OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lošinj

Lošinj (Lussino en italianeg, Lusin e yezh Venezia, Lötzing en alamaneg, Apsorrus pe Apsorus e latin) zo un enezenn eus Kroatia, e pleg-mor Kvarner.
E-keñver melestradur emañ e kontelezh Primorje-Gorski Kotar. Tost-kenañ eo da enez Cres ha liammet eo outi gant ur pont. An unnekvet enezenn vrasañ eus Mor Adria eo Lošinj, gant 33 km a hed hag ur gorread a 74,36 km$^2$. Annezet eo gant 7 771 a dud. Mali Lošinj eo ar gêr vrasañ.
E-pad kantvedoù, ha betek 1797 e voe e dalc’h Republik Venezia. Goude se e voe staget ouzh Impalaeriezh Aostria. Etre ar Brezel-bed Kentañ hag an Eil Brezel-bed e oa e dalc’h Italia. Goude 1945, pa voe roet da Yougoslavia, ez eas kuit kalz italianegerien eus an enez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Italianegerien Lussino en harlu
# Loïc Jacquet

Loïc Jacquet a zo ur rugbier gall ganet e Saint-Doulchard (Cher) d'an 31 a viz Meurzh 1985. C'hoari a ra en eil renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2004.

## Kluboù

* 2004-2011. ASM Clermont Auvergne
# Loïc Nottet

Loïc Nottet a zo ur c'haner ha sonaozour belgiat ganet d'an 10 a viz Ebrel 1996 e Charleroi.

## Buhez

E 2014, kemer a ra perzh e-barzh kenstrivadeg The Voice e Belgia.
E 2015, kaout a rae e Eurovision Song Contest gant ar ganaouenn Rhythm Inside.
E 2015 en doa kemeret perzh e Danse avec les stars e Bro-C'hall hag aet e oa ar maout gantañ.
E 2016, e teuas e eil "single" er-maez, Million Eyes.
E 2017, e teuas e trede "single" er-maez, Mud Blood hag ar c'hentañ albom Selfocracy.

## Pladennoù
### Albom

Selfocracy (2017)

### Singles

* Rhythm Inside (2015)
* Million Eyes (2016)
* Mud Blood (2017)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (es) Letra de Loïc Nottet - Rhythm Inside, el lec'hienn coveralia
# Loïe Fuller

Mary Louise Fuller, anavezet evel Loïe Fuller, bet ganet d'ar 15 a viz Genver 1862 e Hinsdale (Illinois, SUA) hag aet d'an Anaon d'an 2 a viz Genver 1928 e Pariz, a oa ur gorollerez stadunanat hag unan eus mammoù ar c'horolliñ modern hag a oa o vevañ e Bro-C'hall.
# Loïsa Paulin

Loïsa Paulin (1888-1944) a oa ur skolaerez ha barzhez okitanek. Ganet e oa e Réalmont, e Tarn, hag eno e varvas da 49 bloaz.

## Oberennoù

* Sorgas (1940)
* La Ronda dels Mòrts (1941)
* Fresca (1942)

## Liammoù diavaez

* Mille ans de littérature d'Oc
# Rodi

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rodi zo un anv-lec'h italianek.

## Lec'hioù
### Albania

* Rodi e Kollatës, menez

### Italia

* Rodi Garganico, e Proviñs Foggia, e Puglia
* Rodì Milici, e Proviñs Messina, e Sikilia

### Suis

* Rodi (Prato Leventina), kêriadenn e Prato Leventina, e kanton Ticino

## Pennadoù kar

* Rode
* Rodez
* Rodos
# Rodezno

Rodezno zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Roderic O'Conor

Roderic O'Conor, ganet d'ar 17 a viz Here 1860 hag aet d'an Anaon d'an 18 a viz Meurzh 1940 e Nueil-sur-Layon a oa ul livour iwerzhonat. Tremenet en devoa darn eus e vuhez vicherel e Pariz o kemer perzh e luskad Skol Pont-Aven. Labourioù O'Conor a oa neuze trivliadour.

## Oberennoù

* Labourioù gant Roderic O'Connor
* Yellow landscape, 1892 (The Tate, Londrez)
* La Jeune Bretonne, 1895 (National Gallery, Dublin)
* Mixed flowers on pink cloth, e-tro 1916 (Te Papa, Wellington)
* Nude seated on a green rug, e-tro 1925
* Ur vreizhadez yaouank e-tro 1903
* Bretonnes au Pouldu deiziad etre 1893 ha 1895, e mirdi an Arzoù kaer e Kemper
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Roderig

Roderig, pe Roderico, pe Rodrigo e spagnoleg ha portugaleg, pe Ludharīq, لذريق‎ en arabeg, a oa roue ar Vizigoted e Spagn entre ar bloazioù 710 ha 711.
Mab e oa d'ar Vizigot Teodofredo, a oa mab da Chindasvinto ha Riciberga. Dre an nerzh eo e kemeras ar galloud, ma voe rannet ar rouantelezh.
Trec'het ha lazhet e voe gant ar vuzulmaned en emgann Guadalete, e 711, goude trubardet gant Vizigoted enebet outañ. Brudet eo evel ar roue vizigot diwezhañ. Koulskoude n'ouzer ket nemeur a dra diwar e benn : ren a rae en un darn eus ledenez Iberia, hag enebourien dezhañ o ren el lodenn all, ha lazhet e voe o vrezeliañ ouzh ar Vuzulmaned nevez dilestret, hag ar re-se a aloubas neuze an darn vrasañ eus al ledenez.
E intañvez Egilona, a vije bet addimezet da Abd al-Aziz ibn Musa, a voe drouklazhet.

## Skridoù istorel

Dibaot eo ar fedoù er c'hronik mozarab e 754 diwar-benn pezh a c'hoarvezas goude ren Witiza. Lenn a reer e voe kemeret ar gurunenn gant Rodrigo hag e renas ur bloaz. Skrivet splann eo e voe ur brezel diabarzh a-raok aloubadeg an Arabed hag e voe trubardet gant darn eus e soudarded. Meneg ebet avat eus Agila II, nag eus harperien Witiza o kas an taol trubardiñ, nag eus ur goulenn skoazell evit diskar Rodrigo.

## Pennad kar

* Rouaned ar Vizigoted

## Levrlennadur

* Roger Collins, Visigothic Spain, 409–711. Blackwell Publishing, 2004.
* Roger Collins, The Arab Conquest of Spain, 710–97. Oxford: Blackwell Publishing, 1989.
* Edward Arthur Thompson, The Goths in Spain. Oxford: Clarendon Press, 1969.
# Rodez

Rodez a zo
* un enezenn Bro-C'hres, gwelout Enez Rodez;
* kêr-benn Enez Rodez, anvet Rodos pe Rodez;
* Rodez (Bro-C'hall), anv ofisiel gallek pennlec'h departamant gall an Aveyron, a zo Rodés en okitaneg.
# Rodi Garganico

Rodi Garganico a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
# Roderick

Roderick, pe Roderik, pe Roderic, zo un anv saoznek deuet eus ar germaneg hag anv meur a zen en istor.

## Yezhoù all

* Ruaidhrí/Ruairí/Ruairi/Ruairidh/Ruaraidh, e gouezeleg, troet da 'Roddy' alies.
* Rodrigo, e spagnoleg
* Rodrigue, e galleg
* Rhydderch, e kembraeg

## Tud
### Anv-badez

* Roderick Stewart (ganet e 1945) , kaner skosat, anavezetoc'h evel Rod Stewart.

### Anv-tiegezh

* Richard Roderick (marvet e 1756), barzh saoz.
* Brande Roderick, ganet e 1974, aktourez stadunanat

## Lennegezh

* Roderick, romant skiant-faltazi e 1980 gant John Sladek.

## Pennadoù kar

* Broderick
* Roderic
* Rodrick
# Rodero

Rodero zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Rodezia

Rodezia (Rhodesia e saozneg), un anv bro savet diwar anv Cecil Rhodes, a zo bet meur a dra a-hed an istor:
* Un anv roet adalek 1895 d'an hollad a zo bremañ Zambia ha Zimbabwe;
** Rodezia an Norzh, an anv roet adalek 1911 d'ar pezh a zo bremañ Zambia;
** Rodezia ar Su, an anv roet adalek 1901 d'ar pezh a zo bremañ Zimbabwe;
* Kevread Rodezia ha Nyassaland (1953-1963) a oa ur stad damemren hag a vode ar pezh a zo Zambia, Zimbabwe ha Malawi bremañ;
* etre 1964 ha 1979, e oa en em zisklêriet dizalc'h Rodezia ar Su, gant an anv Republik Rodezia.
* e 1979 e teuas ar vro-se da vezañ anvet "Rodezia Zimbabwe".
# Pierrefitte-sur-Sauldre

Pierrefitte-sur-Sauldre :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41176 |
| Kod post | 41300 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | https://www.pierrefitte-sur-sauldre.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 739 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Pierrefitte-sur-Sauldre a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

74,96 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 819 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe addilennet Jacques Laure da vaer.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Pierrefitte-sur-Seine

Pierrefitte-sur-Seine :
| An tramgarr T5 dirak an ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Seine-Saint-Denis |
| Arondisamant | Saint-Denis |
| Kanton | Pierrefitte-sur-Seine (pennlec'h) |
| Kod kumun | 93059 |
| Kod post | 93380 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Fourcade 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Plaine Commune |
| Lec'hienn web | http://www.mairie-pierrefitte93.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 31 344 ann. (2020) |
| Stankter | 9 192 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 37 m — brasañ 97 m |
| Gorread | 3,41 km² |
| kemmañ |
Pierrefitte-sur-Seine zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh 2020 e oa 31 344 a annezidi hag a reer Pierrefittois anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An diellaouegoù broadel.
* Ti-gar Pierrefitte-Stains.
* Tramgarr e Bali Lenin.

## Kêrioù gevellet

* Rüdersdorf (Alamagn) abaoe 1966
* Braintree (Rouantelezh Unanet) abaoe 1967

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Pierremont

Kumunioù Frañs :
| Anv | Pierremont |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Pierremont e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62655 |
| Kod post | 62130 |
| Maer | Claudy Lhomme |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,14 km² |
| Led | 50° 24' 06" Norzh |
| Hed | 02° 15' 42" Reter |
| Uhelder kreiz | 114 m |
| Uhelder bihanañ | 98 m |
| Uhelder brasañ | 155 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 259 (2007) |
| Stankter | 42 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pierremont a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Pierrepont (Calvados)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Pierrepont |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Pierrepont en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Falaise |
| Kanton | Falaise-Norzh |
| Kod INSEE | 14502 |
| Kod post | 14690 |
| Maer | Léon Lefoulon (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,29 km² |
| Led | 48° 52' 53" Norzh |
| Hed | 00° 19' 17" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 200 m |
| Uhelder bihanañ | 135 m |
| Uhelder brasañ | 240 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 92 (2008) |
| Stankter | 21 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pierrepont a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas daou zen nann-soudard abalamour d'ar brezel e Pierrepont e miz Eost e-pad Dilestradeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Julien, XIII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1995 | → bremañ | Léon Lefoulon | digostezenn | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Pierrette

Un anv plac'h eo Pierrette, tennet eus an anv gallek Pierre.

## Tud brudet

* Pierrette Bloch, livourez suis,
* Pierrette Herzberger-Fofana, politikourez alaman,
* Pierrette Kermoal, skrivagnerez vreizhek,
* Pierrette Lalanne, bet gwreg Jean-Marie Le Pen ha mamm Marine Le Pen, politikourien c'hall.

## Sevenadur

* Pierrette, ur romant gant Honoré de Balzac,
* Les Noces de Pierrette, un daolenn gant Pablo Picasso. .
# Pierrepont

Pierrepont zo un anv-lec'h gallek.
* Pierrepont (Aisne), kumun en departamant Aisne
* Pierrepont (Calvados), kumun en departamant Calvados
* Pierrepont (Meurthe-et-Moselle), kumun en departamant Meurthe-et-Moselle ;
* Pierrepont-sur-Avre, kumun en departamant Somme
* Pierrepont-sur-l'Arentèle, kumun en departamant Vosges

## Hag ivez

* Bucy-lès-Pierrepont, kumun en departamant Aisne
* Goudelancourt-lès-Pierrepont, kumun en departamant Aisne
* Holme Pierrepont, kêriadenn e Nottinghamshire, e Bro-Saoz, savet gant konted deuet eus Pierrepont e Normandi, gant Gwilherm an Alouber.
# Pierrette Kermoal

Pierrette Kermoal zo ur skrivagnerez, ur skridvarnerez hag un embannerez vrezhonek, bet ganet e 1942.

## He buhez

Ganet eo e Bergerac, e departamant Dordogne. Bevet he deus e Brest ha skoliataet eo bet eno betek ar c'hlas Lizhiri Uhelañ (Lettres supérieures). Aet eo da genderc'hel studioù Lizhiri e skol-veur Roazhon. Desket he deus brezhoneg e Kelc'h Debauvais war un dro. Perzh he deus kemeret e SADED hag ESB. Kelennerez eo bet war al lennegezh c'hallek, al latin hag ar gresianeg e Roazhon.
Ganti eo bet krouet ar gelaouenn lennegel Aber hag an ti-embann gant ar memes anv. Perzh he deus kemeret e bodad-lenn Kemper ha da bodadoù-lenn all.

## Hec'h atapioù

Troet eo he spered war du lennegezh ar bed hag hini savet e brezhoneg hag e pleustr war tachenn ar skridvarnerezh vrezhonek hag ez eo ar skridvarnerez n'eus ket he far ganti. Pleustret he deus kalz war oberennoù Kervarker, Yann-Ber Kalloc'h, Tangi Malmanche ha Roparz Hemon. Kavout a ra dezhi eo a-bouez bras ivez, re Ronan Huon, Goulc'han Kervella, Jorj Abherve-Gwegen ha Paskal Tabuteau. Skrivañ ha studiañ ar brezhoneg klasel eo he fal.

## Menegadurioù

"Va labour e brezhoneg a ran e sell an dazout [sic]. Ur glaoustre eo, sur, met al lennegezh,—- hag ar c'hrouin, en un doare hollek — zo sichenn buhez ur vroad : mar bez freuzet pep tra, mar chom an arz hag al lennegezh, e c'heller o sevel bepred." (En ur c'hrouiñ Aber) "e felle din digeriñ hentoù nevez d'hon lennegezh o sankañ adarre en henvoazelezh, hag er rannyezhoù, pe zoken, en isrannyezhoù."

## Oberennoù
### Oberennoù faltazi

* Skleur en noz, teskad danevelloù, Aber, 2006
* Huñvre d'an Hollsent, danevell e meur a zaolenn, Aber, 2008
* War an treuzoù, danevelloù, Aber, 2011
* Sklisennoù, Aber, 2017
Meur a zanevell e kelaouennoù Preder, Al Liamm hag Aber.

### Oberennoù skridvarnerezh

* Eus Gwarizi vras Emer da vMari-Vorgan: Kentañ studiadenn war oberennoù Roparz Hemon (in Preder, Kaier 91 - Genver 1967. 59 p. liesskrivet)
* A-youl ar gwent, ur studiadenn diwar-benn barzhonegoù Roparz Hemon, Aber.
* Un ene tan : Studi personelezh hag oberenn Roparz Hemon, Aber, 2002)
* Liorzh al lennegezh : Arnodskridoù, Aber 2006)
* Dre lennegezhioù ar bed, e kenlabour, Aber, 2008
* Lennegezh Vreizh o tiwanañ (Levrenn I), Aber, 2021), 190 p. ISBN978-2-916845-54-8

### Troidigezhioù

* Saint-John Perse. Skeudennoù da Gruzoe. In : Aber, 2000
* Marie de France. Ar gwezvoud, Lanval, Gigemar..., kontadennoù. In : Aber. 2001-2002
* Saint-Exupéry, Antoine de. Ar Priñs bihan. Embannadurioù Preder, emb. e 1974 evit ar wech kentañ. Adembannet gant Aber, 2004
* Borda, Itxaro. I walk the line. In : Aber, 2005
* Manciet, Bernard. Marvailh Gernika. In : Aber, 2006
* Tangi Malmanche, Kou ar Vran, Aber, 2018
* Gunnar Gunnarsson, Pirc'hirin ar menez, Aber, 2022

## Levrlennadur

* Un emgav gant… Pierrette Kermoal, In : Ya!, n° 783, 12 Even (Mezheven) 2020

## Ereoù diavaez

* Load ar skrivagnerez
* He fennadoù e-barzh Al Liamm

## Notenn

* ↑ Ya!, n° 783, 2020.
* ↑ Deiziataer miz Ebrel 2023 : Levr ar miz (Pirc'hirin ar menez), Brezhoweb, 02/04/2022
# Pierric

Stumm gallekaet Pêrig eo Pierric, pe Pierrick zoken pa eo al lostger levezonet gant ar saozneg. Stumm gallek parrez Pierig eo ivez, e Bro-Naoned.

## Td brudet
### Bro-C'hall

E Bro-C'hall, Pierrick zo techet d'ober sport :
* Pierrick Bourgeat (1976), skiour
* Pierrick Capelle (1987), melldroader
* Pierrick Chavatte (1974), neuñver
* Pierrick Chelle (1989), c'hoarier hand-ball
* Pierrick Cros (1991), melldroader
* Pierrick Cros (1992), melldroader
* Pierrick Fédrigo (1978), marc'hhouarner
* Pierrick Gunther (1989), c'hoarier rugbi
* Pierrick Lebourg (1989), melldroader
* Pierrick Lyneel (1985), c'hoarier volley-ball
* Pierrick Maïa (1967), c'hoarier hoke war skorn
* Pierrick Peracino (1988), golfer
* Pierrick Pivron (1990), c'hoarier hoke war skorn
* Pierric Poupet (1984), c'hoarier basket-ball
* Pierrick Rakotoharisoa (1991), melldroader
* Pierrick Valdivia (1988),melldroader

### Breizh

* Pierrick Hiard (1955), diwaller palioù etrebroadel
* Pierrick Le Bert (1970), melldroader
* Pierrick Lilliu (1986), kaner pop-rock
* Pierrick Pedron (1969), saksellour jazz
* Pierrick Sorin (1960), arzour-neuziañ ha videour
* Pierrick Massiot (1948), prezidant Kuzul Rannvro Breizh

### Kebek

* Pierrick Naud, marc'hhouarner

## Gwelet ivez

* Pierre
* Pêr
# Patagonia Chile

Patagonia Chile (Patagonia chilena e spagnoleg), eo al lodenn eus Patagonia a zo perc'hennet gant Chile, rak al lodenn all, er eeter d'an Andoù, zo en Arc'hantina. Ur vro kanolioù ha fiordoù eo, hogen meneziek e-harz an Andoù.
Enni emañ ar rannvroioù er su da ledred 42°:
* Los Lagos, evit proviñs Palena;
* Rannvro Aysén, ha kêr Aysén eo ar penn-lec'h;
* Rannvro Magallanes hag Antarktika Chilean, ha kêr Punta Arenas eo ar penn-lec'h.

## Pobloù
### Pobloù diouennet

* Ar Chonos,
* An Aonikenk pe Tehuelches
* Ar Selknam pe Onas.

## Pennadoù kar

* Rouantelezh Araokania ha Patagonia
# Patagioenas picazuro

Patagioenas picazuro :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Patagioenas |
| Anv skiantel ||
| Patagioenas picazuro (Temminck, 1813) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Patagioenas picazuro a zo un evn e-touez kerentiad Columbidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Patagona gigas

Patagona gigas :
| Patagona gigas. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Patagoninae |
| Genad : | Patagona |
| Anv skiantel ||
| Patagona G.R.Gray, 1840 ||
| Anv skiantel ||
| Patagona gigas (Vieillot, 1824) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Patagona gigas a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae, an hini brasañ ennañ.
Anvet e voe Trochilus gigas (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Patagona an hini eo.

## Boued

En Ecuador ha hanternoz Perou e vev diwar sun-bleuñv tennet eus bleuñv an Agave ha reoù eus ar genad Puya.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù 'zo eus Suamerika, eus kreisteiz Kolombia da greiz Chile :
* Patagona gigas gigas, e kreiz ha kreisteiz Chile, kreisteiz-kreiz Arc'hantina,
* P. g. peruviana, eus mervent Kolombia da hanternoz Chile ha biz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Patagona gigas el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Patagona gigas e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Patagona gigas el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Patagona gigas.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Patagonia

    Evit implijoù all, gwelet Patagonia (disheñvelout).
Ur rannved e Suamerika eo Patagonia, hag a glot mui pe vui gant su ar c'hevandir, eus aod su Chile da hini Arc'hantina, dreist an Andoù.
Dont a ra anv Patagonia eus ar Patagones, an anv a vez graet eus ar bobl degouezhet er rannved un 10 000 bloaz zo.

## Arc'hantina

* Gwelout ivez: Patagonia Arc'hantina.
Enni emañ ar rannvroioù er su d'ar stêrioù Neuquén ha Río Colorado, hag ar proviñsoù-mañ:
* proviñs Neuquén, etre ar stêrioù Neuquén ha Limay,
* proviñs Río Negro,
* proviñs Chubut,
* proviñs Santa Cruz,
* proviñs Tierra del Fuego, hag ur rann eus proviñs Buenos Aires.
E dibenn an XIX$^{vet}$ kantved, etre 1865 ha 1912, e oa aet bagadoù Kembreiz da Batagonia Arc'hantina, evit sevel un drevadenn gembreat ha kembraek eno. Y Wladfa a reer e kembraeg eus ar c'horn-bro annezet ganto, e traoñienn ar stêr Chubut. Hiziv ez eus c'hoazh kembraegerien, diskennidi d'an drevadennerien-se, o chom e proviñs Chubut.

## Chile

* Gwelout ivez: Patagonia Chile.
Enni emañ ar rannvroioù er su da ledred 42°,
* Los Lagos
* Aysén
* Magallanes
* Ar skorneg Perito Moreno
* Bariloche
* Ushuaia
* Porzh Ushuaia
* Lenn Espejo, e Patagonia
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Patagonia Arc'hantina

Patagonia Arc'hantina (Patagonia argentina pe región patagónica e spagnoleg) eo anv lodenn su Arc'hantina. Un darn eus Patagonia eo, rak rannet eo etre stadoù Chile hag Arc'hantina.
Ar c'hêrioù bras eo: Neuquén (kêr) en Alto Valle, Comodoro Rivadavia ha San Carlos de Bariloche.

## Proviñsoù

Setu anvioù ar proviñsoù :
* Proviñs an Neuquén, ha kêr Neuquén eo ar gêr-benn anezhi.
* Proviñs Río Negro, ha Viedma eo ar gêr-benn anezhi.
* Proviñs Chubut, ha Rawson eo ar gêr-benn anezhi.
* Proviñs Santa Cruz, ha Río Gallegos eo ar gêr-benn anezhi.
* Proviñs Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur, hag Ushuaia eo ar gêr-benn anezhi.

## Istor

Gwechall e oa ur Gobernación de la Patagonia, hag enni La Pampa, su Buenos Aires betek cabo de Hornos. Viedma e oa ar gêr-benn anezhi.
* E-harz an Andoù
* Menez Fitz Roy pe Chalten e proviñs Santa Cruz, war an harzoù gant Chile.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Patas

Patas :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Erythrocebus |
| Anv skiantel ||
| Erythrocebus patas Schreber, 1775 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar patas (Erythrocebus patas) a zo ur marmouz eus kornôg ha reter Afrika. Ar spesad nemetañ eo er genad Erythrocebus.

## Doareoù pennañ

Etre 60 ha 90 eo hirder e gorf ha 10 kg e bouez. Hir eo e lost (war-dro 60 cm). Hir ha fin eo e gorf hag e izili. Rous eo e gein hag arwenn e gof, e zremm hag e izili.
Pa red war an douar eo ar patas ar marmouz primañ.
A-strolladoù 10 hinienn e vev. Difennet e vez ar parezed hag ar re vihan gant ar pared.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Patagioenas oenops

Patagioenas oenops :
| Patagioenas oenops. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Patagioenas |
| Anv skiantel ||
| Patagioenas oenops (Salvin, 1895) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Patagioenas oenops a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.

## An anv

* Paloma peruana pe columba de Colcamar e spagnoleg, da lavarout eo dube Perou, pe koulm Colcamar.
* Maranon pigeon e saozneg. Fazi marteze diwar an anv spagnolek Marañón, anv ur stêr eus Perou.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e hanternoz Perou (traoñienn ar Stêr Marañón) ha kreisteiz-tost Ecuador.

## Liammoù diavaez

* (en) Patagioenas oenops war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Patagioenas oenops war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Patagioenas oenops war al lec'hienn Avibase.
# Patagonia (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Patagonia zo un anv-lec'h spagnolek.

## Arc'hantina

* Patagonia Rebelde, pe "Patagonia Trágica", emsavadeg e 1922, mouget gant arme Arc'hantina
* La Patagonia rebelde, ur film diwar-benn darvoudoù 1922

## Chile

   * Rouantelezh Araucanía ha Patagonia

## Stadoù-Unanet

* Patagonia, en Arizona
* Patagonia, ul lenn
* Park Stad lenn Patagonia, ur park stadel en-dro d'al enn-se

## A bep seurt

* In Patagonia, ul levr gant ar skrivagner saoznek Bruce Chatwin e 1977
# Patamoneg

Ur yezh karibek eo ar patamoneg (patamona, ingariko, eremagok, kapon) eus isskourr ar Yezhoù makouchiek-kaponek. Komzet e vez gant tost da 4 700 den (1990) e kornôg-kreiz Guyana. Lakaet e vez ivez da vezañ ur rannyezh eus an akawaieg.

## Gwelet ivez

* akawaieg
* Yezhoù karibek an norzh