OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Christine McVie

Christine Anne Perfect, pe Christine McVie, ganet e 1943, e Bouth, el Lake District (neuze e Lancashire, hiriv e Cumbria), zo ur ganerez ha sonaozerez saoz. Brudet eo bet evel kanerez al laz saoz Fleetwood Mac, adal 1970 pa zimezas d'ar gitarour John McVie.
E-touez he c'hanaouennoù emañ an eizh a glever en albom Greatest Hits al laz, hag en o mesk "Don't Stop", "Little Lies", "Everywhere", "Over My Head", "You Make Loving Fun". Tri albom all he deus graet hec'h-unan.
Sonaozañ a ra c'hoazh en he zi e Wickhambreaux, en Kent. Adkrog eo da labourat ha da ganañ gant Fleetwood Mac.

## Liammoù diavaez

* E 2013 https://www.youtube.com/watch?v=kJPhM5oQepw
# Christoffer III

Kristof III, pe Christoffer af Bayern pe Christoffer III e daneg (1416-1448), a oa roue Danmark adalek 1440, roue Sveden adal miz Here 1440 ha roue Norge adal 1442. Gantañ e voe savet Urzh an Dragon.

## Orin

Ganete oa e Bavaria d'ar 26 a viz C'hwevrer 1416. Mab e oa da Johan Wittelsbach, kont Pfalz Neumarkt, marvet en 1443, ha da Catherine de Poméranie, marvet en 1426. A-berzh e vamm eta e oa niz da roue Unvaniezh Kalmar, Erik Pomerania.
# Christine von Schleswig-Holstein-Gottorf

Christine von Schleswig-Holstein-Gottorf (1573 en Kiel; 1625 Kastell Gripsholm), a oa ur briñsez alaman, deuet da vout rouanez Sveden.
Dimezet e voe da Karl IX, roue Sveden.

## He bugale

* Gustav II Adolf (1594-1632), roue Sveden 1611-1632.
* Maria Elisabet (1596-1618) dimezet da Johan, dug Östergötland.
* Kristina (1598-1599).
* Karl Filip (1601–1622).
# Christlich-Soziale Union in Bayern

Unvaniezh kristen-sokial Bavaria (CSU – Christlich-Soziale Union in Bayern) a zo ur strollad politikel alaman eus an tu-dehou, hag a gaver e Bavaria nemetken. Krouet eo bet d'an 8 a viz Genver 1946, hag e miz Kerzu 2008 e oa 162 533 ezel ennañ. En Alamagn a-bezh e kenlabour gant CDU dindan an anv CDU/CSU. Horst Seehofer eo a zo e penn CSU. Franz Josef Strauß (1915–1988) a vez gwelet peurliesañ evel kealoniour hag atizer CSU. Sez CSU a zo e Franz-Josef-Strauß-Haus, Nymphenburger Str. 64 e München.

## Istor

Ur wech nemetken e voe kinniget danvez-dileuridi e diavaez Bavaria gant CSU : e Sarrland e 1957 eo e c'hoarvezas. Ur wech dilennet e voent degemeret e CDU. Abaoe m'eo bet krouet CSU ez eo bet e penn Land Bavaria, ha peurliesañ ne vez ket ezhomm da sevel gouarnamantoù kenunaniezh. Kement-se a zo rouez-trev e buhez politikel Alamagn. N'eus nemet SPD a zo deuet a-benn da chom e penn an traoù e land Bremen abaoe 1945.
CSU a gollas koulskoude ar muianiver dreistel (tapet e 1962) e miz Gwengolo 2008, pa dapas kaout 43,6% eus ar mouezhioù, da lavaret eo 16 dregant nebeutoc'h evit da vare an dilennadeg kent. Prezidant ar strollad a roas e zilez neuze, ha Horst Seehofer a gemeras e blas. CSU a rankas neuze aozañ ur gouarnamant asambles gant izili FDP. An div gêr vrasañ a gaver e Bavaria (München ha Nürnberg) a zo renet gant maered SPD. Da-geñver dilennadegoù ar Bundestag e tapas kaout CSU 7,4 % eus ar mouezhioù ha 46 dileuriad, ha 6,5% da-geñver dilennadegoù miz Gwengolo 2009.

## Prezidanted

* 1946–1949 : Josef Müller
* 1949–1955 : Hans Ehard
* 1955–1961 : Hanns Seidel
* 1961–1988 : Franz Josef Strauß
* 1988–1999 : Theodor Waigel
* 1999-2007 : Edmund Stoiber
* 2007-2008 : Erwin Huber
* abaoe ar 25 a viz Here 2008 : Horst Seehofer

## Liamm diavez

* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù

* ↑ http://www.lemonde.fr/europe/article/2008/09/29/allemagne-le-mauvais-score-de-la-droite-bavaroise-handicape-angela-merkel_1100769_3214.html, Le Monde,30 a viz Gwengolo 2008
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Christmas Hymns In the Vannes dialect of Breton

Christmas Hymns In the Vannes dialect of Breton zo un dastumad kantikoù brezhonek eus ar XVII$^{vet}$ kantved, a greder, e yezh Bro-Wened, embannet e Dulenn e 1956 gant Roparz Hemon hag an Dublin institute for advanced studies.

## Bloavezh

War embannadur 1982 eo skrivet: "First published 1956".

## Notennoù

* ↑ Annales de Bretagne 1957, Nnn 64 p 526-527
# Gabrielle d'Estrées

Gabrielle d'Estrées a oa pried-kleiz ar roue Herri IV a Vro-C'hall, a oa dimezet da Marguerite de Valois ("la reine Margot"). Met ar roue ne veve ket gant e wreg abaoe ur pennad mat.
Pevar bugel en doe ar roue diganti.
A-hervez eo-hi a levezonas ar roue evit meur a dra:
* dilezel ar relijion brotestant, evit gallout dont da vezañ roue;
* dibab Sully da vinistr, un dibab eus ar c'hentañ,
* sinañ Skrid-embann Naoned, a roe frankiz relijiel d'ar brotestanted, en desped da enebiezh ruz an Iliz.

## Pennadoù kar

* Gabrielle d'Estrées gant ur c'hoar dezhi
* Herri IV a Vro-C'hall

## Diwar he fenn

* « Gabrielle d'Estrées », e Dictionnaire universel d'histoire et de géographie, 1878.
* Wolfram Fleischhauer. - Die Purpurlinie. - Stuttgart : 1996. - 408 pp. La ligne pourpre : 2005, JC Lattès.
# Gabrielle d'Estrées gant ur c'hoar dezhi

Gabrielle d'Estrées gant ur c'hoar dezhi zo un daolenn eus Skol Fontainebleau a voe livet er XVI$^{vet}$ kantved ha miret e Mirdi al Louvre e Pariz, ma weler Gabrielle d'Estrées, a greder, da lavarout eo serc'h ar roue gall Herri IV a Vro-C'hall, o kibellat gant unan eus he c'hoarezed, an dugez a Villars.
N'ouzer ket gant piv e voe livet an daolenn, war-dro 1594. En tu dehou emañ Gabrielle d'Estrées.
En o noazh emañ an div vaouez, hag evel ma oa ar c'hiz betek dibenn an XIXvet kantved (Gustave Courbet), ez eus kavet un abeg da guzhat moudenn ar maouezed. Anaout a reer Gabrielle diouzh he c'hoar :
* abalamour d'ar walenn a zo ganti, roet dezhi evel prof ha prouenn a garantez gant ar roue, marteze e walenn-roue, an hini a voe roet dezhañ da zeiz e guruniñ ;
* abalamour, a soñjer, ma kemenn evel-se eo brazez digant ar roue eus o bugel kentañ, César de Bourbon, ur bastard da Herri IV a voe ganet e miz Mezheven 1594 (pevar all a vo) peogwir :
** emañ he c'hoar o sellout ha laezh zo ganti ;
** ez eus ur vatezh oc'h ober stamm ;
** ez eus un tantad en oaled, a zo arouez kof ar vamm.
Evit karantez ar roue hag e bried-kleiz a zo diskouezet gant al livadur ouzh ar voger a-dreñv hag ar walenn roueel.
Taolenn an dornioù kleiz eo : hini ar c'hoar o piñsat ar vronn, hini an dorn gwalennet, hini ar vatezh o wriat.
Ouzhpenn-se, war ar poltred en diadreñv e weler gaol un den en e noazh ivez. Kontet e vez emañ o terc'hel e galc'h en e zorn. E gwirionez ez eus un tamm lien ruz war e c'haol.

## Film

* Ur berrfilm (35 munutenn) anvet Two Nudes Bathing ("Div vaouez en o noazh o kibellañ") a voe savet e 1995 gant ar Saoz John Boorman ha diskouezet e Festival Etrebroadel ar Sinema e Cannes en hevelep bloavezh.

## Notennoù

* ↑ Rose-Marie ha Rainer Hagen, What Great Paintings Say levrenn 2, Taschen, 2002, ISBN 978-3-8228-1372-0
# Gabès

Gabès (arabeg: ڨابس Gābis ) a zo ur gêr eus Tunizia lec'hiet war ribl ar Mor Kreizdouar. Poblet eo gant war-dro 153 000 a dud (2014).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gad-lammer

Gedon-lammer :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Pedetidae |
| Genad : | Pedetes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gedon-lammer eo ar bronneged a ya d'ober ar c'herentiad Pedetidae hag ar genad nemetañ ennañ: Pedetes.
Daoust d'o anv n'int ket gedon met krignerien. Bevañ a reont en Afrika.

## Spesadoù

2 spesad gedon-lammer a zo:
* gad-lammer ar C'hab (Pedetes capensis)
* gad-lammer Reterafrika (Pedetes surdaster)
Gad-lammer Reterafrika a c'hell bezañ rummataet evel isspesad P. capensis c'hoazh.

## Liamm diavaez

Pedetes surdaster, gwir spesad hervez an IUCN
# Gabrielle Wittkop

Gabrielle Wittkop, bet ganet Gabrielle Ménardeau ( 27 a viz Mae 1920 e Naoned – 22 a viz Kerzu 2002 e Frankfurt am Main) a oa ur skrivagnerez c'hall. Skrivet he deus levrioù kriz ha kañvus, hep kemer skiant ar mad e kont. En he skridoù e kaver levezon Markiz Sade, Villiers de L'Isle Adam, Lautréamont ha hini Edgar Allan Poe.

## He buhez

Pa oa aloubet Pariz gant an arme nazi e kejas ouzh un dizertour alaman heñvelreizh, Justus Wittkop e anv, hag a oa 20 vloaz koshoc'h eviti. Dimeziñ a rejont e dibenn an Eil Brezel-bed. Hervezi e oa un eured-spered, rak pep hini anezho a oa heñvelreviad. En em staliañ a rejont en Alamagn e Bad Homburg, ha goude-se ez ejont da Frankfurt am Main. Ouzhpenn kenderc'hel da skrivañ e galleg e labouras evit meur a gazetenn alamanek evel Frankfurter Allgemeine Zeitung. Skoret ha broudet e voe gant he gwaz da skrivañ en alamaneg, ha lakaat a reas embann meur a levr en alamaneg (hini ebet anezho a zo bet troet e galleg). Skrivañ a reas ul levr diwar-benn E. T. A. Hoffmann hag e troas oberennoù skrivet gant Theodor Adorno, Uwe Johnson, Wolfgang Hildesheimer ha Peter Handke. He gwaz en em zistrujas e 1986 : tapet e oa gant kleñved Parkinson. Gabrielle Wittkop a lavaras : « Bountet em eus anezhañ d'hen ober. Sed a gontan e-barzh Hemlock.». Tapet e oa gant krign-bev ar skevent, hag en em lazhañ a reas da 82 vloaz d'an 22 a viz Kerzu 2002. Hervez lod e vije marvet a-raok kas hec'h emlazh da benn.

## Oberennoù

* Le Nécrophile, 1972, 2001, ISBN 2843351103
* La Mort de C., 1975, 2001, ISBN 2843350174
* Almanach perpétuel des Harpies, 1995, L'Ether Vague-Patrice Thierry éditeur, adembannet e 2002 : ISBN 978-2904620577
* Sérénissime assassinat, 2001, ISBN 2020530570
* Les Rajahs blancs, 1986, ISBN 2856163726, adembannet e 2009 gant Éditions Verticales : ISBN 9782070125784
* Le Sommeil de la raison, 2003, ISBN 2843351081
* La Marchande d'enfants, 2003, ISBN 2843351111
* Chaque jour est un arbre qui tombe, 2006, ISBN 978-2070776801; adembannet gant Folio e 2007

## Notennoù

* 1 2 Gabrielle Wittkop, Josyane Savigneau, Le Monde, 25 a viz Kerzu 2002
* 1 2 3 Gabrielle Wittkop, sulfureuse et convenable, Josyane Savigneau, Le Monde, 19 a viz Genver 2001

## Liamm diavaez

* Ur pennad diwar he fenn e lec'hienn The Independent
# Gad-antilopenn

Gad antilopenn :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus alleni Mearns, 1890 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'had antilopenn (Lepus alleni) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e mervent ar Stadoù-Unanet hag e gwalarn Mec'hiko.
# Gabú (rannvro)

Gabú zo ur rannvro eus Ginea-Bissau.
g • ka • ke Rannvroioù Ginea-Bissau :
| Rannvroioù | Bafatá · Biombo · Bissau · Bolama · Cacheu · Gabú · Oio · Quinara · Tombali |
# Gaby (Aosta)

Gaby zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Gad

Gedon :
| Ur c'had venez ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gedon eo ar bronneged geotdebrer a ya d'ober ar genad Lepus.

## Spesadoù

| 32 spesad gedon zo : |
| gad-antilopenn (Lepus alleni) gad Amerika (Lepus americanus) gad Arktika (Lepus arcticus) gad Japan (Lepus brachyurus) gad lost du (Lepus californicus) gad kostezioù gwenn (Lepus callotis) gad ar C'hab (Lepus capensis) gad Castroviejo (Lepus castroviejoi) gad Yunnan (Lepus comus) gad Korea (Lepus coreanus) gad Korsika (Lepus corsicanus) gad Europa (Lepus europaeus) gad Etiopia (Lepus fagani) gad Tehuantepec (Lepus flavigularis) gad Iberia (Lepus granatensis) gad Abisinia (Lepus habessinicus) | gad Hainan (Lepus hainanus) gad du (Lepus insularis) gad Manchouria (Lepus mandshuricus) Lepus microtis Lepus nigricollis Lepus oiostolus Lepus othus gad Myanmar (Lepus peguensis) Lepus saxatilis gad Sina (Lepus sinensis) Lepus starcki Lepus tibetanus ar c'had-venez (Lepus timidus) Lepus tolai Lepus townsendii Lepus yarkandensis |
# Denise Guieysse

Denise Denisette Guiysse, ganet e 1907 e Vire (Calvados) hag aet da Anaon e Sant-Nazer e 1997, a oa ur vroadelourez vreizhat. Merc'h e oa da Marsel Guieysse (Kaodan, 1881 – Vitry-sur-Seine, 1967) ha Marie Anglas (1878-1976).

## He buhez
### Yaouankiz

E 1907 e voe ganet. Dimezet ez eo bet gant Ange Alain Luec (1922-1987). Anavezet ez eo dreist-holl evit bezañ bet un harp leal d'he zad, a oa ur brodelour breizhat evelti.

### Stourm evit frankiz Breizh

Adal ar bloavezhioù 1920 e oa o vont etrezek an Emsav hag ar stourm evit frankiz Breizh. Reiñ a rae he holl nerzh da harpañ he zad er stourm. Ezel e voe e Strollad Emrenerien Vreiz (Parti autonomiste breton)
E-pad an Eil Brezel-bed e voe sekretourez Strollad Broadel Breizh evit Bro-Gwened.

## He zro-spered

Hervez Yann Fouéré el levr La Patrie interdite :
   Denise était un vrai soldat. Elle en avait l'allure un peu lourde. Elle semblait porter une sorte d'armure. Son ardeur bretonne n'avait d'égale que sa discrétion. Elle ne parlait guère et son visage ne laissait rien deviner. Sa capacité à garder des secrets, son dévouement, à l'époque où les persécutions policières commençaient à se faire plus lourdes sur les militants autonomistes, avaient fait d'elle à Paris la personne de confiance des dirigeants de Breiz Atao : elle rendit aussi de grands services, de nature différente, à Célestin Lainé, l'un des animateurs à l'époque de Gwenn-ha-du, et à François Debauvais qui était alors avec Olier Mordrel la figure de proue du nationalisme breton... — Yann Fouéré, La patrie interdite
   « Ur gwir soudard e oa Denise. An tres pounnerik anezhañ a oa ganti. Kredet e veze e oa o tougen un doare houarnwisk. Hec'h evezhiegezh hepkan a oa par d'he birvidigezh vreizhat. Ne gomze ket kalz ha he dremm ne ranne ket muioc'h. He ampartiz da zerc'hel sekredoù, hec'h emroüsted, d'ar mare ma kroge heskinerezh an archerien da bouezañ kreñvoc'h war ar stourmerien emrenerien, o doe he lakaet da vezañ den a fiziañs pennoù Breiz Atao e Pariz : mil vad a reas, e meur a zoare, da Célestin Lainé, a oa d'ar mare-se unan eus luskerien Gwenn-ha-du, ha da François Debauvais hag a oa da neuze gant Mordrel unan eus penntudennoù ar vroadelouriezh vreizhat... ».

## Tro-dro dezhi

* En he zi, e Vitry-sur-Seine (Val-de-Marne a-vremañ, Bro-C'hall), e varvas he zad Marsel Guieysse er bloavezh 1967 d'an oad a 86 vloaz.
* War lec'hienn Skol-Uhel ar Vro ez eo bet lakaet e listenn maouezed a Vreizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Denise Guieysse war geneanet.org
* ↑ Skol-Uhel ar Vro
* ↑ Yann Fouéré, La patrie interdite, France Empire, 1998, ISBN 978-2-7048-0566-2 (fr)
* ↑ Lec'hienn Skoluhelarvro.net: Femmes de Bretagne Guieysse Denise.
# Denise Mégevand

Denise Mégevand, ganet d'ar 27 a viz Mae 1917 e Geneva (Suis) ha marvet d'ar 27 a viz Kerzu 2004 e Saint-Julien-en-Genevois (Haute-Savoie, Bro-C'hall), a oa telennourez a-vicher. Deskardez e voe d'an delennourez klasel Lily Laskine. Brudet eo evit bezañ desket seniñ an delenn da Alan Stivell hag evit al labour a reas gant tad hennezh, Georges Cochevelou, en-dro d'an delenn geltiek. Hi an hini eo a gempennas an heuliad tonioù iwerzhonat anvet Gaeltacht a gaver war ar bladenn Renaissance de la harpe celtique (1971) gant Alan Stivell.

## Liammoù diavaez

* International Association of Harpists (en) (fr)
* Forum harpistique (fr)
# Denis Moutel

Denis Moutel zo eskob Sant-Brieg ha Landreger abaoe an 20 a viz Eost 2010.
# Denis Vrain-Lucas

Denis Vrin Lucas, pe « Vrain-Lucas », ganet d'ar 1añ a viz Kerzu 1816 e Lanneray (Eure-et-Loir) ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 1881 e Châteaudun, a oa ur falser gall hag a werzhe lizheroù gallek skrivet gant Aristoteles pe Jezuz.
Brudet eo evel oberour an « dastumad Chasles », ur pakad falsdornskridoù a zeuas a-benn da werzhañ d'ar matematikour Michel Chasles, goude kontañ e oant gwir zornskridoù.
Mab e oa d'un devezhour ha d'ur vatezh. Yaouankik e krogas da labourat er mereurioù met deskiñ a reas lenn ha skrivañ er skol. Goude e reas studioù; hep tremen e vachelouriezh avat.
# Denis Menchov

Denis Menchov zo ur marc'hhouarner rusian ganet d'ar 25 a viz Genver 1978 en Oryol (Rusia). Goude bezañ bet stummet en e vro gant skipailh CSKA Samara eo aet Menchov da Spagn evit dont da vezañ marc'hhouarner a-vicher evit Banesto. Gantañ en deus diskouezet ar Rusian e oa barrek d'ober disoc'hoù mat-kenañ war ar redadegoù a-dennadoù en ur c'hounit an Tour de l'Avenir 2001 pe ar c'hrez gwenn war hentoù Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2003. E 2005 e sinas evit Rabobank evit erlec'hiañ Levi Leipheimer e penn ar skipailh izelvroat. Dindan ar c'hrez orañjez eo aet ar maout gant Menchov div wech e Tro Spagn (2005 ha 2007) hag ur wech e Tro Italia, e 2009 evit kantvet vloaz ar redadeg. Daou bodiom en deus graet ivez war Tro Bro-C'hall (3 e 2008 ha 2010).

## Skipailhoù

* 2000. Banesto
* 2001-2003. iBanesto.com
* 2004. Illes Balears-Banesto
* 2005-2010. Rabobank
* 2011. Geox-TMC

## Loreadeg
### Tro Frañs

    Renkadur ar re yaouank (2003)
    1 tennad

### Tro Spagn

    Renkadur hollek (2005, 2007)
    Renkadur ar menez (2007)
    Renkadur steuet (2005, 2007)
    4 zennad

### Tro Italia

    Renkadur hollek (2009)
    2 dennad
Tour de l'Avenir (2001)
Tro Euskal Herria (2004)
Tro Murcia (2009)
# Denis Sassou Nguesso

Denis Sassou Nguesso (ganet d'an 23 a viz Du 1943) zo ur soudard, ur politikour kongoat ha prezidant Republik Kongo adalek 1979 betek 1992 hag adarre abaoe 1997. Deuñv Omar Bongo eo.
E 1969 e kemeras perzh e krouidigezh ar PCT (Parti Congolais du Travail) hag e 1979 e voe anvet da brezidant Republik Poblel Kongo. Addilennet e voe da brezidant gant ar PCT e 1984 hag e 1989. E 1992 e kollas an dilennadegoù. Goude bezañ tremenet daou vloaz e Bro-C'hall e tistroas d'e vro e 1997. Ur brezel diabarzh a darzhas neuze etre un arme savet gantañ hag arme Pascal Lissouba, prezidant Kongo. War-dro 400 000 den a vefe bet lazhet etre miz Mae ha miz Here 1997. Trec'h e voe Sassou Nguesso a en em lakaas en-dro da brezidant ar vro d'ar 25 a viz Here dre un taol-stad. Aozañ a reas ur referendom e 2002 evit cheñch ar vonreizh war batrom Bonreizh ar Vvet Republik c'hall : renad prezidantel, respet a 7 bloaz, mouezhiañ hollek eeun, gouarnamant renet gant ar prezidant. Dilennet e voe e 2002, 2009 ha 2016 e-kerzh dilennadegoù amsklaer. Ur vonreizh nevez a voe degemeret e 2015 dre referendom.

## Bilañs armerzhel

Bevañ a ra 70% eus ar boblañs gant dindan 1 dolar bemdez, daoust da binvidigezhioù ar porzhioù, ar mengleuzioù hag an tirreoul. Dle ar vro a oa brasañ ar bed dre annnezad er penn-kentañ, ha morse n'eo bet daskoret. Ingal eo bet ar c'hresk ekonomikel abaoe.

## Tamalloù

E-touez an aferioù-barn eo bet taolet ar bec'h warnañ emañ lazhadeg ar Beach hag afer ar madoù akuizitet fall. 18 ti a-stroñs ha 112 kont-bank en defe e Bro-C'hall.

## Liammoù diavaez

* (fr) Abadenn skingomz Rendez-vous avec vous diwar-benn Denis Sassou Nguesso hag e liammoù gant ar Françafrique

## Daveoù

* ↑ (fr) pennad L'Express : Denis Sassou N'Guesso « Je n'ai pas pillé les richesses du Congo », 2009-07-10
g • ka • kePrezidanted Republik Kongo :
* Fulbert Youlou · Alphonse Massamba-Débat · Alfred Raoul · Marien Ngouabi · Joachim Yhombi-Opango · Denis Sassou Nguesso · Pascal Lissouba · Denis Sassou Nguesso
# Denis de la Barde

Denis de la Barde (c. 1600 – 22 a viz Mae 1675) zo bet anvet da eskob Sant-Brieg d'an 10 a viz Mezheven 1641, kouzoumennet d'ar 26 a viz Mae 1642 ha sakret d'ar 6 a viz Gouere 1642 gant e eontr, arc'heskob Teurgn, en iliz Maria-lid e Pariz.
Er bloaz 1643, dirak Breujoù Breizh bodet e Gwened, e tisplegas prezegenn-gañv Armand Jean du Plessis de Richelieu, kardinal Richelieu]] (1585-1642).
Er bloaz 1644 e tiazezas kloerdi Sant-Brieg, a roas da veleien Urzh al Lazaristed eus Breuriezh ar Mision ; goude e dremenvan hepken e voe echuet al labourioù.
Graet en eus ivez adsevel en doare klasek ostaliri Bellescize, lojeiz eskibien Sant-Brieg.
* Troc'het ; e gab en aour e deir c'hregilhenn en sabel ; e veg en glazur e rodig-kentr en aour
* Kloerdi Sant-Brieg e 1926
* Ostaliri Bellescize
# De Morgannwg

De Morgannwg (Kreisteiz Morgannwg, e brezhoneg) zo bet anv unan eus an 8 kontelezh a oa e Kembre etre 1974 ha 1996. Savet e oa bet diwar rannidigezh kontelezh kozh Morgannwg.
Enni e oa bwrgeisdref sirol Kerdiz, kreisteiz kontelezh kozh Morgannwg, ha parrez St Mellons a oa e Sir Fynwy betek neuze.
E 1996 e voe adkemmpennet ar c'hontelezhioù, ha rannet De Morgannwg e div lodenn :
* Dinas Caerdydd, pe Keoded Kerdiz,
* Bwrdeistref Sirol Bro Morgannwg.
Keodedoù, Bwrdeistrefi sirol ha kontelezhioù abaoe 1996 (22 anezho)
Ar c'hontelezhioù etre 1974 ha 1996 (8 anezho)
Ar c'hontelezhioù istorel, a-raok o c'hempenn e 1974 (13 anezho)
# De Otter

De Otter a zo ur veilh koad lec'hiet en Amsterdam, e karter Westerpark. Meilh diwezhañ un hollad meilhoù koad bet savet etre ar XVII$^{vet}$ ha dibenn an XIX$^{vet}$ kantved e kornôg Singelgracht, hag a oa bevenn ar gêr d'ar mare-se, eo. De Otter a voe savet e 1631 hag ar skouer goshañ eus a re anvet Paltrokmolen eo. Hiziv an deiz ne chom nemet pemp anezho en Izelvroioù, ar peder meilh all evel-se a gaver e Haarlem, Zaandam, Zaanse Schans hag Arnhem.
D'ar mare ma voe savet e oa lec'hiet mat-tre : kalz avel a oa e diavaez kêr Amsterdam, ha ne oa ket pell diouzh an hentoù a veze implijet da gas koad. Pa greskas ar gêr e cheñchas an traoù : kalz nebeutoc'h a avel a oa. Kempennet e voe ar savadur e 1996 ha raktreset e oa kas anezhañ da Uitgeest. Ne savas ket a-du an dud e-karg eus arondisamant Westerpark. Dirak ul lez-varn e voe kaset an afer neuze : d'an 23 a viz Eost 2006 e voe divizet e chomfe ar veilh war dachenn Amsterdam. Ar miliner, Paul Rijkers e anv, a guitaas ar veilh hag a zo chomet disimplij dibaoe ar mare-se.

## Liamm diavaez

* De Otter war Nederlandse molendatabase (nedrlandeg)
# De Moeren (gwernioù)

De Moeren (ar gwernioù, en izelvroeg) a zo ur rannvro gant tachennoù bet gounezet war ar gwernioù e Flandrez, nepell eus Dukark, a-ramp war an harzoù etre Frañs ha Belgia.
# De Morgen

De Morgen (nederlandeg : ar mintin) a zo ur pemdezieg flandrezat ment ur berliner dezhañ. Ouzhpenn 70 000 skouerenn a vez gwerzhet bemdez. Krouet e voe e 1978 dre gendeuziñ div gazetenn sokialour : Vooruit ("War-raok") ha Volksgazet ("Kazetenn ar bobl"). En Arduinkaai, 29 e Brussel emañ sez ar gazetenn.
Ur gazetenn dizalc'h hag enni menozioù araokour eo De Morgen. E Flandrez ez eus kevezerezh etre hi ha kazetennoù all evel De Standaard ha De Tijd. Hervez Yves Desmet (hag eñ bet pennskrivagner ar gazetenn) ez eus bet degaset kemmoù bras er c'hazetenniñ e Flandrez gant doare De Morgen. Meur a wech eo bet priziet peogwir ez eo modern maketenn ar gazetenn.
Vooruit a voe krouet e Ghent gant Edward Anseele hag an niverenn gentañ a voe embannet d'an 31 a viz Eost 1884, a-raok krouidigezh Belgische Werklieden Partij (Strollad belgiat al labour) e 1885. Hiziv an deiz ez eo embannet De Morgen gant De Persgroep (embanner Het Laatste Nieuws).

## Kazetennerien brudet

* Paul Baeten Gronda, kazetenner
* Benno Barnard, kazetenner
* Geert Buelens, kazetenner
* Walter De Bock, kazetenner-enklasker ha pennskrivagner dre interim
* Saskia De Coster, kazetennerez
* Paul Goossens, pennskrivagner kentañ (1978-1991)
* Luuk Gruwez, kazetenner
* Eric Rinckhout, e-karg eus ar sevenadur
* Stephan Vanfleteren, luc'hskeudenner

## Notennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20120414221610/http://www.krantenindeklas.be/index.php?id=26 Kranten in de Klas: De Morgen, Krantenindeklas.be
* ↑ De Groene Amsterdammer

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Facebook De Morgen
* Twitter De Morgen
# De Pers

De Pers a zo ur pemdezieg nederlandek a vez skignet digoust en Izelvroioù. D'an 23 a viz Genver 2007 e voe embannet evit ar wech kentañ. Ment un tabloid a zo dezhañ, ha bemdez e vez skignet war-dro 200 000 skouerenn anezhañ. 40 den a labour evit ar pemdezieg, en Amsterdam emañ e sez. Kevezañ a ra gant Metro ha Sp!ts.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel