OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ana Carolina (kanerez)

Ana Carolina Souza, anavezet evel Ana Carolina hep mui (Juiz de Fora, Minas Gerais, 9 a viz Gwengolo 1974), zo ur ganerez ha sonaozerez vrazilian. He fladenn gentañ a reas e 1999, hag abaoe he deus graet eizh all, 5 DVD, ha gwerzhet pemp milion a bladinier.

## Steredenn

Ur steredenn zo lakaet en hec'h anv.

## Liammoù diavaez

* He c'hanaouennoù gwellañ er bladenn "As melhores - The Best Of - Greatest Hits " :
# Ana Castillo

Ana Hernandez del Castillo$^,$$^,$ (anavezetoc'h evel Ana Castillo, hec'h anv skrivagnerez), bet ganet d'ar 15 a viz Mezheven 1953 e Chicago (Illinois, SUA), zo ur romantourez ha barzhez saoznek stadunanat. Skrivañ a ra diwar-benn he hendadoù mec'hikan abaoe he nav bloaz pa savas ur varzhoneg diwar-benn marv he mamm-gozh.
Meur a briz he deus bet : an American Book Award gant he c'hentañ romant, The Mixquiahuala Letters, ar Priz Carl Sandburg hag ar Priz Mountains and Plains Booksellers.
Skrivañ a ra ivez oberennoù skiant-faltazi, diwar-benn gouenn ha reizh.

## Oberennoù
### Romantoù

* The Mixquiahuala Letters. Binghamton, N.Y. : Bilingual Press/Editorial Bilingüe, 1986.
* Sapogonia: An anti-romance in 3/8 meter. Tempe, Arizona: Bilingual Press/Editorial Bilingüe, 1990.
* So Far From God. New York: W.W. Norton, 1993.
* Peel My Love Like an Onion. New York : Doubleday, 1999.
* My Daughter, My Son, the Eagle the Dove: An Aztec Chant. New York: Dutton Books, 2000.
* Watercolor Women, Opaque Men : A Novel in Verse. Willimantic, Connecticut: Curbstone Press, 2005.
* The Guardians. New York: Random House, 2007.
* Give It to Me. New York: The Feminist Press, 2014.

### Barzhonegoù

* Otro Canto. Chicago: Alternativa Publications, 1977.
* The Invitation. 1979
* Women Are Not Roses. Houston: Arte Público Press, 1984.
* My Father Was a Toltec and selected poems, 1973–1988. New York: Norton, 1995.
* I Ask the Impossible. New York: Anchor Books, 2000.
* Women Don't Riot
* While I was Gone a War Began, 2001

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Castillo, Ana 1953- (Ana Hernandez Del Castillo).
* ↑ (en) Ana Castillo el lec'hienn britannica.com.
* ↑ (es) Biografía de Ana Castillo - Biografias.es
# Ana Filipa Baptista

Ana Filipa Neto Sintra Baptista, bet ganet d'ar 24 a viz Genver 1990, zo ur c'hoarierez echedoù portugalat.
Mestrez Etrebroadel FIDE eo.
2 170 edo he renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Master thesis. Kavet : 2020-11-08.
* ↑ Fédération Internationale Des Échecs
* ↑ He fichenn FIDE
# Annay

Annay zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
* Annay, e Nièvre ;
* Annay-la-Côte, e Yonne ;
* Annay, e Pas-de-Calais ;
* Annay-sur-Serein, e Yonne.
# Annas

Annas [pe Ananus pe Ananias], pe Anân ben Seth (Hanan en hebreeg, Anne pe Hanne en galleg) mab da Seth (23/22 BC–marvet marteze war-dro ar bloaz 40), a oa beleg meur Templ Jeruzalem e deroù ar Iañ kantved.
Anvet e oa bet gant ar c'hannad Roman Quirinius da Veleg meur er proviñs roman nevez anvet Iudaea er bloaz 6; tre goude ma oa bet torret e-maez a garg gant ar Romaned Archelaus, Ethnarch Judaea, ha dre-se lakaet Judaea war-eeun dindan ar veli Roman. E karg e voe eus ar bloaz 6 betek ar bloaz 15. Torret e voe eus e garg gant prefed Judaea, Valerius Gratus, pa erruas an impalaer Tiberius er galloud

## Notennoù

* ↑ Josephus, The Complete Works, Thomas Nelson Publishers (Nashville, Tennessee, USA), 20.9.1 (1998)
* ↑ Goodman, Martin, "Rome & Jerusalem", Penguin Books, p.12 (2007)
# Anne-Marie Maeckelbergh

Anne-Marie Maeckelbergh a zo ur vestrc'hoarierez echedoù belgiat.
Kampionez echedoù (maouezi) eus Belgia e voe e 1991.
1 880 edo he renk Elo e miz Gouere 2007.
# Anne-Yvonne Guillemin

Anne-Yvonne Guillemin, bet ganet d'ar 6 a viz Eost 1961 e Lokournan, a zo ur varc'houarnerez vreizhat.

## Levrlennadur

* Les grands cyclistes bretons, Georges Cadiou, Editions Alain Sutton, 2005
# Anne-Louise de Domangeville

Anne-Marie-Louise-Jeanne Thomas de Domangeville, ganet d'ar 24 a viz Eost 1762 e Pariz, hag aet d'an Anaon d'ar 17 a viz Ebrel 1799, a oa ur vaouez eus an noblañs a orin eus Loren hag a voe brudet e-pad darvoudoù an Dispac'h gall.
Meur a wech e timezas. Gant he c'hendirvi, Antoine Jean-François Mégret, aotrou Sérilly, goude-se gant François Thomas, kont Pange, hag evit echuiñ gant Anne-Pierre de Montesquiou-Fézensac, markiz Montesquiou. Kelc'h buhez Anne-Louise de Sérilly a oa an aristokratelezh a aferioù, frankizour ha digor war mennozhioù ar Sklêrijennoù.

## Yaouankiz

Anne-Louise de Domangeville a zo ganet en un is-skourr eus ar familh familh Thomas, a orin eus Clermont-en-Argonne, a oa bet graet noblañs e 1626 gant an Dug Charlez IV Loren evit servijoù roet d'e diegezh « abaoe tri c'hantved ».
# Annay (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Annay |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Annay e Pas-de-Calais hag e Bro-C’hall | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lens |
| Etrekumuniezh | Communaupole de Lens-Liévin |
| Kanton | Lens-Biz |
| Kod INSEE | 62033 |
| Kod post | 62880 |
| Maer | Michèle San Vicente (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,33 km² |
| Led | 50° 27' 51" Norzh |
| Hed | 02° 52' 59" Reter |
| Uhelder kreiz | 27 m |
| Uhelder bihanañ | 21 m |
| Uhelder brasañ | 44 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 718 (2007) |
| Stankter | 1 090 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Annay a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Anne-Marie Beretta

Anne-Marie Beretta, bet ganet e 1937 e Béziers, a zo ur stilourez c'hall.

## Liammoù diavaez

* (fr) Les Arts Décoratifs diwar-benn Anne-Marie Beretta
# Annapolis (Maryland)

Annapolis eo kêr-benn Stad Maryland e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 38 394 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Annapolis en ur mod ofisiel e 1649.
* State House, Ti ar Stad
* Ti gouarnour Maryland
* Dock Street
* Ar marina

## Kêrioù gevellet

* Brazil : Niterói
* Bro-Skos : Dumfries
* Estonia : Tallinn
* Iwerzhon : Loch Garman
* Kanada : Annapolis Royal (Nova Scotia)
* Kembre : Trefdraeth
* Stadoù-Unanet : Redwood City
* Sveden : Karlskrona

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Atchangeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù burmek an norzh eo an atchangeg (achang, atsang, ngacang, ngo chang pe möngsha) komzet gant tro-dro da 29.400 den en holl e kornôg Yunnan e Sina hag e Myanmar (1.700 den).
Ur yezh gant peder zonenn an hini eo.
Peder rannyezh ez eus:
* Longtchouaneg (longchuan)
* Liangheueg (lianghe)
* Louchieg (luxi)
* Maingtaeg (maingtha): e Myanmar

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-burmek
* Yezhoù burmek

## Liammoù diavaez

* Ar Bibl e Atchangeg
# Atari Inc. (skourr Atari SA)

Atari, Inc. a oa bet savet e 1993 gant an anv GT Interactive Software Corp. E 1999, Infogrames Entertainment, SA a gemeras ar galloud interestoù war GT Interactive, kemmet e voe an anv e Infogrames, Inc.
Evel lodenn eus Infogrames e-pad adsavadenn an embregerezh penn e 2003, Infogrames, Inc. a oa deuet da vezañ Atari, Inc. D'an 11 a viz Here 2008, Infogrames en devoa echuet da brenañ holl lodennoù an embregerezh Atari, Inc., a oa perc'hennet ganti nemetken a-benn neuze. D'an 21 a viz Genver 2013, Atari, Inc. a oa o vont war-zu ur freuz-stal, ar prezidant Jim Wilson en doa kroget da sevel steuñvioù evit troc'hañ gant an embregerezh penn Atari, SA.

## GT Interactive
#### Krouidigezh GT Interactive e 1993

An embregerezh GT Interactive Software Corporation (GTI) a oa bet krouet e miz C'hwevrer 1993 evel skourr d'an embregerezh GoodTimes Home Video, un embanner kasetennoù-video perc'hennet gant ar familh Cayre, gant Ron Chaimowitz evel beskrouer ha prezidant.
Memes bloavezh an embanner a embann e c'hentañ meziantoù doare shareware, e-touez ar re-se ar c'hoari video hollvrudet Doom. Kentañ bloavezh an embregerezh e oa tizhet 10,3 milion $ a arc'hant gounezet.

#### 880% a c'hounid e 1994

GT Interactive en doa gwelet e c'hounidoù o lammañ da 880% tizhet e vez ur sifr afer a 101 milion $ e-pad e eil bloavezh oberiantiz. Ar gounid rik a zo 18 milion $. GT Interactive o c'henlabourat gant id Software a oa deuet a-benn da embann Doom II: Hell on Earth, a voe embannet e miz Here ha gwerzhet tro 2 vilion a skouerennoù eus ar c'hoari.
# Ate

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ate zo anv meur a dra.
* Ate, un doueez
* Ate, ur gêr eus Provañs.
# Atarrabia

Atarrabia (Villava hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Atcholeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar c'hornôg eo an tesoeg (acoli, shuli, gang pe lwo) komzet gant tro-dro da 800.000 den en Ouganda, Sudan.
Tost-kenñ eo an atcholeg d'an aloureg ha d'al langieg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Keleier en atcholeg
* Dafar klewelet en atcholeg
# Ataun

Ataun zo ur gumun eus tolead Goierri, e proviñs Gipuzkoa en Euskal Herria.
# Atcheroneg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar atcheroneg (acheron) komzet e Kordofan e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Barzhed ar Briñsed

Barzhed ar Briñsed (Beirdd y Tywysogion e kembraeg) a vez graet eus ar varzhed kembraek a skrive etre 1100 ha 1290.
Barzhed-lez e oant, a veze graet Y Gogynfeirdd ivez anezho betek n'eus ket gwall bell zo.
Goude 1290 e komzer eus Barzhed an Uhelidi.

## Ar varzhed

N'eus meneg amañ nemet eus ar varzhed a anavezer o oberenn.
* Meilyr Brydydd (fl. 1100-1147)
* Gwalchmai ap Meilyr (fl. 1130-1180)
* Meilyr ap Gwalchmai (eil hanterenn an XIIvet kantved)
* Llywelyn Fardd I
* Hywel ab Owain Gwynedd (m. 1170)
* Owain Cyfeiliog (Owain ap Gruffudd ap Maredudd, c.1130-1197)
* Llywarch Llaety (fl. 1140-1160)
* Llywarch y Nam (un anv all evit Llywarch Llaety, marteze)
* Daniel ap Llosgwrn Mew (fl. 1170-1200)
* Peryf ap Cedifor (pe Peryf ap Cedifor Wyddel, fl. 1170)
* Seisyll Bryffwrch (fl. 1155-1175)
* Gwynfardd Brycheiniog (fl. 1176)
* Gwilym Rhyfel (fl. 1174)
* Gruffudd ap Gwrgenau (fl. dibenn an XIIvet kantved)
* Cynddelw Brydydd Mawr (fl. 1155-1200)
* Llywarch ap Llywelyn ("Prydydd y Moch") (fl. 1137-1220)
* Elidir Sais (fl. 1195-1246)
* Einion ap Gwalchmai (fl. 1203-1223)
* Einion Wan (fl. 1230-1245)
* Llywelyn Fardd II
* Philyp Brydydd (fl. 1222)
* Gwgon Brydydd (fl. tua 1200-1220)
* Einion ap Gwgon (fl. 1215)
* Gwernen ap Clyddno
* Goronwy Foel (kreiz an XIIIvet kantved)
* Einion ap Madog ap Rhahawd (fl. 1237)
* Dafydd Benfras (fl. 1230-1260)
* Y Prydydd Bychan (c.1220-1270)
* Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel (c.1240-1300)
* Llygad Gŵr (fl. 1268)
* Iorwerth Fychan
* Madog ap Gwallter (eil hanterenn an XIIIvet kantved)
* Gruffudd ab yr Ynad Coch (fl. 1280)
* Bleddyn Fardd (fl. 1268-1283)

## Levrlennadur

* Cyfres Beirdd y Tywysogion. Dastumad oberennoù ar varzhed-lez e seizh levrenn (Kerdiz, 1991-1996).
* B. F. Roberts a Morfydd E. Owen (gol.), Beirdd a Thywysogion (Kerdiz, 1996). Studiadenn war barzhoniezh lezioù Kembre, Iwerzhon ha Bro-Skos, gant ur sell a-dost ouzh oberennoù Barzhed ar Briñsed.
* J. E. Caerwyn Williams, The Poets of the Welsh Princes (Kerdiz, 1978). Dastumad The Writers of Wales.
* D. Myrddin Lloyd, Rhai Agweddau ar Ddysg y Gogynfeirdd (Kerdiz, 1976)
* Gwyn Thomas, Y Traddodiad Barddol (Kerdiz, 1976). Pennad 3: "Y Gogynfeirdd".
# Barzhoniezh

Ar varzhoniezh zo un dachenn lennegel kozh-kenañ, dezhi meur a stumm, hag a c'heller kavout savet gant tammoù skridoù berr anvet gwerzennoù pe savet e komz-plaen. Pouezañ a ra d'an dud a sav barzhonegoù, anvet barzhed ha barzhezed, ober war-dro ar stumm da gentañ ha degas un endalc'h just goude.

## Istor

En Henamzer ar C'hresianed e veze gwelet pep a eztaoladur evel ur rann eus ar varzhoniezh, pa veze pleustret aketus-tre war ar stumm hag al lusk en helavaroniezh koulz hag ar c'han hag ar c'hoariva. Skiantourien ar mare, ar Brederourien a ree anezho, o deus klasket termeniñ petra oa barzhoniezh ha petra ne oa ket. Aristoteles, en e levr titlet Barzhoniezh a gav ez eus tri seurt barzhoniezhoù : ar varzhoniezh veurganel (pe veurzanevell), ar varzhoniezh farsus (pe farserezh) hag ar varzhoniezh dramael (pe ar c'hoariva dramael). Pelloc'h e chomo tri rann : ar meurzanevell, ar varzhoniezh lourennek hag ar varzhoniezh c'hoarivael, enni an drajedienn koulz hag ar fentc'hoari). Dont a raio ar gwerzennoù da vezañ merk ar varzhoniezh, pa veze gwelet ar c'homz-plaen evel un eztaoladur boutinoc'h. Ar relijion hag ar mojennoù liammet dezhi, hag en un doare reksoc'h, ar vitologiezh a zo bet abegoù ar varzhoniezh en amzerioù kozh ha en amzer a-vremañ, koulz e touez sevenadurioù a ra kalz gand ar skridoù, koulz ha re a ra gant ar c'homz. Evit bezañ desket ha kelennet dre eñvor e oa ret sevel ar meurzanevelloù war ur patrom, hini heglev ar c'han, diazezet war al lusk koulz hag an hesonerezh eilet gant ur beñveg seniñ (al lourenn peurliesañ e mare ar C'hresianed kozh). Nemet en amzerioù modern, ne oa ket anv ober un diforc'h etre ar sevel barzhonegoù hag ar sevel kanaouennoù. Pa oa kaoz eus an doueoù hag an harozioù en meurzanevelloù e veze roet ur pouez bras d'an doare-ober evit dibunañ an danevell hag evit islinennañ dre ar c'homz brasted an obererezhioù deskrivet. Diwar ar savboentoù-se, ne oa ket kalz a lec'h evit eztaoladur santidigezhioù an hiniennoù a yelo da vezañ muiañ priziet pelloc'h. Gant ar c'hlemmgan hag ar marvnad e teu eztaoladur ar sentidigezhioù ha pa vefe evit marv ur penn hag e rae ar Ch'resianed gant ar meulgan harozioù (humnos heroikos) ha pa veze ur mignon da vezañ meuleudiet e reent gant ar meulgan mignoned (humnos enkomiastikos).

## Pennadoù kar

* barzhaz
* Barzaz Breiz
* barzhoniezh vrezhonek
* gwerz
* gwerzaouriezh
* klemmgan
* klotenn
* lourennnegezh
* marvnad
* meulgan
* meurzanevell
* rimadell
* sonedenn
# Barzhoniezh lourennek

Ar varzhoniezh lourennek a-vremañ zo ur stumm barzhoniezh hag a eztaol fromoù hiniennel, disklêriet er c'hentañ gour.
Dav eo lakaat kemm etre ar stumm-mañ hag ar varzhoniezh lourennek en Henc'hres, ma veze kanet ar gwerzennoù ha sonet gant ur benveg dre gerdin (kithara, pe al lourenn). Ar ger gallek lyre a zeu ag an henc'hresianeg λύρα (lyra, al lourenn), hag arveret e voe gant Aristoteles da daolenniñ tri rummad barzhoniezh : an hini lourennek, an hini zramatek, hag ar veurgan. Unan ag ar c'hentañ stummoù a lennegezh eo ar varzhoniezh lourennek.

## Notennoù

* ↑ Scott, Clive (1990). Vers Libre: The emergence of free verse in France, 1886–1914. Oxford, UK : Clarendon Press. ISBN 9780198151593.
# Barış

Barış zo un anv-den hag un anv-tiegezh turkek. Talvezout a ra kement ha Peoc'h.

## Tud

* Barış Akarsu, soner hag aktour turk (1979-2007)
* Barış Bahçeci, soner turk (g. 1973)
* Barış Manço, soner turk (1943-1999)
* Barış Özbek, melldroader turk-alaman (g. 1986)
* Barış Memiş, melldroader turk (g. 1990)
* Barış Hersek, basketballer turk (g. 1988)
* Barış Hamaz, volleyballer turk (g. 1976)

## Anv-tiegezh

* Deniz Barış, melldroader turk (g. 1977)
# Barzhed an Uhelidi

Barzhed an Uhelidi (Beirdd yr Uchelwyr e kembraeg) a vez graet eus ar varzhed a gane evit tud uhel e Kembre er Grennamzer. Dont a ra marevezh Barzhed an Uhelidi goude hini Barzhed ar Briñsed, pa ne voe ket ken eus Priñsed Kembre nag eus o lezioù ma veze maget ar varzhed, da lavarout eo adalek 1290 betek 1500.

## Levrlennadur

* D. J. Bowen, Barddoniaeth yr Uchelwyr (Caerdydd, 1957)
* Saunders Lewis, Braslun o Hanes Llenyddiaeth Gymraeg (Caerdydd, 1931)
* Thomas Parry, Hanes Llenyddiaeth Gymraeg (Caerdydd, 1945)
* Gwyn Thomas, 'Beirdd yr Uchelwyr', yn Y Traddodiad Barddol (Caerdydd, 1976)
# Barzio

Barzio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Aourgi alaouret

Aourgi alaouret :
| C. aureus Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Canis |
| Anv skiantel ||
| Canis aureus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An aourgi alaouret (Canis aureus), anvet ivez aourgi boutin pe aourgi Azia, a zo un aourgi bihan a gaver e su Azia, gevred Europa ha kreiz ha norzh Afrika. Etre 7 ha 9 bloavezh e c'hell bevañ en natur ha betek 16 bloavezh er gwarezva.

## Doareoù pennañ

Ur vlevenn ruz-melen gant un tarch war o gouzoug o deus an aourgon. O liv a c'hell kemmañ hervez an amzer hag ar vro avat. Muzuliañ a reont etre 70 ha 85 cm ha pouezañ etre 8 ha 10 kg. Brasoc'h eo ar pared eget ar parezed.

## Annez

Aourgon boutin a gaver eus ar Balkanoù betek Thailand ha Sri-Lanka hag e norzh Afrika betek hanternoz Tanzania. Plijout a ra dezho ar rannvroioù sec'h gant nebeut a struzh.

## Emzalc'h

E bagadoù-familh bihan e vev an aourgon alaouret. Ar re vihan a chom gant o zud ur bloaz goude m'eo tizhet o oad-gour ganto d'o harpañ da zesevel ar re yaouankoc'h. Debriñ a reont menned, anevaled bihan ha frouezh. Ar c'houbladoù a chom asambles a-hed o buhez hag asambles e tifennont o zachennad.

## Gouennadur

Goude un dougen 9 sizhunvezh e vez ganet gant ar parezed etre 6 ha 9 c'holen hag a bouez etre 200 ha 250 g.

## Liammoù diavaez

An aourgon boutin war Animal diversity web
# Aozadur Badr

An Aozadur Badr (arabeg: منظمة بدر‎‎), anvet Brigadennoù Badr pe Korfad Badr a-raok, a vez rgaet eus un aozadur irakian gant en e-benn Hadi Al-Amiri. Ar brigadenn Badr a oa an aozadur milourel tuet gant Iran ha diazezet er memes bro eus ar strollad muzulman chiit Al-Majlis Al-A'ala Al-Islami Al-'Iraqi (Kuzul-meur evit ar Reveulzi islamek en Irak). Savet e oa bet er bloavezh 1982. Abaoe 2003 hag aloubadeg Irak darn stourmerien ar strollad Badr a zo emezelet en nerzhioù polis ha lu nevez Irak.
Da geñver ur sell politikel, ar brigadenn, Badr ha Kuzul-meur evit ar Reveulzi islamek en Irak a oa gwelet evel aozadurioù kendeuzet abaoe 2003, hiziv-an-deiz gant ur sell ofisiel ez int daou skourr disheñvel o welet an Aozadur Badr o tont da vezañ ur strollad politikel irakian o kemer perzh en dilennadegoù. Nerzhioù stourm ar Brigadennoù Badr gant ar c'huzulierien Iranian e-penn, a zo deuet da vezañ enebourien daonet d'ar Stad Islamek aboae 2014 en Irak. Degemeret eo bet an nerzhioù lu-se er c'hengevrad Al-Hashd Al-Sha'abi (Engalvadeg an nerzhioù pobl).

## Istor

An Aozadur Badr a oa bet savet en Iran e 1982 evel skourr milourel an Al-Majlis Al-A'ala Al-Islami Al-'Iraqi (Kuzul-meur evit ar Reveulzi islamek en Irak). Diazezet e oa en Iran e-pad 20 vloaz (ren Saddam Hussein) gant pennofiserien eus Iran. An izili a oa kantadoù a repuidi eus Irak, pe ez-soudarded Irak o devoa stourmet gant Iran e-pad ar Brezel Iran-Irak. Tuet ha dafaret e oa gant Iran.
# Aourgi roudennek

Aourgi roudennek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Canis |
| Anv skiantel ||
| Canis adustus Sundevall, 1847 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An aourgi roudennek (Canis adustus) a zo ur bronneg kigdebrer eus kerentiad ar c'hieged. Bevañ a ra e kreiz ha su Afrika.

## Doareoù pennañ

Gris-gell eo blevenn an aourgi roudennek, gant ur roudenn wenn a-hed e bavioù a-raok hag a ya betek e zivlez. Gwenn eo beg e lost du. Pouezañ a ra etre 7 ha 15 kg ha muzuliañ a ra etre 60 ha 80 cm. Brasoc'h eo ar pared eget ar parezed.

## Annez hag emzalc'h

Bevañ a ra an aourgi roudennek er c'hoadegoù dreist-holl met e gavout a reer er pradennoù hag er geunioù. Debriñ a ra amprevaned, frouezh ha krignerien bihan.

## Gouennañ

Ar c'houlz-parañ a gemm hervez ar rannvedoù. E Suafrika e teraou e miz Even hag echuiñ e miz Du. Genel a ra ar parezed etre 3 ha 6 menn goude un dougen 57 - 70 devezh. O oad-gour a dizhont da 6-8 miz. Daouzek vloaz a c'hellont bevañ en natur.

## Liammoù diavaez

An aourgi roudennek war Lioncrusher.com
# Aoyokawaeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar Yezhoù tchadek ar c'hornôg B.1 eo an aoyokawaeg (auyokawa) komzet gwechall e Jigawa e Nigeria.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù tchadek ar c'hornôg B
* Yezhoù afrez-aziatek
# Aozadur Ispisial (Aljeria)

An Aozadur Ispisial a zo bet krouet e 1944 pe e 1947 gant Mohamed Belouizdad.
Ur strollad kuzh broadelour aljerian eo.

## Stummañ kadourion ha dastum dafar-brezel

Embregiñ a veze graet, rastellat armoù ha danvez-tarzh ha kenderc'hiñ danvez-tarzh, dastum titour war an enebourion, sevel rouedadoù-skoazell, stummañ kadourion war an dachenn ideologel ha relijiel (rekis e oa bout muzulman evit gellout dont da vout ezel). Strizh e oa ar reolennoù diabarzh.
# Aozadur Komunour Angola

Aozadur Komunour Angola, e portugaleg Organização Comunista de Angola, OCA, a oa ur strollad politikel komunour marksour-leninour en Angola. E 1974 e voe krouet ar C'homiteoù Amilcar Cabral (CAC), ur rann e diabarzh an MPLA. Skarzhet e voe ar CAC eus an MPLA e 1975. Diwar ar CAC e voe savet Aozadur Komunour Angola er memes bloavezh. Embann a rae ar gazetenn Vanguarda Operaria. Enebiñ a reas an OCA ouzh gouarnamant an MPLA hag ouzh ar sokial-impalaerouriezh soviedel. Goulenn a reas ma voe kaset ar vilourion deut eus Kuba d'ar gêr. Berzet e voe ar strollad gant ar gouarnamant. Mont a reas an OCA da get.
# Aozadur Bedel ar Yec'hed

Aozadur Bedel ar Yec'hed eo anv ar rann eus Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU) a ra war-dro ar yec'hed er bed. E Bro-Suis emañ ar sez anezhañ. Stag eo ouzh Kuzul ekonomikel ha sokial ar Broadoù-Unanet.
Pal ABY eo kas holl bobloù ar bed betek al live-yec'hed uhelañ. Ar yec'hed a zo termenet ganto evel ur "stad hollek a gempouez-buhez, speredel ha sokial ha neket hepken chom hep kaout kleñvedoù ha bezañ nammet". (« état de complet bien-être physique, mental et social et ne consistant pas seulement en une absence de maladie ou d'infirmité »)
Dilennet eo bet Margaret Chan da renerez veur an aozadur e 2006.
# Aourgi kein du

Aourgi kein du :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Canis |
| Anv skiantel ||
| Canis mesomelas Schreber, 1775 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An aourgi kein du (Canis mesomelas) a zo ur bronneg kigdebrer hag a vev e reter ha Su Afrika.
# Aozadur Bedel ar C'henwerzh

Krouet eo bet Aozadur Bedel ar C'henwerzh (ABK; saozneg: World Trade Organization, WTO; galleg: Organisation mondiale du commerce OMC; spagnoleg: Organización Mundial del Comercio, OMC) d'ar 1añ a viz Genver 1995. Ar sez a zo e Geneva e bro Suis. Ar yezhoù ofisiel eo ar saozneg, ar galleg hag ar c'hastilhaneg. Ur budged a 180 milion a lurioù suis a oa e 2008 (163 milion USD). 153 stad a zo ezel eus an aozadur.
Ar rener meur a oa ar Gall Pascal Lamy etre 2005 ha 2013, ar Brazilian Roberto Azevêdo etre 2013 ha 2020 hag an Nigerianez Ngozi Okonjo-Iweala abaoe 2021.
Aozadur bedel ar c'henwerzh a zo un aozadur etrevroadel a zo e karg lakaat ar reolennoù evit ar c'henwerzh etrevroadel etre ar stadoù. E-kreiz an aozadur ez eus Emglevioù ABK, kevretaet ha sinet gant al lodenn vrasañ eus ar galloudoù kenwerzhel er bed. Ar pal a zo sikour ar broduerien marc'hadourezh ha servijoù, an ezporzhierien hag an emporzherien da gas o labour da benn, dre skarzhañ ar skoilhoù d'an eskemm-dieub.
Ar c'helc'hiad a vez kevraouet gant ABK abaoe 2001 eo Kelc'hiad Doha.
Zoken ma n'eo ket ABK ul lodenn eus ABU ez eus darempredoù strizh etrezo.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel.