# Renk (stêr)

Ur stêr e Biz Breizh eo ar Renk, hag a red dre vras eus ar c'hreisteiz d'an hanternoz, da vont da aberiñ e Mor Breizh.
Emañ hec'h andon e bro ar Menez, e kumun Gorre (e Bro-Sant-Brieg, etre Loudieg ha Lambal) hag e tiruilh war 104 c'hilometrad. N'eus nemet stërioù bihan o vont enni : en o zouez, al Linon hag ar Gwenfroud (Guinefort). Treuziñ a ra Dinan hag hec'h aber a ya d'ober an harz etre Dinarzh ha Sant-Servan (bet teuzet gant kêr Sant-Maloù). Just a-raok dezhi tizhout ar mor bras eo bet staliet e 1967 stankell vordredan ar Renk evit produiñ tredan diwar monedone ar mor. Bez' ez eus ur ganol a zo bet kleuziet evit liammañ traoñienn an Il gant hini ar Renk.

## Tarzh anv ar stêr

E taolenn Peutinger e weler ur gêr Reginca hec'h anv hag e vije a-walc'h hini Kêr Aled e Sant-Servan hag hini ar stêr asambles. Tostaet eo bet Reginca eus ar wrizienn c'halianek, enni ster un trouz graet gant ar strap. Trouz an dourioù o tiruilh gant an tre e vije enklozet e anv ar Renk neuze.

### Stummoù kozh

* Renc e 869
* Rinctus en X$^{vet}$ kantved
* Rentium en XI$^{vet}$ kantved
* Rence ha Rance e galleg en XII$^{vet}$ kantved
Gourel e oa an anv gallek gwechall.

## Inizi ar Renk

Annezet eo inizi an Renk gant laboused-mor ha laboused-douar. Bez ez eus teir enezenn war tiriad kumun Sant-Yowan-an-Havreg :
* Enez Chevret
* Enez Itron-Varia pe enez ar menec'h, 4 hektar enni, e-tal Sant-Servan hag an Tour Solidor, warni delwenn ar Werc'hez
* Enez Harteau (prevez)
Inizi all zo, evel enezig Chalibert hag enezig Bizeux.

## Endro

Rummataet eo bet "lec'hienn natur" an hanter eus an aber.

## Kumunioù douret gant ar Renk
### Aodoù-an-Arvor

Gorre, Koedlinez, Sant-Yagu-ar-Menez, Langourlae, Sant-Vran, Merelieg, Sant-Laoueneg, Erieg, Lanrelaz, Pluvaelgad,Sant-Yowan-an-Enez, Ar Chapel-Wenn, Kaon, Gwitei, Gwenroc'h, Plouan, Sant-Maden, Trefermael, Sant-Yuvad, Ar C'haeoù, Sant-Andrev-an-Dour, Evrann, Kerorgen, Maez-Geraod, Lanvalae, Sant-Karneg, Lehon, Dinan, Taden, Sant-Haelen, Kerveskont, Sant-Samzun ha Plouhern ;

### Il-ha-Gwilen

Kastell-Noez (daou bont bras), Kedilieg, Sant-Suliav, Minic'hi-Poudour, Pleurestud, Sant-Yowan-an-Havreg, Kerricharzh-an-Arvor, Dinarzh ha Sant-Maloù.

## Savadurioù
### Stankell ha skluzioù

Stanket eo aber ar Renk gant ar stankell vordredan hag a brodu tredan dre an treoù hag al lanvioù kreñv a vez en he genoù.
Merket eo an harz etre ar stêr dour dous hag an aber dour damsall gant skluz ar Châtelier, etre Sant-Samzun ha Kerveskont.
Dre skluzioù all e c'haller mont d'ar ganol Il-ha-Renk.
Fardellañ a ra stankell Rofemel, e Gwenroc'h e-kichen Kaon, 7 milion m$^3$ a zour.

### Pontoù

Kalz pontoù a dreuz ar Renk, en o-zouez, etre Sant-Maloù ha Lehon :
* stankell ar Renk hag a zoug enni an hent-departamant D 168 abaoe ar 1añ a viz Gouere 1967,
* ar pont Châteaubriand (1991) hag a zoug ennañ an hent broadel 176,
* ar pont Sant-Huberzh (1928, adsavet e 1959), un nebeud degadoù metr eus an hini kent, o tougen ennañ an hent-departamant 366,
* meurbont hent-houarn Lessard (1879, adsavet e 1950) hag a zoug ennañ hent-houarn Lambal Dol,
* skluz ar Châtelier,
* pont kozh Dinan,
* karrbont Dinan (1858),
* pont kozh Lehon.
* Pont Lehon, XVII$^{vet}$ kantved.
* Pont kozh Dinan.
* Meurbont hent-houarn Lessard.
* Pont Sant-Huberzh.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎

## Notennoù

* Fichenn ar Renk war lec'hienn SANDRE, gwelet d'an 26 a viz Eost 2021.
* ↑ Fichenn ar Renk war lec'hienn SANDRE, gwelet d'an 26 a viz Eost 2021.
* ↑ Renz, e Geriadur Hemon-Huon, 1978.
* ↑ Fichenn ar Renk war lec'hienn SANDRE, gwelet d'an 26 a viz Eost 2021.
* ↑ E-pad pell eo bet kredet ha Reginca e oa memes tra gant Rheginea, ha gerdarzh anv Erge-ar-Mor. (cf. Ogée, 1779; Marteville & Varin, 1843). Loïc Langouët en eus disfaziet an dra se.