OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anna Maria Martinozzi

Anna Maria Martinozzi a oa un nizez d'ar c'hardinal Jules Mazarin.
Merc'h e oa d'ar c'hont roman Girolamo Martinozzi, ha da Laura Margherita Mazzarino, c'hoar d'ar c'hardinal Giulio Mazzarino.
E 1654, da 17 vloaz, e timezas da Armand de Bourbon-Conti, priñs Conti. Daou vab o doe:
* Luigi-Armando Iañ Bourbon-Conti (1661 – 1685), eil priñs Conti
* Francesco Luigi, lesanvet le grand Conti (1664 – 1709), priñs La Roche-sur-Yon, kont La Marche ha kont Clermont.
# Serradifalco

Serradifalco zo ur gumun eus Italia e proviñs Caltanissetta e Sikilia.
# Serra d'Aiello

Serra d'Aiello a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Serracapriola

Serracapriola a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
# Serra do Espinhaço

Ar Serra do Espinhaço zo ur venezieg e gevred Brazil entre stadoù Bahia ha Minas Gerais.
# Serra de' Conti

Serra de' Conti zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
# Serra do Pilar

Ar Serra do Pilar zo un dorgenn serzh war lez an Douro e parrez Santa Marinha, e kumun Vila Nova de Gaia. Eno emañ Manati ar Serra do Pilar, aet d'ober ur c'hazarn.
E-pad Seziz Porto (1832-1833), e oa al lec'h nemetañ dalc'het gant ar frankizourien er c'hreisteiz d'ar Rio Douro. Ac'hano e weler an Douro, ar Ribeira ha kreiz-kêr istorel Porto.
# Serra San Bruno

San Bruno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Serra Sant'Abbondio

Serra Sant'Abbondio zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
# Serradilla

Serradilla zo anv meur a gumun e Spagn.

## e proviñs Salamanca

* Serradilla del Arroyo
* Serradilla del Llano
# Serra San Quirico

Serra San Quirico zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
# Askorn belost

An askorn belost zo un askorn tric'hornek eus al lestr, dindan an askorn kroazell. Graet eo gant peder mellenn (a-wechoù teir pe pemp) teuzet asambles peurliesañ.
Un aspadenn eus al lost eo an askorn belost en den hag er marmouzien meur. Meur a gigenn, stirenn ha stagell a zo stag outañ.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Askorn boc'h

An eskern boc'h pe eskern jod zo daou askorn eus ar c'hlopenn. Koublet int ouzh askorn ar garvan, an eskern ividig, ar genneg hag an askorn tal. Gante eo frammet ar c'hornioù-jod, tammoù eus ar poulloù-lagad, eus ar poulloù-ividig hag eus an ispoulloù-ividig.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Askari

Un askari a oa ur soudard lec'hel e servij an armeoù trevadennel europat en Afrika. Kavet e oa anezho dreist-holl e korn-bro al Lennoù Bras, Kreiz ha biz Afrika. Implijet e vez ar ger-se e saozneg, alamaneg, italianeg, ourdou ha portugaleg. E galleg ne vez implijet nemet evit ober anv eus soudarded an trevadennoù er-maez eus an Impalaeriezh trevadennel c'hall. Raloc'h e vez implijet hiziv-an-deiz c'hoazh evit ober anv eus izili ar polis, ar jañdarmiri pe gwarded surentez.

## Trevadennoù Alaman

Al lu Trevadennel Alaman (Schutztruppe) eus an Impalaeriezh trevadennel a oa ur c'hemmesk etre Afrikaned, ofiserien eus Europa ha lod eus an trevadennoù.
* Askari eus an Ostafrika
* Alamanted hag Askari e-pad Brezeliadenn Reter Afrika
* Gourdonadenn lod Askari
* Askari er brezel e (Tanga)
* Askari o vale e-pad ar C'hentañ Brezel-bed
* Askari eus Ostafrika
* Kounlec'h da Ostafrika e Aumühle
# Askell-groc'hen

Eskell-kroc'hen :
| Gousperell Bechstein ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An eskell-kroc'hen, pe logod-dall, pe laboused-noz, eo ar bronneged a ya d'ober an urzhiad Chiroptera.
Gant ar groc'henenn stignet etre o c'horf, o izili hag o bizied eo an eskell-kroc'hen ar bronneged nemeto gouest da nijal.
An darn vrasañ anezho zo amprevanetaerien a chase diouzh an noz. Ober a reont gant ultra-son evit dilec'hiañ ha chaseal.

## Spesadoù

18 kerentiad ha war-dro 1.000 spesad eskell-kroc'hen zo, en o zouez :
Isurzhiad Megachiroptera
* Kerentiad Pteropodidae
Isurzhiad Microchiroptera
* Kerentiad Emballonuridae
* Kerentiad Antrozoidae
* Kerentiad Molossidae
** ar molosed
* Kerentiad Furipteridae
* Kerentiad Myzopodidae
* Kerentiad Natalidae
* Kerentiad Thyropteridae
* Kerentiad Mormoopidae
* Kerentiad Mystacinidae
* Kerentiad Noctilionidae
* Kerentiad Phyllostomidae
* Kerentiad Megadermatidae
* Kerentiad Nycteridae
** an niktered
* Kerentiad Rhinolophidae
** ar frigribelled
* Kerentiad Craseonycteridae
* Kerentiad Rhinopomatidae
* Kerentiad Vespertilionidae
** ar barbastelled
** ar gousperelled
** al lostigelled
** ar minioptered
** an nozigelled
** ar pipistrelled
** ar serotined
** ar skouarnegelled
# Askalafos (mab Ares)

Askalafos a oa mab da Ares hag Astyoc'he. E vamm a oa merc'h da Aktor, a oa mab da Azeüs.
Roue Orc'homenos e oa, ha hanter-gofad da Ialmenos.

## Brezel Troia

Mont a eure, evel kalz a re all, d'ober brezel Troia pa voe skrapet Elena gant Paris, ha kas a eure gantañ tregont lestrad brezelourien eus Orc'homenos.
Mervel a eure Askalafos diwar un taol goaf-bann skoet gant Deifobos (Ilias XIII, 518), ma savas kounnar en e dad Ares, ken e kemeras muioc'h a berzh er brezel.
# Askell

Eskell, pe divaskell, eo izili al loened-nij, evned pe amprevaned, hag a dalv dezho da nijal peurvuiañ.
Dre helebiezh e reer ivez askell eus traoù hañval ouzh eskell an evned. Komz a reer
* eus eskell ar c'hirri-nij da skouer
* eus eskell pesked zo
* eus askell un den, e-lec'h brec'h un den.

## Evned

Nijal a ra an darn vrasañ eus an evned. Darn avat n'hallont ket ober.
Pluñv a zo war an divaskell evel war gorf an evned. Dispakañ ha hejañ o divaskell a ra an evned pa reont al lez d'ar parezed.

## Miled all

N'eus nemet al logod-dall (pe eskell-groc'hen) a gement hag o deus divaskell ha n'int ket evned: bronneged int. Ar gwiñvered-nij n'o deus ket divaskell: ur patagium an hini eo, a c'hallont plavañ gantañ, met sevel en aer n'hallont ket.
Stlejviled ivez o deus bet eskell, ar pterosaored, met pell zo n'eus ket anezho ken.

## Pennadoù kar

* adeskell
# Askorn an daeroù

Eskern an daeroù zo daou askorn eus an dremm. Eskern bihanañ ha breskañ an dremm int. Pep hini anezhe zo koublet ouzh an askorn tal, ar sileg, krogen draoñ ar fri hag ar garvan.
Kemer a reont perzh e kostez ar poulloù-lagad ha hini kavenn ar fri.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Askell-dro

Un askell-dro a zo un aerlestr pounneroc'h-eget-an-aer hag a ya en-dro gant un askell pe veur a hini hag a dro war un ahel: malvennoù ur rotor. Ar skouer anavezetañ eo ar viñsaskell met reoù all a zo, evel an "autogyro", ar "cyclogyro", ar "gyrodyne"...

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, p.56a.
# Bosisio Parini

Bosisio Parini zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Bosnieg

Ar bosnieg pe bosneg (bosanski jezik / босански језик) zo ur yezh slavek a vez komzet e Bosnia ha Herzegovina dreist-holl. Unan eus teir yezh ofisiel ar stad-se eo, gant ar serbeg hag ar c'hroateg. War-dro 3 500 000 a dud ra gant ar bosnieg, enni hag er stadoù tro-dro, ha komzet e vez gant Bosniaked dreist-holl.
Kar a-dost eo ar bosnieg d'ar serbeg ha d'ar c'hroateg. Eus hollad ar yezhoù-se e vezed boas d'ober serbeg-ha-kroateg, a-raok diskar Yougoslavia gozh. Neuze e raed ur yezh eus ar serb-kroateg hag ur rannyezh eus ar bosnieg. Yezhoniourien zo, en estrenvro, a zalc'h da welet an traoù en doare-se, ken tost ma'z eo an doareoù yezh-se, evel m'eo saozneg Bro-Saoz ha saozneg ar Stadoù Unanet, da skouer. Hogen e skolioù hag e melestradurezh Bosnia ha Herzegovina int dispartiet.

## Notennoù

* ↑ An Outline of Bosnian Language History

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bosnasco

Bosnasco zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Bosnia-ha-Herzegovina

Bosnia-ha-Herzegovina a zo ur riez eus ar Balkanoù en Europa ar su, dindan ur gorread a 51 129 km², gant ur boblañs a 4 milion bennak a dud. An anv a zo e yezhoù ofisiel ar vro Bosna i Hercegovina (pa reer gant al lizherenneg latin) pe Босна и Херцеговина (pa reer gant al lizherenneg kirillek). Alies a-walc'h e vez krennet anv ar vro e Bosnia, BiH pe БиХ. Div rannvro istorel a ya d'ober ar stad: Bosnia ha Herzegovina.
Teir c'henel a ya d'ober ar vro-se: Bosniaked, Serbed ha Kroated. Evit ober anv eus annezidi ar vro hep delc'her kont eus pobl orin an dud e vez graet gant Bosniad (liester Bosniz). Sarajevo eo ar gêrbenn hag ar gêr vrasañ.

## Liammoù diavaez

* Bosnia News
# Bosio

Bosio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Bosmaneg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù otielek eo ar bosmaneg (bosman pe bosnogun) komzet gant tro-dro da 717 den (1975) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù rouboniek
# Bosnia

Bosnia (bosnieg: Bosna; serbeg: Босна; kroateg: Bosna) eo ar rannvro vrasañ eus Bosnia-ha-Herzegovina, gant tost da 80% eus ar gorread, ha dre vras hollad ar vro war-bouez ar su. Alies, dre verrdro ha dre fazi, e vez graet gant “Bosnia” evit ober anv eus ar Stad a-bezh.

## Gwelet ivez

* Herzegovina
# Bossico

Bossico zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Bossolasco

Bossolasco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Demetae

An Demetae, pe Demeted, a oa ur bobl geltiek eus Oadvezh an houarn en Enez Vreizh, hag a oa o chom er pezh a zo Sir Benfro hag e Sir Gaerfyrddin e gevred Kembre bremañ. Eus o anv e teu hini kontelezh Dyfed a-vremañ.
Meneget ez int e Geographia Ptolemaios a lavar e oa ar Silures a-reter dezho. Anavezout a reer div eus o c'hêrioù, Moridunum, deuet da vout Caerfyrddin, ha Luentinum.
Ne oant ket brezelgar, ha ne voe ket enebet ganto ouzh ar Romaned, er c'hontrol d'ar pezh a reas o amezeien Silured hag Ordovices. Ne voe ket nemeur a greñvlec'hioù roman en o bro eta, met klask aour a reas an alouberien e mengleuzioù Luentinum.

## Anv

Rivet & Smith, p. 333
* Ptol. II, 3, 12 : DEMATAE / DEMECETAE
* Gweltaz, 31 : Demetarum
Talvoudegezh : "None can be suggested" = n'ez eus kinnig ebet.
Anv ebet anezho avat gant Tacitus pa zanevell brezel ar Romaned e Kembre.
Deceangli • Demetae • Gangani • Ordovices • Silured
Gwelout ivez : Brezhoned • Enez Vreizh • Rouantelezhioù brezhon • Hanternoz Kozh
# Delwenn ar Roue Loeiz XIV e Roazhon

Delwenn ar Roue Loeiz XIV e Roazhon a oa un delwenn ma weled ar roue gall Loeiz XIV war varc'h, ha hounnezh a voe graet gant ar c'hizeller gall Antoine Coysevox (1640-1720), kizeller ar roue, da lakaat dirak Breujoù Breizh e Roazhon.
Distrujet ha teuzet e voe e 1793.

## 2022

E 2022 e voe prenet ur skouerenn vihan eus an delwenn distrujet da lakaat e Mirdi an Arzoù-kaer e Roazhon, prenet gant skoazell ar Stroll Norac.

## Notennoù

* ↑ (fr) 'Rennes Métropole, 19/05/2022. Kavet : 06/09/2022.
# Delyow Sevi

Delyow Sevi (delioù sivi) zo ur ganaouenn hengounel e kerneveureg. A-hervez e vije an hini nemeti a vije deuet betek ennomp. Kanet e voe gant ar ganourez Brenda Wootton, a-gevret gant Robert Bartlett.

## Gerioù

Ple'th esowgh hwi ow mos, mowes vludh ha teg
Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    My a vynn mos dhe'n venten, syrra hweg
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
A allav vy mos genowgh hwi, mowes, vludh ha teg Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    Gwrewgh mar mynnowgh hwi, syrra hweg
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
Fatel vydh mar kwrav vy agas gorra hwi y'n dor, Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    My a vynn sevel arta, syrra hweg,
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
Fatel vydh mar kwrav vy agas dri hwi gans flogh, Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    My a vynn y dhon, syrra hweg,
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
Piw a vynnowgh hwi kavos rag syrra rag'as flogh, Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    Hwi a vydh y syrra, syrra hweg,
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
Pandr'a vynnowgh hwi kavos rag lennow rag'as flogh Gans agas bejeth gwynn, ha'gas blew melyn?
    Y das a vydh treher, syrra hweg
    Rag delyow sevi a wra mowesi teg.
# Delwennoù da Afrodite

Un toullad delwennoù savet da Afrodite a zo brudet-kaer, hag un toullad pennadoù, gant skeudenn an doueez, a gavor amañ.

## Afrodite ha Gwener

Diwar levezon Italia eo deuet ar c'hiz da ober Venus (Gwener e brezhoneg, Venere en italianeg) eus delwennoù an doueez, ha pa vijent delwennoù hellazat. Div skouer a gement-se eo
* ar Vénus d'Arles, lakaet war gont Praksiteles, a oa hellazat neuze,
* ar Vénus de Milo, ha n'eo ket bet azeulet dindan an anv Venus gant tud Hellaz evel-just.

## Delwennoù ragistorel

Diwar levezon an hendraourien, saoznek pe c'hallek avat, e vez graet an anv Venus ivez eus an holl delwennoù maouezed a bep orin, ragistorel da skouer (gwelout Gwener Willendorf) . Ur c'hiz n'eo ken, ha skiantel n'eo ket.
Ouzhpenn-se, pa ouzer eo dre c'hoap e vez graet Venus eus delwennoùigoù graet gant arzourien eus an amzerioù koshañ, e weler n'eo ket doujañs na skiant a vez maget gant darn eus ar skiantourien atav.

## Anvioù an delwennoù anavezet

* Afrodite Knidos, pennoberenn Praksiteles, a zo bet savet diwarni an holl zoareoù all,
* Afrodite Melos (anvet ivez Gwener Milo, Mirdi al Louvre, Pariz),
* Venus Kallipygos, e Mirdi Broadel an Hendraouriezh e Naplez, a zo un doare dezhi hec'h-unan,
* Venus de' Medici, en Uffizi, e Firenze).
Diwar Afrodite Knidos ez eus bet savet delwennoù damheñvel, ha dreist-holl:
* Venus Capitolina, a zo e Mirdioù ar C'hapitol, e Roma)
* Venus Barberini
* Venus Borghese
* Venus Arle pe Gwener Arle (Mirdi al Louvre, Pariz)
* Gwener an Eskilin, e Mirdioù ar C'hapitol, e Roma
* un delwenn all, c'hoar da Gwener an Eskilin, a zo el Louvre, e Paris
* Gwener en he c'hluc'h, a zo div zelwenn c'hoar, an eil el Louvre, e Paris, eben er British Museum, e Londrez,
* Gwener Mazarin, a oa bet d'ar c'h-Kardinal Mazarin (bremañ er John Paul Getty Museum), e Los Angeles, California, SUA
* Venus Victrix, a zo e Mirdi an Ofisoù, Firenze )
* Venus Felix
* Venus Lely.
# Dem Bones

Dem Bones ("An Eskern-se"), anvet ivez Dry Bones ("Eskern Sec'h") ha Dem Dry Bones ("An Eskern Sec'h-se") zo un ton negro spiritual hengounel gant ar pozier ha sonaozer stadunanat James Weldon Johnson (1871-1938). Lod mammennoù a laka Dem Bones war anv e vreur J. Rosomond Johnson ivez. E 1928 e voe enrollet evit ar wech kentañ, gant al laz-kanañ The Famous Myers Jubilee Singers.
Un darvoudenn kontet er Bibl, e Yehezkel 37:1-14, eo orin ar c'homzoù, ma lenner penaos ez eas ar profed da weladenniñ "Traoñienn an Eskern Sec'h" hag e tiouganas eno e vijent adsavet a varv da vev war gourc'hemenn Doue, kement-se evit aroueziañ azginivelezh vroadel Israel.

## Ar ganaouenn

Kemm-digemm e vez ar pozioù, evel a c'hoarvez alies gant an tonioù hengounel, hogen bepred e vez an eil rann oc'h eilpennañ an hini gentañ.
| Rakkinnig 1 Ezekiel connected dem dry bones, Ezekiel connected dem dry bones, Ezekiel in the Valley of Dry Bones, Now hear the word of the Lord. | Rakkinnig 2 Ezekiel disconnected dem dry bones, Ezekiel disconnected dem dry bones, Ezekiel in the Valley of Dry Bones, Now hear the word of the Lord. |
| Pozioù 1 Toe bone connected to the foot bone Foot bone connected to the heel bone Heel bone connected to the ankle bone Ankle bone connected to the shin bone Shin bone connected to the knee bone Knee bone connected to the thigh bone Thigh bone connected to the hip bone Hip bone connected to the back bone Back bone connected to the shoulder bone Shoulder bone connected to the neck bone Neck bone connected to the head bone Now hear the word of the Lord. | Pozioù 2 Head bone (dis)connected from the neck bone Neck bone connected from the shoulder bone Shoulder bone connected from the back bone Back bone connected from the hip bone Hip bone connected from the thigh bone Thigh bone connected from the knee bone Knee bone connected from the shin bone Shin bone connected from the ankle bone Ankle bone connected from the heel bone Heel bone connected from the foot bone Foot bone connected from the toe bone Now hear the word of the Lord. |
| Diskan 1 Dem bones, dem bones gonna walk around. Dem bones, dem bones gonna walk around. Dem bones, dem bones gonna walk around. Now hear the word of the Lord. | Diskan 2 Dem bones, dem bones gonna rise again. Dem bones, dem bones gonna rise again. Dem bones, dem bones gonna rise again. Now hear the word of the Lord. |
| Diwezh Dem bones, dem bones, dem dry bones. Dem bones, dem bones, dem dry bones. Dem bones, dem bones, dem dry bones. Now hear the word of the Lord. |||

## Liammoù diavaez

* Dem Bones kanet gant The Delta Rhythm Boys e 1955

## Notennoù

* ↑ (en) Locus St.
# Demetrios

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Demetrios zo un anv-badez gresianek.

## Adstummoù

* Démètre, e galleg
* Demetrius, e latin
* Dimitri, pe Dmitri e ruseg

## Tud
### Henamzer
#### Rouaned

* Demetrios Kalos
* Demetrios Iañ Makedonia (337–283 kent JK), lesanvet Poliorketes, mab da Antigonos Iañ Monofthalmos, Roue Makedonia (294–288 kent JK)
* Demetrios II Aitolikos, mab da Antigonos II, Roue Makedonia (239–229 kent JK)

#### Prederourien

* Demetrios Falereüs (Δημήτριος ὀ Φαληρεύς), ganet war-dro 360 kent JK ha marvet en 282 kent JK, prezeger ha politiker atenat, prederour peripatetiker ha skrivagner, diskibl da Aristoteles ha da Teofrastes, mignon da Ménandre. Kensaver levraoueg Alexandria.

#### Tud all

* Demetrios (somatofilak), soudard gant Alesant Veur
* Demetrios Alopeke (IVvet kantved kent JK), kizeller
* Demetrios ar C'hronografer (dibenn an III$^e$ kantved kt JK), istorour yuzev

### Abaoe ar Grennamzer

* Demetrius Zvonimir (marvet e 1089), Roue Kroatia 1075-1089

## Lennegezh

* Demetrius, e A Midsummer Night's Dream gant William Shakespeare,
* Demetrius, e Titus Andronicus gant Shakespeare
# Delémont

Delémont :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Delsberg |
| Anv gallek | Delémont |
| Anv italianek | Delemonte |
| Anv romañchek | Delemunt |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Jura |
| Yezh ofisiel | galleg |
| Niv. OFS | 6711 |
| Kod post | 2800 |
| Maer | [] |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | https://www.delemont.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 682 ann. |
| Stankter | 577 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 22′ 00″ Norzh 7° 21′ 00″ Reter / 47.3667, 7.35 |
| Uhelder | 435 metr |
| Gorread | 21,99 km² |
| Kumunioù stok | Courrendlin, Courroux, Soyhières, Mettembert, Bourrignon, Develier, Courtételle, Rossemaison |
| kemmañ |
Delémont zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Jura.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell an eskob.
* Feunteun St. Maurice.
* Iliz St. Marcel.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ar gumun
# Demetrios (somatofilak)

Demetrios (marvet e -330) a oa unan eus seizh somatofilak Alesant Veur. Diskred a voe warnañ da vare irienn Philotas, ha lakaet e voe d'ar marv. Ptolemaios Soter, mab da Lagus, a gemeras e lec'h neuze.
# BBW

"Big Beautiful Woman" (pe BBW dre verrdro) zo ur bomm saoznek d'ober anv eus maouezi tev. Ijinet eo bet ar gerioù "Big Beautiful Women" ha "BBW" gant Carole Shaw en 1979, evit brudañ ganidigezh he BBW Magazine, ur gelaouenn evit maouezed dreistpouez.
# BM-30 Smerch

Ar BM-30 Smerch (rusianeg: Смерч, "korventenn", "avel-dro"), 9K58 Smerch pe 9A52-2 Smerch-M zo ur banner-roketennoù lies ponner. Pal ar banner-roketennoù eo distrujañ soudarded, karbedoù hobregonet ha savadurioù bihan evel mirlec'hioù munisionoù, pe postoù milourel en un takad resis. Savet e oa bet e penn kentañ ar bloavezhioù 1980 ha lakaet e servij en Arme Ruz e 1989. Ur wech gwelet gant nerzhioù spiañ ar C'hornôg e 1983, e voe roet dezhañ an anv-kod MRL 280mm M1983. Implijet eo c'hoazh gant Rusia dreist-holl, ha pa vefe bet savet ur program armañ evit lakaat en e lec'h an 9A52-4 korventenn abaoe 2018.