OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yakuza

Talvezout a ra ar ger yakuza (japaneg : ヤクザ pe やくざ) evit ober eus un ezel eus ur seurt mafia japanat. E c'her a dle bezañ roet gant pep yakuza d'un oyabun, da lavaret eo ur paeron.

## Gerdarzh

Diwar ur gejadenn goll er c'hoari-kartoù おいちょかぶ oicho-kabu e teu ar ger « yakuza ». Pal ar c'hoari-se eo tennañ teir c'hartenn 9 o sammad. Mard eo ar sammad brasoc'h eget 10 ne gonter nemet an eil kartenn, nemet un 10 e vefe, rak 10 = 1. An dornad gwashañ eo 8-9-3 (ya-ku-sa) rak kevatal da 20 eo, ha kollet eo ar c'hoari rak 20 = 0. Kement hag « eizh-nav-tri » e talvez yakuza rak :
    ya a zeu eus yattsu, a dalvez "eizh",
    ku zo "nav",
    za a zeu eus un adstumm da 三 san a dalvez "tri".
"Ar re o deus kollet" eo ster an anv-mañ enta. Tud paour e vez ar yakuzaed da gentañ, tud e-maez ar gevredigezh. Ur mell eus o bizied o deus bet da troc'hañ evit lod, pe evit plegañ pe evit bezañ degemeret en-dro.

## Istor
### Ar yakuzaed kentañ

En em vodet e oa ar re gentañ anezho evit en em zifenn diouzh ar samouraied. Makuto-ed ha machi-yako-ed a yae da ober div rann ar yakuzaed orin.

### Ar yakuzaed bremañ
#### Ar familhoù pennañ

* Yamaguchi-gumi
* Sumiyoshi-rengo
* Inagawa-kaï
* Tao Yuai Jigyo Kummiai
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Levrlennadur

* (en) ADELSTEIN, Jake : Tokyo Vice - An American Reporter on the Police Beat in Japan, Pantheon, 2009 (ISBN 978-0-307-37879-8) • (fr) Tokyo Vice, Points, 2017 (ISBN 978-2-7578-6081-6)
* (en) ADELSTEIN, Jake : The Last of the Yakuza - Life and Death in the Japanese Underworld, Pantheon, 2009 (ISBN 978-0-307-90838-4) • (fr) Le dernier des Yakuzas, Points, 2017 (ISBN 978-2-7578-7029-7)

## Sinema

* ITAMI Jūzō (1992) : (ja) ミンボーの女 Minbō no Onna – (en) Minbo: the Gentle Art of Japanese Extortion, The Gangster's Moll, The Anti-Extortion Woman.

## Notennoù

* ↑ (ja) Kotobank
* ↑ (en) IMDb
# Yalc'h (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
yalc'h a c'hall bezañ:
* yalc'h, ur sac'hig evit lakaat pezhioù moneiz
* Yalc'h (alies gant ur bennlizherenn), ensavadur m'en em voder evit ober obererezhioù kenwerzhel hag eskemmoù arc'hant
* ur ger all evit lavaret "arc'hant ar stad": Ministr ar Yalc'h
* yalc'h-vutun, sac'hig ma vez lakaet butun
* yalc'h-ar-person, ur blantenn, Valerianella locusta hec'h anv skiantel
# Yalta

Yalta (Ялта en ukraineg ha rusianeg, Yalta e tatareg Krimea) a zo ur gêr hag ur c'houronklec'h war aod ar Mor Du e Krimea, ur republik emren en Ukraina (hag ur sujed kevreadel eus Rusia war un dro). 78 115 a dud a oa o vevañ eno e 2013. E miz C'hwevrer 1945 e voe dalc'het eno Kendalc'h Yalta, ma voe divizet war amzer da zont Europa da heul faezhidigezh an Trede Reich.

## Douaroniezh

Kreizdouarel eo he hin. Gweniegi ha gwerjezioù zo en-dro dezhi.

## Gevelliñ

* Baden-Baden (Alamagn),
* Nisa (Bro-C'hall) e 1960,
* Acapulco (Mec'hiko) e 2010,
* Margate (Bro-Saoz).

## Pennadoù kar

* Kendalc'h Yalta

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yalc'h

    Evit implijoù all, gwelet Yalc'h (disheñvelout).
Ar yalc'h zo ur sac'hig da lakaat arc'hant. A bep seurt yilc'hier zo, hervez ar vent pe an danvez anezho. Gwechall e veze seier bihan ha bras, abalamour ne oa nemet arc'hant e metal.

## Pennadoù kar

* Sac'h-dorn
# Yaleg

Ur yezh papouek digenvez eo ar yaleg (yale, yarë pe nagatman) komzet gant tro-dro da 600 den (1991) e c'hwec'h keriadenn e proviñs Sandaun, e Papoua-Ginea Nevez. Darn vrasañ a dud yaouank a gomz Tok Pisin met n'eo ket en arvar ar yezh. Implijet eo en iliz hag er c'henwerzh lec'hiel

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù Papoua-Ginea Nevez
# Yalova (proviñs)

Proviñs Yalova zo ur proviñs e gwalarn Turkia, o skeiñ war mor Marmara.

## Douaroniezh

War-dro 180.000 annezad a oa e Yalova e 2007.
600 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Yalou

Ar Yalou a zo ur stêr en Azia, 800 km hed dezhi, hag a dremen dre gKorea an Norzh ha Sina.
# Yann XXII

Yann XXII Pab an Iliz katolik roman :
| Yann XXII o tegemer Odoric de Pordenone ||
| Ganedigezh | 1244 e Cahors |
| Dilennet da bab | 7 a viz Eost 1316 |
| Tronidigezh | 5 a viz Gwengolo 1316 |
| Dibenn e baboni | 4 a viz Kerzu 1334 |
| En e raok | Klemañs V |
| War e lerc'h | Benead XII |
| Eneppab | Nikolaz V (1328-1330) |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Yann XXII (e latin: Ioannes XXII), Jacques Duèze e anv-tiegezh, ganet e 1244 e Cahors ha marvet d'ar 4 a viz Kerzu 1334, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 7 a viz Eost 1316.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yann XXI

Yann XXI Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | tro 1220 Lisboa |
| Dilennet da bab | 13 a viz Gwengolo 1276 |
| Tronidigezh | 20 a viz Gwengolo 1276 |
| Dibenn e baboni | 20 a viz Mae 1277 |
| En e raok | Adrian V |
| War e lerc'h | Nikolaz III |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Yann XXI (e latin: Ioannes XXI), Pedro Julião e anv-tiegezh anavezet dindan an anv Pedro Hispano, ganet tro 1220 e Lisboa ha marvet d'an 20 a viz Mae 1277, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 13 a viz Gwengolo 1276. Lazhet e oa bet en ur gwallzarvoud en iliz-veur Viterbo.
# Yann XXIII (eneppab)

Yann XXIII, pe Giovanni XXIII en italianeg, pe Baldassarre Cossa (Procida, proviñs Napoli, war-dro 1360–Firenze, 22 viz Kerzu 1419), a voe dilennet da bab gant Sened-Meur Pisa en 1410 evel Giovanni XXIII, hogen dispabet gant Sened-Meur Constanza en 1415, a zo un eneppab hervez an iliz katolik.

## Liammoù diavaez

* Buhezskrid italianek e lec'hienn Mediateca di Palazzo Medici Riccardi
# Yann XVII

Yann XVII Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Roma |
| Dilennet da bab | 13 a viz Even 1003 |
| Dibenn e baboni | 7 a viz Kerzu 1003 |
| En e raok | Jelvestr II |
| War e lerc'h | Yann XVIII |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Yann XVII (e latin: Ioannes XVII), Siccone Sicconi e anv-tiegezh, ganet e Roma ha marvet d'ar 7 a viz Kerzu 1003, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 13 a viz Even 1003.
# Yann XVIII

Yann XVIII Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Roma |
| Dilennet da bab | Genver 1004 |
| Dibenn e baboni | 18 a viz Gouere 1009 |
| En e raok | Yann XVII |
| War e lerc'h | Serj IV |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Yann XVIII (e latin: Ioannes XVIII), Giovanni Fasano e anv-tiegezh, ganet e Roma ha marvet d'an 18 a viz Gouere 1009, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e Genver 1004.
# Yann an Avielour

Yann an Abostol, pe Yann an Avielour, a oa mab da Zebedea, pesketour eus lenn Tiberiad, ha breur da sant Jakez, ez eas da heul Yann-Vadezour da gentan. Deuet da vezan "an diskibl a oa karet gant Jezuz", en deus bet an aotre da lakaat e benn war beultrin e Vestr e-pad ar Goan ziwezhan, ha da vezan fiziet en e Vamm, e-tal ar Groaz. Sant Yann a zo aozer ar pevare aviel ha tri lizher kanonek. Bevañ a reas e Kêr-Efesos gant ar Werc'hez Vari, ha goude he fignadenn d'an neñv ec'h echuas e vuhez abostolek hir war Enez-Patmos, e lec'h ma tegemeras digant ar Spered Santel levr diwezhañ ar Skritur Sakr, levr Diskuliadur Sant Yann.
Lesanvet e vez "an Teologour" gant an Ortodoksed rak kevrinusoc'h a galz eo e skridoù eget an tri aviel all, lezanvet "sinoptek".
# Yezhoù omotek an norzh

Un is-skourr eus ar yezhoù omotek eo yezhoù omotek an norzh, ennañ 24 yezh komzet e Etiopia.
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel hen:
* Yezhoù diziek
* Yezhoù gongaek-gimodjanek
* Yezhoù maoek

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù ometoek ar reter

Un is-skourr eus ar yezhoù ometoek eo yezhoù ometoek ar reter, ennañ 3 yezh komzet e Etiopia.
* Katchameg-gandjouleg
* Koreteg
* Zayseg-zergouleg

## Gwelet ivez

* Yezhoù ometek-gimirek
* Yezhoù gimodjanek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù omoek-tanaek ar reter

Un is-skourr eus yezhoù kouchitek ar reter eo ar yezhoù omoek-tanaek ar reter, ennañ 4 yezh komzet en Etiopia ha Kenya:
* Arboreg
* Baisoeg
* Dasanatcheg
* Elmoloeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù omotek

Ur skourr eus ar yezhoù afrez-aziatek eo ar yezhoù omotek (saozneg: omitic), ennañ 28 yezh komzet e Etiopia.
Gwechall e vezent renket e-touez yezhoù kouchitek ar c'hornôg.
Implijet e vez ar skritur etiopek evit ober gante dre skrid.
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel hen:
* Yezhoù omotek an norzh
* Yezhoù omotek ar su

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù ometek-gimirek

Un is-skourr eus ar yezhoù gimodjanek eo yezhoù ometek-gimirek (ometo-gimira), ennañ 12 yezh komzet e Etiopia.
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù tcharaek
* Yezhoù gimirek
* Yezhoù ometoek

## Gwelet ivez

* Yezhoù omotek an norzh
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù ometoek ar c'hreiz

Un is-skourr eus ar yezhoù ometoek eo yezhoù ometoek ar c'hreiz, ennañ 5 yezh komzet e Etiopia.
* Dorzeg
* Gamoeg-gofaeg-dawroeg
* Meloeg
* Oydaeg
* Wolayteg

## Gwelet ivez

* Yezhoù ometek-gimirek
* Yezhoù gimodjanek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù omotek ar su

Un is-skourr eus ar yezhoù omotek eo yezhoù omotek ar su, ennañ 4 yezh komzet e Etiopia:
* Arieg
* Hamereg
* Dimeg
* Karoeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù okainek-witotoek rik

Ur skourr eus ar yezhoù witotoek eo ar yezhoù okainek-witotoek rik (saozneg: Witoto languages), ennañ 4 yezh komzet e Suamerika e Kolombia ha Perou.
Isrannet e vez ar yezhoù er familh-mañ evel-henn:
* Yezhoù okainek
* Yezhoù witotoek rik
# Yezhoù ometoek ar c'hornôg

Un isskourr eus ar yezhoù ometoek eo yezhoù ometoek ar c'hornôg, ennañ 1 yezh komzet en Etiopia:

## Gwelet ivez

* Yezhoù ometek-gimirek
* Yezhoù gimodjanek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù ometoek

Un is-skourr eus ar yezhoù ometek-gimirek eo yezhoù ometoek, ennañ 10 yezh komzet e Etiopia.
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù ometoek ar c'hreiz
* Yezhoù ometoek ar reter
* Yezhoù ometoek ar c'hornôg

## Gwelet ivez

* Yezhoù gimodjanek
* Yezhoù afrez-aziatek
# 515

Diwar-benn ar bloavezh 515 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Impalaeriezh Bizantion

* 11 Eost : mont a ra kannadourien ar pab Hormisdas da gKergustentin evit kejañ ouzh an impalaer Anastasios, da glask divroc'hañ ilizoù ar C'hornôg hag ar Reter.
* diskar-amzer : gouzerc'hel a ra Vitalian, ur jeneral bizantat, Sycae, ur fabourzh eus Kergustentin (Galata bremañ, e Turkia). Trec'het eo gant Marinus, e penn an arme bizantat, hag a implij an tan gresian. Tec'hel a ra kuit da dTrakia.

### Aostrazia

* trec'h eo ar Franked hag o roue Teodorig Iañ Aostrazia war ar C'haouted e Frizia a-vremañ. Lazhet eo Hygelak, roue ar C'haouted, hag hervez lae Beowulf e kemer e niz Beowulf e blas, ur wech distroet da Skandinavia.
* dimeziñ a ra Amalasunta, merc'h Teodorig Veur, gant ar priñs amal Eutarig.

### Rouantelezh ar Vurgonded

* 22 Gwengolo : gant Sigismund, roue ar Vurgonded, eo diazezet Abati Sant-Maoris Agaunum (e Suis a-vremañ) a zo digoret gant an arc'heskob Avitus Vienna.

### A bep seurt
## Ganedigezhioù 515

* Sant Canicus, abbad iwerzhonat, marvet e 600.

## Marvioù 515

* Ariadne, impalaerez vizantat, gwreg Anastasios (ganet c. 450). Douaret eo en Iliz an Ebestel Santel e Kergustentin.
* Xuan Wu Di, impalaer e Wei an Norzh (ganet e 483).
# 514

Diwar-benn ar bloavezh 514 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 514

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 514
# 516

Diwar-benn ar bloavezh 516 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 516

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 516
# 521

Diwar-benn ar bloavezh 521 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

* 7 a viz Kerzu : sant Koulm, pe Koulmkell, en Iwerzhon
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 521

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 521
# 518

Diwar-benn ar bloavezh 518 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 518

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 518
# 517

Diwar-benn ar bloavezh 517 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 517

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 517
# 519

Diwar-benn ar bloavezh 519 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 519

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 519
# 52

Diwar-benn bloaz 52 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -52, gwelet ar bajenn : | -52 |
| Evit an niver 52, gwelet ar bajenn : | 52 (niver) |
805 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0052 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Klaod (Tiberius Claudius Nero Drusus), adalek ar 25 Genver 41 (>12.10.54).
* Koñsuled : Faustus Cornelius Sylla Felix & L(ucius) Salvius Otho Titianus
* Breizh (-Veur) : marv Ostorius Scapula, gouarnour; Didius Gallus a zeu war e lec'h. Dekvet bloavezh brezel alouberezh roman. Brezel a enep ar Silured.

### Reter-nesañ

* Antonius Felix, prokulor Judea

### Azia
## Teknikoù

* savet eo c'hoariva Arausio / Oranj
* Maketenn
* echuet eo un dourbont a 6 km evit kas dour da Roma, bet kroget e 32, dindan Kaligula

## Relijionoù

* Echuet eo e eil veaj misioner e Antioch gant Paol Tars

## Marvioù 52

* Ostorius Scapula, gouarnour roman Breizh (-Veur)

## Levroniezh

* Takitus : Buhez Aricola (e galleg, gant André Cordier. Classiques Garnier. 1949)
* André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Belles Lettres. Paris. 1986.
# 520

Diwar-benn ar bloavezh 520 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 520

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 520
# 1957

Diwar-benn bloavezh 1957 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 1añ a viz Gouere: krouidigezh Ajañs Etrebroadel an Energiezh Atomek.

### Europa

* 25 a viz Meurzh: krouet eo Kumuniezh Armerzhel Europa gant Alamagn ar C’hornôg, Frañs, Italia, Belgia, an Izelvroioù ha Luksembourg.

#### Breizh

* 1añ a viz Genver: bodet eo Karaez ha Plougêr evit mont d'ober Karaez-Plougêr.
* Krouidigezh Skol Sant Erwan, ar skol divyezhek katolik kentañ gant ar beleg Armañs ar C'halvez e Ploueg-ar-Mor.
* Krouidigezh ar gelaouenn Brud.
* Krouidigezh ar gelaouenn yezhoniel Hor Yezh.
* Marv Erwan ar Moal e Koadoud.
* Gwengolo : krouidigezh Kuzul ar Brezhoneg.

#### Iwerzhon

* 1añ a viz Genver, Norzhiwerzhon: daou ezel eus Lu Republikan Iwerzhon, Seán Sabhat ha Feargal Ó hAnnluain, a varv en un dagadenn ouzh ur post-polis "RUC".

### Afrika
#### Ghana

* 6 a viz Meurzh: mont a ra Aod an Aour ha Togoland, div drevadenn eus ar Rouantelezh-Unanet, d'ober stad dizalc'h Ghana.

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh

* 18 a viz Here: seniñ a ra Paul McCartney gant The Quarrymen evit ar wech kentañ.

#### Lennegezh

* Wythnos Yng Nghymru Fydd, romant kembraek gant Islwyn Ffowc Elis.

#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh

* 3 a viz Du: bannet eo al loarell Spoutnik 2, ar giez Laika enni.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1957

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1957
# 1957 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1956 e Breizh • 1957 e Breizh • 1958 e Breizh

## Darvoudoù

* Chapel Itron Varia ar Peoc'h zo disavet e Nizon hag adsavet er Pouldu, e Kloar-Karnoed.
* 10 hag 11 a viz Du : kendalc'h diazezañ ar Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne.

## Levrioù

* Amañ hag Ahont, gant Jarl Priel.
* Kanomp uhel, embannet gant Kendalc'h.

## Ganedigezhioù

* Roland Becker
* Alain Cedelle
* Sten Charbonneau
* Riwal Huon
* Yann-Fañch Kemener
* Divi Kervella
* Éric Le Lann, soner
* Jacques Pellen, soner
* Serj Plenier, kelenner brezhoneg
* Herve Seubil gKernaudour, dentour ha troour

## Marvioù

* Erwan ar Moal, skrivagner brezhonek
# 1959 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1958 e Breizh • 1959 e Breizh • 1960 e Breizh

## Darvoudoù

* 3 Genver : kren-douar e Breizh.
* Meurzh : votadegoù evit an tiez-kêr. E Brest eo dilennet Georges Lombard da vaer.
* 6 Mezheven : lakaet eo maen kentañ ar c'h-Collège scientifique universitaire e Brest, egin Skol-veur Breizh-Izel.

## Sevenadur

* An Teirgwern Pembroke, gant Jarl Priel, embannet gant Al Liamm.

## Ganedigezhioù

* Christophe Caron, soner
* Christophe Cudennec, bageer
* Marc Guillemot, bageer
* Gilles Le Bigot, soner
* Jean Le Cam, bageer
* Jil Penneg, komedia, troer
* Loïck Peyron, bageer
* Michel Plessix, treser
* Didier Squiban, soner ha sonaozer
* Jean-Jacques Urvoas, politiker
* Jean-Michel Veillon, soner

## Marvioù

* Iwan an Diberder, skrivagner brezhonek
* Frañsez Even, noter hag emsaver
* Florian Le Roy, skrivagner gallek
# 196

949 Ab Urbe Condita = 196 goude J.-K.

## Darvoudoù
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ː
* Septimius SeverusLucius Septimius Severus (9 Ebrel 193 / 4 C'hwevrer 211)
* Clodius AlbinusDecimus Clodius Septimius Albinus (?? Genver 196 / 17-19 C'hwever 197)
* 06 Ebrel : e Viminacium, anvet eo Caracalla Caesar (= eil impalaer) gant e zad Septimius Severus. Oajet eo a 8 bloaz
* Koñsuled ː Caius Domitius Dexter II & Lucius Valerius Mesalla Thrasea Priscus

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha teknikoù
## Relijionoù

* Pab ː Victorius (195 - 198)

## Ganedigezhioù 196

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 196

## Marvioù 196

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 196

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ François Zosso & Christian Zingg p. 70-73
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
# 1959

Diwar-benn bloavezh 1959 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Krouet eo Euskadi Ta Askatasuna gant pemp den aet kuit eus Strollad Broadelour Euskarat.

#### Breizh

* 7 Genver : Dekred krouiñ ar rannvroioù melestradurel a gadarna dekred Pétain-Darlan 1941 ha troc'h al Liger-Izelañ diouzh ar peurrest eus Breizh.

#### Frañs

* Krouidigezh ar Partit Nacionalista Occitan.

#### Kiprenez

* 19 a viz C'hwevrer: dizalc’hded roet d'ar vro gant ar Rouantelezh Unanet (embannet d’ar 16 a viz Eost 1960).

### Azia
#### Iran

* 21 a viz Kerzu: eured Muhammad Reza Pahlavi (Shah Iran diwezhañ) gant Farah Diba.

#### Reter-Pellañ
##### Sina

* 10 a viz Meurzh: emsavadeg e Tibet.
* 17-31 a viz Meurzh: Tenzin Gyatso, ar 14vet Dalai Lama, a dec'h diouzh Tibet da vont da India ha goulenn ar repu politikel eno.

### Amerika
#### Kreizamerika

* Guatemala : didarzh ar Volcán de Fuego.

#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet

* 3 a viz Genver: Alaska a ya d’ober 49vet Stad Stadoù Unanet Amerika.

#### Kuba

* 16 a viz C'hwevrer: Fidel Castro a zeu da vezañ penn ar stad.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Evo Morales, prezidant Bolivia.
* Michel ONFRAY, kelenner war ar brederouriezh, skrivagner anarkour, prederour
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1959

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1959
# 1960

Diwar-benn bloavezh 1960 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 1añ a viz Genver: bodet eo Kemper, an Erge-Vihan, Kerfeunteun ha Penharz evit krouiñ ar gêr vras a Gemper.
* 2 a viz Even : Dekred krouiñ ar rannvroioù melestradurel a gadarna dekred Pétain-Darlan 1941 ha troc'h al Liger-Atlantel diouzh ar peurrest eus Breizh

#### Frañs
### Afrika
#### Maroko

* 29 a viz C'hwevrer: ur c'hren-douar e Maroko a lazh ouzhpenn 3000 den ha distrujañ a ra ul lodenn vras eus Agadir e su ar vro.

#### Suafrika

* 21 a viz Meurzh: Lazhadeg Sharpeville; e Sharpeville e tenn ar polis ouzh ur vanifestadeg a-enep an apartheid ; 69 den zo lazhet.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet

* 8 a viz Du: dilennet eo John Fitzgerald Kennedy da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.

#### Suamerika
##### Brazil

* Krouidigezh, diwar netra, kêr Brasilia, anezhi kêr-benn nevez ar vro.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1960

## Marvioù

Marv ar skrivagner gall Albert Camus
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1960
# 1961

Diwar-benn bloavezh 1961 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 31 a viz Kerzu: klozet eo ar Steuñv Marshall.

#### Frañs

* 17 a viz Here: manifestadeg gant an FLN e Pariz (Bro-C'hall), etre 100 ha 200 Aljerian a zo lazhet gant ar polis.

### Afrika
#### Maroko

* 3 a viz Meurzh: dont a ra Hasan II da vezañ roue.

#### Tanganyika

* 9 a viz Kerzu: dizalc’hidigezh ar vro.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet

* 3 a viz Genver: torret o liammoù diplomatek gant Stadoù Unanet Amerika diouzh Kuba

#### Suamerika
### Okeania

* 1añ a viz Kerzu: embannet eo Republik Papoua ar C'hornôg.
* 18 a viz Kerzu: aloubet eo kornôg Ginea Nevez gant Indonezia.

### Arzoù ha lizhiri
#### Sonerezh

* 9 a viz C'hwevrer: seniñ a ra ar strollad The Beatles e Cavern Club Liverpool evit ar wech kentañ.

#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh

* Kevanaozadur an elfenn gimiek lawrensiom $_{103}$Lr gant skipailh Albert Ghiorso el Lawrence Radiation Laboratory (LRL) e Skol-veur Kalifornia, Berkeley.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1961

## Marvioù

* 29 Meurzh : Armand Robin
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1961