OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Durocornovium

Durocornovium a oa ur gêr roman e proviñs Britannia, war an hent a gase eus Corinium Dobunnorum (Cirencester) da Calleva Atrebatum (Silchester).

## Anv

Meneget eo an anv Durocornovio en Itinerarium Antonini 485$_5$ (Iter XIII).
Duro- zo ur ger keltiek a dalvez kement ha "dor" (kar da c'herioù indezeuropek all, evel "door" e saozneg pe "forum" e latin) ha, dre astenn-ster, "kêr mogeriet, marc'had, kêriadenn".,
Cornovium a c'hall bezañ un anv boutin keltiek a dalveze "korn, gourenez", pe anv ur bobl, Cornovii ar Midlands, hag a oa o vevañ en-dro da Wroxeter.

## Notennoù

* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, 2003 (2nd ed.), Paris: Editions Errance, pp. 156-157.
* ↑ A.L.F Rivet & Colin Smith, The Place-names of Roman Britain, Batsford Ltd. 1979, 1982.
# Duronia

Duronia zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Dury (Pas-de-Calais)

Kumunioù F)rañs :
| Anv | Dury |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Osartis |
| Kanton | Vitry-en-Artois |
| Kod INSEE | 62280 |
| Kod post | 62156 |
| Maer | Claude Bachelet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,31 km² |
| Led | 50° 14' 51" Norzh |
| Hed | 03° 00' 32" Reter |
| Uhelder kreiz | 71 m |
| Uhelder bihanañ | 52 m |
| Uhelder brasañ | 77 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 350 (2007) |
| Stankter | 65 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Dury a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1923: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
# Dusino San Michele

Dusino San Michele zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Durotriges

An Durotriged a oa ur bobl vrezhon eus Enez Vreizh a-raok aloubadeg ar Romaned. E kreisteiz an enezenn e oant o chom, en un tolead zo aet bremañ d’ober kontelezh Dorset, ha kreisteiz Wiltshire ha Somerset. En-dro dezho e oa an Dumnonii, er c’hornôg, hag ar v-Belgae, er reter. Durnovaria (Dorchester hiziv) ha Lindinis (Ilchester hiziv) e oa kêrioù pennañ o bro.
War a hañval e oant ur c’hevread meuriadoù kentoc’h eget ur bobl unvan. Skoet e veze arc’hant ganto hag adkavet ez eus bet pezhioù moneiz a-hed o zolead kenkoulz hag e lec’h all en Enez Vreizh (Dorset, lodenn Wiltshire, Hampshire, Somerset, lodenn Devon ar reter) pe en tu all d’ar mor, e Jerzenez pe en Arvorig ar c'hornog, e broioù ar Weneted, an Osismied, ar Goriosolited. War ar pezhioù-se ne gaver anv skrivet ebet hag abalamour da se n’anavezer hini ebet eus o renerien. Unan eus o c’hreñvlec’hioù e oa kastell-douar Maiden Castle e Dorset.
Stourm a reas an Durotriged ouzh aloubadeg ar Romaned e 43, met trec’het e voent a-benn ar fin gant soudarded al Legio II Augusta, renet gant Vespasianus. A-benn ar bloavezh 70 e oant bet romanekaet hag ul lodenn eus proviñs Britannia e oa o zolead.

## Anv

* Ptol. II, 3, 13 : DUROTRIGES
* Enskrivadurioù, war do 369 :
* Rib 1672 : C(IVITAS) DUR(O)TR(I)GUM (L)ENDIN(I)ESIS
* Rib 1673 : CI(VITAS) DUROTRAG(UM) LENDINIESI(S)
Marteze : Ar re kalonek (= trec'h) en emgann

## Levroniezh

* Ordnance Survey : Map of Roman Britain. Southampton. 1956
* A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982

## Gwelet ivez

* Dortrig
# Durrës (rannvro)

Durrës zo ur rann velestradurel eus Albania, e kornôg ar vro.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Albania :
* Berat · Dibër · Durrës · Elbasan · Fier · Gjirokastër · Korçë · Kukës · Lezhë · Shkodër · Tirana · Vlorë
# Dury

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Dury zo anv meur a lec'h hag meur a zen.

## Lec'hioù

* Dury (Pas-de-Calais), kumun e departamant Pas-de-Calais
* Drocourt (Aisne), kumun e departamant Aisne
* Drocourt (Somme), kumun e departamant Somme
* Dury (Morąg), kêriadenn eus Polonia.

## Tud

* Baxter Dury (ganet e 1971), soner ha kaner saoz, mab Ian Dury
* Francky Dury, melldroader belgiat
* Ian Dury (1942-2000), soner saoz, tad Baxter Dury
* John Dury (war-dro 1599 - 1680), doueoniour skosat
* Raymonde Dury (ganet e 1947), politikerez velgiat
# Durham (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Durham a c'hall ober dave da veur a dra:

## Anvioù-lec'h
### Bro-Saoz

* Durham a zo ur gêr eus Bro-Saoz
* Kontelezh Durham, en-dro d'ar gêr-se

### Alamagn

* Durham e Bavaria

### Aostralia

* Durham Downs (Queensland)
* Durham Lead (Victoria)
* Durham Ox (Victoria)

### Arc'hantina

* Durham, e proviñs Santa Fe

### Barbados

* Durham

### Jamaika

* Durham

### Kanada

* Durham, e New Brunswick
* Durham, kêr en Ontario
* Durham Heights, ur menez e Tiriadoù ar Gwalarn

### Stadoù-Unanet

* Durham (Arkansas)
* Durham (Colorado)
* Durham (Connecticut)
* Durham (Florida)
* Durham (Georgia)
* Durham Town (Georgia)
* Durham (Illinois)
* Durham (Indiana)
* Durham (Iowa)
* Durham (Kalifornia)
* Durham (Kansas)
* Durham (Maine)
* West Durham (Maine)
* Durham (Missouri)
* Durham (New Hampshire)
* New Durham (New Hampshire)
* New Durham Corner (New Hampshire)
* New Durham (New Jersey)
* Durham (New York)
* Durhamville (New York)
* East Durham (New York)
* South Durham (New York)
* West Durham (New York)
* Durham (North Carolina)
* Durham Furnace (Pennsylvania)
* Durham Estates (Ohio)
* Durham (Oklahoma)
* Durham (Oregon)
* Durham (Texas)
* Durham (Wisconsin)
* Durham (Wyoming)

## Loened

* durham, ur ouenn saout a-orin saoz
# Duruelo de la Sierra

Duruelo de la Sierra zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Gorron

Gorron :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Mayenne |
| Arondisamant | Mayenne |
| Kanton | Gorron (pennlec'h) |
| Kod kumun | 53107 |
| Kod post | 53120 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Marc Allain 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bocage Mayennais |
| Lec'hienn web | http://www.gorron.org |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 543 ann. (2020) |
| Stankter | 178 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 147 m — brasañ 208 m |
| Gorread | 14,32 km² |
| kemmañ |
Gorron a zo ur gumun eus departamant ar Mayenne, e Bro-C'hall. Pennlec'h kanton Gorron eo.

## Istor
### Dispac'h Gall

* 1795-1797 : taget e voe Gorron meur a wech gant ar Chouaned.

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz hag ar vourc'h.
* Iliz katolik Sant Varzhin, 1868-1874.
* Feunteun Passage des Prés.
* An ti-kêr.
* Chapel Notre-Dame-du-Bignon.
* Chapel Sant Steven.
* Peulvan La Roche, rummet.

## Dezougen

* Un tren en draoñienn e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved.
* Adalek 1901 betek 1947 e tremene trenioù al linenn hent-houarn etre Laval ha Mayenne.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1995 | → bremañ | Jean-Marc Allain | tu-dehoù, distrollad | Kuzulier merañ, Kuzulier departamant |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ PA00109510, Diellaoueg Mérimée
* ↑ EBSSA
# Gorsgoch

Gorsgoch zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwenog, e Ceredigion, e Kembre, 127km diouzh Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Gorreto

Gorreto zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Gorread

Ar gorread a zo muzul ur c'horreenn bennak.
Ar metr karrez (m²) eo muzul diazez ar gorread e sistem etrebroadel an unanennoù (SI).

## Muzulioù boutinañ

* ar (100 m²)
* devezh-arat (war-dro 50 ar, da lavaret eo 5 000 m², unanenn nann SI)
* hektar (1 ha = 10 000 m²)
* kilometr karrez (1 km² = 100 ha = 1 000 000 m²)
# Gors (Trearddur)

Gors zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trearddur, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 226,6 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Gorrig

Gorrig zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 101,8 km eus Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Gors-las

Gors-las pe Gorslas, zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Kembre, e Sir Gaerfyrddin. Emañ er mervent da gêr Rhydaman, el lodenn eus Sir Gaerfyrddin ma veze eztennet glaou ha gwechall e oa pouezus labour ar mengleuzioù glaou er vro.
Ouzhpenn kêriadenn Gorslas, e kaver ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : Cefneithin, Capel Seion, Foelgastell ha Dre-fach. Er gumuniezh ivez emañ Llyn Llech Owain, ul lenn krouet gant Owain Lawgoch hervez ar vojenn.
E 2011 e oa 4 066 a dud o chom e Gorslas ha 2 523 anezho a oa kembraegerien (64,1%)

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru - Canolfan Bedwyr
* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12..
# Gorsachius

Gorsachius :
| Gorsachius melanolophus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Genad : | Gorsachius |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gorsachius a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kerc'heized-noz.

## Spesadoù

* kerc'heiz-noz Japan, Gorsachius goisagi
* kerc'heiz-noz kein gwenn, Gorsachius leuconotus
* kerc'heiz-noz Hainan, Gorsachius magnificus
* kerc'heiz-noz Malaysia, Gorsachius melanolophus

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gorsedd (Sir y Fflint)

Gorsedd zo ur gêriadenn e biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ er gornaoueg da gêr Treffynnon. E kumuniezh Chwitffordd emañ.
# Gorseinon

Gorseinon zo ur gêr hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Abertawe. Emañ er gwalarn da greiz kêr Abertawe. Kreskiñ kalz a reas Gorseinon en XIX$^{vet}$ kantved, gnat labour ar galou hag ar staen dreist-holl.
E 2011 e oa poblet gant 8 693 a dud, ha 1 113 anezho (13,3%) a oa kembraegerien.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Gorseinon gant :
* Ploermael (Breizh)

## Tud brudet

* Michael Howard, politikour mirour
* Alwyn David Rees (1911-1974), kelenner skol-veur, pennskrivagner ar gelaouenn Barn
* Brinley Rees (1916-2001), kelenner skol-veur

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 27/04/2017..
* Abertawe • Casllwchwr • Clydach • Dyfnant • Y Gellifedw • Y Glais • Gorseinon • Llandeilo Ferwallt • Llangyfelach • Llanrhidian • Y Mwmbwls • Penclawdd • Pengelli • Pontarddulais • Pontlliw • Port Einon • Rhosili • Sgeti • Treforys • Tre-gŵyr
# Gwynfe

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Gwinfe.
# Gwynllŵg

Gwynllŵg (anavezet evel Wentloog e saozneg) a oa ur rouantelezh vrezhon e gevred Kembre ar Grennamzer.
Anvet eo diwar-lerc'h ar roue Gwynllyw a renas war-dro dibenn ar Vvet kantved, hag a zo bet lakaet da sant.
Diwezhatoc'h e voe un aotrouniezh norman ha goude kantrev. Unan eus seizh kantrev Morgannwg e oa.

## Douaroniezh

Diazezet e oa en izeldirioù etre ar stêrioù Rhymni ha Wysg hag en uheldirioù en hanternoz dezho. Ur rann e oa eus rouantelezh kozh Morgannwg kentoc'h eget eus hini Rouantelezh Gwent rak honnezh n'ae ket pelloc'h war-du ar c'huzh-heol eget ar stêr Wysg. Koulskoude, adalek al Laws in Wales Acts eus 1535-42, e voe staget ar c'hantrev ouzh ar re a oa er reter d'ober kontelezh Menoe istorel.

## Istor

Orin Gwynllŵg zo e rouantelezh Glywysing. Dont a ra hec'h anv eus ar roue Morgannwg, etre kantrev Senghennydd er c'huzh-heol ha Rouantelezh Gwent er reter, oc'h emastenn eus aod Mor Hafren betek torgennoù kentañ Brycheiniog.

## Aotrouniezh norman

Prestik goude 1090 e kouezhas ar vro etre krabanoù an Norman Robert fitz Hamo, fel Arglwydd Morgannwg.

## Levrlennadur

* R. R. Davies, Conquest, coexistence and change, Wales 1063-1415 (Rhydychen, 1987)
* J. E. Lloyd, A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, 3ydd arg., 1937)
# Gwyneth Glyn

Gwyneth Glyn zo ur varzhez kembraek. Bet eo anvet da Varzh Bugale Kembre (Bardd Plant Cymru) er bloavezh 2006-2007.
Ganet eo en Ysbyty Dewi Sant, Bangor (evel an darn vrasañ eus ar vugale en tolead) ha savet e Llanarmon, yn Eifionydd.
Skoliet e voe e Ysgol Gynradd Nefyn, Ysgol Glan y Môr, e Pwllheli ha Choleg Meirion-Dwyfor, e Pwllheli, a-raok mont da Rhydychen da Bro-Saoz.
Brudet eo ar ganaouenn Adra

## Oberennoù
### Levrioù

* Gwneud Môr a Mynydd (Gwyneth Glyn Evans, Lowri Davies, Esyllt Nest Roberts), Mezheven 2000, (Gwasg Carreg Gwalch)
* Straeon Bolwyn: Bolwyn a'r Dyn Eira Cas, Du 2000, (Gwasg Carreg Gwalch)
* Straeon Bolwyn: Bolwyn yn y Sioe Nadolig, Du 2000, (Gwasg Carreg Gwalch)
* Plant Mewn Panig!, Here 2004, (Dref Wen)
* Drws Arall i'r Coed, (Gwyneth Glyn Evans, Eurgain Haf Evans, Dyfrig Jones, Caryl Lewis, Manon Wyn), C'hwevrer 2005, (Sgript Cymru)
* Cyfres Pen Dafad: Mewn Limbo/Sbinia (Gwyneth Glyn ha Bedwyr Rees - CD), Gouhere 2005, (Cwmni Recordiau Sain)
* Cyfres Pen Dafad: Aminah a Minna, Du 2005, (Y Lolfa)
* Dramâu'r Drain: Deryn Mewn Llaw, Genver 2006, (Y Lolfa)
* Cyfres Codi'r Llenni - Mewn Limbo: Sgript a Gweithgareddau (Gwyneth Glyn ha Lowri Cynan), Genver 2007, (Y Lolfa)
* Cyfres Pen Dafad: Mewn Limbo, Mae 2007, (Y Lolfa)

### Pladennoù

* Wyneb dros dro, 2005, (Slacyr)
* Tonau, Mae 2007 (Recordiau Gwinllan)
* Paid a Deud (e kenlabour gant Cowbois Rhos Botwnnog), 2008 (Sbrigyn Ymborth)

## Liammoù diavaez

* lec'hienn MySpace Gwyneth
* Gwyneth Glyn e ti Amazon.com
* Buhezskrid Gwyneth Glyn gant BBC Wales
* ↑ O kanañ Adra: .
# Gwyneth

Gwyneth zo un anv-badez kembraek roet d'ar merc'hed.

## Tud

* Gwyneth Glyn, barzhez kembraek.
* Gwyneth Paltrow, aktorez stadunanat.

## Pennadoù kar a-bell pe a-dost

* Gwen
* Gwendolen
* Gwendoline
* Gwendolyn
* Gwenn
* Gwenola
# Gwynedd Uwch Conwy

Gwynedd Uwch Conwy a oa anv al lodenn istorel eus Rouantelezh Gwynedd er c'hornaoueg da stêr Conwy, er Grennamzer, tra ma veze lavaret Gwynedd Is Conwy pe Perfeddwlad eus al lodenn er reter da stêr Conwy.
Douar orin rouantelezh Gwynedd e oa Gwynedd Uwch Conwy, e-skoaz ar Berfeddwlad a veze distaget a-wechoù ha staget ouzh rouantelezh Powys neuze.
E Gwynedd Uwch Conwy e oa:
* Ynys Môn hag he zri c'hantrev, da lavarout eo Cemais, Aberffraw ha Rhosyr
* Arllechwedd
* Arfon
* Llŷn
* Dunoding

## Pennadoù kar

* Gwynedd
* Rouantelezh Gwynedd
* Perfeddwlad
# Gwynedd

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gwynedd zo un anv-lec'h kembraek, hini ur rouantelezh kozh hag ur gontelezh a vremañ.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Gwynno

Gwynno, pe Gwynnog ab Gildas, zo ur sant brezhon eus ar VIvet kantved e Kembre. Enoret e veze e Llanwynno.
N'eo ket sklaer ar vojenn diwar e benn. Gwynno a vije bet mab d'un den anvet Cau, pe Euryn y Coed aur</ref>. Neuze eo Kembread.
E 547 e oa bet ar Vosenn Velen, marvet e oa Illtyd, hag ar venec'h a oa tec'het eus mervent Kembre da Vreizh. E-lec'h distreiñ di e vijent aet da chom da Llanilltud Fawr a zo en arvor Morgannwg, pelloc'h er reter. En o zouez e oa Bretoned, ha Gwynno a vije bet unan anezho. Mar deo Breizhad, n'eo ket Kembread.
Sant Dyfrig a savas teir skol venec'h, e Llancarfan, e Caerworgorn (e Llanilltud Fawr ), ha Caerleon. Gwynno a oa eus re Llancarfan a-hervez.
Marteze eo ar memes den ha Gouenou, sant Breizh, met n'eo ket sklaer.

## Levrlennadur

* E. G. Bowen, Settlements of the Celtic Saints in Wales. University of Wales Press, 1954

## Liammoù

* The Church of St Gwynno, Llanwynno
* An Essay on the Welsh Saints or the Primitive Christians..., Rice Rees, 1836, Google Books

## Notennoù

* ↑ The Church of St Gwynno, Llanwynno, Mid Glamorgan, Essay by J. Gwyn Davies
# Gwynfor Evans

Gwynfor Evans (pe Gwynfor Richard Evans, e anv en e hed) a oa ur politikour kembreat, e penn Plaid Cymru. Ganet e oa bet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1912 en Y Barri ha marvet d'an 21 a viz Ebrel 2005 e Llanybydder. Unan eus politikourien bouezusañ Kembre eo bet en XX$^{vet}$ kantved. Prezidant ar strollad Plaid Cymru e voe etre 1945 ha 1981, hag an hini kentañ eo bet o c'hounit ur sez kannad e Ti ar C'humunioù, e Londrez, en anv Plaid Cymru, e 1966. Skrivet en deus ivez meur a levr a denn da istor pe da bolitikerezh Kembre.

## Oberennoù

* Aros mae (1971), O Chom Emañ
* Wales Can Win(1973), Gallout a ra Kembre Gounit
* Land of my Fathers (1974), Bro ma Zadoù
* National Future For Wales, (1975)
* Diwedd Pyrdeindod (1981)
* Bywyd Cymro (1982), Buhez ur C'hembread
* Seiri Cenedl (1986), Kilvizien ar Vro
* Pe Bai Cymru'n Rhydd (1989), Ma vefe dieub Kembre
* The Fight for Welsh Freedom {2000), Ar stourm evit Frankiz Kembre
* Cymru o Hud (2001), Hud Kembre

### Levrlennadur

* Rhys Evans, Gwynfor Rhag Pob Brad (2005)
* Gwynfor Evans, Ar Vro 38, Gouere-Eost 1966, p. 59
* Gwynfor Evans parle à Ar Vro, Ar Vro 39-40, Kerzu 1966, p. 1
* Gwynfor Evans e Breizh, niverenn e-maez koumanant, Hor Yezh, 1986, 200p.
# Hiperodon ar c'hreisteiz

Hiperodon ar c'hreisteiz :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Kerentiad : | Ziphiidae |
| Genad : | Hyperoodon |
| Anv skiantel ||
| Hyperoodon planifrons Flower, 1882 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hiperodon ar c'hreisteiz (Hyperoodon planifrons) a zo ur morvil dantek.
# Hinojosa del Valle

Hinojosa del Valle zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Badajoz, en Extremadura.
# Hiperodon an hanternoz

Hiperodon an hanternoz :
| (Timbr an inizi Faero) Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Kerentiad : | Ziphiidae |
| Genad : | Hyperoodon |
| Anv skiantel ||
| Hyperoodon ampullatus Forster, 1770 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Hiperodon an hanternoz (Hyperoodon ampullatus) a zo ur morvil dantek.
# Hinojosa del Duque

Hinojosa del Duque zo ur gumun eus proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn.
# Hinouc'heg

Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù didoek eo ar hinouc'heg (ginukh) komzet gant 200 den e Dagestan

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Hiperodon

Hiperodon :
| Hiperodon an hanteernoz (Timbr an inizi Faero) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Kerentiad : | Ziphiidae |
| Genad : | Hyperoodon |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Hiperodoned eo ar morviled a ya d'ober ar genad Hyperoodon.

## Spesadoù

2 spesad hiperodoned a zo:
* Hiperodon an hanternoz (Hyperoodon ampullatus)
* Hiperodon ar c'hreisteiz (Hyperoodon planifrons)
# Hinojosas de Calatrava

Hinojosas de Calatrava zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.