OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karlskrona

Karlskrona zo ur gêr eus Sveden, e proviñs istorel Blekinge hag e kontelezh Blekinge. E 2010 e oa 35 212 a annezidi.
Krouet e voe Karlskrona e 1680 gant ar roue Karl XI, a oa fellet dezhañ diazezañ pennlec’h morlu Sveden e kreisteiz ar vro, a-dal da aodoù Alamagn ha Danmark, kentoc’h eget e Stockholm. En enezennig Trossö e voe diazezet ar porzh-brezel nevez ha roet e voe dezhañ an anv Karlskrona en enor d’ar roue. Bremañ c’hoazh ez eo Karlskrona ur porzh-brezel a bouez hag eno emañ ivez penngreizenn Gwarded-aod Sveden.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Danmark | Hillerød |
| Norvegia | Horten |
| Finland | Loviisa |
| Island | Ólafsfjörður |
| Lituania | Klaipėda |
| Polonia | Gdynia |
| Latvia | Aizpute |
| Ezklozadur Kaliningrad (Rusia) | Baltiysk |
| Alamagn | Rostock |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kumun Karlskrona - Lec'hienn ofisiel
# Karloman Bavaria

Karloman Bavaria, (828 - 880), a oa mab da Loeiz ar German (830–882), roue Bavaria (876-880). Pa varvas e dad e 876 e voe rannet e rouantelezh etre ar vreudeur, Loeiz III Germania, Karl III hag eñ, ha gantañ e tegouezhas Bavaria. Pa varvas e eontr Karl Voal e resevas Italia ouzhpenn.
Mervel a reas d'an 29 a viz Du 880, hag eñ tad ur bastard, Arnulf a vo anvet da roue Germania en 887 hag anvet Arnulf Iañ Germania.

## Lignez

Mab e oa da Loeiz ar German hag Emma Bavaria.
# Karloman II (Bro-C'hall)

Karloman II (867 - 884) a oa roue ar Franked, eus 879 da 884.

## Buhez

E 879, Karloman a zeuas da vezañ roue war un dro gant e vreur Loeiz III. Ren a rejont ar rouantelezh etreze e 880. Resev a ra Akwitania ha Burgondia. Goude marv e vreur e 882 e teu da vezañ roue nemetañ ar rouantelezh.
D'an 12 a viz Kerzu 884 e varvas Karloman goude bezañ gloazet dre zievezh gant unan eus e wizien e-pad ur chase e koad Bézu, koad Lyons etre Rouen ha Gournay-en-Bray hiziv. Aet d'an anaon da 17 vloaz, Karloman n'en doa hêr ebet. Beziet e voe e Sant Denez.
Charlez III, mab diwezhañ Loeiz II, a oa re yaouank evit ren hag uhelidi ar rouantelezh a c'houlennas gant an impalaer Charlez Tev bezañ rejant ar rouantelezh.
* Delwenn bez Karloman II e penniliz Sant Denez, Bro-C'hall
* Medalenn dremmoù Loeiz III ha Karloman II warni, gant Jean Dassier (1676-1763)
* Trec'h Loeiz III ha Karloman II war ar Vikinged e 879, livet gant Jean Fouquet kent 1485

## Levrlennadur

* (fr) Jean-Charles Volkmann, Bien Connaître les généalogies des rois de France, Gisserot, 1996 (ISBN 978-2-87747-208-1)
* (fr) Michel Mourre, Le petit Mourre. Dictionnaire de l'Histoire, Larousse, 1998 (ISBN 978-2-03-519265-3)
| En e raok: Loeiz II | Rouaned ar Franked 879 – 884 | War e lerc'h: Karl III an Tev |
# Karloman (mab Karl Martel)

Karloman (715? 716?–754) a oa mab henañ Garl Martel ha Hrotruda Trier, ha breur da Pepin Grenn.
Maer ar palez e oa en Aostrazia (741-747). Dilezel a reas ar garg evit mont da vanac'h da Venez Cassino.
Ur mab en doa, anvet Drogon, met ne voe ket lezet da gemer ar galloud gant e eontr Pepin.

## Istor

E 741 e voe anvet maer ar palez, ha ren a rae war Aostrazia, rouantelezh Alemania, ha Turingen. hep kaout an anv a roue avat. Stourm a reas ouzh an Alamaned, pobloù Akwitania, re Bavaria, hag ar Saksoned. Trec'h e voe atav.
Degas a reas kemm ha kempenn en Iliz gant skoazell an eskob Bonifas, a oa gwarezet gantañ, hag e 744 e roas dezhañ douaroù bras da sevel abati Fulda en 747.

## Skoazell d'an Iliz

Adalek Concilium Germanicum 742, kentañ kuzul-meur an eskibien c'herman, e strivas da wellaat doareoù-bevañ ar veleien, da wareziñ madoù an Iliz, ha kadorioù an eskibien a veze re alies etre daouarn tud nann-kloer. Eno e voe divizet e oa difennet d'ar gloer kaout armoù, na kaout merc'hed en o zier. Embannet e voe o devoa da gefridi enebiñ ouzh ar c'hredennoù pagan
E-kerzh ur veaj da Roma e c'houlennas bout beleget digant ar pab Zac'harias. Dilezel ar galloud a reas neuze hag e lezel gant e vreur Pepin, a renas e-unan diwar neuze. Sevel a reas ur manati e Menez Soracte en Italia, hag en em dennañ en abati Monte-Cassino. Perak e reas kement-se? Breud ha kaoze e-leizh zo bet gant an istorourien. Darn a wel aze un dro-widre gant Pepin. Re all a lavar e oa deol ken e oa. Hervez ur vojenn e vije en em dennet eus ar bed evit ober pinijenn war-lerc'h lazhadeg Cannstatt en Alamania. Kaset e voe da Vro-C'hall en 753 evit ober ur gefridi a beoc'h, ha mervel e Vienne en Daofine en 754. Beziet e voe en abati Monte-Cassino.

## Notennoù

* ↑ G. Bührer-Thierry, L'Europe carolingienne (714-888), 1999, p.19
* ↑ G. Bührer-Thierry, L'Europe carolingienne (714-888), 1999, p.20

## Levrlennadur

* Jean-Charles Volkmann, Bien Connaître les généalogies des rois de France ISBN 2-87747-208-6
* Michel Mourre, Le petit Mourre. Dictionnaire d'Histoire universelle ISBN 978-2-04-732194-2
* Geneviève Bührer-Thierry, L'Europe carolingienne (714-888), Paris, SEDES, 1999, ISBN 2-7181-9058-2
# Karloman Iañ

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Karloman Iañ (Soissons, 751 – Samoussy, Aisne, 4 a viz Kerzu 771), mab da Bepin Grenn ha Bertrada Laon, a voe roue ar Franked adalek 768 betek 771. War-lerc'h e dremenvan en e balez e Samoussy e voe beziet en iliz abati Saint-Remi e Reims. Adalek miz Mezheven 771 en devoa roet douaroù d'an Iliz evit kaout ur bez eno.
Karl Veur a dennas ar galloud digant mibien e vreur, enep ar gwir. Ret e voe d'an intañvez Gerberga tec'hel gant he bugale da rouantelezh Lombardia, davet Dider Lombardia, roue al Lombarded.

## Notennoù

* ↑ Suzanne Martinet : Laon, promontoire sacré — Des druides au IXe siècle. S. Martinet, 1994, p. 112 (ISBN 978-2-901691-07-5)
# Karlouriezh

Ar garlouriezh zo un emsav politikel spagnol en XIX$^{vet}$ kantved, diazezet war an hengoun, reizhveliour, enepfrankizour hag enepdispac'hour, hag a glaske reiñ kurunenn Spagn da unan eus skourroù an Tiegezh Bourbon ha distreiñ d'ar renad kozh.
Tud ar garlouriezh a gemeras da arouez hini an armeoù spagnol, kroaz Bourgogn banniel Impalaeriezh Spagn.
War-dro kreiz an XX$^{vet}$ kantved en em rannas ar garlouriezh etre daou skourr : unan en tu kleiz hag a oa a-du gant ar sokialouriezh, anvet Partido Carlista, hag eben anvet Comunión Tradicionalista Carlista.

## Pennadoù kar

* Carlos, Kont Molina
* Kentañ brezel ar garlouriezh
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Karlstad

Karlstad a zo ur gêr eus kornôg Sveden, e kontelezh Värmland. Emañ war ribl al lenn Vänern, en hanternoz d'al lenn-se. Savet e voe ar gêr e 1584 gant ar roue Karl IX (mab Gustav Iañ Vasa), en deus roet e anv dezhi.
# Lenn Ladoga

Lenn Ladoga (Ладожское озеро e rusianeg, Laatokka e finneg, Luadogu e karelieg) a zo ul lenn dour dous e gwalarn Rusia nepell diouzh kêr Sankt-Peterbourg. Brasañ lenn Europa an hini eo (17 870 km²), an eil e Rusia goude Lenn Baikal, hag ar pemzekvet hini er bed.

## Douaroniezh

E biz Sant-Petersbourg emañ, e Karelia, nepell diouzh harzoù Finland. Degemer a ra un tregont stêr bennak, en o zouez ar Svir, stêr diskarg Lenn Onega. An Neva eo he stêr diskarg dezhi, hag a dremen dre Sant-Petersbourg a-raok dinaou er Mor Baltek. Ouzhpenn c'hwec'h kant enez hag enezig he deus, hag ur gorread a 435 km². E-tal an aod gwalarn emañ ar peurviañ eus an inizi, en o zouez an inizi Valaam hollvrudet. Gwarezet int e-barzh Park broadel enezigoù al Ladoga abaoe 2017.
259000 km² eo he diazad doureier, ennañ tost da 50 000 lenn a-eilrenk ha 3 500 dourredenn ouzhpenn 10 km hed. Ouzhpenn 85 % eus dourioù Lenn Ladoga a zeu eus an teir fennstêr-mañ :
* ar Svir eus Lenn Onega (gevred),
* ar Vuoksi eus Lenn Saimaa e Finland (kornôg),
* ar Volkhov eus Lenn Ilmen (su).
Al lodenn eus ar rouedad « Volga-Baltek » hag a dreug Moskov gant ar Mor Baltek ha Sant-Petersbourg eo.

## Loened ha plant

Annezva un isspesad reunig kelc'hennek eo, reunig Ladoga (Pusa hispida ladogensis).
An aodoù norzh ha reter zo ur gelc'henn taiga grenn gant bodadoù gwez pruñs hag un dangoad bodoù lus, an aodoù su ha gwalarn zo ur gelc'henn taiga kreizteizat gant gwez pruñs met ivez tilh, skav-gwrac'h hag evlec'h, ha un dangoad a velchon-surig.

## Istor

Un tennad e oa eus an hent kenwerzh etre ar Vareged hag an Impalaeriezh Bizantion.
Savet e voe Manati Valaam war enezenn vrasañ enezeg Valaam (Valamo e finneg). Dilezet e voe etre 1611 ha 1715, ha ratreet er XVII$^{vet}$ kantved. Skarzhet e voe e-pad Brezel ar Goañv e 1940, ha distreiñ a reas ar menec'h e 1989. Manatioù all a zo evel hini Konevets (fr) war un enezenn a-gichen ha Manati Alexandr Svirski (fr) hag a gendalc'h un nebeud skouerioù eus ar savouriezh grennamzerel moskovat.
Harzoù a dreuzas anezhi en Istor : etre Rusia ha Sveden etre 1617 ha 1721 hag gant Finland etre 1812 ha 1940.

### An eil brezel-bed

E-pad Seziz Leningrad etre 1941 ha 1944 e voe Lenn Ladoga an diraez nemetañ d'ar gêr c'hronnet. Treuzdougenet e voe ar marc'hadourezhioù da Leningrad gant kirri-samm d'ar goañv pa oa skornet al lenn, ha gant bigi d'an hañv. « Hent ar vuhez » a oa graet eus an hent-se, daoust da ouzhpenn ur milion a dud a varvas gant an naon. War dourioù skornet al lenn e voe skarzhet eus kêr ouzhpenn ur milion a dud ha kaset d'ar gêr miliadoù a donennoù a vevañs e-pad 872 deiz ar seziz gant bagadoù Hitler. Goude ar brezel e voe kollet Karelia gant Finland ha skarzhet an Finlandiz kuit, lod anezho a chomas eno avat.
Ar skrivagner italian Curzio Malaparte en deus kontet en e levr Kaputt e 1943 istor « kezeg al Lenn Ladoga », kezeg ar ganolierezh soviedel trapet gant skornioù al lenn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lenn Geneva

Lenn Geneva pe Lenn Leman (Lac Léman e galleg; Lèman e frankoprovañseg; Genfersee en alamaneg), zo ul lenn etre Suis ha Bro-C'hall, an eil brasañ lenn e Kreiz Europa.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lenn Huron

Lenn Huron zo unan eus pemp Lenn Veur Norzhamerika. Diouzh un tu emañ Stad amerikan Michigan ha diouzh an tu all emañ proviñs Kanada Ontario. 59 600 km² eo he gorread.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lenn Inari

Lenn Inari (Finneg : Inarijärvi / Inarinjärvi ; Samieg an Norzh : Anárjávri ; Samieg Inari : Aanaarjärvi ; Samieg Skolt : Aanarjäu'rr ; Svedeg : Enare träsk ; Norvegeg : Enaresjøen) eo lenn vrasañ Sápmi hag an trede brasañ lenn e Finland. Emañ e tu-kleiz Lappi hag e tu-kleiz ar C'helc'h Arktika. Emañ al lenn 117–119 metr dreist live ar mor. E-kichen an harz gant Rusia emañ, hag ahont eo meret gant tredanerez Kaitakoski. Revet e vez al lenn etre miz Du ha miz Mezheven, dre voaz.
Ouzhpenn 3 000 enezenn a gaver war al lenn. Hautuumaasaari ("Enez ar Vered") hag Ukonkivi ("Maen Ukko") eo ar re vrudetañ. An eil a oa bered an Hensamied, eben ul lec'h ma aberzhe an annezidi gwechall-gozh. A bep seurt pesked a gaver e dour Inari : dluzhed, eoged, eoged feuteun (Onchorhynchus mydiss), persked, bekeded hag all.
En em astenn a ra al lenn war ur gorread a 1 040 km². Redek a ra an dour war-du an hanternoz, dre ar stêr Paatsjoki hag aber ar Varangerfjord, e Mor Barents.
Eno emañ ar wrac'h Serafina Pekkala o chom, e levrioù Philip Pullman, His Dark Materials.

## Daveennoù

* ↑ Google Maps
* ↑ (en) Lake & Sea Wiki
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lenn Izabal

Lenn Izabal zo ul lenn e Republik Guatemala, e departamant Izabal, tost da aod ar Mor Karib.
# Lenn Gwerledan

Lenn Gwerledan a zo ur virlenn, da lavarout eo ul lennad dour krouet da-heul ur stankell. War red ar Blavezh emañ, hag a zo er rann-se un darn eus kanol Naoned-Brest (tremen a reas ar gobar diwezhañ e Gwerledan d'an 8 pe d'an 9 a viz Gwengolo 1928). Emañ ar stankell etre Mur (e departamant Aodoù-an-Arvor, hag e Bro-Gerne) ha Sant-Inan (e departamant ar Mor-Bihan, hag e Bro-Wened). Kaorel ha Sant-Jelven a zo kumunioù hag o deus un digor war al lenn ivez. Evit ober tredan e oa bet savet ar stankell, bet kaset da benn al labourioù anezhi adalek 1923 betek 1930, gant an Union Hydro-électrique Armoricaine (UHEA). Bezañ e voe kentañ stankell bounner biskoazh savet e betoñs e Frañs. Daou zen a voe pouezus-mat o emouestl er raktres : Joseph Ratier, isprefed Pondi d'ar mare-se hag an ijinour Auguste Leson (1889-1953). Ar c'hannad tregeriat Yves Le Trocquer (1877-1938) eo a zeuas da lakaat kentañ maen ar chanter d'ar 17 a viz C'hwevrer 1924, hag eñ Ministr al Labourioù Foran d'an ampoent. O c'hrabanoù a lakaas an Alamaned war ar savadurioù kenkent hag ac'hubet ar c'horn-bro gante evit ma vije asuret pourveziñ tredan arsanailh ha bon splujerezioù Keroman an Oriant. Bombezet e voe ar greizenn dourdredan e 1943 e-doug an Eil Brezel-bed gant daouzek Douglas Boston eus ar Squadron Niv. 342 eus ar Royal Air Force (Nerzhioù Frañs Dieub (FFL) - Free French).
Mirlenn vrasañ Breizh eo : war-dro 400 ha ar gorread anezhi ha 12 km a hirder. An donder brasañ a zo 50 m. 55 milion a m³ dour a zo miret en doare-se. Bep an amzer (bep 10 vloaz pe war-dro : e 1951, 1966, 1974, 1985 ha 2015) e vez goullonderet al lenn hag e weler neuze dismantroù ar mengleuzioù sklent, ar c'hêriadennoù hag ar seitek skluz bet beuzet. Ul lec'h touristel-kenañ eo deuet da vezañ, ha kaer eo ar vro gant al lenn stanket etre an torgennoù koadek, gant Koad Kaorel ha Koad Kenekann dreist-holl.

## Fotoioù

* Ar stankell.
* Skluz kozh Kastell Finañs e-pad goulloadur al lenn e 2015

## El lennegezh vrezhonek

* Tavarn ar Pont Du, unan eus danevelloù al levr Minna ha danevelloù all... gant Ernest ar Barzhig, Mouladurioù Hor Yezh, 1988, pajennoù 99-108.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Filmig saoz diwar-benn bombezadeg treuzfurmerioù labouradeg Gwerledan d'an 3 a viz Here 1943.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Diwar "gwern" ha "ledan" (Francis Gourvil, Noms de famille bretons d'origine toponymique, 1970, p.84 §649) ; padal, dont a raje Gwerledan eus ar gerioù "gouer" ha "ledan" hervez Office du tourisme Kreiz Breizh .
* ↑ Digoret e voe ar chanter d'ar 1añ a viz Mezheven 1923.
* ↑ Lidet e voe he digoridigezh d'an 12 a viz Here 1930.
* ↑ Gant Société Générale d'Entreprise (SGE) e oa bet roet lañs d'ar raktres e miz Gouere 1921 ha krouet e voe hec'h adembregerezh UHEA e miz Kerzu 1922 a-gevret gant departamantoù Aodoù-an-Hanternoz hag ar Mor-Bihan, kêr an Oriant hag ar Stad C'hall.
* ↑ Stankell bounner (hervez Termofis Ofis Publik ar Brezhoneg) a reer eus ur stankell gouest da herzel ouzh gwask an dour a-drugarez d'he zolz.
* ↑ Imperial War Museum, luc'hskeudenn
# Lenn Kivu

Al lenn Kivu zo unan eus lennoù Meur Afrika, e-kreiz ar c'hevandir, etre Republik Demokratel Kongo ha Rwanda.
Goullonderiñ a ra dre ar stêr Ruzizi hag a ya betek al lenn Tanganyika er c'hreisteiz. 2 700 km² eo he gorread hag emañ 1 460 m a-us live ar mor. Enni emañ Idjwi, an eil enez vrasañ e diabarzh ar c'hevandir. War he ribloù emañ kêrioù Goma, Bukavu, Kabare e RDK ha Gisenyi, Kibuye, Cyangugu e Rwanda.
Gustav Adolf von Götzen a voe an European kentañ hag a dizhas al lenn e 1894.
# Lenn Konstanz

Lenn Konstanz (Bodensee en alamaneg) eo an trede lenn vrasañ e Kreiz Europa goude Lenn Geneva ha Lenn Balaton. En-dro dezhi emañ ar broioù-mañ : Alamagn (länder Bavaria ha Baden-Württemberg), Suis (Kanton Sankt-Gallen ha kanton Thurgau), hag Aostria (stad kevredet Vorarlberg).

## Inizi

Dek enezenn zo el lenn, ouzhpenn 2 000 m2 dindano.
* Enez Reichenau eo ar vrasañ, stag ouzh kumun Reichenau, warni un abati gozh hag a zo bet lakaet war roll ar Glad Bedel gant an UNESCO. Brudet eo he frouezh ha legumaj;
* Enez Lindau, er reter d'al lenn, eo an eil vrasañ.
* Enez Mainau eo an trede, perc'hennet gant an tiegezh Bernadotte, warni liorzhoù ha tier-gwer, ha parkoù loened;
* Div enezenn all (Triboldingerbohl, 13 ha, ha Mittler oder Langbohl, 3 ha) n'int ket digor d'ar foran.
# Lenn Lugano

Lenn Lugano, pe Lenn Ceresio (italianeg : Lago di Lugano, Lago Ceresio), zo ul lenn rannet etre kanton Ticino e Suis ha rannvro Lombardia en Italia. E Suis emañ kêr Lugano.
# Logoeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo al logoeg (logo) komzet gant tro-dro da 210.000 den e Republik Demokratel Kongo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Logonna-Daoulaz

Logonna-Daoulaz :
| Beg ar Bendi ||
| Anv gallek (ofisiel) | Logonna-Daoulas |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Daoulaz (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29137 |
| Kod post | 29460 |
| Maer Amzer gefridi | Fabrice Ferré 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 120 ann. (2020) |
| Stankter | 175 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 19′ 14″ Norzh 4° 17′ 56″ Kornôg / 48.320556, -4.29889 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 63 m |
| Gorread | 12,14 km² |
| Logonna-Daoulaz ||
| kemmañ |
Logonna-Daoulaz a zo ur gumun eus Bro-Gernev e kanton Pont-ar-Veuzenn, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Moal e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 71 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,35% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Brezel diabarzh Rusia

* Mervel a reas ur martolod eus ar gumun en Arkhangelsk d'an 29 a viz Mae 1919.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 30 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nouga.
* En iliz katolik ez eus skrivet e brezhoneg ouzh ar voger dehou da gounaat ar re varv e-pad ar brezel 1914 : "O Doue trugaresus, roit dezo ar vuez peurbadus".
* Un delwenn eus sant Izidor eus a-raok an dispac'h gall, gwisket en e zilhad-sul brezhon (bragoù-bras...) : unan eus ar skouerioù koshañ eus an dilhad brezhon ez eo.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Brezhoneg

D'ar 27 a viz Mae 2019 e oa bet votet emezelañ d'ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Logonna-Daoulaz war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Logres

Logres eo anv gallek rouantelezh Arzhur er skridoù krennamzerel gallek.

## Orin

Savet eo ar ger diwar an anv Loegria, implijet e skrid latin Jafrez Menoe .

## Oberennoù

Kavet e vez an anv er skridoù krennamzerel gallek.
* L'Âtre Périlleux (dizanv an oberour)
* Le Chevalier à l’épée (dizanv)
* Méraugis de Portlesguez gant Raoul de Houdenc
* Merlin et Arthur : le Graal et le Royaume lakaet war-gont Robert de Boron
* Perceval le Gallois ou le conte du Graal gant Chrétien de Troyes
Klotañ a ra gant gevred Bro-Saoz, a-wechoù gant Bro-Saoz penn-da-benn. Hervez Robert de Boron eo kêrbenn Enez Vreizh.

## Hiziv

An anv "Logres" a gaver hiziv e romantoù faltazi da gomz eus Bro-Saoz, pe zoken eus Breizh-Veur, evel e-barzh That Hideous Strength, romant C. S. Lewis.

## Pennad kar

* Loegria
# Logoleg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar logoleg (logol) komzet e Kordofan e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Lograto

Lograto zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Logonna-Kimerc'h

Logonna-Kimerc'h a oa ur gumun eus Kerne, e Breizh, e departamant Penn-ar-Bed.

## Gerdarzh

* Un diskibl da sant Gwennole, diazezer abati Landevenneg, e oa Nonna.

## Istor

* Un drev eus parrez Kimerc'h e oa Logonna-Kimerc'h gwechall.

### Dispac'h Gall

* 1790: graet e voe pep a gumun gant Logonna ha Kimerc'h.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar c'hure met n'en doa ket graet e-giz ma oa dleet.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Lakaet e oa bet Logonna da barrez distag diouzh Kimerc'h e 1804.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas dek gwaz ag ar gumun, eleze 4,74% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas unnek den ur gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar 1 a viz Ebrel 1954 e Goi Phuc en Tonkin er Viêtnam.

#### Kumunioù staget

* E 1965 e oa bet staget Logonna-Kimerc'h ouzh div gumun all, Kimerc'h ha Pont-ar-Veuzenn da vont d'ober ur gumun vras hepken : Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Gouestlet eo iliz katolik Logonna-Kimerc'h (XVII$^{vet}$ kantved) da sant Onna pe Nonna, a zo sant paeron Logonna-Daoulaz ivez.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 45
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Logodenn (divhar)

Al logodennoù a zo ivez gwazhied koeñvet a weler war an divhar dreist-holl.
# Logonna

Logonna zo un anv-lec'h brezhonek.

## Gerdarzh

* Eus Lok, hag Onna.

## Lec'hioù

* Logonna-Daoulaz
* Logonna-Kimerc'h
# Kobalt

Ar c'hobalt zo un elfenn gimiek, 27 eo e niver atomek, 59 e vas atomek ha Co e arouez kimiek.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Kobe

Kobe (神戸市 e japaneg, distaget [koːꜜbe]) zo ur gêr vras eus Japan. Emañ e su an enezenn bennañ, Honshū, er c'hornôg da Osaka. Ar c'hwec'hvet kêr vrasañ er vro eo Kobe. War-dro 1,5 milion a dud zo o chom enni. Asambles gant Kyoto hag Osaka ez a da ober un tolpad-kêrioù poblet-stank anvet Keihanshin.
Unan eus porzhioù brasañ Japan eo Kobe, war ribl Bae Osaka. E 1995 e oa bet distrujet ul lodenn vras eus kêr gant ur c'hren-douar hag ouzhpenn 6000 den a oa bet lazhet.

## Kêrioù gevellet

* Seattle (SUA) abaoe 1957
* Marseille (Bro-C'hall) abaoe 1961
* Kanpur (India) abaoe 2010
* Rio de Janeiro (Brazil) abaoe 1969
* Tianjin (Republik Pobl Sina) abaoe 1974
* Riga (Latvia) abaoe 1974
* Brisbane (Aostralia) abaoe 1985
* Barcelona (Katalonia) abaoe 1993
* Faisalabad (Pakistan) abaoe 2000
* Bam (Iran) abaoe 2008
* Pisco (Perou) abaoe 2007
* Haifa (Israel) abaoe 2004
* Johannesburg (Suafrika) abaoe 2007
* Incheon (Sukorea)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Kobe
# Kobianeg

Ur is-skourr eus ar yezhoù atlantel eus is-skourr ar yezhoù nounek eo ar c'hobianeg (kobiana).

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Koblenz

Koblenz zo ur gêr eus Rheinland-Pfalz en Alamagn. Emañ e kember ar stêrioù Roen ha Mozel, 92 km er gevred diouzh Köln. E 2006 e oa annezet gant war-dro 106 000 den.

## Istor

Krouet e oa bet Koblenz da vare ar Romaned, pa voe savet eno ur c'hamp anvet Castellum apud Confluentes gant ar jeneral roman Nero Claudius Drusus, war-dro ar bloavezh 8 kent JK. Lidet e oa bet he daou vilved gant Koblenz eta e 1992. Aspadennoù eus ur pont roman savet e 49 a c'haller gwelet.
Diwezhatoc'h e voe aloubet kêr gant ar Franked. E Koblenz an hini e voe breutaet etre ar mibien-vihan Karl Veur a sinas Feur-emglev Verdun goude-se, e 843. E 1018 e teuas da vezañ e dalc'h arc'heskob Trier.

## Tud brudet

* Klemens Wenzel von Metternich, diplomat ha politikour eus Aostria
* Clemens Brentano, barzh alamanek
* Valéry Giscard d'Estaing, prezidant republik Bro-C'hall (1974-1981)
# Kobus

Kobus a zo ur genad daskiriered e-touez kerentiad Bovidae.

## Spesadoù

* Kob
* Kob krouzell wenn
* Lechwe
* Lechwe an Nil
* Puku
# Kob

Kob :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Reduncinae |
| Genad : | Kobus |
| Anv skiantel ||
| Kobus kob Erxleben, 1896 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hob (Kobus kob) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e kornôg ha kreiz Afrika.