OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abdelhamid Abaaoud

Abdelhamid Abaaoud (arabeg: ‏عبد الحميد أبا عود‎, ‎ʿAbd al-Ḥamīd Abā ʿAwd), ganet d'an 8 a viz Ebrel 1987 en Anderlecht (Belgia) hag aet da anaon d'an 18 a viz Du 2015 e Saint-Denis (Bro C'hall), a oa ur sponter belgiat, a orin marokan.
Lesanvioù en doa ivez, evel Abou Omar Soussi (brezhoneg: "Abou Omar eus Souss") diwar lec'h orin e familh, pe c'hoazh Abou Omar al-Baljīkī (brezhoneg: "Abou Omar ar Belgian").
Anezhañ penn kreiz ar Stad Islamek, liammet e voe gant an holl walldaolioù pe argeziadoù gwalldaol a orin eus ar Stad Islamek e Bro-C'hall.
Marvet eo e-kerzh tagadenn e lec'h-repuiñ e Saint-Denis gant ar RAID

## Familh hag orinoù

Mab henañ ur familh 6 bugel enni e oa Abdelhamid Abaaoud. An tad Omar Abbaoud a zo erruet gant e zad eus Maroko e 1975 e Belgia. An tad en doa resevet ur stal gwerzhañ dilhad hag en devoa prenet unan d'e va henañ Abdelhamid.
Ganet e Anderlecht, Abdelhamid Abaaoud en doa an div vroadelezh : belgiat ha marokat.
Pa oa bugel e voe o vevañ e Molenbeek-Saint-Jean, ul lec'h pennañ d'an islamouriezh e Belgia.
Kamarad bugaleaj e oa gant Salah Abdeslam.

## Islamouriezh

Younes Abaaoud en deus heuliet e vreur Abdelhamid er bloavezh 2014 etrezek hent an islamouriezh betek terc'hout gantañ war zu ar Stad Islamek e Siria. D'an oad a 15 vloaz ar vreur Younes a zo bet lesanvet an djihadour yaouankañ, ezel e oa deuet da vezañ eus ar rann-stourm "Leoned yaouank ar c'halifat".

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ 23/11/2015 Lec'hienn Lefigaro.fr: Gwalldaolioù Pariz ar pezh a ouiomp eus ar sponterien diskredet (fr)
* ↑ 23/11/2015 Lec'hienn lexpress.fr: Gwalldaolioù Pariz Mostefai, Hadfi, Abdelslam... Piv a zo ar re diskredet? (fr)
* ↑ 4/12/2015 Lec'hienn Ouest-France - Gwalldaolioù Pariz. Daou zen nevez klasket war o lerc'h prim
# Boulogne-sur-Mer

Boulogne-sur-Mer :
| Ar befrez. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton |
| Kod kumun | 62160 |
| Kod post | 62200 |
| Maer Amzer gefridi | Frédéric Cuvillier 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Boulonnais |
| Lec'hienn web | http://www.ville-boulogne-sur-mer.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 40 588 ann. (2020) |
| Stankter | 4 820 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 110 m |
| Gorread | 8,42 km² |
| kemmañ |
Boulogne-sur-Mer (e galianeg : Bounonia, en enor d'an doueez Bounona, magerez ar vrezelourien ; en izelvroeg : Bonen, e latin : Gesoriacum, e ch'ti : Boulon) a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). Pennlec'h Arondisamant Boulogne-sur-Mer eo.

## Istor
### Iañ kantved kent J.-K.

* 55 kent J.K : tagadenn gentañ Jul Kaezar war Enez Vreizh, gant daou lejion (VII ha X), war 80 lestr.
* 54 kent J.K. : eil tagadenn Jul Kaezar war Enez Vreizh, gant pemp lejion, war 800 lestr.

### Iañ kantved goude J.-K.

* 43 : tagadenn ar Romaned, gant pervar lejion (II Augusta, IX Hispania, XIV Gemina, XX Valeria), kaset gant Aulus Plautius.

### XX kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1919: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Gerdarzh

* Dauzat & Rostaing, p. 104-1 : Gesoriacum (Pomponius Mela), war lec'h : Bononia = Gesoriaco, quod nunc Bononia / Gesoriacum hag a anavezer Bononia (Tab. Peut.); diwar galianeg bona, diazez

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth en ur vered eus ar gumun:Boulogne East Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Afrika ar Su | 15 |
| Aostralia | 307 |
| Indez | 5 |
| Kanada | 442 |
| Rouantelezh-Unanet | 4 375 |
| Zeland-Nevez | 74 |
| Hollad | 5 578 |
Ul lodenn eus unan eus beredoù kumun Boulogne, hini ar Reter, a voe gouestlet da bezioù ar C'hommonwealth adalek penn-kentañ ar Brezel bed kentañ. Boulogne a oa unan eus diazlec'hioù pennañ luioù ar C'hommonwealth war an douar bras, gant ospitalioù ha servijoù-yec'hed e-leizh, ar re a varve en ospitalioù-se a veze douaret er vered-mañ. Implijet e voe betek miz Even 1918; erruet e oa leun-leun: digoret e voe unan arall e Terlincthun e Wimille. Douaret eo bet enni al Lance Corporal Jesse Short, 24th Bn Northumberland Fusiliers, barnet da varv ha fuzuilhet e miz Here 1917, evit bout bet kemeret perzh en Arselladeg Étaples$^,$ .

## Monumantoù ha traoù heverk

* An tour-tan hag ar chaoser Carnot

## Tud

* Auguste Mariette
* P.-Claude-François Daunou : par Bro-C'hall, ezel eus an Institut (Skol Uhel), sekretour peurbad Akademiezh Belles-Lettres. Bet ganet e Boulogne er bloaz 1761; aet da Anaon e 1840.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ A. Dauzat & Ch. Rostaing : Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Executed Today
* ↑ Webmatters - First World War
# Boulon (Calvados)

Kumunioù Bro-C’hall :
| Anv | Boulon |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Boulon en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Cingal |
| Kanton | Thury-Harcourt |
| Kod INSEE | 14090 |
| Kod post | 14220 |
| Maer | Michel Stéphan |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 14,96 km² |
| Led | 49° 02' 55" Norzh |
| Hed | 00° 23' 30" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 29 m |
| Uhelder brasañ | 142 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 583 (2008) |
| Stankter | 39 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Boulon a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas dek den nann-soudard abalamour d'ar brezel e mizioù Even ha Gouere 1944 e-pad Aloubadeg Normandi, nav anezhe abalamour d'ar bombezadegoù; an dekvet hini a oa ur gwaz bet fuzuilhet gant an Alamaned d'ar 14 a viz Gouere.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik, ar vered ha monumant ar re varv

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
# Boulon

Boulon zo un anv-lec'h gallek

## Kumun

* Boulon kumun c'hall e Calvados.

## Stêrioù

* Boulon, stêr e Vaucluse, adstêr d'ar c'h-Coulon,
* le Boulon, stêr e Loir-et-Cher, adstêr d'al Lez.
# Boundeleg

Ur yezh indez-aryek eo ar boundeleg (bundeli) komzet e Bundelkhand e Madhya Pradesh hag e Jhansi en Uttar Pradesh (India).
Ken tost d'an hindeg ec'h eo ma vez renket peurliesañ evel ur rannyezh hindek.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Boumtangkeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr Yezhoù tibetek ar reter eo ar boumtangkeg (bumthangkha) komzet gant tro-dro da 30.000 den (1993) e Boutan.
Peder rannyezh ez eus:
* Oureg (ura)
* Tangeg (tang)
* Tchogoreg (chogor)
* Tchounmateg (chunmat)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek
# Boulogne-sur-Helpe

Boulogne-sur-Helpe a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
# Boulogne (Vande)

Boulogne :
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Chantonnay |
| Kod kumun | 85030 |
| Kod post | 85140 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays-de-Saint-Fulgent-les-Essarts |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 859 ann. (2015) |
| Stankter | 69 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 82 m bihanañ 64 m — brasañ 93 m |
| Gorread | 12,44 km² |
| kemmañ |
Boulogne a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 34 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,92% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 e voe kendeuzet Boulogne, Les Essarts, L'Oie ha Sainte-Florence d’ober ur gumun nevez, Essarts-en-Bocage.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Kastell La Bralière.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Arrêté n°15-DRCTAJ/2-517 portant création de la commune nouvelle « Essarts en Bocage », 9 Here 2015
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Boulton and Park

Thomas Ernest Boulton ha Frederick William Park (lesanvet Fanny and Stella) a oa treuzwiskerien saoz hag a voe barnet evit bezañ heñvelrevidi war a seblant. Brudet a-walc'h e voe an afer, anvet Boulton and Park Case, hag ar varnadenn e Londrez e 1871. Rebechet e oa dezho conspiring and inciting persons to commit an unnatural offence. Un taol-kleze en dour e voe ar varnedigezh, pa ne c'hallas ket ar varnerien prouiñ e oa bet darempredoù revrfouzherezh ganto, ar pezh a oa un torfed er mare-se, nag e oa un torfed gwiskañ dilhad maouezed gant paotred ; neuze e voent kavet digablus ha lezet da vont.
# Boultouz

Boultouz :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Lophiiformes |
| Kerentiad : | Lophiidae |
| Genad : | Lophius |
| Anv skiantel ||
| Lophius piscatorius Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar boultouz (Lophius piscatorius) a zo ur pesk mor priziet dreist ar c'hig anezhañ. Graet e vez mordouseg anezhañ ivez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# 1922 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1921 e Breizh • 1922 e Breizh • 1923 e Breizh

## Darvoudoù

* 20 Mae : ar mordreizher saoz SS Egypt a ya d'ar strad e-kichen Eusa.

## Sevenadur

* krouidigezh ar gelaouenn La Bretagne touristique gant Octave-Louis Aubert.

## Ganedigezhioù 1922

* Hélène Cadou, skrivagnerez c'hallek
* Jakez Ducamp, beleg
* Chanig ar Gall, kinnigerez abadennoù brezhonek er skinwel
* Reun ar Glev, geriadurour ha yezhadurour
* Ronan Huon, skrivagner brezhonek hag embanner
* Pierre Kervennic, eskob Sant-Brieg ha Landreger
* Glaoda Millour, milvezeg hag emsaver
* Alain Resnais, sevenour filmoù
* Alain Robbe-Grillet, skrivagner gallek
* Youenn Souffez-Despré, emsaver
* Armel de Wismes, istorour

## Marvioù 1922

* Louis Duchesne, beleg hag istorour
* René Le Hérissé, politiker
# 1923

Diwar-benn bloavezh 1923 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Alamagn

* 8 a viz Du: Putsch ar Vreserezh e München gant Adolf Hitler hag ar jeneral Erich Ludendorff peurgetket.

#### Breizh

* Morvan Marchal a grou ar Gwenn-ha-Du, banniel Broadel Breizh.
* 8 a viz Gwenholon: krouidigezh ar gevredigezh arzourien Unvaniezh ar Seizh Breur gant Jeanne Malivel ha Reun Kreston.

#### Frañs
### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet

* 2 a viz Meurzh: embannet skouerenn gentañ an Time Magazine.
* 2 a viz Ebrel: Krouidigezh Warner Bros. Entertainment Inc.

#### Suamerika
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* embannet eo ar pezh-c'hoari Gurvan, ar marc'heg estrañjour, gant Tangi Malmanche

#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn an hafniom ar fizikour izelvroat Dirk Coster hag ar c'himiour hungarat György Hevesy.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1923

## Marvioù

* Émile Masson, prederour peoc'hgar
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1923
# 1923 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1922 e Breizh • 1923 e Breizh • 1924 e Breizh

## Darvoudoù

* 1añ Mezheven : deroù al labourioù da sevel stankell Gwerledan.

## Sevenadur

* Krouidigezh Unvaniez ar Seiz Breur.
* Krouet eo Banniel Breizh, ar Gwenn ha Du, gant Morvan Marchal.
* Gwengolo : kentañ Gouel Rouanezed Kerne, aozet gant Loeiz Bourc'hiz e Kemper.
* Gurvan ar marc'heg estrañjour, embannet gant Tangi Malmanche

## Ganedigezhioù 1923

* Léon Fleuriot, skolveuriad.

## Marvioù 1923

* Théophile Deyrolle, arzour
* Yann-Loeiz Emili, skrivagner brezhonek
* Filomena Kadored, skrivagnerez vrezhonek
* Emil Masson, kelenner, skrivagner ha prederour
* Jules-Laurent-Benjamin Morelle, eskob Sant-Brieg ha Landreger
# 192

945 Ab Urbe Condita = 192 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Commodus (Lucius Aelius Aurelius Commodus) (01.01.177 / 17.03.180 / 31.12.192). Bet drouklazhet dre un irienn savet an 31 miz Kerzu gant Marcia, e vestrez muiañ-karet. Kinnig a ra Laetus, prefed ar Pretordi, da Bertinax kemer plas an impalaer.
* Koñsuled ː Imp. Commodus VII & Publius Helvius Pertinax II

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha teknikoù
## Relijionoù

* Victorius (189 - 198)

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 192

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 192

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994. p. 62
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
* ↑ Jean Mathieu-Rosay : Chronologie des papes. Marabout. 1988
# 1921 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1920 e Breizh • 1921 e Breizh • 1922 e Breizh

## Darvoudoù

* Dilennet eo Sébastien Velly da vaer Douarnenez, ar maer komunour kentañ e Breizh.

## Sevenadur

* Ar en deulin, gant Yann-Ber Kalloc'h.
* La Bretagne libertaire, embannet gant Camille Le Mercier d'Erm.

## Ganedigezhioù 1921

* Anna-Vari Arzur, leanez ha stourmerez evit ar brezhoneg
* Christian Bonnet, politiker.
* Hervé Le Boterf, kazetenner ha skrivagner
* Marcel Callo, gwenvidig
* Pêr Denez, kelenner skol-veur
* Visant Enored, misioner katolik
* Arzel Even, yezhoniour
* Charlez ar Gall, kinniger abadennoù brezhonek er skingomz hag er skinwel
* Alan Heusaff, emsaver breizhat
* léon Jasson, broadelour bet er Bezen Perrot
* Armañs ar C'halvez, beleg
* Maoris ar C'hollo, beleg
* Denys de La Patellière, filmaozer
* Henri Maho, difenner glad relijiel Breizh
* Édouard Ollivro, politiker
* Bernard de Parades, folklorour
* Michel Phlipponneau, politiker
* Jean Robic, marc'hhouarner
* Loeiz Roparz, adsaver ar festoù-noz
* Alberzh Trevidig, dastumer kanaouennoù ha kontadennoù
* Jean Tricoire, medisin ha saver un hentenn brezhoneg

## Marvioù 1921

* Auguste René Marie Dubourg, eskob
* Nathalie Lemel, anarkourez
* Jean Roudot, beleg ha skrivagner brezhonek
# 1922

Diwar-benn bloavezh 1922 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Skrivañ a ra an enseller hollek I. Carré e ranker kas Gallaoued da Vreizh evit gallekaat ar Vretoned.
* 15 a viz Gwengolo: embann a ra ar sokialour Yves Le Fèbvre bezañ a-enep kelenn ar brezhoneg.
Gwelet ivez : Disklêriadurioù pennadurezhioù

#### URSS

* 27 a viz Meurzh: Jozef Stalin a ya da benn Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel (SKUS).
* 30 a viz Kerzu: krouet URSS.

### Azia
#### Reter-nesañ

* 1añ a viz Du: Mehmet VI, sultan diwezhañ an Impalaeriezh Otoman, a ro e zilez.

#### Reter-pellañ
### Afrika
#### Ejipt

* 4 a viz Du: kavet eo bez ar faraon Toutânkhamon e Traoñienn ar Roueed (Ejipt) gant an henoniour breizhveuriat Howard Carter.

### Skiantoù ha politikerezh

* 11 a viz Genver: an implijadenn gentañ eus an insulin evit soagn an diabet.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1922

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1922
# 1919 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1918 e Breizh • 1919 e Breizh • 1920 e Breizh

## Darvoudoù

* Genver : niverenn gentañ ar gelaouenn Breiz Atao, embannet gant Strollad Rannvroelourien Vreiz.

## Ganedigezhioù 1919

* Eugène Chalm, skolaer ha kelenner brezhoneg
* Pêr Even, skrivagner ha yezhour
* Jean Fréour, kizellour
* Pierre-Roland Giot, ragistorour
* Jacques-Yves Le Toumelin, merdeer
* Job Lec'hvien, beleg
* Robert Le Grand, rener Coop Breizh
* André-Aleth Masson, arzour
* Jef ar Penven, sonaozour
* Job Seite, beleg

## Marvioù 1919

* Louis Le Pontois, henoniour hag ofiser
* Victor Segalen, skrivagner gallek ha medisin
* Louis Turmel, alvokad ha politikour
* Jacques Vaché, skrivagner gallek
# 1920

Diwar-benn bloavezh 1920 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù

* 10 a viz Genver: savet eo Kevredigezh ar Broadoù.

### Europa

* 2 C'hwevrer : feur-emglev Tartu zo sinet etre Rusia hag Estonia da lakaat fin d’ar brezel ha da anavezout dizalc’hiezh Estonia.
* 13 C'hwevrer : mont a ra Suis e-barzh Kevre ar Broadoù.
* 24 C'hwevrer : kinnig a ra Adolf Hitler e brogramm politikel e München dirak Strollad al labourerien alaman (Deutsche Arbeiterpartei), hag a zeu da vezañ Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei).
* 4 Mezheven : sinadur feur-emglev Trianon, etre ar Gevredidi hag Hungaria.
* 15 Mezheven : staget eo hanternoz Schleswig ouzh Danmark, goude ar poblvouezhiadegoù a zo bet e div lodenn eus Schleswig d’an 10 a viz C’hwevrer ha d’ar 14 a viz Meurzh 1920.
* 10 Eost : sinadur feur-emglev Sèvres, etre Turkia hag ar Gevredidi.
* 10 Here : poblvouezhiadeg e Karintia, da c’houzout ha fellout a ra d’an dud bezañ en Aostria pe e Yougoslavia.
* 12 Du: sinet eo Feur-emglev Rapallo gant Italia ha Yougoslavia ; harzoù nevez termenet etre an div vro.

#### Frañs

* 16 Mae : Janed Ark zo lakaet da santez gant an Iliz katolik.
* 11 Du : ar Soudard dianav e Bolz-enor Pariz.

### Azia
#### Reter-nesañ

* 7 Meurzh : embann a reer dizalc’hiezh Siria, dindan renerezh ar roue Faisal Iañ Irak.

#### Reter-pellañ
### Afrika
#### Suafrika

* 1añ a viz C'hwevrer: krouet eo ar South African Air Force.

### Armerzh

* 13 a viz Kerzu: krouidigezh ar merk Haribo gant Hans Riegel Bonn (HAns RIegel BOnn).

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Yves Laloy, liver surrealist
* 17 a viz Eost : Maureen O'Hara, aktourez iwerzhonat, e Raghnallach, kontelezhh Dulenn († 24 a viz Here 2015 e Boise, Idaho, SUA).
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1920

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1920
# 1921

Diwar-benn bloavezh 1921 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Iwerzhon

* 7 a viz Genver: kadarnaet eo gant Parlamant Iwerzhon ar feur-emglev etre Bro-Saoz hag Iwerzhon.
* 6 a viz Kerzu: dizalc’hted Iwerzhon.

### Azia
#### Reter-pellañ
##### Mongolia

* 13 a viz Meurzh: dizalc'hiezh ar vro.

### Skiantoù ha politikerezh

* 24 a viz Kerzu: kentañ skignadenn Radio Tour Eiffel.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

* Loeiz Roparz, kaner kan-ha-diskan
* Andrey Sac'harov, skiantour, priz Nobel ar Peoc'h
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1921

## Marvioù

* 8 C'hwevrer : Piotr Kropotkin e Dimitrovo, tost da Voskov
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1921
# 1920 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1919 e Breizh • 1920 e Breizh • 1921 e Breizh

## Darvoudoù

* Monumantoù d'ar re varv a saver e meur a lec'h e Breizh, e koun an dud lazhet er Brezel-bed Kentañ.

## Ganedigezhioù 1920

* Yann Brekilien, gwiraour ha skrivagner
* Roparzh Broudig, skrivagner brezhonek
* Biel Cabon, beleg ha troour
* René Guy Cadou, barzh gallek
* Yann Derrien, kaner
* Michel Jaouen, beleg
* Yves Laloy, tisavour ha livour
* Yves Le Gallo, kelenner skol-veur ha skrivagner
* Louis Lichou, bet e penn Kef kengredit Breizh (CMB)
* Polig Monjarret, krouer Bodadeg ar Sonerion
* Maurice Quentin, marc'hhouarner
* Chañ-Mai Skragn, konter ha skrivagner
* Guy Trévoux, arzour
# Arequipa

Arequipa (Ariqipa e ketchwaeg) zo ur gêr vras eus Perou, an eil kêr vrasañ goude ar gêr-benn, Lima. Pennlec’h rannvro Arequipa eo. Poblet eo gant 852 807 a annezidi (e 2013).
Emañ Arequipa 2325 metr a-us live ar mor. Er reter hag en norzh dezhi emañ an Andoù, gant menezioù-tan evel ar menez Misti, an hini brudetañ anezho, 5821 metr a uhelder dezhañ.
Krouet e voe Arequipa gant ar gonkistadored spagnol d’ar 15 a viz Eost 1540, hag anvet e voe ar gêr nevez “Villa Hermosa de Nuestra Señora de la Asunción”. E 1541 e voe roet an anv Arequipa dezhi, war urzh roue Spagn Carlos Iañ.
En amzer Impalaeriezh trevadennel Spagn e oa ur gêr a bouez e Suamerika. Abalamour d’an istor-se ha d’ar savadurioù eus ar mare-hont eo bet lakaet war roll lec’hiennoù ar Glad bedel gant UNESCO, abaoe ar bloavezh 2000. Kalz a douristed a zeu di, da weladennniñ ar gêr gozh hag ar vro tro-dro. E kreiz-kêr emañ manati Santa Catalina, brasañ manati ar bed.

## Tud brudet

* José Luis Bustamante y Rivero (1894–1989), prezidant Perou etre 1945 ha 1948
* Mario Vargas Llosa, skrivagner, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 2010

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Kumun Arequipa
* (en) (fr) Pajenn diwar-benn kreiz-kêr Arequipa e lec'hienn UNESCO
# Ares (Galiza)

Ares zo ur gumun eus arvor hanternoz Galiza, e proviñs A Coruña, e komark Ferrol, war lez ar ría de Ferrol.

## Parrezioù

Teir farrez zo enni:
* Ares (San Xosé)
* Caamouco (San Vicente)
* Cervás (San Pedro)
# Arese

Arese a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Areta

Areta (Areta e bearneg "lec'h meinek", Ereta en euskareg, Arette e galleg) zo ur gumun en Arondisamant Oloron-Sainte-Marie e departamant ar Pireneoù-Atlantel. Peuzdistrujet (80%) e voe gant ur c'hren-douar d'an 13 a viz Eost 1967.
E kanton Aramitze e oa betek 2015, hiziv e kanton Oloron-Sainte-Marie-1.
# Areso

Areso zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Ares (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ares zo
* anv an doue hellazat Ares
* un anv-lec'h
** Ares (Galiza)
** Arés, e Bro-C'hall, e Gironde.
** Ares del Maestrat, e Kumuniezh Valencia, e Proviñs Castelló.
** Ares dels Oms, e Kumuniezh Valencia, e Proviñs Castelló.
# Abati Itron Varia ar Gurunenn Wenn

Abati Itron Varia ar Gurunenn Wenn zo un abati sistersianed, eus an XII$^{vet}$ kantved, e Chapel-ar-Wern, e Bro Naoned.
Ur Monumant istorel eo abaoe 1994.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel
* (fr) Les compagnons de Blanche-Couronne
# Abati Itron Varia ar Releg

Abati Itron Varia ar Releg, pe Abati ar Releg, a oa un abati er Releg, war douaroù kumun Plouneour-Menez hiziv, e-kreiz Menez Are. Savet e voe e 1132 gant menec’h sistersiat. Hiziv n’eus ket menec’h ken : kempennet eo bet ar savadur hag ur greizenn sevenadurel eo deuet da vezañ.

## Istor

Savet e voe an abati e 1132. Met moarvat e oa bet ur manati keltiek eno, savet er VI$^{vet}$ kantved ha distrujet gant ar Vikinged war-dro 920. En em ledañ a rae domanioù an abati war douaroù a oa e Leon, e Kerne hag e Treger. Savet e voe gant ar venec’h ur reizhiad dour efedus evit doura al liorzhoù tro-war-dro hag evit degas dour d’ar savadurioù. Ganto ivez e voe degaset kustum ar c’hevaez a dalveze da c’hounit an douaroù er c’hornad.
E 1375 e voe lakaet an arigrap war an abati gant soudarded saoz dug Lancaster. E 1551 e voe un tan-gwall ha devet e voe dielloù an abati. Adsavet e voe er XV$^{vet}$ kantved. Met e dibenn ar XVI$^{vet}$ kantved e c’houzañvas adarre, diwar ar brezelioù relijion. Labourioù adsevel a voe c’hoazh er XVII$^{vet}$ kantved, hogen er c’hantved war-lerc’h ez eas an abati war ziskar tamm-ha-tamm dre ziouer a gempenn. E dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved ne chome nemet tri pe bevar manac’h eno ha serret e voe an abati e 1785. Da vare an Dispac'h gall e voe prenet gant ur marc’hadour a Vontroulez a lakaas kempenn an iliz evit he digeriñ en-dro. E 1914 e voe lakaet da « vonumant istorel ». Bremañ eo perc’hennet ar savadurioù gant departamant Penn-ar-Bed ha kempennet int bet evit reiñ bod d’ur greizenn sevenadurel a c’haller gweladenniñ ha ma c’haller gwelet diskouezadegoù.

## Hiziv

Un iliz a c’hiz romanek, kemmet a-hed an istor, ar sakristiri, roudoù eus ar c’hloastr, eus sal ar chabistr, div lenn, ur feunteun, ha liorzhoù kelc’hiet gant fozioù don : sed aze ar pezh zo chomet war-lerc’h ar venec’h zo bet en Abati ar Releg e-pad c’hwec’h kantved.

## Notennoù

* ↑ E douar kevaez ar goumanant a aparchant ouzh ar mab yaouankañ ha defot mab ez a d’an aotrou, geriadur Gregor, p. 772

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Pajenn Abati ar Releg, e lec’hienn Chemins du patrimoine en Finistère
* Istor an abati el lec’hienn infobretagne.com