvres, levrenn I, La Pléiade, Gallimard, 1968 (ISBN 978-2-0701-0549-6)
# Raqqa

Raqqa, Racca, Rakka, Raqa, Raqqah, ar-Raqqa pe ar-Raqqah zo ur ger lec'hiet e-kreizh Siria. Kêr-benn gouarnamant Raqqa eo ha bet eo bet kêr-benn ar Stad Islamek etre 2013 ha 2017.

## Istor ar gêr

E-pad Brezel diabarzh Siria e oa kouezhet ar gêr etre krabanoù enebourien Bashar al-Assad d'ar 6 a viz Meurzh 2013. Ar gêr-benn rannvroel gentañ e oa bet a oa kollet gant ar gouarnamant abaoe penn-kentañ ar brezel e 2011. Kemeret e oa bet ar gêr gant ar Stad Islamek e miz Even 2013. Deuet e oa da vezañ neuze ul lec'h kreiz evit argadennoù ar strollad islamour betek dont da vezañ ar gêr-benn ofisiel.
D'ar 6 a viz Gwengolo 2014, 8 bombezadeg a oa bet gant kirri-nij brezel Siria, 53 den a oa bet lazhet ha darn anezho trevourien.
# Rapone

Rapone zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e rannvro Basilicata. War an uhel emañ (838 m a-us da live ar mor), war lez ar stêr Ofanto, en ur gorread a 29 km2.
# Rappoltsweiler

Rappschwihr :
| Straed meur ha Kastell Saint-Ulrich. ||
| Anv elzasek | Rappschwihr |
| Anv alamanek | Rappoltsweiler |
| Anv gallek (ofisiel) | Ribeauvillé |
| Bro | Elzas |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Roen-Uhel |
| Arondisamant | Kolmar-Rappoltsweiler |
| Kanton | Rappoltsweiler (pennlec'h) |
| Kod kumun | 68269 |
| Kod post | 68150 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Louis Christ 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Ribeauvillé |
| Lec'hienn web | http://www.ribeauville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 670 ann. (2020) |
| Stankter | 145 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 188 m — brasañ 989 m |
| Gorread | 32,21 km² |
| kemmañ |
Rappschwihr (en elzaseg), anvet Ribeauvillé e galleg, yezh ofisiel nemeti, ha Rappoltsweiler en alamaneg, zo ur gumun en Elzas, e departamant ar Roen-Uhel, e reter Bro-C'hall.
Pennlec'h arondisamant Rappschwihr e oa betek ar 1añ a viz Genver 2015.
Er bloavezh 2020 e oa 4 670 a annezidi hag a reer Ribeauvillois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Saint-Ulrich.
* Plasenn Sinne.
* Koc'hu ar gwinizh.

## Kêrioù gevellet

* Landau in der Pfalz (Alamagn)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Décret n°2014-1720 du 29 décembre 2014 portant suppression des arrondissements de Guebwiller et de Ribeauvillé (département du Haut-Rhin)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Raquel Tavares

Raquel Tavares, ganet d'an 11 a viz Genver 1985 e Lisbon, zo ur ganerez fado portugalat.

## Kanerez

Gounezet he deus ar brasañ kevezadeg kanañ fado a zo e Portugal, ar “Grande Noite Do Fado”. Alies e kan er “Bacalhau De Molho”, unan eus brudetañ tier fado Lisbon pa ne vez ket o kanañ dre Europa, e Pariz, Roma pe Madrid.

## Film

E 2004 edo Raquel o kanañ fado e film Mário Barroso a zo anvet "O Milagre segundo Salomé" ("Ar burzhud hervez Salomé"). Dañset he deus en Eurovision Dance Contest 2008 gant João Tiago, ha da eizhvet e oant.

## He fladennoù

* 2006 - Raquel Tavares (Movieplay)
* 2008 - Bairro (Movieplay)

## Notennoù

* 1 2 3 4 Eurovision Dance Contest
* ↑ IMDB
* 1 2 CD Go
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# St. Martin's

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
St. Martin's pe St. Martins zo un anv-lec'h saoznek hag a gaver e meur a vro.

## Lec'hioù
### Bro-Saoz

* St Martin's (Shropshire)

### Gwernenez

* St Martin's anv saoznek Saint Martin, parrez en enez

### Kanada

* St. Martins (New Brunswick),

### Kernev-Veur

* St Martin's, anv saoznek Brechiek, unan eus Inizi Sillan

### Stadoù-Unanet

* St. Martins (Missouri)
* Saint Martin's Island, enezennig en aber Green Bay e Wisconsin.

### Zeland-Nevez

* St Martins (New Zealand), karter e Christchurch

## Pennad kar

* St. Martin, pe Saint Martin
* Saint-Martin
# St. Martin in Passeier

St. Martin in Passeier zo ur gumun italian e proviñs Sutirol, anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen, e Trentino-Alto Adige.
# St. Pankraz (Sutirol)

St. Pankraz zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige. 2 847 a dud zo enni o chom.
# St Albans (Hertfordshire)

St. Albans ([snt ˈɔːlbənz]) zo ur gêr e kreisteiz kontelezh Hertfordshire, e Bro-Saoz, e tolead-kêrioù City and District of St. Albans, war-dro 35 km diouzh kreiz Londrez. Ar gêr vras kentañ e oa war an hent roman kozh a gase eus Londrez d'ar gwalarn, ar Watling Street. Ur greizenn genwerzh a bouez eo bet e-pad pell, met deuet eo da vezañ ur bannlev eus Londrez.

## An anv

Kent donedigezh ar Romaned e veze graet Verlamion, Verulam eus ar gêr gant ar bobl vrezhon Catuvellauni. Da vare ar Romaned e veze graet Verulamium anezhi. Da vare an Angled-ha-Saozon, pa oa bet savet un abati eno, e oa deuet da vezañ Verlamchester pe Wæclingacaester, ha goude-se e oa bet kemeret ganti an anv norman Saint Albans.
Sant Alban a oa ur merzher kristen, an hini kentañ en Enez Vreizh, ha dibennet e voe e war-dro ar bloaz 308, dindan ren an impalaer Diocletianus, en doa gourc'hemennet lakaat d'ar marv an holl gristenien a oa en Impalaeriezh. Savet e voe un abati, hervez ar richenn, el lec'h ma oa bet lakaet ar sant d'ar marv ha diwar anv an abati, Saint Alban abbey, e teu anv modern ar gêr.
Hervez E. Ekwall, an anv saoznek a dalv kement ha "kastell roman ar Waeclingas (pe poblad ar Wacols)".

### Emdroadur an anv

* Pezhioù moneiz Tasciovanus (war dro 20 - 10 kent J.-K.) : VER-, VERL-, VERO-, VERLAMIO, VIR-
* Enskrivadur eus mare Agricola, war dro 79, kavet e 1955 e bruzun, ha lennet : CIVITAS CATU(VEL)LAUNORUM, pe RES PUBLICA VER(ULAMIENSIUM) pe MUNICIPIUM (VER)ULAMIUM.
* Tacitus, Annales XIV, 33 : Municipio VERULAMIO
* Ptolemee II, 3, II : OUROLANION ( = UROLANIUM), ur polis (= kêr) ar Gatuvellauni
* AI 471$_3$ (Iter II) : VEROLAMIO
* AI 476$_8$ (Iter VI) : VEROLAMI
* AI 479$_8$ (Iter VIII) : VEROLAMO
* Dizanv Ravenna 106$_{50}$ : VIROLANIUM
* Bede : Werlameceaster, c. 890; Uaeclingacaestir; Waeclingaceaster
* KCD 672 : Waetlingaceaster, 900;
* BCS 264 : aecclesia sacti Albani, 782
* Crawf : sancte Albanes stow, 1007
* Domesday Book : Villa S. Albani
* Kronik angl-ha-saoz : (aet) Sancte Albane, 1116

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* St. Albans City & District Council

## Notennoù

* ↑ Tom Williamson, The Origins of Hertfordshire, Manchester: Manchester University Press. p. 64. ISBN 071904491X
* ↑ Legendary Tales of the Ancient Britons, 1864, L. Menzies, diwar Kronikennoù latin Jafrez Menoe.
* ↑ Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names. Clarendon Press. Oxford. 1936, 1980
* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
# St Albans

St Albans pe St. Albans zo un anv-lec'h saoznek.

## Gerdarzh

Diwar an anv Sant Alban, pe Alban Verulamium, a vije bet kentañ merzher kristen Enez Vreizh.

## Lec'hioù
### Aostralia

* St Albans, e New South Wales

### Stadoù-Unanet

* St. Albans, e Maine
* St. Albans, e Montana
* St.Albans, e Pennsylvania
* St Albans, e Vermont
* St. Albans, e West Virginia

### Bro-Saoz

* St Albans (Hertfordshire), e Hertfordshire
# St Helens (Merseyside)

Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Merseyside e 1986, eo St Helens.
Load kefridiel Distrig St Helens
# St. Petersburg (Florida)

St. Petersburg zo ur gêr lec'hiet e mervent stad Florida e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 244 769 a annezidi e 2010. Pennlec'h kontelezh Pinellas eo ivez.

## Tud

* Jack Kerouac (1922-1969), barzh ha skrivagner, marvet eno.

## Kêrioù gevellet

* Takamatsu, Japan
* Sant-Petersbourg, Rusia

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# St Ives

St Ives zo anv saoznek meur a lec'h.

## Aostralia

* St Ives (New South Wales), karter e Sydney
* St Ives Gold Mine, mengleuz aour e-kichen Kambalda, e Western Australia.

## Bro-Saoz

* St Ives (Cambridgeshire), gwechall en Huntingdonshire.
* St Ives (Dorset)

## Kernev-Veur

* St Ives anv saoznek Porth Ia.

## Pennadoù kar

* As I Was Going to St Ives, rimadell
* Ives, anv-den
* St Ive, pe Sen Iv, e Kernev-Veur
* Erwan Helouri, Ivo of Kermartin, e saozneg
* St. Ives of Chartres pe Ivo Chartres
* Ia pe Ives, santez kerneveurat,
* Ivo of Ramsey pe Ives.
# Plaen-Raez

Plaen-Raez :
| Peskerezh e Porzh Geraod. ||
| Anv gallaouek | La Plaènn |
| Anv gallek (ofisiel) | La Plaine-sur-Mer |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | Pornizh |
| Kod kumun | 44126 |
| Kod post | 44770 |
| Maer Amzer gefridi | Séverine Marchand 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Pornizh Tolpad Bro-Raez |
| Bro velestradurel | Bro Raez Atlantel |
| Lec'hienn Web | www.laplainesurmer.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 448 ann. (2020) |
| Stankter | 271 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 08′ 17″ Norzh 2° 11′ 30″ Kornôg / 47.1381, -2.1916 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 5 m bihanañ 0 m — brasañ 38 m |
| Gorread | 16,39 km² |
| Plaen-Raez ||
| kemmañ |
Plaen-Raez (La Plaine-sur-mer e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Pornizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Douaroniezh

* War lez ar Meurvor Atlantel emañ Plaen-Raez.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Plaen-Raez e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Pornizh hag e Bann Pembo. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Pembo.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Kemmoù melestradurel

* Pradvael: krouet e voe kumun Pradvael e 1908 diwar ul lodenn eus tiriad Plaen-Raez.
* 1926: lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Sant-Nazer pa voe diskaret Arondisamant Pembo.

#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 43 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,70 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Peulvan L'Ennerie.
* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 23 a viz Ebrel 1922.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Un draezheg noazhourien zo e Plaen-Raez.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 2 (Aerlu) 19 (Tirlu) hag un nebeut korfoù chomet dianv |
| Hollad | tost 30 |
Tost tregont soudard a zo douaret e bered Plaen-Raez. Diwar an 21 anavezet o anv ez eus unan na ouier ket pelec'h emañ e vez er vered. 16 anezhe a varvas d'ar 17 a viz Even 1940 pa voe kaset ar mordreizher eus ar Rouantelezh-Unanet RMS Lancastria d'ar strad e donvor Sant-Nazer. Korfoù daou garrnijour eus SUA a voe douaret er vered-mañ da gentañ, met gouarnamant SUA o lakaas en ur vered SUAat e 1949.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Pennad kar

* Pradvael.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Plaen-Raez
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Pradvael
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (en)Commonwealth War Graves Commission
# Plaid Werdd Cymru

* Lodenn eus ar rummad pennadoù war an ekologiezh politikel
* Dodennoù hag a denn d'an ekologiezh politikel
* Aozadurioù ekologour dre ar bed: Strolladoù politikel • Sindikadoù • Kevredigezhioù
* Peulioù ideologel an ekologiezh politikel : Furnez ekologel • Justis sokial • Demokratelezh dre gemer perzh • Nann-feulster • Dalc'hadusted • Doujañs ouzh al liested
* Stourmoù ekologel : Stourmoù enep-nukleel • Stourmoù enep-BDG • Stourmoù enep-saotradur • Stourmoù evit al liested
* A bep seurt : Lennegezh
Plaid Werdd Cymru (saozneg Wales Green Party) a zo ur strollad rannvroel damemren e-barzh ar Green Party of England and Wales. E Kembre eo oberiant. Ar strollad politikel lec'hel nemetañ eo gantañ ur statud emren e-barzh framm ar Green Party of England and Wales eo.
Kinnig a ra danvez-kannaded evit Parlamant Broadel Kembre. Ann Were eo e benn a-vremañ. N'en deus sez ebet ha ne dap ket muioc'h eget 5% eus ar mouezhioù dre vras.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Plagiodontia

Plagiodontia :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Capromyidae |
| Genad : | Plagiodontia |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Plagiodontia a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ hutiaed.

## Spesadoù

* Plagiodontia aedium
* Plagiodontia ipnaeum, aet da get
# Rookie

Graet e vez ur rookie (un den nevez) e saozneg eus un den a zo e-barzh e vloavezh kentañ, er sportoù norzhamerikan dreist-holl. Implijet e vez ar ger-se evit an holl dud a grog gant ur c'hevread nevez evit ar bloavezh kentañ. Setu graet e vefe ur rookie eus un den kozh awalc'h a grog gant ur sport nevez.
Dre astenn-ster e vez graet rookie eus an holl dud a grog gant un dra nevez, el labour, er c'hoarioù video pe traoù-all.
E-barzh meur a sport e Norzhamerika e vez dilennet bep bloaz rookie ar bloavezh (anvet Rookie of the Year), da skouer en Indianapolis 500.
# Roosevelt Island

Roosevelt Island zo anv meur a enezenn.

## Stadoù-Unanet

* Roosevelt Island (New York), e kêr New York
** Roosevelt Island (IND 63rd Street Line), un arsav metro
* Theodore Roosevelt Island, e Washington, D.C

## Antarktika

* Roosevelt Island, Antarktika, en Antarktika
# Rontder (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen rontder (saoz.: roundedness) war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus un doare gweuzadur vogalennek ma vez rontaet an diweuz pa vez distaget ur vogalenn.
Pa vez distaget ur vogalenn ront e vez digoret an diweuz e stumm ur ront keit ha ma vezont distegn pa distager ur vogalenn blaen pe nann-ront.
Implijet e vez kentoc'h an termen gweuzadur pa gomzer eus ar fed ma vez rontaet pe get ur kensonenn.
E darn vrasañ eus yezhoù ar bed e vez plaen ar vogalennoù a-raok keit ha ma vez ront ar vogalennoù a-dreñv, setu perak e vez isrannet ar vogalennoù etre vogalennoù a gentañ renk (plaen hag a-raok mui ront hag a-dreñv) ha vogalennoù a eil renk (ront hag a-raok mui plaen hag a-dreñv).
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel e c'heller implijout ur sin diakritek skreivet didan un arouezenn bennañ evit merkañ ar fed ma vez rontaet keit ha ma c'heller merkañ ar ved ma vez rontaet-krenn ur vogalenn dre skrivañ ur "w" bihañ a-us ha d'an tu-dehoù dezhi, da skouer e houpaeg ma vez diforc'het etre tri drez rontder: [x x̹ xʷ] pe [x x̜ʷ xʷ]. Div arouezenn ispisial all ez eus el LFE ledanaet: [ə͍] evit merkañ diweuz stegnet nann-ront ha [ʒ$^œ$] evit merkañ sonennoù ront-digor.
Daou doare rontder disheñver ez eus: rontadur endogweuzek (pe "moustret") ha rontadur ezogweuzek (pe "koagennek").
    Rontadur endogweuzek: tosaat a ra eil korn an diweuz ouzh ebet keit ha ma c'hell bezañ damvoustret an diweuz met ne vez ket koagennet an diweuz ha ne deu nemet o diavaez war-wel;
    Rontadur ezogweuzek: koagennet e vez an diweuz evel pa reer ur pok ha donta ra diabarzh an diweuz war-wel.
Peurliesañ pa vezont distaget ront e vez ezogweuzek ar vogalennoù a-dreñv keit ha ma vez endogweuzek ar vogalennoù ront a-raok.
E japaneg avat ez eo endogweuzek ar vogalenn a-dreñv serr hag e svedeg ez eo fonemek an daou doare rontder dre ma diforc'her e rannyezhoù 'zo etre vogalenn greiz etre plaen, endogweuzek hag ezogweuzek.
N'eus arouezenn ispsial ebet el LFE evit ober an diforc'h tre an daou daore rontader-se ha peurleisañ pa gomzer eus "rontder" hepmuiken e vez komprenet evel rondtadu ezogweuzek.

## Gwelit ivez:

* Vogalenn
* Kensonenn
* Doare distagañ
* Gweuzadur
# Roost-Warendin

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Roost-Warendin |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Roost-Warendin en Arondisamant Douai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Douai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Douaisis |
| Kanton | Douai-Biz |
| Kod INSEE | 59509 |
| Kod-post | 59286 |
| Maer | Lionel Courdavault |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,16 km² |
| Led | 50° 25' 16" Norzh |
| Hed | 03° 06' 23" Reter |
| Uhelder kreiz | 21 m |
| Uhelder bihanañ | 18 m |
| Uhelder brasañ | 27 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 157 (2007) |
| Stankter | 859 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Roost-Warendin |
Roost-Warendin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h gall

* Staget e voe Warendin, ur gêriadenn eus parrez Râches, ouzh parrez Roost evit krouiñ ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Bernicourt, XVIII$^{vet}$ kantved
* Iliz katolik Saint Martin, 1828-1832

## Armerzh

* Foz-glaou an Escarpelle, bet serret e 1990
* Ti-bresañ ha maltañ Saint-Martin

## Douaroniezh

* War lez ar Scarpe emañ Roost-Warendin.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Ront (sin diakritek)

* Sinoù diakritek
* Sin diakritek
* Tired lemm ( ˊ )
* Tired lemm doubl ( ˝ )
* Tired boud ( ˋ )
* Breve ( ˘ )
* Karon / háček ( ˇ )
* lostig ( ¸ )
* Tired kognek ( ˆ )
* Daouboent ( ¨ )
* Pik ( · )
* Anunaasika ( ˙ )
* Anusvaara (  ̣ )
* Krogig / Dấu hỏi (  ̉ )
* Makron ( ˉ )
* Ogonek ( ˛ )
* Ront / kroužek ( ˚ )
* Spiritus asper ( ʽ )
* Spiritus lenis (  ʼ )
* Merkoù all implijet a-wechoù evel sinoù diakritek
* Skrab ( ’ )
* Barennig serzh ( | )
* Daoubik ( : )
* Virgulenn ( , )
* Barrennig ( ˗ )
* Tildenn ( ˜ )
* Titlo (  ҃ )
* Poent kreiz ( l·l )
Implijet e vez ur ront pe ur c'helc'hig bihan evel sin diakritek al lizherenneg latin e yezhoù resis zo, en o zouez ar yezhoù skandinavek hag ivez ar walloneg gant al lizherenn A (Å,å).
Implijet e vez ivez gant at lizrenn u (Ů, ů) e tchekeg, anvet kroužek evit diskouez e rank ar vogalenn-se bezañ distaget hir, da skouer "kůň" ("marc'h", LFE [ku:ɲ]).

## Gwelet ivez

* Å
# Ronzo-Chienis

Ronzo-Chienis zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Ronzone

Ronzone zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Roosdaal

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Roosdaal zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 21,92 km²
* Poblañs (2022) : 11 735 a dud
* Stankter : 535 den/km²
# Roll an embannerien vrezhonek

* A • B • C • E • K • M • O • P • S • T • Y

## A

* Al Lanv, e Kemper
* Al Liamm
* An Alarc'h
* An Here, paouezet er bloaz 2005, goude bezañ embannet 300 levr.
* Ar Granenn, e Kerien.
* Embannadurioù an Tour-Tan, abaoe 1980
* Armeline, embanner skridoù divyezher Jean-Yves Plourin dreist-holl

## B

* Bannoù-Heol, e Kemper

## C

* Coop Breizh, e Speied, embanner gallek. Un nebeud levrioù diwar-benn ar brezhoneg.

## E

* Emgleo Breiz, e Brest, a embann e falc'huneg.
* Evertype, e Dundee.

## K

* Keit Vimp Bev, e Laz

## M

* Minihi Levenez, e Trelevenez, e Leon, a embann e falc'huneg.
* Mouladurioù Hor Yezh, e Lesneven, ha goude e Kemper

## O

* Ofis ar Brezhoneg

## P

* Preder, e Ploveilh

## S

* Sav-Heol, e Reuz
* Skol an Emsav, embanner an Hentenn Oulpan dreist-holl, e Roazhon

## T

* TES (Ti-embann ar skolioù brezhonek), e Sant-Brieg

## Y

* Yoran Embanner, embanner gallek dreist-holl, a embann geriadurioù bihan divyezhek, darn anezho gant brezhoneg.
# Roll an dud arroudennet

Er roll-mañ e tastumer peb a den a zo bet arroudennet ha wikiet. Renket e vo an dud dindan rolloù dre vroad, dre yezh, dre ober, hag all.

## Arz
### Bro-C'hall
#### Breizh

Roll izili ar Seiz Breur

#### E Bro-C'hall nemet Breizh
##### Livouriezh
## Lennegezh
### Brezhoneg

Roll skrivagnerien Emgleo Breiz Roll skrivagnerien Skol Walarn
Théodore Hersart de la Villemarqué
Goulc'han Kervella Mikael Madeg
Fañch an Uhel

### E yezhoù estreged ar brezhoneg
#### Barzhoniezh

Georges Brassens Armand Robin

#### Lennegezh dre gomz

Charles Perrault Breudeur Grimm

## Yezhoniezh

Roll yezhourien ar brezhoneg

## Relijion

Roll Sent Vreizh

## Skiantoù

Alan Turing Albert Einstein

## Sonerezh
### Kan

Yann-Fañch Kemener

### Rock
## Sportoù

Ellen MacArthur