OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fernelmont

Fernelmont :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Fernelmont en Arondisamant Namur hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Namur |
| ins | 92138 |
| Kumunioù-Kod post | 5380 5380 5380 5380 5380 5380 5380 5380 5380 5380 |
| Kumunioù strollet | Bierwart Cortil-Wodon Forville Franc-Waret Hemptinne Hingeon Marchovelette Noville-les-Bois Pontillas Tillier |
| Kod pellgomz | 081 |
| Maer | Christelle Plomteux (LDB-cdH) |
| Gorread | 65,61 km² |
| Hed | 04° 58' .." Reter |
| Led | 50° 32' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 689 (01.01.2006) |
| Stankter | 102 a./km² |
| Lec'hienn | www.fernelmont.be |
Fernelmont (e walloneg: Ferneamont, stumm lec'hel: Fernêmont) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.
* Fernelmont, kastell-kreñv.
* Fernelmont, kastell-kreñv.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fernsehturm Berlin

52°31′15″N, 13°24′34″E
Fernsehturm Berlin a zo un tour a oa implijet evit skignañ abadennoù skinwel. Ur ger alamanek eo Fernsehturm, a dalvez da aroueziñ kement tour a skign skinoù sinwel pe re skingomz. Hiziv an deiz ez eus warnañ skingaserioù FM ha TNT.
Savet eo bet etre ar 4 a viz Eost 1965 hag an 3 a viz Here 1969, diwar tresoù ar savour anvet Hermann Henselmann. Savadur uhelañ Berlin eo (368 m), hag un arouez eus Berlin ar Reter ivez. War Alexanderplatz emañ. An doenn anezhañ a zo da 250 m uhelder, an estaj diwezhañ da 210 m uhelder. Teir fignerez a zo. E penn an tour ez eus ur preti gwel meur, hag a dro warnañ e-unan.

### Liammoù diavaez

* (en) Fernsehturm Berlin war lec’hienn Skyscraperpage
* (en) Fernsehturm Berlin war lec’hienn Emporis
* Sell dre loarell war WikiMapia
* Fichenn war lec’hienn StructuraE
* Sferenn ar Fernsehturm kinklet da vare Kib mell-droad ar bed 2006
* Sell eus an diabarzh, 2007
* Sell eus an traoñ
* Fernsehturm Berlin e-pad Gouel ar Gouleier 2007
* Fernsehturm Berlin e miz Genver 2008
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fernández

Fernández zo un anv-tiegezh spagnolek. Fernandes eo ar stumm portugalek.

## Gerdarzh

Dont a ra diwar an anv-badez Fernando.
Ur bern anvioù zo savet er memes doare : Álvarez, Domínguez, Enríquez, Galíndez, Gómez, González, Gutiérrez, Hernández, Jiménez, López, Martínez, Pérez, Ramírez, Rodríguez, Sánchez, ... hag ivez: Garcés‎.

## Tud

* Fernández de la Cigoña, anv-tiegezh
* Agustín Fernández, anv meur a zen
* Juan Fernández, anv meur a zen
* Cristina Fernández de Kirchner (ganet e 1953), prezidantez Arc'hantina
* David Fernández Ortiz
* Dominique Fernandez, skrivagner gall
* Joseíto Fernández, soner kuban
* Juan Fernández (moraer), moraer spagnol er XVIvet kantved,
* Lorenzo Fernández, melldroader urugwaiat,
* Manuel María Fernández Teixeiro (1929-2004), barzh galizek,
* Ruth Fernández, kanerez puertorikat,
* Urraca Fernández (†1007), rouanez Navarra,
* Vicente Fernández Gómez (1940-2021), kaner mec'hikan.

## Lec'hioù

* Inizi Juan Fernández.
# Fernán González

Fernando González, pe Ferdinandus Gundisalvi (Castillo de Lara, c. 910 - Burgos, 970), anavezetoc'h el lennegezh evel Fernán González, a voe kont Kastilha hag Araba (931-944 ha 945-970). Mab e oa da Muniadona Lara ha Gonzalo Fernández, nevez-anvet da gont Burgos ha Kastilha.

## Notennoù

* ↑ Eugène François Achille Rosseeuw Saint-Hilaire, Histoire d'Espagne depuis l'invasion des Goths jusqu'au commencement du XIXème siècle, tome II, F.-G. Levrault, Paris, 1837, pp. 433 & 531
# Fernão de Noronha

Fernão de Noronha, anvet ivez Fernando de Noronha, pa oa Fernão de Loronha e wir anv (war-dro 1470 - Lisboa, war-dro 1540), a oa ur moraer portugalat eus ar XVI$^{vet}$ kantved. E anv en deus roet d'an Inizi Fernando de Noronha.
Ergerzhout a reas douaroù nevez Brazil evit roue Portugal. Roet e voe dezhañ Inizi Fernando de Noronha evel gopr eus e labour evit ar gurunenn.

## E vuhez

Fernão de Loronha a oa ur Yuzev portugalat troet da gristen (cristão-novo). Mab e oa da Martim Afonso de Loronha, ha breur d'ur Martim Afonso de Loronha all, kloareg en Urzh ar C'hrist (Portugal), uhelaet en noblañs o-daou ha pep a ardamez nevez savet dezho.
A-benn 1500 e oa Fernão de Loronha marc'hadour bras e Lisboa, ha kenskriver e oa gant Jakob Fugger, an arc'hantour alaman bras eus Augsburg. E 1504 e skrive ar roue Manuel Iañ Portugal e oa Loronha ur marc'heg eus an tiegezh roueel (cavaleiro da nossa casa). Souezhiñ a c'haller o welout pegen uhel e oa degouezhet pa veze heskinet betek ar pinvidikañ yuzevien e Portugal neuze : her mar ebet en devoa harperien vat. Distummadur e anv zoken, eus Loronha da Noronha a c'hallfe bezañ bet graet a-youl-gaer, da heuliañ kredenn an dud a soñje e c'hallje bezañ bet liammet ouzh an tiegezh Noronha, unan eus an uhelañ tiegezhioù e Portugal neuze, a orin eus Kastilha, goude ma n'eus tamm prouenn ebet e vije darempred ebet etre Loronha ha Noronhas.
Goude ma oa bet dizoloet brazil gant Pedro Álvares Cabral e 1500, e voe kaset moraerien all e 1501 gant ar roue da weladenniñ aod Brazil ha da sevel kartrennoù anezhi. N'ouzer ket piv a oa e penn ar veaj, met Amerigo Vespucci a oa en o zouez, ha skrivañ a reas un danevell eus ar veaj.

## Eured

Dimeziñ a reas da Violante Rodrigues de Noronha. O mab Diogo de Noronha de Andrade a zimezas da Aldonça de Mendonça, merc'h da João Pestana Pereira, aotrou ar Morgado da Lourinhã, ha d'e bried Violante Pessanha, ha bugale dezho.

## Notennoù

* ↑ Greenlee (1945: p.8-9)
* ↑ Amerigo Vespucci relates the account of this expedition twice - first in a letter to Lorenzo Pietro Francesco di Medici, written in early 1503 (see (account) in Letter do Medici), and then again in his letters to Piero Soderini, written 1504-05 ([account] in Letter to Soderini).
# Fernão do Pó

Fernão do Pó pe Fernando Pó, er XV$^{vet}$ kantved, a oa ur moraer portugalat.
E 1472 e tizoloas inizi Pleg-mor Ginea en o zouez an enez Fernando Pó en amzer an trevadenniñ adal 1494 betek 1979, hiriv enez Bioko e Ginea ar C'heheder.
Merdeiñ a reas ivez en aber ar stêr Wouri a anvas Rio dos Camarões (stêr ar chevr), an anv roet d'ar vro Camarões a zo Kameroun hiv en ofisiel.
# Fernão de Magalhães

Fernão de Magalhães (hervez e anv portugalek), pe Ferdinand Magellan (diwar e anv latin Ferdinandus Magellanus), a oa ur moraer portugalat ganet e 1480 ha marvet d'ar 27 a viz Ebrel 1521 hag a oa e servij ar roue Carlos Iañ Spagn. An den kentañ o vont war vor eus Europa da Azia en ur ober an dro da Afrika, an Europad kentañ o verdeiñ war ar Meurvor Habask. Daoust ma kred da lod eo bet an hini kentañ en deus bet graet tro ar bed e varvas er Filipinez. Triwec'h moraer eus e skipailh, war ul lestr leviet gant Juan Sebastián Elkano, o devoa tizhet Spagn e 1522 hag int ar re gentañ oc'h ober tro ar Voul-Douar.

## E anv

Magellan a vez graet anezhañ e meur a yezh diwar latinekadur e anv, Magellanus.

## Ganedigezh ha bloavezhioù kentañ

Ganet eo bet Magellan e hanternoz Portugal, pe e Sabrosa (tost ouzh Vila Real, e proviñs Trás-dos-Montes) pe e Porto. Mab e oa da maer Sabrosa, Pedro Rui de Magalhaes, ha da Alda de Mesquita.
Da zaouzek vloaz, pa oa deuet da vezañ emzivad, ez eas da floc'h da lez ar roue João II, da Lisboa, e-lec'h ma oa e vreur abaoe daou vloaz dija.

## Daveoù

* Laurence Bergreen, Over the Edge of the World: Magellan's Terrifying Circumnavigation of the Globe, HarperCollins Publishers, 2003, hardcover 480 pages, ISBN 0-06-621173-5

## Sell ivez ouzh

* Istor ar Filipinez
* Impalaeriezh trevadennel Spagn

## Liammoù diavaez

** Tud ar vagad
** (en) Anv ar re a zistroas da Europa
** (es) Diwar-benn ar veaj
# Campethera

Campethera :
| Ur barez Campethera nubica, luc'hskeudennet e Mirva natur broadel Masai Mara (mervent Kenya). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Anv skiantel ||
| Campethera G.R.Gray, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campethera a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù speged, krouet e 1841 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daouzek spesad a ya d'ober ar genad :
* Campethera abingoni
** C. a. abingoni, C. a. anderssoni, C. a. chrysura, C. a. constricta, C. a. kavirondensis ha C. a. suahelica,
* Campethera bennettii
** C. b. bennettii ha C. b. capricorni,
* Campethera cailliautii
** C. c. cailliautii, C. c. loveridgei, C. c. nyansae ha C. c. permista,
* Campethera caroli
** C. c. arizela ha C. c. caroli,
* Campethera maculosa,
* Campethera mombassica,
* Campethera nivosa
** C. n. herberti, C. n. nivosa ha C. n. poensis,
* Campethera notata,
* Campethera nubica
** C. n. nubica ha C. n. pallida,
* Campethera punctuligera
** C. p. balia ha C. p. punctuligera,
* Campethera scriptoricauda,
* Campethera tullbergi
** C. t. hausburgi, C. t. taeniolaema ha C. t. tullbergi.
Pevar isspesad warn-ugent (24) en holl : o c'havout a reer holl en Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Picidae/Campethera (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Campethera bennettii

Campethera bennettii :
| Campethera bennettii, luc'hskeudennet e Park broadel Marakele (Limpopo, Suafrika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campethera |
| Anv skiantel ||
| Campethera bennettii (Smith, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campethera bennettii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Chrysoptilus Bennettii (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872) : dougen a ra anv al loenoniour ha skrivagner saoz Edward Turner Bennett (1797-1836).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* Campethera bennettii bennettii, eus Angola da c'hevred Republik Demokratel Kongo, Tanzania, Malawi ha biz Suafrika,
* C. b. capricorni, eus kreisteiz Angola da hanternoz Namibia, hanternoz Botswana ha mervent Zambia.

## Liammoù diavaez

* (en) Campethera bennettii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campethera bennettii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Campethera bennettii war al lec'hienn Avibase.
# Campethera cailliautii

Campethera cailliautii :
| Campethera cailliautii, luc'hskeudennet e Malawi. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campethera |
| Anv skiantel ||
| Campethera cailliautii (Malherbe, 1849) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campethera cailliautii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Chrysopicos Cailliautii (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) evit dougen bri d'an ergerzher gall Frédéric Cailliaud (1787-1869).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika :
* Campethera cailliautii cailliautii, eus kreisteiz Somalia da viz Tanzania,
* C. c. loveridgei, eus kreiz Tanzania da vMozambik,
* C. c. nyansae, eus mervent Kenya, mervent Etiopia ha gwalarn Tanzania da viz Angola ha hanternoz Zambia,
* C. c. permista, eus Ghana da vervent Soudan, hanternoz Angola ha kreiz Republik Demokratel Kongo.

## Liammoù diavaez

* (en) Campethera cailliautii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campethera cailliautii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Campethera cailliautii.
# Campephilus pollens

Campephilus pollens :
| Campephilus pollens luc'hskeudennet en Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campephilus |
| Anv skiantel ||
| Campephilus pollens (Bonaparte, 1845) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campephilus pollens a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus pollens (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* Campephilus pollens peruvianus, e Perou,
* C. p. pollens, eus hanternoz-kreiz Kolombia ha mervent Venezuela da Ecuador.

## Liammoù diavaez

* (en) Campephilus pollens war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campephilus pollens war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Campephilus pollens war al lec'hienn Avibase.
# Campephilus robustus

Campephilus robustus :
| Campephilus robustus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campephilus |
| Anv skiantel ||
| Campephilus robustus (Lichtenstein, 1818) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campephilus robustus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus robustus (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).

## Annez

Kavout a reer ar spesad eus douraoù izel gevred Brazil da reter Paraguay ha biz Arc'hantina (Misiones).

## Liammoù diavaez

* (en) Campephilus robustus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campephilus robustus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Campephilus robustus war al lec'hienn Avibase.
# Campethera abingoni

Campethera abingoni :
| C. abingoni, luc'hskeudennet e Park broadel Borakalalo (Gwalarn, Suafrika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campethera |
| Anv skiantel ||
| Campethera abingoni (Smith, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campethera abingoni a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Chrysoptilus Abingoni (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872) evit dougen bri d'ar par saoz Montagu Bertie (1784-1854), pempvet Kont Abingdon.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika :
* Campethera abingoni abingoni,
* C. a. anderssoni, e mervent Angola, Namibia, mervent Botswana ha hanternoz Suafrika,
* C. a. chrysura, eus Gambia ha Senegal da greisteiz Soudan ha kornôg Ouganda,
* C. a. constricta, e kreisteiz Mozambik, kreisteiz Eswatini ha reter Suafrika,
* C. a. kavirondensis, eus mervent Kenya, reter Rwanda da greiz Tanzania,
* C. a. suahelica, eus hanternoz Tanzania da reter Zimbabwe, Mozambik ha Eswatini.

## Liammoù diavaez

* (en) Campethera abingoni war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campethera abingoni war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Campethera abingoni.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Campephilus principalis

Campephilus principalis :
| Campephilus principalis luc'hskeudennet e miz Ebrel 1935. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campephilus |
| Anv skiantel ||
| Campephilus principalis (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campephilus principalis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus principalis (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaved an daou isspesad anezhañ :
* Campephilus principalis bairdii, e Kuba,
* C. p. principalis, e gevred Stadoù-Unanet Amerika (eus reter Texas da greisteiz-pellañ Illinois, North Carolina ha Florida).

## Liammoù diavaez

* (en) Campephilus principalis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campephilus principalis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Campephilus principalis war al lec'hienn Avibase.
# Campephilus rubricollis

Campephilus rubricollis :
| Campephilus rubricollis, luc'hskeudennet en Alta Floresta (Mato Grosso, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campephilus |
| Anv skiantel ||
| Campephilus rubricollis (Boddaert, 1783) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campephilus rubricollis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus rubricollis (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Campephilus rubricollis olallae, eus kreiz ha mervent Brazil da greiz Bolivia,
* C. r. rubricollis, e reter Kolombia ha reter Ecuador, dre greisteiz Venezuela, ar Gwianaoù‎ ha hanternoz Brazil,
* C. r. trachelopyrus, e reter Perou, hanternoz Bolivia ha kornôg Brazil.

## Liammoù diavaez

* (en) Campephilus rubricollis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campephilus rubricollis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Campephilus rubricollis.
# Campertogno

Campertogno zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Campethera caroli

Campethera caroli :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Campethera |
| Anv skiantel ||
| Campethera caroli (Malherbe, 1852) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Campethera caroli a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Chloropicus Caroli (kentanv) da gentañ-penn (e 1852) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) evit dougen bri d'an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* Campethera caroli arizela, eus Ginea-Bissau ha Sierra Leone da c'hGhana,
* C. c. caroli, eus Benin da Nigeria, Kameroun, Angola, Kenya ha gwalarn Tanzania.

## Liammoù diavaez

* (en) Campethera caroli war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Campethera caroli war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en)Campethera caroli war al lec'hienn Avibase.
# Formulenn gimiek

Ur formulenn gimiek a zo un doare berr da skrivañ petra eo an elfennoù en ur volekulenn.
Da skouer :
* Ur volekulenn metan zo skrivet CH$_4$ evit un atom karbon (C) ha pevar atom hidrogen (H) ;
* Ur volekulenn dioksigen zo skrivet O$_2$ evit daou atom oksigen (O).
# Fornelli

Fornelli zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Formulenn diorroet plaen
## Termenadur

Er gimiezh volekulel ez eo ar formulennoù diorroet plaen formulennoù hag a ro titouroù diwar-benn aozadur an atomennoù a ya da sevel ar molekulennoù. Dre ma vezont taolennet a-blaen ne roont ket titouroù diwar-benn aozadur gwir an atomennoù en egor. Peurvuiañ e vez taolennet a-skouer (90º) an ereadoù etre an atomennoù, met evit bezañ sklaeroc'h e vezont taolennet a 120º a-wezhioù. Natur an atomennoù a vez meneget gant azouezioù deuet eus taolenn beriodek an elfennoù hag an ereadoù etre an atomennoù gant un tres pe meur a hini diouzh ma vez eeun pe liesek ar re-se.

## Un nebeud formulennoù diorroet plaen

   * An dour (H$_2$O)
   * Ar propan (C$_3$H$_8$)
   * An etanol (C$_2$H$_6$O)
   * An etilen (C$_2$H$_4$)

## Gwelet ivez

* Ar reizhiadoù diseurt da daolennañ ar molekulennoù
* Ar c'hevatalennoù kimiek
* Ar gimiezh organek
* Ar gimiezh vineralek
# Forn (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur forn a zo ur savadur evit poazhat traoù.

## Lec'hioù

Ar ger a c'hall ober dave ivez:
* da anvioù-lec'h e Breizh:
** ar Forn, pe ar Fourn, roc'h en Arc'hantell, e Porspoder, ha warni un tour-tan,
** Beg ar Forn, e Tredraezh-Lokemo
** Kanol ar Forn, etre an douar-bras hag enezeg Molenez
* da dourioù-tan eus Breizh:
** Tour-tan ar Forn, en Arc'hantell (Porspoder)
** Tour-tan ar Forn, er Groazig
* d'ur steredeg eus an hantervoul su: ar Forn

## Gerioù deveret

* fornigell
* Kerforn, Kerfourn, anvioù lec'hioù.
# Forn (steredeg)

Ar Forn (Fornax, berradur: For) zo ur steredeg eus an hantervoul su.

## Traoù oabl

* NGC 1350
* NGC 1380

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fornace

Fornace zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Fornax

Fornax (latin evit "forn") a oa un doueez henroman hag a rae war-dro ar forniadoù bara. Azeulet e veze dreist-holl da vare gouel ar Fornalia pe Fornacalia, war-dro ar 17 a viz C'hwevrer.
E 1756 e voe lakaet an anv Fornax d'ur steredeg.

## Liammoù diavaez

* (en) William Smith, A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, Londrez, 1875 : Fornacalia.
# Forni Avoltri

Forni Avoltri zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Forni di Sopra

Forni di Sopra zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Fregatidae

Fregatidae :
| Fregata magnificens. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Suliformes |
| Kerentiad : | Fregatidae |
| Genad : | Fregata |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Fregatidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, hini ar Fourgadenned, termenet e 1867 gant an daou skiantour gall Côme-Damien Degland (1787-1856) ha Jean-Joseph Zéphirin Gerbe (1810-1890). Fregata eo ar genad nemetañ ennañ.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

* Fregata andrewsi,
* Fregata aquila,
* Fregata ariel
** F. a. ariel, F. a. iredalei ha F. a. trinitatis,
* Fregata magnificens,
* Fregata minor
** F. m. aldabrensis, F. m. minor, F. m. nicolli, F. m. palmerstoni ha F. m. ridgwayi.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 611a.
* ↑ Lacépède, 1799.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Fregatidae/Fregata (lennet e-barzh d'ar 14 a viz Meurzh 2016).