OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Moelfryn (Ceredigion)

Moelfryn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Dyffryn Arth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 105,2 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Moel Famau

Moel Famau zo ur menez e Kembre, etre Sir Ddinbych ha Sir y Fflint. Menez uhelañ Bryniau Clwyd eo.
Pa vez sklaer an amzer e c'haller gwelet diwar e lein yr Wyddfa, Manav, Cadair Idris hag ul lodenn vat eus gwalarn Bro-Saoz betek Cumbria.
# Moelfre (tuchenn)

Un duchenn 589 m uhelder er Rhinogau, e kreisteiz Gwynedd, eo Moelfre, ur 5 km eus kêriadenn Dyffryn Ardudwy ha 15 eus Harlech, e tu kornaouek ar Rhinogau. Er reter dezhi emañ kernioù Y Llethr ha Diffwys.

## Tuchenn all

Er c'h-Carneddau ez eus ur Moelfre all, a-us Penmaenmawr, 435 m uhelder.
# Moelwyn Mawr

Moelwyn Mawr zo ur menez en Eryri, e kontelezh Gwynedd, e Kembre. Adalek eno e weler Dyffryn Maentwrog en e hed.
Er c'huzh-heol dezhañ emañ Croesor, hag er sav-heol emañ Tanygrisiau. Nepell emañ Moelwyn Bach, er c'hreisteiz, ha kribenn Craigysgafn etrezo. Etre an daou Foelwyn ivez emañ Llyn Stwlan. Er gwalarn, en tu all da Gwm Croesor, emañ Cnicht.
Pignat war Moelwyn Mawr a c'haller adalek Croesor. Adalek lein ar menez eo aes a-walc'h mont dre Graigysgafn da lein Moelwyn Bach ivez.
# Luang Prabang

Luang Prabang (pe Luang Phrabang pe Louangphrabang; ຫຼວງພະບາງ, Lūang Phabāng, distaget [lúaŋ.pʰā.bǎːŋ] e laoeg) zo ur gêr vras e hanternoz Laos. E 2005 e oa 47 510 a dud o vevañ eno. Kêr-benn proviñs Luang Prabang eo. Kêr-benn rouantelezh kozh Lan Xang e oa ha kêr-benn Laos e oa en amzer an trevadennerezh gall. Betek diskar rouantelezh Laos e 1975 e oa lec'h-annez ar roue.
Ur porzh eo, war ar stêr Mekong, evel m'eo ivez Viangchan, 300 kilometr izeloc'h. Abaoe ar bloavezhioù 1990 e teu touristed estren di, ha lakaet e oa bet war roll lec'hiennoù Glad ar bed gant UNESCO e 1995.
Brudet eo Luang Prabang abalamour d'an temploù boudaat ha d'ar manatioù niverus a gaver enni. Bep mintin e vez menec'h a-leizh o vale dre ar straedoù hag o c'houlenn an aluzen. E-touez lec'hiennoù brudetañ kêr emañ torgenn Phou Si, 150 metr uhelder dezhi, gant azeuldi Wat Chom Si e krec'h anezhi.
| Luang Prabang, gwelet eus Phou Si | Templ boudaat e Luang Prabang |

## Notennoù

* ↑ Town of Luang Prabang - UNESCO World Heritage Centre (en). UNESCO. Kavet : 16 Mezheven 2016.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lubbeek

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lubbeek zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 45,28 km²
* Poblañs (2022) : 14 776 a dud
* Stankter : 326 den/km²
# Lubbock (Texas)

Lubbock zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 229 573 a annezidi o chom enni.

## Tud brudet ganet e Lubbock

* Buddy Holly (1936-1959), kaner stadunanat

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Luanda (proviñs)

Luanda zo ur proviñs eus Angola, e kornôg ar vro.
g • ka • ke Proviñsoù Angola :
| Proviñsoù | Bengo · Benguela · Bié · Cabinda · Cuando Cubango · Cuanza Norte · Cuanza Sul · Cunene · Huambo · Huíla · Luanda · Lunda Norte · Lunda Sul · Malanje · Moxico · Namibe · Uíge · Zaire |
# Luar na Lubre

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Luar na Lubre zo ul laz sonerien eus A Coruña, e Galiza. En 1992 e oant bet pedet gant Mike Oldfield d'ober un droiad dre ar bed, hag evel-se eo o deus tapet brud etrebroadel.

## Izili

* Irma Macías (kanerez)
* Xan Cerqueiro (fleütoù)
* Xulio Varela (bouzouki, trompa, tarrañola ha pandereta)
* Patxi Bermúdez (bodhran, tambor ha djembé)
* Bieito Romero (gaita, akordeoñs ha zanfoña)
* Pedro Valero (gitaroù, bouzouki)
* Xavier Ferreiro (percusiones latinas y efectos)
* Antía Ameixeiras, biolinourez (erruet e 2016).

### Bet izili

* Rosa Cedrón, kanerez (1996–2005)
* Eduardo Coma, biolinour (betek 2016)
* Ana Espinosa, kanerez
* Sara Louraço, kanerez (2005–2011)
* Belém Tajes, kanerez
* Paula Rey Torreiro (2012-2017)

## Pladennoù

* O son do ar (1988)
* Beira Atlántica (1990)
* Ara Solis (1993)
* Plenilunio (1997)
* Cabo do mundo (1999)
* XV Aniversario (2001)
* Espiral (2002)
* Hai un paraíso (2004)
* Saudade (2005)
* Camiños da fin da terra (2007)
* Ao vivo (2009)
* Solsticio (2010)
* Mar Maior (2012)
* Sons da lubre nas noites de luar (2012)
* Torre de Breoghán (2014)
* Extra Mundi (2015)
* XXX Aniversario (2016)

### Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel

## Notennoù

* ↑ (es) 'La Voz de Galicia, 06/09/2018. Kavet : 11/09/2023.
# Lubrín

Lubrín a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Lubumbashi

Lubumbashi (bet Élisabethville) eo eil kêr vrasañ Republik Demokratel Kongo, e gevred ar vro, nepell diouzh an harzoù gant Zambia. Pennlec'h proviñs Katanga eo ha war-dro 1 500 000 den zo o chom enni
Savet e voe kêr gant Belgiz hag anvet en enor d'o rouanez Elesbed e 1910. Dibabet e oa bet al lec'h-se dre ma oa tost ouzh mengleuzioù kouevr. Etre 1960 ha 1963 e voe kêrbenn Stad Katanga. Anvet e voe Lubumbashi e 1966 gant Mobutu Sese Seko
# Lubaner Kreiz Breizh

Lubaner Kreiz Breizh zo ur pezh-c'hoari brezhonek, troet gant Sylvain Botrel ha Marie-Hélène Morvan diwar ar pezh saoznek The Playboy of the Western World, savet gant ar skrivagner iwerzhonat John Millington Synge .
# Lubriano

Lubriano zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Maskaradenn

Ar vaskaradenn (pe maskeladenn) a oa un doare arvest lez a oa en e vleuñv en Europa ar c'hwezekvet hag eus deroù ar seitekvet kantved, daoust dezhañ da vezañ diwanet abretoc'h en Italia. Kavout a raed enni war un dro musik ha dañs, kan ha c'hoariva, hag ur c'hinkladur leurenn danzeet a-ratozh, ma c'halle ar frammoù tisavouriezh hag an dilhad bezañ treset gant un tisavour brudet, evit diskouez ur barabolenn doujus d'ar patrom. Aktourien a vicher ha sonerien a veze gopret evit lodenn ar c'hoari hag ar sonerezh er maskaladennoù. Alies, an dud masklet na gomzent ket ha na ganent ket a oa tud-a-lez : Jakez Iañ, pried Anne Danmark, a zañse alies gant hec'h intronezed masklet etre 1603 ha 1611, ha Herri VIII ha Charlez Iañ a c'hoarias er maskaladennoù en o lez. Hervez hengoun ar maskaladennoù e tañsas Loeiz XIV e barrezioù e Versailhez war tonioù savet gant Lully.
# Masnières

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Masnières |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Masnières en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh Communauté de communes de la Vacquerie |
| Kanton | Marcoing betek 2014, Le Cateau-Cambrésis abaoe 2015 |
| Kod INSEE | 59389 |
| Kod-post | 59241 |
| Maer | Francis Noblecourt |
| Amzer-gefridi | 2016-2020 |
| Gorread | 10,97 km² |
| Led | 50° 06' 57" Norzh |
| Hed | 03° 12' 38" Reter |
| Uhelder kreiz | 62 m |
| Uhelder bihanañ | 54 m |
| Uhelder brasañ | 119 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 662 (2013) |
| Stankter | 242 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Masnières a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* Ar pont dreist d'an Escaut, 20 a viz Du 1917
* distrujet razh e voe ar gêriadenn e miz Du 1917;
* kemeret e voe Masnières gant an 29vet Rannlu eus ar Rouantelezh-Unanet d'an 20 a viz Du 1917, kentañ devezh Emgann Cambrai. Difennet e voe gant ar memes Rannlu a-enep tagadennoù al lu alaman d'an 30 a viz Du 1917 ha d'ar 1añ a viz Kerzu 1917, met dilezet e voe diwar urzh en noz etre ar 1añ hag ar 2 a viz Kerzu 1917. Adkemeret e voe gant an 62vet Rannlu (West Riding) eus ar Rouantelezh-Unanet d'an 29 a viz Gwengolo 1918;
* roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar C'haribou e koun soudarded Rejimant an Douar-Nevez.
* Monumant ar re varv.
* Iliz katolik Sant Varzhin, bet savet tro 1920 e lec'h an iliz a-gent, bet distrujet e-pad ar Brezel-bed kentañ.

### Bered ar C'hommonwealth: Masnières British Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Alamagn | 59 |
| Rouantelezh-Unanet | 147 |
| Zeland-Nevez | 19 |
| Hollad | 225 |
Digoret e voe ar vered e miz Here 1918 e kumun Marcoing , e dibenn ar Brezel-bed kentañ, gant ofisour beziañ 3vet Rannlu ar Rouantelezh-Unanet.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | 2016 | Colette Dessaint | Strollad Komunour Gall | Kuzulierez-rannvro |
| 2016 | 2020 | Francis Noblecourt | | Renour-skol war e leve |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Escaut emañ Masnières.

## Dave ha notennoù

* 1 2 WW1 Cemeteries
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Tourisme Cambrésis
* ↑ Tourisme Cambrésis
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Mason Vicentino

Mason Vicentino a oa ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.

## Istor

Kendeuzet e oa bet gant Molvena d'an 20 a viz C'hwevrer 2019 d'ober ur gumun nevez : Colceresa.
# Maslameg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù kotokoek eo ar maslameg ((kotoko-)maslam) komzet gant tro-dro da 5.000 den en holl (1984) e norzh Kameroun dreist-holl hag ivez e Tchad.
Tost eo d'an afadeg.
Div rannyezh ez eus:
* Maltameg (maltam pe maslam)
* Sahoueg (sahu pe sao)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek
* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Masius chrysopterus

Masius chrysopterus :
| Ur par Masius chrysopterus, luc'hskeudennet en Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pipridae |
| Genad : | Masius |
| Anv skiantel ||
| Masius Bonaparte, 1850 ||
| Anv skiantel ||
| Masius chrysopterus (Lafresnaye, 1843) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Masius chrysopterus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pipridae.
Anvet e voe Pipra chrysoptera (kentanv) da gentañ-penn (e 1843) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861). Ar spesad nemetañ er genad Masius an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh bihan.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e Suamerika :
* Masius chrysopterus bellus, e kornôg Kolombia,
* M. c. chrysopterus, eus kreiz Kolombia da walarn Venezuela,
* M. c. coronulatus, e mervent Kolombia ha kornôg Ecuador,
* M. c. pax, e gevred Kolombia ha reter Ecuador,
* M. c. peruvianus, e kreisteiz Ecuador ha hanternoz Perou.

## Liammoù diavaez

* (en) Masius chrysopterus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Masius chrysopterus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Masius chrysopterus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Masius chrysopterus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maskaregnez

Ar Maskaragnez (galleg : Les Mascareignes ; saozneg : Mascarene Islands) zo un enezeg e Meurvor Indez, a-vaez da aod reterel Madagaskar. Teir enezenn bennañ a ya d'ober an enezeg : ar Reünion, Moris ha Rodrigez. Dont a ra an anv diwar hini Pedro Mascarenhas, ur merdeer eus Portugal a veajas dre eno e penn kentañ ar XVI$^{vet}$ kantved.

## An inizi

* Ar Reünion, a zo un departamant tramor e dalc'h Frañs.
* Moris (Mauritius), a zo ur stad dizalc'h.
* Rodrigez (Rodrigues), a zo un enezenn digenvez 650 km er reter da Voris; un enezenn damemren stag ouzh Republik Moris eo.
* Cargados Carajos (Kerreg Sant Brandon), a zo meret gant Moris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maslianico

Maslianico zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Masio

Masio (Mas e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Masmadjeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù tchadek ar reter B.1 eo ar masmadjeg (masma(d)je pe mesmedje) komzet gant 25.727 den e kreiz Tchad (1993).

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Masny

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Masny |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Masny en Arondisamant Douai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Douai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Cœur d'Ostrevent |
| Kanton | Douai-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 59390 |
| Kod-post | 59176 |
| Maer | Paulette Gauthiez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,12 km² |
| Led | 50° 20' 57" Norzh |
| Hed | 03° 12' 08" Reter |
| Uhelder kreiz | 35 m |
| Uhelder bihanañ | 18 m |
| Uhelder brasañ | 58 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 481 (2007) |
| Stankter | 629 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Masny |
Masny a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr, 1873
* Masny tro 1600

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* 1678: staget eo Masny ouzh Bro-C'hall.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar sukrerezh Fievet e 1836 ha toullet ar foz glaou Vuillemin e 1894
* 1899: tizhet eo Masny gant an tramgarr.

### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: un nijva a voe savet hag implijet d'al lu alaman e kreisteiz ar gumun hag e kumun Écaillon.
* Serret e voe ar foz glaou e 1955 hag ar sukrerezh e 1963.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, bet adsavet e 1780 hag e 1865.
* Ne van nemet ar voudenn eus ar c'hastell bet savet e 1337.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Claude Schaëffer |
| Meurzh 2008 | mars 2014 | Paulette Gauthiez |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Emdroadur ar boblañs

* 1406: 170 annezad.

## Dave ha notennoù

* 1 2 3 4 Rann Istor e lec'hienn ar gumun
* ↑ Anciens Aérodromes
* ↑ Rann Istor e lec'hienn ar gumun, Cassini hag EBSSA
# Mikstekeg Soyaltepec

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Soyaltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 322 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tacahua

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tacahua eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 585 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tezoatlán

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tezoatlán eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 6 200 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tijaltepec

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tijaltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 3.559 den (2000) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tututepec

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tututepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 817 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Yoloxochitl

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Yoloxochitl eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.540 den (1994) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tidaá

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tidaá eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 550 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tlazoyaltepec

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tlazoyaltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Su Puebla

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Su Puebla eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 1.330 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Mikstekeg Tamazola

Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tamazola eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2 500 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù mikstekek-kwikatekek
# Marv

Er vevoniezh e termener ar marv evel arsav dieiltro arc'hwelioù emvevañ ur boud bev (loen pe blantenn, da lavaret eo an analañ, mont en-dro an empenn hag ar reizhiad nervel kreiz, hag ar choazhañ maguzennoù. A-wechoù e c'hoarvez arsavioù amzeriat e-kerzh ar goañvadur hag ar skornadur. Goude ar marv e teu kuzumadur ar c'horf marv pe an organeg diwar obererezh ar bakteriennoù hag an amprevaned pe loenedigoù kelanezad.
E lod speredelezhioù hag relijionoù e vez graet un diforc'h etre marv ar spered denel ha marv ar c'horf ken ez eont da nac'hañ m'eo marv an den en e bezh. Hervez lod ezoteregezhioù e c'hoarvez ar marv pa zeu ar c'horf fizikel da vezañ distaget diouzh ar c'horf eterek.
Enebet e vez ar marv ouzh ar c'hanedigezh, p'eo ar marv diankadenn ar vuhez evel pa ne dalm mui kalon an den. Met diaes eo termenañ an harz etre ar vuhez hag ar marv, pa c'heller lakaat ur galon da dalmañ en-dro er bruched, pe zoken he-unan en un amprouetezad dourenn Ringer.
* Koroll an Anaon ar prezeger Johann Rudolf Feyerabend (1806)— Mirdi istorel Basel
* Burzudoù nozvezh an Nedeleg Dianav (1844) — Mirdi Breizh
# Marussia F1 Team

Ur skipailh redadegoù-kirri rusat eo Marussia F1 Team a red e kevezadeg 2013 ar Formulenn 1 gant Jules Bianchi ha Max Chilton. Adprenet e oa bet ar skipailh nevez Virgin Grand Prix savet e 2010 diwar Manor Motorsport evit sevel ar skipailh.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2023 :
| Red Bull | Ferrari | Mercedes | Alpine | McLaren | Alfa Romeo | Aston Martin | Haas | AlphaTauri | Williams |
| 33 Verstappen 11 Pérez | 55 Sainz 16 Leclerc | 44 Hamilton 63 Russell | 10 Gasly 31 Ocon | 4 Norris 81 Piastri | 77 Bottas 24 Zhou | 14 Alonso 18 Stroll | 27 Hülkenberg 20 Magnussen | 22 Tsunoda 21 de Vries | 23 Albon 2 Sargeant |
# Marv Richarzh Kalon-Leon

Marv Richarzh Kalon-Leon e Châlus, e Limousin, zo danvez lennegel meur a oberenn, ha meur a film.

## Lec'h e varv

* Kêr Chinon
* Kêr Nontron
* Kastell Hautefort
* Tour Piégut
# Marv war an dachenn

* Plakenn koun e brezhoneg e Maissin (Belgia) gant Jos-Pêr ar Braz.
* American Cemetery Colleville
* Plakenn koun d'ar soudarded japanat marvet e-pad Emgann Saipan
Marv war an dachenn (e saozneg Killed in action, berraet e KIA) pe marvet er brezel zo un dro-lavar implijet en armeoù evit ober anv eus ar soudarded bet lazhet er stourm gant an enebourien. Hervez ar broioù e c'hell bezañ disheñvel implij an dro-lavar-se. An United States Department of Defense, da skouer, a ziskleir ez eo marv war an dachenn, pe "KIA", ar soudarded o devoa tennet gant o armoù hag a oa bet lazhet gant o enebourien. Ar soudarded marvet e gwallzarvoudoù karbedoù pe dre abegoù all (kleñvedoù, emlazh...) pe lazhet gant sponterien n'int ket marvet war an dachenn eta.
An droienn-se a c'hell bezañ implijet evit soudarded an talbenn kement hag evit re ar morlu, an droadegiezh pe re ar servijoù harpañ ha dafariñ.
Un dro-lavar saoznek eo KIA, met deuet eo da vezañ etrebroadel hiziv an deiz. Gant gerioù all e reer ivez e yezhoù all :
* Galleg: Mort au combat
* Spagnoleg: Muerto en combate
* Japaneg: 戦死
# Marv Casagemas

Marv Casagemas zo anv un eoullivadur, dezhañ 150 cm x 90, graet e 1901 gant al livour spagnol Pablo Picasso.
Emañ e Mirdi Broadel Picasso, e Pariz.
Dremm an den marv a weler en daolenn eo hini Carlos Casagemas, mignon da b-Picasso, nevez emlazhet e Pariz, e miz C’hwevrer 1901.

## Ul livadur all

Ul livadur all zo diwar-benn obidoù Casagemas, anvet Evocation (Eñvoradur), livet e 1901 ivez. Er Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris emañ hennezh, profet gant hêred Ambroise Vollard (1950).

## Istor an div daolenn

Kuitaat Barcelona a reas Picasso en 1900, gant e genseurt Casagemas, da vont da Bariz. Bod a voe kavet gante e Montmartre, ha teir flac'h yaouank, a veze patromoù gant livourien: Louise, Odette ha Germaine. Ma 'z eas sot-pitilh Casagemas gant an deirvet, dañserez er Moulin-Rouge, lorc'hus ha gwrezus. Ne voe ket ar paotr evit gouzañv he darempred gant ur ministr, a vage anezhi, ha ne felle ket dezhi e guitaat. Klask a reas Casagemas lazhañ ar plac'h gant ur bistolenn er c'h-Café de la Rotonde, en miz C'hwevrer 1901, hag en em lazhañ goude. C'hwitet e voe e daol war ar Germaine, warnañ avat ne oa ket.
N’edo ket Picasso war al lec’h d’ar poent, nemet dont a ray eus Barcelona, da chom e stal-labour e vignon ur pennad. .
Dousig Picasso e teuas Germaine da vezañ, ha da gontañ dezhañ poanioù e gamarad. Glac’haret e vo gant ar marv skrijus a hento e oberenn betk fin e vuhez. E dibenn ar bloaz e vo liammet gantañ marv Van Gogh, ken skrijus all, ouzh hini e vignon, hag implij a ray al livioù e doare al livour hollandat.
Diwezatoc'h e konto d'an arzvarnour Pierre Daix: "En ur soñjal e Casagemas eo e oan kroget da livañ en glas."
N'eo nemet e 1966 e vo diskouezet gant Picasso taolennoù ar prantad glas.

## Liammoù diavaez

* (fr) Al livadur "Marv Casagemas" e lec’hienn ofisiel Mirdi Broadel Picasso Pariz.
* Al livadur "Evocation"
# Marv an Indian

Troidigezh ul levr treset gant Luis Garcia e 1980 evit dastumad "Pilote" an ti embann Dargaud eo Marv an Indian. Pevar istor a gaver el levr : Tecumtha, Batailhon Sant Padrig ha Marc'h Foll hervez istorioù savet gant Jean Ollivier ; Deus al lazhadeg-gouenn d'ar stourm a hiziv gant kenlabour F.H. Cava.
Taolennadur kriz lazhadeg an Indianed gant an Amerikaned eo, hervez gerioù brudet ur jeneral amerikan : "Un Indian mat a zo un Indian marv".
Troet hag embannet eo bet al levr gant Keit Vimp Beo e 1982. E gwenn ha du.
# Marv Nahel Merzouk

Marv Nahel Merzouk, ur c’hrennard 17 vloaz gall hag aljerian, a zo c’hoarvezet abalamour da denn ur poliser d’ar 27 a viz Mezheven 2023 e Nanterre (Bro-C’hall).
Hervez an daou boliser a oa eno en dije nac'het ar paotr sentiñ hag e vijent bet e reizhdifenn, pezh a zo nagennet gant an daou baotr all a oa er c’harr-tan. Lakaet eo bet ar poliser en deus tennet an taol dindan ensell evit lazh e-fetepañs ha bac’het da c'hortoz.
Reuz ez eus bet e meur a gêr e Bro-C’hall, Suis ha Belgia war-lerc’h an darvoud, gant efedoù gwashoc’h eget ar re a oa bet war-lerc’h marv Adama Traoré.
Al lodenn vrasañ eus ar mediaoù n’o deus ket embannet anv klok ar poliser. Graet eo bet gant Oise Hebdo avat, ha savet en deus Gérald Darmanin, ministr an Diabarzh, klemm a-enep ar gazetenn.

## Daveoù

* ↑ (fr) Mort de Nahel à Nanterre : que risque le policier, qui vient d’être mis en examen ?. Ouest France (2023).
* ↑ (fr) Émeutes après la mort de Nahel : quel est le bilan des dégâts après une semaine de violences ?. Ouest-France (Mezheven 2023).
* ↑ (fr) Mort de Nahel : Gérald Darmanin saisit la justice contre "Oise Hebdo" pour la divulgation de l'identité du policier auteur du tir. France Info (Mezheven 2023).