OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Breyten Breytenbach

Breyten Breytenbach (Bonnievale, Kab ar C'hornaoueg 1939) zo ur skrivagner eus Suafrika hag a skriv en afrikaneg hag e saozneg.
Dre ma oa enebet ouzh an apartheid en doa kuitaet Suafrika da vont da vevañ da Bariz, e Bro-C'hall, e deroù ar bloavezhioù 1960. Eno e oa dimezet d'ur vaouez a oa Vietnamiz he hendadoù. Abalamour d'an dra-se ne c'hallas ket distreiñ da Suafrika, rak lezennoù ar vro-hont, "The Prohibition of Mixed Marriages Act" (1949) ha "The Immorality Act" (1950) a zifenne an darempred etre un den gwenn hag un den eus ur "ouenn" all.
E Pariz e kendalc'has gant e stourm a-enep an apartheid hag ar ouennelouriezh. E 1975 e klaskas mont da Suafrika, dre guzh, met harzet e voe, barnet ha kondaonet da nav bloavezh toull-bac'h. E Kerzu 1982 e voe lezet da vont en e frankiz ha distreiñ a reas da Vro-C'hall. Sellet a reer outañ evel unan eus ar gwellañ barzhed afrikanek, met skrivet en deus e saozneg ivez.
Goude diskar an apartheid e tistroas da Suafrika da gelenn e skol-veur ar C'hab. Labouret en deus ivez evel kelenner e skolioù-meur Dakar ha New York.

## Barzhoniezh

* Die ysterkoei moet sweet, 1964
* Die huis van die dowe, 1967
* Kouevuur, 1969
* Lotus 1970
* Oorblyfsels, 1970
* Skryt. Om 'n sinkende skip blou te verf, 1972
* Met ander woorde, 1973
* Voetskrif, 1976
* Sinking Ship Blues, Toronto 1977
* And Death White as Words. An Anthology, London, 1978
* In Africa even the flies are happy, London, 1978
* Blomskryf), 1979
* Eklips '1983
* Buffalo Bill 1984
* Lewendood, 1985
* Judas Eye, London - New York, 1989
* Soos die so, 1990
* Nege landskappe van ons tye bemaak aan `n beminde, 1993
* Die hand vol vere, 1995
* The Remains. An Elegy, 1997
* Papierblom, 1998
* Lady One, Cape Town, 2000
* Ysterkoei-blues, 2001
* Lady One: Of Love and other Poems, New York, 2002

## Komz-plaen

* Katastrofes 1964
* Om te vlie, 1971)
* De boom achter de maan, 1974
* The Anthill Bloats … (Die miernes swell op …), Emmarentia, 1980
* Een seizoen in het paradijs, 1980)
* Mouroir: Mirror Notes of a Novel, London - New York, 1983
* The True Confessions of an Albino Terrorist, London - New York, 1983
* Spiegeldood, 1984)
* End Papers, 1985
* Memory of Snow and of Dust, 1987
* Book. Part One (Boek. Deel een), Emmarentia, 1987
* All One Horse. Fiction and Images 1989
* Sweet Heart (Hart-Lam), 1991
* Return to Paradise. An African journal 1992
* The Memory of Birds in Times of Revolution 1996
* Dog Heart. A travel memoir, 1998
* Word Work (Woordwerk) 1999
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Breve

* Sinoù diakritek
* Sin diakritek
* Tired lemm ( ˊ )
* Tired lemm doubl ( ˝ )
* Tired boud ( ˋ )
* Breve ( ˘ )
* Karon / háček ( ˇ )
* lostig ( ¸ )
* Tired kognek ( ˆ )
* Daouboent ( ¨ )
* Pik ( · )
* Anunaasika ( ˙ )
* Anusvaara (  ̣ )
* Krogig / Dấu hỏi (  ̉ )
* Makron ( ˉ )
* Ogonek ( ˛ )
* Ront / kroužek ( ˚ )
* Spiritus asper ( ʽ )
* Spiritus lenis (  ʼ )
* Merkoù all implijet a-wechoù evel sinoù diakritek
* Skrab ( ’ )
* Barennig serzh ( | )
* Daoubik ( : )
* Virgulenn ( , )
* Barrennig ( ˗ )
* Tildenn ( ˜ )
* Titlo (  ҃ )
* Poent kreiz ( l·l )
Breve (diwar al latin]: brevis "berr"), eo an anv a roer d'ur sin diakritek implijet gant al lizherenneg latin, gantañ stumm ul linenn vihan (˘) lakaet a-us d'ur vogalenn, da skouer Ă, ă, evit diskouez e vez distaget berr.
Daoust dezhi da gaout ur stumm heñvel outañ e ranker ober an diforc'h etre ar sin diakritek-mañ hag ar c'haron:
    gant breve: Ă ă C ̆ c̆Ĕ ĕ Ĭ ĭ Ŏ ŏ Ŭ ŭ Y̆ y̆
    gant karon: Ǎ ǎ Č č Ě ě Ǐ ǐ Ǒ ǒ Ǔ ǔ Y̌ y̌
Implijet e vez evit skrivañ al latin e geriadurioù, dornlevrioù ha yezhadurioù, hag ivez gant ar roumaneg evit ober diouzh ar son, da skouer măr «aval». En esperanteg e vez implijet evit diskouez ez eo nann-silabennek ar vogalenn u, distaget [w]. Implijet e vez ivez evit skrivañ ar vietnameg.
Ur breve an hini eo, kentoc'h evit ur c'haron a gaver a-us d'ar gensonenn g (ğ) e turkeg, tatareg hag azerieg.
Implijet e vez ivez gant al lizherenneg kirillek evit ober an diforc'h etre й ha и. E belaruseg e talvez evit skrivañ an u berr ([[kirillek: ў) hag e tchouvacheg e vez implijet evit diskouez ec'h eo hir ar vogalennoù a hag e.
Hervez reolennoù sistem romanekadur ar sinaeg anvet pinyin e vez implijet e evit ober diouzh un donenn.

## Gwelet ivez

* Makron
* Karon
# Breviñ ouzh ar rod

Breviñ ouzh ar rod, pe terriñ ouzh ar rod, a reer eus unan eus ar jahinoù graet war an dud kondaonet gwechall, pa veze brevet o izili goude o stagañ ouzh ur rod. Kement-se zo bet graet adalek an Henamzer betek dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved, e Bro-C'hall da vihanañ, betek an XIX$^{vet}$ en Alamagn.
Ar verzherien vrudetañ eo Santez Katell Aleksandria (c. 294 – c. 312), a voe roet hec'h anv d'ar rod-jahinañ e Bro-Saoz (Catherine wheel), ha Sant Jord (c. 277 – 303).
Kondaonet e veze muntrerien ha laeron da vezañ staget war ur rod ma vezent lazhet a daolioù bazh dirak an dud, war ur chalfod alies. Ur rod ken bras hag un den e oa, ha staget e veze ar pevar ezel e doare ma veze aesoc'h o zerriñ. Goude e veze lazhet an den, pe laosket da vervel.

## Henamzer

Implijet e veze ar rod en Henamzer e Gres, hervez a lenner e komediennoù Aristofanos : en Ploutos, skrivet e 338 kent JK, hag en Ar Peoc'h. Enno e weler e veze skourjezet an dud ouzh ar rod, met ne vezent ket brevet.

## Impalaeriezh Santel

En Impalaeriezh Santel e veze staget ouzh ar rod gwazed hag a oa gwelet evel ar spontusañ muntrerien (muntroù graet en o ziegezh, en ul laerezh). Ar re washañ a veze dornet ha brevet o izili e-pad eurvezhioù. Ar re na gaved ket ken spontus a veze roet taol ar marv dezho a-raok o breviñ. Niver an taolioù a veze resisaet er varnadenn : e 1581, ar muntrer a-vras Peter Niers, 544 muntr gantañ, a voe jahinet e-pad daou zevezh, roet 42 daol dezhañ war ar rod, ha diframmet e izili en e vev.
Laosket e veze ar c'horfoù d'al loened da zebriñ, hag alies e vezent dibennet ha lakaet o fenn e penn ur goaf.

## XIXvet kantved

E Bavaria e voe paouezet gant ar boaz-se e 1813, e Hessen e 1836. E Prusia, diwezhañ ma voe lazhet un den war ar rod a voe e 1841.

## Tud lazhet war ar rod

* Fontanella
* Cartouche
* Jean Calas

## Skeudennoù

* I$^{añ}$ pe II$^{vet}$ kantved
* E Nequambuch Soest war-dro 1315
* Sant Jord en Iliz Tübingen war-dro 1480
* Merzherinti Santez Katell Aleksandria Lucas Cranach an Henañ, 1506
* Trec'hlid ar marv (munud) Pieter Brueghel gozh, war-dro 1562
* Merzherien gristen 1591
* Jean Calas war ar rod en Toloza d'an 9 a viz Meurzh 1762
* Ar rod-vreviñ ma voe lazhet Matthias Klostermayr Bavaria, 1772

## Notennoù

* ↑ Geriadur Ménard p. 1199-b
* ↑ Tresadenn gant Giovanni Guerra engravet gant Antonio Tempesta evit Trattato degli instrumenti di martirio e delle varie maniere di martirizzare Antonio Gallobio, Roma, 1591 — (fr) Lenn en-linenn
# Bains

Bains zo un anv-lec'h gallek.

## Kumunioù
### Breizh

* Bains-sur-Oust, anv gallek kumun Baen-Ballon

### Bro-C'hall

* Bains (Aovergn), en Aovergn
* Bains-les-Bains, e Loren

## Pennadoù kar

* Bain
* Baen
# Baionetez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Baionetez, pe kleze-fuzuilh, a reer eus un arm-entok a vez staget ouzh kanol ur fuzuilh pe ouzh un arm damheñvel evit kaout nerzh tagañ ouzhpenn da hini an arm-tan evit ar stourm a-dost. Implijet-bras e oa bet dreist-holl da vare ar fuzuilhoù untenn pe tenn-ha-tenn. Ral eo e implij hiziv an deiz. Ar vaionetez zo deuet da vezañ muioc'h-mui un doare kinkladur evit an dibunadegoù.
An anv baionetez evit an arm-se zo deuet diwar ar galleg baïonnette (1575) eus anv Baiona, ur gêr en Norzh-Euskadi ma voe fardet ar baionetezoù kentañ er XVI$^{vet}$ kantved.
* Baionetezoù e-kerzh Emgann Petersburg e 1865
* Soudarded al Lu Ruz eus morlu URSS e-kerzh Emgann Stalingrad
* Baionetez alaman evit ar garabinenn Mauser K98k, dindan he gouin
* Ur bistolenn-vindrailher Sten (Breizh-Veur) gant he baionetez

## Un arm didalvoud ?

Krog e oa dija ar vaionetez da vezañ un arm tost didalvoud abaoe an XIX$^{vet}$ kantved, dreist-holl abaoe brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861-1865). Brasjediñ a reer e oa bet ar vaionetez orin nebeutoc'h evit 1% eus ar c'holloù denel war tachennoù emgann ar brezel-se. Gwelet eo evel unan eus merkoù donedigezh ar brezel arnevez.
Implij ar baionetezoù evit lakaat an enebourien da gilañ e-kerzh brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a c'hoarvezas aliezik met e-pad krogadoù bihan ha tostik-tost nemetken. Al lajad amzer efedusañ a oa pa veze an enebourien oc'h adkargañ o fuzuilhoù, ar pezh a gemere war-dro ur vunutenn memes evit soudarded gourdonet-mat. D'ar mare-se dija e weler e oa diamzeriet ar vaionetez dre ma oa nebeut a soudarded lazhet gant seurt armoù, pa veze gounezet krogadoù bihan pe tapet lec'hioù pouezus zoken. Un implij all d'ar mare-se a oa lakaat ar baionetezoù ouzh ar c'hanol evit lakaat ur barrad aon da sevel e-touez an enebourien pe evit kadarnaat ar soudarded digalonekaet.
Daoust da se e oa bet implijet ar baionetezioù e argadoù zo en XXvet kantved. An argad diwezhañ a seurt-se a-berzh arme Frañs a c'hoarvezas e miz Mae 1995, pa gargas Tokarnioù Glas gall war bont Vrbanja e Sarajevo (Bosnia-ha-Herzegovina) evit dieubiñ soudarded all a oa dalc'het gant an arme serbian.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur Istorel ar Brezhoneg ha Geriadur Ménard
* ↑ Geriadur brezhoneg an Here
* ↑ (fr) Hervez termenadur ar ger e geriadur Littré enlinenn (lennet d'an 31/01/2024)
* ↑ (fr) BAROTTE Nicolas, L'adieu aux armes du "soldat" Lecointre, war Le Figaro, 21/07/2021 (lennet d'an 31/01/2024)
# Bain-marie

Ar bain-marie (distaget [bɛ̃ ma'ʁi] ; anv gallek ha saoznek), a dalvez kement ha "kibellad Maria", anvet ivez dourgib ha poazhadenn e brezhoneg, zo un doare da boazhat goustadik, gant ul lestr lakaet e-barzh dour tomm. un doare da virout traoù tomm eo ivez.

## Gerdarzh

Ent-resis, ur bain-marie zo ul lestr plat ha bas ma lakaer dour tomm a servij da dommañ ar boued a zo en ul lestr all. Dont a ra eus balneum Mariae, "kibellad Maria" e latin ar Grennamzer. Marteze e teu an anv eus an doare c'hwek da dommañ ar boued, met ar Varia-se a vez lakaet kentoc'h da vezañ Mariam ar Yuzevez, c'hoar Aaron ha Moizez hervez an Testamant Kozh (Ermaeziadeg|Er. 15:20) ha diazezerez an alkimiezh. Balne od Mary e veze e krennsaozneg e dibenn ar XV$^{vet}$ kantved a-raok treiñ d'ar galleg bain-marie end-eeun betek ar XVII$^{vet}$ kantved ; bain-marie ha double boiler "kastelodenn doubl" a implijer hiziv.

## Meizad

Ar bain-marie zo un doare da dommañ goustad, dre dommañ dour goustad. An dour eo an hanterour. Lakaet e vez ar meuz da dommañ en un endalc'her bihan, hag an endalc'her bihan-se e-barzh unan bras leun a zour, ha hennezh eo a vez lakaet war an tan. Evel-se eo an dour a vez tommet da gentañ, en endalc'her bras, hag an dour pa vo tomm a dommo ar meuz a zo en endalc'her bihanoc'h, en un doare goustad, unvan.
Hollret eo e stokfe al lestr diabarzh (bihanoc'h) ouzh an dour, mod all ne dremeno ket an tommder eus an eil lestr d'egile. Dre implijout meur a zoare dourenn e lestr an traoñ (eoul, dourennoù sall, etc) e labourer gant meur a [[gwrezverk|wrezverk. Arabat eo e virfe an dour avat, setu ez eo ret e vefe yenoc'h eget 100 °C.
Teuziñ chokolad a reer gant ur bain-marie, kuit da zeviñ ar chokolad.

## Istor

Hervez ar c'himiour alaman Edmund von Lippmann (1857-1940) e oa bet deskrivet a doare-poazhat-se gant Hippokrates C'hios, mezeg ha matematikour hellazat eus ar Vvet kantved kent JK, hag ivez gant an naturoniour Theophrastos er IVvet kantved kent JK.
Emled implij ar bain-marie zo lakaet war gont Alberzh Veur.
Kentañ meneg eus an anv latin Balneum Mariae zo eus deroù ar XIVvet kantved, er Rosarium lakaet war gont Arnaud de Villeneuve.

## Notennoù

* ↑ Chantal ha Yann-Baol an Noalleg, Geriadur ar Geginouriezh, Preder, 2011, p. 35 ; Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, p. 134
* ↑ Soaz an Tieg & Jakez Konan, Gerioù ar gegin, An Amzer, 1981, p. 14
* ↑ (fr) Geriadur Le Robert.
* ↑ (en) Online Etymology Dictionary
# Baincthun

Kumunioù Frañs :
| Anv | Baincthun |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Boulonnais |
| Kanton | Boulogne-sur-Mer-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 62075 |
| Kod post | 62360 |
| Maer | Daniel Parenty |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 26,69 km² |
| Led | 50° 42' 38" Norzh |
| Hed | 01° 40' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 32 m |
| Uhelder bihanañ | 22 m |
| Uhelder brasañ | 63 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 364 (2007) |
| Stankter | 51 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Baincthun a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bainghen

Bainghen :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Calais |
| Kanton | Calais-2 |
| Kod kumun | 62076 |
| Kod post | 62850 |
| Maer Amzer gefridi | Thierry Terlutte 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Pays d'Opale |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 217 ann. (2020) |
| Stankter | 32 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 77 m — brasañ 202 m |
| Gorread | 6,69 km² |
| kemmañ |
Bainghen a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Baiona (Galiza)

Baiona zo ur gumun eus arvor mervent Galiza, e proviñs Pontevedra.
Gevellet eo Baiona gant Pornizh e Breizh.

## Parrezioù

Pemp parrez zo er gumun:
* Baíña (Santa Mariña)
* Baiona (Santa María de Fóra)
* Baredo (Santa María)
* Belesar (San Lourenzo)
* Santa Cristina da Ramallosa (Santa Cristina)

## Istor

E Baiona e vije bet merzheriet ar santez Librada, pe Liberata. Disantezet e voe en 1969. Eno e tegouezhas La Pinta, al lestr dindan urzhioù Martín Alonso Pinzón, goude dizoloet Amerika. Ac'hano e lestras "armada" Felipe II, da vrezeliñ ouzh ar Saozon.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Baiomys

Baiomys :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Cricetidae |
| Iskerentiad : | Neotominae |
| Genad : | Baiomys |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Baiomys a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad krignerien eus Amerika.

## Spesadoù

* Baiomys musculus
* Baiomys taylori
# Baiona

    Evit implijoù all, gwelet Baiona (disheñvelout).
Baiona :
| Baiona Handia (Baiona Veur) ||
| Anv okitanek | Baiona |
| Anv gallek | Bayonne |
| Melestradurezh ||
| Bro | Euskal Herria |
| Proviñs | Lapurdi |
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Pireneoù-Atlantel |
| Arondisamant | Baiona |
| Kanton | Baiona |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh tolpad-kêrioù Bro-Euskadi |
| Kod INSEE | 64102 |
| Kod post | 64100 |
| Maer·ez Amzer gefridi | Jean-René Etxegarai (UDI) 2020-2026 |
| Lec'hienn web | bayonne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Annezidi | Baiones / Baionar |
| Poblañs | 52 006 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 85 m |
| Gorread | 21,68 km² |
| Lec'hiadur ||
| kemmañ |
Baiona (Bayonne e galleg, Baiona en euskareg hag en okitaneg) eo kêr-benn Lapurdi, en Iparralde (Bro-Vask an Norzh) hag er Pireneoù-Atlantel, e kember ar stêrioù Aturri hag Errobi.

## Skeudennoù

* Ar wikadell
* Pont Espiritu Saindua war ar stêr Aturri
* Lez dehoù an Aturri
* Lezioù ar stêr Errobi
* Ar Belem e porzh Baiona
* Aber an Aturri
* Ar mogerioù
* An Errobi
* Morzhed hoc'hed Baiona
* Salie karrika
* Arrandegi karrika
* Ar c'hastell kozh

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* www.bayonne.fr, lec'hienn ofisiel ar gumun
# Bains (Aovergn)

Bains :
| An iliz. ||
| Anv okitanek | Bainhs pe Bains |
| Anv gallek (ofisiel) | Bains |
| Bro | Okitania Velai |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Liger-Uhel |
| Arondisamant | Lo Puèi de Velai |
| Kanton | Solanhac |
| Kod kumun | 43018 |
| Kod post | 43370 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Decolin 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Puy-en-Velay |
| Lec'hienn web | https://www.bains43.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 388 ann. (2020) |
| Stankter | 37 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 878 m — brasañ 1332 m |
| Gorread | 37,56 km² |
| kemmañ |
Bains zo ur gumun eus Auvergne-Rhône-Alpes, en departamant Haute-Loire, e kanton Solanhac.
# Baiona (disheñvelout)

Baiona zo un anv-lec'h:
* Ur gumun e Galiza: Baiona (Galiza) e proviñs Pontevedra.
* Ur gêr vras en Euskal Herria: Baiona.
* kantonioù
** Kanton Baiona-Norzh
** Kanton Baiona-Reter
** Kanton Baiona-Kornôg

## Pennadoù kar

* Bayona
* Bayonne
# Bontnewydd (Meirionnydd)

Bontnewydd zo ur gêriadennig e Gwynedd, en hanternoz Kembre, e Meirionnydd kozh, er biz da gêr Dolgellau, war lez an Afon Wnion.
# Booitshoeke

Booitshoeke :
| Lec’hiadur e kumun Veurne hag e Belgia | Lec'hiadur Booitshoeke |
| Banniel | |
| Riez | Belgia |
| Rannvro | Rannvro Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Arondisamant | Veurne |
| Kumun | Veurne |
| Kod post | 8630 |
| Kod pellgomz | |
| Maer | |
| Gorread | 3,35 km² |
| Hed | 02° 44' 35" Reter |
| Led | 51° 05' 10" Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 96 (14.02.2008) |
| Stankter | 29 a./km² |
Booitshoeke en izelvroeg, Bôoitsouke e flandrezeg kornôgel, a zo ur gumun a-wechall e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez. Staget eo bet ouzh kumun Veurne e 1971.

## Emdroadur ar boblañs

Dave:NIS, www.westhoek.be ha kêr Veurne
# Boophis andreonei

Boophis andreonei :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Boophis |
| Anv skiantel ||
| Boophis andreonei (Glaw & Vences, 1994) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Boophis andreonei a zo ur glesker brosezat e Madagaskar.
# Boophis anjanaharibeensis

Boophis anjanaharibeensis :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Boophis |
| Anv skiantel ||
| Boophis anjanaharibeensis (Andreone, 1996) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Boophis anjanaharibeensis a zo ur glesker brosezat e Madagaskar.
# Bontnewydd (Arfon)

Bontnewydd zo ur gêriadenn vrazik hag ur gumuniezh en Arfon, e Gwynedd, en hanternoz Kembre, er c'hreisteiz da Gaernarfon.
Dont a ra an anv eus ur pont war ar stêr Afon Gwyrfai a voe savet en XVIII$^{vet}$ kantved. Ur pont all zo bet savet abaoe.
E 2011 e oa 1 162 a dud o chom e kumuniezh Bontnewydd ha 929 anezho a oa kembraegerien (82,6%).

## Tud

E Bontnewydd e voe savet ar politikour Dafydd Wigley (Plaid Cymru).
* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Bontuchel

Bontuchel zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e Sir Ddinbych. Emañ etre kêr Rhuthun ha kêriadenn Cyffylliog, er gornaoueg da Rhuthun.
Dont a ra anv ar gêriadenn eus ar pont uhel a zo dreist ar stêr Clywedog, a dremen hebiou Bontuchel.
Gwechall e oa un davarn hag ur stal eno, met serret int bet.
# Bonvicino

Bonvicino (Bonvzin e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. Niver an annezidi a sav da 97 (1 Genver 2023).
# Boom (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Boom zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 7,38 km²
* Poblañs (2022) : 18 832 a dud
* Stankter : 2 552 zen/km²
# Boophis

Boophis :
| Boophis bottae. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Mantellidae |
| Genad : | Boophis |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Boophis a zo ur genad gleskered eus kerentiad ar Mantellidae. Emañ an holl spesadoù anezhañ brosezat e Mayotte ha Madagaskar.

## Spesadoù

* Boophis albilabris
* Boophis albipunctatus
* Boophis andohahela
* Boophis andrangoloaka
* Boophis andreonei
* Boophis anjanaharibeensis
* Boophis ankarafensis
* Boophis ankaratra
* Boophis arcanus
* Boophis axelmeyeri
* Boophis baetkei
* Boophis blommersae
* Boophis boehmei
* Boophis bottae
* Boophis brachychir
* Boophis burgeri
* Boophis calcaratus
* Boophis doulioti
* Boophis elenae
* Boophis englaenderi
* Boophis entingae
* Boophis erythrodactylus
* Boophis fayi
* Boophis feonnyala
* Boophis goudotii
* Boophis guibei
* Boophis haematopus
* Boophis haingana
* Boophis idae
* Boophis jaegeri
* Boophis laurenti
* Boophis liami
* Boophis lichenoides
* Boophis lilianae
* Boophis luciae
* Boophis luteus
* Boophis madagascariensis
* Boophis majori
* Boophis mandraka
* Boophis marojezensis
* Boophis miadana
* Boophis microtympanum
* Boophis miniatus
* Boophis narinsi
* Boophis obscurus
* Boophis occidentalis
* Boophis opisthodon
* Boophis pauliani
* Boophis periegetes
* Boophis picturatus
* Boophis piperatus
* Boophis popi
* Boophis praedictus
* Boophis pyrrhus
* Boophis quasiboehmei
* Boophis rappiodes
* Boophis reticulatus
* Boophis rhodoscelis
* Boophis roseipalmatus
* Boophis rufioculis
* Boophis sambirano
* Boophis sandrae
* Boophis schuboeae
* Boophis septentrionalis
* Boophis sibilans
* Boophis solomaso
* Boophis spinophis
* Boophis tampoka
* Boophis tasymena
* Boophis tephraeomystax
* Boophis tsilomaro
* Boophis ulftunni
* Boophis viridis
* Boophis vittatus
* Boophis williamsi
* Boophis xerophilus
# Bill Deraime

Bill Deraime, bet ganet Alain Deraime d'an 2 a viz C'hwevrer 1947 e Senlis (Oise, Bro-C'hall), a zo ur c'haner ha soner blues gall.
Boulc'het gantañ studi war ar vezegiezh (hag al leuñvouriezh da-heul) e tilezas an diskiblezhioù-se buan a-walc'h da vont war-du ar sonerezh stadunanat a oa ran-kaer gantañ. Arru e Pariz e 1968 e tarempredas metoù an Hippied eno hag ezel e voe eus un nebeud lazioù-seniñ (Backdoor Jug Band, Bill et Flo Blues Tandem, Cargo) kent embann e albom studio kentañ e 1979, Bill Deraime an titl anezhañ. Gant an eil e 1980 — Plus la peine de frimer — e teuas un tamm brud dezhañ, a-drugarez d'ar ganaouenn Faut que j'me tire ailleurs (Faut que j'me tire ailleurs.) peurgetket. E 1981 e voe embannet e drivet albom — Qu'est-ce que tu vas faire ? — ma reas berzh bras Babylone tu déconnes (Babylone tu déconnes.), an eil titl anezhañ. Re abred ha re vuan en devoa skoet ar brud ouzh dor Bill Deraime siwazh dezhañ ha ne voe na klevet na gwelet ken alies hag a-raok ken. Koulskoude, kendelc'her a reas da sevel pladennoù, er-maez eus industriezh an arvestoù na oa an arzour gwall droet gantañ.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel an arzour.
* Bill Deraime o kanañ Assis sur le bord de la route (doare gallek (Sittin' On) The Dock of the Bay gant Steve Cropper hag Otis Redding).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Listenn an holl bladennoù embannet gant Bill Deraime, war al lec'hienn Discogs.
# Bili er mor

Bili er mor a zo un teskad danevelloù savet gant Annie Coz hag embannet gant Skol Vreizh e 2014.
Dont a ra an titl eus un danevell anvet Tud, tudennoù, ha bili er mor, hag a vez klevet enni un diskan gallek kozh :
       "La mer sans arrêt roulait ses galets…
       Et c'était comme si tout recommençait…"
Aet eo priz kentañ al levrioù da Bili er mor da-geñver Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg e 2015. Priz lennegel e brezhoneg Kelc'h Sevenadurel Gwened a zo bet roet ivez d'an dastumad danevelloù.

## Notennoù

* ↑ Kemenn Kelc'h Sevenadurel Gwened war lec'hienn an ABP (br)