OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antiquité de la Nation et de la langue celtes autrement appelez Gaulois

Antiquité de la Nation, et de la langue des Celtes. Autrement appellez Gaulois zo ul levr gallek gant ar manac'h breizhat Paul-Yves Pezron, embannet e Pariz, gant Jean Boudot, e 1703.

## Liammoù diavaez

* (fr) Al levr. Kavet : 30 Gwengolo 2022.
# Antipatros (jeneral)

Antipatros (henc'hresianeg : Ἀντίπατρος) (war-dro 397–319 kent JK), a oa jeneral gant Fulup II Makedonia hag Alesant Veur.
# Antium

Antium (Anzio hiziv) a oa ur gêr e Latium, en Italia, war aod ar Mor Tirrenia. Kêr-benn ar Volsci e oa, 50 kilometr er mervent da Roma.
Caius Marcius Coriolanus a voe en harlu eno.

## Istor

Aloubet e voe kêr e 468 kent J.-K. gant Quintius Capitolinus.
Kêr c'henidik daou impalaer e oa Antium : Caligula (31 Eost 12) ha Neron (15 Kerzu 37).
Daou dempl anavezet : hini Asklepios ha hini Fortuna.
En Antium e voe kavet an delwenn anvet Apollon ar were.

## Levrioù

* M.-N. Bouillet : Dictionnaire universel d'histoire et de Géographie. L. Hachette & Cie. Paris. 1863.
* François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. Paris. 1994
# Antoaneta Stefanova

Antoaneta Stefanova (e bulgareg: Антоанета Стефанова) a zo bet ganet d'an 19 a viz Ebrel 1979 e Sofia (Bulgaria).
Mestrc'hoarierez echedoù bulgar eo.
Mestr Meur etrebrodel eo abaoe miz Mezheven 2003.
Kampionadez e kampionad bedel ar maouezi abaoe 2004.
2532 edo he renk Elo d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.

## Liammoù diavaez

* Antoaneta Stefanova 255 eus he fartiennoù e pgn
* Lec'hiadennoù a-bouez ag he fartiennoù
# Prokopios Caesarea

Prokopios (henc'hresianeg : Προκόπιος ὁ Καισαρεύς Prokópios ho Kaisareús, latin : Procopius Caesariensis) a oa un istorour bizantat. Ganet e oa e Caesarea Maritima, e Palestina, e fin ar V$^{vet}$ kantved, marvet eo e Konstantinopolis war dro 562.
Sekretour e oa gant ar jeneral Belisarios (war-dro 500-565) hag istorour an impalaer Justinian e voe. Deskrivet en deus ar vuhez danvezel, sokial ha sevenadurel en e oberennoù, Levr ar Brezelioù (war-dro 545-554) ha Pleustrad ar savadurioù (560). N'eur ket sur e vefe Anekdota (Istor kuzh) diwar e bluenn.

## Levrlennadur

* Pierre Maraval : Procope de Césarée. Histoire secrète; eilet gant Anekdota, gant Ernest Renan. Belles Lettres. Paris. 1990
* Denis Roques : Procope de Césarée. La guerre contre les vandales. Guerres de Justinien, Livres III et IV. Belles Lettres. Paris. 1990
# Prolemur simus

Prolemur simus :
| Prolemur simus. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lemuridae |
| Genad : | Prolemur |
| Anv skiantel ||
| Prolemur simus (Gray, 1871) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Prolemur simus a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.

## Annez

Brosezat eo e reter Madagaskar.

## Liamm diavaez

* Prolemur simus war al lec'hienn Mammal Species of the World.]

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Promeropidae

Promeropidae :
| Promerops cafer, tresadenn gant Robert Jacob Gordon. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Promeropidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Promerops - Brisson, 1760 (1 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Promeropidae: Sugarbirds Vigors, 1825.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Promeropidae (lennet e-barzh d'an 11 a viz Mezheven 2022).
# Promerops

Promerops :
| Promerops cafer, luc'hskeudennet e Stellenboch (proviñs Kab ar C'hornaoueg, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Promeropidae |
| Anv skiantel ||
| Promerops Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Promerops a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806). Ar genad nemetañ eo er c'herentiad Promeropidae.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Promerops cafer,
* Promerops gurneyi
** P. g. ardens ha gurneyi.
O c'havout a reer en Afrika ar Su, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Vigors, 1825.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Promeropidae/Promerops (lennet e-barzh d'an 3 a viz Eost 2018).
# Prokoustes

Prokroustes (henc'hresianeg : Προκρούστης / Prokroústês, e « an hini a vorzhol evit astenn ») e oa lesanv ur forbann eus Attika anvet Polypemon (Πολυπήμων / Polupếmôn (« an hini noazus-bras »), e mojennoù Hellaz kozh. Lesanvet e oa ivez Damastès (Δαμαστής / Damastếs (« an doñvaer »).
Mab e oa da Boseidon, ha dimezet da Sylea. Tad mager Sinis e oa, ha hennezh a oa mab ivez da Boseidon.

## Gwele Prokoustes

Er Bibliotheca historica gant Diodoros Sikilia ez eus un tamm mojenn :
    Goude-se e lazhas Theseüs Prokoustes a oa o chom e Menez Korydallo en Attika. Prokoustes a redie ar veajourien da vont war ur gwele ; troc'hañ a rae an izili re hir, a valire e-maez ar gwele ; hiraat a rae an treid d'an dud a oa re vihan. Se zo kaoz e oa lesanvet Prokroústês.
Deuet eo Prokoustes da vezañ arouez ar c'hoant da stourm ouzh an disheñvelderioù ha « gwele Prokoustes » arouez arnodoù enebourien an disheñvelder ha ne fell dezho gwelout nemet un doare da soñjal, da ober, da gomz.

## Lennegezh

* Sleepless Nights in the Procrustean Bed, dastumad arnodskridoù gant Harlan Ellison.

## Mammennoù

* Pseudo-Apollodoros, Epitome (I, 4).
* Diodoros Sikilia, Bibliotheca historica e galleg (IV, 29).
* Hyginus, Fablennoù e latin (XXXVIII).
* Paosanias ar Beajour, Description de la Grèce (fr) (I, 38, 5).

## Lennegezh

* Vladimir Volkoff, Le Complexe de Procuste, L'Âge d'Homme, 1981.
# Prokris

Prokris (henc'hresianeg : Πρόκρις Prokris) a oa ur briñsez eus Aten e mojennoù Henc'hres. Merc'h e oa da Erec'hteüs, roue Aten ha d'e bried, Praxithea, ha c'hoar e oa da Kreüsa hag Orithyia. Dimeziñ a eure da Gefalos, a oa mab da Deioneus. Hennezh a voe skrapet gant an doueez Eos hag a chomas meur a vloaz hep distreiñ d'ar gêr.

## Minos

Minos, roue Kreta, a oa bet milliget gant e wreg: e sper a oa skorpioned ha kevnid a grigne gaol e serc'hed, ha kement-se ne oa ket evit aesaat ar vuhez dezhañ nemeur. Skoazell a c'houlennas digant Prokris, a oa en Aten. Ha hi d'e bareañ. En eskemm ouzh he skoazell e roas da Brokis ar c'hi hud Laelaps, a dape e breizh dalc'hmat, hag ur goaf hud ha ne c'hwite gwech ebet war e daol.
E doareoù all eus ar vojenn he devoa bet Prokis ur ramz arem, anvet Talos ouzhpenn.

### Goaf

He fried Kefalos a oa sot gant ar chase hag a yae bemdez da chaseal gant ar goaf burzhudus, ken he devoa diskred warnañ. Ur wech dija e oa bet gant ur vaouez all.
Eos, doueez ar gouloù-deiz, a skrapas Kefalos p'edo o hemolc'hiñ. En em garout a rejont, hag ur mab, pe meur a vugel, o doe.
Goude eizh vloaz e fellas da Gefalos distreiñ gant e wreg Prokris, ma voe taolet ur mallozh gant Eos warne. Hag an doueez da lavarout ne oa ket manet feal ar wreg keit-se moarvat.
Distro d'ar gêr, setu Kefalos sot adarre gant an abadennoù hemolc'h. Evit gouzout pegen feal e oa e wreg e tistroas eus e chaseadenn gant dilhad all hag e klaskas hoalañ anezhi. Ha Prokris da dec'hel d'ar c'hoadoù da hemolc'hiñ gant an doueez Artemis, ha honnezh ne oa ket troet gant ar baotred! Pa zistroas-hi d'ar gêr e oa bet profet daou dra dezhi gant an doueez: ur goaf hud ha ne c'hwite kammed war e bal, hag ur c'hi ken burzhudus all, anvet Laelaps, ha ne c'hwite ket war e breizh. Ar c'hi a eas da goll un deiz war-lerc'h louarn Teumes, an daou loen a voe troet e mein, ha peoc'h ganto. Chom a rae ar goaf.
Bepred e oa ken sot Kefalos gant ar chase, ha tapout a rae ar goaf bemdez, ken e oa savet gwarizi e Prokris a gave dezhi ez ae da verc'heta adarre. Un den ma oa an hemolc'her o tiskuizhañ ouzh ur wezenn, tapet tomm gantañ, edo o kanañ ur sonennig d'an avel Aura. Klevet e voe gant un tremeniad hag a soñjas dezhañ e oa oc'h ober al lez d'ur chevrenn. Pa glevas Prokris ar c'heloù ez eas da eveshaat he fried. Pa oa Kefalos o kanañ e kavas dezhi edo adarre gant e gamaradez kozh, an doueez Eos. Ha hi d'ober ur fiñv. Hag ar chaseer, pa glevas an trouz, da grediñ e oa ul loen o tont, ha da skeiñ e c'hoaf ha ne c'hwite gwech ebet. Ha treuzet Prokris gant an arm. Mervel a reas etre e zivvrec'h, o lavarout dezhañ: Arabat dimeziñ da Eos.
Ken glac'haret e oa Kefalos kaezh ma kemeras penn an hent d'an harlu.

## Lennegezh

Ur pezh-c'hoari anvet Procris a oa bet skrivet gant Sofokles met kollet eo bet.

## Prokris all

Procris a oa ivez merc'h henañ Thespius ha Megamede. Daou vab gevell a roas da Herakles, Antileon ha Hippeus.

## Levrlennadur

* Ovidius, Metamorfozoù, vii.690-862.
# Promenade

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Promenade (pourmenadenn e brezhoneg) zo ur ger gallek ha hini meur a oberenn.
* Une promenade en mer, pezh-c'hoari gant Jules Verne
* Promenade, barzhoneg gant Alfred de Musset.
* Promenade, danevell gant Guy de Maupassant.
* Promenades, dastumad pennadoù gant Jean de La Varende, embannet en 2011 gant Charles Hérissey, e Gentieg, e Breizh. Tennet eo ar pennadoù-se eus ar sizhunieg roueelour La Nation française ma oant bet embannet etre 1955 ha 1959.
* La promenade, anv div daolenn:
** La promenade (Monet), gant Claude Monet
** La promenade (Renoir), gant Auguste Renoir.
* Promenade (2001), romant gant Régis Jauffret.
# Promenade (Maupassant)

Promenade zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a oa e Gil Blas ar 27 Mae 1884, sinet Maufrigneuse. Adembannet e voe en dastumad Yvette e 1884.

## An danevell

| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Promesa

Ur bromesa zo un dra a zo bet prometet, dre gomz pe dre skrid. Gortoz a reer an hini a ra ur bromesa da seveniñ anezhi, pe da zerc'hel dezhi; ma ne ra ket e lavarer en deus torret e bromesa.

## Gwir

Hervez ar gwir e ranker seveniñ ar promesaoù graet, hervez al lavar latin: Pacta sunt servanda.

## Politikerezh

Komz a reer alies eus promesaoù ar bolitikourien. Ar politikour gall Charles Pasqua a gustume lavarout: "Ne vez staget gant ar promesaoù nemet ar re a gred enne". Un doare dichek da reiñ da gompren n'eo ket ret d'ar bolitikerien, hervezañ, seveniñ o fromesaoù, nag ober diouzh pezh a lavaront.

## Dimeziñ

Ar bromesa a c'hall bezañ ivez ar bromesa da zimeziñ.

## Relijion

Porzh ar bromesa eo ar baradoz.
# Prometheus (loarenn)

Prometheus :
| Dizoloet gant | Collins, Voyager 1 |
| Dizoloet d'ar | Here, 1980 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 139,380 ± 10 km |
| Kelc'htro | km |
| Ezkreizennegezh | 0.0022 |
| Periapsis | |
| Apoapsis | |
| Prantad reveulziañ | 0.612990038 dd |
| Tizh orbitel krenn | |
| Stouadur | 0.008 ± 0.004° |
| Loarenn eus | Sadorn |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | 86 km (119×87×61 km) |
| Pladadur | |
| Gorread | ~24,600 km² |
| Volum | ~335,000 km$^3$ |
| Mas | 1.566 ± 0.019 ×10$^{17}$ kg |
| Douester | 0.47 ± 0.07 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0.003 m/s$^2$ |
| Tizh achap | ~0.019 km/s |
| Devezh | sinkron |
| Stouadur | 0 |
| Albedo | 0.6 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ~74 K |
| Gwask atmosferel | ebet |
Prometheus (gresianeg Προμηθέας) a zo ul loarenn diabarzh eus Sadorn. Dizoloet voe e 1980 dre studiañ luc'hskeudennoù graet gant Voyager 1 hag anvet e voe S/1980 S 27. E 1985 e tegemeras anv Prometheus hervez an titan gresian. Anvet eo ivez .
Hir tre eo ar loarenn vihan-se ha gwelout a reer kalz barroù ha traoniennoù warni. Warni e kaver ivez krater a vuzul a re vrasañ 20 km o zreuzkiz. Nebeutoc'h kraterekaet eo eget Pandora, Epimetheus ha Janus, avat. He douster izel hag hec'h albedo a zamveneg eo keaozet eus skorn spluius.
Ul loarenn vesaer evit ar walenn F eo. Luc'hskeudennoù graet gant ar sontenn Cassini a ziskouez e tireizh ar walenn dre "laerañ" mater diganti. Rouestlek eo he c'helc'htro abalamour da levezon Pandora.

## Daveoù

* 1 2 J.N. Spitale et al (2006). "The orbits of Saturn's small satellites derived from combined historic and Cassini imaging observations". The Astronomical Journal 132: 692
* ↑ C.C. Porco et al. (2006). "Physical characteristics and possible accretionary origins for Saturn's small satellites". Bulletin of the American Astronomical Society 37: 768
* ↑ Smith, B. A. (October 31, 1980). IAU Circular No. 3532. Kavet : 2006-08-07.
* ↑ Planet and Satellite Names and Discoverers. Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology (July 21, 2006). Kavet : 2006-08-07.

## Liammoù diavaez

* The Planetary Society: Prometheus
# 395

1148 Ab Urbe Condita = 395 goude J.-K.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ar Reter : Flavius Theodosius, betek ar 17 a viz Genver 395. Flavius Pius Felix Arcadius war e lerc'h.
* Impalaer ar C'hornôg : Honorius
* Roue ar Wizigoted : Alarig Iañ, adalek 395

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 25 Meurzh
* Pab : Siricius
* Aogustin Hippo, oadet a 40 vloaz, a zeu da vezañ eskob Hippo Regius (en Aljeria).

## Marvioù 395

* An impalaer Theodosius Iañ, aet da Anaon e Milano, d'ar 17 Genver 395. Douaret e Kergustentin d'an 8 a viz Du 395.
# 3 (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo 3 implijet evit skrivañ ar arapahoeg, distaget [θ] hervez al Lizherenneg Fonetikel Etrebroadel.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# 396

1149 Ab Urbe Condita = 396 goude J.-K.
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Meurzh hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ar Reter : Flavius Pius Felix Arcadius
* Impalaer ar C'hornôg : Honorius
* Roue ar Wizigoted : Alarig Iañ

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

* Sant Jerom : "A-enep Yann Jeruzalem"

## Relijionoù

* Sul-Fask ː 13 Ebrel
* Pab : Siricius
* Sant Aogustin zo anavezet da eskob Hippo.
* Difennet eo Misterioù Eleusis.

## Ganedigezhioù 396

* Petronius Maximus, impalaer ar C'hornôg (396 pe war-dro)
# 397

1150 Ab Urbe Condita = 397 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou

## Darvoudoù
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ar Reter :Flavius Pius Felix Arcadius
* Impalaer ar C'hornôg : Honorius
* Koñsuled : Flavius Caesarius (Reter) & Nonius Atticus Maximus (Kornôg).
* Roue ar Wizigoted : Alarig Iañ

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

* Sulpicius Severus ː Buhez sant Varzhin

## Relijionoù

* Sul-Fask ː 05 Ebrel
* Pab : Siricius
* adunvanidigezh etre Jerom ha Rufin, en iliz ar Rezureksion e Jeruzalem.

#### Caledonia

* Savet ez eus ur mision kristen gant Sant Ninian e Whithorn.

## Ganedigezhioù 397

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 397

## Marvioù 397

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 397
* 4 Ebrel : sant Ambroaz

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
# 398

1151 Ab Urbe Condita = 398 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Gwener

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezn roman

* Impalaer ar C'hornôg : Honorius
* Impalaer ar Reter : Flavius Pius Felix Arcadius
* Koñsuled : Honorius Aug. III (Kornôg) & Flavius Eutychianus (Reter)
* Roue ar Wizigoted : Alarig Iañ.

### Afrika

* Bagadoù stourm galian, ar Jovinianed hag Herkulianed, zo kaset da Afrika evit stourm ouzh taol-dispac'h Gildon.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

* Claudianus zo barzh ofisiel Flavius Stilicho.

## Relijionoù

* Sul-Fask ː 18 Ebrel
* Pab : Siricius. Gantañ e vo anvet eskob Roma Pab, da lavarout an eskob kentañ, e penn ar re all.
# 399

1152 Ab Urbe Condita = 399 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sadorn

## Darvoudoù
#### Impalaeriez roman

* Impalaer ar C'hornôg : Honorius (e Milano)
* Impalaer ar Reter : Flavius Pius Felix Arcadius (e Kergustentin)
* Koñsuled : Eutropius (Reter) & Flavius Mallius Theodorus (Kornôg)
* Roue ar Wizigoted : Alarig Iañ.
* Eost 399 : Eutropius, kambrelan veur Kergustentin, zo kaset d'an harlu da enez Kiprenez, war urzh an impalaerez {{Aelia Eudoxia]], ha dibennet.
* En em staliañ a ra Gainas, gant 30000 Got (gwragez ha bugale da heul), e Kergustentin.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Sul-Fask ː 10 Ebrel
* Pab : Siricius, Anastaz Iañ

## Marvioù 399

* Flavius Eutropius, bet dibennet e Kiprenez
* ar Pab Siricius
# 3 C'hwevrer

← C'hwevrer → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | | | | | | |

## Darvoudoù

* 1790 : Breujoù Breizh torret da vat.
* 1830 : sinet protokol Londrez etre Frañs, Rusia hag ar Rouantelezh-Unanet a-benn gwarantiñ dizalc'hidigezh Gres.
* 1831 : aet Louis de Nemours, mab da Loeiz-Fulup Iañ, da roue ar Velgiz.
* 1930 : krouidigezh Strollad Komunour Vietnam e Hong Kong, gant Ho Chi Minh.
* 1954 : penn-kentañ sez Diên Biên Phu.
* 1985 : Desmond Tutu zo anvet da eskob e Suafrika, an eskob du kentañ er vro-se.

## Ganedigezhioù

* Felix Mendelssohn
* 1734 : Yves Joseph de Kerguelen de Trémarec, moraer hag en deus roet e anv d'an Inizi Kergelenn.
* 1809 : Felix Mendelssohn Bartholdy, sonaozer ha pianoour alaman.
* 1874 : Gertrude Stein, skrivagnerez stadunanat.
* 1902 : Marc'harid Gourlaouen, sekretourez Skol Ober e-pad daou-ugent vloaz.
* 1909 : Simone Weil, prederourez c'hall.
* 1921 : Arzel Even, yezhour brezhonek ha krouer Hor Yezh e 1953.
* 1921 : Pêr Denez, emsaver, geriadurour ha skrivagner brezhonek.
* 1939 : Michael Cimino, den a sinema ha skrivagner stadunanat.
* 1947 : Paul Auster, skrivagner stadunanat.
* 1947 : Dave Davies, kaner-sonaozer ha soner gitar saoz, unan eus daou grouer ar strollad The Kinks.
* 1948 : Henning Mankell, skrivagner svedat.
* 1951 : Blaise Compaoré, politikour burkinabat bet prezidant e vro.
* 1961 : Colin McNab, mestrc'hoarier echedoù skosat.
* 1968 : Nolwenn Korbell, kanourez vrezhonek.
* 1983 : Gabriel Sarkisyan, mestrc'hoarier echedoù armeniat.
* 1990 : Nguyễn Ngọc Trường Sơn, mestrc'hoarier echedoù vietnamat.

## Marvioù

* 1451 : Murat II, sultan otoman.
* 1468 : Johannes Gutenberg, ijiner ar moullañ.
* 1867 : Maximilian zu Wied-Neuwied, ergerzher, etnologour, loenoniour ha naturour alaman.
* 1878 : Prosper Levot, istorour breizhat.
* 1881 : John Gould, bevoniour, evnoniour ha skeudennaouer saoz.
* 1922 : John Butler Yeats, livour iwerzhonat.
* 1924 : Woodrow Wilson, 28vet prezidant ar Stadoù Unanet.
* 1959 : Buddy Holly, gitarour ha kaner-sonaozer rock 'n' roll stadunanat.
* 1975 : Umm Kulthum, kanerez ejiptat.
* 1975 : Yann ar Gall, barzh ha skrivagner brezhonek.
* 2005 : Ernst Mayr, arbennigour alaman war ar vevoniezh, an evnoniezh hag ar genetik.

## Lidoù

* Katoliked:
** Sent an deiz :
*** sant Bleaz, eskob en Armenia,
*** sant Morvred, manac’h e Landevenneg (VI$^{vet}$ kantved),
*** santez Ie, diazezerez Plouie,
*** santez Gwerbourc’h, eus Kernev-Veur,
*** santez Liza.
* Gouel an anv a Jezuz
# 3 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1043 : mont a ra Edouarzh ar C'hofesour war dron Bro-Saoz.
* 1203 : muntret eo Arzhur Iañ (dug Breizh) e Rouan.
* 1559 : sinet eo Feur-emglev Cateau-Cambrésis ha fin zo lakaet da Vrezelioù Italia.
* 1591 : badezet eo Iwan Nikolazig e Plunered.
* 1675 : Ravolt e Roazhon. Deroù Emsavadeg ar paper timbr.
* 1922 : dont a ra Jozef Stalin da vezañ Kentañ Sekretour Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel.

## Ganedigezhioù

* 1245 : Fulup III, roue Bro-C'hall.
* 1593 : George Herbert, barzh saoznek.
* 1723 : Mathurin Jacques Brisson, evnoniour ha fizikour gall.
* 1783 : Washington Irving, skrivagner saoznek stadunanat.
* 1881 : Alcide De Gasperi, politikour, Kentañ Ministr Italia.
* 1905 : Añjela Duval, barzhez vrezhonek.
* 1915 : Piet de Jong, politikour, Kentañ Ministr an Izelvroioù.
* 1922 : Doris Day, aktorez ha kanerez stadunanat.
* 1924 : Marlon Brando, aktour stadunanat.
* 1925 : Tony Benn, politikour saoz.
* 1930 : Helmut Kohl, politikuor alaman, Kañseller Alamagn.
* 1961 : Eddie Murphy, aktor stadunanat.
* 1966 : Aleksei Barsov, mestrc'hoarier echedoù ouzbek.
* 1972 : Jennie Garth, aktorez stadunanat.

## Marvioù

* 963 : Gwilherm III Poatev, dug Akitania.
* 1203 : Arzhur Iañ (dug Breizh).
* 1287 : Honorius IV, pab.
* 1682 : Bartolomé Esteban Murillo, livour barok spagnol.
* 1810 : Twm o'r Nant, skrivagner kembraek.
* 1882 : Jesse James, torfedour stadunanat.
* 1897 : Johannes Brahms, sonaozer alaman.
* 1962 : Ernst Grünfeld, mestrc'hoarier, kazetennour ha skrivagnour echedoù aostrian.
* 1991 : Graham Greene, skrivagner saoz.
* 2000 : Milko Bobotsov, mestrc'hoarier echedoù bulgar.
* 2006 : Mohammad al-Maghout, skrivagner eus Siria.
* 2014 : Régine Deforges, skrivagnerez c'hall.