OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bel Espoir II

Bel Espoir II a zo ur oueletenn, teir gwern dezhi, gant gouelioù-kastell.
Savet eo bet e 1944 e Svendborg (Danmark) evel bag-pesketa, dindan an anv Nette S.
Perc'hennet eo abaoe 1968 gant ar gevredigezh Amis de Jeudi Dimanche, bet savet e 1951 gant an tad Michel Jaouen hag an tad Gounon.
Lakaet eo bet war roll monumantoù istorel e Bro-C'hall d'an 26 a viz Meurzh 1993.
Kinig a ra stummadurioù diwar-benn micherioù ar mor d'an oadourien yaouank, felladennerien ha drammgaezhiaded, ha beajoù war vor d'an holl dud.

## Liammoù diavaez

* {fr} Lec'hienn ar gevredigezh Amis de Jeudi-Dimanche
# Bela Toth

Bela Toth a zo bet ganet d’an 19 a viz Ebrel 1943 e Budapest (Hungaria).
Mestrc'hoarier ha skrivagnour echedoù italian, ag orin eus Hungaria.
Mestr Etrebroadel FIDE abaoe 1974.
Peder gwezh e voe Kampion Italia: e Pesaro e 1975, e Lucca e 1976, en Agnano e 1980 hag en Arco di Trento e 1982.
E miz Ebrel 1985 e oa e renk Elo da 2577. 2336 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Meurzh 2011.
E-pad ar bloavezhioù 1970 e skrive er gazetenn L'Italia Scacchistica. Kenlabourat a reas d'ar gazetenn echedoù alamanek suis Die Schachwoche e 1983 ha 1984.

## Oberennoù skrivet

* Bela Toth, Damengambit, Minoritätsangriff, 1987 ;
* Bela Toth, Die Russische Verteidigung, 1987.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chess Games
# Belaeron

Belaeron :
| Ar wezenn varv. ||
| Anv(ioù) all | Beneron |
| Anv gallek | Île Bailleron |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Inizi Mor Bihan Gwened |
| Lec'hiadur | Mor Bihan (Pleg-mor Gwaskogn) |
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 34′ 35″ N, 2° 44′ 53″ K |
| Gorread | 0,06 km² |
| Lein uhelañ | 11 m |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Gwened |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Kumunioù | Sarzhav |
| Statud | Gwarezva naturel |
| Poblañs ||
| Poblañs | ? ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Belaeron, pe Beneron, a zo un enezennig er Mor Bihan, stag ouzh kumun Sant-Armael, e departamant ar Mor-Bihan hag e Bro-Gwened.

## Geografiezh

E-tro 6 hektar zo dezhi. Emañ er reter da Daskon ha da gêriadenn An Annez e Sant-Armael, er biz d'Ar Bladig hag er gwalarn d'an Dervenneg ha d'Ar C'hozhti.

## Istor

Prenet e oa bet e 1946 gant un industrielour parizian evit he zreiñ en ul lec'h vakañsiñ. Savet e oa bet daou di eno gant ur familh a c'houneze douar an enezenn.
A-drugarez d'un donezon eo bet adprenet an enezenn gant Skol-Veur Roazhon e 1959.
Ur gwarezva evned eo hiziv-an-deiz.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ "Belaeron" war KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
# Belalcázar (Spagn)

Belalcázar zo ur gumun e proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn.
# C'hwervizon

Al louzaouenn-staoter, pe c'hwervizon zo ul louzaouenn anavezet ivez evel taraxacum, a zo eus ur spesad louzoù bleunius eus ar seurt asteraceae.
Paotañ a reont e meteier kerreizh lodenn hanternozel an Douar, met bremañ ivez el lodenn greisteiz. Alies e vezont gwelet evel gwalllouzoù, goude ma vez debret seurtoù zo.
# C'hwevrer 2015 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2014 e Breizh - 2015 e Breizh - 2016 e Breizh
2015 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù

* Sul 8 a viz C'hwevrer : votadegoù e kumunioù Saoudan, el Liger-Atlantel, ha Langoed, en Il-ha-Gwilen, da c'houlenn digant an dud 1) ha fellout a ra dezho ma vefe ur rannvro Breizh gant pemp departamant ; 2) ha fellout a ra dezho ma vefe unanet ar pemp kuzul-departamant hag ar c'huzul-rannvro d'ober ur vodadenn hepken evit Breizh. Ouzhpenn an tri-c'hard eus an dud o doa votet o deus respontet ya d'an daou c'houlenn e pep hini eus an div gumun.
# C'hwevrer 2010 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2009 e Breizh - 2010 e Breizh - 2011 e Breizh
2010 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu
# C'hwez

Ar c'hwez, pe c'hwezenn, pe dour-c'hwez, eo an dourenn a vez kenderc'het gant ar gwagrennoù c'hwezpar a zo e kroc'hen ar bronneged. Dont a ra ar c'hwez eus ar c'horf hag e tiver warnañ a-benn e yenaat pa vez tomm an amzer pe goude ur strivadenn.
Kalz dour zo e c'hwez mab-den. Gouest eo an den da c'hweziñ etre 2 ha 4 litrad bep eurvezh, da lavaret eo etre 10 ha 14 litrad bemdez. Goloet e vez ar c'horf a c'hwez neuze, gant war-dro 15 g dre vututenn ha dre mm² bemdez. Nebeutoc'h a c'hwez a vez kenderc'het gant un den kent ar gaouregezh.
An dud, ar primated hag ar c'hezeg a genderc'h kalz c'hwez, hogen lod loened o deus nebeut a wagrennoù c'hwezpar, setu e rankont yenaat dre gas aer dre o geol, evel ar c'hon, evit ma c'hoarvezfe an aezhennadur e kavenn o geol hag en o gargadenn.

## Arc'hweladur

En ur wagrenn anvet gouzerc'hvel, a zo en empenn, emañ an neuron a ra war-dro gwrezverk korf un den. Dre ar c'hroc'hen e teu an ditouroù betek ennañ : pa vez re uhel ar wrez e telusk ar gouzerc'hvel ar c'henderc'hañ c'hwez gant ar gwagrennoù c'hwezpar, kement-se dre ar reizhiad nervel. Yenaet e vez ar c'horf dre aezhennadur ar c'hwez a-ziwar gorre ar c'hroc'hen. Seul dommoc'h ar c'horf, seul vuioc'h a c'hwez a vez kenderc'het d'e yenaat. Pa yena ar c'hroc'hen e yena ivez ar gwazhied a zo dindanañ, ar gwad freskoc'h a zo oc'h amredañ enno a zistro da greiz ar c'horf d'e yenaat d'e dro.
Daou abeg zo d'ar c'hweziñ : pa vez tomm ar c'horf dre wall an amzer pe an embregañ, ha pa vez fromet-bras an den. En degouezh diwezhañ-mañ ne vez c'hwez nemet war palvoù an daouarn, seulioù an treid, an divgazel hag an tal.
War-dro tri milion a wagrennoù c'hwezpar zo e korf un den, an niver anezho o kemmañ hervez e reizh, e hiloniezh, e stad korfel, e oad, e endro. Muioc'h a c'hwez a vo ezhomm evit yenaat ur c'horf klañv gant an derzhienn, pe re dev, pe brasoc'h eget keitad : muioc'h a dolz zo da yenaat en daou zegouezh diwezhañ-mañ.
Kemmoù er c'henderc'hañ c'hwez a c'hoarvez pa zilec'h un den eus ur vro yen d'unan domm : muioc'h a c'hwez a vez kenderc'het, ha muioc'h a zour zo er c'hwez.

## Aozadur

Dour pergen zo er c'hwez, 99 % anezhañ. En 1 % a chom ez eus urea CO(NH$_2$)$_2$, a gaver en troazh hag a ro o liv melen d'an tarchoù c'hwez, trenkenn laktek C$_3$H$_6$O$_3$ hag elfennoù maenel. Kemmañ a ra ar c'hementad ag elfennoù maenel diouzh an den, gwrezverk al lec'h m'emañ, e from, padelezh ar c'hweziñ hag ar c'hementad ag elfennoù maenel a zo en e gorf. Dre vras e kaver natriom (0,9 g dre litrad c'hwez), kaliom (0,2 g/l), kalkiom (15 mg/l) ha magneziom (1,3 mg/l). Elfennoù metalek a gaver ivez, a-gementadoù tanav avat : houarn (1 mg/l), zink (0,4 mg/l), kouevr (0,3-0,5 mg/l), krom (0,1 mg/l), nikel (0,01 mg/l) ha plom (0,1 mg/l) ; diouzh pep den eo ar c'hementadoù-se, a c'hall bout lieskementet betek pemzek gwech a zen da zen. Evit a sell ouzh trenkegezh ar c'hwez, etre 4 ha 7 e vez e pH keitat : eus trenkidik da anvec'hiet (i.e. na trenk na bazek) neuze.
# C'hwevrer

← C'hwevrer → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | | | | | | |
Eil miz ar bloaz eo C'hwevrer en deiziadur gregorian.
Miz berrañ ar bloavezh eo, 28 deiz ennañ ; un devezh ouzhpenn a vez bep pevar bloaz, er bloavezhioù bizeost evel 2020.
Dont a ra an anv brezhonek eus an anv-gwan latin februarius, « miz ar glanaat », eus februare « glanaat », diwar anv an doueez roman Febris, deuet diwar anv an doue etrusk Februus ar glanaer : gouel ar glanaat en nevezamzer e oa ar februa, februalia, a veze lidet da 15vet devezh ar miz-se.

## Lidoù

* D'an 2 e vez Gouel Maria ar Gouloù en Iliz katolik roman, ma lider kinnig Jezuz gant e dud e templ Jeruzalem.

## Krennlavaroù

* « An Ened sec'h, Pask kailharek / A laka an arc'h da varrek »
* « Ar voualc'h a gan e miz C'hwevrer eo gwelloc'h dezhi tevel »
* « Da c'houel Chandelour / Deiz da c'hwec'h eur da bep micherour / Nemet d'ar c'hemener ha d'ar gwiader »
* « Da c'houel Maria ar gouloù / Kuzhet ar c'hantolerioù / Ha torret ar c'hegeloù / Hanter greun, hanter bloaz / An had diavaez / An ozhac'h en e aez »
* « Da c'houel Mathiaz / Ar piged a ra o neizh »
* « Da c'houel Mathiez / Vi e revr an houadez / Hag ar big a choaz he farez »
* « Da c'houel ar Chandelour / Deiz da bep micherour / Nemet d'ar c'hemener / Ha d'al luguder »
* « Deuet Meurlarjez pa garo / Pask pe Gazimodo / En Ebrel en em gavo »
* « Diouzh an heol Meurlarjig / Diouzh an etev, Paskig »
* « Etre Pask ha Meurlarjez / Seizh sizhun nemet daou zeiz / Etre Pask ha Pentekost / Seizh sizhun penn ha lost »
* « Gouel Mari ar Chandelour / Deiz da bep micherour / Ar c'hantolorioù en tan / Hag ar vatezh da gousket / Pa vez debret he c'hoan »
* « Gouel Mari ar gouloù, gora ar chandelour / Hir a-walc'h an deiz d'an ozhac'h da labourat / Ha d'ar wreg da gribat »
* « Gouel sant Mathiaz / Ne savo ket ar c'hoad e glas / Troc'het hiziv, sec'h warc'hoazh »
* « Mar deuje Meurlarjez teir gwech ar bloaz / E lakaje an dud da redek en noazh »
* « Meurlarjez 'tal an tan, Pask en nor »
* « Meurlarjez kailharet / Arc'h ha solier barrek »
* « Meurlarjez me 'garfe 'vefe bemdez / an eost div wech ar bloaz / Ha gouel Mikael bep seizh vloaz »
* « Miz C'hwevrer : hanter blouz, hanter foenn, hanter gerc'h / Hag al lodenn vrasañ c'hoazh war-lerc'h »
* « Miz C'hwevrer a c'hwezh, a c'hwezh / Hag a lazh ar voualc'h war he neizh »
* « Ret eo lakaat piz e glec'h / N'eo ket hiziv evel dec'h
* « Tremenet gouel sant Mathaiz / An heol d'e liv, an dour d'e blas / Ha lezenn an hent da vezañ glas »

## Notennoù

* ↑ Ened : predad gouelioù etre gouel ar Rouaned (06/01) ha Merc'her al Ludu (deiz kentañ ar C'hoariz, 46 devezh a zioueroù etre Meurlarjez ha Pask) ; e 2019 e red an Ened eus ar 06/01 betek ar 06/03, Meurlarjez o vout d'ar 05/03 hag e red ar C'hoariz adalek ar 06/03 betek an 21/04.
* ↑ Mathiez : 24/02.
* ↑ Da c'houel Mikael e veze paeet ar feurmoù, ha tutaet mevelien.
* ↑ Da Verc'her al Ludu. »
# C'hwevrer 2008 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2007 e Breizh - 2008 e Breizh - 2009 e Breizh
2008 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Merc'her 6 a viz C'hwevrer

* marv Gwenc'hlan ar Skouezeg, drouiz meur Goursez Breizh.
# C'hwevrer 2009 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2008 e Breizh - 2009 e Breizh - 2010 e Breizh
2009 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù

* Lun 9 a viz C'hwevrer : kentañ staj brezhoneg evit an oadourien e bro Raez, aozet gant Kentelioù an Noz e Kerverner-Raez.
* Sadorn 21 a viz C'hwevrer : gant an UNESCO eo bet embannet atlas ar yezhoù en arvar, da-geñver Devezh etrebroadel ar yezh vamm a vez lidet bep bloaz d’an 21 a viz C’hwevrer. Hervez an atlas-se emañ ar brezhoneg en arvar bras
# C'hwevrer 2014 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2013 e Breizh - 2014 e Breizh - 2015 e Breizh
2014 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù

* 2 a viz C'hwevrer : gwagennoù bras war an aod da vare ar reverzhi vras. Distruj e meur a lec'h ha kiladeg gant an aodoù.
* 14 a viz C'hwevrer : lakaet eo bet da vont en-dro ar porched Internet Bretania, gant Rannvro Breizh ha gant ar gevredigezh Bretagne Culture Diversité , evit ma c'hallo an dud furchal e dalc'hadoù aozadurioù a bled gant sevenadur Breizh e stumm pe stumm (Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek, Dastum, Gwarez Filmoù Breizh, INA Atlantique, levraoueg niverel Skol-Veur Roazhon 2, Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek, Renabl glad sevenadurel Rannvro Breizh...).
# Antilopenn

Antilopenned :
| 1 : Redunca redunca ; 2 : antilopenn-eland 3 : Tragelaphus scriptus ; 4 : antilopenn India 5 : gazelenn Mongolia ; 6 : saiga ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An antilopenned (pe antiloped) a zo bronneged daskirierien hag a ya d'ober ul lodenn eus kerentiad an ejeneged.
An darn vrasañ anezho a vev en Afrika.

## Spesadoù

* Iskerentiad Antilopinae :
** dibatag
** springbok
** antilopenn India
** gazelenned
** gazelenn-jirafenn
** saiga
** beira
** dikdiked
** antilopenned ar genad Neotragus
** Oreotragus oreotragus
** oribi
** stenbok
** grisbok ar C'hab
** grisbok Sharpe
** tchirou
* Spesadoù 'zo en iskerentiad Bovinae :
** antilopenn pevarc'hornek
** nilgo
** saola
** spesadoù ar genad Tragelaphus (bongo, koudou bras...)
** antilopenn-eland
** antilopenn-eland veur
* Iskerentiad Cephalophinae
* Iskerentiad Hippotraginae :
** antilopenn rouan
** antilopenn c'hlas, aet da get
** antilopenn zu
** oriks beisa
** oriks-semterenn
** jemsbok
** oriks Arabia
** adaks
* Iskerentiad Reduncinae (puku, kob...)
* Iskerentiad Aepycerotinae :
** impala
* Iskerentiad Peleinae
* Iskerentiad Alcelaphinae (hirola, gnoued, bontebok...)
* Iskerentiad Pantholopinae :
** antilopenn Tibet
Daoust d'hec'h anv ne vez ket renket antilopenn Amerika e-touez an antilopenned.
# Antilopenn-vusk

Antilopenn-vusk :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Neotragus |
| Anv skiantel ||
| Neotragus moschatus Von Dueben, 1846 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An antilopenn-vusk, pe suni, (Neotragus moschatus pe Nesotragus moschatus) a zo un antilopenn vihan hag a vev e reter ha su Afrika (Kenya, Tanzania, Malawi, Zimbabwe, Mozambik ha Suafrika).

## Doareoù pennañ

Dont a ra hec'h anv eus ar c'hwezh kreñv a zo gant un dourenn ezveret gant ar gwagrennoù dirak poulloù e zaoulagad.
War-dro 5 kg eo he fouez. Brizhellek eo he c'hein gell-ruz pe gris. Gwenn eo he c'hof, he gouzoug ha tro-dro d'he daoulagad. Ur vandenn zu zo a-us he c'harnioù.
Kerniel zo gant ar par hepken.

## Gouennañ

Ar par a verk e diriad (war-dro 3 ha) gant an dourenn musk-heñvel. Gouennañ a ra gant ur barez pe meur a hini (betek peder) etre miz Du ha miz Meurzh.
An dougen a bad 6 miz hag ur menn nemetañ a vez ganet. Teñvaloc'h eo ar suni yaouank eget al loened gour ha dre-se e c'hell kuzhat aezetoc'h en natur.

## Emzalc'h

Aonik eo an antilopenn-vusk hag oberiant dreist-holl diouzh an noz. Chom a ra er goudor diouzh an deiz.
# Antilopenn India

Antilopenn India :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Antilope |
| Anv skiantel ||
| Antilope cervicapra Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilopenn India (Antilope cervicapra) a zo ur bronneg daskirier a-orin eus India ha degaset da Arc'hantina ha Stadoù-Unanet Amerika.
Ar spesad nemetañ eo er genad Antilope.
# Antilopenn Tibet

Antilopenn Tibet :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Pantholopinae |
| Genad : | Pantholops |
| Anv skiantel ||
| Pantholops hodgsonii Abel, 1826 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilopenn Tibet, pe Tchirou (Pantholops hodgsonii), a zo un antilopenn hag a vev e Tibet.
# Antilopenn-eland

Antilopenn-eland :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Taurotragus |
| Anv skiantel ||
| Taurotragus oryx Pallas, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An antilopenn-eland (Taurotragus oryx pe Tragelaphus oryx) a zo un antilopenn hag a vev en Afrika.
# Antilopenn-eland veur

Antilopenn-eland veur :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Taurotragus |
| Anv skiantel ||
| Taurotragus derbianus Gray, 1847 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An antilopenn-eland veur (Taurotragus derbianus pe Tragelaphus derbianus) a zo un antilopenn hag a vev e kornôg ha kreiz Afrika.
# Antilopenn Bates

Antilopenn Bates :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Neotragus |
| Anv skiantel ||
| Neotragus batesi de Winton, 1903 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilopenn Bates (Neotragus batesi) a zo un antilopenn vihan hag a vev e kreiz ha kornôg Afrika.
# Antilopenn c'hlas

Antilopenn c'hlas :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Hippotraginae |
| Genad : | Hippotragus |
| Anv skiantel ||
| Hippotragus leucophaeus Pallas, 1766 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An antilopenn c'hlas (Hippotragus leucophaeus), liester: antiloped glas, a oa un antilopenn hag a veve e Suafrika. Aet eo da get e-kerzh an XVIII$^{vet}$ kantved.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Antillo

Antillo (Antiḍḍu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Antilopenn Amerika

Antilopenn Amerika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Antilocapridae |
| Genad : | Antilocapra |
| Anv skiantel ||
| Antilocapra americana Ord, 1815 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Antilopenn Amerika (Antilocapra americana) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e Norzhamerika.
Ar spesad nemetañ eo er c'herentiad Antilocapridae.
Eil loen douarel vuanañ ar bed eo (betek 88,5 km/h) hag ar c'hentañ war hedoù hir (betek 56 km/h war 6 km).
# Camandona

Camandona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
# Camarga

Camarga (okitaneg; Camargue e galleg) a zo ur rannvro naturel e Provañs, dindan 145 300 ha, en Okitania, stummet gant delta ar Ron, war vord ar Mor Kreizdouar. Ur "park naturel rannvro" a zo, ar Parc naturel régional de Camargue. E-touez ar c'hêrioù pennañ eno emañ Arle ha Lei Santei Marias de la Mar, anezhi kêr-benn Camarga, e-lec'h ma'z eus ur pirc'hirinaj brudet, hini ar Romed.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Park naturel Camarga
* Burev touristerezh Lei Santei Marias de la Mar
# Camariñas

Camariñas zo ur gumun eus arvor hanternoz Galiza, e proviñs A Coruña.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Kanaouenn

Kanet gant Luz Casal ha Luar na Lubre : http://www.youtube.com/watch?v=adVzzfHu16Q
# Camaroptera

Camaroptera :
| Camaroptera brevicaudata, luc'hskeudennet e Gobabis (Namibia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cisticolidae |
| Anv skiantel ||
| Camaroptera Sundevall, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Camaroptera a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Camaroptera brachyura
** C. b. bororensis, brachyura, constans, fugglescouchmani ha pileata,
* Camaroptera brevicaudata
** C. b. abessinica, aschani, beirensis, brevicaudata, erlangeri, griseigula, insulata, intercalata, sharpei, tincta ha transitiva,
* Camaroptera chloronota
** C. c. chloronota, granti, kamitugaensis, kelsalli ha toroensis,
* Camaroptera harterti,
* Camaroptera superciliaris.
O c'havout a reer en Afrika issahara, un isspesad warn-ugent (21) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cisticolidae/Camaroptera (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Mae 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Camarena de la Sierra

Camarena de la Sierra zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 134 (2023).
# Camarhynchus

Camarhynchus :
| C. heliobates, luc'hskeudennet e Santa Cruz (Galápagos) (Ecuador). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Camarhynchus Gould, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Camarhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Camarhynchus heliobates,
* Camarhynchus pallidus
** C. p. pallidus, productus ha striatipecta,
* Camarhynchus parvulus
** C. p. parvulus ha salvini,
* Camarhynchus pauper,
* Camarhynchus psittacula
** C. p. affinis, C. p. habeli ha psittacula.
Brosezat int en Inizi Galápagos (Suamerika), eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Camarhynchus (lennet e-barzh d'an 23 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Camarillas

Camarillas zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 119 (2023).
# Camarzana de Tera

Camarzana de Tera zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Camaiore

Camaiore a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
# Camanachd

Ar c'h-camanachd, pe iomain, pe shinty e anv ofisiel, a zo ur c'hoari eus Bro-Skos hag ur sport a-stroll, a denn da hurling Iwerzhon hag a zo kar dezhañ. Diwarnañ e vefe deuet ar c'hoari hockey.
# Bolívar (stad)

Bolívar zo unan eus stadoù Venezuela ha Ciudad Bolívar eo ar gêrbenn anezhi.