OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sealand (Sir y Fflint)

Sealand zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e biz Kembre, e Sir y Fflint.
N'eus anv kembraek ebet dezhi. Evel m'en diskouez an anv-lec'h (Sea + land) eo savet ar gêriadenn war douaroù a zo bet gounezet war ar mor. Emañ Sealand war ribl an Dyfrdwy, etre Queensferry ha Chester.
Er gumuniezh emañ ivez Sealand Garden City, ur gêriadenn savet e 1910 evit labourerien labouradeg dir John Summers. Serret e voe al labouradeg-se e 1979, ha goude e voe savet Park greantel Glannau Dyfrdwy.
E 2011 e oa 2 996 a dud o chom e kumuniezh Sealand ha 212 anezho a oa kembraegerien (7,5%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Sea Islands

Ar Sea Islands zo inizi er Stadoù-Unanet, a-hed arvor South Carolina, Georgia, ha biz Florida. Ur c'hant bennak zo anezhe. Brudet eo ar bobl Gullah, ar sklaved du a oa o chom enne.
# Se questo è un uomo

Se questo è un uomo a zo un danevell hir, savet gant Primo Levi, skrivet etre miz Kerdu 1945 ha miz Genver 1947, diwar-benn e vuhez e kamp-labour Auschwitz III-Monowitz betek e zieubidigezh. Troet eo bet e brezhoneg gant Serj Richard e-giz Hag un den ez eus anezhañ, Mouladurioù Hor Yezh, 2015.

## Danvez

Karget e oa bet Primo Levi e 1945, hag ur prizoniad all gantañ, da sevel un danevell deknikel diwar-benn mont en-dro kamp-diouennañ Auschwitz evit ar Re Unanet. Al labour-se eo a voe diazez e levr Se questo è un uomo.
Poan en doe o kavout un embanner italian, nac'het e voe gant Einaudi, embanner meur Torino. A-benn ar fin e teuas al levr er-maez e miz Du 1947, e ti un embanner bihan, moullet 2500 skouerenn anezhañ hep sachañ nemeur a evezh warnañ. 1500 skouerenn a voe gwerzhet, ar peurrest a voe distrujet e liñvadeg Firenze e 1960.
Pa voe embannet e eil levr La Tregua ("An Dreverz") e 1963, e teuas un tamm brud d’ar skrivagner hag e voe taolet muioc’h a evezh ouzh e Se questo è un uomo, a voe troet neuze e meur a yezh.
Se questo è un uomo a gont ar vuhez e kampoù-diouennañ ar Yuzevien, evel ma oa bet bevet gant an oberour e-pad an Eil Brezel bed, gant ar stourm a zeiz da zeiz evit chom bev. Diskouez a ra a-hed al levr pegen euzhus e oa ar c’hampoù, ha pegen izel e veze lakaet an dud gant o bourevien.
Unan eus ar gwellañ testenioù savet diwar ar Shoah eo al levr.
Ur pennad-dilost a zo bet lakaet e 1976 d’al levr, ma klask Primo Levi respont d’ar goulennoù a vez graet outañ dalc’hmat goude e brezegennoù.

## Barzhoneg

Setu amañ ar varzhoneg a deu war-lerc'h ar rakskrid, e penn kentañ an danevell.
       C’hwi hag a vev dinec'h
       En ho tiez blot,
       C’hwi hag a gav en-dro pa zistroit d'ar gêr da noz
       Boued tomm ha dremmoù karet,
       Sellit pizh hag un den ez eus anezhañ
       A boagn er fank
       Na anavez ket an diskuizh
       A stourm evit ur c'horn bara
       A varv diwar ya pe nann.
       Sellit pizh hag ur vaouez ez eus anezhi,
       Deuet divlev ha dizanv
       Hep nerzh ebet ken da zerc'hel soñj
       Divuhez he daoulagad ha yen he bronn
       Evel ur ranig er goañv.
       Magit preder ez eus bet eus se:
       Deoc'h e c'hourc'hemenn ar c'homzoù-se.
       Engravit anezho en ho kalon.
       Soñjit enno er gêr, en ur vont gant ar straed,
       En ur vont da gousket, en ur sevel;
       Distagit anezho en-dro d'ho pugale.
       Peotramant, ra gouezho ho ti en e boull,
       Ra voc'h brevet gant ar c'hleñved,
       Ra droio ho pugale diwarnoc’h.
Savet eo bet ar varzhoneg diwar patrom ar Chema Israel, pedenn veur ar Yuzevien a zo da wir un arrouden eus levr an Adlezenn, VI, 4-9 ; ar gwerzennoù 6-7 a gaver amañ ger evit ger pe dost.

## Pezh-c'hoari

* Primo eo anv ar pezh-c'hoari savet ha c'hoariet gant Anthony Sher e Bro-Saoz.

## Levrlennadur

* Ar re a oa chomet en o zao, Louis Grall. Brud Nevez 265/2007.
* Diwar-benn al levr : (fr) À la lettre

## Da selaou

* (it) Se questo è un uomo, abadenn skingomz Radio 3 Rai
# Sea Mills

Sea Mills zo ur c'harter eus kêr Bristol, e Bro-Saoz. Emañ er gwalarn da greiz-kêr, tost da aber ar stêr Avon, el lec'h ma kember ar stêrioù Trym hag Avon.
Aspadennoù zo eus un annezadenn roman anvet Abona pe Portus Abonae. Meneg zo anezhi e :
* Itinerarium Antonini 48$_{61}$ (Iter XIV) : Abone
* Dizanv Ravenna 106$_{22}$ : Punctuobice
Hervez Rivet & Smith, Punctuobice a vije ur skrid fazius, a vije da lenn, kentoc'h : Portus Abone, Portum Abonae
Diwar an anv keltiek Abona eo deuet anv ar stêr Avon. Diskouez a ra an anv Portus Abonae e oa ur porzh eus al lec'h-se. War a seblant e voe dilezet er IV$^e$ kantved.

## Notennoù

* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
# Se non ora, quando?

Se non ora, quando? (Ma n'eo ket bremañ, pegoulz ?) a zo un danevell-hir savet gant Primo Levi, diwar gwir destenioù, a-zivout istor ur bagad partizaned, yuzevien rus ha polonat, dre Europa drailhet ha hanter dismantret e-kerzh daou vloaz diwezhañ an Eil brezel-bed.
Eus-talek Bielorusia betek Milano, eus-talek ar bed yidek betek hunvre Palestina, e heuliomp roudoù a-hed hag a-dreuz un dornad gwazed ha maouezed a oar sevel o fenn.
Ma n'eo ket em c'harg-me on, e karg piv e vin? ma n'eo ket se a zo d'ober, petra zo d'ober? / Ma n'eo ket bremañ, pegoulz e vo?
Dont a ra an diskan eus ur ganaouenn a gaver en danevell, awenet gant ur pennad eus an Talmud. Diskouez a ra ar preder zo en destenn ha pegen troet e oa krog Primo Levi da vezañ gant ar yuzevegezh.
Embannet e voe en italianeg gant Giulio Einaudi Editore e 1982.
# Seurtad

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Seurtad a c'hall bezañ meur a dra:
* gouenn pe seurtad, ur rummad etre an isspesad hag an isseurtad pe an isouenn e bevoniezh;
* seurtad yezhel, pe, ent krenn, seurtad, ur reizhiad a dalvez da gomz e yezhoniezh pe e kevredadyezhoniezh.
# Seurtad (yezhoniezh)

Ur seurtad yezhel, pe, ent krenn, ur seurtad, a glot gant an doare ma vez komzet e degouezhioù zo. Argemmañ a ra ar yezh gant an amzer, gant an egor, gant ar strollad kevredigezhel, gant ar blegenn pe gant ar reizh.
Rak-se ez eus eus meur a zoare seurtad yezhel, da skouer :
* ar seurtadoù lec'hel, hag a zo liammet gant an doare ma vez komzet en ul lec'h resis, disheñvel diouzh an doare ma vez komzet el lec'hioù all a-drugarez da veur a izoglos o tennañ d'an distagadur, d'ar gerioù a vez implijet pe c'hoazh d'an doare da sevel ar frazennoù,
* ar seurtadoù kevredadel, hag a zo liammet gant renk ar yezherien.
En enep d'ar yezhoù, d'ar rannyezhoù ha d'ar parlantoù, hag a zo diazezet war o ferzhioù strukturel, n'eo ket diazezet an doareoù all a seurtadoù war dezverkoù yezhoniel rik. Neoazh e c'hall c'hoarvezout d'ar seurtadoù diazezet war an egor bezañ heñvel oute, dre ma emdro an doare ma vez komzet gant an darempredoù etre ar strolladoù tud war o ziriadoù.
# Sevel meskl

Krouet eo bet ar sevel meskl pe mesklerezh war beulioù e 1235, er Baie d'Aiguillon e Poatev, war-lec'h peñse ur beajour iwerzhonat anvet Patrice Walton. Abaoe ar mare-se e vez plantet renkennadoù peulioù koad en aod gant mesklaerion ar c'hornad-bro-se.
Ken bras ha ken tolpet e oa ar meskl e 1950 ma voent distrujet gant ur c'hleñved.
Neuze eo e voe klasket lec'hioù all evit sevel ar c'hregin-se.
Erruet eo ar sevel meskl e Bae Sant-Brieg er bloavezhioù 1960 hepken.
# Sevastopol

Sevastopol (Севасто́поль, Sevastopol’, en ukraineg ha rusianeg, Aqyar e tatareg Krimea) a zo ur gêr gant ur statud ispisial e Krimea, ur republik emren eus Ukraina, hag ur porzh war ar Mor Du. 340 297 a dud a oa o vevañ enni e 2011. Porzh stag ul lodenn vras eus Lestraz Rusia ar Mor Du eo, daoust ma 'mañ en Ukraina. Feurmet eo gant ar Rusianed betek 2024.
D’an 18 a viz Meurzh 2014 eo lakaet da vezañ ur gêr gevreadel eus Rusia, met n'eo degemeret kement-se gant ar gumuniezh etrebroadel.

## Istor

Savet e oa bet kêr e 1783 gant Katelin II Rusia ha deuet da vezañ porzh brezel bras Impalaeriezh Rusia hag URSS.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sevda

Sevda zo un anv-plac'h turkek a dalv kement ha karantez.

## Tud

* Sevda Ələkbərzadə, kanerez eus Azerbaidjan
* Sevda Ferdağ, kanerez turk
* Sevda Karababa, kanerez turk
* Sevda Karaca, aktourez turk
# Seve Ballesteros

Severiano "Seve" Ballesteros Sota, ganet d'an 9 a viz Ebrel 1957 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Mae 2011, a oa ur c'hoarier golf a vicher spagnol. Bet e oa unan eus ar c'hoarierien golf bennañ er c'henstrivadegoù etre kreiz ar bloavezhioù 1970 ha kreiz ar bloavezhioù 1990. Trec'h e oa bet e 90 tournamant etrebroadel, pemp anezho o vezañ kiboù a-live bedel etre 1979 betek 1988: an Open Championship gounezet teir gwech, hag ar Masters Tournament div wech.
Deuet e oa da vezañ brudet e 1976, pa oa 19 vloaz, erruet e oa da eilvet en Open. Lakaet e vez da c'hoarier diazez en adsavidigezh ar golf europat. E 2008 e voe kavet ur c'hrign-bev dezhañ. Ballesteros a zo marvet gant ur c'hrign-bev eus an empenn d'ar 7 a viz Mae 2011, d'an oad a 54 bloaz.
# Sevelouriezh

Ar sevelouriezh a zo ul luskad arzoù bet diwanet e Rusia e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved, asambles gant luskad an dreistelouriezh. Ur manifesto a voe embannet e 1922, Sevelourien e ditl. Krouer ar sevelouriezh eo Vladimir Tatlin. El luskad-se e kaver ivez Naum Gabo, Anton Pevsner, Kasimir Malevitch, Vladimir Choukhov, Alexandre Rodtchenko, ha Lazar Markovich Lissitzky.

## Pennaennoù al luskad

Hervez reolennoù ar sevelouriezh ez eo an egor diazezet war ar ventoniezh (goude damkan ar C’hubo dazontour), hag ar reolennoù-se a dalvez evit a sell ouzh ar c’hizellañ, an design hag ar savouriezh. Neuze e teu da vezañ ar marc’h-koad da livañ da vezañ didalvez, hag eo koulz lavaret marv an arz. Rak ar fed krouiñ a ranker kavout er produiñ. Unan eus pennaennoù ar sevelouriezh a oa braventez ar Mekanik, traoù bed ar greanterezh, hag an tremen eus an aozañ d’ar sevel. Al luskad sevelouriezh en deus levezonet kelennadurezh ha damkanoù savouriezh ar Bauhaus (1919-1933) ha luskad an arz sinetek. Oberenn vrudetañ hag arouezusañ ar sevelouriezh eo ar Raktres evit ur Monumant da enoriñ an Trede Etrevroadel, gant Vladimir Tatlin.

## Arzourien sevelour

* Ella Bergmann-Michel - (1896-1971)
* Norman Carlberg, kizeller (1928 - )
* Carlos Catasse - (1944-)
* Theo Constanté - (1934-)
* Avgust Černigoj - (1898-1985)
* Burgoyne A. Diller - (1906 - 1965)
* Sergei Eisenstein- filmaozour (1898-1948)
* John Ernest - (1922-1994)
* Naum Gabo - (1890-1977)
* Moisei Ginzburg, savour (1892-1946)
* Don Gummer - kizeller (1946-)
* Erwin Hauer - (1926- )
* Gustav Klutsis - (1895-1938)
* El Lissitzky - (1890-1941)
* Ivan Leonidov - savour (1902-1959)
* Peter Lowe - (1938-)
* Louis Lozowick - (1892-1973)
* Berthold Lubetkin - savour (1901-1990)
* Estuardo Maldonado - (1930-)
* Kenneth Martin - (1905-1984)
* Vsevolod Meyerhold - rener c'hoariva(1874-1940)
* Vladimir Mayakovsky - barzh, livour, designer ha skrivagner pezhioù-c'hoari (1893-1930)
* Konstantin Melnikov - (1890-1974)
* Vadim Meller - savour(1884-1962)
* John McHale - (1922-1978)
* László Moholy-Nagy - (1895-1946)
* Josef Müller-Brockmann - designer (1914-1996)
* Tomoyoshi Murayama - (1901-1977)
* Victor Pasmore - (1908-1998)
* Antoine Pevsner - (1886-1962)
* Lyubov Popova - (1889-1924)
* Aleksandr Rodchenko - (1891-1956)
* Oskar Schlemmer - (1888-1943)
* Manuel Rendón Seminario - (1894-1982)
* Vladimir Shukhov - savour (1853-1939)
* Georgii and Vladimir Stenberg - designerien skritelloù ha kizellerien (1900-1933, 1899-1982)
* Varvara Stepanova - (1894-1958)
* Enrique Tábara - (1930)
* Vladimir Tatlin - (1885-1953)
* Joaquin Torres Garcia - (1874-1949)
* Vasiliy Yermilov - (1894-1967)
* Dziga Vertov - filmaozour(1896-1954)
* Alexander Vesnin - savour, livour ha designer (1883-1957)
* Aníbal Villacís - (1927)
* Oswaldo Viteri - (1931)
* Alojz Klimo - (1922-2000)

## Brezhonekaet

* Gant Ofis ar Brezhoneg eo bet troet gant savadurelouriezh, ha savadurelour evit a sell ouzh an arzourien. Konstruktivegezh a zo bet kinniget ivez, diwar kinnigoù Roparz Hemon a-zivout ar gerioù etrevroadel.
# Seven Reizh

Seven Reizh zo ur strollad rock war-raok breizhat savet e 2001 gant Gérard Le Dortz ha Claude Mignon en 2001. Kanañ a reont e galleg, brezhoneg ha kabileg a-wechoù. Levezonet int gant Pink Floyd, Genesis ha Camel.

## Pladennoù

* Strinkadenn' Ys e 2001, Musea
* Samsāra e 2006
* La barque ailée e 2015, Seven Reizh Éditions,
* L'Albatros e 2018

## DVD

* DVD e 2008.

## Liammoù diavzez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Taz (stêr)

An dTaz a zo ur stêr, 1 401 km hed dezhi, e Rusia.
# Taylor

Taylor zo un anv-tiegezh saoznek par d'an anv brezhonek Kemener.

## Stummoù all

Taylors, Taylor's

## Tud brudet
### Anv-tiegezh

* Elizabeth Taylor eo anv meur a zen, hag en o zouez :
** Liz Taylor (1932-2011), aktourez stadunanat ha saoz

#### Bro-Saoz

* Brook Taylor (1685-1731), matematikour
* Jane Taylor (1783–1824), barzhez
* Elizabeth Taylor (1912-1975), skrivagnerez
* Trevor Taylor (1936-2010), blenier redadegoù kirri

#### Liberia

* Charles Taylor (g. e 1948), bet prezidant ar vro, kondaonet evit torfedoù brezel ha torfedoù a-enep an denelezh

#### Stadoù-Unanet

* Zachary Taylor (1784-1850), 12vet prezidant ar vro
* Frederick Winslow Taylor (1856-1915), ijinour
* Major Taylor (1878-1932), marc'hhouarner
* Matthew W. Taylor (g. e 1966), aktour

### Anv-badez

Un anv-badez eo deuet da vezañ er Stadoù-Unanet, da skouer :
* Taylor Lautner (g. e 1992), aktour
* Taylor Swift (g. e 1989), aktourez ha kanerez-sonaozerez

## A bep seurt

* heuliad Taylor ha teorem Taylor e matematikoù
* an dailoregezh, pe management skiantel
# Taznatiteg

Ur yezh verberek eus is-skourr ar yezhoù mzabek-warglaek eo an taznatiteg (taznatit) komzet gant tro-dro da 40.000 den nepell diouzh Touat en Aljeria (1995)
Div rannyezh ez eus:
* Gourareg (gurara)
* Touateg (tuat pe tuwat)
Tost eo d'an toumzabteg, an tagargrenteg hag an temasineg .

## Gwelet ivez

* Yezhoù zenatiek
* Yezhoù berberek an norzh
* Yezhoù afrez-aziatek
# Taygete (loarenn)

Taygete :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández et Eugene A. Magnier |
| Dizoloet d'ar | 25 du 2000 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 23 280 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2525 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 732,41 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 165,272° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~5 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,6×10×10$^{14}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0012 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Taygete (eus ar gresianegΤαϋγέτη) pe Yaou XXX a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2000. Hi a berc'henn da strollad Karme, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 23 milion km ha 24 milion km gant ur stouadur a 165°.
Tennañ a ra hec'h anv eus Taygete, unan eus serc'hed Zeus.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Taymyra

An dTaïmir (pe dTäimira) a zo ur stêr, 840 km hed dezhi, e Rusia.
# Tawreg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo an tawreg (tawr) komzet gant tro-dro da 700 den e Haka e Myanmar.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Taylor Lautner

Taylor Lautner a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 11 C'hwevrer 1992 e Grand Rapids.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tawhid

An tawḥid (arabeg : تَوْحيد [tawḥīd], "unanded") zo ur ger arabek hag a vez lavaret da dermeniñ undoueegezh relijion an islam. An Tawhid eo ar gredenn en un Doue hepken, dreist da ijin an den, dibar.
# Scicli

Scicli a zo ur gêr eus Sikilia, e proviñs Ragusa.
# Scido

Scido zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Scigliano

Scigliano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Scillato

Scillato zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
# Sciara

Sciara zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
# Scie

Scie zo un anv lec'h gallek.

## Lec'hioù
#### Bro-C'hall

Kumunioù e Normandi:
* Anneville-sur-Scie
* Crosville-sur-Scie
* Gonneville-sur-Scie
* Heugleville-sur-Scie
* Longueville-sur-Scie
* Saint-Aubin-sur-Scie
* Saint-Denis-sur-Scie

## Stêrioù e Bro-C'hall

* Scie : stêr e Normandi, en Seine-Maritime)
* Scie : stêr e Poatev, en Deux-Sèvres, adstêr d'an Argenton.
# Sciaenochromis fryeri

Sciaenochromis fryeri :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Chichlidae |
| Genad : | Sciaenochromis |
| Anv skiantel ||
| Sciaenochromis fryeri (Konings, 1993) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sciaenochromis fryeri zo ur spesad pesked dour dous eus Lenn Malawi.
# Sciaphylax

Sciaphylax :
| Ur par Sciaphylax hemimelaena, luc'hskeudennet e Rio Branco (stad Acre, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thamnophilidae |
| Anv skiantel ||
| Sciaphylax Isler et alii, 2013 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sciaphylax a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2013 gant an evnoniour stadunanat Morton L. Isler hag e genseurted.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Sciaphylax castanea
** S. c. castanea ha centunculorum,
* Sciaphylax hemimelaena
** S. h. hemimelaena ha pallens.
O c'havout a reer e Suamerika (kornôg ha kreisteiz Amazonia), pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Myrmeciza kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Morton L. Isler, Gustavo A. Bravo & Robb T. Brumfield, Taxonomic revision of Myrmeciza (Aves: Passeriformes: Thamnophilidae) into 12 genera based on phylogenetic, morphological, behavioral, and ecological data , Zootaxa, 2013, 3717 (4): 469–497.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thamnophilidae/Sciaphylax (lennet e-barzh d'an 18 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Scilla (Italia)

Scilla :
| Ur sell war Scilla hag he c'hastell ||
| Anv italianek | Scilla |
| Anv kalabrezek | u Scigghiju |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Calabria |
| Proviñs | Proviñs Reggio di Calabria |
| Kod ISTAT | 080085 |
| Kod post | 89058 |
| Maer Amzer gefridi | Aldo Aldi (Commissario straordinario (it)) abaoe 2014 |
| Lec'hienn web | https://www.comune.scilla.rc.it/it |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 097 ann. (31-05-2012) |
| Stankter | 115 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 38° 15′ 00″ Norzh 15° 43′ 00″ Reter / 38.25, 15.71667 |
| Uhelder | 72 m |
| Gorread | 44,13 km² |
| Lec'hiadur ||
| Scilla ||
| kemmañ |
Scilla zo ur gêr e Calabria, en Italia, e Proviñs Reggio Calabria, ur 5 000 den o chom enni. Dont a ra hec'h anv eus hini Skylla, an nimfenn troet da vorvil hervez mojennoù Hellaz kozh.

## Douaroniezh

22 km en hanternoz da Reggio Calabria emañ Scilla, dirak Strizh-mor Messina. Div lodenn zo anezhi: kêr ar burevioù ha kêr an douristed, Marina di Scilla, an traezh hag ar pretioù hag ostalerioù. A-us d'an draezhenn emañ ar c'hastell savet gant Duged Calabria. Dont a ra tud d'an aod a-bell en hañv dre ma'z eo al lec'h kentañ en hanternoz da Reggio ma vez klouaroc'h an dour eget er strizh-mor end-eeun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Castello dei Ruffo
* Tier pesketaerien a-hed an aod

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun.
# Timbroù an Inizi Faero

Enezeier e hanternoz Skos, dindan beli an Danmark. Timbroù ar Stad-se zo bet implijet etre 1851 ha 1975.
Ur velestradurezh emren a embann timbroù gant an anv « Føroyar » abaoe 1975.

## Timbroù dibadus

E miz Genver 1919 e kresk priz kasadenn ul lizher eus 5 øre da 7 øre, met dale zo war ar vag a zegas an timbroù nevez. Aotreet eo neuze ti-post Tórshavn da soulgargañ timbroù 5 øre, warno poltred ar Roue Kristian X, gant ar sifr 2 øre a-benn digreskiñ an talvoudegezh. Etre an 12 a viz Genver hag ar 24 a viz Genver 1919 e veze peget kichen-ha-kichen timbroù 5 øre ha 2 øre a liv du.
Ugent vloaz warlerc’h, o vezañ m’eo aloubet an Danmark gant arme an Alamagn naziek e tilestr ar Saozon er Faero. Gant penn-bras ar postoù e Tórshavn ez eo divizet uhelaat priz an timbroù ha soulgargañ anezho ( sifroù 20, 50 pe 60). 35 000 pezh zo bet soulgarget e 1940 hag e 1941 gant an ti-moulañ H. N. Jacobsen e Tórshavn.

## Emrenerezh ar Post e 1975

Ur statud a emrenerezh zo bet roet d’an Inizi Faero goude an eil Brezel-Bed, met ar gwir da embann timbroù-post e 1975 hepken (d’an 10 a viz Genver). Gouestlet eo ar seizh timbr kentañ da arouezioù ha buhez an inizi : kartenn ar vro, ar mor hag ar menezioù, tiez hengounel ar vro. Pinvidikaet e vo timat gant skeudennoù sevenadur ar Faero (ar bigi, mojennoù an hanternoz), an natur hag ar relijion gristen.
Gant ar Postverk Føroya (Post ar Faero) e vez embannet tro 20 timbr bep bloaz, an holl anezho o tennañ da vuhez ha sevenadur ar vro.

## Pennad kar

* Timbroù a-zivout an echedoù

## Liammoù

* http://www.stamps.fo
* http://www.faroestamps.fo
* https://web.archive.org/web/20070103070752/http://www.faroeartstamps.fo/
* http://www.tjatsi.fo
# Timbroù a-zivout an echedoù

Tremen 1 000 timbr a-zivout an echedoù zo bet embannet er bed a-bezh.

## Kuba (1976)

* François Philidor
* José Raúl Capablanca
* Emanuel Lasker
* Ruy López de Segura
* Wilhelm Steinitz

## Inizi Faero (1983)

* Un damez
* Ur roue

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Chess on stamps
* (en) Chess on philatelic items
* (fr) Amicale Philatélique Thèmeéchecs
* (fr) Échecs Philatélie