OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sierra de Guadarrama

Ar Sierra de Guadarrama zo un aradennad menezioù eus Spagn, etre Segovia ha Madrid.
En em astenn a ra a-hed un 80 km bennak hag un harz eo etre uhelgompezenn an norzh ha hini ar su hag a ya d'ober ar Meseta Central e-kreiz Spagn.
Un harz naturel eo ivez etre diazad doureier an Tajo, er c'hreisteiz, ha hini an Duero, en hanternoz.
Menez Peñalara eo ar menez uhelañ er Sierra de Guadarrama, gant 2 430 metr uhelder.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sierra de Yeguas

Sierra de Yeguas zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Málaga.
# Sifaka

Sifakaed :
| Propithecus diadema ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Indriidae |
| Genad : | Propithecus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sifakaed eo al lemured a ya d'ober ar genad Propithecus. Bevañ a reont e Madagaskar.

## Spesadoù

* sifaka talgenet, Propithecus diadema
** Propithecus candidus pe P. diadema candidus
** sifaka Milne-Edwards, Propithecus edwardsi pe P. diadema edwardsi
** sifaka Perrier, Propithecus perrieri pe P. diadema perrieri
* sifaka Tattersall, Propithecus tattersalli
* sifaka Verreaux, Propithecus verreauxi
** sifaka Coquerel, Propithecus coquereli pe P. verreauxi coquereli
** sifaka kabellek, Propithecus coronatus pe P. verreauxi coronatus
** sifaka Decken, Propithecus deckenii pe P. verreauxi deckenii
# Sierra Parima

Ar Sierra Parima zo menezioù eus Venezuela, e Kompezenn ar Gwianaoù, etre 500 ha 1500 metr.
Eno emañ eien ar stêr Orinoko.

## Levrlennadur

* L'Amazone, un géant blessé (1988). Alain Gheerbrant. Découvertes Gallimard.
# Sierra de las Villuercas

Ar Sierra de las Villuercas zo menezioù en Extremadura. Ar menez uhelañ eo ar Pico la Villuerca, 1603 m.
# Schagen

Schagen (distagañ :) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, e rannvro West-Friesland, en Izelvroioù. Ur gêr eo abaoe 1415. 19,35 km² eo gorread Schagen, ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 18 738 annezad enni. Un ti-gar a zo ma c'haller tapout un tren Intercity da vont da Den Helder pe Alkmaar, Amsterdam, Utrecht, Arnhem ha Nijmegen. Un eurvezh-hent a zo ezhomm da vont betek ti-gar kreiz Amsterdam (Amsterdam Centraal).

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Schagen ez eus 17 dileuriad :
* PvdA - 5 dileuriad
* VVD - 5 dileuriad
* CDA - 3 dileuriad
* SP - 2 zileuriad
* Duurzaam Schagen - 2 zileuriad

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Schagen
* Kartenn Schagen
* Kartenn ar gumun a-bezh (Dutch)
* Keleiern diwar-benn Schagen
* Schagen FM
* Keleier diwar-benn Schagen
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Schach Report

Schach Report a zo ur gazetenn alamanek gouestlet d'an echedoù embannet en Alamagn. Günter Lossa eo he fenngazetennour.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Schaakbulletin

Schaakbulletin a zo ur gazetenn izelvroek gouestlet d'an echedoù embannet en Izelvroioù. Jam Timman eo he fenngazetennour.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Schach Magazin 64

Schach Magazin 64 a zo ur gazetenn alamanek gouestlet d'an echedoù embannet en Alamagn. Otto Borik eo he fenngazetennour.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Sch

Un deirgrafenn latin eo Sch, sch implijet gant an alamaneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʃ].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Schalk Burger

Schalk Willem Petrus Burger, ganet d'an 13 a viz Ebrel 1983 e Port Elizabeth (Suafrika), a zo ur c'hoarier rugbi XV etrebroadel suafrikan.
# Scerni

Scerni zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Schach

Schach a zo ur gazetenn alamanek gouestlet d'an echedoù embannet en Alamagn. Dieter Ackermann eo he fenngazetennour.

## Dave

* Rubens Filguth, Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado, Porto Alegre : Artmed, 2005, 240 pajenn.
# Plomer Taczanowski

Plomer Taczanowski :
| Ur plomer Taczanowski, treset gant Keulemans. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Podiceps |
| Anv skiantel ||
| Podiceps taczanowskii Berlepsch & Sztolcman, 1894 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomer Taczanowski a zo un evn dour, Podiceps taczanowskii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv al loenoniour poloniat Władysław Taczanowski (1819-1890).

## Annez

Brosezat eo al labous e Perou, tro-dro da lenn Junín kement ha bezañ resis.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Taczanowski en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.

## Liamm diavaez

* Podiceps taczanowskii war al lec'hienn Avibase.
# Plomer Zeland-Nevez

Plomer Zeland-Nevez :
| Ur plomer Zeland-Nevez. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Poliocephalus |
| Anv skiantel ||
| Poliocephalus rufopectus Gray, 1843 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomer Zeland-Nevez a zo un evn dour, Poliocephalus rufopectus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Brosezat eo al labous e Zeland-Nevez : ne vez kavet nemet en Enez an Norzh hiziv an deiz.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Zeland-Nevez en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.

## Liamm diavaez

* Poliocephalus rufopectus war al lec'hienn Avibase.
# Plombières (Belgia)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Plombières (frankeg :Op-ene-Bliiberech ; alamaneg : Bleiberg ; izelvroeg : Blieberg) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 53,17 km²
* Poblañs (2022) : 10 682 a dud
* Stankter : 201 den/km²

## Aezamantoù yezhel

Ur gumun c'hallek gant aezamantoù yezhel eo : aotreet e vez kelenn en alamaneg hag en izelvroeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Notre-Dame del'Assomption – Mariä Himmelfahrt
# Plomer-kuchenn

Plomer kuchenn :
| Ur c'houblad plomered kuchenn Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Podicipediformes |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Podiceps |
| Anv skiantel ||
| Podiceps cristatus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Plomer kuchenn (liester: Plomered kuchenn) zo un evn dour, Podiceps cristatus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

En Eurazia dreist-holl e vev al labous.

## Isspesadoù

Tri isspesad zo dezhañ :
* Podiceps cristatus australis a gaver en Aostralia ha Zeland-Nevez,
* Podiceps cristatus cristatus a gaver e gwalarn Europa, er morioù Du, Kaspia ha Kreizdouar, e reter ha su Azia,
* Podiceps cristatus infuscatus a gaver e reter ha su Afrika.

## Liammoù diavaez

* Podiceps cristatus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Perig Herbert "Anvioù laboused Europa", Hor Yezh, niv.189, 1992, p.47.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Plomer Aostralazia

Plomer Aostralazia :
| Ur plomer Aostralazia. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Tachybaptus |
| Anv skiantel ||
| Tachybaptus novaehollandiae (Stephens, 1826) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomer Aostralazia a zo un evn dour, Tachybaptus novaehollandiae an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Ul labous 25-27 kantimetrad hed eo, ur vent hag a laka anezhañ e-touez bihanañ izili eus kerentiad ar Podicipedidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Aostralia, Ginea Nevez, Zeland-Nevez, inizi Salomon, Timor hag inizi all eus Aostralazia, hag inizi all ar meurvor Habask.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Aostralazia en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.

## Liamm diavaez

* Tachybaptus novaehollandiae war al lec'hienn Avibase.
# Plomer Madagaskar

Plomer Madagaskar :
| Ur plomer Madagaskar. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Tachybaptus |
| Anv skiantel ||
| Tachybaptus pelzelnii (Hartlaub, 1861) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomer Madagaskar a zo un evn dour, Tachybaptus pelzelnii an anv skiantel anezhañ.
Dibabet e oa bet e anv skiantel da enoriñ an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, kresteneg ha pesked bihan.

## Annez

Brosezat eo al labous e Madagaskar.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Madagaskar en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.

## Liamm diavaez

* Tachybaptus pelzelnii war al lec'hienn Avibase.
# Plomer an Andoù

Plomer an Andoù :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Genad : | Podiceps |
| Anv skiantel ||
| Podiceps andinus (Schauensee, 1959) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomer an Andoù (Podiceps andinus) a oa un evned dour e-touez kerentiad ar Podicipedidae.
Er bloavezhioù 1940 e oa paot ar plomer-se c'hoazh. E 1968 ne veze renablet ken nemet 300 hinienn, hag e 1977 e voe gwelet teir hinienn evit ar wech diwezhañ. E 1981 ha 1982 e voe graet enklaskoù evit dont a-benn da ziskoachañ un hinienn bennak, en aner. Renket eo bremañ e-touez ar spesadoù aet da get.
Liesseurt e vefe an abegoù :
* distruj ha saotradur e diriad naturel (tennet ar raoskl hag implij louzoù enep-amprevaned),
* degas an dluzh a breizhatae ar pologed,
* ar chase.

## Annez

Bevañ a rae al labous e Kolombia, e-kichen lenn Tota dreist-holl.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket Podiceps andinus en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.

## Liamm diavaez

* Podiceps andinus war al lec'hienn Avibase.
# Plomenn-skouer

Ur blomenn-skouer zo ur benveg hag a servij da sevel mogerioù skouer.
# Plomer (evn)

Plomered :
| Daou blomer gouzoug du ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Podicipediformes |
| Kerentiad : | Podicipedidae |
| Anv skiantel ||
| Podicipediformes Fürbringer, 1888 ||
| Anv skiantel ||
| Podicipedidae Bonaparte, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar plomered eo an evned dour eus an urzhiad Podicipediformes; n'eus nemet ur c'herentiad: hini ar Podicipedidae.

## Spesadoù

C'hwec'h genad ha 24 spesad plomered a zo:
* Tachybaptus (Reichenbach, 1853)
** † Plomer Alaotra (Tachybaptus rufolavatus) (aet da get)
** Plomerig rous (Tachybaptus ruficollis)
** Tachybaptus tricolor
** Plomer Aostralazia (Tachybaptus novaehollandiae)
** Plomer Madagaskar (Tachybaptus pelzelnii)
** Plomer bihan (Tachybaptus dominicus)
* Podilymbus (Lesson, 1831)
** Plomer beg tev (Podilymbus podiceps)
** † Plomer Atitlan (Podilymbus gigas) (aet da get)
* Rollandia (Bonaparte, 1856)
** Plomer Rolland (Rollandia rolland)
** Plomer Titicaca (Rollandia microptera)
* Poliocephalus (Selby, 1840)
** Plomer penn-kozh (Poliocephalus poliocephalus)
** Plomer Zeland-Nevez (Poliocephalus rufopectus)
* Podiceps (Latham, 1787)
** Plomer bras (Podiceps major)
** Plomer gouzoug ruz (Podiceps grisegena)
** Plomer-kuchenn (Podiceps cristatus),
** Plomer bougennek (Podiceps auritus)
** Plomer gouzoug du (Podiceps nigricollis)
** † Plomer an Andoù (Podiceps andinus) (aet da get)
** Plomer arc'hant (Podiceps occipitalis)
** Plomer Taczanowski (Podiceps taczanowskii)
** Plomer Arc'hantina (Podiceps gallardoi)
* Aechmophorus (Coues, 1862)
** Plomer ar c'hornôg (Aechmophorus occidentalis)
** Plomer Clark (Aechmophorus clarkii)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ Geriadur An Here p. 1052, Geriadur Favereau, Geriadur Ménard.
# São Thomé das Letras

São Thomé das Letras pe São Tomé das Letras zo ur gumun eus Brazil e stad Minas Gerais. 6 880 a dud a oa o chom enni e 2008.
# São Tomé

    Evit implijoù all, gwelet São Tomé (disheñvelout).
São Tomé eo kêr-benn stad São Tomé ha Príncipe ha kêr vrasañ ar vro, hag a-bell. Emañ-hi en enez São Tomé. Talvezout a ra hec'h anv portugalek kement ha "Sant Tomaz". 56 166 a dud a oa o chom enni e 2005.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# São Tomé (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
São Tomé zo un anv-lec'h portugalek.

## Brazil

* São Tomé (Rio Grande do Norte), e Rio Grande do Norte
* São Tomé (Paraná), e Paraná
* São Thomé das Letras, e Minas Gerais

## India

* São Tomé de Meliapor, trevadenn bortugalat kozh

## São Tomé ha Príncipe

* São Tomé, kêr-benn ar vro
* Enez São Tomé, m'emañ kêr-benn ar vro

## Pennad kar

* Santo Tomé
# São Roque

São Roque zo un anv-lec'h portugalek.

## Gerdarzh

Diwar an anv Roque, stumm portugalek anv Sant Rok.

## Lec'hioù
### Brazil

* São Roque (São Paulo), kêr

### Portugal

* São Roque (Funchal)
* São Roque (Oliveira de Azeméis)
* São Roque (Ponta Delgada)
* São Roque do Faial
* São Roque do Pico, kêr en Ilha do Pico, en Açores
** São Roque do Pico (parrez), ur barrez er gêr-se.

## Pennad kar

* San Roque
# São Pedro do Sul

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
São Pedro do Sul zo un anv-lec'h portugalek a gaver e Portugal hag e Brazil.

## Portugal

* São Pedro do Sul (Portugal), kêr ha pennlec'h ur gumun
* São Pedro do Sul (parrez), ur barrez e kumun São Pedro do Sul

## Brazil

* São Pedro do Sul (Rio Grande do Sul) - ur gumun e stad Rio Grande do Sul

## Pennad kar

* São Pedro
# São Roque do Pico

São Roque do Pico zo ur gêr en Ilha do Pico, en Açores, ha tostik da 1 300 den o chom enni. Pennlec'h ur gumun eo ivez, ha pemp parrez enni.

## Poblañs

PoblañsSão Roque do Pico (1849 – 2011) :
| 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2004 | 2011 |
| 7618 | 6314 | 5112 | 5292 | 3678 | 3675 | 3629 | 3705 | 3388 |

## Parrezioù

Setu anvioù parrezioù kumun São Roque do Pico:
* Prainha
* Santa Luzia
* Santo Amaro
* Santo António
* São Roque do Pico
# São Salvador do Mundo

São Salvador do Mundo zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# São Tomé (Paraná)

São Tomé zo ur gumun eus kreisteiz Brazil, e stad Paraná. Stok outi emañ Japurá ha São Carlos do Ivaí en hanternoz, Jussara ha São Jorge do Ivaí er reter, Indianópolis er c'huzh-heol, ha Cianorte er c'hreisteiz. 530 km² zo dindani. E 2010 e oa 5.349 den o chom enni.
# São Tomé (Rio Grande do Norte)

São Tomé zo ur gumun eus biz Brazil, e stad Rio Grande do Norte, e rannvroig Borborema Potiguar.
E 2000 e oa 10 827 a dud o chom en hec'h 863 km².
# São Sebastião

São Sebastião zo un anv-lec'h portugalek a gaver e Portugal ha Brazil.

## Brazil

-kumunioù:
* São Sebastião, en Alagoas ;
* São Sebastião, e Stad São Paulo ;
* São Sebastião do Uatumã, en Amazonas ;
* São Sebastião do Passé, e Bahia ;
* São Sebastião da Bela Vista, e Minas Gerais ;
* São Sebastião da Vargem Alegre, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Anta, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Maranhão, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Oeste, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Paraíso, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Rio Preto, e Minas Gerais ;
* São Sebastião do Rio Verde, e Minas Gerais ;
* São Sebastião da Boa Vista, e Pará ;
* São Sebastião de Lagoa de Roça, e Paraíba ;
* São Sebastião do Umbuzeiro, e Paraíba ;
* São Sebastião da Amoreira, e Paraná ;
* São Sebastião do Alto, e Stad Rio de Janeiro ;
* São Sebastião do Caí, e Rio Grande do Sul ;
* São Sebastião da Grama, e Stad São Paulo ;
* São Sebastião do Tocantins, e Tocantins ;
-karter:
* São Sebastião e Porto Alegre, e Rio Grande do Sul.
-rannvro
* São Sebastião en Distrito federal
-enezeg:
* Inizi São Sebastião
* São Sebastião das Águas Claras
* São Sebastião de Campinas

## Portugal

* São Sebastião, parrez e Guimarães, e distrig Braga ;
* São Sebastião, parrez e Lagos, e distrig Faro ;
* São Sebastião, parrez e Loulé, e distrig Faro ;
* São Sebastião, parrez e Ponta Delgada (Açores), en Enez São Miguel en Açores ;
* São Sebastião, parrez e Rio Maior, e distrig Santarém ;
* São Sebastião, parrez e Setúbal, e distrig Setúbal ;
* São Sebastião da Pedreira, parrez e Lisbonne, e distrig Lisboa ;
* São Sebastião da Feira, parrez en Oliveira do Hospital, e distrig Coimbra ;
* São Sebastião da Giesteira, parrez en Évora, e distrig Évora ;
* São Sebastião dos Carros, parrez e Mértola, e distrig Beja ;
* Vila de São Sebastião, parrez en Angra do Heroísmo, en Enez Terceira en Açores.

## Pennadoù kar

* Saint-Sébastien : e galleg;
* Sankt Sebastian : en alamaneg ;
* San Sebastián : e spagnoleg ;
* San Sebastiano : en italianeg.
* Sant-Sebastian-an-Enk
* Sebastian
# Skoñs Patagonia

Skoñs Patagonia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Conepatus |
| Anv skiantel ||
| Conepatus humboldtii (Gray, 1837) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoñs Patagonia (Conepatus humboldtii) a zo ur bronneg hag a vev e Suamerika (Chile hag Arc'hantina).
# Skoutelezh

Ar skouted (ger hag a zeu eus ar saozneg "scout", hemañ o tont eus ar galleg kozh "escoute" o talvezout "anaouder") a zo ul luskad bedel evit ar re yaouank. Krouet eo bet e 1907 gant Lord Robert Baden-Powell. Hiriv an deiz ez eus muioc'h eget 38 milion a skouted ha gid (merc'hed) e 217 bro, eus a bep relijion, dileuriet gant un nebeud kevredigezhioù el live bedel. Al luskad a zo diazezet war deskadurezh talvoudegezhioù kreñv evel ar genskoazell hag an doujañs. E bal eo sikour ar re yaouank da grouiñ o fersonelezh o tiorren anezho ez-fizikel, ez-speredel hag ez-relijiel, evit ma teufent da vezañ keodedourien oberiant er gevredigezh. Kement-se a vez graet dre charreoù en diabarzh met dreist-holl en natur. En em harpañ a ra ar skouted ouzh ul lezenn hag ur bromesa. Ar skouted ha gid o deus etre 11 ha 17 vloaz, met e Bro-C'hall d'an nebeutañ e vez eus al "louvetaux/jeannettes" er skol kentañ-derez, hag eus ar "routiers/guides aînées" goude al lise.

## Orin

Soñjal a reas Baden-Powell er skouted evit ar wech kentañ e-pad seziz Mafeking, e Suafrika, e-pad an Eil Brezel Boers (1899-1902) pa oa-eñ ofiser. Gant kalz a gorvigell hag a galon e teuas a-benn da saveteiñ kêr, hag a oa seziz warni abaoe 217 devezh, gant armeoù enebour peder gwech niverusoc'h. Baden-Powell a implijas krennarded kêr evit ma kasfent kemennadennoù war droad pe war varc'h-houarn, evit evezhiañ, bezañ santinel pe c'hoazh anaouderien. Dre se e prouas Baden-Powell e oa gouest ar re yaouank da gas kefridi da benn adal ma vefe fiziet enno. Anvet e voe neuze major-jeneral gant ar rouanez, ha skrivañ a reas ul levrig anvet "Aids to scouting" a oa graet evit ar soudarded.

## Levrlennadur

* KOSTIOU Jeremi, Skaouted, kengred gant an Nepal, e-barzh Ya !, niv. 436, miz Here 2013, p. 10.
# Skouêg

Skouêg :
| Par da vare ar gouennañ ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Callionymidae |
| Genad : | Callionymus |
| Anv skiantel ||
| Callionymus lyra Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skouêg (Callionymus lyra) (liester: skouêged) a zo ur pesk mor.
# Skoñs

Skoñsed :
| Mephitis mephitis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoñsed eo ar bronneged a ya d'ober ar c'herentiad Mephitidae.
Brudet int evit o sistem emzifenn : strinkañ a c'hellont un dourenn flaerius pa gav dezho emaint en dañjer.

## Genadoù

* Conepatus
* Mydaus
* Mephitis
* Spilogale
# Skoñs Amazonia

Skoñs Amazonia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Conepatus |
| Anv skiantel ||
| Conepatus semistriatus Boddaert, 1785 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoñs Amazonia (Conepatus semistriatus) a zo ur bronneg hag a vev e Kreiz ha Suamerika (eus su Mec'hiko betek reter Brazil ha norzh Perou).

## Doareoù pennañ

War-dro 1.5 kg eo e bouez ha 60 cm e hirder.
Du eo skoñs Amazonia, gant un takad gwenn war e chouk a ya d'ober div roudenn a bep tu d'e gein. Gwenn eo beg e lost ivez, gant blev berroc'h eget re spesadoù all er genad Conepatus.

## Emzalc'h

Oberiant eo diouzh an noz.
En em vagañ a ra diwar amprevaned (merien-gwenn dreist-holl), glazarded hag evned. Studiadennoù e fank o deus lakaet war-wel roudoù greun, oposomed, tatoued ha krignerien bihan.
Evel an holl skoñsed e c'hell ezteurel ur c'hwezh kreñv p'en em gav e dañjer.
# Skoñs brizh ar c'hornôg

Skoñs brizh ar c'hornôg :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Spilogale |
| Anv skiantel ||
| Spilogale gracilis Merriam, 1890 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoñs brizh ar c'hornôg (Spilogale gracilis) a zo ur bronneg hag a vev e hanternoz Mec'hiko ha kornôg ar Stadoù-Unanet.
# Skoñs brizh ar su

Skoñs brizh ar su :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Spilogale |
| Anv skiantel ||
| Spilogale angustifrons Howell, 1902 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoñs brizh ar su (Spilogale angustifrons) a zo ur bronneg hag a vev e Kreizamerika (Mec'hiko, Belize, Guatemala, Salvador, Honduras, Nicaragua ha Costa Rica).
Betek 1996 e oa un isspesad da skoñs brizh ar reter.