OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1989

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1989 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 76. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 22 |
| Deiziadoù | 1 – 23 a viz Gouere 1989 |
| Hed | 3 285 km |
| Broioù | Frañs Luksembourg Belgia |
| Lec'h loc'hañ | Luksembourg |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 198 |
| Re renket | 138 |
| Tizh keitat | 37,818 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Greg LeMond (AD Renting-W-Cup-Bottecchia) |
| Eil | Laurent Fignon (Super U-Raleigh-Fiat) |
| Trede | Pedro Delgado (Reynolds) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Seán Kelly (PDM-Ultima-Concorde) |
| Kraper gwellañ | Gert-Jan Theunisse (PDM-Ultima-Concorde) |
| Hini yaouank gwellañ | Fabrice Philipot (Toshiba-Kärcher-Look) |
| Hini gwellañ er renkadur kenstrollet | Steven Rooks (PDM-Ultima-Concorde) |
| Skipailh gwellañ | PDM-Ultima-Concorde |
| ◀1988 | 1990▶ |
| | Teuliadur |
E 1989 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder amerikan Greg LeMond evit an eil gwech.
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1993

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1993 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 80. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 21 |
| Deiziadoù | 3 – 25 a viz Gouere 1993 |
| Hed | 3 714 km |
| Broioù | Frañs Andorra Spagn |
| Lec'h loc'hañ | Puy du Fou |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 180 |
| Re renket | 136 |
| Tizh keitat | 38,706 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Miguel Indurain (Banesto) |
| Eil | Tony Rominger (CLAS-Cajastur) |
| Trede | Zenon Jaskuła (GB-MG Boys Maglificio-Bianchi) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Djamolidine Abdoujaparov (Lampre-Polti) |
| Kraper gwellañ | Tony Rominger (CLAS-Cajastur) |
| Hini yaouank gwellañ | Antonio Martín (Amaya Seguros) |
| Skipailh gwellañ | Carrera Jeans-Tassoni |
| ◀1992 | 1994▶ |
| | Teuliadur |
E 1993 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1991

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1991 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 78. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 23 |
| Deiziadoù | 6 – 28 a viz Gouere 1991 |
| Hed | 3 914 km |
| Broioù | Frañs Spagn |
| Lec'h loc'hañ | Lyon |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 198 |
| Re renket | 158 |
| Tizh keitat | 38,743 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Miguel Indurain (Banesto) |
| Eil | Gianni Bugno (Gatorade-Chateau d'Ax) |
| Trede | Claudio Chiappucci (Carrera Jeans-Vagabond) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Djamolidine Abdoujaparov (Carrera Jeans-Vagabond) |
| Kraper gwellañ | Claudio Chiappucci (Carrera Jeans-Vagabond) |
| Hini yaouank gwellañ | Álvaro Mejía (Postobón–Manzana–Ryalcao) |
| Skipailh gwellañ | Banesto |
| ◀1990 | 1992▶ |
| | Teuliadur |
E 1991 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder bask Miguel Indurain.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1992

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1992 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 79. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 22 |
| Deiziadoù | 4 – 26 a viz Gouere 1992 |
| Hed | 3 983 km |
| Broioù | Frañs Belgia Luksembourg Alamagn Italia Spagn Izelvroioù |
| Lec'h loc'hañ | Donostia |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 198 |
| Re renket | 130 |
| Tizh keitat | 39,504 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Miguel Indurain (Banesto) |
| Eil | Claudio Chiappucci (Carrera Jeans-Tassoni) |
| Trede | Gianni Bugno (Gatorade-Chateau d'Ax) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Laurent Jalabert (ONCE) |
| Kraper gwellañ | Claudio Chiappucci (Carrera Jeans-Tassoni) |
| Hini yaouank gwellañ | Eddy Bouwmans (Panasonic-Sportlife) |
| Skipailh gwellañ | Carrera Jeans-Tassoni |
| ◀1991 | 1993▶ |
| | Teuliadur |
E 1992 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1994

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1994 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 81. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 22 |
| Deiziadoù | 2 – 24 a viz Gouere 1994 |
| Hed | 3 978 km |
| Broioù | Frañs Rouantelezh-Unanet Belgia |
| Lec'h loc'hañ | Lille |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 189 |
| Re renket | 117 |
| Tizh keitat | 38,381 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Miguel Indurain (Banesto) |
| Eil | Piotr Ugrumov (Gewiss-Ballan) |
| Trede | Marco Pantani (Carrera Jeans-Tassoni) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Djamolidine Abdoujaparov (Polti-Vaporetto) |
| Kraper gwellañ | Richard Virenque (Festina-Lotus) |
| Hini yaouank gwellañ | Marco Pantani (Carrera Jeans-Tassoni) |
| Skipailh gwellañ | Festina-Lotus |
| ◀1993 | 1995▶ |
| | Teuliadur |
E 1994 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1995

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1995 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 82. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 21 |
| Deiziadoù | 1 – 23 a viz Gouere 1995 |
| Hed | 3 635 km |
| Broioù | Frañs Belgia |
| Lec'h loc'hañ | Sant-Brieg |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 189 |
| Re renket | 115 |
| Tizh keitat | 39,191 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Miguel Indurain (Banesto) |
| Eil | Alex Zülle (ONCE) |
| Trede | Bjarne Riis (Gewiss-Ballan) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Laurent Jalabert (ONCE) |
| Kraper gwellañ | Richard Virenque (Festina-Lotus) |
| Hini yaouank gwellañ | Marco Pantani (Carrera Jeans-Tassoni) |
| Skipailh gwellañ | ONCE |
| ◀1994 | 1996▶ |
| | Teuliadur |
E 1995 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain dirak ar Suis Alex Zülle.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1997

Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1997 :
| Titouroù hollek ||
| Redadeg | 84. Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn |
| Tennadoù | 22 |
| Deiziadoù | 5 – 27 a viz Gouere 1997 |
| Hed | 3 950 km |
| Broioù | Frañs Andorra Suis |
| Lec'h loc'hañ | Rouan |
| Lec'h degouezhout | Pariz |
| Aet war-raok | 198 |
| Re renket | 139 |
| Tizh keitat | 39,299 km/h |
| Disoc'hoù ||
| Trec'her | Jan Ullrich (Deutsche Telekom) |
| Eil | Richard Virenque (Festina-Lotus) |
| Trede | Marco Pantani (Mercatone Uno) |
| Renkadur hervez ar poentoù | Erik Zabel (Deutsche Telekom) |
| Kraper gwellañ | Richard Virenque (Festina-Lotus) |
| Hini yaouank gwellañ | Jan Ullrich (Deutsche Telekom) |
| Skipailh gwellañ | Deutsche Telekom |
| ◀1996 | 1998▶ |
| | Teuliadur |
E 1997 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder alaman Jan Ullrich.

## Pennad kar

* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
# Santa Maria Capua Vetere

Santa Maria Capua Vetere zo ur gumun e proviñs Caserta, e Campania, anv a vremañ Capua gozh.
# Santa Maria Coghinas

Santa Maria Coghinas zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Santa Maria Imbaro

Santa Maria Imbaro zo ur gumun en Italia, e proviñs Chieti, e rannvro Abruzzo.
# Santa Maria Madalena (Josefa de Óbidos)

Santa Maria Madalena zo un eoullivadur war gouevr diwar zorn al livourez portugalat Josefa de Óbidos e 1650 hag a c'haller gwelout er Museu Nacional Machado de Castro e Coimbra e Portugal.

## Pennad kar

* Josefa de Óbidos
# Santa Maria Maggiore (Piemonte)

Santa Maria Maggiore zo ur gumun e Proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte.
# Santa Maria Hoè

Santa Maria Hoè zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Santa Maria Maggiore

Santa Maria Maggiore zo anv meur a lec'h en Italia.

## lec'hioù all

* Battistero paleocristiano di Santa Maria Maggiore – e kumun Nocera Superiore, e proviñs Salerno.
* Carcere di Santa Maria Maggiore – toull-bac'h e Venezia
* rio di Santa Maria Maggiore, kanol e Venezia.

## Pennadoù kar

* Santa María la Mayor, anv meur a iliz katolik e Spagn.
* Sainte-Marie-Majeure , anv meur a iliz katolik e Bro-C'hall.
# Santa Maria Madalena

Santa Maria Madalena zo un anv-lec'h portugalek, diwar anv ar Santez Mari Madalen.

## Lec'hanvadurezh
### Brazil

* Santa Maria Madalena, Rio de Janeiro

### Portugal

* Santa Maria Madalena, Madeira

## Arz

* Santa Maria Madalena (Josefa de Óbidos), un daolenn diwar zorn al livourez portugalat Josefa de Óbidos.

### Pennadoù kar

* Santa Maria Maddalena dei Pazzi, e Firenze, en Italia.
* Maria Madalena
* Maria
* Madalena
# Santa Maria Nuova

Santa Maria Nuova zo un anv-lec'h italianek.

## frazioni

* Santa Maria Nuova Spallicci, e Bertinoro in proviñs Forlì
* Santa Maria La Nova, e Campagna e proviñs Salerno

## Ilizoù

* Chiesa di Santa Maria La Nova
# Santa Maria (Rio Grande do Sul)

Santa Maria zo ur gêr e-kreiz stad Rio Grande do Sul e Brazil. Tremen 250 000 a dud zo o chom enni.
# Silo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Silo zo anv meur a dra.

## Lec'h

* Silo (Kanaan), kêr meneget er Bibl.

## Tud

* Quintus Poppaedius Silo, emsaver eneproman
* Silo Asturiez, roue Asturiez.
# Sillavengo

Sillavengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
# Silly (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Silly e galleg, Opzullik en izelvroeg, Ch'li e walloneg zo ur gumun e Belgia e Proviñs Hainaut.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 68,57 km²
* Poblañs (2022) : 8 415 a dud
* Stankter : 123 den/km²
# Silo Asturiez

Silo Asturiez (marvet e Pravia e 783) a voe roue Asturiez entre 774 ha 783. Ren a reas war-lerc'h marv ar roue Aurelio dre ma oa dimezet da Adosinda, merc'h d'ar roue Alfonso Iañ Asturiez el Católico.
Sioul a-walc'h e voe e ren, ne glaskas ket ar vuzulmaned ober brezel dezhañ dre ma oant o tifenn o douaroù dirak armeoù Karl Veur erruet e Spagn e 778, pa deujont a-benn da rediañ an impalaer da dec'hel dre Roncesvalles, ma voe trec'het gant ar Vaskoned,. Goude-se, e 781, e kasas Abd-al-Rahman e soudarded a-hed ar stêr Ebro da gas an dorzh d'ar gêr d'ar re o devoa galvet ar Franked da zont da Spagn.
Kas a reas al lez da gêr Pravia ha kempred e voe e ren gant hini Abd-al-Rahman Iañ, emir Cordoba, hag an impalaer frank Karl Veur.
Ne oa ket un ezel eus ar familhoù Peláyez pe Perez a zeue ar rouaned gentañ eus ar vro met gwaz Adosinda, merc'h Alfonso Iañ Asturiez e oa. Abalamour da se e soñj istorourien'zo e c'helle bezañ treuzkaset an tron dre ar maouezed d'ar mare-se e bro-Spagn pe e oa un doare jus uxoris d'an nebeutañ er vro.
Diblasañ a reas ar gêr-benn eus Cangas de Onís da bPravia a oa tostoc'h ouzh kreiz ar rouantelezh. Unan eus pennoù bras eus ar rannvro-se e oa war a seblant ivez.
Stagañ a reas Silo Galiza ouzh e zomani en desped d'un emsavadeg e Monte Cubeiro e proviñs Lugo

## Liammoù diavaez

* Silo of Asturias
| En e raok Aurelio | Roue Asturiez 774–783 | War e lerc'h Mauregatus |
* ↑ Indro Montanelli, Roberto Gervaso (2002) Historia de la Edad Media. Ed. Random House Mondadori. ISBN 84-9759-121-6. Cap. XXXII, p.276
# Silured

Ur bobl vrezhon e oa ar Silures (o anv latin) pe Silured e kreisteiz Kembre, da vare aloubadeg Enez Vreizh gant ar Romaned, er vro a glot hiziv gant kontelezhioù Gwent, Sir Frycheiniog ha Morgannwg.

## Orin

Hervez buhezskrid Agricola, skrivet gant Tacitus, e oant tud teñval o c'hroc'hen ha du o blev, ma kave d'an oberour e c'hellent bezañ deuet eus Spagn. Enklaskoù jenetik graet gant Skol-veur Londrez, Skol-veur Oxford ha Skol-Veur Kalifornia o deus diskouezet o deus Kembreiz hag Iwerzhoniz an hevelep merker war o c'hromozom Y hag an Euskariz, "met n'eo ket sklaer hag ul liamm ispisial zo etre Euskariz hag ar Gelted, pe ha bez' ez int, en un doare eeunoc'h, ar gerent tostañ da boblañs kozh Europa o vezañ treuzvevet"$^,$.
Krediñ a reer e oa e kreñvlec'h Llanmelin e-kichen Caerwent e oa kêr-benn ar Silured. An darn vrasañ eus an arkeologourien a gred e oa ar bobl a anver Silured un hollad bagadoù tud gant an hevelep sevenadur kentoc'h eget ur gevredigezh kreizennet.

## Daveoù

* ↑ Genes link Celts to Basques at BBC News
* ↑ Myths of British ancestry Prospect Magazine
* ↑ BBC on Llanmelin

## Liammoù diavaez

* Silures at Roman-Britain.org
Deceangli • Demetae • Gangani • Ordovices • Silured
Gwelout ivez : Brezhoned • Enez Vreizh • Rouantelezhioù brezhon • Hanternoz Kozh
# Silvana

Silvana zo un anv-badez italianek ha spagnolek.

## Orin

Diwar an anv Silvano, roet d'ar baotred.

## Yezhoù all

* Sylvaine, Sylviane, Sylvianne, ha Sylvie, e galleg
* Sylwana e poloneg
* Szilvána en hungareg

## Tud

* Silvana Jachino (1916-2004)
* Silvana Mangano (1930-1989)
* Silvana Pampanini (1925-)

## Oberennoù

* Silvana, c'hoarigan gant Carl Maria von Weber e 1810.

## Pennad kar

* Silvia .
# Silvana Mangano

Silvana Mangano, ganet e Roma d'an 21 a viz Ebrel 1930 ha marvet d'ar 16 a viz Kerzu 1989 e Madrid, a oa un aktourez italian er bloavezhioù 1950. Karet he deus Marcello Mastroianni en he yaouankiz tenerañ. Dimezet e oa da Dino De Laurentiis en 1949.
Marvet eo gant krign-bev ar skevent.

## He filmoù

* Le jugement dernier (1945), gant René Chanas
* L'elisir d'amore (1946), gant Mario Costa
* Il delitto di Giovanni Episcopo (1947), gant Alberto Lattuada
* Gli uomini sono nemici (1948), gant Ettore Giannini
* Il lupo della Sila (1949), gant Duilio Coletti
* Gli spadaccini della serenissima (Black Magic) (1949), gant Gregory Ratoff hag Orson Welles
* Riso amaro (1949), gant Giuseppe De Santis
* Il brigante Musolino (1950), gant Mario Camerini
* Anna (1951), gant Alberto Lattuada
* Il più comico spettacolo del mondo (1953), renet gant Mario Mattoli
* Mambo (1954), gant Robert Rossen
* Ulisse (1954), gant Mario Camerini
* L'oro di Napoli (1954), gant Vittorio de Sica
* Uomini e lupi (1956), gant Giuseppe De Santis
* La diga sul Pacifico (This Angry Age) (1958), renet gant René Clément
* La tempesta (1958), renet gant Alberto Lattuada
* La grande guerra (1959), gant Mario Monicelli
* Jovanka e le altre (5 Branded Women) (1960), renet gant Martin Ritt
* Crimen (1961), renet gant Mario Camerini
* Il giudizio universale (1961), gant Vittorio De Sica
* Barabba (1961), gant Richard Fleischer
* Il processo di Verona (1963), gant Carlo Lizzani
* La mia signora (1964), gant Mauro Bolognini, Tinto Brass e Luigi Comencini
* Il disco volante (1964), renet gant Tinto Brass
* Io, io, io... e gli altri (1966), renet gant Alessandro Blasetti
* Scusi, lei è favorevole o contrario? (1966), gant Alberto Sordi
* Le streghe (1967), gant Mauro Bolognini, Vittorio De Sica, Pier Paolo Pasolini, Franco Rossi ha Luchino Visconti
* Edipo re (1967), gant Pier Paolo Pasolini
* Capriccio all'italiana (1968) - tamm "La bambinaia" savet gant Mario Monicelli, "Perché?" renet gant Mauro Bolognini ha "Viaggio di lavoro" renet gant Pino Zac
* Teorema (1968), gant Pier Paolo Pasolini
* Scipione detto anche l'africano (1971), gant Luigi Magni
* Morte a Venezia (1971), gant Luchino Visconti
* Il Decameron (1971), gant Pier Paolo Pasolini
* D'amore si muore (1972), gant Carlo Carunchio
* Lo scopone scientifico (1972), gant Luigi Comencini
* Ludwig (film) (1972), gant Luchino Visconti
* Gruppo di famiglia in un interno (1974), gant Luchino Visconti
* Dune (1984), gant David Lynch
* Oci ciornie (1987), gant Nikita Mikhalkov

## Kanaouenn spagnolek

* Ur ganaouenn dezhi, e doare ar mambo, zo bet savet gant Francisco Fellove, ha kanet gant ar c'haner kuban Benny Moré, anvet Con Silvana Mangano. Moarvat n'eo ket dre zegouezh: graet he doa ar fim Mambo, renet gant Robert Rossen, en 1954.

## Notennoù

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=R5eaLnm1oTc
# Silvano Pietra

Silvano Pietra zo ur gumun e proviñs Pavia, e Lombardia.
# Silvanekted

Ar Silvanekted, Silvanectes e latin, a oa ur bobl c'halian eus Belgica Secunda, etre ar Parisii, ar Meldi (rannvro Meaux) hag ar Bellovaci (rannvro Beauvais). Augustomagus e oa o c'hêr-benn, da lavaret eo Senlis.
Bihan a-walc'h e oa o bro, un 550 km²,en-dro d'ar stêrioù Nonette hag Aunette, en dachenn a zo aet d'ober an departamant Oise hiriv, en-dro da gêrioù Senlis (Augustomagus), Chantilly ha Crépy-en-Valois. Ne oa ket poblet-kenañ ar vro, met gallet ez eus kavout tri lec'h-annez eus marevezh La Tène petra bennak ma n'eo ket bet kavet o c'hêr-benn, a ranke bezañ, a greder, dindan dismantroù kastell Montépilloy.
# Valverde de Leganés

Valverde de Leganés zo ur gumun e proviñs Badajoz.
# Valverde de Llerena

Valverde de Llerena zo ur gumun e proviñs Badajoz.
# Valverde de Mérida

Valverde de Mérida zo ur gumun e proviñs Badajoz.
# Valverde de Alcalá

Valverde de Alcalá zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Valverde de Campos

Valverde de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Valverde de Valdelacasa

Valverde de Valdelacasa zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Valverde de la Vera

Valverde de la Vera zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
# Valverde de Burguillos

Valverde de Burguillos zo ur gumun e proviñs Badajoz.
# Valverde de Júcar

Valverde de Júcar zo ur gumun e proviñs Cuenca.
# Valverde (Sikilia)

Valverde zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
# Skraber-oabl

Ur skraber-oabl (liester: skraberioù-oabl), pe tour uhel, a zo ur savadur uhel-kenañ, dezhañ stumm un tour peurliesañ, niverus-bras ar solieradurioù ennañ. Dre vras e vez burevioù pe takadoù kenwerzh ennañ.

## Ar skraberioù-oabl pennañ

| Savet e | Savadur | Kêr | Bro | Uhelder | Uhelder | Solieradurioù | Beg | Beg | Stad |
| 1873 | Equitable Life Building | New York | Stadoù-Unanet | 142 ft | 43 m | 6 | | | Distrujet gant an tan-gwall |
| 1889 | Auditorium Building | Chicago | Stadoù-Unanet | 269 ft | 82 m | 17 | | 106 m | En e sav |
| 1890 | New York World Building | New York | Stadoù-Unanet | 309 ft | 94 m | 20 | 349 ft | 106 m | Dispennet |
| 1894 | Manhattan Life Insurance Building | New York | Stadoù-Unanet | 348 ft | 106 m | 18 | | | Dispennet |
| 1899 | Park Row Building | New York | Stadoù-Unanet | 391 ft | 119 m | 30 | | | En e sav |
| 1908 | Singer Building | New York | Stadoù-Unanet | 612 ft | 187 m | 47 | | | Dispennet |
| 1909 | Met Life Tower | New York | Stadoù-Unanet | 700 ft | 213 m | 50 | | | En e sav |
| 1913 | Woolworth Building | New York | Stadoù-Unanet | 792 ft | 241 m | 57 | | | En e sav |
| 1930 | 40 Wall Street | New York | Stadoù-Unanet | | | 70 | 927 ft | 283 m | En e sav |
| 1930 | Chrysler Building | New York | Stadoù-Unanet | 925 ft | 282 m | 77 | 1,046 ft | 319 m | En e sav |
| 1931 | Empire State Building | New York | Stadoù-Unanet | 1,250 ft | 381 m | 102 | 1,472 ft | 449 m | En e sav |
| 1972 | World Trade Center (tour Norzh) | New York | Stadoù-Unanet | 1,368 ft | 417 m | 110 | 1,732 ft | 528 m | Distrujet (gwalldaol) |
| 1974 | Willis Tower | Chicago | Stadoù-Unanet | 1,451 ft | 442 m | 108 | 1,729 ft | 527 m | En e sav |
| 1998 | Petronas Towers | Kuala Lumpur | Malaysia | 1,322 ft | 403 m | 88 | 1,483 ft | 452 m | En e sav |
| 2004 | Taipei 101 | Taipei | Taiwan | 1,474 ft | 448 m | 101 | 1,671 ft | 509 m | En e sav |
| 2010 | Burj Khalifa | Dubai | Emirelezhioù Arab Unanet | 2,038 ft | 584.5 m | 101 | 1,671 ft | 829.8 m | En e sav |
| 2012 | Abraj Al Bait Towers | Mekka | Arabia Saoudat | | 450 m | 120 | | 601 m | En e sav |
Reoù all a zo war sevel.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roparz Hemon, Nouveau dictionnaire breton-français, 1978, p.736
# Skoñs brizh korr

Skoñs brizh korr :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Spilogale |
| Anv skiantel ||
| Spilogale pygmaea Thomas, 1898 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoñs brizh korr (Spilogale pygmaea) a zo ur bronneg hag a vev e kornôg Mec'hiko.
# Skoñs roudennek

Skoñs roudennek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Mephitis |
| Anv skiantel ||
| Mephitis mephitis Schreber, 1776 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoñs roudennek (Mephitis mephitis) a zo ur bronneg hag a vev e Norzhamerika.
# Skraberig

Ar skraberig, pe skraberig-kerdin, zo ur benveg bihan da skrabañ kerdin ur benveg-seniñ, evel al lud, ar vandolinenn, ar gitar.
Hervez ar broioù e vez graet ar skraberig e koad, pe en olifant, plastik, pe skant baoted.
# Skoñs kein gwenn

Skoñs kein gwenn :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Conepatus |
| Anv skiantel ||
| Conepatus leuconotus Lichtenstein, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoñs kein gwenn (Conepatus leuconotus) a zo ur bronneg hag a vev e Kreiz ha Norzhamerika.
# Skramm-nijerez

Ur skramm-nijerez pe aerlestr dre efed leur a zo un aerlestr a implij ar "skramm" aer krouet dre "efed leur". E rusianeg экранопла́н lakaet da dalvezout ekranoplan a oa skramm-nijerezioù a voe aozet e-pad ar Brezel Yen en Unvaniezh Soviedel. Al labourva Alekseiev (en) a oa staliet e Nijniy Novgorod hag amprouet e oa ar skramm-nijerezioù war aodoù ar Mor Kaspia.
| Anv | Bloavezh | Pouezh | Hirder- | Keflusker | Implij |
| KM (euzhvil ar mor Kaspia) (fr) | 1966 | 550 T | 100 m. | 10 reaktor | Evit amprouiñ |
| A-90 Orlyonok (en) | 1972 | 125 T | 58 m. | 2 reaktor hag ur viñs-reaktor(Kuznetsov NK-12 (en)) | Evit an arsailh |
| Lun (en) | 1980 | NA | 74 m. | Testenn er gellig | Banañ misiloù a-enep-bigi |
| Spasatel | Kroget e 1989 | NA | NA | Testenn er gellig | Skoazell pe sikour listri-spluj ha bigi |

## Evit gouzout hiroc'h

* (en) Project 903
* (en) History of Wing-In-Ground craft
* (fr) Les Ékranoplanes
* (en) Displegadurioù teknikel
* (en) Ekranoplan
* (en) In search of the Caspian Sea Monster
# Skoñs kabellek

Skoñs kabellek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Mephitis |
| Anv skiantel ||
| Mephitis macroura Lichtenstein, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoñs kabellek (Mephitis macroura) a zo ur bronneg hag a vev e Kreiz ha Norzhamerika (Guatemala, Honduras, Salvador, Nicaragua, Mec'hiko, Stadoù-Unanet).