OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Holland

    Evit implijoù all, gwelet Holland (disheñvelout).
Ul lodenn eus an Izelvroioù eo Holland. Gwechall e oa ur gontelezh e-barzh an Impalaeriezh Santel Roman.
E dibenn ar XVI$^{vet}$ kantved ez eas Holland d'ober Republik ar Seizh Izelvro Unanet (pe ar Proviñsoù-Unanet) (1581-1795) a-gevret gant proviñsoù all tro-war-dro. Da vare an Dispac'h gall e voe ur rann eus ar Republik batav da gentañ, a-raok bezañ, etre 1806 ha 1810, ul lodenn eus Rouantelezh Holland en em astenne war an holl Izelvroioù a zo bremañ, war-bouez un tamm eus Zeeland.
Dont a ra an anv eus Holtland, da lavaret eo hout-land (« bro ar c'hoad », evel Houtland er Westhoek). Roet e voe an anv-se d'ur rannvro goadek e-kichen Leiden.
Aliezik, e meur a yezh, e reer gant Holland evit ober anv eus hollad an Izelvroioù, dre fazi, rak n'eo nemet ul lodenn anezho (en hevelep doare e c'heller kavout ar ger hollandeg implijet e-lec'h nederlandeg).
E div broviñs eo rannet Holland bremañ : Noord-Holland (Holland an hanternoz) ha Zuid-Holland (Holland ar c'hreisteiz). Eno emañ kêrioù pobletañ an Izelvroioù : Amsterdam, Den Haag ha Rotterdam, ar porzh bras.
# Holland Nevez

Holland Nevez, diwar an anv izelvroek Nieuw-Holland, zo anv meur a dra:
* anv kozh Aostralia
* anv un drevadenn izelvroat e Brazil, gwelout Brazil izelvroat.
* anv un drevadenn izelvroat e Norzhamerika, gwelout Holland Nevez (Akadia)
# Holland–Dozier–Holland

Brian Holland (15 a viz C'hwevrer 1941), Lamont Dozier (16 a viz Even 1941) hag Eddie Holland (30 a viz Here 1939), lesanvet H.D.H., a oa un triad sonaozerien ha produerien sonerezh soul stadunanat a savas lodenn vrasañ kanaouennoù brudetañ an ti-embann pladennoù Motown, betek kuitaat an ti-embann e 1967. E 1990 e voent degemeret er Rock and Roll Hall of Fame.

## O buhez

Er bloavezhioù 1950 e kane pep hini anezho e strolladoù Rhythm and blues Detroit (Michigan). E 1958 en doa bet tro Eddie Holland da genlabourat gant Berry Gordy. Asambles gant e vreur Brian e voent degemeret gant Tamla Motown pa voe krouet (1959). Gant Eddie e voe enrollet Jamie, a gant ar ganaouenn-se e voe tizhet Top 30 SUA e 1961. gant Brian e voe produet Please Mr. Postman, kanet gant The Marvelettes. gant ar ganaouenn-se e voe tizhet renk kentañ charts SUA. Meur a bladenn a voe produet gant Lamont Dozier a-raok bezañ degemeret Motown e 1961.
Asambles e savjont meur a ganaouenn hollvrudet evit arzourien evel Mary Wells, The Miracles, Martha and the Vandellas (Heat Wave) ha Marvin Gaye (Can I Get A Witness, Baby Don't You Do It). Berry Gordy a c'houlennas ganto ober war-dro The Supremes peogwir ne rae ket berzh ar strollad. Sevel a rejont When The Lovelights Starts Shining Through His Eyes (renk 23 e miz Genver 1964). ganto e voe savet holl ganaouennoù brudetañ ar strollad : Where Did Our Love Go ?, Baby Love, Stop ! In The Name Of Love, I Hear A Symphony, You Keep Me Hangin’ On, You Can't Hurry Love. Kanaouennoù all a savjont evit The Isley Brothers ha The Four Tops. Boas e veze Holland-Lamont-Holland da genlabourat gant sonerien The Funk Brothers pe gant laz-seniñ sinfonek Detroit.

## Oberenn

* The Greatest Songs Written By Holland Dozier Holland,dastumad : The Supremes, The Four Tops, Martha Reeves, Marvin Gaye hag all. (Motown, 1985)
* Holland Dozier Holland - The Picture Never Changes (Fantasy, 1995)
* Holland Dozier Holland - Why Can't We Be Lovers - The Invictus Sessions (Sanctuary, 2000)
* Heaven Must Have Sent You: The Holland/Dozier/Holland Story, 3CD (Hip-O, 2005)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel HDH Records
* Pennad e lec'hienn ofisiel Rock and Roll Hall of Fame
# Holguera

Holguera zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 607 (2023).
# Holland ar C'hreisteiz

Holland ar C'hreisteiz (pe Holland ar Su, nederlandeg: Zuid-Holland) zo unan eus proviñsoù an Izelvroioù, a-hed Mor an Hanternoz. Gwechall e oa ul lodenn eus proviñs kozh Holland, a voe daouhanteret e 1840.
Unan eus proviñsoù pobletañ an Izelvroioù eo, gant 3 804 737 a annezidi e 2022 (22% eus poblañs an Izelvroioù).
En-dro dezhi emañ Zeeland er c'hreisteiz, Noord-Brabant er gevred, Gelderland ha proviñs Utrecht er reter, ha Noord-Holland en hanternoz. Den Haag (pe 's-Gravenhage) eo kêr-benn ar broviñs.
* Banniel
* Ardamezioù

## Kêrioù bras

| Alphen aan den Rijn Capelle aan den IJssel Delft | Den Haag Dordrecht Gouda | Leiden Rotterdam Schiedam | Spijkenisse Vlaardingen Zoetermeer |
# Fontegreca

Fontegreca zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Fontano

Fontano en italianeg, Fontan e galleg, Funtan e ligureg, zo ur gumun c'hall e departamant an Alpes-Maritimes. Niver an annezidi a sav da 310 (1 Genver 2021).

## Istor

Italian e oa ar gumun a-raok Feur-emglev Pariz (1947) pa voe roet da Vro-C'hall evel digoll goude an Eil brezel-bed.
# Fonte

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fonte (mammenn, feunteun e brezhoneg) zo un anv-lec'h e meur a yezh latin : (galizeg, italianeg, portugaleg, spagnoleg) hag all.

## Italia

* Altofonte
* Fontechiari
* Fontegreca
* Fonteno
* Fonte Nuova
* Fontevivo

## Portugal

* Fonte (Gaula), e parrez Gaula, e kumun Santa Cruz (Madeira), en enez Madeira.

## Pennadoù kar

* Font e katalaneg hag okitaneg.
* Fontaine e galleg.
* Fuente e spagnoleg.
# Fonte (Italia)

Fonte zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Fontecchio

Fontecchio zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Fonte Nuova

Fonte Nuova zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Fontechiari

Fontechiari zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Fontellas

Fontellas zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Fontenay

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fontenay zo un anv-lec'h gallek hag un anv-tiegezh.

## Bro-C'hall

* Fontenay, en Eure
* Fontenay, en Indre
* Fontenay, e Manche ;
* Fontenay, e Saône-et-Loire ;
* Fontenay, e Seine-Maritime ;
* Fontenay, e Vosges;
* Fontenai-les-Louvets, en Orne;
* Fontenai-sur-Orne, en Orne;
* Fontenay-aux-Roses, en Hauts-de-Seine ;
* Fontenay-de-Bossery, en Aube ;
* Fontenay-en-Parisis, e Val-d'Oise ;
* Fontenay-le-Comte, e Vendée ;
* Fontenay-le-Fleury, en Yvelines ;
* Fontenay-le-Marmion, e Calvados ;
* Fontenay-le-Pesnel, e Calvados;
* Fontenay-lès-Briis, en Essonne
* Fontenay-le-Vicomte, en Essonne
* Fontenay-Mauvoisin, en Yvelines;
* Fontenay-près-Chablis, en Yonne ;
* Fontenay-près-Vézelay, en Yonne ;
* Fontenay-Saint-Père, en Yvelines;
* Fontenay-sous-Bois, e Val-de-Marne;
* Fontenay-sous-Fouronnes, en Yonne ;
* Fontenay-sur-Conie, en Eure-et-Loir ;
* Fontenay-sur-Eure, en Eure-et-Loir ;
* Fontenay-sur-Loing, e Loiret;;
* Fontenay-sur-Mer, e Manche;
* Fontenay-sur-Vègre, e Sarthe;
* Fontenay-Torcy, en Oise;
* Fontenay-Trésigny, e Seine-et-Marne;
* Géfosse-Fontenay, e Calvados;
* Saint-Martin-de-Fontenay, e Calvados;
* Fontenay-le-Tesson, aotrouniezh kozh rannet etre Saint-Martin-de-Fontenay ha Saint-André-sur-Orne.
# Frédéric Morvan

Frédéric Morvan zo ur c'helenner hag un enklasker war an Istor, bet ganet e Brest e 1965. Arbennigour eo war Istor Breizh ar Grennamzer. Agregad ha doktor eo.

## Buhez

O labourat hag o chom e Bro-Leon emañ-eñ. Tapet en doa un doktorelezh war Istor ar Grennamzer goude bezañ bet studiet Le Livre des Osts m'eo bet renablet ar varc'heien hag ar wizien armet a voe kouviet d'en em ginnig armet-holl gant an dug Yann II Breizh e 1294.

## Obererezh

Krouet en deus Kreizenn Istor Breizh hag eñ eo ar c'hadoriad anezhi. E enklaskoù war ar varc'heien vrezhon zo bet bodet e-barzh tri levr ha n'o deus ket un titl unvan. Diskouez a ra an troc'h geopolitikel a voe etre tudjentil div lodenn eus Breizh, re an Norzh a voe roet domanioù dezho gant Gwilherm Iañ Bro-Saoz ha re ar Su na oant ket troet ouzh ar vro-se. E-doug ar Grennamzer e voe daou dra a bouez evit pennadurezhioù Breizh : kontrollañ an ahel Sant-Maloù-Roazhon-Naoned a oa re zigor d'ar Saozon ha d'ar C'hallaoued, ha mirout en o c'herz domanioù arc'hantus an dug ha perc'hennadennoù an aotrounez all tramor.

## Embannadennoù

* C'est un Breton qui a prononcé le discours le plus important de l'Histoire, e-barzh Bretons, niv. 160, Genver 2020.
* Bretons sur Seine : quinze siècles de présence bretonne à Paris, Ouest-France, 2019.(ISBN 978-2-7373-8115-7), p. 18.
* Bretagne, l'Histoire confisquée, Le Cherche-midi, 2017.(ISBN 978-2-7491-5504-3)
* Généalogies des ducs de Bretagne, Jean-Paul Gisserot, 2013.
* Les chevaliers bretons, Levrenn 1, Les Chevaliers bretons, entre Plantagenêts et Capétiens du milieu XIIe au milieu XIIe, Coop Breizh, 2014.(ISBN 978-2-84346-670-0)
* Les chevaliers bretons, Levrenn 2, La Chevalerie bretonne et la formation de l'armée ducale, 1260-1341, PUR, 2009. Tennet eus e dezenn.(ISBN 978-2-7535-0827-9)
* Les chevaliers bretons, Levrenn 3, La Chevalerie bretonne au temps de Bertrand du Guesclin, Kreizenn Istor Breizh, Porspoder, 2016.
* Les Bretons, l'esprit valeureux et l'âme fière, 1870 à 1970, Michel Lafon, 2014.
# Fréhel (Marguerite Boulc'h)

Fréhel, a oa Marguerite Boulc'h he gwir anv, ganet e Pariz, 2 boulevard Bessières, d'an 13 a viz Gouere 1891 ha marvet d'an 3 a viz C'hwevrer 1951 e Pariz ivez, a oa ur ganerez wirvoudel brudet-tre etre an daou vrezel.

## Buhez

Merc'h e oa d'ur borzhierez a orin breizhat. Tremenet he doa he yaouankiz e karterioù poblet-stank eus Pariz e-lec'h ma werzhe traoù a di da di pa oa 15 vloaz. A-drugarez d'he labour e kejas gant Caroline Otero, brudet evel La Belle Otero, a oa un arzourez azeulet d'ar mare-se. Ken plijet e voe Caroline Otero gant kened ha mouezh Marguerite Boulc'h ma kinnigas dezhi kanañ dindan al lesanv «Pervenche».

### Kanaouennoù

* J'ai l'cafard (1927)
* La Valse des coups de pieds au... boum (1927)
* L'Obsédé (1930)
* Pauvre grand (1930)
* Sous la blafarde (1930)
* Comme un moineau (1930)
* Comme une fleur (1931)
* La Coco (1931)
* Quand on a trop de cœur (1931)
* La Chanson du vieux marin (1931)
* À la dérive (1931)
* Musette (1932)
* Le Grand Léon (1933)
* C'est un mâle (1933)
* Si tu n'étais pas là (1934)
* La Peur (1935)
* Il encaisse tout (1935)
* Il est trop tard (1935)
* Où sont tous mes amants ? (1935)
* Rien ne vaut l'accordéon (1935)
* La Valse à tout le monde (1936)
* Le Fils de la femme poisson (1936)
* Les filles qui la nuit ... (1936)
* Maison louche (1936)
* Tel qu'il est (1936)
* Et v'la pourquoi (1936)
* Pépé le moko (1936)
* Sous la flotte (1936)
* Tout change dans la vie (1936)
* C'est un petit bal musette (1936)
* Pleure (1937)
* Derrière la clique (1938)
* L'Amour des hommes (1938)
* La Chanson des fortifs (1938)
* La Môme Catch-catch (1938)
* Ohé ! les copains ! (1939)
* La Der des der (1939)
* La Java bleue (1939)
* Sans lendemain (1939)

## Filmoù

* 1949 : Maya, Raymond Bernard : Notre Mère
* 1949 : Un homme marche dans la ville, Marcel Pagliero
* 1947 : L'Homme traqué, Robert Bibal
* 1941 : L'Enfer des anges, Christian Jaque
* 1940 : L'Entraîneuse, Albert Valentin
* 1939 : Berlingot et compagnie, Fernand Rivers
* 1939 : Une java, Claude Orval
* 1938 : La Maison du Maltais, Pierre Chenal
* 1938 : Le Puritain, Jeff Musso
* 1938 : La Rue sans joie, André Hugon
* 1937 : Pépé le Moko, Julien Duvivier
* 1937 : L'Innocent, Maurice Cammage
* 1936 : Radio, Maurice Cloche
* 1936 : Le Roman d'un tricheur, gant Sacha Guitry
* 1936 : Gigolette, Yvan Noé
* 1934 : Je n'ai plus rien, Germaine Dulac
* 1934 : Amok de Fédor Ozep
* 1934 : La Rue sans nom, Pierre Chenal
* 1932 : Cœur de lilas, gant Anatol Litvak, ma kan la Douleur

## Liammoù diavaez

* M'hoc'h eus c'hoant da selaou La Java bleue
# Frénouville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Frénouville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Frénouville e Kanton Bourguébus hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Val ès dunes |
| Kanton | Bourguébus |
| Kod INSEE | 14287 |
| Kod post | 14630 |
| Maer | Monique Paris |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,45 km² |
| Led | 49° 08' 16" Norzh |
| Hed | 00° 14' 35" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 15 m |
| Uhelder bihanañ | 9 m |
| Uhelder brasañ | 47 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1593 (2006) |
| Stankter | 247 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Frénouville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* 1927: bodet e voe kumunioù Le Poirier ha Frénouville.
* Eil brezel-bed: mervel a reas pemp den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Frénouville e-pad Aloubadeg Normandi e 1944, unan anezhe e miz Even, ar re all a voe mitrailhet d'an 12 a viz Gouere. Dieubet e voe Frénouville e-pad an Oberadenn Goodwood gant lu ar Rouantelezh-Unanet. Bourc'h "Le Poirier" a voe tapet gant troadeion ar Guards Armoured Division d'an 19 a viz Gouere 1944. Dirak Frénouville e tale ur strollad-emgann eus an 12vet SS Panzer-Division Hitlerjugend, skoazellet gant meur a strollad-kanolioù, ouzh ar Vreizhveuriz. E-pad an noz e voe dilezet ar vourc'h gant an Alamaned ha dieubet e voe d'an 20 gant an 32nd Guards Brigade (Coldstream Guards, Welsh Guards hag Irish Guards)

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Varzhin, bet damzistrujet gant ar bombezadegoù e-pad Aloubadeg Normandi.
* Chapel Intron-Varia e Le Poirier.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a dud |
| Aostralia | 1 (Aerlu) |
| Hollad | 1 |
Karrnijour e oa. Marvet eo d'ar 6 a viz Even 1944 e-doug Dilestradeg Normandi, e-pad an Eil brezel-bed.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Normandie 44 - la Mémoire
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Frémicourt

Kumunioù Frañs :
| Anv | Frémicourt |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Bapaume |
| Kanton | Bapaume |
| Kod INSEE | 62353 |
| Kod post | 62450 |
| Maer | Daniel Tabary |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,63 km² |
| Led | 50° 06' 42" Norzh |
| Hed | 02° 54' 11" Reter |
| Uhelder kreiz | 115 m |
| Uhelder bihanañ | 98 m |
| Uhelder brasañ | 127 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 312 (2007) |
| Stankter | 55 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Frémicourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Fréron

Fréron zo un anv-tiegezh gallek.

## Tud

* Élie Fréron (1718-1776), kazetenner, enebour bras Voltaire ;
* Louis-Marie-Stanislas Fréron (1754-1802), e vab, kazetenner ha dispac'her gall, serc'heg da Pauline Bonaparte.
# Frédéric Pillot

Frédéric Pillot, ganet e 1967, en Hayange, en departamant Moselle, zo un tresour gall hag a labour evit tier-embann levrioù-bugale dreist-holl. Hiriv emañ o chom e Strasbourg.
Krog e oa da dresañ albomoù istorel. Treset en deus ur c'hoari miltamm ivez.

## Oberennoù

-e ti Glénat
* "Tambow",
* "Simplissicimus", 1994. Istor gant Roger Seiter.
-e ti Milan
* "Carnets Nature", en dastumad «copain».
# Frédéric Ozanam

Antoine-Frédéric Ozanam oa ur c'helenner Lennegezh arallvro er Sorbonne. Krouiñ a reas ar gevredigezh anvet Société de Saint-Vincent-de-Paul. Un istorour ha skridarnodour katolik gall e oa.
Ganet eo bet e Milano d'an 23 a viz Ebrel 1813. Aet eo da Anaon e Marselha d'an 8 a viz Gwengolo 1853.
Lakaet eo bet da wenvidig gant ar Pab Yann-Baol II d'an 22 a viz Eost 1997.
# Fréteval

Fréteval :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 41095 |
| Kod post | 41160 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Lec'hienn web | http://freteval.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 053 ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Fréteval a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.

## Douaroniezh

20,49 km2 eo gorread ar gumun.

## Poblañs

War-dro 1 149 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Melestradurezh

E 2014 e voe addilennet Bernard Pillefer da vaer.

## Liammoù diavaez

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Gorza

Gorza ( Güesa hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria, e Traonienn Zaraitzu.

## Rannoù

Rannet eo ar gumun etre daou guzul
* Gorza
* Igari
* ur gêriadennig zo ivez: Erripalda, enni un ti bras (caserio) hag un iliz kozh dirapar.

## Poblañs

| Anv | Niver a dud (2006) |
| Gorza | 35 |
| Igari | 26 |
Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 79 | 78 | 78 | 74 | 75 | 72 | 68 | 66 | 65 | 64 | 62 |
| Dihelloù: Gorza ha Instituto de Estadística de Navarra |||||||||||
# Gossolengo

Gossolengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
# Gorslwyd

Gorslwyd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddona, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 304 km eus Kerdiz.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Gort (lizherenn)

Gort a zo anv iwerzhonek an daouzekvet lizherenn eus al lizherenneg oghamek (ᚌ). Talvezout a ra e anv "maez". Liammet eo hemañ ouzh ar c'hembraeg garth (liorzh). E dalvoudegezh fonetik a zo g.
# Gortoz pell, gortoz gwell

Gortoz pell, gortoz gwell zo ur c'hrennlavar brezhonek hag a gaver e bar e meur a yezh.

## Yezhoù all

* Good things come to those who wait, pe all (good) things come to those who wait, a vez lavaret e saozneg ivez. Met wait an see, disheñvelik e ster a zo brudetoc'h e saozneg.
* Gut Ding will Weile haben, en alamaneg, a dalv kement ha Tra vat en deus ezhomm amzer:
* Las cosas buenas vienen a aquellos que esperan, e spagnoleg
* Tutto viene a chi sa aspettare, en italianeg, "pep tra a deu da gement hini a c'hortoz";
* Quem espera sempre alcança, e portugaleg, "neb a c'hortoz a dizh bepred".
* Tout vient à point à qui sait attendre, e galleg. Kavet e vez « Tout vient à poinct, qui peult attendre », el levr Pantagruel (Levr IV, pennad 48), gant François Rabelais.

## Liamm diavaez

* Kar da "tout vient à point à qui sait attendre" e galleg
# Gosnay

Kumunioù Frañs :
| Anv | Gosnay |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Barlin |
| Kod INSEE | 62377 |
| Kod post | 62199 |
| Maer | Francis Verloo |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,21 km² |
| Led | 50° 30' 29" Norzh |
| Hed | 02° 35' 15" Reter |
| Uhelder kreiz | 29 m |
| Uhelder bihanañ | 25 m |
| Uhelder brasañ | 61 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 078 (2007) |
| Stankter | 487 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Gosnay a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Gosaldo

Gosaldo a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
# Gorzegno

Gorzegno (Gorzègn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Gotaine-Irabarne

Gotaine-Irabarne (Gotenh-Libarren en okitaneg; Gotein-Libarrenx e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e Kanton Maule-Lextarre. Div rann zo anezhi, Gotaine, hag Irabarne.

## Skeudennoù

* Ti-kêr Gotaine
* Polotva Gotaine
* Mein-bez e bered kozh Gotaine
* Iliz Irabarne
* Mein-bez Irabarne
* Ar stêr Ühaitza en Irabarne

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gotarrendura

Gotarrendura zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Jarosław Kaczyński

Jarosław Aleksander Kaczyński (bet ganet d'an 18 a viz Mezheven 1949 à Varsovia e Polonia), a zo ur politikour polonat anezhañ. E penn ar gostezenn bolitikel Gwir ha Justis (PiS) emañ abaoe 2003. Breur gevell eo da Lech Kaczyński, a oa Prezidant Polonia, pa oa-eñ Kentañ Ministr, etre miz Gouere 2006 ha miz Du 2007.
# Jars

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Jars zo ur ger gallek, hag ur ger saoznek, hag anv meur a dra.

## E galleg

* anv ar garz, par ar waz, e galleg,
* un anv-tiegezh:
** Gabriel Jars (1732-1769) metalour gall.
* Jars (Cher), kumun c'hall en departamant Cher.

## E saozneg

* liester ar ger jar, hag a vez lavaret ivez eus ur pod
* Jars of Clay ul laz-seniñ kristen eus Nashville, Tennessee e SUA.

## Pennadoù kar

* jar
* jahr
# Jaroslav Seifert

Jaroslav Seifert zo ur barzh ha kazetenner tchek ganet e Žižkov e 1901 ha marvet e 1986.
E-touez e oberennoù emañ Město v slzách (Kêr o ouelañ) pe Deštník z Piccadilly (Disglavier Piccadilly).
Bet en deus priz Nobel al lennegezh e 1984.
# Jarosław Dąbrowski

Un dispac'hour polonat oa Jarosław Żądło-Dąbrowski (Jaroslav Dombrowski e galleg), aet eo da Anaon e-pad darvoudoù Kumun Pariz d'an 23 a viz Mae 1871.
Ganet e voe e Jitomir e Bro-Bolonia (Impalaeriezh Rusian) d'an 13 a viz Du 1836. Mab ur familh paour eus an noblañs e oa hag ober a reas e studioù e Brest-Litovsk hag e Sankt Peterbourg. Mont a reas e Lu ar C’haokaz betek 1859. Pa zistroas en em lakaas en Akademiezh al lu. Kaset e voe da Varsovia da vougañ an emsavadeg. Emglev a reas gant ar re-se betek mont er C’hengor Broadel Kreiz. Harzet e voe e 1862 ha kondaonet d’ar marv. E 1864 e voe cheñchet e gastiz e harlu. E Bro-C’hall ec'h erruas e 1865 ha gounit a rae e dammig kreun dre dresañ. E 1866, e-pad ar brezel etre Italia hag Aostria, e kejas gant republikaned evel Delescluze, Varlin ha Auguste. E-pad ar Sez e voe harzet div wech abalmour m'en doa kavet abeg en difenn, kement-se war ul levr-stroll.
Pa grogas ar Gumun e voe lakaet da gomandant an XII$^{vet}$ lejion. Adalek an 9 a viz Ebrel e voe lakaet e-penn difenn an dachenn ar muiañ taget: Neuilly. Rossel a roas dezhañ renadur holl soudarded ar ribl dehoù. C’hoant en doa d'implij ar c'hanolierezh met ne voe ket selaouet. D’an 23 a viz Mae e voe gloazet-bras war bardell straed Myrrhe. Mervel a reas div eurvezh diwezhatoc’h. E gorf a voe kaset d’ar Père-Lachaise evit bezañ enoret. Ur chapel-biledoù a voe aozet hag ar bobl a rae al lost evit pokat da dal gwellañ jeneral ar Gumun. War a seblant e vije bet douaret korf Dombrowski e bered Ivry, hogen den ne oar pelec’h emañ e gorf.