OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barbro Lindgren

Barbro Lindgren zo ur skrivagnerez svedek evit ar vugale.

## Oberennoù

* 1965 - Mattias sommar
* 1967 - Hej hej Mattias • Genom ventilerna
* 1966 - Mera om Mattias
* 1968 - I Västan Grind
* 1969 - Loranga, Masarin och Dartanjang
* 1970 - Felipe • Loranga. Loranga • Nu har Kalle fått en lillasyster
* 1971 - Goda' Goda' • Nu är vi gorillor låssas vi • Jättehemligt
* 1972 - Världshemligt • Alban • Eldvin
* 1973 - Bladen brinner
* 1974 - Gröngölingen är på väg
* 1975 - Molnens bröder • Barbros pjäser för barn och andra
* 1976 - Rapport från marken • Lilla sparvel • Vad tycker du?
* 1977 - Stora sparvel
* 1978 - Garderobsbio • Hemliga lådans hemligheter • Kom ner från trädet • Världens längsta korv • Var är mina byxor • Jag har en tam myra
* 1979 - Bara Sparvel • Det riktiga havet • Sagan om den lilla farbrorn (An aotrou bihan e-unan)
* 1980 - Nils Pantaloni Penell • Mamman och den vilda bebin (Ar vamm hag ar babig spontus)
* 1981 - Max nalle • Max bil • Max kaka
* 1982 - Pompe badar i en å • Pompe går i skogen (skeudennaouet gant Eva Eriksson) • En liten cyklist • Max lampa (Lamp Max) • Max balja • Max boll (Bolotenn Max) • Den vilda bebiresan
* 1983 - Pompe tar en promenad • OBS! Viktigt
* 1985 - Sakta, sakta...men ändå framåt • Sagan om Karlknut • Hunden med rocken • Vilda bebin får en hund
* 1986 - Vitkind • Max potta (Pod max) • Max dockvagn
* 1987 - Vems lilla mössa flyger? • Pellerell
* 1988 - Nu är du mitt barn • Hemligheter
* 1989 - Sunkan flyger (tillsammans med Olof Landström)
* 1990 - Den vilda bebiresan • Korken flyger • Stackars Allan
* 1991 - Titta Max grav! • Pojken och stjärnan (Tillsammans med Anna-Clara Tidholm)
* 1992 - Bra Börje • Boken om Sparvel • Restaurangen är stängd • Stora syster, Lille bror
* 1993 - Jag säger bara Elitchoklad • Puss puss sant sant
* 1994 - Max blöja • Max napp • Här är det lilla huset (An Ti bihan)
* 1995 - Svempa vill ha många nappar • Lilla lokomotivet Rosa • Kungsholmen ros
* 1996 - Rosa flyttar till stan
* 1997 - Rosa på bal • Nu är vi gorillor låssas vi
* 1998 - Per och Pompe • Nämen Benny • Nu är vi jobbarkaniner • Andrejs längtan • Mössan och korken flyger
* 1998 - Nämen Benny
* 1999 - Prinsessan Rosa • Rosa på dagis
* 2000 - Vi leker att du är en humla • Ängeln Gunnar dimper ner
* 2001 - Jamen Benny
* 2004 - Boken om Benny
* 2005 - I min farmors hus
* 2006 - VLMF
* 2007 - Nöff nöff Benny (Benny en dour)
* 2009 - Om sorgen och den lilla glädjen
# Barbora Cellská

Barbora Cellská (en tchekeg) pe Barbara Celjska (en kroateg ha sloveneg) pe Cillei Borbála en hungareg, ganet war-dro 1390/1395 ha marvet en 1451, a oa ur briñsez sloven, a oa rouanez Bohemia ha Hungaria hag Impalaerez Santel. Lesanvet e voe « Messalina Alamagn ».

## He buhez

| Barbora Cellská | Merc'h e oa d'ar c'hont Herman II Celje, eus Celje, e Slovenia hiziv, ha da Anna Schaunberg. En 1408 e timezas da Sigismund Luksembourg a oa bet dilennet da roue Hungaria abalamour ma oa dimezet da Vari Hungaria, e bried kentañ. Pa intañvas ar roue e timezas da Varbora ha gant skoazell e dad-kaer e voe trec'h d'e enebourien kroat ha bosniak. Ur verc'h o doe, Elesbed Bohemia (1409–1442), ha setu-hi pennhêrez. Dimeziñ a eure da Albert II an Impalaeriezh Santel, arc'hdug Aostria. Peurvuiañ e chome Barbara e Hungaria tra ma veze he fried oc'h ober war-dro e rouantelezhioù all. Gant se e renas e Hungaria e 1412, 1414, 1416 ha 1418. Kurunennet e voe evel rouanez Hungaria en 1408, rouanez Alamagn en 1414, Impalaerez Santel e 1433 ha rouanez Bohemia en 1433. Barbara a glaskas, gant he breur hag he niz, ober da uhelidi Bohemia reiñ kurunenn Bohemia da Wladyslaw III Pologn pe Kasimir Pologn goude marv Sigismund kozh, e-lec'h d'he mab-kaer Albert Austria; en eskemm e timezje Wladyslaw dezhi. Pa voe klevet kement-se gant Sigismund e lakaas anezhi er vac'h e Bratislava e miz Kerzu 1437. Pa varvas Sigismund e voe dieubet Barbara, tennet he madoù diganti, ha harluet eus Hungaria. Mont a reas da Bologn neuze, ha hervez Pagal Dlugošą e voe roet Sandomierz dezhi. E 1441 avat ez eas da v-Melnik, en Bohemia. Dimezet e oa bet Barbara en 1401 hag euredet e 1405 pe 1408 da Sigismund E fin he buhez e rae war-dro alkimiezh ha skiantoù kuzh. Mervel a reas gant ar vosenn. | Barbora Cellská |
# Barbourula

Barbourula :
| Barbourula busuangensis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Bombinatoridae |
| Genad : | Barbourula |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Barbourula zo ur genad e rummatadur an divelfenneged, ennañ tousegi eus Filipinez ha Borneo en arvar bras pe vrasoc'h da vont da get.

## Spesadoù

* Barbourula busuangensis
* Barbourula kalimantanensis
# Barbuda

Barbuda zo un enezenn vihan er Mor Karib, hag unan eus inizi Antigua-ha-Barbuda, en hanternoz da Antigua, e-kreiz an Antilhez Bihanañ. Er c'hreisteiz dezhi emañ Enez Montserrat ha Gwadloup, hag en hanternoz Nevis, Saint Kitts, Saint-Barthélemy, hag Enez Sant-Martin. Emañ an darn vrasañ eus ar 1 500 a dud o chom e Codrington (1 100 a dud). Un aerborzh zo e Codrington.

## Istor

Ar Siboney eo a voe kentañ annezidi Barbuda en -2400. An Arawaked hag an Indianed karib a dude an enezenn pa zegouezhas Kristol Goulm e 1493. Goude-se e teuas ar Spagnoled, ar C'hallaoued, hag ar Saozon adal 1667.
* Parrezioù Antigua-ha-Barbuda
Parrezioù Enez Antigua :
Saint-George |
Saint-John |
Saint-Mary |
Saint-Paul |
Saint-Peter |
Saint-Philip
Douaroù stag: Barbuda | Redonda :
# Barbâtre

Barbâtre a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* An draezhenn war an douar-bras
* An draezhenn e Nervouster
* War vord ar Meurvor Atlantel hag en enez Nervouster emañ Barbâtre,

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1858 diwar ul lodenn eus kumun Noirmoutier-en-l'Île; lakaet e voe e Kanton Noirmoutier-en-l'Île hag en Arondisamant Les Sables-d'Olonne.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 58 gwaz eus ar gumun, da lavarout eo 3,32% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas deg den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### TFOA

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e Khel en Alamagn d’ar 4 a viz Du 1945.

#### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel, unan d’ar 17 a viz Ebrel 1946, penn-brigadier e oa, egile d’ar 7 a viz Here 1950 e Bro Dong Khé, serjant-major e oa er GTMEO (Groupement de Tabors Marocains en Extrême-Orient).

## Monumantoù ha traoù heverk

* La Plaine.
* La Fosse.
* La Frandière.
* Milinoù-avel,
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nikolaz.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Cassini - EHESS
* ↑ (fr) Cassini - EHESS
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Barcellona Pozzo di Gotto

Barcellona Pozzo di Gotto a zo ur gumun ag Italia e meurgêr Messina.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun .
# Pont-Pagan

Pont-Pagan :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Pont-Péan |
| Anv gallek (ofisiel) | Pont-Péan |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Bruz |
| Kod kumun | 35363 |
| Kod post | 35310 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Demolder 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Roazhon Meurgêr |
| Bro velestradurel | Bro Roazhon |
| Lec'hienn Web | www.pontpean.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 389 ann. (2020) |
| Stankter | 501 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 00′ 46″ Norzh 1° 42′ 17″ Kornôg / 48.01278099, -1.70466695 |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 44 m |
| Gorread | 8,76 km² |
| Pont-Pagan ||
| kemmañ |
Pont-Pagan a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Bruz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* Ar Sec'h a dreuz ar gumun.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Repuidi Brezel Spagn e Breizh

* Degemeret e voe meur a diegezh repuidi e Pont-Pagan.

#### Krouidigezh

* Krouet e voe kumun Pont-Pagan e 1985 diwar ul lodenn eus kumun Sant-Ervlon-an-Dezerzh.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik
* Burevioù ar min kozh.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll ar maerioù :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| C'hwevrer 1986 | Even 1995 | Pierre Récan | | Gwazour kenwerzh |
| Even 1995 | Meurzh 2001 | Louis Gauffeny | | Archer redredad |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | André Gérard | Dehoù-diseurt | Labourer douar |
| Meurzh 2008 | 2020 | Jean-Luc Gaudin | PS | Sterner SNCF |
| 2020 | → bremañ | Michel Demolder | Strollad Komunour Gall | |

## Gevelliñ

Gevellet e vez Pont-Pagan gant:
* Muine Bheag (Iwerzhon) abaoe 1999.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ofisiel ar gumun
* (br)Pont-Pagan war Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Isabelle Le Boulanger, L'Exil espagnol en Bretagne 1937-1940, Coop Breizh, 2016, pajenn 290
* ↑ (fr)Cassini-EHESS
# Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h

Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h :
| An ti-kêr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Pont-de-Buis-lès-Quimerch |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | ar Faou (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29302 |
| Kod post | 29590 |
| Maer Amzer gefridi | Roger Mellouët 2008-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon-Arvor ar Stêr-Aon |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 617 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 15′ 19″ Norzh 4° 05′ 18″ Kornôg / 48.255278, -4.088334 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 96 m bihanañ 0 m — brasañ 278 m |
| Gorread | km² |
| Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h ||
| kemmañ |
Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h a zo ur gumun eus Bro-Gerne, pennlec'h Pont-ar-Veuzenn, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. E 1965 e kendeuzas kumunioù Pont-ar-Veuzenn, Kimerc'h ha Logonna-Kimerc'h evit ober ar gumun nevez.

## Istor

Ur barrez kozh e oa Kimerc'h : iliz ar Vourc'h kozh (betek 1873), bremañ e dismantroù, a voe savet adal kreiz ar XVvet kantved. Trev anezhi e oa Logonna-Kimerc'h. Deuet an eil hag eben da gumunioù distag e 1790.
Pont-ar-Veuzenn, er c'hontrol, n'eo deuet da gumun nemet e 1949 : stag e oa betek neuze un tammig da gKimerc'h ha dreist-holl da Sant-Segal. Anavezet mat al lec'h koulskoude, peurget dre ar veilh-boultr bet krouet en-dro d'an Dourdu (Doufine) e 1688 : e miz Mezeven 1795, ur bagad chouanted a ouezas kavout an hent betek eno, e-ser diskarañ meur a berson touer tro-war-dro.
Kendeuziñ a reas an teir c'humun e 1965 : kumun Pont-ar-Veuzenn rik he deus padet 16 vloaz, gant ur vaerez nemeti, Suzanne Ploux (chomet e penn ar gumun nevez betek 1974).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Dismantroù iliz Sant Pêr e bourc'h kozh Kimerc'h
* Iliz bourc'h kozh Kimerc'h
* Iliz bourc'h kozh Kimerc'h
* Karnel bourc'h kozh Kimerc'h
* Ivinenn 400 vloaz

## Douaroniezh

* An Dourdu (Doufine) e traoñ Pont-Nevez e Pont-ar-Veuzenn.
* Kemberiñ ha ra ar Stêr Aon hag an Doufin etre Sant-Segal ha Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h e Beg-ar-C'houbl.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel ar gumun
* (br) Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h en EBSSA
* (fr) Glad Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Pont-ar-llechau

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pont-ar-llechau.

## Gerdarzh

Diwar pont ha llech.
# Pont-Saint-Martin (Aosta)

Pont-Saint-Martin (Aosta) zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Pont-an-Ezen

Pont-an-Ezen zo ur c'harter eus Brest.

## Istor

En XVIII$^{vet}$ kantved e oa kazarnioù er c'harter da zegemer ar brizonidi kaset goude d'ar galeoù. Adalek 1802, en amzer Ren ar Gonsuled, ha dreist-holl ar goañvezh 1802-1803, e veze degaset 1 500 prizoniad eus an Antilhez dilestret e Brest, hag en o zouez 800 eus Gwadloup ha ne oa ket bet amzer da lazhañ eno.
Ne oa ket tommet ar c'hazarnioù, ne veze ket roet dilhad dezho, kalz a varvas.
Etre 1917 ha 1919 e voe ur c'hamp eno evit ar miliadoù a soudarded amerikan dilestret e Brest.

## Notennoù^

* ↑ Histoire : l’épisode méconnu des 1 500 Antillais déportés à Brest, Le Télégramme, 13/09/2020
* ↑ Les archives de la présence américaine en Bretagne (1917-1919), En Eñvor
# Pont-ar-Gothi

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pont-ar-Gothi.

## Gerdarzh

Diwar pont hag anv ar stêr Cothi.
# Newport (Rhode Island)

Newport zo ur gêr lec'hiet e gevred Rhode Island er Stadoù-Unanet. Bez' e oa 24 572 a annezidi e 2010. Penn-lec'h kontelezh Newport eo ivez. Krouet eo bet anv Newport en ur mod ofisiel e 1639.

## Kêrioù gevellet

| Japan | Shimoda |
| Iwerzhon | Cionn tSáile |
| Portugal | Ponta Delgada |
| Italia | Imperia |
| Gres | Skiathos |
| Kanada | Saint John, New Brunswick |
| Sveden | Malmö |

## Sonerezh

Brudet e oa an Newport Folk Festival er bloavezhioù 1960. Bep bloaz e vez aozet c'hoazh e miz Eost.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Newsweek

Newsweek a zo ur gazetenn gelaouiñ amerikan, krouet e 1933. Embannet e vez e New York dindan ur stumm sizhuniek, embannet e veze 3 milion a skouerennoù er Stadoù-Unanet ha 4 milion a skouerennoù en etrevroadel a-raok ma vefe lakaet un embann niverennel nemetken adal ar bloavezh 2012.
Kenstriver daonet ez eo d'ar gazetenn Time Magazine.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn Newsweek
# Newburgh

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Newburgh zo un anv-lec'h saoznek ha skotek.

## Gerdarzh

Savet eo diwar ar gerioù saoznek ha skotek "new" (nevez) hag ar ger skotek "burgh".

## Lec'hioù
### Bro-Skos

* Newburgh (Fife), bet ur Royal Burgh
* Newburgh, Aberdeenshire, kêriadenn
* Newburgh, Borders, kêriadenn
* Newburgh, Moray, kêriadenn
* Newburgh, Orkney, kêriadenn

### Bro-Saoz

* Newburgh, Lancashire, kêriadenn
* Newburgh, North Yorkshire, kêriadenn
* Newburgh Priory, North Yorkshire
* Winfrith Newburgh, Dorset

### Kanada

* Newburgh, Ontario, kêriadenn

### Stadoù-Unanet

* Newburgh, Indiana, kêr
* Newburgh, Maine, kêr
* Newburgh (New York), anvet diwar Newburgh (Fife), gant Skosiz divroet
* Newburgh, Ohio, kêriadenn hiziv e Cleveland
* Newburgh Heights, Ohio

## Tud

* William of Newburgh, istorour saoz en XIIvet kantved
* Earl of Newburgh
* Brockhill Newburgh (c. 1659 – 1741),
* Thomas Newburgh (c.1695–1779), barzh iwerzhonat

## Pennadoù kar

* Neuburg
* Newberg
* Newborough
* Newburg
* Irienn Newburgh
# Newcastle upon Tyne

Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Tyne ha Wear e 1986, eo Newcastle upon Tyne.

## Istor

Anv kentañ Newcastle-upon-Tyne a oa Pons Aelii, Pons Aelius, da lavarout eo "Pont Ael", ur c'hreñvlec'h roman meur eus Moger Hadrian, war ar stêr Tinea. Dont a ra eus hini an impalaer en devoa lakaet sevel ar voger, Publius Aelius Hadrianus, anavezet evel Hadrian, bet impalaer adalek an 11 a viz Eost 117 betek an 10 a viz Gouere 138.
Hervez an Notitia Dignitatum, XL34, e oa staliet eno Tribunus cohortis primae Cornoviorum ("tribun kentañ strollad Kornovied")
Abalamour ma oa en ur c'hroashent e voe savet ur c'hastell koad eno gant Roperzh, mab Gwilherm an Alouber, e 1080. Diwar neuze e voe anavezet al lec'h evel Novum Castellum e latin, pe New Castle e saozneg, resisaet gant anv ar stêr a dremen eno, an Tyne. Ur c'hastell mein a voe savet e-lec'h an hini koad e 1087. Meur a wech e voe tapet ha kollet ar c'hastell gant alouberien eus Bro-Skos.

## Ardamezouriezh

" e gul, e dri kastell gant tri tour en arc'hant"

## Levrlennadur

* Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-names. Clarendon Press. Oxford. 1936 - 1980
* Ordnance Survey : Map of Roman Britain. Southampton. 1956
* A.LF Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* Patrick Galliou : Le Mur d'Hadrien. Ultime frontière de l'Empire romain. Embannadurioù Armeline. 2001

## Dave ha notennoù

* ↑ Load kefridiel Distrig Newcastle upon Tyne
* ↑ ND XL-34 : Tribunus cohortis primae Cornioviorum, PONTE AELI RIB 1638 : IMP(ERATORIS) CAES(ARIS) TRAIANI / HADRIANI AVG(VUSTI) / LEG(IO) II AVG(VSTA) / A(VLO) PLATORIO NEPOTE LE(ATIO) PR(O) PR(AETORE).
* ↑ Novum castellum, 1130, P; Nouum Castellum super Tinan, 1168, P; Novum Castrum, 1254, Val.
# Newcastle

Meur a lec'h zo anvet Newcastle er broioù saoznek .
Lakaat a reer da gentañ kêr Newcastle upon Tyne e Bro-Saoz.
Met an anv a gaver ivez e broioù all.

## Aostralia

* Newcastle, Sukembre Nevez
* Newcastle Waters (Northern Territory), en Northern Territory
* Toodyay, e Western Australia a oa anvet Newcastle gwechall.

## Bro-Saoz

* Newcastle-under-Lyme, e Staffordshire
* Newcastle, Herefordshire
* Newcastle, Shropshire (Newcastle on Clun), kêriadenn

## Iwerzhon

Meur a gêr eus Iwerzhon zo anvet Newcastle e saozneg pe An Caisleán Nua en iwerzhoneg. An hini brudetañ eo
* An Caisleán Nua Thiar (Newcastle West), e kontelezh Luimneach

## Jamaika

* Newcastle, Jamaica

## Kanada

* Newcastle (New Brunswick), e kêr Miramichi
* Newcastle (Ontario), e Clarington, e Durham Region
* Newcastle Ridge, ur venezieg en Enez Vanvouver, e British Columbia.

## Kembre

Meur a gêr eus Kembre zo anvet Newcastle e saozneg pe Castell Newydd e kembraeg. En o zouez emañ :
* Castellnewydd ar Ogwr, e-kichen Pen-y-bont ar Ogwr
* Castellnewydd Emlyn, e kontelezh Caerfyrddin.

## Stadoù-Unanet

* New Castle (Colorado)
* New Castle (Indiana)
* New Castle (Kentucky)
* Newcastle (Maine)
* Newcastle (Nebraska)
* New Castle (New Hampshire)
* Newcastle (Oklahoma)
* New Castle (Virginia)
* Newcastle (Washington)
* Newcastle (Wyoming)

## Suafrika

* Newcastle (Suafrika), ur gêr e KwaZulu-Natal

## Gwelout ivez

* Kastell-Nevez
# Newport

Newport ("Porzh nevez") zo un anv-lec'h paot a-walc'h er broioù saoznek.

## Aostralia

* Newport (Sukembre-Nevez)
* Newport (Victoria)

## Iwerzhon

* Newport, anv saoznek Baile Uí Fhiacháin e Kontelezh Maigh Eo
* Newport, anv saoznek An Port Nua e Kontelezh Tiobraid Árann

## Kanada

* Newport Corner (Skos Nevez)
* Newport Landing (Skos Nevez)
* Newport Station (Skos Nevez)

## Rouantelezh-Unanet
### Bro-Saoz

* Newport (Riding Reter Yorkshire)
* Newport (Essex)
* Newport (Gloucestershire)
* Newport (Enez Wight)
* Newport (Shropshire)
* Newport (Pagnell)

### Bro-Skos

* Newport-on-Tay

### Kembre

* Newport, a zo Casnewydd e kembraeg, Kasnevez a-wechoù e brezhoneg, kêr vras ha porzh e gevred Kembre, er reter da Gerdiz, e Sir Fynwy ha Gwent
* Newport, a zo Trefdraeth e kembraeg, kêr vihan e Sir Benfro.

### Kernev-Veur

* Newport, anv saoznek parrez Porthnowyth, e kêr Lannstefan.

## Stadoù-Unanet

* Newport (Arkansas)
* Newport (Kalifornia)
* Newport (Delaware)
* Newport (Florida)
* Newport (Indiana)
* Newport (Kentucky)
* Newport (Maine)
* Newport (kontelezh Charles, Maryland)
* Newport (Michigan)
* Newport (Minnesota)
* Newport (Nebraska)
* Newport (New Hampshire)
* Newport (Jerzenez-Nevez)
* Newport (Jersey City), e Jerzenez-Nevez, karter
* Newport (New York)
* Newport (Norzhkarolina)
* Newport (Oregon)
* Newport (Pennsylvania)
* Newport (Rhode Island)
** Kontelezh Newport (Rhode Island)
* Newport (Sukarolina
* Newport (Tennessee)
* Newport (Vermont)
* Newport (Washington)
* Newport (Wisconsin)
* Newport Beach (Kalifornia)
* Newport Coast (Kalifornia)
* Newport News ((Virginia)
* Newport Township (kontelezh Luzerne, Pennsylvania)
* Fountain City (Indiana), anvet "Newport" gwechall.

## Zeland-Nevez

* Opua - a oa anvet Newport gwechall

## Pennadoù kar

* New ha Port
* Nieuwpoort
* Nowy Port, un distrig e Gdańsk, e Pologn
# Newspeak

An newspeak ("nevezyezh") eo yezh Oceania er romant saoznek Nineteen Eighty-Four (1984), gant George Orwell e 1949. Honnezh zo ur yezh hag a zo ur benveg krouet gant ar Stad hollveliourez e-sell da lakaat harz d'ar frankiz da soñjal, ha d'ar meizadoù a c'hallfe mont a-enep ar galloud, evel ar frankiz, ar peoc'h. Kement doare-soñjal disheñvel zo lakaet da dorfed-soñjal (thoughtcrime) pa'z int kontrol da ideologiezh an Ingsoc, pe Sokialouriezh Saoz ; ur benveg eo an newspeak etre daouarn Big Brother ("Breur Bras") hag ar Strollad, a zo e penn ar vro.
Displeget eo petra eo an newspeak er rann The Principles of Newspeak ("Pennahelioù Nevezyezh"), ur goudeskrid d'ar romant Nineteen Eighty-Four. En un doare yezhel e tenn an newspeak d'ar saozneg e-keñver yezhadur, nemet koazhañ dizehan a ra niver ar gerioù da leuskel o lec'h da c'herioù eeunik. Ar pal, war hir dermen, eo lakaat izili ar Strollad d'ober gant an newspeak a-benn 2050... Ar gerioù Newspeak — Ingsoc (Nevezyezh – English Socialism) ha Minitrue (Ministry of Truth, ministrerezh ar Wirionez) — zo bet awenet gant giz ar berradurioù en Unvaniezh Soviedel, evel er gerioù politburo (Politburo of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union), Comintern (Communist International), kolkhoz (collective farm), ha Komsomol (Kevre ar Gounourieon yaouank).

## Yezhoù all

* (ca) novaparla
* (de) Neusprech
* (es) neolengua, nuevahabla
* (fr) novlangue, hervez troidigezh Amélie Audiberti
* (pt) novilíngua, novafala

## Levrlennadur

* (en) Newspeak Dictionary
* (en) Burgess, Anthony. Nineteen Eighty-Five. Boston : Little Brown & Co, 1978 (ISBN 0-316-11651-3)
* (en) Green, Jonathon. Newspeak: a dictionary of jargon. London, Boston : Routledge & Kegan Paul, 1984, 1985 (ISBN 0-7102-0673-9)
* (de) Klemperer, Victor. LTI - Lingua Tertii Imperii: Notizbuch eines Philologen • (en) LTI - Lingua Tertii Imperii: A Philologist's Notebook. Lewiston : E. Mellen Press, 1997 (ISBN 0-7734-8681-X)
* (en) Klemperer, Victor. The language of the Third Reich: LTI - Lingua Tertii Imperii: A Philologist's Notebook. London, UK ; New Brunswick, NJ : Athlone Press, 2000 (ISBN 0-485-11526-3)
* (en) Young, John Wesley. Totalitarian Language: Orwell's Newspeak and Its Nazi and Communist Antecedents. Charlottesville : University Press of Virginia, 1991 (ISBN 0-8139-1324-1)
# Newcastle (Sukembre-Nevez)

Newcastle zo ur gêr hag ur porzh e stad New South Wales (Sukembre Nevez) en Aostralia. Emañ ur 160 km bennak en norzh da Sydney, e genoù ar stêr Hunter. War-dro 320 000 a dud zo o chom e Newcastle.
# Nardodipace

Nardodipace zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Naria (genad)

Naria :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Naria |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Naria a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.

## Taksonomiezh

Ar genad Naria a zo bet diskrivet gant Broderip e 1837.

## Spesadoù

Daou spesad a zo bet renket er genad-mañ :
* Spesad Naria irrorata (Gray, 1828) a vez kavet e Polinesia Gall er Meurvor Habask.
* Spesad Naria ostergaardi (Dall, 1921) a vez kavet en Hawaii er Meurvor Habask.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 05 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=573905(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Nardò

Nardò zo ur gumun en Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.