OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Subaé

Ar stêr Subaé (Rio Subaé e portugaleg) zo ur stêr eus e stad Bahia e Brazil.
Eieniñ a ra e Feira de Santana, ma ro hec'h anv da veur a lec'h, evel ar bairro Subaé , tremen a ra dre São Gonçalo dos Campos ha Santo Amaro da Purificação, ur fabourzh da Salvador da Bahia, a-raok aberiñ e Baía de Todos os Santos. Meur a adstêr he deus, Serjimirim en o zouez.
Brudet eo ivez da vezañ unan eus ar gwashañ stêrioù kontammet gant plom er bed. A-hervez emaer ouzh he digontammiñ.
# Sublime Porte

Ar Sublime Porte eo an anv gallek roet da zor-enor ar vizir meur e Konstantinopolis, en amzer an Impalaeriezh ottoman abaoe 1536.

## Istor

En 1536 e voe kaset ur c'hannad gant ar roue gall Frañsez Iañ. Tremen a reas dindan bolz an nor a oa anvet Bâb-ı Âli en arabeg, da lavarout eo « an nor uhel » pe « nobl », a voe troet gant ur jubennour, gant Sublime Porte. Adkemeret e voe an anv gant an holl ziplomated pa oa ar galleg o yezh vicherel.
# Suat Atalık

Suat Atalık a zo bet ganet d'an 10 a viz Here 1964 en Istanbul (Turkia).
Ur mestrc'hoarier echedoù turk eo.
Mestr Meur etrebroadel eo ivez.
Dimezet eo gant ar Rusianez Ekaterina Polovnikova , "Mestr Meur Etrebroadel" ivez.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE ;
* E bartiennoù e Chess Games ;
* "Chessbase News Reports": an dimeziñ gant Ekaterina Polovnikova
# Subbiano

Subbiano zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
# Sublegatus

Sublegatus :
| Sublegatus arenarum, tresadenn (1902) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Sublegatus P.L.Sclater & Salvin, 1868 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sublegatus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1868 gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) hag Osbert Salvin (1835-1898).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Sublegatus arenarum
** S. a. arenarum, atrirostris, glaber, orinocensis, pallens ha tortugensis,
* Sublegatus modestus
** S. m. brevirostris ha modestus,
* Sublegatus obscurior.
O c'havout a reer e Kreiz (Sublegatus arenarum hepken) ha Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Sublegatus (lennet e-barzh d'an 3 a viz Gouere 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Subiaco

Subiaco zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Skevent

Ar skevent eo organoù an analañ er braz eus ar mellkeineged. Ganto e c'hall ar c'horf eskemm gazoù, degas oksigen d'ar gwad ha skarzhañ an dioksidenn garbon (CO$_2$). Ar pep brasañ eus ar mellkeineged o deus div skeventenn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Skeul amzervezhioù douarouriezhel

Skeul an amzervezhioù douarouriezhel, pe skeul an amzerioù douarourel, pe skeul an amzerioù geologel a zo ur sistem implijet evit renkañ e geologiezh darvoudoù istor ar Voull-Douar.
Kentañ skeulioù ijinet evit-se o zo o orin er XVIIIvet kantvet, met ar resisañ labourioù e-keñver an deziata zo bet renet gant Arthur Holmes er bloavezhioù 1930, gant e gentañ skeul bet embannet e 1937. Anavezet eo eñ neuze evel tad skeul an amzerioù geologel.
E-skej meur a zanvez skiantel, en o zouez teknikoù an deziata, ar c'hronostratigrafiezh na baouez ket da vezañ pinvidikaet ha nevesaet gant muioc'h mui a resisded.
Bep 4 bloaz e vez aozet gant an UISG / IUSG (Union internationale des sciences géologiques) ur c'hendalc'h etrevraodel war ar geologiezh e-lec'h vez labouret Bodad etrevrodel stratigrafiezh a ra war-dro un hizivadur eus skeul an amzerioù geologel. Ar c'hendalc'h diwezhañ zo bet dalc'het eus an 2 betek an 10 a viz Eost 2012 e Brisbane en Aostralia.
Ar skeulioù diwezhañ bet embannet a veze diazezet war labourioù war ar magnetokronoù (amginadur polelder) hag a veze enno etre 5 ha 6 live ha isliveoù reolataet. Dre-se eo bet dilezet nomenkladurioù kozh evel an hoalad kentañ, an eil hag an trede hini o vezañ bet treuzfeurmet e eilrannadoù resisoc'h ha reishoc'h.
Skeul an amzerioù geologel a grog gant oad priziet ar Voull-Douar, da lavaret eo 4,6 miliard bloavezhioù.

## Eilrannadoù pennañ skeul an amzerioù geologel

* Rakkambrian
** Hadean
** Arkean
*** Eoarkean
*** Paleoarkean
*** Mesoarkean
*** Neoarkean
** Proterozoeg
*** Paleoproterozoeg
**** Siderieg
**** Rhyaseg
**** Orosirieg
**** Statherieg
*** Mezoproterozoeg
**** Kalymnieg
**** Ektasieg
**** Stenieg
*** Neoproterozoeg
**** Tonieg
**** Kriogenieg
**** Ediakareg
* Fanerozoeg
** Paleozoeg
*** Kambrian
**** kambrian abred
**** kambrian krenn
**** furongian
*** Ordovisian
**** Ordovisian abred
**** Ordovisian krenn
**** Ordovisian diwezhat
*** Silurian
**** Pridoli
**** Ludlow
**** Wenlock
**** Llandovery
*** Devonian
**** Diwezhat
**** Krenn
**** Abred
*** Karbonifer
**** Mississippian
**** Pennsylvanian
*** Permian
**** Sizuralian
**** Gwadaloupian
**** Lopingian
** Mezozoeg
*** Triaseg
**** Triaseg Uhel
**** Triaseg Izel
**** Triaseg Kreiz
*** Juraseg
**** Juraseg Uhel
**** Juraseg Izel
**** Juraseg Kreiz
*** Kretase
**** Kretase Uhel
**** Kretase Kreiz
** Senozoeg
*** Paleogenel
**** Paleosen
**** Eosen
**** Oligosen
*** Neogenel
**** Miosen
**** Pliosen
**** Pleistosen
**** Holosen

## Liammoù diavaez

* Bodad etrevraodel stratigrafiezh
# Skeulenn gromatek

Ur skeulenn gromatek a c'hall bout nep skeulenn gant div hantertonenn diouzh renk enni. Met ar skeulenn gromatek e vez kaoz deuzouti ordin eo hini an 12 hantertonenn eus skeulenn demperet ar C'hornôg : da lavaret eo an holl notennoù piano, du pe gwenn. Nep skeulenn all eus muzik ar C'hornôg zo un is-teskad eus ar skeulenn-se.
An term "kromatek" a vez implijet ivez gant muzisianed pa vez graet gant notennoù ha n'int ket e-barzh skeulenn normal ar pennad-muzik.
# Skeuliad Richter

Mentelezh ur c'hren-douar a vuzul an energiezh a vez dieubet e-kerzh ur seism. Seul uheloc'h ar ventelezh, seul vuioc'h ez eus bet dieubet a energiezh gant ar seism. Pa gresker eus 1 war ar skeul e talvez e vez lieskementet dre 30 an energiezh ha dre 10 ampled ar fiñv.
Ar ventelezh hag ar c'hreñvder (evel skeul Mercalli) a zo daou vuzul disheñvel. Ar c'hreñvder a zo ur muzul eus an distruj graet gant ur c'hren-douar.
| Deskrivañ | Mentelezh | Efedoù | Stankder |
| Micro | < 2,0 | Mikro kren-douar, ne vez ket santet. | 8000 bemdez |
| Bihan tre | 2,0-2,9 | Ne vez ket santet dre-vras, met enrollet. | 1000 bemdez |
| Bihan | 3,0-3,9 | Santet e vez alies, met ne vez ket nemeur a zistrujoù. | 49000 ar bloaz |
| Lijer | 4,0-4,9 | An objedoù a fiñv en tiez ha trouz a vez. Ral e vez an distrujoù bras. | 6200 ar bloaz |
| Dereat | 5,0-5,9 | Gellout a ra ober distrujoù bras war savadurioù savet fall. Gwan e vez an distrujoù evit ar savadurioù savet mat. | 800 ar bloaz |
| Kreñv | 6,0-6,9 | Betek 180 km en dro d'an epikreizenn e c'haller kaout distrujoù, ma vez poblet. | 120 ar bloaz |
| Meur | 7,0-7,9 | Gellout a ra ober distrujoù bras war un dachenn vrasoc'h. | 18 ar bloaz |
| Pouezus | 8,0-8,9 | Gellout a ra ober distrujoù a dalvoudegezh war kantadoù ha kilometradoù tro-dro. | 1 ar bloaz |
| Dreist-ordinal | > 9,0 | Dismantret e c'hell bezañ takadoù da meur a miliad a gilometradoù en dro d'ar c'hren-douar. | 1 bep 20 bloaz |

## Gwelet ivez

* Seism
* Tsunami
* Skeul Rossi-Forel
* Skeul Mercalli
* Skeul Medvedev-Sponheuer-Karnik
* Skeul Shindo
# Skeul an hesonerezh

Er yezhoniezh e vez implijet an termen skeul an hesonerezh (saoz.: sonority hierarchy) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un doare da renkañ ar fonennoù hervez bep o live sonel.
Da skouer, produet e vez muic'h a son pa distager ar vogalenn [a] evit pa distager ar gensonenn dre serriñ [t].
A-bouez-tre eo skeul an hesonerezh pa dielfenner strukturioù ar silabenn rak ar reolennoù fonotaktikel o tennañ d'ar skizhadoù resis a c'hell bezañ implijet a-gevret hag e pe urzh e penn ar silabenn pe e lost ar silabenn a douj da bennaenn urzh ar fonennoù, diazezet d'he zro war skeul an hesonerezh.
Gant yezhoù 'zo emañ diazezet reolennoù o tennañ d'an heñveladur war skeul an hesonerezh, da skouer e finneg -tne- → -nne- e displegadurioù verbel 'zo..
Kemmañ a c'hell skeul an hesonerezh resis a yezh da yezh, met setu ur sistem boas (1 = live hesonerezh izelañ):
| # | Doare | Son/Obs | Kens/Vog |
| 1 | Dre serriñ | Dre serriñ | Kensonennoù |
| 2 | Ruzennoù | Dre serriñ | Kensonennoù |
| 3 | Kensonennoù fri | Dassonennoù | Kensonennoù |
| 4 | Kensonennoù linkus | Dassonennoù | Kensonennoù |
| 5 | Vogalennoù uhel | Dassonennoù | Vogalennoù |
| 6 | Vogalennoù nann-uhel | Dassonennoù | Vogalennoù |

## Gwelit ivez

* Fonotaktoniezh
* Doare distagañ
# Skeuliad (mouezh)

Ar skeuliad, pe skeuliad-vouezh, pe tessitura hervez an italianeg, eo an hollad notennoù a c'hall un den kanañ.
# Skeuliad

    Evit ar pennadoù heñvelstumm, sellit ouzh Skeul
Ur skeul pe ur skeuliad a zo anezhi ur rummad talvoudoù anterin renket derez-ha-derez, un dereziadur, eus un daolennad muzulioù. Talvezout a ra ar seurt skeulioù da stagañ un niver ouzh anadennoù diaes da vuzuliañ, diwar an arouezioù pe an diskouezioù anezho.
Skeulioù 'zo o deus un niver termenet a zerezioù : 13 derez a zo er skeul Beaufort da skouer. Pa ne vez harz ebet da dalvoudoù ar skeul, e komzer neuze eus skeul digor.

## Skouerioù eus skeulioù

* Skeul Beaufort
* Skeul Berger
* Skeul Brinell
* Skeul Delisle
* Skeul Fahrenheit
* Skeul Fujita
* Skeul INES
* Skeul Kinsey
* Skeul Leyden
* Skeul Mercalli
* Skeul Mohs
* Skeul Monoyer
* Skeul Newton
* Skeul Pauling
* Skeul Rankine
* Skeul Réaumur
* Skeul Richter
* Skeul Rockwell
* Skeul Rømer
* Skeul Rossi-Forel
* Skeul Saffir-Simpson
* Skeul Scoville
* Skeul Shore
* Skeul Terry
* Skeul TORRO
* Skeul Turin
* Skeul Vickers
* skeuliad (mouezh)
# Skeuliad Beaufort

    Evit implijoù all, gwelet Beaufort.
Skeuliad Beaufort nerzh an avel, ent-berr Skeuliad Beaufort pe Skeul Beaufort, a dalvez da gementadiñ nerzh an avel. Trizek derez zo enni, eus 0 da 12. Ijinet e oa bet gant an amiral saoz Francis Beaufort (1774-1857) – distaget /ˈbəʊfərt/ e saozneg – er bloaz 1805.

## An derezioù

| Nerzh | Termen | Tizh e skoulmoù | Tizh e km/h | Stad ar mor | Efedoù war an douar |
| 0 | Kalm | 0-1 | 0-1 | Mor evel ur melezour Gwagennoù 0 m | Moged o sevel eeun |
| 1 | Lizennig | 1 da 3 | 1 da 5 | Mor o rizenniñ Gwagennoù 0 - 0,2 m | Moged o vont tu pe du. Ne dro ket ar gwiblennoù. |
| 2 | Aezhennig | 4 da 6 | 6 da 11 | Gwagennoùigoù berr 0,2 - 0,5 m | Delioù o fiñval. |
| 3 | Avelig | 7 da 10 | 12 da 19 | Gwagennoù bihan 0,5 - 1 m | Nijal a ra ar bannieloù. Skourroùigoù o fiñval. |
| 4 | Avel vat | 11 da 16 | 20 da 28 | Gwagennoù o kreskiñ, 1 - 2 m | Poultr o sevel. |
| 5 | Avel yac'h | 17 da 21 | 29 da 38 | Koummoù niverus | Gwez bihan o hejañ. |
| 6 | Avel greñv | 22 da 27 | 39 da 49 | Koummoù uhel 3 - 4 m, fru | Skourroù bras o hejañ. |
| 7 | Gwall avel | 28 da 33 | 50 da 61 | Koummoù uhel 4 - 4,5 m | Gwez o hejañ. |
| 8 | Barr amzer | 34 da 40 | 62 da 74 | Koummoù 5,5 - 7,5 m | Skourroù torret. |
| 9 | Gwall amzer | 41 da 47 | 75 da 88 | Koummoù 7 - 10 m ; ne weler ket mat gant ar fru | Maen glas, traoù torret. |
| 10 | Tourmant | 48 da 55 | 89 da 102 | Koummoù 9 - 12,5 m | Gwez diskaret, traoù drailhet. |
| 11 | Follentez | 56 da 63 | 103 da 117 | Mor eonek holl, koummoù 11,5 - 16 m | Dismantr. |
| 12 | Avel diroll pe Korventenn | 64 ha + | 118 ha + | Koummoù ≥ 14 m ; fru a-leizh, mor eonek, ne weler ket sklaer | Dismantr bras. |

## Levrlennadur

* Fichenn Nerzh an Avel embannet gant Skol Ober.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn an avelioù savet gant Skol Ober, adkemeret e-barzh L. Andouard Brezhoneg ar Mor, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 128; Geriadur brezhoneg An Here p. 668a.
# Sant-Andrev-Trizek-Hent

Sant-Andrev-Trizek-Hent :
| Peulvan La Petite Roche. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-André-Treize-Voies |
| Bro istorel | Marzioù Breizh |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Aizenay |
| Kod kumun | 85197 |
| Kod post | 85260 |
| Maer Amzer gefridi | Damien Grasset 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Terres-de-Montaigu, communauté de communes Montaigu-Rocheservière |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 406 ann. (2014) |
| Stankter | 200 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 46° 56′ 07″ Norzh 1° 24′ 39″ Kornôg / 46.9352777778, -1.41083333333 |
| Uhelderioù | bihanañ 33 m — brasañ 69 m |
| Gorread | 18,96 km² |
| Sant-Andrev-Trizek-Hent ||
| kemmañ |
Sant-Andrev-Trizek-Hent (Saint-André-Treize-Voies e galleg) a oa, betek 1789, ur barrez eus Marzioù tu kreñv da Vreizh, en eskopti Naoned, hag un drev eus Henwinieg. Daoust da se, pa oa bet savet an departamantoù, e oa bet staget, a-enep d'he youl, ouzh departamant ar Vande, ma oa Fontenay-le-Comte an hini e oa ar pennlec'h d'an ampoent, stummet diwar ul lodenn eus Poatev-Izel. Kendeuzet e voe gant div gumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez : Montréverd.

## An anv

Dont a rafe an droienn "treize voies", a gaver en anv gallek, eus ur stumm rannyezhel eus "trois voies", dre ma oa diazezet ar barrez e kroashent « tri hent ». E galleg e vez graet "Trévois" eus annezidi ar gumun, da lavaret eo "annezidi an drev" (treviz), dre ma oa Sant-Andrev un drev (ur rann) eus parrez Henwinieg a zo-hi chomet e Breizh.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 50 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,56% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Andrev.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Saint-André Treize Voies : une trêve bretonne en Bas-Poitou (ABP)
* (br) Sant-Andrev-Trizek-Hent war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Pennad diwar-benn Sant-Andrev, el lec'hienn Karrikell

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Alain Pennec, De la Bretagne aux départements, Histoire d'un découpage, Skol Vreizh niv.14, 1989, p.35.
* ↑ (fr) Arrêté n°15-DRCTAJ/2-649 portant création de la commune nouvelle « Montréverd », 18 Kerzu 2015.
* ↑ Blog Karrikell
* ↑ Lec'hienn ar gumun
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Sant-Barnev

Sant-Barnev :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Barnabae |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Barnabé |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Kez (betek 2015) Loudieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22275 |
| Kod post | 22600 |
| Maer Amzer gefridi | Georges Le Franc 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Kreiz-Breizh |
| Lec'hienn Web | http://www.saint-barnabe.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 225 ann. (2020) |
| Stankter | 54 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 08′ 18″ Norzh 2° 42′ 05″ Kornôg / 48.138333333, -2.701388889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 150 m bihanañ 72 m — brasañ 173 m |
| Gorread | 22,75 km² |
| Sant-Barnev ||
| kemmañ |
Sant-Barnev (Saint-Barnabé, e galleg ofisiel) a zo ur gumun eus kreiz Breizh, e kanton Loudieg, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 58 gwaz hervez monumant ar re varv er gumun hag hervez monumant Santez-Anna-Wened ivez abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,31% eus ar boblañs e 1911; unan anezhe a yeas diwar wel hag unan all a voe lazhet e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915, soudarded e oant er 74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel$^,$.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv
* An iliz katolik (1865-1868)
* Ar goan diwezhañ, en iliz.
* Ar c'halvar (1769)
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* An iliz katolik.
* Ar c'halvar.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Mathurin Boscher, ganet en Quintenic e-tal Lamballe, mab d'ur c'houer, kollet e vrec'h gantañ, a yeas da Skol normal Sant-Brieg. Sevel a reas ar Méthode Boscher, skeudennaouet gantañ. Bez e voe kentañ prezidant sindikad skolaerien an departamant ha maer Sant-Barnev en 1912. Mervel a reas gant an dorzhellegezh en 1915, a-raok e 40 vloaz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Barnev war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Geriadur An Here, 2001, p. 1418.
* ↑ (fr)Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918, Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajenn 49
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Bic'hi

Sant-Bic'hi :
| Ar maner. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Bihy |
| Bro istorel | Bro-Gernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Kintin (betek 2015) Pleuloc'h (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22276 |
| Kod post | 22800 |
| Maer Amzer gefridi | Olivier Mérot 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Brieg |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 266 ann. (2020) |
| Stankter | 32 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ 47″ Norzh 2° 58′ 10″ Kornôg / 48.3797222222222, -2.9694444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 260 m bihanañ 185 m — brasañ 315 m |
| Gorread | 8,22 km² |
| Sant-Bic'hi ||
| kemmañ |
Sant-Bic'hi a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Gernev, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Goued emañ Sant-Bic'hi.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 24 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,67 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas un nijerez B-17F-55 (marilhet 42-29531 ha kodet JJ-Z) eus aerlu ar Stadoù-Unanet (United States Army Air Forces) e "La Lande-Alinto" e Sant-Bic'hi; lazhet e voe un nijour, unan all a voe tapet gant an Alamaned, pevar nijour a zeuas a-benn da achap.
* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar maner.
* Maner an Enez-Veur.
* Iliz katolik Sant Bic'hi.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

* Dominique Pennors, maer (2014).
* Jean-Yves Guillemot, maer (abaoe 2014), labourer-douar.
* Olivier Mérot (abaoe 2020).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)pajenn Sant-Bic'hi war lec'hienn an etrekumuniezh
* (br)Sant-Bic'hi war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes USAAF
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ bet dilennet d'an 28 a viz Meurzh 2014 ((fr)Ouest-France) ha dilezet e garg gantañ d'an 31 a viz Meurzh 2014 ((fr)Ouest-France)
* ↑ (fr)Ouest-France
# Sant-Brewalaer

Sant-Brewalaer :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Broladre |
| Bro istorel | Bro-Zol |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Kanton | Dol |
| Kod kumun | 35259 |
| Kod post | 35120 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-François Gobichon 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Lec'hienn Web | https://www.saint-broladre.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 143 ann. (2020) |
| Stankter | 112 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 35′ 15″ Norzh 1° 39′ 19″ Kornôg / 48.5875, -1.65527777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 15 m bihanañ 1 m — brasañ 102 m |
| Gorread | 10,25 km² |
| Sant-Brewalaer ||
| kemmañ |
Sant-Brewalaer (Saint-Broladre e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen, en arvor biz Breizh, tostik da Menez Mikael ar Mor. Enni emañ Chapel Santez-Anna, war ar chaoser. En-dro dezhi emañ kumunioù Roz-an-Arvor, Sant-Marc'han, Sent, Labouseg, Kerruer.

## Gerdarzh

Eus anv sant Brewalaer (Brélade, Brolade, Broladre, e galleg), diskibl da Sant Samzun, eskob Dol.

## Douaroniezh

* War vord Mor Breizh emañ Sant-Brewalaer.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 68 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,02% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Unan anezhe a varvas en Oret, e Belgia, d’an 22 a viz Eost 1914; en 2vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur c’horporal eus ar 4vet RTM d'an 23 a viz Gouhere 1954 pa oa prizoniad er Vietnam

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* Iliz katolik Sant Brandan.
* Chapel Santez Anna.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Sant-Brewalaer gant :
* Neuenkirchen (Land Hadeln) (Alamagn)

## Pennadoù kar

* Saint Brélade
* Branwalader

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Hervez Geriadur Hemon-Huon 2005 ; Sant-Breler e Geriadur Hemon 1993.
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb e oa
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Andrev-an-Dour

Sant-Andrev-an-Dour :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Saent-Anréu |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-André-des-Eaux |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Evrann |
| Kod kumun | 22274 |
| Kod post | 22630 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Louis Nogues 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)www.cc-evran.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 387 ann. (2020) |
| Stankter | 74 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ 21″ Norzh 2° 00′ 31″ Kornôg / 48.3725, -2.00861111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 20 m bihanañ 11 m — brasañ 36 m |
| Gorread | 5,24 km² |
| Sant-Andrev-an-Dour ||
| kemmañ |
Sant-Andrev-an-Dour a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Evrann e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez ar Renk emañ Sant-Andrev.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas nav gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 2,13 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik kozh.
* An iliz katolik nevez.
* Ilizoù katolik kozh (XI$^{vet}$ kantved-XV$^{vet}$ kantved, dismantret) ha nevez (1893-1895) Sant Andrev.
* Kastell "Le Besso", rivinet.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Livre d'or des pensions - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb