OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bimont

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bimont |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton d'Hucqueliers et environs |
| Kanton | Hucqueliers |
| Kod INSEE | 62134 |
| Kod post | 62650 |
| Maer | Maurice Widehem |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,81 km² |
| Led | 50° 32' 35" Norzh |
| Hed | 01° 54' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 97 m |
| Uhelder bihanañ | 89 m |
| Uhelder brasañ | 184 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 120 (2006) |
| Stankter | 18 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bimont a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik .

## Douaroniezh

* Emañ eienenn ar Bimoise e Bimont.

## Dave ha notennoù

* ↑ Communauté de communes du Canton d'Hucqueliers et environs
# Binasco

Binasco a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Binasperi

Binasperi (Viñaspre en spagnoleg) zo ur gêriadenn e kumun Lantziego e proviñs Araba e Kumuniezh Emren Euskadi. 63 a dud a oa o vevañ enni e 2007.
# Binche

Binche zo ur gêr e Belgia e Proviñs Hainaut.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chema Yisrael

Chema Yisrael (Shema Israel pe Sh'ma Yisrael ; hebraeg : שְׁמַע יִשְׂרָאֵל "Selaou Israel") zo ur bedenn yuzev, tennet diwar un darn eus an Torah. Chema Yisrael eo an daou c'her kentañ eus an darn-se. Emañ ar bedenn (berraet alies e Chema) e-kreiz servij ar mintin hag hini an noz el lid yuzev.
Er werzenn gentañ emañ mennozh pennañ ar Yuzevegezh, an undoueegezh : "Selaou, Israel : An Aotrou, hon Doue, eo an Doue nemetañ" (שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָֽד Levr an Adlezenn 6:4). Hervez ar Yuzevien oberiant, ar Chema eo pedenn bouezusañ al lid hag e zibuniñ div wezh bemdez zo ur miztvah (ur redi relijiel). Kustum eur ivez da zibunañ anezhañ da ziwezhañ a-raok mervel hag alies e vez desket abred d'ar vugale da zibunañ a-raok mont da gousket.
Ar ger implijet evit Doue eo an tetragramm YHWH.

## Testenn ar Chema

| Pedenn en hebraeg | Treuzlizherennadur | Testenn vrezhonek |
| שְׁמַע, יִשְׂרָאֵל: יְהוָה אֱלֹהֵינוּ, יְהוָה אֶחָד. | Chémâ, Israël, Ado-nay Elo-henou, Ado-naï Ehad' | Selaou, Israel ; An Aotrou, hon Doue, a zo Doue nemetañ. |
| | Baroukh chem kebod malkhouto le'olam vaed | Ra vezo benniget anv E ren da viken |
| וְאָהַבְתָּ, אֵת יְהוָה אֱלֹהֶיךָ, בְּכָל-לְבָבְךָ וּבְכָל-נַפְשְׁךָ, וּבְכָל-מְאֹדֶךָ.ּ | Veahabta ett Ado-naï Elo-hekha, bekhol lebabekha, oubkhol nafchekha, oubkhol meodekha | Hag e kari an Aotrou, da Zoue, a holl galon, a holl ene, a holl nerzh |
| וְהָיוּ הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה, אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם--עַל-לְבָבֶךָ | Vehayou hadebarim ha'èlè acher Anokhi metsavekha hayom al lebabekha | Hag e vo an traoù-se a c'hourc'hemennan dit hiziv, war da galon. |
| וְשִׁנַּנְתָּם לְבָנֶיךָ, וְדִבַּרְתָּ בָּם, בְּשִׁבְתְּךָ בְּבֵיתֶךָ וּבְלֶכְתְּךָ בַדֶּרֶךְ, וּבְשָׁכְבְּךָ וּבְקוּמֶךָ | Vechinantam lebanekha, vedibarta bam, bechibtekha bebethekha oublekhtekha baderekh, oubchokhbekha oubkoumekha | Hag o adlavari da'z mibien, hag e komzi anezho pa vi ez koazez en ti ha pa gerzhi war an hent, ha pa c'hourvezi, ha pa savi. |
| וּקְשַׁרְתָּם לְאוֹת, עַל-יָדֶךָ; וְהָיוּ לְטֹטָפֹת, בֵּין עֵינֶיך | Oukchartam le'ot al yadekha, vehayou letotafot ben énekha | Hag o stagañ a ri en arouez war da zorn, hag e vezint e talgen etre da zaoulagad. |
| וּכְתַבְתָּם עַל-מְזֻזוֹת בֵּיתֶךָ, וּבִשְׁעָרֶיך | Oukhtabtam al mezouzot bétekha oubicharekha | Hag o skrivañ a ri war bostoù da di ha war da zorojoù. |

## Notennoù

* ↑ Diwar Ar Bibl e brezhoneg dindan renerezh Job Lec'hvien, 2018

## Sellet ivez

* Yuzevegezh
# Chen (genad)

Chen :
| Ur waz-erc'hegi. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Chen (genad) Boie, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chen a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gwazi, krouet e 1822 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* ar waz-erc'hegi (Chen caerulescens)
** C. c. atlantica ha C. c. caerulescens,
* ar waz impalaerel (Chen canagica),
* ar waz Ross (Chen rossii).

## Rummatadur

Renket e veze er genad Anser kent.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Chen (lennet e-barzh d'ar 25 a viz C'hwevrer 2016).
# Chen Danqing

Chen Danqing (sinaeg: 陈丹青; pinyin: Chén Dānqīng), ganet e Shanghai d’an 11 a viz Eost 1953, zo ur livour sinaat.
13 vloaz oa pa voe roet lañs d'an Dispac'h Sevenadurel. Kuitaat a reas ar skol evit labourat douar. Pa echuas an Dispac'h sevenadurel ec'h emezelas Chen zo o chom e Tibet e 1976 e krogas da vont da glasoù liverezh. E 1980 e c'hounezas ur vestroniezh war al eoulliverezh e Skol-uhel an arzoù, e Beijing. Reuz a oa bet e Saloñs Beijing pa oa bet diskouezet an daolenn Tibet-Serie, e 1980. Emañ Chen o chom e Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1982.
Ul levezon vras o devoe skridoù Chen war buhez arz Sina ; gwelet e vez evel unan eus pouezusañ arzourien Sina en XX$^{vet}$ kantved.

## Liammoù diavaez

* Chen Danqing - Artnet.com
# Chempireg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skour ar yezhoù senoufoek eo ar chempireg (syempire). Komzet eo gant 100.000 a dud en Aod an Olifant, e-kichen Tingrela

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek
* Yezhoù Aod an Olifant
# Chen De

Chen De (sinaeg : 陈德 ; Chen eo an anv-tiegezh) zo ur mestrc'hoarier echedoù sinaat bet ganet d'ar 26 a viz Du 1949.
Kampion Echedoù Sina e voe e 1974 ha 1977.
Ezel eo bet eus skipailh broadel Sina en Olimpiadoù Echedoù e 1978, ar c’hentañ gwezh da Sina kemer perzh en Olimpiadoù. Kemer a reas perzh ur wezh hepken en darvoud brudet-se. C’hoari a reas nav fartienn: + 1, = 3, - 5.
Teir gwezh, ezel eo bet eus skipailh broadel Sina e Kampionad Azia (Gwazed ) dre Skipailh e 1977, 1979 ha 1981: + 12, = 3, - 2.
* 2 361 eo e Renk Elo diwezhañ.
* Tredeog Etrebroadel (FIDE – Kevre Bedel An Echedoù) eo abaoe 2004.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
# Chenareg

Ur yezh senoufoek eus skourr ar yezhoù senarek eo ar chenareg (syenara pe shenara).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek
# Chendoueg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar su eo ar chendoueg (shendu, khyen(g) pe s(h)andu ) komzet gant tro-dro da 1.000 den e Bangladesh hag en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Chengdu

Chengdu (成都) zo ur gêr vras e proviñs Sichuan e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 14 048 000 a dud (e 2010).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chemnitz

Chemnitz (distagadur:), Kamjenica e sorabeg, hag anvet Karl-Marx-Stadt etre 1953 ha 1990, a zo ur gêr eus stad Saks en Alamagn. Trede brasañ kêr ar stad-se eo gant 242 977 a annezidi e 2012.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Finland | Tampere | 1961 |
| Slovenia | Ljubljana | 1966 |
| Bro-C'hall | Arras | 1967 |
| Mali | Tombouktou | 1968 |
| Tchekia | Ústí nad Labem | 1970 |
| Polonia | Łódź | 1974 |
| Elzas | Mülhausen | 1981 |
| Bro-Saoz | Manchester | 1983 |
| Rusia | Volgograd | 1988 |
| Alamagn | Düsseldorf | 1988 |
| Stadoù-Unanet | Akron | 1997 |
| Sina | Taiyuan | 1999 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (de) Lec'hienn ofisiel kêr
# Chemy

Kumunioù Frañs :
| Anv | Chemy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Chemy e Kanton Seclin-Kreisteiz hag en Arondisamant Lille | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lille |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Carembault |
| Kanton | Seclin-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 59145 |
| Kod-post | 59147 |
| Maer | Bernadette Sion |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,48 km² |
| Led | 50° 31' 52" Norzh |
| Hed | 02° 59' 21" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 22 m |
| Uhelder brasañ | 31 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 651 (2007) |
| Stankter | 188 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Chemy |
Chemy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik
# Barrika

Barrika zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Barrios de Colina

Barrios de Colina zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. 50 a dud a oa enni o chom en 2016 .
# Barrio

Barrio (karter, ranngêr), Barrios el liester, zo anv spagnolek meur a lec'h hag a gumun;

## Spagn
### E proviñs Burgos

* Barrios de Colina
* Barrio de Muñó
* Los Barrios de Bureba

### E proviñs Cádiz

* Los Barrios

### E proviñs Guadalajara

* Barriopedro
# Barrez

Ar varrez zo ur seurt koroll akademek a vez kelennet e skolioù barrez. Graet e vez barrez ivez eus korollarvestoù e lec'h ma vez implijet ar seurt dañs-se. Er barrezioù e vez danevellet un istor war al leurenn war-bouez dañs, mimerezh, ha sonerezh (gant lazoù-seniñ peurliesañ met ivez a-wezhioù gant kan).
Evel an Opera, e c'hall bezañ aozet an arvestoù e daou zoare : pe gant un heuliad abadennoù, pe hep troc'h. Framm ar barrezioù « dre abadennoù » eo an hini koshañ : dañsoù a deu an eil da-heul egileall evel kement a dammoù disheñvel.

## Istor

Savet e vez arvestoù barrez penn-da-benn met gallout a reer lakaat abadennoù barrez etre arvestoù un opera pe re ur pezh-c'hoari, evel diduamant. Emañ kempred ar barrezioù lez gall, war un dro war gan ha gant sonerezh, gant ar c'hentañ taolioù esae monodiezh dramatek e Firenze (e diwezh ar XVI$^{vet}$ kantved). Diwar hengoun ar barrezioù lez ez eo diwanet an operaioù-barrez hag ar komediennoù-barrez savet gant Lully ha Molière.
Ar barrezioù lakaet etre arvestoù opera zo deuet da vezañ goude unan eus perzhioù an arz lirek gall. Gallout a reer en em rentañ kont eus kement se pa arvester ouzh trajediennoù lirek Lully ha Rameau. Miret eo bet ar boaz-se gant adreizhadenn Noverre (barrezioù birvidik) hag hini Gluck. En XIX$^{vet}$ kantved e veze atav engortoz an arvesterien c'hall hag italian da welet meur a abadenn koroll pa'z aent d'an opera.
Er barrezioù a vremañ e weler un heuliad pennadoù o tont an eil war lerc'h egile hep ehan. Diorren a reas ar seurt barrezioù e diwezh an XIX$^{vet}$ kantved en un doare dizalc'h eus stummoù arz all. Mennozhioù Richard Wagner eo a lakaas boaz ar barrezioù lakaet etre an arvestoù da vont diwar ar c'hiz.
En XX$^{vet}$ kantved e voe a bep seurt taolioù arnod er barrezioù. Evel se, d'an 29 a viz Mae 1913, Kurunidigezh an nevezamzer gant Igor Stravinsky, gant ur goregrafienn eus Vaslav Nijinsky, a lakaas da sevel unan eus ar rendaelioù brasañ eus istor an dañs hag ar sonerezh.

## Diwar-benn ar ger

* Kavout a reer ar ger-se e geriadur Gregor Rostren (1732), pajenn 243: "Danse de théâtre. Barrez, p. barrezou. (de barz, sonneur, baladin.)". Souezhus eo ar gerdarzh evel re all kinniget gant an aozer. Ne oa ket ken diorroet ar c'herdarzhadurezh d'ar c'houlz-se evel just.
* Barrezioù eo al liester hervez geriadurioù divyezhek Frañsez Vallée ha Roparz Hemon, troet gante "ballet". Troet korolladeg ivez hervez Vallée.

## El liverezh

Edgar Degas en deus livet kalz taolennoù diwar-benn korollerezed al lazoù-koroll.
# Barromán

Barromán zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Barruelo del Valle

Barruelo del Valle zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Barrundia

Barrundia zo ur gumun e biz-reter proviñs Araba‎, en Euskal Herria.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Barrio de Muñó

Barrio de Muñó zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Barriopedro

Barriopedro zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Barrister

Ur barrister (anvet ivez barrister-at-law pe bar-at-law) zo un doare alvokad a gaver er broioù renet gant C'hommon law hag a labour el lezioù-barn uhel. Ar v-Barrister-ien zo mailhed war an difenn el lezioù-barn, skrivañ a reont pledeoù ivez (pleadings). E-touez o labourioù e kaver ivez bezañ karget gant ar c'hazoù el lezioù-barn uhel, aozañ an difennoù reizh, enklaskoù da geñver preder, sevel martezeadennoù ha gwiriañ ar prosez da geñver istor ar Gwir. Ouzhpenn da-se e c'hellont bezañ kuzulierien gwir. Alies ar varristerien a vez gwelet evel skiantourien ouiziek ar Gwir.
# Cö (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Cö, cö implijet gant ar serieg evit skrivañ ar son kensonennel [kʷ].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Cómpeta

Competa zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga.
# Córdoba

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Córdoba zo un anv spagnolek, a dalvez kement ha "kêr pinvidik ha brav" e yezh tud Fenikia, a roas an anv-se d'ur gêr a Spagn.
Abaoe ez eo bet roet an anv da veur a lec'h all:

## Lec'hioù
#### Arc'hantina

   * Córdoba, kêrbenn ar broviñs, dezhi ar memes anv,
   * ar Gran Córdoba, meurgêr en-dro da gêr Córdoba;
   * proviñs Córdoba, e-kreiz ar vro.

#### Kolombia

   * Córdoba, kêr e departamant Bolívar;
   * Córdoba, kêr e departamant Quindío;
   * Córdoba, departamant.

#### Mec'hiko

   * Córdoba, kêr e stad Durango;
   * Córdoba, kêr e stad Veracruz;

#### Spagn

   * Córdoba, en Andalouzia, kêrbenn Proviñs Córdoba
   * Proviñs Córdoba, en Andalouzia.

## Istor

* Corduba
* Emirelezh Córdoba, stag ouzh Kalifelezh Damas;
* Kalifelezh Córdoba;
* Córdoba del Tucumán, proviñs eus Besrouantelezh Río de la Plata;
* Avenida Córdoba, straed vras e kêr Buenos Aires.

## Tud

* Gonzalo Fernández de Córdoba (*1453 – †1515);
* Fernando Fernández de Córdoba (*1809 – †1883);
* Francisco Hernández de Córdoba (? – †1517);
* Francisco Hernández de Córdoba (? – †1526);
* Luis Fernández de Córdoba (*1798 – †1840);
* Iván Ramiro Córdoba (*1976);
* Irma Córdoba,

## A bep seurt

* ar c'harr SEAT Córdoba, graet gant ar gompagnunezh SEAT;
* moneiz ofisiel Nicaragua, ar c'h-córdoba, (ISO 4217 NIO).
# Córdoba (Spagn)

Córdoba (ˈkorðoβa) zo ur gêr e Spagn, en Andalouzia, ha kêr-benn Proviñs Córdoba, war lez ar stêr Guadalquivir.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cóbdar

Cóbdar a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Córdoba (Arc'hantina)

Córdoba, a oa Córdoba de La Nueva Andalucía hec'h anv istorel, zo ur gêr vras en hanternoz Arc'hantina ha kêr-benn proviñs Córdoba, e-kreiz ar vro, war lez ar stêr Río Suquía. Brudet eo an iliz-veur.
E 2001 e oa 1 272 334 a dud o chom e kêr, ha 1 368 301 e Córdoba vras. E 2005 e oa tremen ur milion hanter a dud.
# Côte-d'Or

Côte-d'Or :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Bourgogn |
| Pennlec'h (prefeti) | Dijon |
| Isprefetioù | Beaune Montbard |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | François Sauvadet (UDI) |
| Prefed | Bernard Schmeltz |
| Kod EBSSA | 21 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-21 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR261 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 535 078 ann. (2020) |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 25′ 01″ Norzh 4° 49′ 59″ Reter / 47.417, 4.833 |
| Gorread | 8 763 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 5 |
| Kantonioù | 23 |
| Etrekumuniezhioù | 19 |
| Kumunioù | 699 |
| kemmañ |
Côte-d'Or (distaget:) a zo un departamant e kreiz-reter Bro-C'hall, er rannvro Bourgogn. Dijon eo ar pennlec'h anezhañ, hag an niverenn 21 a zo roet dezhañ. Evel an darn vrasañ eus an departamantoù e oa bet savet d'ar 4 a viz Meurzh 1790. Savet eo bet diwar ul lodenn eus Bro-Vourgogn.

## An anv

Un anvadur damvarzhoniel ("aod aour") eo evit ar rozioù, goloet a winiegi, gant al liv o devez en diskaramzer.

## Arondisamantoù ar C'hôte-d’Or

* Arondisamant Beaune
* Arondisamant Dijon
* Arondisamant Montbard

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar c'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ er C'hôte-d'Or

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Córdoba (Colombia)

Córdoba zo unan eus an 32 departamant zo e Kolombia. Kêr Montería eo ar gêr-benn anezhañ.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Cölln

Cölln (pe Altkölln) a oa un enezenn war ar Spree. Hiziv an deiz ez eo ur c'harter e kreiz-kêr Berlin, e karter Mitte en arondisamant Berlin-Mitte. Krouet e voe Cölln e 1237 ha kendeuzet e voe gant Berlin e 1709. Meur a briñs eus an tiegezh Hohenzollern a voe ganet e Cölln er XVI$^{vet}$ ha XVIII$^{vet}$ kantved. Hiziv an deiz e kaver roud eus anv Cölln er c'harter anvet Neukölln e Berlin.

## Poblañs hag armerzh

Savet e voe Cölln en XIII$^{vet}$ kantved tro-dro da bPetriplatz. Dont a ra anv ar blasenn eus hini iliz Sant-Pêr, a voe distrujet e-pad an Eil Brezel-bed. An dismantroù a voe skarzhet diouzh Gertraudenstrasse er bloavezhioù 1950. Er memes plasenn e oa ivez an ti-kêr (e Brüderstrasse). Roet e voe anv sant-Pêr d'an iliz peogwir e oa kalz tud eus Cölln a veve diwar ar peskerezh er Grennamzer. E ribl all ar stêr Spree e oa Berlin, ma oa kenwerzherien ha sanailhoù.

## Istor

Meneg kentañ anv Cölln a voe graet e 1237 da lavaret eo seizh vloaz a-raok hini Berlin. E 1307 e voe strollet melestradur an div gêr ha krouet e voe Berlin-Cölln : liammet eoa an div gêr gant ur stankell. E 1308 e voe krouet kevre kêrioù Marzoù Brandenburg, ennañ Berlin-Cölln, Frankfurt (Oder), Brandenburg an der Havel ha Salzwedel.
Etre 1658 ha 1683 e voe savet mogerioù-kreñv tro-dro da Verlin ha Cölln diwar c'houlenn ar priñs-dilenner Friedrich Wilhelm Iañ.
Fabourzioù Friedrichswerder, Dorotheenstadt ha Friedrichstadt a voe kendeuzet gant Berlin ha Cölln e 1710 hag evel-se e voe krouet «kêr roueel Berlin» (königliche Haupt- und Residenzstadt Berlin). E 1834 e voe diskaret ar mogerioù-kreñv evit ma c'hallfe Berlin kreskiñ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bruz (stêr)

Ar Bruz a zo ur stêr e reter Breizh, hag a gember gant ar Sevnon e Tilheg.

## Kumunioù douret

Kerbod (andon), Noal-ar-Bruz, Ferreg, Ruzieg, Soulvac'h, Tilheg.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Bruzzano Zeffirio

Bruzzano Zeffirio zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Bry (Norzh)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bry |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bry en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Quercitain |
| Kanton | Le Quesnoy-Kornôg |
| Kod INSEE | 59116 |
| Kod-post | 59144 |
| Maer | Daniel Zimmermann |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,88 km² |
| Led | 50° 19' 08" Norzh |
| Hed | 03° 40' 49" Reter |
| Uhelder kreiz | 106 m |
| Uhelder bihanañ | 80 m |
| Uhelder brasañ | 116 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 367 (2007) |
| Stankter | 217 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bry a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Brycheiniog

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Brycheiniog zo un anv-lec'h kembraek, ha
* hini Rouantelezh Brycheiniog, ur rouantelezh kozh e Kembre er Grennamzer, diwar anv ar roue kozh Brychan (Brec'han e brezhoneg);
* hini ur gontelezh eus Kembre goude,
** anvet ivez Sir Frycheiniog,
** hag Aberhonddu e oa ar gêr vrasañ,
** hag a zo aet d'ober un darn eus kontelezh Powys bremañ.

## Pennad kar

* Powys
# Bryggen

Bryggen (norvegeg a dalvez kae), anavezet ivez gant an anv Tyskebryggen (Ar c'hae alaman) a zo unan eus savadurioù kenwerzh Kevre Hansa a zo e ribl kleiz ar fjord a zo e Bergen, Norge. Abaoe 1979 emañ war Roll Glad ar Bed (UNESCO). Orin anv al lec'h a zo heñvel ouzh hini Brugge e Flandrez.
E 1070 e voe savet kêr Bergen. An dachenn m'emañ Bryggen hiziv an deiz eo lodenn goshañ kêr. E-tro 1360 e voe savet ur c'hontor gant tud Kevre Hansa eno, ha gwellaet e voe ar c'hae peogwir e oa deuet kêr da vezañ a-bouez a-fet kenwerzh. Tamm-ha-tamm e voe implijet savadurioù Bryggen gant kenwerzhourien Kevre Hansa, ha leuniet e vezent gant madoù liesseurt, dreist-holl pesked eus norzh Norvegia hag ed eus Europa.
Meur a wech e voe tan-gwalll e tiez koad Bergen koulz hag e re Bryggen, se 'zo kaoz e weler hiziv an deiz savdurioù bet savet goude 1702 (ma voe tan er savadurioù koshañ), war-bouez un nebeud kavioù mein bet savet er XV$^{vet}$ kantved.
Lodennoù eus Bryggen a voe distrujet gant an tan e 1955 ivez. El lec'hioù-se e voe savet Mirdi Bryggen e 1976 diwar ur steuñv gant ar savour Øivind Maurseth.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bruzolo

Bruzolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Brychdyn

Brychdyn (Broughton e saozneg) zo ur gêriadenn eus biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ tost d'ar vevenn etre Kembre ha Bro-Saoz, hanter-hent etre Yr Wyddgrug ha Chester. E kumuniezh Brychdyn a Bretton emañ.
Anavezet eo abalamour d'al labouradeg kirri-nij a zo eno, e dalc'h Airbus bremañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bryan Ferry

Bryan Ferry, bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1945 e Washington, Tyne and Wear (Bro-Saoz), a zo ur soner hag ur c'haner-sonaozer saoz.
Perzh a gemeras er strollad sonerien rock breizhveuriat Roxy Music er bloavezhioù dek ha tri-ugent.

## Un nebeud pladennoù
### A-gevret gant ar strollad Roxy Music

* 1972 : Roxy Music.
* 1973 :
** For Your Pleasure,
** Stranded.
* 1974 : Country Life.
* 1975 : Siren.
* 1979 : Manifesto.
* 1980 : Flesh + Blood.
* 1982 : Avalon.
# Brymbo

Brymbo zo ur geriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e Kembre, 222 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 4563 a dud, ha 639 anezho (14%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Carpineto Romano

Carpineto Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Carpineto della Nora

Carpineto della Nora zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
# Carpinone

Carpinone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Carpineto Sinello

Carpineto Sinello zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Carpococcyx

Carpococcyx :
| Carpococcyx renauldi. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Anv skiantel ||
| Carpococcyx G.R.Gray, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Carpococcyx a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned kar d'ar c'houkouged, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Carpococcyx radiceus,
* Carpococcyx renauldi,
* Carpococcyx viridis.
O c'havout a reer en Azia ar gevred.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cuculidae/Carpococcyx (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2016).
# Carpineti

Carpineti zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Carpignano Sesia

Carpignano Sesia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.