OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Uzin armoù Barrikady

Uzin armoù Barrikady a zo ur greanti sevel armoù e kêr Volgograd. A-raok hag e-pad an Eil Brezel-bed e veze produet obuzioù eno. Anavezet eo evit bezañ bet ul lec'h difenn pouezus d'al Lu Ruz e-pad Emgann Stalingrad (17 a viz Gouhere 1942 – 2 a viz C'hwevrer 1943).

## Istor

Adalek ar 14 a viz Here betek an 19 a viz Du 1942 e voe argad a-raok ziwezhañ an Alamaned e kêr Stalingrad. Un 90% bennak eus kêr a voe tapet gant lu an Trede Reich. Dindan urzhioù Adolf Hitler e oa bet soñjet implijout unvezhioù bihan met arbennikaet a-benn trec'hiñ da vat al Lu Ruz.
E kostez su Emgann Stalingrad e c'hoarvezas an dagadenn, greanti armoù Barrikady o vezañ er c'hreiz.
Lec'hiet dres e-tal an enezennig Zaïtsevski, an uzin Barrikady a oa deuet da vezañ ul lec'h talañ d'an argadennoù alaman a glaske tapout kêr Stalingrad. Ar jeneral Lioudnikov a oa staliet gant e 138vet divizion war un enezennig anvet eveltañ. An dachenn a oa 700 metrad war 400 metrad. Gant 1500 soudard e talc'hjont an dachenn.
Nepell er su diouto edo ar jeneral Gorishnyï gant ar 95vet divizion troadegiezh ; an dachenn da zerc'hel ne oa nemet 500 metrad treuzkiz dezhi. 1500 soudard a oa staliet eno, lod anezho o vezañ martoloded eus Flodad ar Reter Nesañ.
Keit ha ma voe tu e kendalc'has labourerien ar greanti da broduiñ obuzoù da vagañ en emgann. Pa dage an Alamaned e veze kemeret armoù gant al labourerien evit sikour d'an difenn betek gellout distreiñ d'o labour.
| Berrdres eus an dachenn difenn uzin armoù Barrikady e miz Here 1942 | Deiz-ha-deiz, argadenn an Alamaned hag an enep-argadoù a-berzh al Lu Ruz |
| Stalingrad : argad alaman e miz Here 1942 evit treuziñ an uzin armoù Barrikady | Stalingrad : argad alaman e miz Du 1942 evit treuziñ an uzin armoù Barrikady |
| 16 DU 1942 : bombezadeg war Stalingrad An uzin a weler en e sav bepred | Emgann en ur greanti | 12 a viz Du 1942, an 305vet Divizion eus ar Wehrmacht e-pad tagadenn an uzin Barrikady |
Gant donedigezh an 305vet divizion war an dachenn-emgann e voe tu d'an Alamaned da adkregiñ gant an tagadennoù. An dagadenn a droc'has al linennoù difenn rusian e meur a lec'h. E norzh uzin traktourioù Stalingrad Dzerjinski e voe enkelc'hiet strolladoù-stourm al Lu Ruz ; heñvel e voe er c'hornôg e kostez uzin armoù Barrikady. An uzin traktour a gouezhas dindan daou zevezh, tizhet e voe ar Volga ha kregiñ a reas an Alamaned da vont e-barzh greanti Barrikady. An 62vet lu a oa troc'het e daou damm.
Unvezhioù stourm an 305vet Divizion a zo bet distrujet betek 70 %, ne oa mui nerzh ganto da echuiñ gant krabanata uzin Barrikady. Argad, enep-argad, gwadus e voe a bep tu met digemm e chomas an talbenn. Riñset e voe al lec'h gant ar bombezadegoù Stuka hag an taolioù-kanol. Pa veze echuet gant ar bombezadegoù e kroge tagadenn an droadegiezh alaman. An difennerien chomet kuzhet a zistroe d'o fostoù-difenn hag e kroge an emgannoù.
D'an 18 a viz Du 1942 e voe enkelc'hiet ar 6vet lu alaman e kêr Stalingrad.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Pierre Montagnon, La bataille de Stalingrad, Éditions du Rocher, 2012, (ISBN 978-2-268-07267-8) – Google Books
# Varlam Chalamov

Varlam Tic'honovitch Chalamov (ruseg : Варлам Тихонович Шаламов) zo ur skrivagner rus ganet d'an 18 a viz Mezheven 1907 e Vologda ha marvet d'ar 17 a viz Genver 1982 e Moskov.
Beleg reizhkredenn e oa e dad, hag abalamour da se en doe bec'h goude Dispac'h Rusia 1917.
N'hallas ket Varlam Chalamov kenderc'hel gant e studioù uhel e Vologda, ma rankas mont da Voskov. Perzh a gemeras en ur bodad trotskiourien enebet ouzh galloud Jozef Stalin, ha skignañ a reas, e kuzh, al Lizheroù da Gendalc'h ar Strollad, anvet diwezhatoc'h Testamant Lenin, ma lavare an oberour diwall rak Stalin e penn ar Strollad. Harzet e voe d'an 19 a viz C'hwevrer 1929 ha kaset da dremen tri bloaz e kamp-labour Vichera, en Oural.
E 1932 e tistroas Chalamov da Voskou, ma labouras evel kelaouenner. Adarre e voe kaset d'ar Goulag gant ar Spurjadegoù Bras d'ar 1añ a viz Genver 1937, goude harzet abalamour d'e « oberiantiz trotskiour enepdispac'hel », kondaonet da 5 bloaz, kaset da g-Kolyma, e reter pellañ an URSS

## E oberennoù

Hervez an embannadurioù gallek :
* Récits de la Kolyma, Verdier, 2013 (ISBN 978-2-86432-736-3)
* Essais sur le monde du crime, Gallimard, 1193, (ISBN 978-2-07-072987-6)
* Vichéra, Slovo, 2000, (ISBN 978-2-86432-323-5)
* Les années vingt, Verdier, 1998, (ISBN 978-2-86432-259-7)
* Les années vingt – Cahier 2 : Réflexions d'un étudiant, Verdier, 2008, (ISBN 978-2-86432-554-3)
* Tout ou rien, Verdier, 1993, (ISBN 978-2-86432-183-5)
* La quatrième Vologda, Slovo, (ISBN 978-2-86432-553-6)
* Correspondance avec Alexandre Soljenitsyne et Nadejda Mandelstam, Verdier, 1998, (ISBN 978-2-86432-205-4)
* Correspondance avec Boris Pasternak et Souvenirs, Gallimard, 1991 (ISBN 978-2-07-072392-8)

## Levrlennadur

* Claude Esteban, Ce qui retourne au silence, Farrago/Leo Scheer, 2004, (ISBN 978-2-84490-147-7)
* Hanne Aga, L'écriture du trauma dans Les Récits de la Kolyma de Varlam Chalamov, L'Harmattan, 2000, (ISBN 978-2-7384-7841-2)
* Georges Nivat, pennad en "Universalia" 1983, pp.548-549, (ISBN 978-2852293106)
# Varsenare

Varsenare :
| Lec'hiadur Varsenare e Kumun Jabbeke hag e Belgia | |
| Riez | Belgia |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Arondisamant | Brugge |
| Kumun | Jabbeke |
| Kod post | 8490 |
| Kod pellgomz | 050 |
| Gorread | 10,21 km2 |
| Hed | 03° 08' 32 Reter |
| Led | 51° 11' 21 Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 038 (2007) |
| Stankter | 493 a./km² |
Varsenare en izelvroeg ha Vassenoare e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez . Ur rann eus kumun Jabbeke eo bremañ.
# Varsi

Varsi zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Varus

Publius Quinctilius Varus (ganet war-dro 46 kent JK, marvet en 9 goude JK) a oa ur jeneral ha politikour roman en amzer Aogust.
Mab e oa da Sextus Quinctilius Varus, stag ouzh ar gostezenn republikan.
Distrujet e voe e deir lejion e Germania gant Germaned Arminius en emgann Teutoburg er bloaz 9
Hervez Suetonius (Vita Divi Augusti, 23.49) e veze lavaret Vare, Vare, redde mihi legiones meas ! (Varus, Varus, daskor ma lejionoù din!) gant an impalaer Aogust a-greiz e gousk.

## Notennoù

* ↑ Velleius Paterculus ha Dion Cassius a skriv e oa Quintilius gens an den, oberourien all a skriv Quinctilius.
# Varna

Varna (e bulgareg e skriver Варна) zo ur gêr eus Bulgaria, dezhi an trede renk war-lerc'h Sofia ha Plovdiv pa seller eus an 357,198 a dud a oa o chom enni d'an 08.12.2006.
Kêr-benn Rannbarzh Varna eo-hi, hag ur porzh a-bouez war ribl ar Mor Du, nepell diouzh lenn Varna. Eus 1949 betek 1956 e oa bet kemmet hec'h anv, ha lakaet Stalin evit plijout da ziktatour an Unaniezh Soviedel.

## Douaroniezh

* Uhelder: 95 metr.
* Ledred: 43º13' N
* Hed: 027º55' E

## Istor

* Odessus e oa anv kozh ar gêr, e proviñs roman Moesia.

## Tud dibar

* Tihomir Atanassov Dovramadjiev, mestrc'hoarier echedoù.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
* Kêr Varna
* Skeudennoù eus an arvor
# Varsovia

Kêr-benn Polonia eo Varsovia (Warszawa e poloneg, distaget [varˈʂava]). Diazezet eo war ar stêr Vistula, 370 km bennak diouzh ar Mor Baltel ha diouzh ar C'harpatoù. E 2014 e oa 1 726 851 a dud o chom enni, hag un hollad a 3 milion bennak a annezidi gant ar bannlevioù.

## Tud dibar ganet e Varsovia

* Marie Curie e 1867
* Jean Epstein e 1897
* Haroun Tazieff e 1914
* Marek Halter e 1936

## Gevellerezh

| Astana — Kazakstan (2002) Berlin — Alamagn (1991) Budapest — Hungaria (2005) Chicago — Stadoù-Unanet (1960) Coventry — Rouantelezh-Unanet (1957) Düsseldorf — Alamagn (1989) Grozny — Tchetchenia (1997) Den Haag — Izelvroioù (1991) Hamamatsu, Shizuoka — Japan (1990) Hanoi — Viêt Nam (2000) Harbin — Sina (1993) Île-de-France — Frañs (1990) Istanbul — Turkia (1991) | Kiev — Ukraina (1994) Moskov — Rusia (1993) Oslo — Norvegia (2005) Pariz — Frañs (1999) Riga — Latvia (2002) Saint-Étienne — Frañs (1995) Seoul — Republik Korea (1996) Sant Petersbourg — Rusia (1997) Taipei — Taiwan (1995) Tel Aviv — Israel (1992) Toronto — Kanada (1990) Vienna — Aostria (2001) Vilnius — Lituania (1998) |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Varmo

Varmo zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Varro

Varro zo anv latin meur a zen e Roma gozh:
* Caius Terentius Varro, politikour en III$^e$ kantved ;
* Marcus Terentius Varro er I$^{añ}$ kantved.
* Aulus Terentius Varro Murena , konsul er I$^{añ}$ kantved.
* Publius Terentius Varro Atacinus, barzh er I$^{añ}$ kantved.
# À vendre

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
À vendre zo un droienn c'hallek hag a dalv kement ha da werzhañ.

## Oberennoù

* À vendre (danevell), danevell gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1885.
* Meur a film gallek

## Traoù all

* A Vendre A Louer, kompagnunezh c'hall.
# À vendre (danevell)

À vendre zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1885.

## Istor

Embannet e oa bet da gentañ e Le Figaro ar 5 a viz Genver 1885, ha hi kentañ danevell ar bloaz-se embannet gant an oberour.
Adembannet e voe e fin ar bloaz-se en-eeun en dastumad Monsieur Parent.

## An danevell

War-dro Kemperle e c'hoarvez an istor. Un ti bihan zo da werzhañ.

## Liamm diavaez

* https://fr.wikisource.org/wiki/Monsieur_Parent_(recueil)/À_vendre
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# À la feuille de rose, maison turque

À la feuille de rose, maison turque zo ur gomedienn bornografek gant Guy de Maupassant en 1875 hag embannet e Pariz en 1945.
C'hoarvezout a ra an istor en ur fouzhlec'h. Evit louzañ bourc'hizien eus Rouen, Monsieur et Madame Beauflanquet, eo kemmet an ti en ul leti hag a ro bod d'un harem turk.

## An anv

Ar bomm gallek « feuille de rose » zo un droienn boblek da lavarout anulingus, pa weler ar fraezh evel ur rozenn, « rozenn an avelioù », a zo rod an avelioù e brezhoneg$^,$

## Notennoù

* ↑ A la feuille de rose
* ↑ Philippe Brenot, Les mots du sexe. Guide sexologique, L'Esprit du temps. 1993, p. 133 (consulté le 11 juin 2014)
* ↑ Agnès Pierron, Les bagatelles de la porte. Précis des préliminaires amoureux (Faire feuille de rose), Fayard/Pauvert, 2014
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# À la folie… pas du tout

À la folie... pas du tout a zo ur film gallek savet gant Laetitia Colombani e 2002.

## Diverradenn

Ur plac'h yaouank a 20 vloaz eo Angelique, studierez er Beaux-Arts, a en em gav e garantez gant Loïc, ur medisin-kalon brudet, dimezet ha tadig a-benn nebeut. Kendrec'het eo-hi gant ar soñj ez eo e c'harantez garet, met ne zeu biken Loïc d'an emgavioù a aoz ar plac'h yaouank. E gwirionez, eo tapet Angélique gant "érotomanie", kleñved Clérambault: he-unan e vev he c'harantez a ijin dreistmuzul. Loïc, eñ, a chom hep kompren dirak ar profoù dianv hag al lizhiri dous a resev, met chom a ra e karantez-holl gant e wreg memestra. Karantez ar plac'h yaouank az a da sachañ anezhi bepred pelloc'h, betek trubuilhañ he buhez hag hini Loïc...

## Munudoù teknikel

* Krouidigezh : Laetitia Colombani
* Senario : Laetitia Colombani, Caroline Thivel
* Sonerezh : Jérôme Coullet
* Doare : Thriller psikologel
* Padelezh : 92 munutenn

## Dasparzh ar roloù

* Audrey Tautou Angélique
* Samuel Le Bihan Loïc
* Isabelle Carré Rachel
* Clément Sibony David
* Sophie Guillemin Héloïse
* Éric Savin Julien
* Michèle Garay Claire Belmont
* Élodie Navarre Anita
* Catherine Cyler Jeanne

## Liammoù

* (en) He Loves Me, He Loves Me Not war Internet Movie Database
# À la seconde (barrez)

Er varrez klasel e implijer ar termen à la seconde evit deskrivañ un emstumm kaset da-benn a-gostez, da lâret eo en eil emstumm, da skouer grand battement à la seconde.
# Villavicencio de los Caballeros

Villavicencio de los Caballeros zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Villaviciosa (Asturiez)

Villaviciosa zo ur gumun eus Asturiez, e Spagn.
# Villaverde del Monte

Villaverde del Monte zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Villaverde del Río

Villaverde del Río zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
# Villaveza

Villaveza zo un anv-lec'h spagnolek.

## E proviñs Zamora

div gumun
* Villaveza del Agua
* Villaveza de Valverde,
hag ur ranngumun:
# Villaverla

Villaverla zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Villaverde y Pasaconsol

Villaverde y Pasaconsol zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Villaveza de Valverde

Villaveza de Valverde zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Villaviciosa

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Villaviciosa zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun. Un anv-tiegezh eo ivez.

## Lec'hioù
### Filipinez

* Villaviciosa, kumun e Proviñs Abra

### Spagn

* Villaviciosa, en Asturiez.
** Villaviciosa (parrez), parrez en hevelep kumun en Asturiez.
* Villaviciosa de Córdoba, e Proviñs Córdoba.
* Villaviciosa de Odón, e Kumuniezh Madrid.

#### Ranngumunioù

* Villaviciosa de Tajuña, e Brihuega, e Proviñs Guadalajara.
* Villaviciosa, kêriadenn e kumun Solosancho e Proviñs Ávila.
* Villaviciosa de la Ribera, e Llamas de la Ribera, e Proviñs León.
* Villaviciosa de San Miguel, e Folgoso de la Ribera, e Proviñs León.

#### Aber

* Ar Ría de Villaviciosa, e Villaviciosa (Asturiez), a ya da aberiñ er Mar Cantábrico, entre traezhegi Rodiles hag El Puntal.

## Tud

* José de Villaviciosa (1589-1658), barzh spagnol
* Sebastián Rodríguez de Villaviciosa (~1618-1663), dramaour spagnol

## Istor

* Emgann Villaviciosa (1665), a c'hoarvezas e Vila Viçosa (Portugal), etre Spagn ha Portugal.
* Emgann Villaviciosa (1710), a c'hoarvezas e Villaviciosa de Tajuña e-kichen Madrid.
# Villaveza del Agua

Villaveza del Agua zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Varallo

Varallo zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Varan Gould

Varan Gould :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Varanidae |
| Genad : | Varanus |
| Anv skiantel ||
| Varanus gouldii Gray, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Varan Gould (Varanus gouldii) zo ur stlejvil a vev en Aostralia.
# Var (stêr)

Ar Var zo ur stêr e Provañs, en em daol er Mor Kreizdouar e-kichen Nisa. 114 km hed zo dezhi.
Var eo an anv en okitaneg evel e galleg, un anv a orin ligurek a dalvezfe kement ha stêr.
Hec'h anv he deus roet ar stêr d'an departamant Var, met n'emañ ket o redek drezañ ken abaoe ma oa bet tennet lodenn reter an departamant-se d'he stagañ ouzh departamant an Alpes-Maritimes e 1860, pa oa bet staget kontelezh Nisa ouzh Bro-C'hall. Bremañ emañ ar stêr Var o redek penn-da-benn e departamant an Alpes-Maritimes, war-bouez un droig a ra en Alpes-de-Haute-Provence e-kichen Entrevaux.
# Var

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Var a c'hall bezañ zo :
* ur stêr eus gevred Bro-C'hall, a en em daol er Mor Kreizdouarel etre Nisa ha Saint-Laurent-du-Var, gwelout Var;
* abaoe 1790, un departamant gall, e kreisteiz Bro-C'hall. Gwelout Var.
* Var (Obreja), ur geriadenn e Roumania.
* Var (Jibou), ur geriadenn e Roumania.
# Var (departamant)

Var :
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Provence-Alpes-Côte d'Azur |
| Pennlec'h (prefeti) | Tolon |
| Isprefetioù | Brinholà Draguinhan |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Marc Giraud (UMP) |
| Prefed | Jean-Luc Videlaine |
| Kod EBSSA | 83 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-83 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR825 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 085 189 ann. (2020) |
| Stankter | 182 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 43° 30′ 00″ Norzh 6° 19′ 59″ Reter / 43.5, 6.333 |
| Gorread | 5 973 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 8 |
| Kantonioù | 23 |
| Etrekumuniezhioù | 12 |
| Kumunioù | 153 |
| kemmañ |
Ar Var zo un departamant gall e kreisteiz Bro-C'hall abaoe 1790. Draguinhan edo ar penn-kêr anezhañ betek ma voe lakaet Tolon da benn-kêr.

## Arondisamantoù ar Var

* Brinholà
* Draguinhan
* Tolon

## Istor

A-raok ma voe staget kontelezh Nisa ouzh Bro-C'hall e 1860 eo ar stêr Var a oa bevenn reter Bro-C'hall, hag a roe hec'h anv d'an departamant. Pa voe staget Nis e voe krouet un departamant all, hini an Alpes-Maritimes, ha tennet e voe un tamm eus departamant ar Var da greskiñ an departamant nevez. Abaoe n'emañ ket ar stêr e departamant ar Var ken, met e departamant an Alpes-Maritimes, war-bouez un droig en Alpes-de-Haute-Provence en Entrevaux.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Varan Bengal

Varan Bengal :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Varanidae |
| Genad : | Varanus |
| Anv skiantel ||
| Varanus bengalensis Daudin, 1802 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Varan Bengal (Varanus bengalensis) zo ur stlejvil a vev en India, Bangladesh ha Sri Lanka.
# Vara de Rey

Vara de Rey zo ur gumun eus proviñs Cuenca e Spagn.
# Varaita

Ar Varaita (Vràita pe Vrèita en piemonteg, Varacho [va'raʧɔ] en okitaneg), zo ur froud eus Piemonte, e proviñs Cuneo, en Italia. Adstêr eo d'ar Po.
# Varallo Pombia

Varallo Pombia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
# ㅋ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ㅋ, romanikaet k pe k ha distaget [kh] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Arabat kemmeskañ gant al lizherenn japanek (katakana) ヲ (wo).

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅊ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄎ, romanekaet ch pe ch ha distaget [tʃh] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅌ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄐ, romanekaet t pe t ha distaget [th] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Arabat kemmeskañ gant al lizherenn japanek (katakana) ヨ (yo).

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅎ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄒ, romanekaet h ha distaget [h] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# ㅏ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ㅏ, romanikaet a ha distaget [a] hervez al LFE.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |