OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# York

York zo ur gêr istorel en hanternoz Bro-Saoz hiziv, hag unan eus re goshañ ar vro, pa voe savet war-dro ar bloaz 71 e kember ar stêrioù Ouse ha Foss, gant ar Romaned, ha hi kêrbenn proviñs Britannia Inferior hag Eboracum hec'h anv kentañ. Diwezhatoc'h e voe kêrbenn rouantelezhioù Northumbria ha Jórvík. Goveliet eo bet ur furm brezhoneg diwar an anv latin Eburacum, Evrog, dic'hiz ha nebeud implijet.
Kêr-benn gozh kontelezh York (Yorkshire) eo ivez.
Da 208 200 e save niver annezidi kêr e kreiz 2017.

## Anv

* Ptol. : II, 3, 10 : EBORACUM, LEGIO VI VICTRIX, ur gêr ar vBriganted; VIII, 3, 7 : EBORACUM
* I.A 466$_1$ (Iter 1) : EBURACUM leug. vi Victrix: 468$_4$ (Iter II) : EBURACUM; 475$_7$ (Iter V) : EBURACO; 478$_6$ (Iter VIII) : ab EBURACO
* Ravenna 107$_{14}$ : EBURACUM
* N.D XL$_3$ (tresadenn) : SEXTAE; XL$_{18}$ (testenn) : Praefectus legionis sextae
* Rivet & Smith : Eburacum

## Ardamezioù

* En argant e groaz en gul karget gant pemp leonparzh en aour.

## Istor

Savet eo bet war-dro ar bloaz 71 gant Romaned an IX$^{vet}$ legion e bro ar bobl vrezhon Brigantes.
Gant se n'eo ket ur gêr roman a orin ; er bloaz 43 e krogas aloubadeg Enez Vreizh, dindan Glaoda Iañ. Petilius Cerialis, gouarnour adalek 70, a erruas gant al Legio IX e lec'hienn Eboracum e 71. Meur a lec'h savet gant ar Romaned en Enez Vreizh a zoug anvioù keltiek.
Eus an tremened brezhon ne chom netra avat, ha pinvidik eo istor roman ha viking kêr, ma teu touristed a-leizh d'he gwelout.
Ur skol-veur zo enni.
Brudet eo da vezañ ar gêr europat hentet ar muiañ gant tasmantoù ; ijinet eo bet ar vojenn-se da sachañ touristed, eme lod tud avat.

## Notennoù

* ↑ Kavet e vez e-barzh niverennoù kozh Al Liamm.
* ↑ (en) RIVET, A. L. F. & SMITH, Colin (1979) : The Place-Names of Roman Britain, p. 355, (ISBN 978-0-7134-2077-7).
* ↑ (en) History of York
# York (Pennsylvania)

York zo ur gêr lec'hiet e su Pennsylvania er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 43 718 a annezidi o chom enni.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yoroubeg

Ur yezh nijerek-kongoek eus is-skourr ar yezhoù defoek eo ar yoroubeg (yorùbá) komzet gant tro-dro da 20 milion a dud e Nijeria, Benin ha Togo. Roudoù eus ar yezh-mañ a vez kavet ivez e Brazil ha Cuba ma vez graet nagoeg (nago) anezhi.
Ur yezh dezrannel gant tonennoù eo ar yoroubeg.
Dre vras ez eus pemzek rannyezh disheñvel kenstrollet e tri bloc'had pennañ evel-hen:
* Rannyezhoù ar gwalarn
** komzet en Abẹokuta, Ibadan, Ọyọ hag Ọṣun
* Rannyezhoù ar c'hreiz
** komzet en Ekiti, Akurẹ, Ẹfọn hag Ijẹṣa
* Rannyezhoù ar gevred
** komzet en Okitipupa, Ondo, Ọwọ, Ṣagamu hag e lec'hioù zo en Ijẹbu.
Disheñvel eo ar yezh unvan diouzh an holl rannyezhoù all, da lâret eo ne oa ket bet diazezet war ur rannyezh resis lakaet da yezh unvan daoust ha ma teu an darn vrasañ eus ar yezh unvan ouzh ar rannyezhoù komzet en Ọyọ hag Ibadan.
Skrivet e vez ar yoroubeg gant al lizherenneg latin bet unvanet e 1965 gant un nebeud sinoù ouzhpenn evit merkañ an tonennoù, digoradur ar vogalennoù, hag all.

## Amerika

Komzet e veze yoroubeg gant sklaved e-leizh e Brazil ha Kuba, ha ganto e voe degaset o relijion deuet da vout candomblé ha santeria.

## Loucoumi

Al loucoumi ( lucumi hervez ar skritur e spagnoleg) zo un doare yoroubeg implijet evel yezh al lidoù relijiel gant beleien ar Santería en inizi ar Mor Karib, Kuba ha Republik Dominikan dreist-holl).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek

## Gwelet ivez

* Kentelioù yoroubeg
* Ethnologue
# Yorgos Seferis

Yorgos Seferis (Γιώργος Σεφέρης) (19vet a viz C'hwevrer 1900 e Smyrna (İzmir, Turkia) - 20 a viz Gwengolo 1971) eo anv-pluenn ar barzh gresian Yorgos Seferiadis.

## Buhez

Kelenner gwir e oa e dad er skol-veur, hag unan eus gwellañ troerien barzhonegoù Lord Byron e gresianeg. Studiañ a reas ar mab en Aten ha goude ez eas da Bariz da genderc'hel e studioù gwir evit ren micher un diplomat. Met gant al lennegezh e oa troet dreist-holl. Er bloavezhioù 1930 e voe embannet meur a skrid gantañ hag e voe brudet e anv ken e Gres ken e Bro-C'hall. E 1963 e voe roet dezhañ Priz Nobel al lennegezh. Levezonet eo bet Seferis gant Konstantinos Kavafis, T.S Eliot hag Ezra Pound. Skrivañ a rae e varzhoniezh e gresianeg glan, ur yezh e veze komzet gant ar C'hresianed desket. Klask a reas silañ e skiant-prenet e danevelloù an Istor hag ar vitologiezh. Evitañ e oa an Odysseia, pennoberenn Homeros, evel un dremmwel ha ne c'heller ket mont dreistañ ken e vourre o treuzkas anezhi er bed a-vremañ da ziskouez d'an holl ne cheñch ket an den a rummad da rummad.

## Oberennoù

* Strofi («Στροφή») (1931)
* Sterna («Στέρνα») (1932)
* Mythistorima («Μυθιστόρημα») (1935)
* Tetradio Gymnasmaton («Τετράδιο Γυμνασμάτων») (1940)
* Imerologio Katastromatos I («Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄») (1940)
* Imerologio Katastromatos II («Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄») (1944)
* Kic'hli («Κίχλη») (1947)
* Imerologio Katastromatos III («Ημερολόγιο καταστρώματος Γ΄») (1955)
* Tria Kryfa Poiimata («Τρία κρυφά ποιήματα») (1966)

## Daveoù

* Y. Seferis, Mithistorima. Teir barzhoneg kuzh, troet e brezhoneg gant Alan Botrel. Skrid, 1994.
# Yorkshire

Yorkshire (/ˈjɔːrkʃər/ pe /ˈjɔːrkʃɪər/; skrivet ivez Yorks) zo ur gontelezh istorel eus Bro-Saoz e Breizh-Veur, e biz ar vro, ha hini vrasañ ar Rouantelezh-Unanet. York eo ar gêr vrasañ. Abalamour d'ar vent vras eo bet rannet meur a wech.
Ur rozenn wenn eo arouez Yorkshire abalamour da Tiegezh York, e-pad Brezel an Div Rozenn. D'ar 1añ a viz Eost emañ ar "Yorkshire Day", devezh ar vro.

## Douaroniezh
### Rannoù

| Iliz-veur York | E-keñver melestradurezh eo rannet e peder lodenn : North Yorkshire South Yorkshire West Yorkshire East Riding of Yorkshire |

## Istor
### Kelted

Div boblad Kelted a oa:
* Brigantes en hanternoz ha kornôg (North Riding of Yorkshire ha West Riding of Yorkshire hiriv) a oa dezho an douaroù brasañ eus Bro-Saoz hiriv. Isurium Brigantum (Aldborough hiriv) e oa o c'hêr-benn en amzer ar Romaned bepred
* Parisi er reter (East Riding of Yorkshire hiriv), kerent marteze d'ar bobl eus Galia anvet Parisii, hag a oa o c'hêr-benn e Lutetia Parisiorum. Petuaria e oa o c'hêr-benn, e-tal aber an Humber. Pa grogas an aloubadeg roman e 43 e chomas o rouantelezh gant ar v-Brigantes, dindan evezh Roma, e-pad ur pennad hir, dindan ar rouanez Cartimandua hag he fried Venutius.
# Yosa Buson

Yosa Buson, ganet e 1716 e-kichen Osaka, rannvro Settsa, hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Kerzu (hervez ar mammennoù niverusañ) 1783 e Kyōto, a oa ul livour hag ur barzh japanat. Tanigushi Buson e oa e anv kent.
Gant Ike-no-Taiga, unan eus brudetañ livourien Japan, e voe kroget e Japan gant un doare livañ deuet eus Sina, ar bunjin-ga. Labouret en deus Buson gantañ.
Degaset en deus ur sell nevez war al livañ dremmwelioù. Gwelet eo evel unan eus mistri an haiku ivez.
Kement a "kêriadenn hec'h irvinenn", "Kerirvinenn", e talvefe Buson.
Yaouank-tre e oa pa guitaas e gêriadenn evit mont da Edo.
Eno e voe skoliad da Hayano Hajin a oa diskibl da Vashō ha brudet evit e haiku.
Pa varvas e vestr e 1742 e kuitaas Buson Edo evit ur vuhez a gantreer paour-razh e rannvroioù an Norzh, war roudoù Bashō.
Retorn a reas da Gyōto a-raok mont e-pad tri bloavezh (1754-1757) e-kichen Yosa, rannvro Tango. Ober a reas neuze e annez e Kyōto betek e varv.
Ne ouzer ket kalz tra a-zivout e stummadur. Levezonet eo bet gant arz Sina. Bez' e oa Kyōto ur greizenn a vuhez sevenadurel birvidik d'ar c'houlz-se ha darempredet en deus arzourien niverus. Kalz livourien ha barzhed a groue evit o diduamant. Ret e oa dezhañ gounid e vara. E 1757 e tigoras un atalier andorennoù gant un toullad diskibled.
Emdreiñ a reas e arz (livañ ha skrivañ) eus un doare graet kentoc'h evit bourc'hizien war-du stummoù tostoc'h eus ar mammennoù evel oberennoù Bashō.
Krouet en deus an haiga, ur stumm arz a laka asambles livadur ha haiku.
# Von Troil

Von Troil zo un anv-tiegezh svedat.

## Tud

* Samuel Troilius, 1706-1764, arc'heskob
* Uno von Troil, 1746-1803, arc'heskob
* Knut von Troil, 1760-1825,
* Samuel von Troil, 1804-1880
# Volverás

Volverás (Distreiñ a ri) zo anv meur a ganaouenn spagnolek.

## Kanaouennoù

* Volverás, ur ganaouenn kanet gant Gloria Estefan en hec'h albom spagnolek Mi Tierra e 1993.
** hag adkanet gant Alejandro Fernández en e albom Me Estoy Enamorando e 1997;
* Volverás, ur ganaouenn kanet gant Ricky Martin en e albom A Medio Vivir e 1995;
* Volverás ur ganaouenn kanet gant Paulina Rubio en hec'h albom Pau-Latina e 2004.

## Film

* Volverás, film spagnol e 2002, renet gant Antonio Chavarrías.
# Volvic

Volvic :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv okitanek | Volvic |
| Anv gallek (ofisiel) | Volvic |
| Bro | Arvern |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Puy-de-Dôme |
| Arondisamant | Riom |
| Kanton | Chastel Guion |
| Kod kumun | 63470 |
| Kod post | 63530 |
| Maer Amzer gefridi | Mohand Hamoumou 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Volvic Sources et Volcans |
| Lec'hienn web | http://www.ville-volvic.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 702 ann. (2020) |
| Stankter | 169 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 392 m — brasañ 998 m |
| Gorread | 27,78 km² |
| kemmañ |
Volvic (okitaneg; Volvic e galleg ivez) a zo ur gumun eus Bro-Arvern en Okitania, e departamant ar Puèi Domat, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes. Ur gêr-zour eo.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel kêr

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Von guten Mächten

Von guten Mächten zo ur varzhonek alamanek savet gant Dietrich Bonhoeffer e 1944 pa oa bet bac'het gant ar Gestapo dre ma oa savet a-enep an Nazied. Lazhet e voe e 1945.
# Von Schirach

Von Schirach zo un anv-tiegezh alamanek hag anv meur a zen :
* Gottlob Benedikt von Schirach (1743–1804), diplomat danat
* Ariadne von Schirach (1978-), skrivagnerez
* Baldur von Schirach (1907–1974), politikour (NSDAP), Gauleiter Vienna
* Henriette von Schirach (1913–1992), pried da Baldur von Schirach
* Richard von Schirach (1942-), skrivagner
* Viktoria von Schirach (1960-), skrivagnerez
* Wilhelm Benedict von Schirach (1779–1866), gwiraour
# Von Wedel

von Wedel zo un anv-tiegezh alamanek:
* Carl Heinrich von Wedel (1712–1782), ofiser prusian ha ministr
* Karl Fürst von Wedel (1842–1919), jeneral prusian ha diplomat
* Erich Rüdiger von Wedel (1892-1954), aerloman alaman
* Hasso von Wedel (1893-1945), aerloman alaman
# Vomp

Vomp zo ur gumun eus Aostria, e distrig Schwaz e Tirol.
# Von Arnim

Von Arnim zo anv meur a zen.

## XVIIvet kantved

* Hans Georg von Arnim-Boitzenburg (1583–1641), brezelour ha diplomat alaman.

## XVIIIvet kantved

* Ludwig Achim von Arnim (1781–1831), barzh
* e bried Bettina von Arnim (1785–1859), skrivagnerez alamanek

## XIXvet kantved

* Adolf Heinrich von Arnim-Boitzenburg (1803–1868), politikour
* Ferdinand von Arnim (1814–1866), livour
* Gisela von Arnim (1827–1889), skrivagnerez alamanek, merc'h da Vettina;
* Heinrich Alexander von Arnim-Suckow (1798-1861) diplomat prusian.
* Friedrich Bertram Sixt von Armin (1851–1936), jeneral
* Hans Friedrich August von Arnim (1859-1931), yezhour
* Elizabeth von Arnim (1866–1941), skrivagnerez saoznek
* Bernd von Arnim (marvet e 1917), ofiser er morlu

## XXvet kantved

* Friedrich Bertram Sixt von Armin (1851–1936), jeneral er brezel-bed kentañ
* Achim Konstantin Rudolf Ferdinand von Arnim (1881–1940), ofiser
* Hans-Jürgen von Arnim (1889–1962), jeneral
* Hans-Heinrich Sixt von Armin (1890–1952), jeneral
* Iris von Arnim (ganet e 1945), kemenerez
* Arnulf von Arnim (ganet e 1947), pianoour
# Von Kleist

Kleist pe von Kleist zo un anv-tiegezh alamanek.

## Tud

* Ewald Christian von Kleist (1715-1759), barzh alaman
* Heinrich von Kleist (1777-1811), barzh ha dramaour alaman
* Paul Ludwig Ewald von Kleist (1881-1954), feldmarschal alaman
* Ewald-Heinrich von Kleist-Schmenzin (ganet e 1922), ofiser alaman
* Solweig von Kleist, livourez alaman

## Pennadoù kar

* Friedrich Kleist von Nollendorf (1762-1823), feldmarschal Prusian
* Kuupik Kleist (ganet e 1958), kentañ ministr Greunland
* Priz Kleist, priz lennegel en Alamagn
# Vonn Ströpp

Vonn Ströpp pe Vonn Stropp (ganet e 1962 e Stanwell) a zo unan eus an 123 anv-pluenn implijet gant un arzour saoz a sav oberennoù renket en Arz garv. Lavaret e vez ez eo e oberennoù "ur seurt psikedeliezh rakraffaelian".
Mab d'un tad iwerzehonat tapet gant ar skizofreniezh eo, ha lavarout a reas e voe trist e vugaleaj. E-unan e teskas livañ hag hervezañ en doe gweledigezhioù azalek an oad a 11 vloaz. Goude bezañ dilezet ar skol e reas meur a vicher paeet fall, ha neuze e stagas gant a livañ, ha diehan e livas. E Hounslow e vez o chom hiziv an deiz, hag e lavar ez eo livañ un dra boanius evitañ, damheñvel ouzh ur c'hroazstagadur. Eoullivadurioù a denn da oberennoù Salvador Dali a vez savet gantañ ha peurliesañ e liv gweledvaoù enno elfennoù a denn d'an Diskuliadur.
Diskouezet eo bet e oberennoù e meur a lec'h evel Dastumad an Arz garv e Lausanne, en American Visionary Art Museum e Baltimore, hag e mirdi Bethlem Royal Hospital. Jimmy Page ha Michael Stipe a zastum oberennoù savet gantañ.

## Notennoù

* ↑ Preview events: Unquiet Voices, Iain Aitch, The Guardian, Londrez, 11 a viz Here 2003
* ↑ Von Stropp, Society for Art of Imagination

## Liammoù diavaez

* Von Stropp, Henry Boxer Gallery
* Vonn Ströpp, e vuhez e lec'hienn British Outsider Art exhibition e Pariz
# West Virginia

West Virginia (distagadur IPA: [ˈwɛst vɜːˈdʒɪniə]), pe Virginia ar C'hornaoueg, a zo unan eus an 50 Stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika, e reter ar vro, savet diwar disrann Virginia e div stad da vare Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (Brezel an Disrannidigezh). Charleston eo he c'hêr-benn.

## Kêrioù West Virginia

| 1 | Charleston | 51 400 |
| 2 | Huntington | 49 138 |
| 3 | Parkersburg | 31 557 |
| 4 | Wheeling | 28 355 |
| 5 | Morgantown | 30 293 |
# West Coast (Gambia)

West Coast, bet Western betek 2010, zo ur rannvro eus Gambia.
g • ka • ke Rannvroioù Gambia :
| Kêr | Banjul |
| Rannvroioù | Lower River · Central River · North Bank · Upper River · West Coast |
# West Lothian

West Lothian (a zo Wast Lowden e skoteg, ha Lodainn an Iar e gouezeleg Skos) zo ur Council Area, eus Bro-Skos. Krouet e voe e 1996, gant lezenn al Local Government Act e 1994. Ur gontelezh e oa gwechall. Baile Dhùnlèibhe eo ar pennlec'h.

## Amezeien

Amezek eo da City of Edinburgh, Falkirk, North Lanarkshire, Scottish Borders ha South Lanarkshire.

## Kêrioù

* Livingston
* Linlithgow

## Tud

* Susan Boyle
# West Midlands

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
West Midlands zo:
* ur rannvro eus Bro-Saoz: Rannvro Kornôg Midlands
* ur gontelezh eus Bro-Saoz: Kontelezh Kornôg Midlands
# West River

West River zo anv saoznek meur a stêr ha hini meur a lec'h.

## Stêrioù
### Kanada

* West River (Antigonish, Nova Scotia) en Antigonish County, Nova Scotia
* West River (Pictou, Nova Scotia) en Pictou County, Nova Scotia
* West River (Halifax, Nova Scotia) en Sheet Harbour, Nova Scotia
* West River (Annapolis, Nova Scotia) en Kejimkujik National Park
* West River (Ontario), en Sudbury District

### Stadoù-Unanet

* West River (Connecticut)
* West River (Maine)
* West River (Maryland)
* West River (Massachusetts)
* West River (New York)
* West River (Rhode Island)
* West River (Vermont)

## Lec'hioù
### Kanada

* West River, Ontario

### Stadoù-Unanet

* West River, Maryland,
* West River, Wyoming,
* West River (South Dakota)

## Pennadoù kar

* Western River
* East River
* North River
# Westerlo

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Westerlo zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 55,47 km²
* Poblañs (2022) : 25 308 a dud
* Stankter : 456 den/km²
# West Jordan

West Jordan zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Utah e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 130 712 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv West Jordan en ur mod ofisiel e 1848.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Rusia | Votkinsk |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Westerkerk

Westerkerk (iliz ar c'hornôg e nederlandeg) a zo un iliz protestant lec'hiet en Amsterdam, tost ouzh karter Jordaan, war vord ar ganol Prinsengracht. Savet eo bet etre 1620 ha 1631 diwar ur steuñv gant Hendrick de Keyser. Korzenn Wersterker eo an hini uhelañ en Amsterdam : 85 metrad uhelder eo. Ar c'hleier a voe savet gant ar vreudeur Hemony.
Rembrandt van Rijn a voe douaret enni d'an 8 a viz Here 1669. ne ouezer ket ez-resis pelec'h emañ e vez, met war a seblant e vije eus tu moger norzh an iliz. Karedig Rembrandt, Hendrickje Stoffels e anv, a zo douaret enni ivez, ha marteze ivez e vab, Titus van Rijn e anv. Livourien all evel Nicolaes Berchem, Gillis d'Hondecoeter, Melchior d'Hondecoeter ha Govert Flinck a zo douaret enni ivez. Dorioù an ograoù a zo bet kinklet gant Gerard de Lairesse.
Nepell ouzh Achterhuis (hiziv an deiz ti Anne Frank) emañ Westerkerk. Alies e vez meneget Westerkerk en he deizlevr, rak eus ar solier e c'helle Anne Frank he gwelout. Un delwenn da Anne Frank a zo e diavaez an iliz.
Tost ouzh Westerkerk e kaver ivez Homomonument, ur monumant d'an holl dud - paotred ha merc'hed - a voe heskinet abalamour d'o heñvelreviadelezh.
E Westerkerk e timezas ar rouanez Beatris (Priñsez Beatris d'ar mare-se) gant ar priñs Claus von Amsberg, d'an 10 a viz Meurzh 1969.
E meur a gêr all en Izelvroioù e kaver ilizoù anvet Westerkerk :Leeuwarden, Enkhuizen, Amersfoort, Bunschoten, Ermelo ha Capelle aan den IJssel.

## Liammoù diavaez

* Westerkerk
* Burev Amsterdam ar Munumantoù hag an Arkeologiezh
* PlanetWare: Westerkerk

## Skeudennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* An ograoù
* Jordaan gwelet eus tour an iliz
* Prinsengracht diouzh noz, gwelet e vez Westerkerk ha ti Anne Frank
* Diabarzh Westerkerk
* Delwenn da Anne Frank e porzh an iliz, savet gant Mari Andriessen
* Monumant d'an heñvelrevidi e porzh an iliz
# V. S. Naipaul

Vidiadhar Surajprasad Naipaul (a sin V. S. Naipaul) zo ur skrivagner ganet e Trinidad d'ar 17 a viz Eost 1932 ha marvet e Londrez d'an 1 a viz Eost 2018.
Levezonet eo e romantoù ha danevelloù gant an inizi Karaib hag ar c'hudennoù sokial.
E-touez e oberennoù emañ A house for Mr Biswas (Un ti evit Mr Biswas) pe Magic seeds (greun hud).
Aet e oa gantañ priz Nobel al lennegezh e 2001.
# VIvet kantved kt JK

Eil milved kt JK | I$^{añ}$ milved kt JK | I$^{añ}$ milved
../.. | VIII$^{vet}$ kantved kt JK | VII$^{vet}$ kantved kt JK | VIvet kantved kent JK | V$^{vet}$ kantved kt JK | IV$^e$ kantved kt JK | ../..
Bloavezhioù 590 kt JK | Bloavezhioù 580 kt JK | Bloavezhioù 570 kt JK | Bloavezhioù 560 kt JK | Bloavezhioù 550 kt JK Bloavezhioù 540 kt JK | Bloavezhioù 530 kt JK | Bloavezhioù 520 kt JK | Bloavezhioù 510 kt JK | Bloavezhioù 500 kt JK
| -600 | -599 | -598 | -597 | -596 | -595 | -594 | -593 | -592 | -591 |
| -590 | -589 | -588 | -587 | -586 | -585 | -584 | -583 | -582 | -581 |
| -580 | -579 | -578 | -577 | -576 | -575 | -574 | -573 | -572 | -571 |
| -570 | -569 | -568 | -567 | -566 | -565 | -564 | -563 | -562 | -561 |
| -560 | -559 | -558 | -557 | -556 | -555 | -554 | -553 | -552 | -551 |
| -550 | -549 | -548 | -547 | -546 | -545 | -544 | -543 | -542 | -541 |
| -540 | -539 | -538 | -537 | -536 | -535 | -534 | -533 | -532 | -531 |
| -530 | -529 | -528 | -527 | -526 | -525 | -524 | -523 | -522 | -521 |
| -520 | -519 | -518 | -517 | -516 | -515 | -514 | -513 | -512 | -511 |
| -510 | -509 | -508 | -507 | -506 | -505 | -504 | -503 | -502 | -501 |
| Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman ||||||||||
Kregiñ a ra ar VIIvet kantved kent JK d'ar 1añ a viz Genver -600 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -501.
# V1 (fuc'hell)

Ar V1 (diwar an alamaneg: Vergeltungswaffe pe arm distro-gwall) a zo ur vombezenn-nij hag ar gentañ fuc'hell-red eus istor an aer-nijouriezh.
Implijet e voe gant an Trede Reich adalek an 13 a viz Even 1944 betek an 13 a viz Meurzh 1945 a-enep d'ar Rouantelezh-Unanet e-pad an Eil brezel-bed.
Diwezhatoc'h e voe kemeret lec'h ar V1 gant ar V2.
Sellet ouzh Rummad:Diazlec'hioù fuc'helloù V1 ivez.

## Pennadoù kar

* Wunderwaffe
# VIIIvet kantved kt JK

Eil milved kt JK | I$^{añ}$ milved kt JK | I$^{añ}$ milved
../.. | X$^{vet}$ kantved kt JK | IX$^{vet}$ kantved kt JK | VIIIvet kantved kent JK | VII$^{vet}$ kantved kt JK | VI$^{vet}$ kantved kt JK | ../..
Bloavezhioù 790 kt JK | Bloavezhioù 780 kt JK | Bloavezhioù 770 kt JK | Bloavezhioù 760 kt JK | Bloavezhioù 750 kt JK Bloavezhioù 740 kt JK | Bloavezhioù 730 kt JK | Bloavezhioù 720 kt JK | Bloavezhioù 710 kt JK | Bloavezhioù 700 kt JK
| -800 | -799 | -798 | -797 | -796 | -795 | -794 | -793 | -792 | -791 |
| -790 | -789 | -788 | -787 | -786 | -785 | -784 | -783 | -782 | -781 |
| -780 | -779 | -778 | -777 | -776 | -775 | -774 | -773 | -772 | -771 |
| -770 | -769 | -768 | -767 | -766 | -765 | -764 | -763 | -762 | -761 |
| -760 | -759 | -758 | -757 | -756 | -755 | -754 | -753 | -752 | -751 |
| -750 | -749 | -748 | -747 | -746 | -745 | -744 | -743 | -742 | -741 |
| -740 | -739 | -738 | -737 | -736 | -735 | -734 | -733 | -732 | -731 |
| -730 | -729 | -728 | -727 | -726 | -725 | -724 | -723 | -722 | -721 |
| -720 | -719 | -718 | -717 | -716 | -715 | -714 | -713 | -712 | -711 |
| -710 | -709 | -708 | -707 | -706 | -705 | -704 | -703 | -702 | -701 |
| Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman ||||||||||
Kregiñ a ra an VIIIvet kantved kent JK d'ar 1añ a viz Genver -800 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -701.
# VIIvet kantved kt JK

Eil milved kt JK | I$^{añ}$ milved kt JK | I$^{añ}$ milved
../.. | IX$^{vet}$ kantved kt JK | VIII$^{vet}$ kantved kt JK | VIIvet kantved kent JK | VI$^{vet}$ kantved kt JK | V$^{vet}$ kantved kt JK | ../..
Bloavezhioù 690 kt JK | Bloavezhioù 680 kt JK | Bloavezhioù 670 kt JK | Bloavezhioù 660 kt JK | Bloavezhioù 650 kt JK Bloavezhioù 640 kt JK | Bloavezhioù 630 kt JK | Bloavezhioù 620 kt JK | Bloavezhioù 610 kt JK | Bloavezhioù 600 kt JK
| -700 | -699 | -698 | -697 | -696 | -695 | -694 | -693 | -692 | -691 |
| -690 | -689 | -688 | -687 | -686 | -685 | -684 | -683 | -682 | -681 |
| -680 | -679 | -678 | -677 | -676 | -675 | -674 | -673 | -672 | -671 |
| -670 | -669 | -668 | -667 | -666 | -665 | -664 | -663 | -662 | -661 |
| -660 | -659 | -658 | -657 | -656 | -655 | -654 | -653 | -652 | -651 |
| -650 | -649 | -648 | -647 | -646 | -645 | -644 | -643 | -642 | -641 |
| -640 | -639 | -638 | -637 | -636 | -635 | -634 | -633 | -632 | -631 |
| -630 | -629 | -628 | -627 | -626 | -625 | -624 | -623 | -622 | -621 |
| -620 | -619 | -618 | -617 | -616 | -615 | -614 | -613 | -612 | -611 |
| -610 | -609 | -608 | -607 | -606 | -605 | -604 | -603 | -602 | -601 |
| Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman ||||||||||
Kregiñ a ra ar VIIvet kantved kent JK d'ar 1añ a viz Genver -700 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -601.
# Zapotekeg El Alto

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg El Alto eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 900 den (1990) e teir c'hêriadenn e kornôg Oaxaca e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Coatlán

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Coatlán eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 500 den (1992) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Asunción Mixtepec

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Asunción Mixtepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 100 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Ayoquesco

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Ayoquesco eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 876 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Amatlán

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Amatlán eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 6 000 den (2000) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Choapan

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Choapan eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 24.000 den (1991) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek