OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tourgéville

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Tourgéville |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Tourgéville en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Cœur Côte Fleurie |
| Kanton | Trouville-sur-Mer |
| Kod INSEE | 14701 |
| Kod post | 14800 |
| Maer | Hervé Van Colen (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,01 km² |
| Led | 49° 19' 29" Norzh |
| Hed | 00° 03' 56" Reter |
| Uhelder kreiz | 15 m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 100 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 916 (2008) |
| Stankter | 76 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Saint-Arnoult |
Tourgéville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1945: lazhet e voe ur paotr yaouank gant ur vinenn e miz C'hwevrer.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr (Krennamzer).

### Bered ar C'hommonwealth : Tourgéville Military Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 8 (Brezel bed kentañ) |
| Kanada | 9 (Brezel bed kentañ: 7, Eil brezel-bed: 2) |
| Rouantelezh-Unanet | 200 (Brezel bed kentañ: 194, Eil brezel-bed: 6) |
| Zeland-Nevez | 1 (Brezel bed kentañ) |
| Dianav | 7 |
| Hollad Commonwealth | 225 |
| Alamagn | 90 |
Digoret e voe ar vered e 1917, e-pad ar Brezel bed kentañ. Implijet e voe betek miz Genver 1919 gant pennlec'hioù diglanvañ (13th, 14th,15th) hag ospitalioù hollek (72nd, 73rd, 74th) . Implijet e voe en-dro e-pad an Eil brezel-bed e mizioù Eost ha Gwengolo 1944. 90 soudard alaman a voe douaret enni ivez

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ In Memories
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Tourcoing

Tourcoing :
| An ti-kêr. ||
| Anv izelvroek | Toerkonje |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton: Tourcoing-1 ha Tourcoing-2 |
| Kod kumun | 59599 |
| Kod post | 59200 |
| Maer Amzer gefridi | Doriane Bécue 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Métropole européenne de Lille |
| Lec'hienn web | http://www.tourcoing.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 99 165 ann. (2020) |
| Stankter | 6 528 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 24 m — brasañ 49 m |
| Gorread | 15,19 km² |
| kemmañ |
Tourcoing e galleg, Toerkonje en izelvroeg, a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* an ti-kêr
* ar porzh-houarn

## Melestradurezh

Gérald Darmanin zo bet maer ar gumun etre 2014 ha 2017 hag e-pad 3 miz e 2020.

## Gevelliñ

* Rochdale (Rouantelezh Unanet) abaoe 1956
* Bottrop (Alamagn) abaoe 1967
* Biella (Italia) abaoe 1968
* Mühlhausen/Thüringen (Alamagn) abaoe 1993
* Berlin (Alamagn) abaoe 1995
* Guimarães (Portugal) abaoe 1996
* Mouscron (Belgia) abaoe 1996
* Jastrzębie Zdrój (Polonia) abaoe 1997

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Brigitte Fossey, komedianez c'hall
* Brigitte Lahaie, aktourez hag animatourez radio gall

## Liammoù diavaez

* (fr)(en)(nl) Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Tourell ar Wrac'h Vihan

Tourell ar Wrac'h Vihan zo un dourell, e-kichen tour-tan ar Wrac'h Vras, dirak Beg ar Raz, e Breizh.

## Istor

Divizet e voe gant bodad gall an tourioù-tan, e miz Mezheven 1886, e oa ret sevel un tourig gant un tan peurbad e-kichen tour-tan ar Wrac'h Vras hag a oa war sevel en amzer-se.
Kroget e voe gant al labourioù e 1887 ; hogen buan a-walc’h e voe paouezet, rak ar vag a oa ezhomm evit kas an dafar d’ar chanter, anvet La Confiance, a veze implijet e lec’h all.
Adstaget e voe gant al labour e 1893 hag echuet e voe e 1896. Eizhkornek eo an tourig, diazezet war ur sichenn gelc’hiek, e betoñs houarnet o-daou. Sevel a ra betek 9,5 metr a-us live ar mor pa vez en e uhelañ.
D’ar 4 a viz Kerzu 1896, un nebeud mizioù hepken goude fin al labourioù, e voe diskaret ar Wrac’h Vihan gant ur gwall varr-amzer. Er bloavezh war-lerc’h e voe kroget d’he adsevel met ne voe echuet al labourioù-se nemet 1909. Graet e voe an taolioù-arnod kentañ e 1910. Hag e 1911, d’an 31 a viz Eost, e voe staliet, e lein an tourig, un tan peurbad, bouetaet gant gaz eoul.

## Hiziv

Bremañ e talvez an dourell da verk kardinal kornôg da ziskouez d’ar bigi e rankont lezel ar merk-se er reter : 9 sked gwer a vez lerc’h-ouzh-lerc’h.

## Liammoù diavaez

* Fichenn IA00006268 en diaz Mérimée (fr)
* Skeudenn el lec’hienn "Audierne.info" (fr)
* Skeudennoù
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tourieg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar c'hornôg eo an tourieg (thuri) komzet gant tro-dro da 6 600 den (1956) e Soudan ar Su.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
# Tourako limestra

Tourako limestra :
| Musophaga violacea, luc'hskeudennet e Binder Park Zoo (e-kichen Battle Creek, Michigan, SUA). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Musophagiformes |
| Kerentiad : | Musophagidae |
| Genad : | Musophaga |
| Anv skiantel ||
| Musophaga violacea Isert, 1789 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tourako limestra a zo ur spesad evned, Musophaga violacea an anv skiantel anezhañ.
Limestra eo e bluñv a-grenn en abeg d'al livegenn a liv anezhe.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh, greun, had ha hugennoù peurvuiañ.

## Annez

Daremprediñ a ra ar spesad koadegi trovanel Afrika en un takad hag a ya eus kreisteiz Gambia ha Senegal da walarn Kameroun, kreisteiz Tchad ha Republik Kreizafrikan.

## Liammoù diavaez

* (en) Musophaga violacea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Musophaga violacea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Musophaga violacea el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Tauraco violaceus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tourako meur

Tourako meur :
| Un tourako meur. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Musophagiformes |
| Kerentiad : | Musophagidae |
| Genad : | Corythaeola |
| Anv skiantel ||
| Corythaeola cristata (Vieillot, 1816) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tourako meur a zo un evn, Corythaeola cristata an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Corythaeola.

## Doareoù pennañ

Brasañ spesad tourakoed an hini eo (betek 76 cm ar vent anezhañ).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh ha greun.

## Annez

Bevañ a ra al labous e koadegi trovanel Afrika ar C'hreiz hag Afrika ar C'hornôg$^,$.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Corythaeola cristata war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Sant'Antonino di Susa

Sant'Antonino di Susa (Sant Antonin e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Sant'Arcangelo Trimonte

Sant'Arcangelo Trimonte zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Sant'Arpino

Sant'Arpino zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Sant'Antioco

Sant'Antioco zo ur gumun eus enez Sardigna. E Proviñs Carbonia-Iglesias e oa betek 2016, hiziv emañ e proviñs Sud Sardegna.
# Sant'Apollinare

Sant'Apollinare a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
# Sant'Antonio Abate (Italia)

Sant'Antonio Abate zo ur gumun e Meurgêr Napoli.
# Sant'Antonio di Gallura

Sant'Antonio di Gallura zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Sant'Antonio

Sant'Antonio zo un anv-lec'h italianek.

## Kumunioù

* Sant'Antonio Abate, e Meurgêr Napoli.
* Sant'Antonio di Gallura, e proviñs Sassari.
* Villa Sant'Antonio, e proviñs Oristano.

## Pennadoù kar

* San Antonio, anv-lec'h spagnolek e meur a vro.
* Santo António, anv-lec'h portugalek e Portugal, hogen Santo Antônio e Brazil.
* Saint-Antoine, anv-lec'h gallek.
# Sant'Arcangelo

Sant'Arcangelo zo anv meur a gumun italian.

## Italia

* Sant'Arcangelo (Potenza), e proviñs Potenza
* Sant'Arcangelo Trimonte, e proviñs Benevento
* Santarcangelo di Romagna, e proviñs Rimini
Hag anv ur ranngumun:
* Sant'Arcangelo, e Magione e proviñs Perugia
# Sant'Arcangelo (Potenza)

Sant'Arcangelo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, e Basilicata.
# Spineda

Spineda zo ur gumun en Italia, e Proviñs Cremona ha rannvro Lombardia.
# Spineg du

Spineg du :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Squaliformes |
| Kerentiad : | Dalatiidae |
| Genad : | Centroscyllium |
| Anv skiantel ||
| Centroscyllium fabricii Reinhardt, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar spineg du (Centroscyllium fabricii) a zo ur pesk migornek kar d'ar rinkin.
# Spindalis zena

Spindalis zena :
| Ur barez S. zena, luc'hskeudennet e Ciego de Ávila (Kuba). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Spindalidae |
| Genad : | Spindalis |
| Anv skiantel ||
| Spindalis zena (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Spindalis zena a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Spindalidae.
Anvet e voe Fringilla Zena (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Spindalis zena benedicti, e Cozumel (un enezenn er-maez da c'hevred Mec'hiko),
* S. z. pretrei, e Kuba hag en Isla de la Juventud,
* S. z. salvini, e Grand Cayman,
* S. z. townsendi, e hanternoz Bahamas,
* S. z. zena, e kreiz ha kreisteiz Bahamas.

## Liammoù diavaez

* (en) Spindalis zena war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Spindalis zena war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Spindalis zena.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Spinete

Spinete zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Spinea

Spinea zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
# Spino d'Adda

Spino d'Adda a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Spineg

Spineg :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Chondrichthyes |
| Urzhad : | Squaliformes |
| Kerentiad : | Squalidae |
| Genad : | Squalus |
| Anv skiantel ||
| Squalus acanthias Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar spineg, pe ki-mor, pe touilh-spin, (Squalus acanthias) zo ur pesk migornek kar d'ar rinkin.
# Spinetez

Ar spinetez zo ur benveg-seniñ dre gerdin, hag ar re-se a vez skrabet, evel gant ar gitar, ha neket skoet evel gant ar piano.
Dont a rafe an anv eus spinetta Italia, a vije bet ijinet gant Giovanni Spinetti, eus Venezia e dibenn ar bloavezhioù 1400; koulskoude e oa binvioù damheñvel en Italia adalek ar bloavezhioù 1300.
Gant ar benveg-se e krogas Giuseppe Verdi gant ar sonerezh.

## Liammoù diavaez

* Holloueziadur ar Sonerezh
# Spineto Scrivia

Spineto Scrivia zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Spinetoli

Spinetoli a zo ur gumun eus Italia e proviñs Ascoli Piceno, er Rannvro Marche.
# Unvaniezh Skrivagnerien Breizh

Unvaniezh skrivagnerien Breizh a zo ur gevarzhe a zo bet krouet e 1978 evit bodañ ar skrivagnerien a zalc'h da zispakañ Breizh el lennegezh koulz e galleg hag e brezhoneg. Pep bloaz e garedon ar prizioù Breizh, c'hwec'h en holl, darn anezho gant souten moneiz un nebeud embregerezhioù pe diazezadurioù embregerezh breizhat.

## Obererezh Unvaniezh skrivagnerien Breizh

Aozañ a ra Unvaniezh skrivagnerien Breizh rolloù skrivagnerien Breizh ha saloñsoù lennegel e Breizh war he lec'hienn Internet. 107 skrivagner o doa paeet o skodenn-vloaz e miz Ebrel 2008. Al levrioù resevet gant ar gevarzhe, war-dro 600, a zo bet fiziet da Levraoueg Ti-kêr Brest hag e c'hellont bezañ lennet war al lec'h.

## Pennad karr

* Prizioù Unvaniezh skrivagnerien Vreizh

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Unvaniezh Demokratel Sardinian

An Unvaniezh Demokratel Sardinian (Italianeg : Unione Democratica Sarda - Progetto Nazionalitario, UDS) a zo ur strollad politikel rannvroelour ha Demokratel-ha-Kristen oberiant e Sardinia. Krouet e oa bet e 1998 evel ur gevrenn eus an Unvaniezh Demokratel evit ar Republik ha bleniet eo gant Mario Floris, prezidant ar rannvro etre 1999 ha 2001.
Gounezet en doa 3,9% eus ar mouezhioù e dilennadegoù rannvroel 2004 ha daou gannad en deus er c'huzul rannvroel.
# Unvaniezh Latin

An Unvaniezh Latin (UL) zo ur gevredigezh etre-stadoù a oa bet savet e 1954 dre emglev Madrid evit reiñ bri d'ar yezhoù ha pobloù romanek. E 2012 ec'h eo aet da get.

## Stadoù ezel
### Galleg (Français)

* Aod an Olifant
* Bro-C'hall
* Haiti
* Monako
* Senegal

### Italianeg (Italiano)

* Italia
* San Marino

### Katalaneg (Català, Valencià)

Andorra

### Portugaleg (Português)

| Angola  Brazil Ginea-Bissau Kab Glas | Mozambik Portugal São Tomé ha Príncipe Timor ar Reter |

### Roumaneg (Română)

* Moldova
* Roumania

### Spagnoleg (Castellano, Español)

| Bolivia  Chile  Kolombia Costa Rica Kuba | Ecuador El Salvador Filipinez  Guatemala  Honduras | Mec'hiko Nicaragua Panamá Paraguay Perou | Republik Dominikan Spagn Uruguay  Venezuela |

## Arvesterien

Broioù zo ha ne oant ket izili a oa arvesterien:
* Argentina
* México
* Vatikan
* Urzh Malta
# Unvaniezh Postoù ar Bed

Unvaniezh Postoù ar Bed (U.P.B.) zo bet savet e 1874 a-benn aesaat ha pinvidikaat kenlabour servijoù-post ar bed-holl. E Bern (Suis) emañ diazezet. 192 ezel a zo d’an aozadur-mañ hiriv, hennezh o vezañ dindan kiriegezh an A.B.U. (Aozadur ar Broadoù Unanet). Stadoù ezel eus an A.B.U. int pe get (ar Vatikan pe Suis da skouer) gant ma ‘z int bet degemeret gant div drederenn eus izili an aozadur etrebroadel. Yezh ofisiel an U.P.B. eo ar galleg.
Embannet e vez ganti reolennoù evit a sell an eskemmoù lizhiri er bed ha gourc’hemennoù evit reiñ nerzh da gresk an eskemmoù-se ha gwellaat ar servijoù roet d’ar bratikoù, dre bourchas ur skoazell teknik a-wechoù.
Neptu e chom an U.P.B. : melestradurezh pep Stad a ra diouzh he lezennoù broadel evit aozañ servijoù ar post. Budjed an U.P.B. (war dro 22 500 000 euro) zo distag diouzh hini an A.B.U. ha pep Stad a zo frank da zibab ur rann (e-touez an dek a zo anezho) hervez he finvidigezh, poblañs… a-benn gouzout peseurt skodenn a vo goulennet diganti.

## Istor

E miz Eost 1862 e ya Montgomery Blair, pennrener Postoù ar Stadoù-Unanet anezhañ, e darempred gant ar Sekretour-Stad evit taolenniñ dirazañ kudennoù an embregerezhioù amerikan o deus poan gant al lizhiri kaset tramor. Gant harp ar Prezidant Abraham Lincoln e voe aozet ur gaozeadeg etrebroadel e Pariz e miz Mae 1863. 15 Stad eus Amerika hag Europa a gemer perzh enni evit stabilaat hag unvaniñ an doareoù-ober ha prizioù ur gasadenn. Ne ra ket berzh an emvod siwazh, rak n’eus bet kavet emglev gwir ebet, war-bouez ar prizioù.
D’ar 15 a viz Gwengolo 1874, eo aozet gant Heinrich von Stephan, rener servijoù-post Kengevread Norzh Alamagn, Kaozeadeg Etrebroadel ar Postoù gant ar pal lakaat war droad un unvaniezh hollvedel. E Bern en em vodas eta 22 dileuriad eus stadoù dizalc’h. Gant feur-emglev Bern, sinet d’an 9 a viz Here 1874 e oa diwanet Unvaniezh Hollek ar Postoù (« Union Générale des Postes »). An anv Unvaniezh Postoù ar Bed (« Union Postale Universelle ») a vo divizet ober gantañ e Paris pa kreskas niver an izili.

## Internet

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn an U.P.B.
# Unvaniezh Labourerion Dispac'hel Aostria (Marksour-Leninour)

Unvaniezh Labourerion Dispac'hel Aostria (Marksour-Leninour) (en alamaneg: Vereinigung Revolutionärer Arbeiter Österreichs (Marxisten-Leninisten), VRAÖ) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour oberiant en Aostria, e 1968 da heul un disrann e diabarzh Strollad Marksour-Leninour Aostria (Marxistisch-Leninistische Partei Österreichs, MLPÖ).
Alfred Jocha a oa unan eus izili pennañ ar Strollad.
Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn viziek Der Kommunist ("Ar C'homunour") etre 1967-1970, Für die Volksmacht ("Evit Galloud ar Bobl") etre 1970-1997 hag adarre adalek 1999 ha neuze Widerspruch etre 1997-1999.
# Unvaniezh an Demokrated hag ar Re Zizalc'h

Ur strollad politikel gall eus ar c'hreiz-dehoù eo an Union des démocrates et indépendants berraet e UDI, krouet e 2012 gant Jean-Louis Borloo. Abaoe 2014, e brezidant zo Jean-Christophe Lagarde, maer Drancy.
* Jean-Louis Borloo, prezidant a enor
* Jean-Christophe Lagarde, prezidant an UDI abaoe 2014
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Strolladoù politikel e Breizh :
| Dileuridi e Parlamant Europa (3 diwar 732): | Strollad Sokialour (PS) (SSE, 2) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (SPE, 1) |
| Dileuridi e Kambr ar gannaded (36 diwar 577) : | Strollad Sokialour (PS) (19) · Ar Re C'hlas (1) · MoDem (1) · Kreiz Nevez (NC) (1) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (14) |
| Dileuridi er Sened (18 diwar 331): | Strollad Komunour Gall (PCF) (1) · Luskad Republikan ha Keodedour (MRC) (1) · Strollad Sokialour (PS) (6) · Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall (UDF) (3) | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (7) |
| Dileuridi e Kuzul Rannvroel Breizh (83): | Strollad Komunour Gall (PCF) (4) · Rannvroelourien (3) · Strollad Sokialour (PS) ha tud nes (33 + 10) · PRG (3) · Les Républicains (LR) (12) · Kreiz (UDI, MoDem) (6) · Rassemblement National (12) |
| Dileuridi breizhat e Kuzul Rannvroel Broioù al Liger (35 diwar 93) | Europe Écologie (Ar Re C'hlas (4) · Strollad Sokialour (PS) (6+2) · Les Républicains (LR) (10+2) · Kreiz (UDI, MoDem) (7) · Rassemblement National (4) |
| Dileuridi er c'huzulioù meur breizhat (258): | Strollad Komunour Gall (PCF) (8) · Strollad Sokialour (PS) (121) · Strollad Radikal an Tu-kleiz (PRG) (3) · A-bep seurt, tu-kleiz (21) · Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall (UDF) (21) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (37) · A-bep seurt, tu-dehou (43) · Hep liv politikel (5) |
| Strolladoù broadelour breizhat: | CBIL · Emgann · Unvaniezh Demokratel Breizh (UDB) · Frankiz Breizh (steuziet) · Breizh Europa · Strollad Breizh · POBL · Adsav |
| Strolladoù bihan all a vez kavet e Breizh: | Anarkour : Kevredad Anarkour (FA) · Alternativenn diveliour (AL) · Tu-kleiz pellañ : Kevredad Komunour Dispac'helour (LCR) · Stourm Micherour (LO) · Strollad al Labourerien (PT) · Ekologour : Cap 21 · Luskad ekologour dizalc'h (MEI) · Remziad ekologiezh · An Alternatived · Tu-dehou pellañ : Luskad Evit Frañs (MPF) · A bep seurt : Le Mouvement de la ruralité |
# Unvaniezh demokratel etrebroadel

An Unvaniezh demokratel etrebroadel (UDI) zo un aozadur etrebroadel hag a vod strolladoù mirour hag, a-wezhioù demokrat-kristen eus ar bed a-bezh. Savet eo bet e 1983. Emañ e sez en Oslo. Ur 80 strollad bennak a oa ezel anezhañ pe kevredet gantañ (2012), evel, da skouer, an UMP.
# Unvaniezh Labourerion Armenia

* Bonreizh
* Palarmant Broadel
* Prezidant
** Serzh Sargsyan
* Ministr kentañ
** Tigran Sargsyan
* Ministr an Difennadeg
** Seyran Ohanyan
* Strolladoù politikel
* Dilennadegoù:
** Dilennadegoù lezennel:
*** 2003, 2007
** Dilennadeoù ar Prezidant:
*** 2008
* Disrannadurioù meslestradurel
* Darempredoù estren
** Darempredoù gant an UE
* Gwirioù an dud
Gwelit ivez:
Unvaniezh Labourerion Armenia a oa anv ur strollad komunour krouet en Armenia e 1999.
E 2003 e kendeuzas gant meur a strollad all ha diwar ar c'henemglev-se e oa bet savet Strollad Komunour Unvan Armenia.
* Ur raktres eo ar pennad-mañ diwar-benn ur strollad politikel Armenian. C'hwi a c'hell skoazell Wikipedia dre glokañ anezhañ.
# Unvaniezh ar Gelennerien Brezhoneg

Unvaniezh ar Gelennerien Brezhoneg, pe UGB, zo ur gevredigezh a vod skolaerien kentañ derez an deskadurezh ha kelennerien an eil derez, eus an holl hentennoù kelenn, evit kas ar brezhoneg war-raok en deskadurezh.

## Piv zo e-barzh ?

Savet eo bet Unvaniezh ar Gelennerion Brezhoneg, en 1982 gant kelennerien bodet en-dro da dTudual Kalvez. War-dro 200 ezel zo bet er gevredigezh, eus pep gennad kelenn ha deus pep korn eus Breizh. Lakaet 'deus da bal pennañ kelaouiñ ha stourm 'vit ma vo kinniget da gement den deskiñ brezhoneg pe dre ar brezhoneg ken er skolioù prevez evel er skolioù publik, en Diwan hag er c'hentelioù 'vit an oadourion. N'eo stag an UGB ouzh strollad politikel ebet.

## Piv a c'hall bezañ ezel ?

An holl re a gelenn brezhoneg er skolioù-mamm hag er skolioù kentañ-derez, er skolajoù hag el liseoù, er skolioù mistri hag er skolioù-meur - pe vefe en Deskadurezh Stad, en deskadurezh katolik pe e Diwan - er c'helenn dre lizher hag er c'hentelioù-noz. Digor eo UGB d'an holl gelennerion (d'ar re na gelennont ket brezhoneg evit c'hoazh zoken).

## Petra zo bet gounezet gant UGB ?

Sikouret he deus da c'hounit ar C'hAPES brezhoneg en 1985, da zigeriñ klasoù divyezhek, da gaout an DEUG brezhoneg en 1989, arnodennoù istor-douaroniezh en brezhoneg e breved ar skolajoù hag er vachelouriezh.
N'eus ket ken pell zo zo bet tapet kaout testennoù a-berzh-Stad 'vit kenstrivadegoù ispisial kelennerion ar skolioù. Labourat 'ra an UGB war dachenn ar c'helenn ivez, gant stummerion pe klaskerion war ar brezhoneg, an divyezhegezh pe ar c'helenn.

## Penaos mont war-raok ?

Dre zaremprediñ kargidi ar velestradurezh hag ar sindikadoù, dre bouezañ war hon dilennidi, dre gelaouiñ ar gelennerion koulz diwar-benn o gwirioù ha diwar-benn ar c'helenn, oc'h embann pennadoù ha mennadoù, o vanifestiñ...

## UGB hag ar c'hevredigezhioù all

Kenlabourat a ra an UGB gant an holl gevredigezhioù a zifenn ar brezhoneg hag ezel eo deus Kuzul Sevenadurel Breizh. Kenlabourat a ra gant Div Yezh , Dihun ha Diwan e-barzh komite deskadurezh Kuzul Sevenadurel Breizh. Ezel eo an UGB eus Breizh Unvan.

## Skoazelloù UGB d'an danvez mistri-skol

Kinnig a ra an UGB ha KSDS (Kreizenn Stummañ an Danvez Skolaerion) :
* Yalc'hadoù stummadur dibaouez d'an oll gelennerion pe danvez-kelennerion bet o kemer perzh en ur staj brezhoneg (30 eurvezh d'an nebeutañ) diwar o c'houst ha war o amzer vak.
* Yalc'hadoù stummañ 'vit an danvez-kelennerion brezhoneg enskrivet en IUFM, en UCO (Skol-veur Gatolik ar Gornaoueg), er CFP Katolik, er greizenn-stummañ Kelenn.

## XXIañ kantved

War a seblant eo aet ar gevredigezh d'an traoñ dre ziouer a izili, goude ma n'eus ket bet biskoazh kement a dud o kelenn brezhoneg.
# Troad translativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad translativel (saoz.: translative case) evit komz eus un droad lec'hiañ a dalvez da verkañ ur c'hemm stad, da lâret eo "X" a zeu da vezañ "Y".
Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù finnek-ougrek, en o zouez ar finneg, an estonieg hag an hungareg, da skouer:
    pitkä ("hir") → venyi pitkäksi ("aet war hiraet")
    englanti ("saozneg") → englanniksi ("e saozneg")
    pentu "cub" → Se on pennuksi iso "For a cub, it is big"
    musta aukko → ("toull-du") (muuttui/muuntautui) mustaksi aukoksi → "(dont a reas da vezañ) un toull-du"
    kello kuusi ("c'hwec'h eur") → kello kuudeksi ("da c'hwec'h eur")
    só ("holen") → Lót felesége sóvá változott ("Dont a reas gwreg Lot da vezañ holen")
    fiú ("paotr; mab") → fiává fogad ("degemer ur paotr bennak evel ma vije ur mab")
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troadikell

Un droadikell zo ur benveg, pe ul lodenn anezhañ, hag a ya en-dro gant troad pe treid un den.
Troadikelloù a gaver :
* ouzh binvioù micher, evel ar stern-gwiader ;
* ouzh binvioù-seniñ, evel ar piano, an ograoù, an telenn ;
* er c'hirri-tan ha karbedoù all, evit buanaat, gorrekaat pe cheñch tizh ;
* ouzh ur marc'h-houarn evit e gas war-raok.
| Troadikelloù ur gwiader. | Troadikelloù ur piano. | Troadikell wah-wah, da gemmañ son ur gitar tredan. |

## Notennoù

* ↑ Troadikell, e Geriadur Vallée, p. 543