OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gladstone Gander

Gladstone Gander (Gontran Bonheur e anv gallek) zo un dudenn krouet e 1948 gant Carl Barks evit an Walt Disney Company. Kenderv Donald Duck eo, hag e gevezer war-dro Daisy.
Ker chañsus ha ma'z eo droukchañsus Donald eo Gladstone Gander. Ne labour morse eta. Ma en defe ezhomm arc'hant e kavfe ur yalc'had arc'had kerkent e korn ar straed.
Heñvel ouzh un houad eo Gladstone, nemet ur garz eo evit gwir.

## Liammoù diavaez

* Who's who in Duckburg

## Daveoù

* ↑ Gander a dalv kement ha garz e saozneg.
# Glac'har Andromac'he dirak korf he fried Hektor

Glac'har Andromac'he dirak korf he fried Hektor zo anv un daolenn graet gant al livour gall Jacques-Louis David e 1783, hag a c'haller gwelout e Mirdi al Louvre. Awenet eo bet gant an Ilias, hag istor Andromac'he, a oa bet lazhet he fried Hektor e brezel Troia, a oa bet danvez ur pezh-c'hoari gant Jean Racine.
# Gladiator (film 2000)

Gladiator zo ur film drama istorel stadunanat-saoz embannet e 2000. Sevenet eo bet gant Ridley Scott diwar un istor skrivet gant David Franzoni, John Logan, ha William Nicholson. Embannet ha produet eo bet asambles gant DreamWorks Pictures hag Universal Pictures.
An aktourien eo Russell Crowe, Joaquin Phoenix, Connie Nielsen, Ralf Möller, Oliver Reed (e roll ziwezhañ), Djimon Hounsou, Derek Jacobi, John Shrapnel ha Richard Harris. Crowe a c'hoari ar jeneral spagnol-roman Maximus Decimus Meridius, a zo trubardet gant Commodus, mab an impalaer roman Marcus Aurelius, ur wech lazhet e dad evit kemer e blas. Ar jeneral, a zo sañset bezañ bet lazhet, a zeu da vezañ ur sklav ha dre-se ur gladiatour, a glask kaout e zial evit muntr e familh.
# Gladys

Gladys zo un anv-badez saoznek, deuet diwar un anv kembraek.

## Orin

Saoznekadur an anv kembraek Gwladys pe Gwladus eo.

## Yezhoù all

* Gwladus, e kembraeg.

## Tud

Un anv diouzh ar c'hiz eo bet Gladys er broioù saoznek e dibenn an XIXvet kantved.

### XIXvet kantved

* Gladys Mary Meredith, anavezet evel Mary Webb (1881 – 1927), romantourez saoznek.

### XXvet kantved

* Gladys Marie Smith, gwir anv Mary Pickford (1892-1979), aktourez stadunanat,
* Gladys Buchanan Unger, skrivagnerez stadunanat, a skrivas evit Broadway ha Hollywood,
* Gladys Bustamante (1912-2009), politikourez eus Jamaika
* Gladys Dick, mezegez stadunanat
* Gladys Hulette, aktourez stadunanat
* Gladys Bronwyn Stern, skrivagnerez saoz.
* Gladys Knight, kanerez stadunanat
* Gladys del Pilar, kanerez svedat, a orin eus Ecuador
* Gladys Vanderbilt Széchenyi, mondianez stadunanat, deuet da vout kontez hungarat
* Dorothy Gladys "Dodie" Smith, anavezetoc'h evel Dodie Smith, skrivagnerez saoz, oberourez The Hundred and One Dalmatians e 1956, aet d'ober ur film gant Walt Disney goude.
* Gladys, kanerez arc'hantinat, lesanvet La bomba tucumana.

## Lennegezh

* Gladys Monmouth, ur vaouez er romant "The Picture of Dorian Gray" gant Oscar Wilde, embannet e 1891.

## Arz

* Gladys, pe Gladys the Swiss Dairy Cow, delwenn ur vuoc'h gwisket e Connecticut, SUA.

## Sonerezh

* Gladys' Leap, ur bladenn gant Fairport Convention

## Lec'hanvadurezh

* Gładysz, e Pologn.

## Liamm diavaez

* Listennad ar pajennadoù Gladys er wikipedia saoznek: .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=3jATZKNQ63E
# Glad bedel

E 1972 e tivizas Emvod meur ABU ma vije savet roll ar Glad bedel, ennañ lec'hiadoù ha gweledvaoù arouezel eus ar bed. Fiziet eo bet en Unesco klask anezho ha kempenn ar roll.

## E Breizh

Ma'z eus 39 lec'hiad degemeret er Frañs, 3 en Iwerzhon, 5 e Bro-Skos, 3 e Kembre hag 1 e Kernev-Veur war roll glad ar bed n'eus hini ebet e Breizh. N'emañ na Karn Barnenez ha Steudadoù Karnag war al listenn. Ne gaver nemet Tour Kameled hag a zo lodek e Rouedad lec'hiennoù meur Vauban.

## Taolenn dasparzh ar glad bedel

Klaska ra izili UNESCO ober a seurt ma vefe kempouez an traoù etre kevandirioù evit a sell ouzh lec'hiañ ar glad bedel. Er penn-kentañ e veze lakaet Europa war-wel dreist-holl. Gwir eoc 'hoazh, nemet ez eo deuet kempouesoc'h an traoù bremañ ma tegemer lec'hiennoù naturel dreistordinal. Hiziv an deiz (2012) ez eus 961 lec'h war ar roll, dasparzhet int etre 157 Stad : 745 anezho a denn d'ar sevenadur, 187 anezho a denn d'an natur, ha 29 anezho a zo kemmesk (sevenadur ha natur). A-fet douaroniezh ez int dasparzhet e pemp tiriad : Afrika issahara, Stadoù arab (Norzhafrika ha Reter-Nesañ), Azia ha Habask (gant Aostralia hag Okeania), Europa ha Norzhamerika (Stadoù-Unanet ha Kanada), hag Amerika latin (gant Mec'hiko hag ar C'harib).
E tiriad Europa-Norzhamerika ez eo renket Kevredad Russia, Turkia, broioù ar C'haokaz hag Israel.
| | Sevenadur | Natur | Kemmesk | Hollad | % |
| Afrika | 45 | 33 | 4 | 82 | 8,8 % |
| Stadoù arab | 64 | 4 | 2 | 70 | 7,5 % |
| Azia ha Habask | 143 | 53 | 9 | 205 | 21,9 % |
| Europa ha Norzhamerika | 384 | 58 | 10 | 452 | 48,3 % |
| Amerika latin ha Karib | 89 | 35 | 3 | 127 | 13,6 % |
| Hollad | 725 | 183 | 28 | 936 | 100% |
| % | 77,5 % | 19,6 % | 3 % | 100% | |

## Notennoù

* 1 2 Ul lec'h treuzrannvro eo Lenn Ubs Nuur (Mongolia, Kevredad Rusia), lec'hiet etre Europa hag Azia-Habask hervez renkadur Unesco. Amañ ez eo lakaet e tachenn Azia-Habask.
* 1 2 3 4 (fr) Roll glad ar bed (Unesco.org)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gouelan gris ar c'hreisteiz

Gouelan gris ar c'hreisteiz :
| Ur Gouelan gris ar c'hreisteiz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Larus |
| Anv skiantel ||
| Larus cachinnans Pallas, 1811 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gouelan gris ar c'hreisteiz (liester: Gouelini gris ar c'hreisteiz) a zo un evn-mor. Larus cachinnans eo e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra al labous tro-war-dro Mor Du ha Kazakstan$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
* ↑ Larus cachinnans war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Larus cachinnans war al lec'hienn BirdLife International.
# Gouelan kazugel

Gouelan kazugel :
| Gouelini kazugel Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Leucophaeus |
| Anv skiantel ||
| Leucophaeus fuliginosus (Gould, 1841) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan kazugel (liester: Gouelini kazugel) zo un evn-mor, Leucophaeus fuliginosus eus e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra en inizi Galápagos.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gouelan kein du

Gouelan kein du :
| Ur Gouelan kein du Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Larus |
| Anv skiantel ||
| Larus fuscus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan kein du (liester: Gouelini kein du) a zo un evn-mor, Larus fuscus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e gwalarn ha norzh Eurazia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Gouelan lost du

Gouelan lost du :
| Ur Gouelan lost du Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Larus |
| Anv skiantel ||
| Larus crassirostris Vieillot, 1818 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan lost du (liester: Gouelini lost du) a zo un evn-mor, Larus crassirostris an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous war ribloù reter Manchouria, Kouril, Japan, kornôg Korea ha Sina.

## Liammoù diavaez

* (en) Larus crassirostris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Larus crassirostris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Larus crassirostris war al lec'hienn Avibase.
# Gouelan penn du Rusia

Gouelan penn du Rusia :
| Ur Gouelan penn du Rusia Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Ichthyaetus |
| Anv skiantel ||
| Ichthyaetus ichthyaetus (Pallas, 1773) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan penn du Rusia (liester: Gouelini penn du Rusia) a zo un evn-mor. Ichthyaetus ichthyaetus eo e anv skiantel.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
# Gouelan gris

Gouelan gris :
| Ur gouelan gris Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Larus |
| Anv skiantel ||
| Larus argentatus Pontoppidan, 1763 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan gris (liester: Gouelini gris) a zo un evn-mor, Larus argentatus an anv skiantel anezhañ. Un evn brazik eo. Kavet e vez gouelaned gris o neizhiañ e Norzhamerika, en Europa hag en Azia. An hini stankañ eus ar spesadoù gouelini eo, en hor bro. Lod a chom er vro, lod all a ya pelloc'h war-zu ar c'hreisteiz e-pad ar goañv.

## Doareoù pennañ

Aes eo ar gouelan gris da anavezout pa vez deuet d’e vent : gris-sklaer eo e gein war-bouez begoù an divaskell a zo du ha gwenn, gwenn eo ar peurrest eus ar c’horf, un arliv roz a zo d’an treid, war e bigos melen ez eus un tarchig ruz. Pa vez yaouankoc'h avat e vez rous e bluñv ha diaes eo da zigemmañ diouzh ar spesadoù gouelini nes, evel ar gouelan kein du pe ar gouelan louet.

## Annez

A-stroll e vev ar gouelini gris, en arvor hag a-hed ar stêrioù hag al lennoù. Neizhiañ a reont, a-vagadoù eta, war reier, inizi, met ivez war savadurioù er c’hêrioù. O neizh a savont war ar reier pe war an douar en inizi pe en tevennoù. Tri vi a vez ganto peurvuiañ ha difennet-mat e vezont gant an tad hag ar vamm, gant o figosoù tev. Liesseurt ha trouzus eo o mouezh : c'hoarzhadennoù, galvadennoù…

## Boued

Boued a bep seurt a ya ganto, evel gant ar spesadoù gouelini all : pesked bihan, kranked, kregin, vioù laboused all ha dilerc'hioù boued an dud. Stank e vezont kavet er c'hêrioù bremañ hag eno en em vagont diwar al lastez.

## Traoù all

Evned stank int en hor bro hag er c'hêrioù m'int deuet da vezañ ur gwir walenn e klasker lakaat o niver da zigreskiñ.

## Spesadoù all

Meur a spesad hag isspesad nes a zo: Larus argentatus argenteus eo a vev e Breizh. E Skandinavia e kaver un isspesad brasoc'hik ha teñvaloc’hik: L. a. argentatus. Ur spesad kar, Larus cachinnans (gouelan gris ar c'hreisteiz), a vev en-dro d'ar Mor Kreizdouar, a c’heller kemmeskañ gant L. argentatus. E lodennoù all eus ar bed e kaver spesadoù all c’hoazh.

## Levrlennadur

* Laboused ar vro, gant T. Huon
* Laboused an arvor, troet gant T. Huon ha P. an Habask, Al Lanv, 1984

## Liammoù diavaez

* Bretagne Environnement
* Oiseaux.net
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
# Gouelan lagad gwenn

Gouelan lagad gwenn :
| Ur Gouelan lagad gwenn Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Ichthyaetus |
| Anv skiantel ||
| Ichthyaetus leucophthalmus (Temminck, 1825) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan lagad gwenn (liester: Gouelini lagad lemm) a zo un evn-mor, Ichthyaetus leucophthalmus eus e anv skiantel, hag a vev tro-dro d'ar Mor Ruz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.23.
# Gouelan c'hoarzher

Gouelan c'hoarzher :
| Ur gouelan c'hoarzher (Norzhkarolina). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Leucophaeus |
| Anv skiantel ||
| Larus atricilla (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan c'hoarzher (liester: Gouelini c'hoarzher) a zo un evn-mor. Leucophaeus atricilla eo e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra al labous war aodoù Amerika (eus Lennoù Meur hag aber ar Sant-Laorañs da Venezuela).

## Liammoù diavaez

* (en) Leucophaeus atricilla war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Leucophaeus atricilla war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
* ↑ Leucophaeus atricilla war al lec'hienn Avibase.
# Gouelan gwenn

Gouelan gwenn :
| Ur Gouelan gwenn Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Pagophila |
| Anv skiantel ||
| Pagophila Kaup, 1829 ||
| Anv skiantel ||
| Pagophila eburnea (Phipps, 1774) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan gwenn a zo un evn mor. Pagophila eburnea eo e anv skiantel. Ar spesad nemetañ eo er genad Pagophila.

## Rummatadur

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
# Gouelan louet

Gouelan louet :
| Ur Gouelan louet, luc'hskeudennet en Helsinki. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Larus |
| Anv skiantel ||
| Larus canus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Gouelan louet$^,$ (liester : Gouelini louet) a zo un evn-mor bihan, Larus canus an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a neizh ar pevar isspesad anezhañ — Larus canus brachyrhynchus, Larus canus canus, Larus canus heinei ha Larus canus kamtschatschensis — e hanternoz Azia, hanternoz Europa ha gwalarn Norzhamerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Perig Herbert, "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.203-204, 1995, p.21.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Larus canus war al lec'hienn Avibase
# Garland (Texas)

Garland zo ur gêr lec'hiet e biz stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 226 876 a annezidi o chom enni.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Garlasco

Garlasco zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Garlate

Garlate zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Garlenda

Garlenda zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Garissa

Garissa zo ur gêr eus Kenya, e reter ar vro. Pennlec'h proviñs North Eastern eo.
Somalied eo an darn vrasañ eus annezidi kêr (war-dro 65 000 e 1999).
# Garloc'henn

Ar c'harloc'henn zo ul lodenn eus ar ganol analañ.
An organ-mañ zo lec'hiet e gouzoug ar bronneged. Ur roll en deus en ezteurel sonioù dre m'emañ plegoù ar vouezh ennañ.
# Garlann

Garlann :
| Kastell Koad ar Roc'h. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Garlan |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Montroulez |
| Kanton | Lanneur (betek 2015) Plouigno (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29059 |
| Kod post | 29610 |
| Maer Amzer gefridi | Joseph Irrien 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Montroulez Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Montroulez |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 052 ann. (2020) |
| Stankter | 79 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 36′ 07″ Norzh 3° 45′ 21″ Kornôg / 48.601944, -3.755833 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 69 m bihanañ 18 m — brasañ 119 m |
| Gorread | 13,34 km² |
| Garlann ||
| kemmañ |
Garlann zo ur gumun e Breizh e Bro-Dreger, e Penn-ar-Bed, e kanton Plouigno.

## Douaroniezh

Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Dourdu.
Kumunioù amezek : Plouezoc'h ; Sant-Yann-ar-Biz ; Lanneur ; Plouigno; Montroulez.

## Anv

B. Tanguy : Garlan e dibenn ar XIV$^{vet}$ kantved.

### Gerdarzh

Garv (rust, meinek) + lann.

## Ardamezioù

N'eus ket, evit ar poent.

## Istor
### Tiegezhioù nobl kent 1790

Rascoët (Rozkoad ?) ; Baëssière (Ar Veuzit) ; Kerouchant ; Koad ar Roc'h ; Kermerc'hoù ; Leinkelvez ; Rogustou.

### Dispac'h Gall

* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Derrien, person, ha Lazou, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 38 gwaz eus ar gumun, eleze 4,09% eus he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 13 a viz C'hwevrer 1942 e kouezhas un nijerez Wellington Ic marilhet Z1076 ha kodet JN-G eus ar 150 Squadron eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e Garlann, mervel a reas he c'hwec'h nijour, n'int ket bet kavet; d'an 13 a viz C'hwevrer 1943 e kouezhas un nijerez Wellington marilhet BK330 ha kodet PI-K eus ar 420 Squadron eus ar ar Royal Canadian Air Force (aerlu Kanada) e Garlann, mervel a reas he femp nijour, douaret int e bered kumun Gwidel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Intron-Varia
* Kastell Kervezeg
* Monumant ar re varv
* Iliz katolik Intron Varia
* Chapel sant Huberzh
* Maner Kerangwez
* Kaskell Kervezeg
* Maner Kervolongar
* Maner Kertangi
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* Arel
* Aotrounez Kermerc'hoù
* Palefarzhet etre argant ha glazur.

## Lervlennadur

* J.B. Ogée : Dictionnaire de Bretagne; 1780.
* A. Marteville & P. Varin : warlec'hien ha reizherien Ogée; 1843.
* Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée. Ar Men. 1990

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* (br) Garlann war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 47
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pertes RAF Finistère
* ↑ Memorial Genweb
# Garlizenn

Garlizenn :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Pleuronectiformes |
| Kerentiad : | Soleidae |
| Genad : | Solea |
| Anv skiantel ||
| Solea solea Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'harlizenn (Solea solea) (liester: garlized) zo ur pesk mor plat.
# Garinoain

Garinoain (Garínoain hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Garlizenn-garreg

Garlizenn garreg :
| Ur c'harlizenn garreg ouzh ur garreg a-serzh ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Pleuronectiformes |
| Kerentiad : | Scophthalmidae |
| Genad : | Zeugopterus |
| Anv skiantel ||
| Zeugopterus punctatus Bloch, 1787 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'harlizenn garreg (Zeugopterus punctatus) (liester: garlized karreg) a zo ur pesk mor plat kar d'an turbod.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kanton Faches-Thumesnil

Kanton Faches-Thumesnil :
| Lec'hiadur kanton Faches-Thumesnil e departamant Norzh ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Lille |
| Kod kanton | 5918 |
| Pennlec'h | Faches-Thumesnil |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Annie Leys Dany Wattebled 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 77 382 ann. (2017) |
| Gorread | 68,48 km² |
| Stankter | 1 130 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Faches-Thumesnil a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Faches-Thumesnil a ya 12 kumun d'ober anezhañ:
* Chemy,
* Emmerin,
* Faches-Thumesnil,
* Gondecourt,
* Haubourdin,
* Herrin,
* Houplin-Ancoisne,
* Noyelles-lès-Seclin,
* Seclin,
* Templemars,
* Vendeville,
* Wattignies.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-167 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Nord
# Kanton Falaise

Kanton Falaise :
| Lec'hiadur kanton Falaise e departamant Calvados ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Caen |
| Kod kanton | 1413 |
| Pennlec'h | Falaise |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Clara Dewaële-Canouel Claude Leteurtre 2015 - 2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 27 350 ann. (2017) |
| Gorread | 462,11 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 57 |
| kemmañ |
Kanton Falaise a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Krouet e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù

Kanton Falaise a ya 57 kumun d'ober anezhañ:
* Falaise
* Aubigny
* Barou-en-Auge
* Beaumais
* Bernières-d'Ailly
* Bonnœil
* Bons-Tassilly
* Cordey
* Courcy
* Crocy
* Damblainville
* Le Détroit
* Épaney
* Éraines
* Ernes
* Fontaine-le-Pin
* Fourches
* Fourneaux-le-Val
* Fresné-la-Mère
* La Hoguette
* Les Isles-Bardel
* Jort
* Leffard
* Les Loges-Saulces
* Louvagny
* Maizières
* Le Marais-la-Chapelle
* Martigny-sur-l'Ante
* Le Mesnil-Villement
* Morteaux-Coulibœuf
* Les Moutiers-en-Auge
* Noron-l'Abbaye
* Norrey-en-Auge
* Olendon
* Ouilly-le-Tesson
* Perrières
* Pertheville-Ners
* Pierrefitte-en-Cinglais
* Pierrepont
* Pont-d'Ouilly
* Potigny
* Rapilly
* Rouvres
* Saint-Germain-Langot
* Saint-Martin-de-Mieux
* Saint-Pierre-Canivet
* Saint-Pierre-du-Bû
* Sassy
* Soulangy
* Soumont-Saint-Quentin
* Tréprel
* Ussy
* Versainville
* Vicques
* Vignats
* Villers-Canivet
* Villy-lez-Falaise

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-160 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Calvados.
# Kanton Falaise-Kreisteiz

Kanton Falaise-Kreisteiz :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant(où) | Caen |
| Kod kanton | 14 18 |
| Pennlec'h | Falaise |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 10 203 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 8 |
| kemmañ |
Kanton Falaise-Kreisteiz a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Rannet e oa kêr Falaise e daou ganton. Anvet e oant bet 1añ hag 2vet pa oant bet krouet. E miz Eost 1856 e tivizas kuzul jeneral Calvados envel anezhe Falaise-Kreisteiz (1añ rann) ha Falaise-Norzh (2vet rann).

### XX$^{vet}$ kantved

* En Arondisamant Falaise edo Kanton Falaise-Kreisteiz. Pa voe dispennet Arondisamant Falaise e 1926 e voe lakaet ar c'hanton en Arondisamant Caen.

## Kumunioù

Kanton Falaise-Kreisteiz a yae 8 kumun d'ober anezhañ:
| Kumun | Poblañs | Kod-post | Kod INSEE |
| Damblainville | 229 | 14620 | 14216 |
| Eraines | 270 | 14700 | 14244 |
| Falaise (lodenn) | 7 409 (1) | 14700 | 14258 |
| Fresné-la-Mère | 487 | 14700 | 14289 |
| La Hoguette | 668 | 14700 | 14332 |
| Pertheville-Ners | 246 | 14700 | 14498 |
| Versainville | 404 | 14700 | 14737 |
| Villy-lez-Falaise | 247 | 14700 | 14759 |
| (1) Niver annezidi el lodenn-mañ eus kumun Falaise. ||||

## Emdroadur ar boblañs 2006-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Département du Calvados. Conseil général. Rapports et délibérations du Conseil - Session de 1856, Caen, V$^{vet}$ Pagny, 1856, pajennoù 275–276