OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amstelveen

Amstelveen (distagañ: /ˌɑmstəlˈveːn/ ) a zo ur gêriadenn-kêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. Ul lodenn eus tachenn meurgêr Amsterdam eo. E kêr Amstelveen e kaver an distrigoù ha kêriadennoù da-heul : Amstelveen, Bovenkerk, Westwijk, Nes aan de Amstel hag ul lodenn eus Ouderkerk aan de Amstel . Dont a ra an anv Amstelveen eus hini ar stêr 'Amstel' hag eus 'veen' hag a dalvez lanneg pe taouarc'heg. En Amstelveen emañ sez KLM. hag ivez sez KPMG.

## Istor

E-pad ma oa aloubet an Izelvroioù gant ar C'hallaoued (1810-1814) e oa Amstelveen kêrbenn an departamant gall anvet Zuiderzee, ha betek 1964 e voe anvet Nieuwer-Amstel. Un dorp (kêriadenn) bras eo Amstelveen, dre ma ne voe biskoazh mogeriet. Ardamez Amselveen a zo diazezet war hini Amsterdam (teir c'hroaz), unan a zo bet ouzhpennet. En Amstelveen e kaver an Thijssepark hag a voe an heempark (liorzh-louzawouriezh) kentañ en Izelvroioù hag unan eus ar 16 heempark pe heemgroen a gaver en Amstelveen. Aozet e voe gant an arkitektour C.P.Broerse diwar mennozhioù an naturour izelvroat Dr.Jac. P. Thijsse. Aozet e voe etre 1940 ha 1972, 5 hektar gorread a zo dezhi, hag emañ e su Amsterdamse Bos. Ar c'hentañ ministr Jan Peter Balkenende a stagas gant ar politikerezh en Amstelveen, ma voe kuzulier-kêr. Tost ouzh aerborzh Schiphol emañ Amstelveen ivez. Ur metro hag un tram a zo da vont da Amsterdam.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Amstelveen ez eus 35 dileuriad:
* VVD - 9 dileuriad
* PvdA - 8 dileuriad
* GroenLinks - 5 dileuriad
* Burger Belangen - 5 dileuriad
* CDA - 4 dileuriad
* D66 - 2 zileuriad
* Christen Unie - 1 dileuriad
* OCA/VSP - 1 dileuriad

## Gevellerezh

* Woking, Rouantelezh-Unanet
* Villa El Salvador, Perou
* Tempelhof, Alamagn
* Óbuda-Békásmegyer, Hungaria

## Da welout

* Mirdi CoBRa e kreiz-kêr (Stadshart) Amstelveen
* Mirdi Jan van der Togt
* An ti ma voe ganet an arzour Jan Cornelis Hofman
* Un delwenn da Rembrandt war ribl ar stêr is Amstel, war-du gevred Amstelpark

## Notennoù

* ↑ "Contact." KLM Corporate

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kartenn Amstelveen
* http://www.amstelveenweb.com
* Lec'hienn ofisiel Amstelveen
* Amstelveen en dazont
# Amrenererezh

Er yezhoniezh e vez implijet an termen amrenererezh (saoz.: null subject) evit komz eus un doare amraganvelezh ma c'heller sevel frazennoù reizh e yezhoù zo dre argas ar raganvioù oc'h ober daver da rener ar frazenn e degouezhioù resis zo, peurliesañ pa c'heller kompren da beseurt anv e ra dave ar a-drugarez da verkoù morfologel all, dreist-holl da skouer displegadur ar verb.
Amrenererek e c'hell bezañ ar brezhoneg en holl degouezhioù ma n'eo ket ezhomm pouezañ a-ratozh-kaer war rener ar frazenn, da skouer:
    "Kanañ a ran[-me]"
    "Amañ e c'hortozez[-te]"
Kemmañ a ra amrenererezh ar frazenn hervez ar struktur yezhoniel resis e brezhoneg. E yezhoù all, avat, evel an darn vrasañ eus ar yezhoù romanek eo diliamm an amrenererezh diouzh struktur yezhadurel resis ar frazenn. Da skouer en italianeg:
    Maria non vuole mangiare.
    "Maria ne fell ket dezhi debriñ."
    Non vuole mangiare.
    "Ne fell ket [dezhi] debriñ."
En eil frazenn e rankfer ober dre ret gant ur raganav personel en ur yezh hep amrenererezh evel, da skouer ar saozneg:
    She doesn't want to eat
Kavet e vez an amrenererezh meur a yezh dre ar bed diliamm an eil re diouzh ar re all, en o zouez ar spagnoleg, an hindeg, an arabeg, ar sinaeg hag ar japaneg.
A-wezhoù n'he deus ul lavarenn pe ur frazenn daveenn fetis ebet, ha graet e vez "savadennoù ampersonel" (saoz. impersonal constructions) anezhi. N'eus kudenn ebet ghant seurt savadennoù evit a sell ouzh ar yezhoù amraganvelek pe amrenererek dre ma n'eo ket ret implijout raganvioù enne dre ret. Er yezhoù all avat e ma ranker implijout raganvioù atav, evel ar galleg pe ar saozneg, e ranker hen ober ivez gant seurt savadennoù ampresonel zoken hag implijet e vez gante "brizhraganvioù" (saoz. dummy pronoun), da skouer:
    Yezhoù amrenererek
       Brezhoneg: "Glav a ra [Ø]"
       Portugaleg: "[Ø] Chove"
       Gresianeg: "[Ø] Βρέχει"
    Yezhoù renererek
       Saozneg: "It rains"
       Galleg: "Il pleut"
       Kembraeg: "Mae hi'n bwrw glaw"

## Gwelit ivez

* Amraganvelezh
* Anaforiezh
# -56

698 Ab Urbe Condita = 56 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Cneus Cornelius Lentulus Marcellinus & Lucius Philippus

#### Galia

* Trivet bloavezh brezel. En em staliañ a ra al legad Servius Galba e bro an Nantuated, Veragred, Seduned. Emsav ar Weneted a-enep ar Romaned. Trec'het int gant morlu Brutus

### Afrika
#### Ejipt

* Faraon : Ptolemaios XII Neos Dionysos Auletes

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Hyrcan II

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ L.A. Constans : César. Guerre des Gaules. Tome I; Livres I-IV. Belles Lettres. 1926 / 1978
# -58

696 Ab Urbe Condita = 58 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Calpurnius Piso Caesoninus & Aulus Gabinius
* Galia : (5 ante calendas Aprilis) = d'an 28 a viz Meurzh (?) -58, an Helveted en em laka en hent evit mont d'en em staliañ e bro Saintonge. Harzet int war ar stêr Ron, e Montmort,gant Caius Julius Caesar, prokoñsul roman e Galia. Krog eo Brezelioù Galia. Brezel a-enep Ariovistus, roue ar C'hermaned.

### Afrika
#### Ejipt

* Faraon : Ptolemaios XII Neos Dionysos Aulet

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Hyrcan II

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ L.A. Constans : César. Guerre des Gaules. Tome I; Livres I-IV. Belles Lettres. 1926 / 1978
# -590
## Darvoudoù
### Europa

* Safo, barzhez ha belegez eus Enez Lesbos
# -565
## Darvoudoù
### Europa

* Peisistratos, jeneral atenian, a sav Diakrioi, bagadoù tud paour
# -6

748 Ab Urbe Condita = 6 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Decimus Laelius Balbus ha Gaius Antistius Vetus

### Reter-nesañ
#### Israel

* Herodez Veur
# -60

694 Ab Urbe Condita = 60 kent J.-K

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Quintus Caecilius Metellus Celer & Lucius Afranius
* Teirveli (Triumvirat) kentañ etre Pompeus, Crassus, ha J. Caesar

### Afrika
#### Ejipt

* Ptolemaios XII Neos Dionysos Auletes (-80 / -51)

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Hyrcan II (-63 / -40)

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Werner Hilgemann & Hermann Kinder : Atlas historique. De l'apparition de l'homme sur la terre à l'ère atomique. Deutscher Taschenbuch Verlag. Munich, 1964, 1966. Stock, 1968 ; Librairie Académique Perrin, 1987, 1992
# -57

697 Ab Urbe Condita = 57 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Publius Cornelius Lentulus Spinther & Quintus Caecilius Metellus Nepos

#### Galia

* Eil bloavezh brezel Galia. Ar Remed en em laka a-du gant ar Romaned. Emgann an Aisne; plegañ ar ra ar Suessioned, Belovaked, Ambianed. Emgann ar Sambr; Plegañ a ra an Nervii hag an Atuatuked. Plegañ a ra da Publius Crassus ar Weneted, Unelled, Osismied, Koriosolited, Esuvied, Aulerked, hag ar Riedoned.

### Afrika
#### Ejipt

* Faraon : Ptolemaios XII Neos Dionysos Aulete

### Reter-nesañ
#### Judea

* Hyrcan II

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ L.A. Constans : César. Guerre des Gaules. Tome I; Livres I-IV. Belles Lettres. 1926 / 1978
# -59

695 Ab Urbe Condita = 59 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Julius Caesar & Marcus Calpurnius Bibulus

### Afrika
#### Ejipt

* Faraon : Ptolemaios XII Neos Dyonisos Auletes

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Hyrcan II

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# -594
## Darvoudoù
### Europa

* Solon, a zeu da vezañ Arc’hont en Aten, kemer a ra Salamis digant Megariz, diazezañ a ra an dimokratiezh, gouarnamant ar re binvidikañ. Adreizhañ a ra ar vonreizh,
# -61

693 Ab Urbe Condita = 61 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Marcus Popius Piso Frugi Calpurnanius & Marcus Valerius Messalla Niger
* Caius Iulius Caesar, prokoñsul e Bro Spagn
* Emsavadeg an Allobroged a-enep ar Romaned.

### Afrika
#### Egypt

* Faraon : Ptolemaios XII Neos Dyonysos Auletes (-80 / -51)

### Reter-nesañ
#### Judea

* Hyrcan II (-63 / - 40)

### Azia
## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# -32

722 Ab Urbe Condita = 32 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Cneus Domitius Ahenobarbus & Caius Sosius

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -347

Diwar-benn bloavezh 347 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Marv Platon, prederour gresian ha saver an Akademiezh

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 347 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 347 kent JK
# -35

719 Ab Urbe Condita = 35 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Cornificius & Sextius Pompeius

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -364

Diwar-benn bloavezh 364 kent JK an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù -364

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù -364
# -387

Diwar-benn bloavezh 387 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Peoc’h Antalkidas etre ar C’hresianed hag ar Bersed

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 387 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 387 kent JK
# -33

721 Ab Urbe Condita = 33 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Caesar Divi Octavius II & Lucius Volcacius Tullus

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -37

717 Ab Urbe Condita = 37 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Marcus Vipsanius Agrippa & Lucius Caninius Gallus

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Antigonus, diskaret gant Herodez Veur, a-du gant Marcus Aurelius. Herodez Veur

### Azia
## Marvioù -37

* Antigonus II Mattatias, roue Judea
# -38

716 Ab Urbe Condita = 38 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Appius Claudius Pulcher & Caius Norbannus Flaccus.

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Antigonus
# -34

720 Ab Urbe Condita = 34 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Marcus Antonius II & Lucius Scribonius Libo

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaius XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -36

718 Ab Urbe Condita = 36 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Gellius Poplicola & Marcus Cocceius Nerva

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# 1804

Diwar-benn bloavezh 1804 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 9 a viz Du : Pondi a zeu da vezañ Napoleonville.

#### Frañs

* 25 Mezheven: dibennet eo Jord Kadoudal e Pariz.
* 2 Kerzu : Napoléon Bonaparte aet da impalaer ("Napoléon Iañ").

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika

* 1 Genver: embannet eo dizalc'hidigezh Haiti.

### Skiantoù ha politikerezh

* 21 a viz C'hwevrer: evit ar wech kentañ un ijinenn dre vurezh pe ur stlejerez, savet gant Richard Trevithick, a ya en-dro e labouradeg houarn Pen-y-Darren e Kembre.
* 1añ a viz Gwengolo: gant ar steredoniour Karl Ludwig Harding eo kavet an asteroidenn Juno.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1804

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1804
* 25 Mezheven 1804 : Jorj Cadoudal, e Paris
# 1809

Diwar-benn bloavezh 1809 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Frañs

* 15 a viz Kerzu: sinet eo an torr-dimeziñ etre Napoleon Iañ ha Joséphine de Beauharnais.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika

* 10 a viz Eost: emsavadeg e Quito, da zisklêriañ dizalc'hiezh Ecuador diouzh Spagn.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

15 Genver : Pierre-Joseph Proudhon, tad an anarkouriezh
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1809

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1809
# 1810

Diwar-benn bloavezh 1810 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Tirol

* 20 a viz C'hwevrer: Andreas Hofer, un emsaver brogarour eus Tirol, zo lakaet d'ar marv ha lazhet gant armeoù Napoleon.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1810

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1810
# 1811

Diwar-benn bloavezh 1811 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn an iod gant ar c'himiour gall Bernard Courtois.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1811

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1811
# 1806

Diwar-benn bloavezh 1806 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 6 a viz Eost: Diskar an Impalaeriezh santel roman german .
* 14 a viz Here: Emgann Jena gounezet gant Napoleon Iañ.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1806

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1806
# 1805

Diwar-benn bloavezh 1805 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 21 a viz Here : Emgann Trafalgar.
* 2 a viz Kerzu: trec'h lu Napoleon Iañ war reoù Aostria ha Rusia da geñver Emgann Austerlitz (Slavkov u Brna, er Republik Tchek a-vremañ).
* 26 a viz Kerzu: Feur-emglev Pressburg etre Bro-C'hall hag Aostria goude Emgann Ulm hag Emgann Austerlitz.

#### Breizh

* Krouidigezh an Akademiezh Keltiek
* Deroù labourioù Kanol Naoned-Brest

#### Frañs
### Amerikaoù
#### Norzhamerika

* Martinik ː 31 Mae 1805 ː Taget eo Roc'h an Diamant, dalc'het gant ar Saozhon abaoe miz Genver 1804, gant Cosmao (du Manoir) (hag a vo war lerc'h eilamiral)

##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1805

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1805
* ↑ Theatrum Belli. Chronique culturelle du 31 mai.
# 181

934 Ab Urbe Condita = 181 goude J.-K.

## Darvoudoù
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Commodus (Lucius Aelius Aurelius Commodus) (17.03.180 / 31.12.192)
* Koñsuled : Imp. Caesar Marcus Aurelius Commodus Antoninus Augustus III & Lucius Antistius Burrus.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Eleutherius (174 - 189)

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
# 1803

Diwar-benn bloavezh 1801 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar rodiom gant ar c'himiour saoz William Hyde Wollaston.
* Dizoloadenn an osmiom hag an iridiom gant ar c'himiour saoz Smithson Tennant.
* Dizoloadenn ar c'heziom : e Bastnäs (Sveden) gant ar gimiourien svedat Jöns Jakob Berzelius ha Wilhelm Hisinger, hag e Berlin gant ar c'himiour prusian Martin Heinrich Klaproth.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1803

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1803
# 1808

Diwar-benn bloavezh 1808 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Spagn

* 6 a viz Even: Joseph Bonaparte a zo kurunet roue, gant e vreur, Napoleon.

#### Frañs
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar bor gant ar c'himiour kerneveurat Sir Humphry Davy ; gant ar gimiourien c'hall Joseph Louis Gay-Lussac ha Louis Jacques Thénard e voe dizoloet ivez en hevelep bloavezh.
* Dizoloadenn ar magneziom gant Sir Humphry Davy ivez.
* Dizoloadenn an aluminiom gant Sir Humphry Davy c'hoazh.
* Dizoloadenn ar c'halkiom gant Sir Humphry Davy adarre.
* Dizoloadenn ar ruteniom gant ar c'himiour polonat Jędrzej Śniadecki.
* Dizoloadenn ar bariom gant Sir Humphry Davy bepred.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1808

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1808
# 1807

Diwar-benn bloavezh 1807 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 2 a viz Meurzh: berzet kenwerzh ar sklaved etre Afrika hag Amerika gant ar Rouantelezh Unanet.

### Europa
#### Breizh

* Embann a ra ar Gonideg, lesanvet Tad ar Brezhoneg, e Grammaire Celto-bretonne; reizhañ a ra ar yezh ha lakaat a ra e plas diazezoù pennañ ar reizhskrivadur a-vremañ. K a gemer lec’h c ha q.

#### Danmark

* 2 a viz Gwengolo: morlu Breizh-Veur a dag Kopenhagen evit mirout ouzh Danmark da godianañ gant Napoléon Bonaparte.

#### Frañs
### Skiantoù ha politikerezh

* Kavadenn an natriom gant ar c'himiour saoz Sir Humphry Davy.
* Kavadenn ar c'haliom gant Sir Humphry Davy ivez.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1807

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1807
# Andrey Rychagov

Andrey Rychagov a zo bet ganet d'an 3 a viz Eost 1979 en Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel.
Mestrc'hoarier echedoù rusian eo.
Mestr Meur eo.
2528 edo e renk Elo e miz Here 2007.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E bartiennoù e Chessgames (e saozneg)
* E stadegoù e Chessmetrics
# Andrey Sac'harov

Andrey Dmitriyevitch Sac'harov (rusianeg: Андре́й Дми́триевич Са́харов), ganet e Moskov d'an 21 a viz Mae 1921 ha marvet e Moskov ivez d'ar 14 a viz Kerzu 1989, a oa ur fizikour atomouriezh, un disrannad hag un emsaver evit Gwirioù Mab-Den en Unaniezh Soviedel, Priz Nobel ar Peoc'h e 1975. Ur Priz Sac'harov, anvet en e enor, a vez roet bep bloaz gant Parlamant Europa evit tud pe aozadurioù hag a bled gant gwirioù ha frankiz mab-den.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Andria

Andria zo ur gêr hag ur gumun eus Italia e proviñs Barletta-Andria-Trani, e rannvro Puglia. 97 209 a dud a oa enni o chom en 2021.

## Douaroniezh

Andria zo 10 km diouzh kêr Barletta ha diouzh Mor Adria. 408 km2 zo dindani, ha gant se eo 16vet kêr vrasañ Italia.

## Monumant

En Andria emañ ar c'hastell krennamzerel Castel del Monte.

## Boued

Ar Burrata di Andria eo ar fourmaj lec'hel diwar laezh saout .
# Andrew Lincoln

Andrew Lincoln, hag eñ ganet d'an 5 a viz Meurzh 1952 e Finchley (Breizh-Veur) a zo ur c'helenner skol-veur war ar saozneg e Brest. Bet eo bet prezidant Diwan.

## Buhez

Goude bezañ bet desavet e Breizh-Veur, ha graet eno e studioù, eo deuet da Vreizh da zimeziñ gant Soazig Daniellou, ur broduerez ha sevenerez filmoù sinema ha skinwel brezhonek.
# Andrew Smith (loenoniour)

Sir Andrew Smith, bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1797 e Hamhaig (Siorrachd Rosbroig, Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Eost 1872 e Londrez (Bro-Saoz), a oa un ergerzhour hag etnologour, ul loenoniour hag ur mezeg-arme skosat.

## Listenn ar spesadoù en devoa studiet
### Laboused
#### Genadoù

* B : Bubalornis,
* C : Corythaixoides,
* E : Eurocephalus,
* P : Philetairus, Plocepasser, Polyboroides.

#### Spesadoù

* A
    Accipiter francesiae, melanoleucus, rufiventris, Afrotis afraoides, Asio capensis (toud ar C'hab), madagascariensis (toud Madagaskar), Aviceda madagascariensis (baza Madagaskar),
* B
    Bubalornis niger, Bubo capensis (toud bras ar C'hab),
* C
    Campethera abingoni, bennettii, Circaetus pectoralis (skoulerer jave du), Corythaixoides concolor
* D : Dendroperdix sephaena,
* E
    Euplectes axillaris, Eupodotis vigorsii, Eurocephalus anguitimens,
* F
    Falco cuvierii (falc'hun Afrika), rupicoloides,
* G : Glaucidium capense (kaouenn gorr ar C'hab),
* H : Halcyon senegaloides (diredig ar mangrovennoù),
* L : Lophotis ruficrista,
* M : Microparra capensis (jakana korr),
* P
    Passer diffusus, motitensis, Peliperdix coqui, Plocepasser mahali, Ploceus ocularis, subaureus, Polihierax semitorquatus,Polyboroides typus, Pternistis natalensis, swainsonii (frankolin Swainson),
* S
    Sarothrura affinis, elegans, Sporopipes squamifrons, Strix woodfordii,
* T
    Turdus litsitsirupa, libonyana, Tyto capensis.

### Stlejviled
#### Spesadoù

* B : Bradypodion taeniabronchum (kameleon korr Smith).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Smith e metoù al loenoniezh.
# Andrew Wiles

Andrew John Wiles :
| Wiles er 61vet prezegenn deiz-ha-bloaz evit Pierre Deligne e Skol-Uhel ar Studioù araoket e 2005 ||
| Ganet | 11 a viz Ebrel 1953 Cambridge ( Bro-Saoz) |
| Annez | Rouantelezh-Unanet, Stadoù-Unanet, Princeton |
| Broadelezh | Rouantelezh-Unanet |
| Tachennoù | damkaniezh an niveroù |
| Oberennoù heverk | Modular Elliptic Curves and Fermat's Last Theorem |
| Prizioù | Whitehead Prize, ezel eus ar Royal Society, Fermat Prize, Rolf Schock Prize in Mathematics, Ostrowski Prize, Royal Medal, Wolf Prize in Mathematics, MacArthur Fellows Program, Cole Prize, King Faisal International Prize in Science, Clay Research Award, Knight Commander of the Order of the British Empire, Shaw Prize, Priz Abel, Medalenn Copley, Guggenheim Fellowship, Cole Prize in Number Theory, The Shaw Prize in Mathematical Sciences, De Morgan Medal, Maryam Mirzakhani Prize in Mathematics, Regius Professor of Mathematics |
| kemmañ |
Andrew John Wiles (ganet d'an 11 a viz Ebrel 1953 e Cambridge, e Bro-Saoz) zo ur matematikour saoz hag ur c'helenner enklask e skol-veur Oxford. Arbennikaet eo war damkan an niveroù. Brudet eo abalamour m'en deus lakaet anat teorem Fermat e 1994. Resevet en deus ar priz Abel e 2016.
# Andrey Arshavin

Andrey Sergeyevich Arshavin, bet ganet d'an 29 a viz Mae 1981 e Leningrad (URSS d'ar mare-se), zo ur c'hoarier mell-droad etrebroadel rusian.
# Andrias

Andrias :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Caudata |
| Kerentiad : | Cryptobranchidae |
| Genad : | Andrias |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Andrias a zo ur genad e rummatadur an divelfenneged, ennañ daou spesad sourded meur eus Azia:
* sourd meur Sina, Andrias davidianus
* sourd meur Japan, Andrias japonicus
# Andrian (Sutirol)

Andrian zo ur gumun italian e proviñs Sutirol, anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen, e Trentino-Alto Adige.
# 550

Diwar-benn bloavezh 550 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 16 a viz Genver : aloubet eo Roma gant an Ostrogoted, renet gant o roue Totila.
* Aloubiñ a ra ar Franked bro an Thuringi.
* Ur manati zo savet gant sant Dewi e mervent Kembre, e-kichen al lec'h anvet Tyddewi bremañ.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ

* Fin Tiernelezh Wei ar Reter, erlerc'hiet gant Tiernelezh Qi an Hnternoz e norzh Sina

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 550

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 550
# 551

Diwar-benn ar bloavezh 551 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 551

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 551
# 554

Diwar-benn ar bloavezh 554 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 554

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 554
# 556

Diwar-benn ar bloavezh 556 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 556

## Marvioù

Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 556
# 558

Diwar-benn ar bloavezh 558 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
#### Er bed

* miz C'hwevrer : redek a ra ar vosenn adarre e Kergustentin.
* 7 a viz Mae : kouezhañ a ra bolz-toenn iliz vras Santez-Sofia en he foull e Kergustentin, war-lerc'h ur c'hren-douar bloaz a-raok. Reiñ urzh a ra an impalaer Justinian Iañ d'he adsevel.
* 16 a viz Kerzu : unvaniñ a ra Hlotar Iañ ar rouantelezh frank. Kurunet eo roue ar Franked d'an 23 a viz Kerzu.