OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hondegem

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hondegem |
| Anv ofisiel | Hondeghem |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Houtland |
| Kanton | Hazebroek-Norzh |
| Kod INSEE | 59308 |
| Kod post | 59190 |
| Maer | Jean-Pierre Feramus |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,6 km² |
| Led | 50° 45' 27" Norzh |
| Hed | 02° 31' 19" Reter |
| Uhelder kreiz | 41 m |
| Uhelder bihanañ | 24 m |
| Uhelder brasañ | 57 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 947 (2007) |
| Stankter | 75 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hondegem (e galleg:Hondeghem ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, e Hanternoz Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Homyel’

Homyel’ (belaruseg: Го́мель, distaget; e rusianeg: Го́мель, Gomel, distaget:) eo eil brasañ kêr Belarus, e reter ar vro. 515 325 a dud a oa o vevañ eno e 2013.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Hervez an niveradeg
# Honda

Honda Motor Company, Limited (本田技研工業株式会社, Honda Giken Kōgyō kabushiki kaisha, Honda Technology Research Institute Company, Limited), pe simploc'h, Honda, a zo ur saver kirri, kamionoù, motoioù, hag ivez kirri-nij japanat. Sevel a ra ivez ganerioù tredan, kefluskerioù bigi hag aveadur evit jardinat.
Krouet e oa bet gant Soichiro Honda ha Takeo Fujisawa e 1948; e Tokyo emañ sez an embregerezh.
Redet en deus Honda e redadegoù kirri, e Formulenn 1 da skouer gant e skipailh, pe o sevel kefluskerioù. Redek a ra en IndyCar bremañ o sevel kefluskerioù evit meur a skipailh.
# Honda Racing F1 Team

Div wech eo deuet Honda, ar saver-kirri japanat, e Formulenn 1, ar wech gentañ etre 1964 ha 1968 hag an eil wech etre 2006 ha 2008, goude bezañ adprenet BAR ganto. Etre ar bloavezhioù-se en deus graet Honda kefluskerioù evit skipailhoù F1, o c'hounit trec'hioù ha titloù gant Williams, McLaren. Staget eo ar mare-se ouzh Ayrton Senna.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Homofobiezh

An termen homofobiezh savet diwar homo- "heñvel" ha fobiezh (gresianeg: Φοβος; "aon") a vez implijet evit deskrivañ kasoni pe dispriz davet an heñvelrevelezh pe an dud heñvelrevel. Un termen ideologel an hini eo, liammet ouzh an arallrevreoladouriezh.
Krouet e oa bet an nevezc'her-mañ gant ar psikologour George Weinberg hag implijet evit ar wezh kentañ dre skrid e saozneg e "Time Magazine" e 1969,
Ret eo anzav eo bet savet fall ar ger-mañ hag a talvezfe kement hag "aon rak traoù heñvel an eil re diouzh ar re all" hervez e etimologiezh diouzh un tu ha dreist-holl n’eo ket dereat an termen-mañ evit ober dave d’an treuzveno sokial ha/pe hiniennel a-enep d’an heñvelrevelezh diouzh an tu all rak n’eo ket e gwirionez ur c’hleñved-spered evel ar fobiezhioù all, met kentoc’h un ideologiezh. Abalamour da se e oa bet krouet an termen arallrevouriezh hervez patrom termenoù all evel "gouennouriezh" evit lakaat war-wel en un doare–splann e tenn d’ar c’hredennoù ideologel ha sokial.
War al live hinienel e komzer eus homofobiezh diabarzh (pe homofobiez ego-distonek) pa nac'h hini pe hini anaout o heñvelrevelezh. Herevz tud zo, en o zouez Sigmund Freud ez eo an darn vrasañ eus an dud homofobel tud heñvelrevel o-unan ha ne deu ket a-benn d'hen anaout ha neuze o devez kas oute o-unan hag ivez a-enep d'an dud all hag a zo (pe a seblant bezañ) heñvelrevel.
E broioù zo ez eus lezennoù resis a-enep d'an homofobiezh, e broioù all avat ez eo an homofobiezh unan eus kredennoù ideologel pennañ hag enne e vez lakaet an heñvelerezh da dorfed.

## Gwelet ivez

* Arallrevreoladouriezh
* Arallrevouriezh

## Liammoù diavaez

* Devezh etrebroadel a-enep d’an homofobiezh (ar 17 a viz Mae)

## Notennoù

* ↑ Geriadur Ménard p. 686b, a-gevret gant heñvelrevgazouriezh.
# Homoforiezh

Implijet e vez an termen yezhoniel homoforiezh (saoz.: homophora) evit komz eus un doare ezoforiezh pa ra dave elfennoù ul lavarenn pe ur skrid da elfennoù er-maez eus ar skrid e-unan met komprenet a-drugarez d'an anaoudegezhioù boutin etre an hini a gomz hag an hini a glev, da skouer:
    "Ha klevet az poa ar Prezidant o kaozeal war ar skinwel dec'h da noz?"
Amañ, daoust ha n'emañ ket resisaet er skrid da beseurt "prezidant" e reer dave, e c'hell bezañ komprenet eus piv ez eus komz a-drugarez d'al lec'h ha d'an amzer ma vez produet ar skrid ha/pe a-drugarez da anaoudegezhioù sevenadurel boutin an hini a brodu ar skrid (pe al lavarenn) hag an hini (pe ar re) a resev anezhañ.

## Gwelet ivez

* Ezoforiezh
* Endoforiezh
# Homs

Homs (en arabeg : ḥimṣ, حمص ; graet e veze Emesa anezhi e-pad an Henamzer (latin : Emesa ; henc'hresianeg : Έμεσα)) zo ur gêr a Siria (e-mesk ar re bobletañ), unan a bouezusañ kreizennoù greantel hag armerzhel ar vro. Lec'hiet eo Homs e kreiz Siria, nepell diouzh Liban. Bout ec'h eus etre 900 000 hag 1 000 000 a annezidi enni. Unan a lec'hioù kreiz an emsavadeg a-enep da renad Bashar al-Assad eo ivez adalek 2011.

## Douaroniezh

136 Km e biz Damas. 25000 annezer e 1863.

## Anv

* Emesa
* Homs, Hems

## Istor

* Ibrahim-Pacha e oa trec'h war an Durked e bloaz 1832.
* Aloubet eo Homs gant ar Saozhon e 1840.

## Tud ganet eno

* Julia Domna, merc'h ar beleg-meur Baal eus Emesia

## Tud marvet eno

* bloaz 217 ː Julia Domna, impalaerez roman, eil gwreg an impaler Septimius Severus, mamm Caracalla ha Geta

## Daveoù

* ↑ M.N. Bouillet : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. Librairie L. Hachette et Cie. Paris 1863
* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith : The Place-names of Roman Britain. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.
# Hondarribia

Hondarribia zo ur porzh eus Gipuzkoa, en Hegoalde, en Euskal Herria, war lez kleiz ar stêr Bidasoa, a-dal da borzh Hendaia, war al lez dehou, e Lapurdi. Anavezet eo bet e-giz Fuenterrabia, hag e galleg Fontarrabie.
Eno oa bet harluet, e deroù an 20vet kantved, kloerdi bihan tadoù Pikpus, e-lec'h m'en em gavas Youenn Drezen, Jakez Riou ha Jakez Kerrien.
# Hon-Hergies

Kumunioù Frañs :
| Anv | Hon-Hergies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hon-Hergies en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bavaisis |
| Kanton | Bavay |
| Kod INSEE | 59310 |
| Kod-post | 59570 |
| Maer | Muriel Rzeszutek |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,02 km² |
| Led | 50° 20' .." Norzh |
| Hed | 03° 50' .." Reter |
| Uhelder kreiz | 125 m |
| Uhelder bihanañ | 88 m |
| Uhelder brasañ | 152 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 814 (2007) |
| Stankter | 74 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Hon-Hergies |
Hon-Hergies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Hon
* Iliz katolik Hon, XVII$^{vet}$ kantved, kloc’hdi eus an XVIII$^{vet}$ kantved. • Iliz katolik Hergies, XVII$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Hogneau ha war an harzoù gant Belgia emañ Hon-Hergies.
# Francesco IV Modena

Francesco IV d'Este (Milano, 6 a viz Here 1779 – Modena, 21 a viz Genver [1846]]) a oa dug Modena ha Reggio nell'Emilia adalek 1814 betek e varv e 1846.
Mab e oa da Ferdinand Karl Aostria-Este (1754-1806). War e lerc'h e renas an dug Francesco V Modena, diwezhañ dug Modena, betek 1859 : er bloaz-se e voe staget an dugelezh ouzh rouantelezh Sardigna, ha mervel a reas Francesco V e 1875.
# Francesco Iañ Ordelaffi

Francesco I Ordelaffi (pe Cecco I, war-dro 1300 – 1332) a oa aotrou Forlì ha Bertinoro eus 1315 betek 1331. Breur e oa da Scarpetta Ordelaffi, aotrou eno en e raok.
Argaset e voe eus Forlì, e greñvlec'h, gant arme ar pab e 1331, ha mervel a eure goude kouezhañ diwar varc'h.
# Francesco Iañ de' Medici

Francesco I de' Medici (Firenze 1541-1587) a oa mab henañ Cosimo I de' Medici‎ hag Eleonora di Toledo e wreg. Dug-meur Toskana e voe war-lerc'h e dad.
Ne oa ket troet-kaer gant ar politikerezh, met evel un tirant e renas. Plediñ a reas gant ar skiantoù, an alkimiezh, an disavouriezh, hag ar c'hinklañ dreist pep tra.
Eñ an hini a grogas da zastum taolennoù en Ofisoù, ha d'ober e studiolo ». Giorgio Vasari an hini a reas war-dro sevel ha leuniañ anezhañ eus 1570 da 1572, er Palazzo Vecchio e Firenze.
E 1563 e voe anvet da gardinal hag ez eas da Roma. Gwarezer arzourien e voe, hervez doare e dad. Gantañ e voe kaeraet ar Villa Médicis a-benn goudoriñ e zastumadoù delwennoù klasel, a-raok ma voent kaset d'an Ofisoù.
E 1576, pa voe lazhet he c'hoar Isabella de' Medici gant he fried ne glaskas ket laou e penn he muntrer.

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas da Janed Aostria, pe Janed Habsbourg, nizez d'an Impalaer Karl V, ha pemp bugel o doe. Div verc'h a eas da wragez, en o zouez Maria de' Medici, a zimezas d'ar roue gall Herri IV. Goude marv e wreg e 1578 e timezas d'e bried-kleiz, Bianca Capello; kement-se ne roas ket brud vat dezhañ e-touez ar bobl, a oa troet abaoe pell a-enep dezhañ, hag a damalle e vuhez fall dezhañ .

## Marv

Mervel a eure, war un dro gant Bianca d'an 19 a viz Here 1587. Pell amzer e voe kredet e oa marteze gant ar malaria, goude ma oa diskred e c'halle bezañ goude lonkañ kontamm. Lavaret ez eus bet e oa Ferdinando Iañ de' Medici (1587-1609), breur d'he fried an dug-meur Francesco ha dug-meur war e lerc'h, an hini a oa kiriek da se: en e di o devoa koaniet ha kasoni a vage ouzh Bianca.
E miz Kerzu 2006 e oa kaoz e kazetennoù Italia eus dielfennadur avuoù an daou bried ha kavet roud eus arsenik.
E 2007 eo bet kadarnaet ar c'hontammadur, gant ur studienn embannet er British Medical Journal. Ar muntr avat n'eo ket prouet.

## Notennoù

* ↑ Le Nouvel Observateur, n° 2201, 18-24 Genver 2007, p.85
# Francesco IV Gonzaga

Francesco IV Gonzaga (1586-1612), a voe Vvet Dug Mantova ha Monferrato e 1612, goude marv e dad, e-pad un toullad mizioù nemetken.
War e lerc'h e renas e vreur Ferdinando Gonzaga.
Mab e oa da Vincenzo Iañ Gonzaga ha da Eleonora de' Medici.
Eurediñ a reas d'an 19 a viz C'hwevrer 1608, e Torino, da Marc'harid Savoia (1589-1655), merc'h da Carlo Emanuele Iañ, dug Savoia ha da Catarina Micaelae Spagn. Tri bugel o doe, an daou ziwezhañ a varvas a-raok bloaz:
* Maria Mantova (1609-1660), a zimezas en 1627, da Charles III (1609-1631), dug Mayenne, ur chenderv a bell ;
* Ludovico (1611-1612) ;
* Eleonora (1612-1612).
# Francesco Iañ an Div Sikilia

Francesco Iañ (1777–1830), a oa roue an Div Sikilia adalek 1825 betek e varv e 1830.

## Dimezioù

Dimezet e oa bet div wech:
* da Maria Klementine von Österreich (1777–1801),
* da María Isabel Spagn (1789-1848).

## Bugale

Ur bern bugale en deus bet, ha besterd ouzhpenn.
-Digant Maria Klementine n'en doe nemet daou vugel:
* Carolina Ferdinanda Luisa an Div Sikilia: (1798-1870), dimezet div wech:
** da Charlez, dug Berry eil mab ar roue gall Charlez X;
** d'ar c'hont Ettore Lucchesi Palli, Priñs Campofranco, dug Grazia;
* Ferdinando: (1800-1801), marvet da ur bloaz.
-Digant Maria Isabel: Francesco ha Maria Isabel o doe daouzek bugel a zimezas da gement tiegezh roueel a oa en Europa an XIXvet kantved
* Luisa Carlotta: (1804-1844), a zimezas d'hec'h eontr, breur d'he mamm, an infant spagnol Francisco de Paula Spagn; o mab henañ, Francisco de Asís de Borbón a zimezas da Isabel II , rouanez Spagn;
* Maria Cristina an Div Sikilia: (1806-1878),
** a zeuas da vout pedervet gwreg hec'h eontr Fernando VII, Roue Spagn, ha breur henañ he mamm;
*** ur verc'h o doe, Isabel II, rouanez Spagn; Maria Cristina a voe rejantez e-pad yaouankiz he merc'h, eus 1833 da 1840;
** addimeziñ a reas da Agustín Fernando Muñoz y Sánchez, dug Rianzares;
* Ferdinando: (1810-1859), dug ar Puglie, dug Calabria adal 1825, roue war-lerc'h e dad Ferdinando II pa varvas e 1830;
* Carlo Ferdinando priñs Capua (1811-1862),
** a reas un dimeziñ morganatek e 1836 gant Penelope Smith (1815-1882);
* Leopoldo, kont Siracusa: (1813-1860),
** a zimezas e 1837 d'ar briñsez Filiberta di Savoia Carignano (1814-1874), hag ur verc'h dezhe, Isabella, (1838);
** ur verc'h all en dije bet, bastardez, Teresa, markizez Vulcano (1840-1920);
* Maria Antonietta: (1814-1898),
** dimezet d'he c'henderv Dug-meur Toskana Leopoldo II Toskana;
* Antonio Pasquale, Kont Lecce: (1816-1843), marvet divugel;
* Maria Amalia (1818-1857),
* dimezet e 1832 da Sebastiano di Borbone-Spagna, Infant Spagn hag Infant Portugal (1811-1872);
* Maria Carolina (1820-1861),
** dimezet e 1850 Carlos Luis de Borbón y Braganza (1818-1861), kont Montemolin, a c'houlennas kurunenn Spagn evel e dad;
* Teresa Cristina: (1822-1889), a zimezas e 1843 da Pedro II Brazil, impalaer Brazil;
* Luigi, kont Aquila: (1824-1897),
** dimezet e 1844 da Januária Maria de Bragança (1822-1901), merc'h da impalaer Brazil Pedro Iañ, c'hoar da Maria II Portugal ha Pedro II Brazil. Eus Luigi e tiskenn konted Roccaguglielma, skourr aet da hesk e 1967;
* Francesco di Paola, kont Trapani: (1827-1892),
** dimezet da Maria Isabella d'Asburgo-Toscana (1834-1901), Leopoldo marvet da 17 vloaz ha Ferdinando
# Francesco Maria Farnese

Francesco Maria Farnese (Parma, 15 Eost 1619 – Parma, 12 Gouhere 1647) a oa ur c'hardinal italian. Mab e oa da Ranuccio Iañ Farnese, dug Parma ha Piacenza, ha da Margherita Aldobrandini, nizez d'ar pab Clemente VIII. Meur a hini eus an tiegezh Farnese, a-raok dezhañ, a oa deuet da vout kardinal, evel Alessandro Farnese deuet da vout ar pab Paol III.
# Francesco Maria II della Rovere

Francesco Maria II della Rovere (1549 – 1631) a oa Dug Urbino, Dug Sora, aotrou Pesaro, Senigallia, Fossombrone ha Gubbio.

## Bugaleaj

Mab e oa da Guidobaldo II Della Rovere, dug Urbino, kont Montefeltro, ha da Vittoria Farnese.
Savet ha desket mat e voe, hag eus 1565 betek 1568 e oa e lez Spagn. Anvet e voe da zug pa varvas e dad e 1574.

## Dimezioù

E 1570 e timezas da Lucrezia d'Este (1535 – 1598), a oa pevarzek vloaz koshoc'h egetañ : eñ a oa 21 bloaz, ha hi 35 bloaz. Bugel ebet n'o doe. Adalek 1579 e tispartias diouzh e bried ac'h eas da vevañ da Ferrara, e lez he breur Alfonso II d'Este.
Mervel a reas Lucrezia e 1598. Pa ne oa mab ebet edo an dugelezh o vont da zistreiñ etre daouarn ar pab goude marv an dug dishêr. Neuze e fellas da Francesco addimeziñ.
E 1599 ec'h euredas gant Livia Della Rovere, ur geniterv a oa 36 bloaz yaouankoc'h egetañ, evit klask kaout ur pennhêr. E Mae 1605 e c'hanas Livia ur mab, Federico Ubaldo della Rovere. Hennezh a zimezas da Claudia de' Medici e 1621, hag a roas da Francesco Maria II ur verc'h-vihan, Vittoria della Rovere.
# Francesco Iañ Sforza

Francesco Sforza ( 1401-1466), a oa condottiero er c'h-Quattrocento. Dont a reas da vout dug Milano war-lerc'h marvet an dug Filippo Maria Visconti e 1447, pa zimezas da Bianca Maria Visconti, pennhêrez, war-lerc'h dibenn ar Republik Ambrozian (1447-1450).

## E vuhez

Ganet e oa e San Miniato, e Toskana, e 1401. Mab bastard e oa da Muzio Attendolo « Sforza » ha da Lucia Terziani, eus Marsciano.
E dad a oa condottiero, genidik eus Pescara, hag a vrezelias evit an Tiegezh Visconti, goude Firenze, ha duged Anjev Naplez. E vugaleaj a dremenas e Firenze hag e lez Niccolò III d'Este e Ferrara. Eno e voe desket mat, gant Guarino Guarini dreist-holl, lesanvet il Veronese. Da-heul e da ez eas da vrezeliñ da Naplez. Eno, da unnek vloaz, e miz Kerzu 1412, e voe anvet da gont Tricarico gant ar roue Ladislao Iañ hag armet en marc'heg.
Ar c'hontig (" Il conticello"), evel ma veze graet anezhañ neuze, a zimezas da Polissena Ruffo, un dimezell eus skourr Montalto, intañvez ar marc'heg gall Giacomo de Mailly, perc'henn douaroù bras. Seitek vloaz e oa, pa voe graet an eured, d'an 23 a viz Here 1418, e Rossano. Ne oa ket bihan an argouroù: Paola, priñselezh Rossano, Calimera, Caccuri, Montalto, Policastro ha douaroù all hag a voe fiziet en Angelo Simonetta. E 1420 e varvas Polissena goude genel ur verc'h, Antonia Polissena, a varvas buan ivez.
En 1424 e varvas tad Francesco, ha kemeret e voe penn e armead gant e vab, a laboure evit an hini a baee ar muiañ.
Evit Janed II Naplez e lakaas seziz war gêr Naplez. Servij a reas Tiegezh Visconti Milano a-enep Republik Venezia hag ar pab Ujen IV a dennas marz Ancona digantañ.
En 1434 e teuas ar pab da ginnig dezhañ an titloù a vikel ar pab ha gonfalonniero an Iliz evit mont a-enep en échange de son service a-enep Milano.
Neuze e reas emglev gant Venezia. Sforza a laoske Brescia ha Crema ganti, hag en eskemm e oa anavezet evel aotrou an holl zouaroù a c'hallje tapout. Hag eñ da gemer Pavia, Novaro hag Alessandria, ha goude mont da lakaat seziz war gêr Milano, a voe kemeret gantañ d'ar 26 a viz C'hwevrer 1450. Neuze e voe anvet da aotrou ha dug kêr.

## Dimeziñ ha bugale

* Dimezet e 1418 gant Polissena Ruffo († 1420)
* Addimezet d'ar 14 a viz Here 1441 gant Bianca Maria Visconti
** Galeazzo Maria (1444 - 1476), Dug Milano adal 1466 betek e varv e 1476
** Ippolita Maria (1446 - 1488), dimezet e 1465 Alfonso di Aragona
** Filippo Maria (1445 - 1492), kont Corsica ha Pavia
** Sforza Maria (1449 - 1479) dug Bari
** Ludovico Maria, lesanvet "il Moro" (1452-1508), dug Bari ha Milano;
** Elisabetta Maria (1453-1472)
** Ascanio Maria (1455 - 1505), Eskob Pavia, kardinal
** Ottaviano Maria (1458 - 1477), Kont Lugano
* Ouzhppenn-se en doe kalz a vesterd, hervez istorourien zo e vije bet 40, hervez darn e vije bet kalz muioc'h, ha setu ar re anavezetañ:
** Tristano (1422 - Milano, 1477)
* Digant e serc'h Giovanna d'Acquapendente en doe tri bugel all:
** Polissena (1428 - 1449) dimezet da Sigismondo Malatesta ha muntret dre urzh he fried.
** Sforza Secondo (1433 - 1492 pe 1493)
** Drusiana (1437 - 1474), dimezet da Jacopo Piccinino e 1464
# Francesco Iañ

Francesco Iañ a vez laret eus meur a roue pe dug eus Italia.
* Francesco Iañ Gonzaga (1366 – 1407), condottiero
* Francesco Iañ Sforza (1401-1466)
* Francesco Iañ de' Medici (1541-1587)
* Francesco Iañ d'Este (1610-1658)
* Francesco Iañ an Div Sikilia (1777–1830), Roue an Div Sikilia.

## Pennadoù kar

* Francesco
* Frañsez Iañ
# Ganedigezh Gwener

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ganedigezh Gwener zo bet livet gant meur a arzour a venne diskouez ganedigezh doueez ar garantez, Afrodite e mojennoù kozh Hellaz, ha Gwener e Roma.
Kentañ livadur a voe war an darvoud-se e voe Afrodite Anadyomene gant al livour hellazat Apelles. Un toullad arzourien zo bet war e lerc'h en istor an arz hag an denelezh.

## Taolennoù

Setu ar re anavezetañ:
* Ganedigezh Gwener , pe La Nascita di Venere, gant Sandro Botticelli, 1485.
* Ganedigezh Gwener gant Amaury-Duval, 1862.
* Ganedigezh Gwener gant Alexandre Cabanel, 1863.
* Ganedigezh Gwener gant William Bouguereau, 1879.
Re all zo bet c'hoazh:
* gant Raffaello Sanzio
* gant Tizian
* gant Rubens
* gant François Boucher
* gant Théodore Chassériau
* gant Dominique Ingres
* gant Jean-Léon Gérôme

## Lennegezh

* Ur romant anvet The Birth of Venus, gant ar romantourez saoz Sarah Dunant (ganet e 1950), diwar-benn ul livourez en amzer an Azginivelezh italian.

## Sonerezh

* La naissance de Vénus, gant Gabriel Fauré.

## Gwelout ivez

* Afrodite Anadyomene
# Ganeg

Ur yezh c'hourek eus isskourr yezhoù ar su eo ar ganeg (gan) pe kaansaeg (kaansa), komzet e Burkina Faso, gant ur 6 000 a dud.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek
# Ganedigezh Gwener (Gérôme)

Ganedigezh Gwener, pe La Naissance de Vénus, pe L’Étoile, pe Vénus sortant des eaux, zo un daolenn gant al livour gall Jean-Léon Gérôme e 1890 .
# Ganedigezh Gwener (Cabanel)

Ganedigezh Gwener (Naissance de Venus e galleg) livet gant Alexandre Cabanel (1823-1889) a oa bet diskouezet e 1863 e Salon Pariz ha prenet gant Napoleon III evitañ e-unan. Hiriv emañ e Mirdi Orsay, e Pariz ivez.
Un doare bihanoc'h zo ivez, bet graet e 1875, hag a zo er Metropolitan Museum of Art e kêr New York City.

## Levrlennadur

* Rosenblum, Robert (1989). Paintings in the Musée d'Orsay. New York: Stewart, Tabori & Chang. ISBN 1-55670-099-7

## Pennadoù kar

* Ganedigezh Gwener
# Ganeg (yezh sinaek)

Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo ar ganeg (gan 赣语) komzet gant tro-dro da 20 milion a dud e Jiangxi e Sina.

## Liammoù diavaez

* Renkadur ar rannyezhoù ganek
* Ethnologue

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinaek
# Gang

Ur gang a vez graet eus ur vandennad tud gant ur sevenadur ha talvoudegezhioù boutin ganet dre al liammoù etre an izili hag an endro sokial ha kêrel e-lec'h ma vev izili ar gang. Kaoz a vez eus un aozadur torfed kenaozet. Unan eus ar perzhioù anatañ d'ur vandennad eo an aesamant da implijout ar feulster a-enep ar bandennoù all met ivez a-enep an dud dre vras, gant ar c'hoant da ledanaat o ziriad pe da vrasaat o galloud. Kemer a ra perzh ar bandennadoù e obererezhioù torfedus ha gant un donder disheñvel.
An anavezadenn gant izili ar vandennad pe gant izili ar bandennadoù all a vez alies savet diwar un amzer kaset en toull-bac'h, ha sokializadur an ezel a dremen dre an toull-bac'h, e-lec'h ma tap an den deskamant war bed an torfedoù. A-wechoù e teu lod eus izili ur gang da vezañ en o fenn dre vezañ bet toullbac'het. Lod eus ar bandennoù pe gangoù a vez ganet en toulloù-bac'h.
Lod eus ar gangoù a glask kaout ul livadur bolitikel pe relijiel, met pal pennañ an aozadurioù-se a chom kaout muioc'h-muiañ a c'halloud.

## Dielfennadur hag orin

Mammenn ar ger gang a gaver en alamaneg Gang, Gehen : baleadenn, bale. An Alamanted, evit komz a-zivout ur gang, a implij ar ger Band, evel evit ar « Baader Band » ( Strollad Baader-Meinhof), strollad sponterien eus Republik Kevreadel Alamagn er bloavezhioù 1970.

## Gangoù dre vro
### Stadoù-Unanet Amerika

* Aryan Brotherhood
* Bluebird Gang
* Black Guerrilla Family
* Border Brothers gang
* 38th street gang
* Dillinger Gang
* Folk Nation
* Fresno Bulldogs
* Gangster Disciples
* Lynwood Vikings
* Mara Salvatrucha
* Nuestra Familia

### Bro Saoz

* Peaky Blinders

### Zeland-Nevez

* Mongrel Mob
# Gandosso

Gandosso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Ganedigezh Gwener (Botticelli)

Ganedigezh Gwener, pe La Nascita di Venere en italianeg, zo un daolenn gant Sandro Botticelli, ma weler an doueez Gwener o tiflukañ eus ar mor.
Simonetta Vespucci‎, kaerañ plac'h Firenze hervez ar vrud, eo a zo Gwener en daolenn.
Savet eo bet an oberenn etre 1482 ha 1486, marteze evit Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici, kenderv da Lorenzo il Magnifico. Hennezh a oa, d’ar mare-se, perc’henn ar villa di Castello ma oa “Ganedigezh Gwener” hag “An Nevezamzer”, hervez a skrive Giorgio Vasari en e levr “Le Vite”, embannet e 1550.
Sandro Botticelli a c’halle bezañ awenet gant ar barzh Angelo Poliziano, hag a zeskrive ganedigezh Gwener en ur varzhoneg dezhañ. En oberennoù Homeros hag Ovidius e c’haller kavout an hevelep sujed: Zefiros, doue an avel Gornôg, o kas an nevezamzer en e alan hag e bried C’hloris, o vriata anezhañ. N’eo ket sur e anaveze Sandro Botticelli an oberennoù orin. Met dre e amezeg, Giorgio Antonio Vespucci e c’halle ober anaoudegezh gant ar barzh ha tud vrudetañ Firenze. Unan eus e guzulerien e c’halle bezañ ivez ar prederour Marsilio Ficino.
Gwelout an daolenn a c'haller e Mirdi an Ofisoù e Firenze.
# Kaprijke (kumun)

Kaprijke :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Kaprijke en Arondisamant Eeklo hag e proviñs Reter-Flandrez | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh flandrezek |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Reter-Flandrez |
| Arondisamant | Eeklo |
| ins | 43007 |
| Kumunioù-Kod post | 9970 9971 |
| Kumunioù strollet | Kaprijke Lembeke |
| Kod pellgomz | 09 |
| Maer | Filip Gijssels |
| Gorread | 33,71 km² |
| Hed | 03° 37' .." Reter |
| Led | 51° 13' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 171 (01.01.2007) |
| Stankter | 183 a./km² |
| Lec'hienn | www.kaprijke.be |
Kaprijke a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez.

## Douaroniezh

Bevennoù he-deus kumun Kaprijke gant ar c'humunioù ha rannoù-kumun da heul:
* a. Bassevelde (Assenede)
* b. Oosteeklo (Assenede)
* c. Sleidinge (Evergem)
* d. Waarschoot
* e. Eeklo
* f. Sint-Laureins
* g. Sint-Jan-in-Eremo (Sint-Laureins)
* h. Watervliet (Sint-Laureins)

## Emdroadur ar boblañs 1806-2005

* Mammennoù:INS, www.meetjesland.be ha kumun
* 1977: Kendeuzadeg Lembeke