OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Drongo kof gwenn

Drongo kof gwenn :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Dicruridae |
| Genad : | Dicrurus |
| Anv skiantel ||
| Dicrurus caerulescens (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An drongo kof gwenn (Dicrurus caerulescens) a zo un evn.

## Annez

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ:
* Dicrurus caerulescens caerulescens, e-harz an Himalaya e Nepal hag Indez,
* Dicrurus caerulescens leucopygialis, e kreisteiz Sri Lanka,
* Dicrurus caerulescens insularis, en hanternoz Sri Lanka.

## Daveennoù

* ↑ Dicrurus caerulescens war al lec'hienn Avibase.
# Drongo louet

Drongo louet :
| Un drongo louet. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Dicruridae |
| Genad : | Dicrurus |
| Anv skiantel ||
| Dicrurus leucophaeus Vieillot, 1817 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An drongo louet a zo un evn, Dicrurus leucophaeus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Al labous a gaver ar bemzek isspesad anezhañ en Azia.

## Liammoù diavaez

* (en) Fichenn Birdlife

## Daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC Word Bird List diwar-benn Dicrurus leucophaeus.
# Dronten

Dronten (distagañ ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Flevoland en Izelvroioù. Biddinghuizen, Dronten ha Swifterbant a ya d'ober ar gumun.

## Istor

Raktres kentañ kumun Dronten a voe aozet e penn-kentañ ar bloavezhioù 1950 ha raktres kêr Dronten (kalon ar gumun) a voe embannet e 1958. Diazezet e voe kêr Dronten e 1960 ha divizoù a voe a-zivout he ment : raktreset e voe degemer 15 000 annezad d agentañ, ha goude-se betek 30 000 anezho. Anv a oa a vodañ dek kêriadenn tro-dro da Dronten. Met gant ar skiant-prenet bet tapet pa voe savet Noordoostpolder e voe dibabet aozañ ur gumun vihanoc'h, ha neuze e voe savet ar gumun diwar div gêriadenn (Biddinghuizen ha Swifterbant) hag ur gêr vrasoc'h (Dronten).
An anv Dronten a voe dibabet d'ar 1añ a viz Genver 1972.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Dronten ez eus 25 dileuriad :
* CDA : 7 dileuriad
* PvdA : 5 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* SP : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 3 dileuriad
* Leefbaar Dronten : 2 zileuriad
* GroenLinks : 1 dileuriad

## Transportoù

A-benn 2012 e vo un ti-gar e Dronten, war an hent-houarn etre Zwolle ha Lelystad. Evit poent ez eo ti-gar Kampen an hini tostañ. Evit ar re a fell dezho mont da Amsterdam pe da Aerborzh Schiphol eo koulz tapout an tren e ti-gar kreiz Lelystad (Lelystad Centrum).

## Dudi

E Biddinghuizen emañ ar park dudi anvet Walibi World.

## Liamm diavaez

* Kartenn
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Droug an divskouarn

Droug an divskouarn zo un anv hollek evit meur a zroug deuet diwar re a drouz en-dro dimp. Trouz a vez muioc'h-mui e-barzh ar gevredigezh, abalamour d'ar binvioù trouzusoc'h bemdez, ha fall eo an trouz evit yec'hed an divskouarn. E kêr evel war ar maez, el labour evel er gêr, ne vez ket graet brav d’hon divskouarn. An trouz eo enebour kentañ ar yec'hed er bed a-vremañ, hervez Aozadur Bed ar Yec’hed. Koll ar c’hleved a zo deuet da vezañ an droug kentañ gouzañvet gant ar c’horf. Dont a ra da bevare kaoz a gleñved e-barzh al labour ; hervez al lezenn c'hall ez eo anavezet an trouz evel un dañjer el labour abaoe 1963.
10 % eus an dud e broioù zo, SUA, Japan, Europa, o devez poan o klevout, ha muioc’h-mui a dud a ya da welout ur mezeg abalamour da se, hogen muioc'h a baotred eget a verc'hed. Tapet eo ar vugale gant an droug ivez.

## Drailh

N’omp ket par dirak an trouz, rak kemmañ a ra an amzer tremenet e-kreiz an trouz hervez doareoù bevañ an dud. Hervez skuizhder ha kizidigezh an dud ivez n’en em zalc’ho ket atav daou zen en hevelep lec’h trouzus. Ne c’houzañv ket daou zen en hevelep doare e-mesk an hevelep trouz. Kentoc’h eget komz eus dekibeloù hag eus kreñvder an trouz, e kav gwelloc’h ar glevedoniourien komz eus an doare ma vez klevet kreñvder an trouz. 37% eus an dud yaouank etre 15 ha 19 vloaz o deus poan o klevet. Sonvaleerien MP3 lakaet re greñv, c’hoarioù video a-bouez-penn, ha re bell amzer e-barzh ar ravoù, gant kement-se e teu an drailh.

## Boudinelloù

Hervez ar glaskerien o deus ar re yaouank muioc'h-mui a boan o kompren an dud, balamour d'ar boudinelloù, a zo tintoù pe trouzioù tasmantel ; etre 10 ha 15% eus ar C'hallaoued o devez bec'h gant-se. N'ouzont ket ken petra eo bevañ en didrouz, gant ar c'hwitelladennoù iskis, hegazus-se. Koulskoude, n'eo ket an holl dud zo displijet gant ar boudinelloù. Gwelet e vezont gant pobloù 'zo, evel Sinaiz, e-giz arouezioù eus an Doueed. Un droug nevez all zo en divskouarn, an usklev, a zo un dreistkizidigezh ouzh an trouz hag a laka pep trouz da vezañ poanius-kenañ.

## Prognosis

An darn vrasañ eus an dud tapet gant an tinnitus a gustum ouzh o droug gant an amzer. Darn avar a c'houzañv kalz, hep distag.

## Pennadoù kar

* Bouzarded
* Skouarn
* Saotradur dre drouz

## Notennoù

* ↑ (en) Baguley D McFerran D, Hall D, « Tinnitus » Lancet 2013;382:1600-1607.
* ↑ (en) Baguley DM, McFerran DJ, « Tinnitus in childhood » Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 1999;49:99-105.
# Drongo roueel

Drongo roueel :
| Un drongo roueel. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Dicruridae |
| Genad : | Dicrurus |
| Anv skiantel ||
| Dicrurus macrocercus (Vieillot, 1817) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An drongo roueel a zo un evn, Dicrurus macrocercus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Azia.
# Caltrano

Caltrano a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Calusco d'Adda

Calusco d'Adda zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Calto

Calto zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
# Calumma oshaughnessyi

Calumma oshaughnessyi :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Chamaeleonidae |
| Genad : | Calumma |
| Anv skiantel ||
| Calumma oshaughnessyi Günther, 1881 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Calumma oshaughnessyi zo ur stlejvil brosezat e Madagaskar.
# Calvados (departamant)

Calvados :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Pennlec'h (prefeti) | Caen |
| Isprefetioù | Bayeux Lisieux Vire |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Jean-Léonce Dupont |
| Prefed | Laurent Fiscus |
| Kod EBSSA | 14 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-14 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR251 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 697 547 ann. (2020) |
| Stankter | 126 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 49° 01′ 59″ Norzh 0° 15′ 00″ Kornôg / 49.033, -0.25 |
| Gorread | 5 535 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 4 |
| Pastelloù-bro | 6 |
| Kantonioù | 25 |
| Etrekumuniezhioù | 17 |
| Kumunioù | 537 |
| kemmañ |
Calvados eo an anv a vez graet, abaoe 1790, eus un departamant gall, e Normandi, etre departamant ar Manche, er c'huzh-heol, hag ar stêr Saena, er sav-heol.
Caen eo ar penn-kêr anezhañ.
Dont a rafe an anv eus an anv graet eus reier er-maez da Arromanches-les-Bains.

## Arondisamantoù Calvados

* Bayeux
* Caen
* Falaise, bet dilamet e 1926
* Lisieux
* Pont-l'Évêque, bet dilamet e 1926
* Vire

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Caltojar

Caltojar zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Calum

Calum, pe Callum, zo un anv-badez gouezelek roet d'ar baotred.

### Tud

* Calum Alistair MacDonald pe Calum Alasdair Domhnallach (1956), politikour
* Calum Stewart (1982), soner ha saver tonioù skosat
* Calum Worthy (1991), aktour ha produer kanadian
* Callum Bruce (1983), rugbier eus Zeland-Nevez
* Callum Davidson (1976), melldroader skosat
* Callum Ferguson (1984), krikeder aostralian
* Callum Innes (1962), livour skosat
* Callum Macdonald (1912–1999), embanner skosat
* Callum MacLeod (1988), reder-kirri soaz
* Callum McCarthy (1944), banker breizhveuriat
* Callum McManaman (1991), melldroader saoz

### Anv-tiegezh

* Ian Callum (1955), dizagner-kirri skosad
* David McCallum (1933), aktour ha soner skosad

## Traoù all

* Gillie Callum, unan eus dañsoù hengounel ar c'hlezeier e Bro-Skos
* Tillandsia 'Calum', plant
# Caluso

Caluso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Calumma

Calumma :
| Calumma tigris ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Chamaeleonidae |
| Genad : | Calumma |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Calumma zo ur genad e rummatadur ar stlejviled. An holl spesadoù ennañ zo brosezat e Madagaskar.

## Spesadoù

* Calumma amber
* Calumma ambreense
* Calumma andringitraense
* Calumma boettgeri
* Calumma brevicorne
* Calumma capuroni
* Calumma crypticum
* Calumma cucullatum
* Calumma fallax
* Calumma furcifer
* Calumma gallus
* Calumma gastrotaenia
* Calumma glawi
* Calumma globifer
* Calumma guibei
* Calumma guillaumeti
* Calumma hafahafa
* Calumma hilleniusi
* Calumma jejy
* Calumma malthe
* Calumma marojezense
* Calumma nasutum
* Calumma oshaughnessyi
* kameleon Parson (Calumma parsonii)
* Calumma peltierorum
* Calumma peyrierasi
* kameleon Tarzan (Calumma tarzan)
* Calumma tigris
* Calumma tsaratananense
* Calumma tsycorne
* Calumma vatosoa
* Calumma vencesi
# Calvados

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar c'h-Calvados zo :
* an anv a gaver en droienn c'hallek le Rocher du Calvados, pe les Rochers du Calvados, an anv graet eus ur roc'h, pe reier, er-maez da Arromanches-les-Bains.
* Calvados, un departamant gall, e Normandi abaoe 1790, anvet diwar ar roc'h pe reier-se. Caen eo ar penn-kêr anezhañ..
* Calvados, un evaj kreñv, hañval ouzh lambig Breizh, graet en departamant-se en-eeun.
# Eilean Arainn

Eilean Arainn (Arran, pe Isle of Arran e saozneg) a zo brasañ enezenn Firth of Clyde, e Bro-Skos, e North Ayrshire. Da goulz niveradeg 2001 e oa 5 058 a dud o chom enni. Seizhvet brasañ enezenn Skos eo, an navet eus Breizh-Veur (ne gonter ket Iwerzhon). Alies e vez meneget gant an Inizi Gall, met hanternosoc'h eo an inizi-se, er c'hornôg da g-Cinn Tìre emañ an hini dostañ.
Eus Enez Arainn e teu Jack McConnell, a zo bet kentañ ministr Bro-Skos.

## Douaroniezh ha douarouriezh

Emañ an enezenn er Firth of Clyde etre Ayr ha Cinn Tìre. Brodick (anv deuet eus an norseg, bae ledan) eo argêriadenn vrasañ, ha porzh al lestr-treizh eus an douar-bras. Kastell Brodick a zo e dalc'h Dug Hamilton.
Un toullad menezioù zo en hanternoz, hag an uhelañ eo Goat Fell, 874 metr dezhañ.

### Inizi tro-dro

Teir enezenn vihanoc'h zo en-dro da Arainn :
* Holy Isle er reter, a-dal da Lamlash
* Pladda, a-dal da aod kreisteiz Arainn
* Tiny Hamilton Isle, en hanternoz da Holy Isle.
* Eilean na h-Airde Baine, er mervent da Arainn, e Corriecravie, zo kerreg stag ouzh Arainn pa vez izelvor.
Inizi all ar Firth of Clyde eo Eilean Bhòid (Bute), Great Cumbrae hag Inchmarnock.

## Istor

Peulvanoù ha krommlec'hioù eus Oadvezh ar maen a zo, evel re Machrie Moor pe Giant's Graves (Bezioù ar Ramzed) uc'h Whiting Bay.

### Breserezh Arran

The Arran Brewery zo ur vreserezh vihanik krouet e miz Meurzh 2000 e Cladach, e-kichen Brodick. Tri seurt bier a vez graet, e barrikennoù hag e boutailhoù.

## Yezh

Marvet eo gouezeleg Arainn gant marv Donald Craig e 1970. Un ti-ar-gouezeleg zo avat, e Brodick, savet e dibenn ar bloavezhioù 1990.

## Kestell

Kastell Brodick a weler war bilhedoù £20 ar Royal Bank of Scotland ha Kastell Lochranza eo a zo bet kemeret da batrom en Enez Du, levr troioù-kaer Tintin.

## Kazetenn

The Arran Banner, krouet e 1974, a zo lennet stank.

## Skeudennoù (klikañ evit brasaat anezho)

* Kuzh-heol war Goat Fell
* Arran gwelet eus an oabl. Er reter dezhi e weler Holy Isle hag un enezennig - bihanik - er c'hreisteiz dezhi, Pladda hec'h anv.
* MV Isle of Arran savet evit monedonea etre an inizi .
* Sorbus arranensis o vleuñviñ en Eglinton Country Park, Irvine.

## Liammoù

* Arran gwelet eus an egor, NASA
* Arran.info - The Isle of Arran Interactive Guide Tourism-related Information and Virtual Tour of Arran
* Isle of Arran Tour and Information
* The Isle of Arran Tourism Directory
* The Isle of Arran Heritage Museum
* The Arran Banner Arran's local newspaper
* Auchrannie Resort Local Tourist Resort & Major Island Employer
* Arran High School
# Eilean Donan

Eilean Donan, a zo Eilean Donnain e gouezeleg, zo un enezenn e Bro-Skos e kember teir loc'h, Loch Duich, Loch Long ha Loch Alsh, en Uheldirioù Skos, nepell diouzh kêriadenn Dornie. Ur c'hastell zo warni, hag ur pont da vont dezhañ.
Dont a ra an anv eus hini sant Donan (Donnán of Eigg), bet merzheriet e 617 en enez Eige. Savet en dije un iliz en enez, hogen n'eus bet kavet roud ebet anezhi.

## Skeudennoù

Ar c'hastell gwelet eus ar c'hreisteiz :
| Ar c'hastell gwelet eus ar c'hornôg | Ar c'hastell gwelet eus ar pont |
| E diabarzh ar c'hastell | Biniaouer war lez al loc'h dirak ar c'hastell |

## Liammoù diavaez

* Lechienn kastell Eilean Donan
# Eilean Chaluim Chille

    Arabat kemmeskañ gant Ì Chaluim Chille (a zo anavezet evel "Iona" e saozneg ha meur a yezh all) na gant an enezennig e Loch Phort Rìgh en An t-Eilean Sgitheanach.‎
Eilean Chaluim Chille ("Enez (sant) Koulm") zo un enezennig didud en Inizi Gall, dezhi anv ar sant meur Calum Cille (Sant Koulm).
Emañ er reter da Leòdhas, en aber Loch Èireasort. Pa vez tre e c'haller mont di eus Leòdhas gant ur chaoser, adalek Crobeag.
# Eil marevezh etre Henegipt
## An tierniezhioù e pad Eil Marevezh etre Henegipt

| Ksois | Avaris | Goueled Egipt | Kreiz Egipt | Gorre Egipt | Nubia Izel |
| | | | XIIIvet tierniezh | | |
| XIVvet tierniezh | | | | | |
| | XVvet tierniezh | | | | |
| Mestroni an Hiksos | | XVIvet tierniezh | | Mestroni an Hiksos | |
| | | | | | Tierniezh Kouchiteg |
| | | | | XVIIvet tierniezh | |
# Eil milved

Kregiñ a ra an eil milved d'ar 1añ Genver 1001 hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 2000.

## Darvoudoù

* ar Grennamzer izel
* ar vosenn zu
* an Azginivelezh en Europa
* an industrieladur
* an Impalaerezhioù trevadennel
* an daou vrezel bed

## Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

* Ar moullañ gant Johannes Gutenberg
* Al liamm etre Europa hag Amerika ha kartennoù klok kentañ ar blanedenn
* Dizoloadenn an tredan
* Dizoloadenn doareoù kehentiñ nevez (pellarouezerezh diorjal, pellgomzerezh diloc’h hag hezoug, ar Genrouedad...)
* Dizoloadenn an teknologiezhioù nevez (skinwel, urzhiataer, ardivinkoù titredannerezh)
* Deroù ergerzhadeg an Egor hga eroù ar c’hlonañ en eil lodenn eus an XX$^{vet}$ kantved

## Sevenadur

En em stewiñ a ra Danvez Breizh en Europa e-pad ar Grennamzer (mojenn ar Roue Arzhur, Tristan hag Izold...), o tegas temoù nevez evel ar marc'hegiezh, ar garantez kourtes, an hudouriezh, etc, ha doareoù all da skrivañ evel ar romant, pe er varzhoniezh. Addizoloet eo mojennerezh Henc'hres ha Roma gant Europa adalek an Azginivelezh, o tont da vezañ un eienenn awen vras.
En em ziorren a ra fonnus an arzoù en eil milved, en holl dachennoù : al livadur, ar savouriezh, ar gizelladur, al lennegezh, ar sonerezh, etc.

## Relijionoù

En em strewiñ a ra ar relijionoù bras : ar gristeniezh, an islam, an hindouegezh, ar voudaegezh. E 1054 eo dispartiet ar gatoligiezh hag an ortodoksiezh gant Skism Kornôg-Reter. Krouet eo ar brotestantiezh er XVI$^{vet}$ kantved.
# Eilean Bhòid

Bòd pe Eilean Bhòid, e gouezeleg (Bute e saozneg), zo un enezenn e Bro-Skos, gwechall e Siorrachd Bhòid (kontelezh Bute). Enni e oa kêr-benn ar gontelezh e Baile Bhòid (“Rothesay”).
# Eilean Chathastail

Eilean Chathastail (a vefe Enez ar C'hastell e brezhoneg) zo un enezennig e Bro-Skos, unan eus Na h-Eileanan Tarsainn (Small Isles), er c'hreisteiz d'an t-Eilean Sgitheanach, war aod kornaoueg Bro-Skos, hag en hanternoz da ledenez Àird nam Murchan.
Tost da enez Eige emañ Eilean Chathastail ha ganti e vez gwarezet Galmasdal, ur porzh-mor bihan a zo en Eige. Un tour-tan a voe savet war an enez e 1906 gant David Alan ha Charles Alexander Stevenson.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Capitonidae

Capitonidae :
| Capito aurovirens, luc'hskeudennet en Amazonia (Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Capitonidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1838 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857). Kar int d'an toukaned.
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a daou c'henad d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Capito - Vieillot, 1816 (11 spesad),
* Eubucco - Bonaparte, 1850 (4 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Piciformes/Capitonidae (lennet e-barzh d'an 3 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Capo di Ponte

Capo di Ponte (penn ar pont) zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Capodimonte

Capodimonte zo un anv-lec'h italianek.

## Lec'hioù

* Capodimonte (Castenedolo), kêriadenn e Castenedolo, e Lombardia
* Capodimonte (Lazio), kumun e Lazio
* Capodimonte, karter e Napoli; brudet ar mirdi, ar c'hoad, hag an arsellva ennañ
* Rione Capodimonte, karter e kêr Ancona
# Capoeira

Capoeira a vez lavaret eus un arz-emgannañ brudet e Brazil a gaver ar gwrizioù anezhañ e gourenoù ha dañsoù pobloù afrikan bet kaset da Vrazil da vare ar sklaverezh. Pleustret e vez evel ur gouren, un dañs pe evel ur seurt prederouriezh gant lod. Implijout a ra gourenerien ar c'hapoeira o zreid un tamm-mat hag en un doare ouesk da-vat.
# Capizzi

Capizzi (Capizzi e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Capodrise

Capodrise zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Capizzone

Capizzone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Capo d'Orlando

Capo d'Orlando (U Capu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Capodimonte (Lazio)

Capodimonte (penn ar menez e brezhoneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Capoliveri

Capoliveri zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
# Emgann an Arapiles

Emgann an Arapiles a c'hoarvezas e 1812 e Spagn, e-kichen kêr Arapiles, hiriv e proviñs Salamanca, e-kerzh Brezel Dizalc'hted Spagn.
Trec'h e voe Arthur Wellesley, dug Wellington, war arme c'hall ar jeneral Marmont.
# Emgann an Ticino

Emgann an Ticino a c'hoarvezas e 600 kent JK, e kember an Ticino hag ar Po, e-lec'h ma voe savet kêr Pavia. Emgann a voe etre ar Gelted kaset gant Bellovesos hag an Etrusked.

## Droukvesk

Arabat droukveskañ an emgann-se hag an hini a c'hoarvezas e 218 kent JK er memes ardremez etre Hannibal Barca hag an arme roman e-kerzh ar brezel punek.
# Emgann an Alre (1815)

Emgann an Alre zo un emgann e Breizh d'an 21 a viz Mezheven 1815, da vare chouanerezh 1815. Trec'h e voe arme an impalaer gall war ar chouaned ha kemer a reas kêr An Alre.
# Emgann an Harzoù

Emgann an Harzoù zo un anv roet d'un toullad emgannoù e miz Eost 1914, etre ar 7 hag an 23, en Elzas, Loren, ha Belgia, ma voe trec'h an armeoù alaman renet gant Helmuth von Moltke war armeoù saoz, gall ha belgiat, renet gant Joseph Joffre, John French, hag ar roue Alberzh Iañ. 1 690 000 Alaman a gemeras perzh dirak 1 046 000 soudard gall, 70 000 Saoz, ha 117 000 Belgiad.
206 515 Gall a eas da goll (20 253 a voe lazhet, 78 468 gloazet, 107 794 steuziet e doare pe zoare), evit 136 417 Alaman (18 662 lazhet, 89 202 gloazet ha 28 553 steuziet kuit)
# Emgann an Termopiloù (279 kent JK)

Emgann an Termopiloù a c'hoarvezas e 279 kent JK en Termopiloù, etre Kelted ha Gresianed eus Etolia, Boiotia, Fokia hag Aten. Trec'h e voe ar Gelted, anezho Volked, renet gant ar penngadour Brennos, war an arme c'hresian. Goude-se e kerzhas an drec'herien war-du Delfi, a voe preizhataet gante, hag aleshont da Azia Vihanañ, ma voe krouet Galatia gante.

## Goudevezh

Trec'het e voe Brennos e Delfi ha gloazet. En em dennañ a reas e arme, ha mervel a reas diwar e c'houlioù. Taolet e voe an armead kelt er stêr Sperc'heios gant brezelourien Thessalia ha Malia.
Dindan ar penngadour Comontoris (a oa bet unan eus letananted Brennus) e tiazezas un darn eus arme ar Gelted e Trakia, ma voe savet gante ur stad nevez, hini Tylis.

## Galatia

Un darn all, dispartiet eus arme Brennus abaoe -281, a voe degaset da Azia Vihanañ gant Nikomedes Iañ Bithynia evit diskar e vreur ha kemer kurunenn Bithynia. Goude e tiazezjont e Galatia. Trec'het e voent goude gant Antiochus Iañ, ha repu a gavjont en uheldirioù Anatolia. Ar re-se eo a voe anvet Galated .

## Notennoù ha daveennnoù

* ↑ Celtic Settlement in North-Western Thrace during the Late Fourth and Third Centuries BC (PDF). Nikola Theodossiev. caorc.org. Kavet : 2008-09-21.
* ↑ Cunliffe, Barry. The Ancient Celts. 83 p.
# Emgann an Thermopyloù

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Emgann an Thermopyloù zo anv meur a emgann en Gres, en ul lec'h anvet Thermopyloù.

## Emgannoù

* Emgann an Thermopyloù (480 kent JK), e-barzh ar brezelioù persek
* Emgann an Thermopyloù (353 kent JK), a-enep Fulup II Makedonia
* Emgann an Thermopyloù (323 kent JK), a-enep Antipater, e-pad brezel Lamia
* Emgann an Thermopyloù (279 kent JK), a-enep arme c'halian Brennos,
* Emgann an Thermopyloù (191 kent JK), etre an arme roman hag Antiochus III,
* Emgann an Thermopyloù (267), pa voe trec'het ar C'hresianed gant an Heruli.,
* Emgann an Thermopyloù (1821) pe Emgann Alamana, e-pad Brezel Dizalc'hiezh Gres
* Emgann an Thermopyloù (1941), etre an Alamaned hag armead an ANZAC.