# Alberto Guillén Paredes

Alberto Guillén Paredes (Arequipa, 20 Genver 1897 – Mollendo, 20 Here 1935) a oa ur barzh perouat. Eñ ha Alberto Hidalgo Lobato (1897-1967) e voe ar varzhed pennañ eus Arequipa e deroù an XX$^{vet}$ kantved.

## Buhez

En Arequipa e su Perou e voe ganet Alberto, mab Manuel M. Guillén Amat ha Zoila Victoria Paredes. Goude bout skoliataet e Colegio Nacional de la Independencia Americana en Arequipa (1909 - 1912) ez eas gant e dud da chom da Puno, etre Arequipa ha Bolivia, ma kendalc'has gant e studioù e Colegio Nacional San Carlos. Tapet gantañ e vachillerato e tistroas da Arequipa evit studiañ al lennegezh hag ar gwir en Universidad Nacional de San Agustín.
Er bloaz 1917 e c'hounezas ur priz er genstrivadeg barzhonegoù aozet gant ar gazetenn El Heraldo, ar pezh e vroudas da vont da varzh. Bloaz goude e voe embannet Prometeo, e gentañ dastumad barzhonegoù, ma tiskouezas heuliañ skouer e genvroad Alberto Hidalgo Lobato ha heuliañ ar c'hiz a oa bet boulc'het gant ur c'henvroad all, ar barzh Abraham Valdelomar Pinto (1888-1919).
E 1920 e tivroas Alberto Guillén Parades da Lima da-geñver Kentañ Kendalc'h ar Studierien e Cuzco. Eno e tarempredas koulz skridaozerezhioù ar c'hazetennoù ha palez ar gouarnamant renet gant Augusto Bernardino Leguía y Salcedo (1863-1932) ; dre hanterouriezh hennezh en devoe ur yalc'had da vont da Spagn da studiañ. E Madrid e 1922 ez embannas La linterna de Diógenes, ul levr savet diwar gejadennoù ouzh skrivagnerien berouat ha spagnat hag a veve er gêr-benn. Ur brud dibad a c'hounezas e metoù al lennegezh spagnolek gant e stil droukc'hoapaus ha flemmus.
Pa voe distro da Berou e 1923 e tapas ar priz kentañ er Juegos Florales Universitarios, kenstrivadeg barzhonegoù ar skolioù-meur, kent mont da ziplomat evit brudañ Perou en estrenvro. E 1924 e voe e Mec'hiko hag e Kuba (1924) met buan e voe taget gant an hiraezh d'e vro, ha distreiñ da Lima a reas.
Da vat e voe degemeret e metoù ar varzhed spagnamerikan pa c'hounezas gant Oda a Bolivar ar genstrivadeg kevandirel a voe aozet e 1926 da-geñver kantvet gouel-bloaz Emgann Ayacucho (9 Kerzu 1824) ma voe trec'h Perou ha Kevre Kolombia Vras war Impalaeriezh trevadennel Spagn ; Simón Bolívar (1783-1830) a oa e penn Republik Perou d'ar mare-se.
Nebeut goude ez eas Alberto Guillén Paredes da weladenniñ Cuzco ha Puno en-dro. Er bloaz 1929 e voe anvet da sekretour kannadurezh Perou e Rio de Janeiro e Brazil, ma chomas betek diskar ar prezidant e 1930. Mont da Chile a reas neuze, ma chomas e Santiago. E 1932 e tistroas da Berou, ma klañvaas kent mervel e 1935.

## Oberennoù
### Barzhoniezh

* Prometeo (1917)
* Deucalión (1920 ha 1921)
* La imitación de nuestro señor Yo (1921)
* Laureles (1925)
* Oda a Bolivar (1928)
* Epigramas (1929)
* Cancionero (1935)

### Oberennoù all

* La linterna de Diógenes (1920), kendivizoù etre skrovagnerien spagnat ha perouat
* El libro de las parábolas (1921), dastumad pennlavaroù ha gwerzennoù berr
* Corazón infante (1923), romant berr
* Breve antología peruana (1930), teskad barzhonegoù perouat
* Poetas jóvenes de América (1930), teskad barzhonegoù spagnamerikan
* Leyenda patria (1935), meuleudigezh tri darvoud pouezus en Istor Perou

## Levrlennadur

* (es) Mariátegui, José Carlos. Siete ensayos de interpretación de la realidad peruana. Lima : Linkgua, 2009 (ISBN 978-84-9816-671-2)

## Liammoù diavaez

* (es) 'Alberto Guillén, el Buscador de si Mismo'. Kavet : 20 Du 2021.