OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Priñsez Albertina (toullgorferezh)

Un doare toullgorferezh eo ar Priñs Albertina ma vez toullet ul lodenn eus ardivink-genel ar maouezed.
Lakaet e vez ur walenn dre dremen a-hed kan an troazh ha mont er-maez dre un toull graet e-krec'h d'ar c'hourzh.
Ral a-wezh e vez kaset da-benn an toullgorfadur-mañ abalamour d'ar poanius m'az eo hag ivez d'an dieas m'az eo da staliañ mat ar bravig, ha ret eo da gan an troazh bezañ ledan a-walc'h evit gallout lakaat ar walenn da dremen drezañ. Daoust ha ma paree buan a-walc'h e ranker diwall memestra rak ar kleñvedoù e kan an troazh a c'hell bezañ degaset gant an toullgorfadur-mañ.
Gallout a ra lakaat ar blijadur reizhel da greskiñ dre ma stok lodenn diabarzh ar walenn war-eeun ouzh nervennoù diabarzh kan an troazh.
Un doare toullgorferezh a-vremañ eo hemañ.

## Pennadoù kar a dost

* Priñs Albert

## Liammoù diavaez:

* Body Modification E-zine entry on Princess Albertina piercings
# Priñsez Amelia

Meur a briñsez Amelia zo bet.

## Tud

* Amelia Breizh-Veur (1711 – 1786), merc'h da George II Breizh-Veur,
* Amelia ar Rouantelezh-Unanet (1783 – 1810), merc'h da George III ar Rouantelezh-Unanet.

## Traoù all

Anv meur a lestr eus ar morlu saoz.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# ProDG

ProDG (Pro Deutschsprachige Gemeinschaft en alamaneg) a zo ur strollad politikel hag a zifenn gwirioù an alamanegerien o chom e Kumuniezh alamanek Belgia, d.l.e. kantonioù Eupen ha Sankt-Vith. Ezel eo eus Emglev Libr Europa. Savet e voe e 2008 diwar ar Partei der Deutschsprachigen Belgier (Strollad Alamanegerien Belgia).
E bal eo anaoudegezh Alamanegerien Belgia evel ur gumuniezh yezhel gant an hevelep gwirioù hag ar c'hallegerien hag an nederlandegerien ha krouidigezh ur pevare rannvro hag a endalc'hfe an daou ganton ma komzer alamaneg. Oliver Paasch eo e brezidant.
Kemer a ra perzh e gouarnamant ar gummuniezh alamanek. Goude dilennadegoù 2014 o devoa 6 sez diwar 25, ha tapet o doa 22,2% eus ar mouezhioù. Oliver Paasch, penn ar strollad, eo ministr-prezidant ar Gumuniezh alamanek abaoe.

## Notennoù

* ↑ La Libre Belgique 30/05/2014

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ofisiel
# Probleemblad

Probleemblad a zo ur gazetenn echedoù eus an Izelvroioù. Embannet e vez gant Kevre Izelvroat ar C'hudennoù Echedoù (Nederlandse Bond van Schaakprobleemvrienden - NBvS). Skrivet eo e saozneg.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Probleemblad
# Priñsezig an dour

Priñsezig an dour, Prinsesje Sterremuur hec'h anv orin, zo ur gontadenn skrivet ha treset gant an Izelvroad Gerrit Theodoor Rotman (1893-1944)$^,$, hag a voe troet e brezhoneg gant Youenn Drezen ha Roparz Hemon, hag embannet gant Gwalarn e 1927.
Un embannadur gwenedek a voe, bloaz goude, e 1928, anvet Priñsezig en deur, en dastumad Levreu er Vugale Gwalarn, hag ar skrid a voe kempennet gant Loeiz Herrieu (1879-1953), a gaver e anv el levr e-kichen re an daou droer.

## XXIañ kantved

Adkemeret e voe ar skrid gant Goulc'han Kervella, ha deuet eo da vezañ ur pezh-c'hoari, anvet Lizig, priñsezig an dour, embannet gant TES e 2008 en ul levr hag ur bladenn CD d'e heul.

## E galleg

E 1931 e voe embannet al levr e galleg e Saumur, en Anjev (Bro-C'hall), dindan an anv La petite princesse de l'eau gant l'École émancipée, en dastumad Éditions de la Jeunesse, an droidigezh sinet gant F. Combot.

## Notennoù

* ↑ Da lenn amañ
* ↑ (nl) Lambiek Comicopedia
* ↑ Oberennoù izelvroek all an treser
# Probus

Marcus Aurelius Probus Augustus, anavezetoc'h evel Probus (c. 19 Eost 232 – Gwengolo/Here 282), a oa impalaer roman etre 276 ha 282. E-pad e ren berr a-walc'h (6 vloaz) e teuas a-benn da wellaat ekonomiezh an impalaeriezh ha da wareziñ an harzoù anezhi diouzh an tagadennoù diavaez.
Pignat a reas war an tron goude marv an impalaer Marcus Claudius Tacitus en doa anvet anezhañ e penn arme ar Reter. Choazet e voe da impalaer gant e soudarded, a-raok bezañ anvet gant Sened Roma. Ren a reas an armeoù roman a voe trec'h war ar Franked hag an Alemanned a oa o tagañ Galia. E 277 ha 278 e kendalc'has armeoù Probus d'en em gannañ en tu-hont d'ar Roen ha flastret e voe ar C'hermaned da vat. Adsevel a reas an difennoù a oa bet savet gant Hadrian etre ar Roen hag an Danav.
Gwellaet e voe ekonomiezh an impalaeriezh gant Probus, dreist-holl war dachenn al labour-douar. Aotren a reas gounidigezh ar gwini en-dro e Galia hag e Pannonia, a-enep ar pezh a oa bet graet gant Domitianus tost daou gantved abretoc'h ; ha lakaat a reas tud da labourat douaroù a oa dilezet.
Daoust ma oa brudet mat e voe lazhet Probus gant lod eus e soudarded en em savas en e enep pa oad o prientiñ ur brezel a-enep Persia.
# Procapra

Procapra :
| Ur c'hazelenn Mongolia pe “Zeren”. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Procapra |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Procapra a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ tri spesad gazelenned hag a vev en Azia.
* ar c'hazelenn Mongolia (Procapra gutturosa)
* ar c'hazelenn Tibet (Procapra picticaudata)
* ar c'hazelenn Przewalski (Procapra przewalskii).
# Rhymni

Rhymni zo ur gêr vihan e kreisteiz Kembre, e bwrdeistref sirol Caerffili. Tostik emañ eienenn Stêr Rhymni.

## Tud brudet

* Idris Davies, barzh
* Thomas Jones (1870-1955)

## Kanaouenn

Brudet eo ar ganaouenn saoznek The Bells of Rhymney, kanet gant Pete Seeger ha The Byrds.

## Eisteddfod Genedlaethol

An Eisteddfod Genedlaethol zo bet e Rhymni e 1990 (Cwm Rhymni). Gwelout ar pennad:
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Cwm Rhymni 1990
Abertridwr • Argoed • Bargoed • Bedwas • Caerffili • Cefn Bychan • Y Coed-Duon • Crymlyn • Cwmcarn • Draethen •
Fochriw • Gelli-gaer • Y Groes-wen •
Hengoed • Llanbradach • Machen • Maesycwmer •
# Rhynchocyon petersi

Rhynchocyon petersi :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Macroscelidea |
| Kerentiad : | Macroscelididae |
| Genad : | Rhynchocyon |
| Anv skiantel ||
| Rhynchocyon petersi Bocage, 1880 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhynchocyon petersi a zo ur bronneg hag a vev e menezioù ha koadegi aodel Kenya ha Tanzania.
# Rhynchopsitta

Rhynchopsitta :
| Rhynchopsitta pachyrhyncha, luc'hskeudennet e Zoo Cincinnati (Ohio, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Anv skiantel ||
| Rhynchopsitta Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhynchopsitta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Rhynchopsitta pachyrhyncha,
* Rhynchopsitta terrisi.
O c'havout a reer e Mec'hiko.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacidae/Rhynchopsitta (lennet e-barzh d'ar 15 a viz Mae 2016).
# Rhydyfelin (Ceredigion)

Rhydyfelin zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, nepell diouzh Aberystwyth.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Rhydyfelin (Rhondda Cynon Taf)

Ur gêriadenn eus Rhondda Cynon Taf eo Rhydyfelin, pe Rhydfelen, er c'hreisteiz da gêr Pontypridd, war lez reter an Afon Taf. Emañ an hent A470 hag al Llwybr Taf o tremen drezi.

## Deskadurezh

E Rhydyfelin edo Ysgol Gyfun Rhydfelen, eil lise kembraek Kembre, digoret e 1962. En 2006 e voe kaset ar skol d'ur gêriadenn all nepell, Pentre'r Eglwys, ma teuas neuze da vout Ysgol Gyfun Gartholwg.

## Tud brudet Rhydyfelin

* al laz-seniñ Lostprophets.
* Lorna Morgan, dougerez-dilhad
# Rhyme Stew

Rhyme Stew zo ul levrad barzhonegoù saoznek gant Roald Dahl e 1989, skeudennet gant Quentin Blake. E eil levrig barzhonegoù eo, goude Revolting Rhymes.
Savet int diwar
* pe kontadennoù brudet (Dick Whittington and His Cat, The Tortoise and the Hare, The Emperor's New Clothes, Ali Baba, Hansel and Gretel, Aladdin)
* pe diwar rimadelloù (As I was going to St Ives, Hey Diddle Diddle, Mary, Mary Quite Contrary),
met un darnig ivez (evel The Dentist and the Crocodile) zo difluket eus e benn.
Dre ma'z eus damvenegoù reizhel ez eus kemenn d'al lenner n'eo ket graet al levr evit ar re vihan.

## Danvez al levr

* Dick Whittington and His Cat
* St. Ives
* A Hand in the Bird
* The Tortoise and the Hare
* The Price of Debauchery
* Physical Training
* The Emperor's New Clothes
* A Little Nut Tree
* The Dentist and the Crocodile
* Hot and Cold
* Ali Baba and the Forty Thieves
* Hey Diddle Diddle
* Mary, Mary
* Hansel and Gretel
* Aladdin and the Magic Lamp
# Rhydypennau

Rhydypennau zo ur gêriadenn eus Kembre, en hanternoz kontelezh Ceredigion.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Rhynchocyclus

Rhynchocyclus :
| Rhynchocyclus brevirostris. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Rhynchocyclus Cabanis & Heine, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhynchocyclus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Rhynchocyclus brevirostris
** R. b. brevirostris, hellmayri ha pallidus,
* Rhynchocyclus fulvipectus,
* Rhynchocyclus olivaceus
** R. o. aequinoctialis, bardus, flavus, guianensis, jelambianus, mirus, olivaceus, sordidus ha tamborensis,
* Rhynchocyclus pacificus.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, daouzek (12) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Rhynchocyclus (lennet e-barzh d'an 28 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rhynchocyon

Rhynchocyon :
| Rhynchocyon petersi ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Macroscelidea |
| Kerentiad : | Macroscelididae |
| Genad : | Rhynchocyon |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhynchocyon a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ amprevanetaerien bihan hag a vev en Afrika.

## Spesadoù

* Rhynchocyon chrysopygus
* Rhynchocyon cirnei
* Rhynchocyon petersi
* Rhynchocyon udzungwensis
# San Severo

San Severo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
# San Siro

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San Siro zo un anv-lec'h italianek diwar anvioù ur sant, San Ciro.

## Sent

* Sant Siro Pavia, sant katolik ha kentañ eskob Pavia
* Sant Siro Genova, sant katolik hag unan eus kentañ eskibien Genova

## Lec'hioù

* San Siro, kumun e proviñs Como
* Borgo San Siro, kumun e proviñs Pavia
* San Siro, karter e Milano
* San Siro, frazione e Bagnoli di Sopra e proviñs Padova
* San Siro, frazione e San Benedetto Po e proviñs Mantova
* San Siro, frazione e Torrile e proviñs Parma
* San Siro Foce, frazione e Mezzanego e Metropol Genova

## Sonerezh

* San Siro 2007, albom en-vev gant Laura Pausini e 2007

## Pennad kar

* Pieve di San Siro
# San Severino Marche

San Severino Marche zo ur gêr eus Italia e proviñs Macerata e rannvro ar Marche, e kreiz Italia.
# San Silvestre de Guzmán

San Silvestre de Guzmán zo ur gumun e proviñs Huelva. 475 a dud a oa o chom enni e 2020.
# San Siro (Como)

San Siro zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# San Severino Lucano

San Severino Lucano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# San Sostene

San Sostene zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# San Simón

San Simón zo un anv lec'h spagnolek ha galizek, hag a gaver e meur a vro.
El Salvador
Filipinez
Galiza
* San Simón (Ourense), kêriadenn e La Bola, e proviñs Ourense
* Enez San Simón, enezenn e Galiza
Mec'hiko
Venezuela
# San Sossio Baronia

Santa Sossio Baronia zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Anvet eo diwar anv ur sant katolik merzheriet en amzer an impalaer roman Diocletianus.
# San Sosti

San Sosti a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Richarzh II (Bro-Saoz)

Richarzh II (6 Genver 1367 - 14 C'hwevrer 1400) a voe roue Bro-Saoz etre an 21 a viz Mezheven 1377 ha dibenn 1399, pa zilezas e gurunenn un nebeud mizioù a-raok e varv.
Ganet e voe e Bourdel, en Akitania. Mab e oa da Edouarzh, ar Priñs Du, ha d'e wreg Joan Kent. Mab-bihan e oa d'ar roue Edouarzh III. Ne oa nemet dek vloaz pa varvas e dad-kozh ha pa bignas war an tron (marvet e oa e dad er bloavezh kent).
Dimeziñ a reas gant Anna Bohemia, merc'h da impalaer an Impalaeriezh Santel Roman, ha goude marv houmañ, gant Izabel Valois, merc'h da roue Bro-C'hall. N'en devoe ket bugale na gant an eil na gant eben.

## Lennegezh

Pezh-c'hoari Shakespeare, "Richard II".
| En e raok: Edouarzh III | Roue Bro-Saoz 1377 – 1400 | War e lerc'h: Herri IV |
# Richarzh II (dug Normandi)

Richarzh II (996-1026), mab da Richarzh Iañ, dug Normandi, a voe dug ivez war-lerc'h e dad.
Dimeziñ a reas da Judit, merc'h Konan Iañ, dug Breizh, ha pemp bugel o doe:
* Richarzh, a vo Richarzh III (dug Normandi),
* Roperzh, a vo Roperzh Iañ, dug Normandi
* Guillaume de Fécamp, manac'h e Fécamp en Normandi
* Adélaïde (v.1005-1038), a zimezas da Renaud Iañ, kont Bourgogn, ha mamm-gozh d'ar pab Kallistus II,
* Éléonore de Normandie, a zimezas da Baldwin IV, kont Flandrez
* Mathilde de Normandie, a zimezas da Odo II, kont Bleaz .
# Richarzh Iañ

Daou zen zo bet anvet Richarzh Iañ:
* Richarzh Iañ (dug Normandi) (war-dro 930-996), dug Normandi eus 942 da 996.
* Richarzh Iañ, roue Bro-Saoz, ha brudet evel Kalon Leon, a oa dug Normandi gant an anv "Richarzh IV".
# Richborough

Richborough (distaget ˈrɪtʃbrə pe ˈrɪtʃbərə e saozneg) zo ur gêriadenn e reter kontelezh Kent, e Bro-Saoz, en hanternoz da Sandwich. Tost eo Richborough da Enez Thanet.
Pellik emañ Richborough diouzh ar mor bremañ, met en Henamzer e oa war an aod, er c'hreisteiz d'ar vrec'h-vor a zispartie Enez Thanet diouzh an douar-bras.

## Istor

Rutupiae pe Portus Ritupis a oa ur c'hreñvlec'h meur gant ar Romaned e Kent, savet ganto goude aloubadeg Enez Vreizh e -43. Penngarter al Legio II Augusta e oa.
# Richarzh Iañ (Bro-Saoz)

Richarzh Iañ, roue Bro-Saoz, a oa ivez Richarzh IV, dug Normandi. Ganet e oa d'an 8 a viz Gwengolo 1157, ha marvet d'an 6 a viz Ebrel 1199. Trivet mab ar roue saoz Herri II hag e bried Eleanora Akitania e oa. Roue Bro-Saoz e voe adalek 1189 betek 1199. Lesanvet e voe Richarzh Kalon Leon (Richard the Lionheart).

## E vreudeur

Tri breur en deus bet.
* E vreur henañ Gwilherm a oa marvet da dri bloaz
* E eil breur Jafrez II a oa dug Breizh
* E drede n'en doa bet netra a oa bet anvet Yann Dizouar.

## E vuhez

Ne oa ket Richarzh da vout roue. Moumoun e vamm e oa ha pa zispartias e dud e voe roet kurunenn Akitania dezhañ e 1168, ha titl kont Poitiers.
Gant an troubadour Bertran de Born e oa bet lesanvet Òc-e-Non ('Ya-ha-Nann'). Sevel a rae kanaouennoù en okitaneg, ur yezh en doa desket gant e vamm Eleanora Akitania.
Saozneg ne gomze ket, ha ne voe ket pelloc'h eget 6 miz o chom e Bro-Saoz. Pelloc'h amzer e voe o vrezeliñ, ouzh e wizien emsavet, ouzh ar roue gall, pe ar Sarazined eget oc'h ober war-dro e rouantelezh.
Pinijenn a rae hag en em skourjezañ abalamour m'en devoa graet ar pec'hed a sodomiezh.
Mervel a reas pa oa 41 bloaz, e-kichen Limoges dirak kreñvlec'h un aotrou emsavet enep dezhañ.

## Eured

* Berengaria Navarra
| En e raok: Herri II | Roue Bro-Saoz 1189 - 1199 | War e lerc'h: Yann Iañ |

## Levrlennadur

* Régine Pernoud, Richard Coeur de Lion, Fayard

## Pennad kar

* Tiegezh Plantagenet
* 911 - 1206
* Tiegezh Rollon
* 911 - 927 Rollon
* 927 - 942 Gwilherm Hir e Gleze
* 942 - 996 Richarzh Dizaon
* 874 - 1026 Richarzh II
* 1026 - 1027 Richarzh III
* 1027 - 1035 Roparzh an Diaoul
* 1035 - 1087 Gwilherm an Alouber
* 1087 - 1106 Roparzh II (dug Normandi)
* 1106 - 1135 Herri Iañ (dug Normandi)
* 1135 - 1144 Steven Bleaz
* Tiegezh Plantagenet
* 1144 - 1150 Jafrez Plantagenet
* 1150 - 1189 Herri II Plantagenet
* 1189 - 1199 Richarzh IV Kalon Leon
* 1199 - 1206 Yann Dizouar
# Richebourg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Richebourg zo un anv-lec'h hag un anv-den.

## Lec'hioù

* Richebourg (Haute-Marne), kumun en departamant Haute-Marne
* Richebourg (Pas-de-Calais), kumun en departamant Pas-de-Calais
* Richebourg (Yvelines), kumun en departamant Yvelines

## Tud

* Émile Richebourg (1833-1898), skrivagner gall
* Pierre-Ambroise Richebourg (1810-1875), luc'hskeudenner gall

## Traoù all

* Richebourg (AOC), ur seurt gwin eus kumun Vosne-Romanée, e Bourgogn
# Richarzh Iañ (dug Normandi)

Richarzh Iañ, pe Richarzh Dizaon (Fécamp war-dro 930 - 996) a oa mab bastard da Gwilherm Hir e Gleze ha da Sprota, ha trede dug Normandi eus 942 da 996. Hervez istorourien zo e vije kentañ dug Normandi.

## E vuhez

Bugel e oa c'hoazh pa varvas e dad Gwilherm Hir e Gleze e 942. E vamm, Sprota, a oa ur serc'h vreizhat skrapet er brezel, hag a oa dimezet d'e dad hervez un dimeziñ More danico. Goude marv Gwilherm ec'h addimezas Sprota da Esperleng, ur miliner pinvidik; ur mab o doe, Rodulf Ivry , hantervreur da Richarzh.

## Dimezioù ha bugale

E gentañ eured a voe en 960 da Emma, merc'h da Huon Bro-C'hall, ha Hedwig von Sachsen. Yaouankik e oant bet dimezet. Mervel a reas-hi goude an 19 a viz Meurzh 968, ha hi divugel.
Hervez Robert of Torigni, ur pennadig goude marv Emma, ez eas Richarzh da chaseal hag reas un ehan e ti ur c'hoadour. Orgediñ a reas ouzh gwreg ar c'hoadour, Seinfreda, met ur vaouez a vertuz e oa, ken e kinnigas d'an dug ober al lez d'he c'hoar, Gunnor. Gunnor a voe serc'h dezhañ, ha sevel a reas renk he ziegezh en dugelezh. He breur, Herefast de Crepon, a vefe bet kaoz d'ur prosez disivoud. Gunnor a oa, evel Richarzh, a wad viking ha danat. A-benn ar fin e voe lidet o eured evit divastardiñ o bugale :
* Richarzh II, dug Normandi
* Robert, Arc'heskobRouen, kont Evreux
* Mauger, kont Corbeil
* Emma Normandi, a zimezas da zaou roue saoz
* Maud Normandi, pried da Odo II Bleaz, kont Bleaz, Champagne ha Chartres
* Hawiz Normandi a zimezas da Jafrez Iañ, Dug Breizh
* Papia Normandi
* William, kont Eu
* Orielda (963-1031), pried da Fulk, Aotrou Guernanville, Dean Evreax$^,$

## Notennoù

* 1 2 Detlev Schwennicke, Europäische Stammtafeln: Stammtafeln zur Geschichte der Europäischen Staaten, Neue Folge, Band II (Marburg, Germany: J. A. Stargardt, 1984), Tafel 10
* ↑ Todd A. Farmerie: Robert de Torigny and the family of Gunnora, Duchess of Normandy.
* ↑ Further Genealogical Notes on the Tyrrell-Terrell Family of Virginia and Its English and Norman-French Progenitors by Edwin Holland Terrell published 1909, p. 12.
* ↑ The History of Normandy and of England: William Rufus, accession of Henry Beauclerc, Volume 4 by Francis Palgrave Parker, published 1864, p. 222