OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pitohui

Pitohui :
| Pitohui dichrous. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Oriolidae |
| Anv skiantel ||
| Pitohui Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Pitohui a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Pitohui cerviniventris
** P. c. cerviniventris ha pallidus,
* Pitohui dichrous,
* Pitohui kirhocephalus
** P. k. brunneicaudus, brunneivertex, decipiens, dohertyi, jobiensis, kirhocephalus, meyeri, rubiensis ha senex,
* Pitohui uropygialis
** P. u. aruensis, brunneiceps, meridionalis, nigripectus hag uropygialis.
Brosezat int e Ginea Nevez, c'hwezek (16) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Oriolidae/Pitohui (lennet e-barzh d'an 29 a viz Meurzh 2022).
# Piton

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Piton zo anv meur a dra:
* Python, un euzhvil e mojennoù Hellaz kozh
* an naer-biton a zo un naer
* Pithon, kumun c'hall e Pikardi, en Aisne.
* Python, ul lavar programmiñ.
# Louarnig

Louarnig zo anv ur mizieg evit ar vugale etre seizh ha daouzek vloaz bet krouet e miz Mezheven 2000 ha meret gant an ti-embann Keit Vimp Bev, staliet e Laz.
# Louarnig (steredeg)

Al Louarnig (Vulpecula, berraet e Vul) zo ur steredeg eus an hantervoul norzh.

## Traoù oabl

* Hen 2-437
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Louarnix

Louarnix a oa ur gelaouenn underground brezhonek. Fent ha goapaerezh awenet kalz gant ar seks, dreist-holl diwar-benn bed Emsav Breizh. Un niverenn 1 a zo deuet er-maez e miz Kerzu 2005 (16 pajenn). Bloaz war-lerc'h ne oa ket deuet an eil niverenn.
# Louc'h (skinizotop)

Ul louc'h a reer eus ur skinizotop a gaver en natur a-gementadoù ken bihan ma ne c'haller ket o muzuliañ.
Berroc'h eget oad an Douar, a lakaer da 4,54 ± 0,05 milmilion a vloavezhioù (4,54 x 10$^9$ ± 1%), eo hanter-vuhez al louc'hoù ; dre-se ez eo aes o diforc'hañ diouzh an izotopoù kezivik, da lavaret eo an izotopoù a zo koshoc'h eget an Douar : muioc'h ag izotopoù kezivik eget a louc'hoù a gaver, peogwir emañ al louc'hoù o vont da get tamm-ha-tamm. Un nemedenn zo avat : izotop stabilañ ar plutoniom, $^{244}$Pu, a zo naturel ; 80 milion a vloavezhioù (8,08 x 10$^7$) eo e hanter-vuhez, met stabil a-walc'h eo evit ma chomfe Pu-244 ken kozh ha stummadur an Douar.
En un doare naturel e vez kenderc'het al louc'hoù, e meur a zoare :
   * diwar izotopoù stabil a zo skinataet gant skinoù kosmek, evel an tritiom $^3$H ;
   * diwar digevanidigezh an nukleid pounnerañ dre skinoù α ha skinoù β, evel $^{227}$Ac (α) → $^{223}$Fr ha (β)$^-$ → $^{227}$Th ;
   * diwar digevanidigezh derc'hanel emdarzhek, evel $^{235}$U (α) → $^{231}$Th ;
   * diwar treuzkemmadur derc'hanel dre skinoberiegezh naturel, evel $^{40}$K (ε) → $^{40}$Ar.

## Liammoù diavaez

* International Atomic Energy Agency (en) Liamm (skin)oberiant 10 MEU 13
* International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) (en) Liamm oberiant 10 MEU 13
* Los Alamos National Laboratory (en) Liamm oberiant 10 MEU 13
* Royal Society of Chemistry (en) Liamm oberiant 10 MEU 13

## Daveennoù

* AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 Preder
* AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Fizik, Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2
* CONSIDINE Glenn D., Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry, Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 (en)
* DEPOVERE Paul, La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 (fr)
* EMSLEY John, Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 (en)
* Geriadur brezhoneg An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0
* GREENWOOD Norman N., Chemistry of the Elements, Elsevier Science Ltd., 1997, ISBN 978-0-08-037941-8 (en)
* LIDE David R., CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition, CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 (en)
* STWERTKA Albert, A Guide to the Elements, Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 (en)
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Louarn skouarnek

Louarn skouarnek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Otocyon |
| Anv skiantel ||
| Otocyon megalotis Desmarest, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Al louarn skouarnek (Otocyon megalotis) a zo ur bronneg kigdebrer hag a vev e su ha reter Afrika.
Ar spesad nemetañ eo er genad Otocyon.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Louc'hoù karrekaet

Studiet e vez louc'hoù karrekaet al loened gant ar baleontologiezh. A-hed ar bloavezhioù ez eus bet kavet ur bern louc'hoù karrekaet dre ar bed a-bezh. Roet o deus titouroù a-bouez diwar-benn emzalc'h al loened o doa lezet anezhe. Da skouer, kalz louc'hoù eus loened eus ar memes spesad kichen-ha-kichen a laka da soñjal e vevent a-dropelladoù. Gallout a reer anavezout framm ar pavioù ha doare da gerzhet al loened o deus lezet roudoù.
Louc'hoù eus spesadoù mesk-ha-mesk a ziskouez e vevent d'ar memes mare hag a ro titouroù diwar-benn o emzalc'h. Roud ul loen hepken zoken a c'hall reiñ titouroù a-bouez evel gouzout ha daoudroadek pe pevarzroadek e oa. Evel se eo bet diskouezet e veze implijet o izili diaraok gant lod eus ar pterosaored pa vezent war al leur, en un doare pevarzroadek dic'hortoz.
Evit ma vije bet karrekaet al louc'hoù-se e ranked en em gavout e degouezhioù resis, Evit mirout louc'h ur pav graet war al leur blot (evel hini ur gompezenn dichaladurel pe ur gwelead gouelezennoù) o sevel. Kemeromp aod ur mor pe ul lenn, da skouer, disec'het gant un amzer tomm ha sec'h betek diskouez an deun fank solut, zo lezet louc'hoù warnañ (abalamour ma vije bet damgaletaet hepken ha ma vije bet pounner al loen) ha zo goloet a lec'hid gant ur barrad amzer.
Dizoloet e oa bet ur strollad louc'hoù a limestone quarry en Ardley, 20 km e biz Oxford, e Bro-Saoz, e 1997. War a soñjer e oant bet lezet gant ur Megalosaorus ha marteze ur C'hetiosaorus. Kopiennoù eus al louc'hoù-se a c'haller gwelet war letonenn mirdi istor naturel skol-veur Oxford.
Ur c'hrouadur anvet Keiroteriom zo anavezet a-drugarez d'e roudoù karrekaet hepken. Kavet e oant bet e 1834, e Turingia, en Alamagn, ha bloaziadet eus oadvezh an Triaseg.

## Liamm diavaez

* University College, London
# Louchaieg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo al louchaieg (lus(h)ai, lusago, le, sailu, hualngo, welngo pe du(h)lien (twang), ) komzet gant tro-dro da 542.000 den en holl e Mizoram, Assam, Nagaland, Manipour ha Tripura en India (529.000 den e 1997) hag e e Bangladesh (1.041 den e 1981) ha Myanmar (12.500 den e 1983).
Pemp rannyezh zo :
* Fanmaieg (fanmai)
* Mizoeg (mizo)
* Ngenteg (ngente)
* Pangeg (pa(a)ng)
* Tlaoeg (talao)

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Louches

Louches :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Calais-2 |
| Kod kumun | 62531 |
| Kod post | 62610 |
| Maer Amzer gefridi | Franck Delabasserue 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Pays d'Opale |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 945 ann. (2020) |
| Stankter | 74 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 8 m — brasañ 166 m |
| Gorread | 12,83 km² |
| kemmañ |
Louches a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Loucelles

Loucelles :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Bayeux |
| Kanton | Bretteville-l'Orgueilleuse |
| Kod kumun | 14380 |
| Kod post | 14250 |
| Maer Amzer gefridi | Jean Duval 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Seulles Terre et Mer |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 186 ann. (2020) |
| Stankter | 61 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 45 m — brasañ 83 m |
| Gorread | 3,07 km² |
| kemmañ |
Loucelles a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas pevar den nann-soudard e Louclle e miz Even 1944 e-pad Emgann Normandi, daou anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg, an daou all gant tennoù kanol.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron Varia, XII$^{vet}$ kantved.
* Kastell Loucelles, XVIII$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Muriel ar Morvan

Muriel Morvan :
| Anv ofisiel | Muriel Le Morvan |
| Obererezh | Danevellourez |
| Yezh skrivañ | brezhoneg |
| Rumm lennegel | lennegezh evit ar yaouankiz |
| Oberennoù pennañ ||
| Krampouezh pe pizza (2004) Penaos lakaat Itron al Loar da c'hoarzhin (2008) Evel ki ha kazh (2010) ||
| kemmañ |
Muriel ar Morvan zo kelaouennerez er skinwel, e France 3 Brest, ha skrivagnerez vrezhonek evit ar yaouankiz.
Tri levr he deus embannet gant Keit Vimp Bev.

## Oberennoù

* Krampouezh pe pizza, Keit Vimp Bev, 2004, 70 p., ISBN 2-86824-057-7
* Penaos lakaat Itron al Loar da c'hoarzhin, Keit Vimp Bev, 2008, 36 p., ISBN 978-2-86824-110-7
* Evel ki ha kazh, Keit Vimp Bev,2010, 48 p., ISBN 978 2-86824-128-X
# Muriel de Zapardiel

Muriel de Zapardiel zo ur gumun e proviñs Valladolid e Spagn.
# Murillo el Cuende

Murillo el Cuende zo ur gumun e gevred Nafarroa, en Euskal Herria.
# Muriel de la Fuente

Muriel de la Fuente zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Murieta

Murieta zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Murillo de Río Leza

Murillo de Río Leza zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Murilo Huff

Murilo Huff (Goiânia, 14 a viz Here 1995) zo ur c'haner-sonaozer brazilian en doare sertanejo.

## Pladennoù

* Pra Ouvir Tomando Uma, Vol. 1 (2019)
* Pra Ouvir Tomando Uma 2, Ao Vivo (2021)

## Notennoù

* ↑ Conheça Murilo Huff, cantor que remendou o coração de Marília Mendonça (2021-6-22). Kavet : 12-11-2021.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Muriel Viejo

Muriel Viejo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Murillo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Murillo zo un anv-lec'h spagnolek deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hioù
### Bolivia

* Provincia de Pedro Domingo Murillo

### Kolombia

* Murillo, e departamento del Tolima.

### Euskal Herria

* Murillo el Cuende, kumun e Nafarroa, en Euskal Herria.
* Murillo el Fruto, kumun e Nafarroa, en Euskal Herria.

### Spagn

* Murillo de Gállego, en Zaragoza
* Murillo de Río Leza, en La Rioja
* Murillo de Calahorra, e kumun Calahorra

## Tud

* Bartolomé Esteban Murillo, livour spagnol er XVIIvet kantved
* Juan Bravo Murillo, Prezidant Gouarnamant Spagn entre 1851 ha 1852.
* Pedro Domingo Murillo, haroz dizalc'hted Suamerika.
* Manuel Murillo Toro (1816 - 1880), prezidant Kolombia (1863-1866) ha (1872-1874).
# Murillo el Fruto

Murillo el Fruto zo ur gumun e gevred Nafarroa, en Euskal Herria.
# Neuchâtel

Neuchâtel zo un anv-lec'h gallek a gaver e Suis dreist-holl.

## Yezhoù all

* Kastell-Nevez, e brezhoneg

## Suis

* Neuchâtel, ur gêr e Bro-Suis
* kanton Neuchâtel, kanton suis
* distrig Neuchâtel, unan eus ar c'hwec'h distrig er c'hanton
* Lenn Neuchâtel, ar brasañ lenn a zo e Bro-Suis en he fezh

## Bro-C'hall

* Neuchâtel-Urtière, kumun c'hall, e departamant an Doubs, stok ouzh Suis.

## Pennadoù kar

* Neufchâtel
* Châteauneuf
# Neuburg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Neuburg zo un anv-lec'h alamanek.

## Yezhoù all

* Kastell-Nevez, e brezhoneg
* Castillo-Nuevo, e spagnoleg
* Neuchâtel e galleg.
* Newcastle e saozneg.
* Castel Nuovo en italianeg

## Lec'hioù
### Patrom:Alazmagn
#### E Bavaria

* Pfalz-Neuburg, ur stad eus an Impalaeriezh santel roman
** Neuburg an der Donau, kêr-benn ar stad-se
* Neuburg an der Kammel, e distrig Günzburg,
* Neuburg am Inn, e distrig Passau,
* Neuburg-Schrobenhausen, un distrig

#### E lec'h all en Alamagn

* Neuburg am Rhein, ur gumun e distrig Germersheim, e Rheinland-Pfalz,
* Neuburg, Mecklenburg-Vorpommern, ur gêr e distrig Nordwestmecklenburg e Mecklenburg-Vorpommern.

### Bro-C'hall

* Neuburg i.Lothr. (etre 1915 ha 1918) pe Neuburg an der Mosel (etre 1940 ha 1944), anvioù alamanek Novéant-sur-Moselle.

## Tud

* Maria Anna von der Pfalz-Neuburg (1667-1740), rouanez Spagn, pried da Carlos II, roue Spagn .
* Johann Georg Neuburg (1795-1866), politiker alaman
* Siegfried Neuburg (1928–2003), livour aostrian

## Pennadoù kar

* Neuenburg
* Pfalz-Neuburg

## Gwelout ivez

* Kastell-Nevez
# Neue Nationalgalerie (Berlin)

Neue Nationalgalerie a zo ur mirdi eus Berlin, bet ijinet gant Ludwig Mies van der Rohe, ennañ dastumadegoù arzoù modern an 20$^{vet}$ kantved.

## Savouriezh

Digoret eo bet ar mirdi e 1968. Ar savadur nemetañ bet ijinet gant Ludwig Mies van der Rohe goude m’en defe kuitaet Alamagn (e 1933) eo. Gwelet eo ar savadur evel unan eus re zedennusañ ar savouriezh vodern. Diazezet eo war steuñvioù bet treset er bloavezhioù 1950 evit ur savadur burevioù a oa sañset bezañ savet e Kuba (met chom a reas ar raktres a-sav abalamour d’an dispac’h).
Ar salioù da weladenniñ a zo staliet e dan ar savadur, e diabarzh an diaz maen-greun. Ar savadur savet a-us a zo dibar a-fet savouriezh ha teknik : n’eus moger ebet, nemet eizh peul ha speurennoù gwer ha a zalc’h an doenn. Ken eeun eo ar savadur ken e seblant skañv-tre. Tro-dro d’ar mirdi ez eus bet staliet delwennoù, en o zouez re Henry Moore, Richard Serra hag Alexander Calder.

## An dastumadegoù

Daoust ma vank oberennoù zo (abalamour da stourm a nazied a-enep d’an arz “disteraet” (entartete Kunst)) e dastumadeg Neue Nationalgalerie, e kaver enni taolennoù ha delwennoù bet savet etre penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved hag ar bloavezhioù 1960. E-touez al luskadoù kinniget er mirdi emañ an eztaoladurezh alaman hag aostrian, oberennoù arzourien Die Brücke : Ernst Ludwig Kirchner, Karl Schmidt-Rottluff. Hag ivez delwennoù savet gant Käthe Kollwitz. Evit a sell ouzh ar gubouriezh e kinniger kalz oberennoù, en o zouez re Pablo Picasso pe re Fernand Léger. Luskad ar Bauhaus a gaver ivez (Paul Klee), hag oberennoù dreistrealour (Max Ernst). Evit a sell ouzh oberennoù ar bloavezhioù 1950 ha 1960 e kaver oberennoù (Yves Klein, Barnett Newman pe c’hoazh re Mark Rothko). Diskouezadegoù berrbad a vez kinniget ivez.

## Liamm diavaez

* Lec’hienn ofisiel en alamaneg hag e saozneg
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Neuenburg

Neuenburg zo un anv-lec'h alamanek.

## En Alamagn

Tri Neuenburg zo anavet en Alamagn:
* Neuenburg am Rhein, e Baden-Württemberg,
* Neuenbürg, e Baden-Württemberg,
* Neuenburg, rann eus Zetel e Saks-Izel.

## E broioù all

Neuenburg a vez graet ivez en alamaneg eus an div gêr-mañ:
* Neuchâtel, e Suis
* Nymburk, e Tchekia
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Neufchâteau

Neufchâteau zo un anv-lec'h gallek.

## Belgia

* Neufchâteau (Luksembourg Belgia), ur gumun e proviñs Luksembourg

## Frañs

* Neufchâteau (Vosges), ur gumun e departamant Vosges
# Neuchâtel (kêr)

Neuchâtel :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Neuenburg |
| Anv gallek | Neuchâtel |
| Anv italianek | Neocastello |
| Anv romañchek | Neuchâtel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Neuchâtel |
| Distrig | Région Littoral |
| Yezh ofisiel | galleg |
| Niv. OFS | 6458 |
| Kod post | 2000 |
| Maer | Fabio Bongiovanni |
| (Amzer gefridi) | 2017-2018 |
| Lec'hienn web | https://www.neuchatelville.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 33 475 ann. |
| Stankter | 1 849 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 46° 59′ 25″ Norzh 6° 55′ 50″ Reter / 46.990281, 6.930567 |
| Uhelder | 434 metr |
| Gorread | 18,1 km² |
| kemmañ |
Neuchâtel (arpitaneg: Nôchâthél, alamaneg: Neuenburg) a zo ur gêr a Suis e gwalarn ar vro, kêr-benn kanton Neuchâtel ha bann Neuchâtel, e Menez-Jura.

## Liammoù diavaez

* Portal ar c'hanton

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Neues Museum

An Neues Museum a zo unan eus mirdioù broadel Enezenn ar mirdioù e Berlin. Savet e voe etre 1843 ha 1855 en norzh d'an Altes Museum, diwar ur steuñv gant an arkitektour Friedrich August Stüler, bet deskard Karl Friedrich Schinkel. D'ar 16 a viz Here 2009 e voe digoret en-dro, padal e oa bet dilezet e-pad 70 vloaz. Ennañ e c'haller gwelout dastumadoù a denn da Egipt a oa en Ägyptisches Museum. Ar chanter nevesaat azo bet kaset gant an arkitektour breizhveuriat David Chipperfield.

## Istor ar savadur

Ur savadur mod nevezklasel eus an XIX$^{vet}$ kantved eo. Unan eus ar savadurioù nevezklasel nemeto a gaver en Alamagn eo, re all evel Pinakothek München a voe distrujet e-pad an Eil Brezel-Bed. Ur savadur dedennus a-fet istor ar savouriezh eo (frammoù dir a zo). Damzistrujet e voe e-pad an Eil Brezel-Bed. Ennañ e kaver an dastumad diwar-benn Egipt a oa en Ägyptisches Museum, hag ivez dastumad ar ragistor ha hini an henamzer. E-touez an oberennoù brudetañ a c'haller gwelout ennañ emañ hanterskeudenn ar rouanez Nefertiti.

## Objedoù brudet (dastumad Egipt)

* Hanterskeudenn Nefertiti, e-tro -1338
* « Penn gwer Berlin », e-tro -500
* Beleg Tai-tai. XVIII$^{vet}$ rummad-roue, e-tro 1380
* Ar rouanez Tiyi, Amarna, e-tro -1355
* Penn ur briñsez amarnian, e-tro -1345
* Akhenaton ha Nefertiti o c'hoari gant o bugale, Amarna, e-tro -1350
* Poltred-kañv, e-tro 24
* Delwenn eus Egipt e-barzh dismantroù an Neues Museum, 1945
a vo kavet e Wikimedia Commons.

### Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Labourioù en Neues Museum
* Steuñv Enezenn ar mirdioù
# Neuf-Mesnil

Kumunioù Frañs :
| Anv | Neuf-Mesnil |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Neuf-Mesnil en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Agglomération Maubeuge Val de Sambre |
| Kanton | Hautmont |
| Kod INSEE | 59424 |
| Kod-post | 59330 |
| Maer | Daniel Lefetme |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 1,21 km² |
| Led | 50° 16' 01" Norzh |
| Hed | 03° 54' 31" Reter |
| Uhelder kreiz | 150 m |
| Uhelder bihanañ | 140 m |
| Uhelder brasañ | 163 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 277 (2007) |
| Stankter | 1 055 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Neuf-Mesnil a zo ur gumun eus departamant Norzh Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Kreizjutland

Kreizjutland (Midtjylland e daneg) a zo unan eus ar 5 rannvro a zo e Danmark. 13 142 km² eo gorread ar rannvro, 1 237 041 annezad (94 annezad/km²) a oa enni d'ar 1añ a viz Genver 2008. E Viborg emañ ar melestradur. Krouet eo bet ar rannvro d'ar 1añ a viz Genver 2007, hag enni emañ amt Ringkjøbing, hini Aarhus hag ivez ul lodenn eus amt Viborg hag eus hini Vejle.

## Roll ar c'humunioù

19 kumun a zo er rannvro (niver a annezidi d'ar 1añ a viz Genver 2008) :
| Favrskov 45 604 Hedensted 45 561 Herning 84 208 Holstebro 57 020 Horsens 80 102 Ikast-Brande 39 893 Lemvig 22 067 | Norddjurs 38 581 Odder 21 562 Randers 93 644 Ringkøbing-Skjern 58 368 Samsø 4 085 Silkeborg 87 731 | Skanderborg 56 044 Skive 48 356 Struer 22 672 Syddjurs 41 281 Viborg 92 084 Århus 298 538 |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kreizenn nukleel Hinkley Point

Kreizenn nukleel Hinkley Point zo ur greizenn nukleel e-tal Bridgwater war aod Somerset, un 8 km eus aber ar stêr Parrett. Savet eo bet war un dachenn 19,4 hektar, ha div lodenn zo anezhi : Hinkley Point A ha B. Ehanet da viken eo Hinkley Point A .
Daou EPR a zo kaoz da sevel eno, abaoe 2012. E 2016 en doa embannet gouarnamant Breizh-Veur e oa prest da sevel anezho.
# Kreizennerezh demokratel

Kreizennerezh demokratel, Kreizennelourizh demokratel a reer eus unan eus pennaennoù ar strolladoù politikel a-du gant kelennadurezh al leninouriezh. Bez' ec'h eo doare emaozañ ar strolladoù a vez kemeret divizoù enne da vare kendalc'hioù gant dileuridi bet dilennet gant an izili, hag a gomz en o anv. Ret e vez d'an holl izili ober hervez divizoù ar c'hendalc'h da c'houde. Demokratel e vije frankiz izili ar strollad da gaozeal diwar-benn un dibab pe un disentez politikel, hag ur wech mouezhiet disentez ar strollad gant ar brasañ niver e rank an holl izili mirout an disentez, hervez pennaenn ar greizennelouriezh. Hervez Vladimir Lenin eo termenet ar greizennelouriezh demokratel gant ar « frankiz da gendaelañ » hag « an unvaniezh en ober ».

## Notennoù

* ↑ Termofis
* ↑ Geriadur Ménard p. 227-b.
# Krems

Krems pe Krems an der Donau, lec'hiet war ribl an Danav e penn rannvro Wachau er gwalarn da Vienna a zo unan eus kêrioù koshañ ha pouezusañ stad kevredet Aostria-Izel, Aostria. Etre 1938 ha 1945, dindan ar velestradurezh naziat, e oa kêr-benn Reichsgau Niederdonau.

## Monumantoù heverk

* Manati Und
* Kreiz-kêr kozh Krems ha Stein

## Gevelliñ

Gevellet eo Krems gant ar c'hêrioù-mañ :
* Ribe ( Danmark) abaoe 1971
* Böblingen ( Alamagn) abaoe 1971
* Beaune ( Frañs) abaoe 1973
* Passau ( Alamagn) abaoe 1974
* Kroměříž ( Republik Tchek) abaoe 1994
* Grapevine ( Stadoù-Unanet) abaoe 1999

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr Krems