OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# An Testamant Nevez - eil lodenn

An Testamant Nevez – eil lodenn zo an heuliad d’ar pevar Aviel (Aviel Jezuz-Krist) kenembannet gant « Ar Skol dre Lizer » ha « Kenvreuriez ar Brezoneg » e 1982, dindan renerezh an Aotrou 'n eskob Visant Fave. Al levr-mañ oa bet embannet e 1988 gant « Kenvreuriez ar Brezoneg » e-unan.
Ennañ e kaver Oberoù an Ebestel, Liziri Paol, al Lizer d’an Hebreed, Liziri an ebestel Jakez, Pêr, Yann ha Jud, ha Diskuliadur sant Yann.
Un droidigezh evit al liderezh hag ar bastorelez eo anezhi, hervez c’hoant an Ao. 'n eskob Fave. Setu ar pezh a skrive an Ao 'n eskob Francis Barbu, Eskob Kemper ha Leon, diwar an droidigezh-mañ :
   « An oberourien e oa […] o zra renta enor d’ar yez vrezoneg, eur yez bet gouest da zisplega oll binvidigez an dalh kristen, bet gouest c’hoaz da zerhel beo beteg en on amzer ar skiant-prenet kristen, ken a-berz ar merhed, ken a-berz ar baotred, ha kement-se oll evel ma oa bet greet a-hed ar hantvejou ».
E skolveurieg eo skrivet, evel holl embannadurioù Kenvreuriez ar Brezoneg.

## Liammoù diavaez

* An Testamant Nevez - eil lodenn war lec’hienn Eskopti Kemper ha Leon

## Notennoù

* ↑ An Testamant Nevez – eil lodenn, troet e brezhoneg gant Visant Fave, Fañch Elard, Pêr Guichou, Biel Cabon. Embannet gant Kenvreuriez ar Brezoneg Eskopti Kemper ha Leon, Pask 1988, 212 p.
* ↑ Rakskrid Aotrou 'n eskob Francis Barbu, Eskob Kemper ha Leon, evit embann 1988 (e galleg e penn-kentañ al levr, e brezhoneg war lec’hien an eskopti).

## Gwelet ivez

* Testamant Nevez
* Kenvreuriez ar Brezoneg
* An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz or Zalver
# An Teir Fulenn (Cranach an Henañ)

An Teir Fulenn (Drei Grazien en alamaneg), zo un daolenn gant al livour alaman Lucas Cranach an Henañ e 1531. Un tempera war goad eo (37x24 cm). War ziskouez emañ e Mirdi al Louvre, e Pariz abaoe 2011 : ne oa ket bet diskouezet a-raok.

## Doareoù all

Daou zoare all damheñvel a voe graet gant an arzour, didog avat ar fulenn e-kreiz.
* Tre Grazie, 1530, dastumad prevez
* Tre Grazie, 1535, Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City

## Pennad kar

* An Teir Fulenn (Rubens)
# An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz or Zalver

An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz, or Zalver zo ur droidigezh eus an Testamant Nevez savet gant ar biblour Pêr Guichou diwar ar c’hresianeg, ha n’eo ket diwar destenn latin ar Vulgat. Embannet e oa bet gant ti embann Minihi Levenez e miz Mae 2002.
N’eo ket un droidigezh lennegel, evel hini Maodez Glanndour, met un droidigezh tost-tost d’an destenn c'hresianek eus an Testamant Nevez. E skolveurieg eo skrivet, evel holl embannadurioù Minihi Levenez.
Kroget e oa ivez an Aotrou Pêr Guichou gant un droidigezh eus an Testamant Kozh, diwar an hebraeg ; marv diwar ul lamm trumm e miz Meurzh 2008, e lezas war e lerc'h al labour-se diechu.

## Notennoù

* ↑ An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz, or Zalver, Landerne, Ti embann Minihi Levenez, 2002, 456 p. (gant skeudennoù ar glad relijiel Breizh) (ISBN 978-2-908230-15-4) (Skrid enlinenn)

## Gwelet ivez

* Testamant Nevez
* An Testamant Nevez - eil lodenn
# An Tergant

An Tergant :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Le Tierczant |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Tiercent |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Entraven |
| Kod kumun | 35336 |
| Kod post | 35460 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Hubert 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | www.coglais.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 186 ann. (2020) |
| Stankter | 50 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 21′ 00″ Norzh 1° 24′ 18″ Kornôg / 48.35, -1.405 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 90 m bihanañ 50 m — brasañ 98 m |
| Gorread | 3,7 km² |
| An Tergant ||
| kemmañ |
An Tergant (Le Tiercent e galleg) zo ur gumun e Breizh e kanton Sant-Brizh-Gougleiz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 20 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Varzhin
* Monumant ar re varv (Luc'hskeudenn).

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Glad Kell-Gougleiz.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
# An Tour-Tan

Embannadurioù an Tour-Tan zo un ti-embann brezhonek kristen, krouet en 1980 gant Job Kergrist, anv-pluenn ar beleg Job Lec'hvien.
Staliet eo e Pabu, e-kichenik Gwengamp, hag embann a ra danvez relijiel kristen, barzhonegoù, istor, ...

## Embannadurioù

En o zouez e kaver :
* an Testamant Kozh a zo bet moulet e pemp levrenn, troet war-eeun eus an hebraeg ;
* levrioù kantikoù diwar ar Salmoù azasaet evit ar c'han;
* buhezioù sent;
* prosez santelezhadur sant Erwan;
* barzhoniezh.

## An anv

An Tour-tan

## Notennoù ha daveoù

* ↑ An Tour Tan
# Ar c'hoarierien echedoù (1670)

Ar c'hoarierien echedoù (1670) a zo un daolenn bet livet gant al livour Cornelis de Man .
# Ar c'hoarierion echedoù (1863)

Ar c'hoarierion echedoù zo un daolenn gant al livour gall Honoré Daumier (1808-1879) etre 1863 ha 1868.
# Ar furm wregel e brezhoneg
### An dibenn -ez

Diwar un anv-verb e vez aes sevel anvioù-kadarn a denn d'ar merc'hed.
* Gant an dibenn -ez (pe -erez kentoc'h er skouerioù-mañ) e saver gerioù evel :
** kanañ → kanerez
** butuner → butunerez
** kleñvel → klañvourez.
Gant an dibenn -ez-se e saver ivez gerioù evel
* an anvioù-tud barzhez, krennardez, marc'hadourez, medisinez hag ur bern re all,
* anvioù loened gwregel evel bleizez, houadez, kazhez, kiez hag un toullad re all.

### An dibenn -enn

Gant an dibenn -enn e saver anvioù all :
* kozhenn, krennardenn, liboudenn, loukezenn...
# Ar gwellañ bed a c'hall bezañ

Ar gwellañ bed a c'hall bezañ (e galleg le meilleur des mondes possibles, en alamaneg Die beste aller möglichen Welten) zo ur bomm-lavar savet gant ar prederour alaman Gottfried Leibniz e 1710 en e Essais de Théodicée sur la bonté de Dieu, la liberté de l'homme et l'origine du mal.
# Ar c'hovel

Ar c'hovel (pe la fragua e spagnoleg) zo un daolenn vras livet gant Francisco de Goya (1746–1828), war-dro 1817, evit ar genkiz Quinta del Sordo, hag a zo war ziskouez en dastumad Frick, en New York.
Gwelout a reer tri gov en-dro d'un annev.

## Ster an oberenn

Evel ul luc'hskeudenn eo an daolenn, teñval eo al livioù, louet, du, glas, en-dro d'ar metal ruz.
Diskouez a ra nerzh ar wazed, pezhioù kofoù-brec'h ha kein ledan dezhe. Gwelet eo bet an oberenn evel nerzh ar bobl spagnol trec'h war houarn klezeier armeoù gall Napoleon o devoa aloubet Spagn.
Goude ma oa bet Goya livour al lez e tiskouez amañ e oa kizidik ouzh poanioù an dud ordinal, ha meur a wech en deus livet labourerien.

## Planedenn al livadur

Evel kalz eus ar poltredoù graet gant Goya eus tud ar bobl ne voe ket gwerzhet an daolenn e-pad e vuhez, ha chom a reas gant e vab ken na voe prenet gant ar roue gall Louis-Philippe Iañ evit ar Galerie Espagnole a oa e Mirdi al Louvre, ma voe war ziskouez eus 1838 da 1851, ha neuze e voe kaset da Vro-Saoz. E 1853 e voe gwerzhet e Christie's en Londrez, ha prenet evit mont da greskiñ an Dastumad Frick.

## Notennoù

* ↑ Tinterow, 185-189

## Levrlennadur

* Boime, Albert. "Art in an age of Bonapartism, 1800–1815". Chicago University Press, 2003. 305. ISBN 0-2260-6336-4
* Fried, Michael. Menzel's Realism: Art and Embodiment in Nineteenth-Century Berlin. London and New Haven: Yale University Press, 2002. ISBN 0-300-09219-9
* Hughes, Robert. Goya. New York: Alfred A. Knopf, 2004. ISBN 0-3945-8028-1
* Licht, Fred. Goya: The Origins of the Modern Temper in Art. Universe Books, 1979. ISBN 0-8766-3294-0
* Roche, Michael Armstrong, et al. Goya and the Spirit of Enlightenment. Museum of Fine Arts, Boston, 1988. ISBN 0-87846-300-3
* Tinterow, Gary, et al. Manet/Velázquez: The French Taste for Spanish Painting. Yale University Press, 2003. ISBN 0-300-09880-4
* Tomlinson, Janis. Francisco Goya y Lucientes 1746-1828. Londrez: Phaidon Press Ltd., 1994. ISBN 0-7148-2912-9
# Ar c’hoari-echedoù

Ar c’hoari-echedoù (titl orin: Schachnovelle) zo un danevell skrivet gant Stefan Zweig e 1941 a-raok en em lazhañ.

## An istor

E bourzh ur vag a ya eus New York da vBuenos Aires e ra ur c’hazetenner anaoudegezh gant Czentovic, kampion ar bed an echedoù, hag an Dr. B., un avokad aostrian bet jahinet gant an nazied.

## Tudennoù
### Mirko Czentovic

Mervel a reas e dad, ur bageer slav paour, pa oa Mirko daouzek vloaz. Desavet e voe an emzivad gant ur beleg a c’hoarie echedoù gant ur mignon. Deskiñ a reas ar paotr yaouank reolennoù ar c’hoari e-unan, en ur sellout ouzh an abadennoù c’hoariet gant an dud deuet. Pa voe dizoloet e dalant e voe degaset da Vienna evit peurechuiñ e studioù war an echedoù, ha dont a reas da vezañ kampion ar bed pa oa ugent vloaz.

### An Dr. B.

Labourat a rae an Dr. B. gant e dad, en ur studi vihan, evit an Impalaerezh aostrian hag abatioù. Kuzhat a rae arc’hant ouzh sell an nazied, hag abalamour da se e voe tapet gant ar Gestapo, toull-bac’het en otel Métropole hag aterset. Evit derc’hel e yec’hed spered daoust ma ne wele den ebet ha n’en doa mann ebet da ober e laeras ul levr, abadennoù echedoù ennañ, hag e c’hoarias anezho en disgwel.

## Istor

Kavout a ra an Dr B. dre zegouezh ur strolladig a dud, an daneveller en o zouesk, o c’hoari asembles a-enep da Czentovic. Sikouriñ a ra anezho, hag a-drugarez dezhañ ne gollont ket an abadenn. Souezhet o kavout anezhañ ken barrek war ar c’hoari e kinnigont dezhañ c’hoari e-unan a-enep d’ar c’hampion, ha dont a ra a-benn da c’hounit un abadenn. Koulskoude, dre ma c’hoari Czentovic goustad-kenañ a-ratozh-kaer, e adkrog an Dr B. da c’hoari meur a abadenn a-enep dezhañ en e benn buan-tre, evel pa oa tost d’ar follentez, ha rankout a ra paoueziñ da c’hoari.
==Embannadurioù Ar c'hentañ embann a voe graet e Buenos Aires d'ar 7 a viz Kerzu 1942, ha ne voe graet nemet 300 skouerenn. En Europa e voe embannet e miz Kerzu 1943 en Exilverlag, ti-embann Gottfried Bermann-Fischer e Stockholm a embanne skrivagnerien berzet ha heskinet gant an nazied en Alamagn.
E 1944 e voe graet an embannadur saoznek kentañ e New York. E galleg e voe graet er bloaz-se ivez e Suis, hogen adwelet e voe ar skrid en 1981.

## Film

E 1960 eo bet sevenet ar film Schachnovelle gant Gerd Oswald diwar an danevell.

## Liammoù diavaez

* Ar c’hoari-echedoù war lec’hienn Kuzul ar Brezhoneg

## Daveoù

* ↑ Schachnovelle
# Ar gentel sonerezh

Ar gentel sonerezh (De muziekles) a zo ul livadur bet livet gant Johannes Vermeer etre 1662 ha 1665. Gwelet e vez ur plac'h yaouank o teskiñ seniñ. Gallout a reer gwelout an daolenn-se er Royal Collection, e Saint James's Palace e Londrez.

## Liamm diavaez

* video ha displegadennoù e saozneg
# Ar c'horonal ne skriv den dezhañ

Ar c'horonal ne skriv den dezhañ (titl orin: El coronel no tiene quien le escriba) zo ur romant skrivet e spagnoleg gant Gabriel García Márquez ha troet e brezhoneg gant Aleksandr ar Gall.
Emeur e 1956, en ur gêriadenn war an aod e Kolombia. Bep Gwener ez a ur c'horonal kozh disoudardet d'ar porzh, da c'hortoz keloù eus ul leve en devoa goulennet abalamour d'ar servijoù en devoa roet er brezel diabarzh. Padal ne zeu lizher ebet digant ar gouarnamant, hag e chom nebeut a beadra gant an tiegezh.
Savet eo ar skrid en un doare eeun ha diginkl, kontrol d'an doareoù barok a c'heller kavout en oberennoù all ar skrivagner.
# Ar gouren

La lutte bretonne pe "Ar gouren breizhek" a zo ul livadur gant Paul Sérusier, echuet war-dro 1890-1891, hag a zo war ziskouez e Mirdi Orsay e Pariz.

## Liammoù diavaez

La lutte bretonne gant ar Musée d'Orsay
# Anne Fine

Anne Fine, ganet e 1947 e Leicester, en Bro-Saoz, zo ur skrivagnerez saoz evit ar yaouankiz.
# Anne Haney

Anne Haney, bet ganet Anne Ryan Thomas (4 a viz Meurzh 1934 – 26 a viz Mae 2001) a oa un aktourez stadunanat hag a c'hoarie war leurennoù hag e filmoù. Brudet eo evit he ferzhioù evel hini Mrs. Sellner er film Mrs. Doubtfire (1993) ha hini Greta er film Liar Liar (1997).

## Remzad

Anne Haney a c'hoarias tudenn Rishon Uxbridge ha hini Bajoran er stirad skinwel stadunanat Star Trek. En un doare reoliek e c'hoarias an dudenn Alberta Meechum er stirad Mama's Family (1984-1985). Er stirad Our House (1986-1988) e c'hoarias tudenn Virginia Taft. Tudenn ar varnerez Marilyn Travelini a c'hoarias ivez er stirad L.A. Law (1986-1994). E meur a stirad all e voe pedet da c'hoari. En Ally McBeal e c'hoarias da ziwezhañ, en un abadenn hag a voe skignet d'an 8 a viz Genver 2001.

## Buhez

E Memphis (Tennessee) e voe ganet Anne Ryan Thomas. Dimeziñ a reas da John Haney, ur sterner e skinwel stadel, hag a gavas e skol-veur North Carolina ma oa-hi o studiañ c'hoariva, skingomz ha skinwel. Pa varvas he fried e 1980 ez eas da Su Kalifornia da vevañ gant he merc'h. Eno e krogas gant he remzad aktourez. E Los Angeles, e Studio City, e varvas diwar un taol-kalon d'an oad a 67 vloaz.

## Filmoù pennañ

| Hopscotch (1980) The Children Nobody Wanted (1981, evit ar skinwel) The Night the Lights Went Out in Georgia (1981) Making Love (1982) Some Kind of Hero (1982) The Bad Seed (1985) Malice in Wonderland (1985) Lime Street (1985) Mr. Belvedere (1985) The Best of Times (1986) The Golden Girls (1986) Blind Justice (1986) Elvis and Me (1988) | Star Trek: The Next Generation (1989) Northern Exposure (1992) Quantum Leap (1992) Star Trek: Deep Space Nine (1993) Mrs. Doubtfire (1993) The American President (1995) Mother (1996) Liar Liar (1997) Midnight in the Garden of Good and Evil (1997) Psycho (1998) Forces of Nature (1999) The Out-of-Towners (1999) |

## Liammoù diavaez

* Internet Movie Database (en)
* Turner Classic Movies (en)
* Memory Alpha (en) (fr)
* Find A Grave (en)
# Anne Liardet

Anne Liardet, bet ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1961 e Bourges (Bro-C'hall) ha desavet e Brest, a zo ur vageerez-dre-lien vreizhat. Emañ o chom e Daoulaz.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Anne Hidalgo

Ana María Hidalgo Aleu, anvet Anne Hidalgo er vuhez pemdez, ganet d’an 19 a viz Mezheven 1959 e San Fernando (Spagn), zo ur bolitikourez c’hall, ezelez eus ar Parti Socialiste. Maerez Pariz eo abaoe 2014, addilennet e 2020. Danvez prezidantez e oa evit dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022.
# Anne Hyde

Anne Hyde (1638-1671), pe Anne Stuart, a voe pried kentañ James, dug York, a voe roue Breizh-Veur (Jakez VII Bro-Skos), a oa dugez York, a-raok bout rouanez Bro-Saoz, ha mamm d'ar rouanezed Mary II hag Anne Breizh-Veur (1665–1714).

## He buhez

Merc'h e oa da Edward Hyde (1609-1671), a voe anvet diwezhatoc'h Iañ kont Clarendon, ha da Frances Aylesbury.
A-raok hec'h eured e oa dimezell a enor gant Mary, Princess Royal and Princess of Orange.

## Katoligez

Treiñ a reas da gatoligez, e kuzh, en desped d'he ziegezh anglikan.
Un toullad sizhunioù goude genel he bugel diwezhaén e varvas er palez St. James ha beziet e voe en Abati Westminster.
Goude he marv e troas hec'h intañv ivez da gatolig.
War-lerc'h ar roue James n'eus ket bet katolik ebet o ren e Breizh-Veur.
War-lerc'h Anne Hyde n'eus bet Saozez ebet o timeziñ d'un danvez roue saoz, ken na zimezas Diana Spencer da Charlez (priñs Kembre) e 1981.
# Anne Le Ny

Anne Le Ny, bet ganet d'an 31 a viz Kerzu 1969 en Antony (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall), a zo un aktourez (sinema ha skinwel), ur filmaozerez ha saverez senario c'hall.

## He filmoù evel aktourez sinema

* 1996 : Passage à l'acte, sevenet gant Francis Girod.
* 1997 : La méthode (film berr) gant Thomas Béguin.
* 1998 :
** En plein cœur gant Pierre Jolivet,
** Julie est amoureuse gant Vincent Dietschy.
* 1999 :
** Alias (film berr) gant Marina de Van,
** Ma petite entreprise gant Pierre Jolivet (eil film a-gevret).
* 2000 :
** Lise et André gant Denis Dercourt,
** Le Goût des autres gant Agnès Jaoui,
** Aïe gant Sophie Fillières.
* 2001 :
** Mercredi, folle journée ! gant Pascal Thomas,
** Voyance et Manigance gant Éric Fourniols,
** Se souvenir des belles choses gant Zabou Breitman,
** Vertiges de l'amour gant Laurent Chouchan.
* 2002 :
** Le Frère du guerrier gant Pierre Jolivet (trede film a-gevret),
** Parlez-moi d'amour gant Sophie Marceau.
* 2003 :
** Le Pacte du silence gant Graham Guit,
** La Petite Lili gant Claude Miller,
** Mes enfants ne sont pas comme les autres gant Denis Dercourt.
* 2005 :
** 3 gouttes d'Antésite (film berr) gant Karine Blanc ha Michel Tavarès,
** Mon petit doigt m'a dit...gant Pascal Thomas (eil film a-gevret).
* 2006 :
** Du jour au lendemain gant Philippe Le Guay,
** Mon meilleur ami gant Patrice Leconte.
* 2007 : Ceux qui restent ganti hec'h-unan.
* 2010 :
** Les Invités de mon père ganti hec'h-unan,
** The Chameleon gant Jean-Paul Salomé.
* 2011 :
** Poupoupidou gant Gérald Hustache-Mathieu (he mouezh),
** La guerre est déclarée gant Valérie Donzelli,
** La Brindille gant Emmanuelle Millet,
** Intouchables gant Éric Toledano hag Olivier Nakache.
* 2012 : Cornouaille ganti hec'h-unan.
* 2013 :
** Suzanne gant Katell Quillévéré,
** Attila Marcel gant Sylvain Chomet,
** Je fais le mort gant Jean-Paul Salomé (eil film a-gevret).
* 2014 : On a failli être amies ganti hec'h-unan.
* 2015 : Papa ou maman gant Martin Bourboulon.

## He filmoù evel filmaozerez

* 2007 :
** Drap dessus drap dessous (film berr),
** Ceux qui restent.
* 2010 : Les Invités de mon père.
* 2012 : Cornouaille.
* 2014 : On a failli être amies.

## He filmoù evel saverez senario

* 2007 :
** Drap dessus drap dessous (film berr),
** Ceux qui restent.
* 2008 : Didine sevenet gant Vincent Dietschy.
* 2010 : Les Invités de mon père.
* 2012 : Cornouaille.
* 2014 : On a failli être amies.

## Liamm diavaez

* Anne Le Ny war Internet Movie Database
# Anne Etchegoyen

Anne Etchegoyen (Ane Etxegoien en euskareg), ganet e 1980 e Donapaleu e Nafarroa Beherea, zo ur ganerez euskarek. Kanañ a ra ivez e galleg, e spagnoleg hag e gaskoneg.
Meur a bladenn he deus graet, pe hec'h-unan pe gant lazoù gwazed.

## Liammoù diavaez

* (fr) France Bleu, 20 C'hwevrer 2023
# Anne François Augustin de La Bourdonnaye

Anne François Augustin de La Bourdonnaye, ganet e Gwenrann d'an 3 a viz Gwengolo 1747 ha marvet e Dacs d'ar 6 a viz Here 1793, a oa beskont ha jeneral.
# Anne Hathaway (Shakespeare)

Anne Hathaway (1555/56 – 6 a viz Eost 1623) e oa gwreg William Shakespeare. Dimeziñ a rejont e 1582 ha chom a rejont priedoù betek marv Shakespeare e 1616. War a seblant e oa-hi genidik eus Stratford-upon-Avon, e-kreiz Bro-Saoz, evel Shakespeare e-unan, hag eizh vloaz koshoc’h e oa eget he gwaz. Kalz traoù zo bet skrivet gant istorourien ha kelennerien lennegezh diwar-benn he fersonelezh ha diwar-benn an darempred he dije bet gant Shakespeare pe al levezon he dije bet warnañ. E gwirionez ne ouzer ket kalz traoù diwar-benn Anne Hathaway.
# Atsinanana

Atsinanana zo ur rannvro eus Madagaskar, e reter ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Atripalda

Atripalda zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Atropa

Atropa belladonna :
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Solanales |
| Kerentiad : | Solanaceae |
| Genad : | Atropa |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Atropa a zo ur genad eus kerentiad ar Solanaceae. E ezel brudetañ a zo ar Benede

## Spesadoù

* Atropa acuminata
* Atropa baetica
* Atropa belladonna
* Atropa caucasica
* Atropa komarovii
# Atsimo-Atsinanana

Atsimo-Atsinanana (Gevred e malagasieg) zo ur rannvro eus Madagaskar, e gevred ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Atrichornithidae

Atrichornithidae :
| Atrichornis clamosus, tresadenn (1911). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Atrichornithidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1885 gant ar skiantour stadunanat (a orin norvegat) Leonhard Hess Stejneger (1851-1943).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Atrichornis - Stejneger, 1885 (2 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Atrichornithidae: Scrub-birds Stejneger, 1885 (1875).
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Atrichornithidae (lennet e-barzh d'an 2 a viz Mae 2022).
# Atrouahieg

Ur yezh karibek eo ar atrouahieg (atruahí, atroaí, atroarí, atrowari, atroahy, ki'nya) eus is-skourr ar Yezhoù waiwaiek. Komzet e vez gant tost da 350 den e Brazil (1995).
Teir rannyezh ez eus:
* Atrouahieg (atruahi)
* Waimirieg (waimirí, uaimirí, wahmirí)
* Yawaperieg (jawaperi, yauaperi)

## Gwelet ivez

* Yezhoù karibek an norzh
* Yezhoù ar reter-kornôg
# Atsimo-Andrefana

Atsimo-Andrefana (Mervent e malagasieg) zo ur rannvro eus Madagaskar, e mervent an enez just a-walc'h.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Atsineg

Ur yezh aljek eus is-skourr ar yezhoù arapahoek eo an atsineg (atsina, ahe, ahahnelin, a'ananin pe gros ventre), komzet gant tro-dro da 110 den nemetken e norzh-kreiz Montana er Stadoù-Unanet (1990).
Ur yezh damvarv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek ar c'hompezennoù
# Atsougewieg

Ur yezh hokanek eus is-skourr ar yezhoù palaihnihek eo an atsougewieg (atsugewi) komzet gant tro-dro da 3 den nemetken (diwar 200 den en holl) e biz Kalifornia er Stadoù-Unanet (1977).
Ur yezh damvarv an hini eo.
Ur yezh kar d'an Atchoumawieg eo an atsougewieg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù palaihnihek
* Yezhoù hokanek an norzh
* Yezhoù karokek-chastaek
* Yezhoù chastaek-palaihnihek
# Anne Villiers

Anne Douglas, pe Anne Villiers (war-dro 1610 – 1654) a oa ur gontez saoz, Kontez Morton, ha brudet he c'hened.
Merc'h e oa da Sir Edward Villiers (c. 1574 – 1626) ha d'e bried Barbara St. John, merc'h da Sir John St. John. Moereb e oa da Elizabeth Villiers, serc'h d'ar roue William III, ha da Barbara Villiers, serc'h d'ar roue Charlez II.

## Harozez ar roueelourien

Lady Dalkeith, evel ma veze graet anezhi, a oa maeronez da Henrietta Anne Bro-Saoz. E-pad Brezel diabarzh Bro-Saoz, ne oa ar briñsezig nemet ur miz, pa voe laosket dindan evezh Lady Dalkeith.
Goude seziz Exeter gant arme ar Parlamant e miz Ebrel 1646, e rankas ober war-dro ar bugel diwar he c'houst. Ne fellas ket dezhi kas anezhi da Palez Sant James, met klask a reas kas anezhi d'he mamm, Henrietta Maria Bro-C'hall a oa e Bro-C'hall
# Anne de Beaujeu

Anne de Beaujeu, pe Anne de France (1461-1522) a oa ur briñsez c'hall, merc'h henañ ar roue gall Loeiz XI hag e bried Carlotta di Savoia.
Rejantez e voe goude marv he zad e-pad yaouankiz he breur, ar roue Charlez VIII.

## Eured ha bugale

Dimezet e oa da Pierre de Beaujeu, ha daou vugel o doe:
* Charles de Bourbon (1476-1498), kont Clermont (1488) ; marvet da 22 vloaz;
* Suzanne de Bourbon (1491-1521); dimezet da Charlez III Bourbon (1490-1527), konestabl Bro-C'hall.