# Plougonveur

Plougonveur :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Plougonver |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Benac'h (betek 2015) Kallag (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22216 |
| Kod post | 22810 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Prigent 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwengamp |
| Lec'hienn Web | http://www.plougonver.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 743 ann. (2020) |
| Stankter | 21 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 07″ Norzh 3° 22′ 38″ Kornôg / 48.4852777777778, -3.3772222222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 220 m bihanañ 142 m — brasañ 320 m |
| Gorread | 35,72 km² |
| Plougonveur ||
| kemmañ |
Plougonveur a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* Emañ Plougonveur zo war lez kornôk al Leger, a red war-zu Gurunuhel ha Benac'h.
* Gwazh Dour Trobreudeur a ya d'al Leger.
* Gwazh Kol a ya d'ar wazh Lan Skalon, ha goude se d'ar Gwig.
* An hent meur roman eus Karaez-Vorgium da bPlougouskant a dreuz ar gumumm eus Kroaz-Kermen / Kroaz ar Barzig (tu Kallag) da Gergalaon (tu Gurunuhel)
* Kartenn gant Alan An Diuzet
* Kumunioù amezek : Ar Chapel-Nevez; Logivi-Plougraz; Lokenvel; Benac'h; Louergad; Gurunhuel; Pont-Melvez; Bulat-Pestivien; Kallag.

## Dezougen

* Al loch-goudor hag ar c'hae.
* War al linenn hent-houarn Karaez Gwengamp emañ Plougonveur.

## Anv

* Bernard Tanguy : Eccl. de Ploegom(er), c. 1330; Ploegonv(er), fin XIV$^{vet}$; Ploegonmeur, 1427; Ploegommer, 1455; Ploegonmeur, 1481; Ploegomeur, 1585; Plouegonveur, XVI$^{vet}$;
* Diwar un anv den : Conmor < *Cuno-Maros. Heñvel diouzh ar sant kembraek Cynmur, un elel sant Thelio; hag heñvel diouzh Conomor, kont ar Poc'her.
* Erwan Vallerie : Ploegommet, 1450; Plouegonveur, 1516; Plogonuiur, 1630; Plogonmur, 1654

## Ardamezioù

* Divrannet : ouzh 1 brizhet etre aour ha gul, hag a zo familh Kergorlai (siell 1312) ; ouzh 2 en gul e groaz aour divouedet, hag a zo Bilzig (XV$^{vet}$ kantved).

## Istor
### Dispac'h gall

* 6 Mae 1796 : taget eo ar gumun gant chouanted Koad an Noz. An dileuriad "broadel" a zo lazhet.
* 9 C'hwevrer 1800 : distrujet eo pellskriver Keresperzh gant ar chouanted.

### XIX$^{vet}$ kantved

* 14 a viz Du 1849 : digemeret eo labourioù bet graet en iliz Sant-Pêr.
* 5 Ebrel 1862 : kumun nevez Ar Chapel-Nevez a zo distaget diouzh Plougonveur.
* 28 Meurzh 1879: ul lodenn eus tour iliz Sant-Pêr a zo torret gant ar c'hurun .

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 102 waz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,85% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe tri anezhe e Belgia, d’an 22 a viz Eost 1914, unan en Ham-sur-Sambre, soudard e oa en 48vet Rujumant Troadegiezh, unan e Maissin, soudard e oa en 19vet Rujumant Troadegiezh, hag unan e Le Roux, kanolier e oa en 10vet RAC; d’an 22 a viz Ebrel 1915 ez eas diwar wel e Boezinge e Flandrez Belgia daou vilour eus an 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel, ur c'horporal hag ur soudard, ha lazhet e voe unan all, soudard e oa en 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel ibez.

#### Eil Brezel-bed

* Kemeret e voe war-dro 10 000 Lur en ti-post, gant tud ar Rezistañs moarvat, d’an 3 a viz C’hwevrer 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* 16 Gouere 1944 : seizh brogarour a zo lakaet d'ar marv e Garzonval, e-kichen an hent-houarn : Jean-Louis Corbel, Pierre Maillard, François Le Berre, François-Louis Le Berre, Pierre Sécardin, Marcel Sanguy, Albert Torquéau.
* 4 Eost 1944 : devet eo ar skol gant gant an Alamanted, kent mont kuit.
* Mervel a reas pemzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an 1 a viz Eost 1959.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Presbital kozh (aet da dTi Kêr).
* Nedeleg.
* Nedeleg.
* An aoter.
* Krist en ereoù.
* Iliz katolik "Sant Pêr".
* Chapel ha leur.
* Chapel "Sant Tual".
* Kastell Kludon.
* Maner Kergaer.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz.
* Monumant ar Rezistanted bet lazhet gant an Alamaned d’ar 16 a viz Gouhere 1944, e Garzonval, luc’hskeudenn.
* Menez Keresperzh.

## Tud
### Tud ganet eno

* Jean-François Huon, ganet an 21 Mezheven 1821, alvokad e Gwengamp, kuzulier jeneral, dilennet kannad Gwengamp ar 27 Eost 1827; adembannet ar 14 Gouere 1878. Aet da Anaon e Paris ar 18 Mezheven 1879.
* Erwan Kerou, er kêriadenn Lezkastell ar 27 Mezheven 1873 (pe un nebeut kent), skrivagner brezhoneg.
* Annie Le Houérou, ganet eno d'an 30 a viz Meurzh 1960, kannadez e Bodadenn Vroadel Pariz.

### Tud marvet eno

* Erwan Kerou, e 1956, skrivagner brezhoneg.

## Ardamezeg

| sans_cadre | Familh Bilsig ar C'hleuzdon ː En gul, e groaz divouedet en aour |
| sans_cadre | Familh Kergorlai ː brizhet etre aour ha gul |

## Skridoù. Barzhonegoù

* Kanaouenn Markiz ar C'hleand ha Jannet Riou (ur bennadenn e vo roet hepdale)

## Levroniezh

* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Kumunn Plougonveur : Plougonver. L'Argoat au naturel. (hep deiziadadur. Goude 2010 ?. Jean Piolot, maer)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Plougonveur war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. Ar Men. 1992.
* ↑ (br)Erwan Vallerie : Traité de toponymie historique de la Bretagne. (3 volumes). Embannadurioù An Here. 1995.
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 116, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb