OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwilym Prichard

Gwilym Prichard (4 Meurzh 1931 – 7 Mezheven 2015) a oa ul livour kembreat.
Ganet e voe Gwilym Arifor Pritchard e Llanystumdwy, e kontelezh Gwynedd, ha studioù a reas e skol arz Birmingham a-raok distreiñ da Gembre da labourat evel kelenner en Enez Mon. Dimeziñ a reas d’ul livourez, Claudia Williams, e 1953, ha cheñch a reas an doare da skrivañ e anv eus Pritchard da b-Prichard, pa ouezas e oa un arzour all anvet eveltañ.
Brud a dapas evel livour er bloavezhioù 1960 hag e 1970 e voe dilennet da ezel er Royal Cambrian Academy of Art. E ziskouezadeg kentañ a reas e 1952 e Porthmadog ha goude-se e voe diskouezet e oberennoù e kalz diskouezadegoù all. Kuitaat a reas bed ar skolioù er bloavezhioù 1970 evit bezañ livour leunamzer, ha rein kentelioù a-wechoù e skol-veur Bangor. E 1984 e kuitaas Kembre ha bevañ a reas e meur a lec’h war zouar-bras Europa, o tremen 10 vloaz e Roc'h-an-Argoed, e kreisteiz Breizh. Distreiñ a reas da Gembre e 2001 d’ober e annez e Dinbych-y-Pysgod, e Sir Benfro
Brudet eo e daolennoù leun a liv ma vez skeudennet maezioù Kembre, ken karet gantañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Book review: Gwilym Prichard, Claudia Williams, The Independent, 20 September 2013
* (en) Gwilym Prichard: Painter acclaimed for his depictions of the rocky landscapes of Snowdonia, Brittany and Pembrokeshire, The Independent, 28 June 2015
* (en) Un nebeud livadurioù gant Gwilym Prichard
# Kagou

Kagou :
| Rhynochetos jubatus. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Eurypygiformes |
| Kerentiad : | Rhynochetidae |
| Anv skiantel ||
| Rhynochetos Verreaux & Des Murs, 1860 ||
| Anv skiantel ||
| Rhynochetos jubatus Verreaux & Des Murs, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hagou a zo ur spesad hirc'hareged, Rhynochetos jubatus an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er c'herentiad Rhynochetidae kement hag er genad Rhynocetos.

## Doareoù pennañ

Gwenn-gris eo, gant ur guchenn bluñv war e benn. Ne nij ket gwall vat.

## Boued

Bevañ a ra diwar c'hwiled, glazarded, maligorned, preñved ha senked.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e Kaledonia-Nevez, e-lec'h m'emañ evn-arouez an enezeg.

## Liammoù diavaez

* (en) Rhynochetos jubatus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rhynochetos jubatus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Rhynochetos jubatus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rhynochetos jubatus.
* ↑ (fr) Biodiversite.nc - Le portail de la biodiversité en Nouvelle-Calédonie / Le Cagou.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kahramanmaraş

Kêrioù Turkia :
| Kahramanmaraş ||
| Proviñs | Kahramanmaraş |
| Rannvro | Kreizdouarel |
| Kod post | 46XXX |
| Maer | Mustafa Poyraz (2002, 2004, 2009) |
| Vali (prefed) | Mehmet Niyazi Tanılır (2007) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 37°35' Norzh |
| Led | 36°55' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Kahramanmaraş |
Kahramanmaraş (Maraş betek 1973) zo ur gêr e kreiz Turkia, kêrbenn proviñs Kahramanmaraş.
War-dro 400.000 annezad zo enni.
Goude brezel dizalc'hiezh Turkia (1919-1922) e voe roet medalenn an dizalc'hiezh d'ar gêr en abeg d'he stourm ouzh armeoù an alouberien. E 1973 e voe ouzhpennet en-ofisiel an titl Kahraman (Haroz) ouzh anv ar gêr.

## Istor

Ar menegoù koshañ eus ar gêr a vez kavet e testennoù asirian eus an IXvet kantved kent JK.
Tremen a reas Kahramanmaraş dindan beli meur a impalaeriezh pe rouantelezh a-hed hec'h istor :
* Beli an Hitited, 2000-1200 kent JK, gant an anv Maraj pe Markasi
* Beli an Asirianed, 720-612 kent JK
* Beli ar Veded, 612-550 kent JK
* Beli ar Bersed, 550-330 kent JK
* Beli Makedonia, 330-64 kent JK
* Beli ar Romaned, 64 kent JK-395 goude JK
* Beli impalaeriezh Bizantion
War-dro 638 e voe aloubet Maraş gant ar Vuzulmiz evit ar wech kentañ. E 1086 e voe gounezet kêr gant ar Seldjouked ha staget ouzh o impalaeriezh krouet un nebeud bloavezhioù a-raok. Aloubet gant ar groazidi kerkent ha 1097 en em gavas Maraş gant mistri o cheñch dizehan er bloavezhioù goude.
Distrujet e voe gant ur c'hren-douar e 1114 (40.000 marv).
E 1337 e teuas da vezañ kêrbenn ur beylik krouet gant ar sultan memlouk Nasır Nasıreddin Muhammed Bin Kalavun a-benn gwareziñ harzoù hanternoz e sultanelezh.
Aloubet e voe e 1515 gant an Otomaned ha staget ouzh o impalaeriezh e 1522.
Goude ar brezel-bed kentañ ha disrann an impalaeriezh otoman e voe Maraş el lodenn gouarnet gant Bro-Saoz da gentañ (adalek miz C'hwevrer 1919) ha Bro-C'hall da c'houde (adalek miz Here 1919). Ma ne voe kudenn ispisial ebet dindan gouarn berrbad ar Saozon ne voe ket memes tra dindan hini ar C'hallaoued rak ar re-se a harpas o galloud war an Armenianed diwar goust an Durked. Dieubet e voe Maraş diouzh an arme gall goude emgannoù drastus a badas eus an 21 a viz Genver 1920 betek an 11 a viz C'hwevrer 1920.

## Mammenn

Lec'hienn Kahramanmaraş (e turkeg)
# Kaijin Reijoh

Kaijin Reijoh (japaneg: 怪人麗嬢) zo ur manga doare shōnen, seinen skrivet gant Testuya Tashiro (treser Red Eyes Sword - Akame ga Kill !). Bet e oa ragembannet da gentañ er gazetenn Gangan Joker abaoe 2018. Goude-se eo bet embannet e stumm levrioù manga gant an embanner Square Enix. E Breizh eo embannet gant Kurokawa abaoe 2020.

## Istor

Asuma Sudô zo ul lisead yaouank gant ur vuhez sioul. Sot eo gant ar merc'hed betek bezañ hudur ha spiañ anezho ha se abaoe m'eo yaouank. Un deiz e wel ur plac'h yaouank o tont eus ul lise merc'hed. Un deiz e vez kaset dezhañ un doser evit bezañ degemeret el lise-se ha pa vefe ur paotr. Asuma zo laouen ha drant da gentañ met buan a-walc'h emañ o vont da gompren ez eus un dra bennak iskis gant aozadur ar skol.
# Kahina

Dihya (ⴷⵉⵀⵢⴰ e berbereg; en arabeg : ديهيا), pe Kahina, a oa ur rouanez ha brezelourez verber er VII$^{vet}$ kantved hag a unvanas ar meuriadoù amazigh evit stourm ouzh an aloubadeg vuzulman e Numidia. Ganet e voe e deroù ar VII$^{vet}$ kantved ha mervel a reas e 703, e Biskra moarvat.
Meur a stumm zo d'he anv : Daya, Dehiya, Dihya, Dahya pe Damya, Kahina pe Kahena. He lesanv arabek e oa al-Kāhina (ar velegez, an divinourez), roet dezhi gant he enebourien abalamour ma kave dezho e oa gouest da ziawelet an amzer da zont.
D'an 12 a viz Ebrel 2016 e voe lakaet an tan war delwenn Dihya e Khenchela.
# Kahouilheg

Ur yezh outoek-aztekek eus is-skourr ar yezhoù koupanek eo an c'hahouilheg (cahuilla) komzet gant tro-dro da 35 den en Kalifornia.
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo ma n'eo ket ur yezh varv dija.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Gwelet ivez

* Yezhoù outoek-aztekek
* Yezhoù takek
# Kai (ereadur)

E-touez meur a ereadur all, alies a-walc'h e veze implijet un arouezenn ispisiel en dorn-skridoù e gresianek bizantek evit ober diouzh ar ar ger καί "ha(g)", skrivet ϗ, da laret eo ur c'happa (κ) gant ul lostig dindanañ pe gant un tired boud a-us dezhañ: ϗ̀
E kopteg e veze implijet un ereadur heñvel ⳤ.

## Gwelet ivez

* Ereadurioù gresianek
* Ereadur oυ (Ȣ)
# Kaianeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù otielek eo ar c'haianeg (kaian pe kayan) komzet gant tro-dro da 322 den (1981) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù rouboniek
# Kahramanmaraş (proviñs)

Proviñs Kahramanmaraş (anv kent : Maraş) zo ur proviñs e Turkia.

## Douaroniezh

War-dro 1.000.000 annezad a oa e Kahramanmaraş e 2007.
14.300 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Kaier

Ur c'haier zo ul levr ennañ follennoù paper gwenn, pe en ul liv sklaer bennak, da skrivañ pe da dresañ warne. E bajennoù a c'hall bezañ gwerc'h evit an tresañ pe rakvoullet gant ur c'harrezennadur (karrezioù bras pe vihan), linennoù, a-wechoù ur marz, pe c'hoazh skeulennoù, evit ar skrivañ. Keinet e c'hall bezañ ar c'haier gant meur a deknik : gant peg, krafoù, troellennoù, kantennigoù hag all. E kartoñs eo e c'holoenn.
Implijet e vez ar c'haieroù er skolioù gant skolidi, d'ober labour-skol, pe gant tud all er gêr, en o beajoù pe en o labour, d'ober a bep seurt traoù : kemer notennoù, dastum roadennoù, dastum chomlec'hioù, ober scrapbooking, hag all.
An tablezennoù niverel a c'hall bezañ gwelet evel o warlerc'hidi elektronek. Kaieroù niverel zo ivez met n'int ket bet degemeret gant ar boaz.

## Mentoù ar c'haieroù

Meur a vent zo, sed amañ ar re voutinañ :
* 24 x 32 cm (3:4)
* 21 x 29,7 cm (ment A4)
* 17 x 22 cm
# Kervella

Kervella zo un anv-tiegezh brezhonek, stank a-walc'h e lec'hioù zo e Leon hag e Plougastell, e Kerne.

## Tud

* Frañsez Kervella (1913-1992)
* Erwan Kervella
* Riwanon Kervella
* Divi Kervella
* Goulc'han Kervella
* Yannig Kervella, marc'htaner.
# Kervarker (lec'hienn)

Kervarker zo anv ul lec'hienn web vrezhonek savet gant Romuald Texier e Roazhon e 1995. Al lec'hienn goshañ e brezhoneg eo. Da gentañ e oa ur forom (hag a yeas d'an traoñ goude ur pennad), ha kentelioù brezhoneg an hentenn Ni a gomz brezhoneg, savet gant Mark Kerrain.

## Liamm diavaez

* Lec’hienn Kervarker
# Kervarker (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Kervarker a c'hall bezañ doare brezhonek anv Théodore Hersart de La Villemarqué;
* Kervarker a c'hall bezañ ul lec'hienn internet gouestlet d'ar brezhoneg, savet gant Romuald Texier : Kervarker (lec'hienn).

## Pennad kar

* Kermarker
# Kerveskont

Kerveskont :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | La Vicomté-sur-Rance |
| Bro istorel | Bro-Zol |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plelin-Tregavoù |
| Kod kumun | 22385 |
| Kod post | 22690 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Brombin 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | https://www.la-vicomte-sur-rance.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 113 ann. (2020) |
| Stankter | 244 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 22″ Norzh 1° 58′ 52″ Kornôg / 48.4894444444, -1.98111111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 35 m bihanañ 5 m — brasañ 73 m |
| Gorread | 4,57 km² |
| Kerveskont ||
| kemmañ |
Kerveskont (La Vicomté-sur-Rance e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Plelin-Tregavoù e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Ar Renk e Kerveskont.
* War lez ar stêr Renk emañ Kerveskont.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,18 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas daou anezhe e Belgia e miz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel: unan a yeas diwar wel e Rossignol d’an 22, serjant en 2vet Rujumant Troadegiezh Trevadennel e oa, unan all a voe lazhet en Oray, marichal-lojeiz e oa e 13vet Rujumant Husarded e oa.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c'hwezek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe dek den nann-soudard gant ur vombezadeg d’an 13 a viz Even 1944.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur c'hanolier d'ar 7 a viz Mae 1954 e dibenn Emgann Diên Biên Phu.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar velin.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Santez Anna.
* Milin ar Prad war ar Renk.
* Monumant foran ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant katolik ar re varv (1914-1918) en iliz, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 3 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kervoroc'h

Kervoroc'h :
| Kalvar Langouerad. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Kermoroc'h |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Bear |
| Kod kumun | 22091 |
| Kod post | 22140 |
| Maer Amzer gefridi | Marie-Yannick Prigent 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwengamp |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 436 ann. (2020) |
| Stankter | 71 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 37′ 21″ Norzh 3° 12′ 19″ Kornôg / 48.6225000000000, -3.2052777777778 |
| Uhelderioù | bihanañ 79 m — brasañ 145 m |
| Gorread | 6,16 km² |
| Kervoroc'h ||
| kemmañ |
Kervoroc'h a zo ur gumun eus Bro Dreger e kanton Bear, e departamant Aodoù-an-Arvor, e hanternoz Breizh.

## Anv

* Marteville & Varin (1843) : Kermoroc'h
* Régis de Saint-Jouan (1990) : "Kermorch, penn kentañ 1790; Kermoroch, 1804; Kermoroc'h, 1936".
* Bernard Tanguy (1992) : "Kermorech, 1405; Kermoroch, 1581; e brezhoneg : Kervoh".

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved

Raok 1790, gwelout Skiñvieg. Kermoroc'h a zo distaget diouzh Skiñvieg e 1790.

### XIX$^{vet}$ kantved

Dont a ra parrez dre e-unan e 1841.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 31 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,14 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe daou soudard eus ar gumun e Belgia e miz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel: unan en Arsimont d’an 21, en 71vet Rujumant Troadegiezh e oa, egile e Châtelet d’an 22, er 36vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil Brezel-bed

* Kemeret e voe 6 390 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 23 a viz Mae 1944, ha tapet e voe 1 035 Lur ha timbroù-post gant daou ezel eus ar Rezistañs moarvat, d'an 31 a viz Mae, hervez danevelloù sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* Mervel a reas unnek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe ur rezistant yaouank er gumun d'an 2 a viz Gouhere 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar c'halvar.
* Iliz katolik Santez Berc'hed.
* Kalvar Langouerad.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Kervoroc'h war al lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajennoù 256 ha 270, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
# Hürrem Sultan

Hürrem Sultan, pe Roksolana, a oa gwreg ar sultan Suleyman I, en Impalaeriezh Otoman, hag ur Valide Sultan war-lerc'h e varv, e Turkia ar XVIvet kantved. Brudet eo abalamour d'he buhez souezhus ha d'he levezon war politikerezh Turkia. A orin ukrainat e oa.
Anavezet eo ivez evel Roxelana, Roxolana, Roxelane, Rossa, Ruziac, pe Hürrem (eus خرم - Khurram e perseg, "an hini a c'hoarzh "; hag ivez evel Karima, eus كريمة en arabeg, "an hini a renk uhel"), (war-dro 1510 - 18 a viz Ebrel, 1558)
N'eo ket e skridoù ar XVIvet kantved e kaver hec'h anv plac'h yaouank. Met kalz diwezhatoc'h, en XIXvet kantved, e koñchennoù ukrainek ha polonek dastumet neuze e vo anv eus Anastasia (pe Nastia); hag e poloneg Aleksandra Lisowska.

## Yaouankiz

Hervez skridoù eus dibenn ar XVIvet ha deroù ar XVIIvet kantved, evel re ar barzh polonek Samuel Twardowski, a eas da Durki da glask gouzout hiroc'h, e oa ganet Hürrem e ti un tad a oa ur beleg reizhkredennour ukrainat, pe rutenat, e kêr Rohatyn, ur 68 km er gevred da Lviv, ur gêr vras eus Galitsia hag a oa e Pologn da neuze, hiriv en kornôg Ukraina. Prizoniet e voe gant Tatared Krimea

## Levrlennadur

* Thomas M. Prymak, "Roxolana: Wife of Suleiman the Magnificent," Nashe zhyttia/Our Life, LII, 10 (New York, 1995), 15-20. Ur pennad skeudennaouet kaer gant ul levrlennadur.
* Zygmunt Abrahamowicz, "Roksolana," Polski Slownik Biograficzny, vo. XXXI (Wroclaw-etc., 1988-89), 543-5. Ur pennada zoare e poloneg gant un arbennigour anaoudek eus istor Turki.

## Liammoù diavaez

* Roxelana
* Bez Roxelana
# Hải Phòng

Hải Phòng, pe Hai Phong, pe Haiphong, (distaget [ha᷉ːj fâwŋ͡m] e vietnameg) zo ur gêr vras e Vietnam, an deirvet kêr vrasañ er vro. Ur porzh bras eo hag ur greizenn a bouez evit an ekonomiezh, ar sevenadur, an deskadurezh, an deknologiezh, ar c'henwerzh.
E 1887 e voe adsavet kêr gant an drevadennerien c'hall, goude ur gorventenn. En amzer an impalaeriezh trevadennel c'hall koulz hag e Republik Norzh Vietnam e oa Hải Phòng ur gêr vras hag ur porzh a bouez.
Emañ Hải Phòng en ur gompezenn, en aber ar stêr Cấm, e goueled Pleg-mor Tonkin, e biz ar vro. Emañ Hanoi war-hed ur 100 km bennak er gwalarn.
# Höfuðborgarsvæði

Höfuðborgarsvæðið (rannvro ar gêr-benn en islandeg) a zo unan eus eizh Rannvro Island. 1 042 km² eo gorread ar rannvro ha Reykjavík eo ar gêr-benn. E 2010 e oa 200 907 annezad enni : rannvro bobletañ Island eo, ma kaver ouzhpenn an hanter eus poblañs ar vro.
Emdroadur poblañs ar rannvro :
| Bloaz | Poblañs | Dregantad eus Island |
| 1920 | 21 441 | 22,70 |
| 1930 | 33 854 | 31,16 |
| 1940 | 43 841 | 36,06 |
| 1950 | 65 080 | 45,10 |
| 1960 | 89 493 | 49,93 |
| 1970 | 109 238 | 53,40 |
| 1980 | 121 698 | 52,65 |
| 1990 | 145 980 | 56,65 |
| 2000 | 175 000 | 61,44 |
| 2010 | 200 907 | 63,25 |

## Kumunioù renket dre an niver a annezidi

* Reykjavík: 118 326
* Kópavogur: 30 357
* Hafnarfjörður: 25 913
* Garðabær: 10 643
* Mosfellsbær: 8 553
* Seltjarnarnes: 4 395
* Álftanes: 2 523
* Kjósarhreppur: 197
* En holl: 200 907 (poblañs e 2010)

### Kumunioù renket dre o lec'hiadur

* Kornôg Reykjavík: Seltjarnarnes
* Biz Reykjavík: Mosfellsbær ha Kjósarhreppur
* Su Reykjavík: Kópavogur, Garðabær, Hafnarfjörður hag Álftanes
* Reykjavík
* Seltjarnarnes
* Reykjavík ha Faxaflói
# Hōshō (douger kirri-nij)

An Hōshō (鳳翔, "Ar feniks o nijal") a voe ar c'hentañ douger kirri-nij lakaet e servij en istor Mab-den. Bez e oa ivez ar c'hentañ bag seurt-se implijet gant Morlu Impalaeriezh Japan. Ar vag, lakaet er servij e 1922, a voe implijet evit taolioù-arnod a-fed dafar, teknikoù liammet gant ar c'hirri-nij. Klasket e oa bet douaroù ha dibradañ kirri-nij eus ar vag. Ouzhpenn-se e oa bet klasket sevel kadoniezhoù brezel liammet gant an nevezintioù degaset gant ar seurt bigi nevez war an dachenn emgann. Ar vag a oa bet ur vammenn dedennus-tre evit Morlu impalaeriezh Japan. Dre al lañs roet gant an Hōshō ha gant kuzulioù ar vleinerien kirri-nij e oa bet gwellaet ar vag dre tennañ lodennoù hag a rae skoilh war ar pont nij e 1924.
An Hōshō gant e strollad nij en devoa kemeret perzh e gwallzarvoud Shanghai 1932 hag e-penn kentañ ar brezel Sina-Japan e fin ar bloavezh 1937. E-pad an div stourmadenn-se, an douger kirri-nij en devoa roet harp da Lu Impalaeriezh Japan war-zouar. Sikouret en devoa da dalañ kirri-nij brezel Nijlu Broadelour Sina. Bihan e oa ar vag hag ouzhpenn-se ne oa nemet 15 karr-nij brezel war bourzh setu perak ne oa ket bet bras an efedoù war an dachennoù emgann. Lakaet e oa bet ar vag en adarmead pa oa distroet e Japan eus Sina hag e 1939 e voe troet da bag gourdoniñ.
E-pad an Eil Brezel-bed an Hōshō en ddevoa kemeret perzh en Emgann Midway e Miz Even 1942 gant ur roll a eil. Goude an emgann drastus evit Japan, e voe adkaset an douger kirri-nij evel bag gourdoniñ ha dreistbevañ a raio peurest ar brezel gant nebeut drastoù dre an dagadennoù dre aer. Goude ar brezel e voe troet d'ur vag dezougen, dindan nav beaj e voe dezouget 40 000 soudard ha trevour japanat eus an douaroù tramor etrezek Japan. An Hōshō a voe distrujet e Japan e penn kentañ ar bloavezh 1946.

## Goude an Eil Brezel-bed

An Hōshō a voe lakaet dindan sujidigezh ministrerezh an diabarzh d'an 31 a viz Eost. Distrujet e voe en Osaka etre an 2 a viz Gwengolo 1946 hag ar 1añ a viz Mae 1947 gant an embregerezh sevel bigi Kyôwa.
# I'll Be Your Baby Tonight

I'll Be Your Baby Tonight zo ur ganaouenn savet gant Bob Dylan hag embannet e 1967 er bladenn John Wesley Harding. Kanet ha brudet eo bet gant Robert Palmer hag ar strollad UB40 en 1990 dreist-holl.

## Adkanerien

* Burl Ives en albom The Times They Are a-Changin' (1968)
* The Hollies en albom Hollies Sing Dylan (1969)
* Linda Ronstadt en albom Hand Sown ... Home Grown (1969)
* Emmylou Harris en albom Gliding Bird (1969)
* Maureen Tucker en albom "Playin' Possum" (1982)
* Robert Palmer gant UB40 en albom Don't Explain (1990)
* Kris Kristofferson en albom The 30th Anniversary Concert Celebration (1993)
* Ian Gillan en albom Gillan's Inn (2006)

## Liamm diavaez

* Komzoù : http://www.azlyrics.com/lyrics/bobdylan/illbeyourbabytonight.html
# Hôtel des Menus-Plaisirs

Hôtel des Menus Plaisirs zo ur savadur lec'hiet 22 Bali Pariz e Versailhez (Yvelines).
Brudet eo bet evit bezañ bet ar savadur o tegemer Emvod Stadoù-Meur 1789, an hini diwezhañ a voe bodet e-pad ar Renad Kozh.
Ar savadur a oa bet lakaet war listenn ar savadurioù istorel d'an 21 a viz Mae 1927. Talbennoù ar savadur a voe lakaet da dalvezout evel monumant istorel d'ar 16 a viz Gwengolo 1929.
An ostel a oa bet savet gant Loeiz XV tro-dro 1745, evit bezañ ur mirva hag ur stal-labour evit ar c'hinklaj evit ar c'hoarioù aozet gant ar roue evit e lez, ar pezh a oa lesanvet « Menus-Plaisirs ».
Eno e voe miret neuze rikoù sport (dreist-holl re ar c'hoari paume), kinkladurioù c'hoariva, binviji sonerezh…). Kavet e veze eno ivez stalioù labour evit ar maketennoù, treuzwiskoù, pentur ha delwennoù. E 1759, ar savadur a voe implijet ivez evel kambr-studi fizik gant an abad Jean Antoine Nollet evit deskadurezh bugale an aozadur enfants de France, en o zouez e oa Loeiz XVI.
# Hôpital des Enfants-Trouvés

An Hôpital des Enfants-Trouvés a oa un herbercʼhti, un aozadur relijiel parizian evit reiñ bod d'ar vugale paour pe dilezet. Savet e oa bet e 1638 gant Vincent de Paul.
E 1670 an ensavadur a gemme statud, lakaet e oa dindan sujidigezh an Hôpital général de Paris renet gant Parlamant Pariz.
# Kavenn ar brusk

Kavenn ar brusk eo lodenn ar c'horf gwarezet gant kest ar brusk.
Enni emañ :
* ar galon ha gwazhied (an aortenn, talmerenn ar skevent, ar gwazhied kav, gwazhied ar skevent, ar wazhienn ampar)
* ar vriant, ar bronkez, ar skevent
* an treizher
* gwagrennoù 'zo evel an toazon
* tammoù eus ar reizhiad nervel
* san ar brusk
Ar poullkreiz, pe mediastinum, a glot gant kavenn ar brusk hep ar skevent.