# Roll kañsellerien Alamagn

Penn gouarnamant kevreadel Alamagn eo Kañseller Alamagn. Kefridi ar C'hañseller (Bundeskanzler) pe ar Gañsellerez (Bundeskanzlerin) eo dibab izili all ar gouarnamant ha pennren emvodoù ar Bundesregierung, da lavarout eo aozadur ar galloud erounit e Republik Kevreadel Alamagn.
E 1867 e voe krouet ar garg e Kengevread Hanternoz Alamagn, pa voe Otto von Bismarck anvet da Gañseller kentañ istor Alamagn. Pa voe unvanet Alamagn ha staliet an Impalaeriezh alaman e 1871 e troas ar C'hengevread d'ur Stad-broad, ha "Kañseller Alamagn" e voe anv ar garg. Betek hiziv ez eo Otto von Bismarck ar c'hañseller a renas ar pellañ : 28 vloaz, betek 1890.
Dirak an impalaer hepken e oa atebek ar c'hañseller er penn-kentañ. E 1918 e voe kemmet an traoù gant adaoz ar Vonreizh, pa voe roet d'ar Parlamant ar gwir da ziskar ar C'hañseller. Adalek 1919, da vare Republik Weimar (1918-1933), e voe anvet ar Gañsellerien gant Prezidant Alamagn, met dirak ar Parlamant e vezent atebek. Lakaet a-gostez e voe ar Vonreizh e-pad mare an Trede Reich (1933-1945). E 1949 e voe ur Vonreizh nevez hag a lakaas ar C'hañseller da benn ar Stad de facto, pa strishaas perzh Prezidant ar Republik.
Abaoe an 22 a viz Du 2005 ez eo bet Angela Merkel Kañsellerez Republik Kevreadel Alamagn.

## Dispac'hoù 1848

E-kerzh Dispac'hoù Alamagn e 1848 e kemeras Parlamant Frankfurt (Hessen) ar galloud ; tri Ministerpräsident a voe neuze, par o c'harg da hini ar Gañsellerien da zont.

### Ministerpräsidenten Gournamant an Impalaeriezh

* Karl zu Leiningen (15 a viz Gouere 1848 – 5 a viz Gwengolo 1848)
* Anton von Schmerling (24 a viz Gwengolo 1848 – 15 a viz Kerzu 1848)
* Heinrich von Gagern (17 a viz Kerzu 1848 – 10 a viz Mae 1849)

## Kengevread Hanternoz Alamagn (1867–1871)

| Kañseller | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel |
| Kañseller | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel |
| Kont Otto von Bismarck (1815–1898) | 1 Gouere 1867 | 21 Meurzh 1871 | 3 bloavezh, 263 devezh | Hini ebet |

## Impalaeriezh Alamagn (1871–1918)

| Kañseller | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel | Impalaer Alamagn | Impalaer Alamagn |
| Kañseller | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel | Impalaer Alamagn | Impalaer Alamagn |
| Priñs Otto von Bismarck | 21 Meurzh 1871 | 20 Meurzh 1890 | 18 bloavezh, 263 devezh | Hini ebet | Wilhelm I (Wilhelm I, Deutscher Kaiser) 1 Genver 1871 – 9 Meurzh 1888 | Friedrich III (Friedrich III, Deutscher Kaiser) 9 Meurzh 1888 - 15 Mezheven 1888 |
| Kont Leo von Caprivi (1831–1899) | 20 Meurzh 1890 | 26 Here 1894 | 4 bloavezh, 220 devezh | Hini ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Priñs Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst (1819 – 1901) | 29 Here 1894 | 17 Here 1900 | 5 bloavezh, 353 devezh | Hini ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Priñs Bernhard von Bülow (1849–1929) | 17 Here 1900 | 14 Gouere 1909 | 8 blovezh, 270 devezh | Hii ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Theobald von Bethmann-Hollweg (1856–1921) | 14 Gouere 1909 | 13 Gouere 1917 | 7 bloavezh, 364 devezh | Hini ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Georg Michaelis (1857–1936) | 14 Gouere 1917 | 1 Du 1917 | 110 devezh | Hini ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Kont Georg von Hertling (1843–1919) | 1 Du 1917 | 30 Gwengolo 1918 | 333 devezh | DZP (Strollad ar C'hreiz) | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |
| Priñs Max von Baden (1867–1929) | 3 Here 1918 | 9 Du 1918 | 37 devezh | Hini ebet | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 | Wilhelm II (Wilhelm II, Deutscher Kaiser) 15 Mezheven 1888 - 28 Du 1918 |

## Mare an Dispac'h (1918–1919)

D'an 9 a viz Du 1918 e tremenas karg ar C'hañsellerezh eus Max von Baden da Friedrich Ebert. Hennezh a gendalc'has da ren evel Penn ar Gouarnamant e-pad tri mizvezh, adalek diwezh an Impalaeriezh alaman e miz Du 1918 betek emvod kentañ ar Vodadeg Vroadel e miz C'hwevrer 1919 ; n'en devoa ket an titl a Gañseller avat.
Betek an 29 viz Kerzu 1918 e voe F. Ebert kadoriad Vorsitz des Rates der Volksbeauftragten (Kuzul dilennidi ar bobl) ivez, a-gevret gant Hugo Haasel hag a oa e penn ar strollad politikel USPD (Strollad sokialdemokrated dizalc'h Alamagn).
| Kañseller | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel |
| Kañseller | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel |
| Friedrich Ebert (1871–1925) (Reichskanzler ha Vorsitz des Rates der Volksbeauftragten) | 9 Du 1918 | 13 C'hwever 1919 | 96 devezh | USPD |

## Republik Weimar Republic (Reichskanzler) (1919–1933)

| Kañseller | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel | Prezidant Republik Weimar |
| Kañseller | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel | Prezidant Republik Weimar |
| Philipp Scheidemann (1865–1939) (Reichsministerpräsident) | 13 C'hwevrer 1919 | 20 Mezheven 1919 | 127devezh | SPD (Strollad sokialdemokrat Alamagn) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Gustav Bauer (1870–1944) Reichsministerpräsident Reichskanzler adalek 14 Eost 1919 | 21 Mezheven 1919 | 26 Meurzh 1920 | 279 devezh | SPD (Strollad sokialdemokrat Alamagn) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Hermann Müller (1876–1931) | 27 Meurzh 1920 | 21 Mezheven 1920 | 86 devezh | SPD (Strollad sokialdemokrat Alamagn) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Constantin Fehrenbach (1852–1926) | 25 Mezheven 1920 | 4 Mae 1921 | 313 devezh | DZP (Strollad ar C'hreiz) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Joseph Wirth (1879–1956) | 10 Mae 1921 | 14 Du 1922 | 1 bloavezh, 188 devezh | DZP (Strollad ar C'hreiz) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Wilhelm Cuno (1876–1933) | 22 Du 1922 | 12 Eost 1923 | 1 bloavezh, 202 zevezh | Hini ebet | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Gustav Stresemann (1878–1929) | 13 Eost 1923 | 30 Du 1923 | 109 devezh | DVP (Strollad ar bobl alaman) | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Wilhelm Marx (1863–1946) | 30 Du 1923 | 15 Genver 1925 | 1 bloavezh, 46 devezh | DZP | Friedrich Ebert 11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925 SPD |
| Hans Luther (1879–1962) | 15 Genver 1925 | 12 Mae 1926 | 1 bloavezh, 117 devezh | Hini ebet | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |
| Wilhelm Marx (1863–1946) | 17 Mae 1926 | 12 Mezheven 1928 | 2 vloaz, 26 devezh | DZP | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |
| Hermann Müller (1876–1931) | 28 Mezheven 1928 | 27 Meurzh 1930 | 1 bloavezh, 272 devezh | SPD | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |
| Heinrich Brüning (1885–1970) | 30 Meurzh 1930 | 30 Mae 1932 | 2 vloaz, 61 devezh | DZP | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |
| Franz von Papen (1879–1969) | 1 Mezheven 1932 | 17 Du 1932 | 169 devezh | DZP betek 3 Mezheven 1932 Hini ebet | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |
| Kurt von Schleicher (1882–1934) | 3 Kerzu 1932 | 28 Genver 1933 | 56 devezh | Hini ebet | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet |

## Trede Reich (Reichskanzler) (1933–1945)

| Kañseller | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel | Prezidant an Trede Reich | Prezidant an Trede Reich |
| Kañseller | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel | Prezidant an Trede Reich | Prezidant an Trede Reich |
| Adolf Hitler (1889–1945]]) | 30 Genver 1933 | 30 Ebrel 1945 | 12 bloavezh, 90 devezh | NSDAP (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei) | Paul von Hindenburg 12 Mae 1925 – 2 Eost 1934 Strollad ebet | Adolf Hitler 2 Eost 1934 – 30 Ebrel 1945 NSDAP |
| Joseph Goebbels (1897–1945) | 30 Ebrel 1945 | 1 Mae 1945 | 1 devezh | NSDAP | Karl Dönitz 30 Ebrel 1945 – 23 Mae 1945 NSDAP | Karl Dönitz 30 Ebrel 1945 – 23 Mae 1945 NSDAP |
| Lutz Graf Schwerin von Krosigk (1887–1977) (Pennmaodiern gouarnamant Dönitz) | 1 Mae 1945 | 23 Mae 1945 | 21 devezh | Hini ebet | Karl Dönitz 30 Ebrel 1945 – 23 Mae 1945 NSDAP | Karl Dönitz 30 Ebrel 1945 – 23 Mae 1945 NSDAP |

## Bizone (1947–1949)

Daou vloaz goude an Eil Brezel-bed, adalek ar 1añ a viz Genver 1947, e voe adaozet galloud erounit an darn vrasañ eus Alamagn e stumm ar Bizone ("Daou dakad", Vereinigtes Wirtschaftsgebiet en alamaneg, "Takad armerzhel unvanet") dalc'het gant SUA hag ar Rouantelezh-Unanet. E 1948 e voe ur C'huzul Melestradurel renet gant un Oberdirektor.

### Oberdirektor Kuzul Melestradurel ar Bizone

| Oberdirektor | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel |
| Oberdirektor | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel |
| Hermann Pünder (1888–1976) | 10 Meurzh 1948 | 20 Gwengolo 1949 | 1 bloavezh, 194 devezh | CDU (Unvaniezh kristen-demokrat Alamagn) |
Adalek ar 1añ a viz Mezheven 1948 e voe staliet un trede takad, dalc'het gant Bro-C'hall ; Trizone e voe an anv neuze. D'an 23 a viz Mae 1949 e troas an Trizone da Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990), Bundesrepublik Deutschland, anvet ivez "Alamagn ar C'hornôg".

## Republik Kevreadel Alamagn (Bundeskanzler) (1949–bremañ)

Teir Stad dizalc'h an eil diouzh eben a voe staliet e 1949 : Republik Kevreadel Alamagn (RKA, gant Bonn da gêr-benn), Gwarez-Stad ar Saar (Saarprotektorat, Saarbrücken, dindan beli Bro-C'hall) ha Republik Demokratel Alamagn (RDA), anvet "Alamagn ar Reter" ivez (Deutsche Demokratische Republik, Berlin ar Reter). E 1956 ez eas Gwarez-Stad Saar gant Alamagn ar C'hornôg. Ne oa Kañsellerezh ebet en Alamagn ar Reter ; e 1990 ez eas ar Stad da get, kendeuzet e voe gant Republik Kevreadel Alamagn hag a viras he anv.
| | Kañseller(ez) | Maread ar garg | Maread ar garg | Maread ar garg | Strollad politikel | Prezidant RKA |
| | Kañseller(ez) | Deroù | Diwezh | Padelezh | Strollad politikel | Prezidant RKA |
| | Konrad Adenauer (1876–1967) | 15 Gwengolo 1949 | 14 Du 1961 | 14 bloavezh, 31 devezh | CDU | Theodor Heuss 12 Gwengolo 1949 – 12 Gwengolo 1959 FDP (Strollad Frankizour-Demokrat) |
| | Konrad Adenauer (1876–1967) | 14 Du 1961 | 11 Here 1963 | 14 bloavezh, 31 devezh | CDU | Heinrich Lübke 13 Gwengolo 1959 – 30 Mezheven 1969 CDU |
| | Ludwig Erhard (1897–1977) | 17 Here 1963 | 26 Here 1965 | 3 bloavezh, 46 devezh | Hini ebet Kevreet gant CDU | Heinrich Lübke 13 Gwengolo 1959 – 30 Mezheven 1969 CDU |
| | Kurt Georg Kiesinger (1904–1988) | 1 Kerzu 1966 | 21 Here 1969 | 2 vloavezh, 324 devezh | CDU | Heinrich Lübke 13 Gwengolo 1959 – 30 Mezheven 1969 CDU |
| | Willy Brandt (1913–1992) | 22 Here 1969 | 7 Mae 1974 | 4 bloavezh, 198 devezh | SPD | Gustav Heinemann 1 Gouere 1969 – 30 Mezheven 1974 SPD |
| | Walter Scheel (1919–2016) Kañseller etrekargad | 7 Mae 1974 | 16 Mae 1974 | 9 devezh | FDP | Gustav Heinemann 1 Gouere 1969 – 30 Mezheven 1974 SPD |
| | Helmut Schmidt (1918–2015) | 16 Mae 1974 | 4 Du 1980 | 8 bloavezh, 138 devezh | Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) | Walter Scheel 1 Gouere 1974 – 30 Mezheven 1979 FDP |
| 6 Du 1980 | 1 Here 1982 | Karl Carstens 1 Gouere 1979 – 30 Mezheven 1984 CDU | | | | Walter Scheel 1 Gouere 1974 – 30 Mezheven 1979 FDP |
| | Helmut Kohl (1930–2017) | Karl Carstens 1 Gouere 1979 – 30 Mezheven 1984 CDU | 1 Here 1982 | 29 Meurzh 1983 | 16 bloavezh, 26 devezh | CDU |
| | Helmut Kohl (1930–2017) | 30 Meurzh 1983 | 17 Du 1994 | Richard von Weizsäcker 1 Gouere 1984–30 Mezheven 1994 CDU | 16 bloavezh, 26 devezh | CDU |
| | Helmut Kohl (1930–2017) | 17 Du 1994 | 27 Here 1998 | Roman Herzog 1 Gouere 1994–30 Mezheven 1999 CDU | 16 bloavezh, 26 devezh | CDU |
| | Gerhard Schröder (1944–) | 27 Here 1998 | 22 Du 2005 | 7 bloavezh, 26 devezh | SPD - Grünen | Johannes Rau 1 Gouere 1999 – 30 Mezheven 2004 SPD |
| | Angela Merkel (1954–) | 22 Du 2005 | 28 Here 2009 | 11 bloavezh,306 devezh | CDU | Horst Köhler 1 Gouere 2004 – 31 Mae 2010 CDU |
| | Angela Merkel (1954–) | 28 Here 2009 | 17 Kerzu 2013 | 11 bloavezh,306 devezh | CDU | Christian Wulff 30 Mezheven 2010 – 17 C'hwevrer 2012 CDU |
| | Angela Merkel (1954–) | 17 Kerzu 2013 | 18 Meurzh 2017 | 11 bloavezh,306 devezh | CDU | Joachim Gauck 18 Meurzh 2012 – 18 Meurzh 2017 Strollad ebet |
| | Angela Merkel (1954–) | 19 Meurzh 2017 | 24 Gwengolo 2017 | 11 bloavezh,306 devezh | CDU | Frank-Walter Steinmeier 19 Meurzh 2017 – bremañ SPD |
| | Angela Merkel (1954–) | 24 Gwengolo 2017 | 13 Meurzh 2018 | Etrekargadez | CDU | Frank-Walter Steinmeier 19 Meurzh 2017 – bremañ SPD |
| | Angela Merkel (1954–) | 14 Meurzh 2018 | Bremañ | | CDU | Frank-Walter Steinmeier 19 Meurzh 2017 – bremañ SPD |
* Mouezhiadegoù a voe en Alamagn d'ar 2' a viz Gwengolo 2017 ; petra bennak ma'z eo bet trec'h CDU AngelMerkel, n'he deus ket ar muiañ-niver evit stummañ ur gouarnamant stabil.
Ar prezidant Frank-Walter Steinmeier n'en deus anvet Kañsellour(ez) ebet c'hoazh d'ar 25 a viz Du 2017.