OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ermengarda de Narbona

Ermengarda de Narbona (1127/29 ? - 1196/97 Perpinyà) a oa ur briñsez okitan, merc'h da Eimeric II , kont Narbona, ha d'e bried kentañ Ermengarda. Keniterv e oa da Ramon Berenguer IV, kont Barcelona.
Gwareziñ a reas an trobadored, evel Peire Rogier , ur chaloni diveleget.

## Notennoù

* (fr) Arnaud Baudin, « André le Chapelain », e-barzh Le comté de Champagne et de Brie au Moyen Âge.
* (fr) Jacqueline Caille, « Ermengarde, vicomtesse de Narbonne (1127/29-1196/97). Une grande figure féminine du Midi aristocratique », e-barzh La Femme dans l'histoire et la société méridionales (segles IX-XIX), Actes du 66e congrès de la Fédération historique du Languedoc méditerranéen et du Roussillon (Narbonne, 15-16 octobre 1994), Montpellier, 1995, p. 9-50.
* (fr) Jacqueline Caille, « Les seigneurs de Narbonne dans le conflit Toulouse-Barcelone au segle XII », Annales du Midi, t. 97 (1985), p. 227-244.
* (en) Fredric L. Cheyette, « Women, Poets, and Politics in Occitania », a Theodore Evergates (éd.). Aristocratic Women in Medieval France. Philadelphia : University of Pennsylvania, 1999, p. 138-177.
* (en) Fredric L. Cheyette, Ermengard of Narbonne and the World of the Troubadours. Ithaca : Cornell University Press, 2001.
* (fr) Aryeh Graboïs. « Une étape dans l'évolution vers la désagrégation de l'État toulousain au XII siècle : l'intervention d'Alphonse-Jourdain à Narbonne (1134-1143) », Annales du Midi, t. 78 (1966), p. 23-35.
* (fr) François Grèzes-Rueff. « L'abbaye de Fontfroide et son domaine foncier aux XIIe et XIIIe siècles », Annales du Midi, t. 89 (1977), p. 253-280.
* (en) Linda Mary Paterson, The World of the Troubadours : Medieval Occitan Society, c. 1100-c. 1300. Cambridge : Cambridge University Press, 1993.
# Eider penn livet

Eider penn livet :
| Un eider penn livet. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Somateria |
| Anv skiantel ||
| Somateria spectabilis (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An eider penn livet a zo un evn palvezek, Somateria spectabilis an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra e broioù arktikel.

## Liammoù diavaez

* (en) Somateria spectabilis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Somateria spectabilis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Somateria spectabilis war al lec'hienn Avibase.
# Eienenn

Un eienenn pe ur vammenn, pe un andon, zo ul lec'h ma teu dour eus an akwifer er-maez eus an douar (pedosferenn). Un elfenn eus an hidrosferenn eo. A-bouez eo bet ar mammennoù e-pad pell evit an dud da bourchas dour dous, er broioù krin dreist-oll ma vez dister a-walc'h ar glaveier.
Lod zo bet kempennet gant an dud ha graet e vez feunteunioù anezho.
Ar mammennoù a vez krouet dindan levezon nerzhioù naturel disheñvel, e-giz ar graviter hag ar gwask hidrostatek. Ar c'hementad dour a daolont a ya eus tost mann ebet betek ouzhpenn 14 000 l/s evit an andonioù brasañ.
Dont a ra dour an eien da gemer stumm ur ruzelenn peurvuiañ, pe ur wazh, a-raok mont da stêr a-wechoù. Met gallout a ra an eien bezañ er mor ivez, pe stok outañ. Gallout a ra o dour bezañ lonket en douar kenkent ha difluket e-maez.

## Relijion

Er relijion bagan e veze enoret an eien, hag hervez mojennoù Hellaz kozh e vezont poblet a nimfenned.

## Istor

Brudet eo bet an ergerzherien, evel Richard Francis Burton, a glaskas war-lerc'h eienenn an Nil.

## Lennegezh

Gant dodenn an eien, hag ar c'hlask anezho, eo bet awenet ar skrivagnerien, evel Marcel Pagnol, gant e romant L'Eau des collines.

## Notennoù

* ↑ Te Waikoropupū Springs. New Zealand Department of Conservation.
# Eifionydd

Eifionydd (distaget e kembraeg) zo ur vro vihan e kontelezh Gwynedd, e Kembre. En em astenn a ra e gevred Ledenez Llŷn, etre Porthmadog er reter ha Pwllheli er c'hornôg. Gwechall e oa unan eus daou gombod kantrev Dunoding, ha kendalc’het en deus an anv da vout implijet betek hon amzer.
Al lodenn norzh eus rouantelezh kozh Dunoding e oa Eifionydd. Hervez ar richenn e teu anv ar vroig-mañ eus hini Eifion mab Dunod, an hini en deus roet e anv d’ar c’hantrev, ha mab-bihan Cunedda Wledig. Cricieth e oa kreizenn ar c’hantrev, met marteze e oa bet ar greizenn-se e Dolbenmaen da gentañ.
Bremañ n’eo ket Eifionydd un unvez velestradurel, met derc’hel a reer d’ober anv eus Eifionydd er vro aliezik. E Porthmadog da skouer e kaver un "Ysgol Eifionydd" (skol Eifionydd). E broig Eifionydd emañ keriadennoù Abererch, Chwilog, Llanaelhaearn, Pencaenewydd, Llanarmon, Llangybi, Llanystumdwy, Rhoslan, Pentrefelin, Penmorfa, Garndolbenmaen, Golan Bryncir ha Pantglas.
# Eider Steller

Eider Steller :
| Eider Steller Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Polysticta |
| Anv skiantel ||
| Polysticta stelleri Pallas, 1769 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eider Steller a zo un evn palvezek. Polysticta stelleri eo e anv skiantel. An eider nemetañ eo ha n'emañ ket er genad Somateria.
# Eifel

An Eifel zo un torosad izel a-walc'h e kornôg Alamagn, etre Aachen en hanternoz, Trier er c'hreisteiz ha Koblenz er reter.
En em ledañ a ra ar venezieg e kreisteiz Nordrhein-Westfalen, gwalarn Rheinland-Pfalz ha kreisteiz Kumuniezh alamanek Belgia. Gallout a reer sellout outi evel un astenn d'ar menezioù eus Belgia anvet Ardennoù. Er reter eo bevennet gant traoñienn ar Roen hag er c'hreisteiz gant hini ar Mozel.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Park broadel Eifel
* Park broadel "Hohes Venn-Eifel" (Alamagn-Belgia)
* Baleadennoù en Eifel
# Eige

Eige (distagadur gouezelek [ˈekʲə] ; Eigg e saozneg), zo un enezennig en Inizi Gall e Bro-Skos, etre an t-Eilean Sgitheanach, a zo en hanternoz dezhi, ha ledenez Àird nam Murchan. 30,49 km² zo enni, ha 87 den zo o chom eno hervez niveradeg 2011.

## Douaroniezh

9 km hed ha 5 km eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz, ha 5 km led eus ar sav-heol d'ar c'huzh-heol a ra Enez Eige. Eil brasañ enezenn na h-Eileanan Tarsainn (Small Isles) eo war-lerc'h Rùm.
* Eige e 1892

## Evned

Ur 130 a spesadoù evned zo en enezenn, darn anezho zo evned-preizh, en o zouez an erer meur
* Enez Eige gwelet eus ul lestr-treizh
* The Cruise of the Betsey (1858)

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn an enez
* (en) Douarouriezh Eigg
* (en) BBC Radio 4 - Open Country
* (en) Levr diwar-benn an enez ha luc'hskeudennoù
* (en) The Cruise of the Betsey- Rentañ-kont beaj Miller.

## Notennoù

* ↑ (en) Scotland's 2011 Census
# Eidothea

Eidothea (henc'hresianeg : Ειδοθέα) zo un doueez hag a zo merc'h da Broteüs, e mojennoù Hellaz kozh.
Ido a vez graet anezhi gant Euripides en e drajedienn Helen, p'emañ-hi en he bugaleaj, ha Theonoe a-benn hec'h eured. Hervezañ eo Psamathe anv he mamm, pa'z eo gwreg Aiakos eo en oberennoù all.
Anv anezhi zo en Odysseia Homeros: sikour a ra Menelaos, pa chom sac'het gant e lestr, hep banne avel, en enez Faros.
Heñvelekaet eo ouzh Kabiro, merc'h da b-Protheüs hervez Strabon (X, 3, 21), ha mamm ar g-Kabired, engehentet gant Hefaistos.

## Idotea arall

Un Eidothea arall zo anavezet, mamm da Kerambos.

## Notennoù

* ↑ Hervez A. Kirchenbauer eo eus enez Sokotora, pe Sokotra er Meurvor Indian, an hini zo kaoz amañ, ha neket eus enez Faros, er Mor Kreizdouar, m'edo tour-tan Aleksandria. Gwelout .
# Doha Tower

An Doha High Rise Office Building, pe Doha Tower pe Burj Doha (برج الدوحة en arabeg), zo ur skraber-oabl e Doha e Qatar. Etre 2005 ha 2012 e oa ar savadur uhelañ eus ar bed (238 m ha 46 estaj).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dohem

Kumunioù Frañs :
| Anv | Dohem |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62271 |
| Kod post | 62380 |
| Maer | Patricia Poulain |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 9,16 km² |
| Led | 50° 38' 20" Norzh |
| Hed | 02° 11' 12" Reter |
| Uhelder kreiz | 136 m |
| Uhelder bihanañ | 60 m |
| Uhelder brasañ | 151 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 795 (2011) |
| Stankter | 87 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Dohem e galleg, Dallem e flandrezeg a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Ti ar Vugale.
* Ar voudenn-gastell.
* Kastell Dohem.
* Ti ar Vugale Le Regain.
* Monumant ar re varv.
* Ar c'halvar.
* Aoter ar pietá en iliz.
* Monumant ar re varv er blasenn, Brezel-bed kentañ ha brezelioù Indez-Sina hag Aljeria.
* Kalvar ar Brezel-bed kentañ.
* Aoter ar pietà en iliz, Brezel-bed kentañ.
* An iliz.
* Chapel Notre-Dame-de-la-Salette.
* Iliz katolik Sant Omer, XV$^{vet}$ kantved.
* Meur a chapel.

## Douaroniezh

* Div gêriadenn a zo er gumun, Dohem ha Mesnil-Dohem.

## Melestradurezh

* Ar maerdi hag ar skol foran.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 2014 | → bremañ | Patricia Poulain |
| 2001 | 2014 | Guy Hilmoine |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Centre de Recherche Généalogique Flandre Artois
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Doha

Kêr-benn Qatar eo Doha (arabeg : الدوحة Ad-Dawḥah pe Ad-Dōḥah). Da 2 382 000 a dud e save ar boblañs e 2018. Sez galloud politikel hag ekonomikel ar vro eo, ha 80% eus ar Gatariz zo o chom enni pe en he zrowardroioù. War ribl Pleg-mor Persia emañ. Degemer a ra kalz darvoudoù ekonomikel hag a sport etrebroadel a-hed ar bloaz.

## Gevelliñ

| Aljeria : Alger (abaoe 2013) Bosnia-ha-Herzegovina : Sarajevo (abaoe 2018)  Brazil : Brasília (abaoe 2014)  Bulgaria : Sofia (abaoe 2012)  Sina : Beijing (abaoe 2008) Stadoù-Unanet : Alameda, Kalifornia (abaoe 2004) El Salvador : San Salvador (abaoe 2018) Gambia : Banjul (abaoe 2011) Jorjia : Tbilisi (abaoe 2012) | Kazakstan : Nursultan (abaoe 2011) Kirgizstan : Bichkek (abaoe 2018) Maoris : Port Louis (abaoe 2007) Somalia : Mogadiscio (abaoe 2014)  Tunizia : Tunis (abaoe 1994) Turkia : Ankara (abaoe 2016) Stadoù-Unanet : Los Angeles, Kalifornia (abaoe 2016) Stadoù-Unanet : Miami, Florida (abaoe 2016)  Venezuela : Libertador (abaoe 2015) Palestina : Beit Sahour (abaoe 2009) |

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Amir's visit to Algeria significant: envoy. Gulf Times (26 February 2020).
* ↑ Qatar and Bosnia vow to boost ties. The Peninsula (20 February 2018).
* ↑ اتفاقية توأمة بين مدينتي الدوحة وبرازيليا. Al Sharq (23 February 2014).
* ↑ HE Prime Minister Presides Over Cabinet Regular Meeting. Press Arabia (28 November 2012).
* ↑ Sister cities. eBeijing.
* ↑ Alameda California cuts ties with the emir. Gulf Times (11 July 2019).Patrom:Dead link
* ↑ توقيع اتفاقية توأمة بين بلديتي الدوحة وسان سلفادور. Ministry of Municipality and Environment (29 March 2018).
* ↑ Momodou Faal (28 October 2011). Gambia: Banjul Signs Twinnng Pact With Doha. The Daily Observer (Banjul).
* ↑ Legal Framework. Embassy of Georgia to the State of Qatar.
* ↑ زيارة الأمير الأخيرة لكازاخستان أعطت زخماً للعلاقات الثنائية. Al Raya (11 December 2015).
* ↑ HH The Amir Issues Two Decrees. Government of the State of Qatar (19 February 2018).
* ↑ International Links. City Council of Port Louis.
* ↑ Mungaab seeks Doha's help in reviving Mogadishu. Somali Agenda (13 November 2014).
* ↑ International Cooperation. Municipality of Tunis.
* ↑ "Doha, Ankara sign twinning agreement" (24 August 2016).
* ↑ Joint Statement by the United States and Qatar on the Conclusion of the Second Annual Economic and Investment Dialogue. U.S. Department of State (13 December 2016).
* ↑ Twinning Agreement between Miami and Doha. Istithmar USA (5 June 2016).
* ↑ HH the Emir, Venezuelan President Witness Signing of Agreements. Ministry of Foreign Affairs (Qatar) (25 November 2015).
* ↑ Twinning. Beit Sahour Municipality Palestine.
# Doignies

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Doignies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Doignies en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Enclave |
| Kanton | Marcoing |
| Kod INSEE | 59176 |
| Kod-post | 62147 |
| Maer | Pascal Monpach |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,4 km² |
| Led | 50° 07' 45" Norzh |
| Hed | 03° 00' 54" Reter |
| Uhelder kreiz | 105 m |
| Uhelder bihanañ | 78 m |
| Uhelder brasañ | 121 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 259 (2007) |
| Stankter | 35 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Doignies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: distrujet e voe ar vourc'h hag an iliz katolik e-pad Emgann Cambrai e dibenn 1917. Roet e voe ar Groaz Brezel 1914–1918 d'ar gumun e 1920

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Laurent, XX$^{vet}$ kantved
* Bered ar C'hommonwealth: Louverval Military Cemetery
| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 4 |
| Rouantelezh-Unanet | 118 |
| Zeland-Nevez | 2 |
| Hollad | 124 |
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret eo bet e miz Ebrel 1917; implijet eo bet betek miz Kerzu 1917. e 1927 e voe degaset bezioù eus Louverval Chateau Cemetery, bet digoret e miz Meurzh 1918 hag implijet gant luioù ar C'hommonwealth e mizioù Gwengolo ha Here 1918 $^,$.
* Cambrai Memorial, er vered, ur monumant evit envoriñ tremen 7 000 milour eus ar Rouantelezh-Unanet hag eus Afrika ar Su marvet e-pad Emgann Cambrai e mizioù Du ha Kerzu 1917 ha kollet o bezioù

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | René Vitez |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Pascal Monpach |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Douaroniezh

* Enklozet e Pas-de-Calais emañ Doignies.

## Dave ha notennoù

* ↑ Chemins de mémoire
* ↑ Pages 14-18
* 1 2 WW1 Cemeteries
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Dogna

Dogna zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Dogreg

Ur yezh indez-aryek eo an dogreg (dogri डोगरी) komzet gant tro-dro da 2 vilion a dud e Jammu, e Jammu ha Kachmir dreist-holl, met ivez e Panjab en India, e Himachal Pradesh hag e lec'hioù all zo eus Kachmir.
Gwechall e veze renket an dogreg evel ur rannyezh pandjabek met bremañ eo deuet da vezañ ur gwir yezh lennegel.
Unan eus yezhoù kenofisiel India eo an dogreg e Stad Jammu ha Kashmir.
Skrivet e vez gant ar skritur devanagari pe gant al lizherenneg arabek hervez al lec'h ma vez komzet.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India
* yezh indez-aryek
# Doire

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Doire zo un anv-lec'h a gaver e div yezh, iwerzhoneg ha galleg, hogen distaget disheñvel.

## Iwerzhoneg

* Doire a zo ur gêr eus Norzhiwerzhon, anvet Derry (pe Londonderry) e saozneg, e kontelezh Doire

## Galleg

* Doire zo anv gallek meur a stêr (da dostaat ouzh ar ger dour):
** div stêr italian anvet Dora Riparia ha Dora Báltea en Alpoù
** ur stêr e Torosad Kreiz Bro-C'hall.
* Doire a oa un departamant gall en Italia da vare an diktatour Napoleone Buonaparte, savet e anv diwar anv ar vrasañ eus an div stêr italian.
# Dogosoeg

Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù ar su eo an dogosoeg (dogoso) komzet gant tro-dro da 9.000 den e Burkina Faso.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek
# Doire (departamant)

An Doire a oa un departamant gall en hanternoz Italia, da vare an diktatour Napoleon Iañ.
Ivrea e oa ar pennlec'h (adanvet Ivrée e galleg). Isprefetioù a oa en Aosta (Aoste e galleg) ha Chivasso. Kontet e veze 224 127 a dud o chom ennañ. Dre ma komzent arpitaneg, yezh traonienn Aosta, e veze lavaret gant an alouberien c'hall e oant gallegerien.

## Anv

Dont a ra an anv eus ar stêr anvet Doire Baltée e galleg, (Dora Báltea en italianeg) a dremen dre Aosta hag Ivrea, da zisheñvelout diouzh an Doire Ripaire, Dora Riparia, un adstêr all d'ar Po.

## Istor

Savet e oa bet d'an 11 a viz Gwengolo 1802 (décret du 24 Fructidor, an X) pa voe staget Piemont ouzh Bro-C'hall. Da gentañ e oa bet en ur framm anvet Éridan, a oa ennañ departamant ar Pô.
E 1812 e oa rannet e 3 arondisamant : Ivrea, Aosta ha Chivasso.
Diskaret e voe evel an departamantoù gall all war-lerc'h faezhidigezh Napoleon Iañ e 1814, ha roet da Stadoù Savoia, hervez feur-emglev Fontainebleau an 11 a viz Ebrel[1814.

## Hiziv

Emañ douaroù an departamant e proviñs Torino ha rannvro emren Traoñienn Aosta.

## Pennadoù kar

* Listenn departamantoù gall Italia
* Eridan
# Casaloldo

Casaloldo zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Casalincontrada

Casalincontrada zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Casalino

Casalino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
# Casalmaggiore

Casalmaggiore a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Casalmoro

Casalmoro zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Casalmorano

Casalmorano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Casalnoceto

Casalnoceto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Casalnuovo di Napoli

Casalnuovo di Napoli zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
# Casalmaiocco

Casalmaiocco zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
# Casalnuovo Monterotaro

Casalnuovo Monterotaro a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
# Euphagus

Euphagus :
| Ur par Euphagus cyanocephalus, luc'hskeudennet e San Francisco (Kalifornia, Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Euphagus Cassin, 1867 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Euphagus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1867 gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Euphagus carolinus
** E. c. carolinus ha nigrans,
* Euphagus cyanocephalus.
O c'havout a reer holl e Norzhamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Euphagus (lennet e-barzh d'an 2 a viz Ebrel 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eupherusa

Eupherusa :
| Eupherusa eximia ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Genad : | Eupherusa |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eupherusa zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù evned-kelien.

## Spesadoù

* Eupherusa cyanophrys
* Eupherusa eximia
* Eupherusa nigriventris
* Eupherusa poliocerca
# Euoplocephalus

Euoplocephalus :
| Un Euoplocephalus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Usurzhad : | Dinosauria |
| Urzhad : | Ornithischia |
| Isurzhad : | Thyreophora |
| Kerentiad : | Ankylosauridae |
| Genad : | Euoplocephalus |
| Spesadoù ||
| E. tutus (Lambe, 1902) [Da gentañ Stereocephalus] ||
| Pelec'h e veze kavet ||
| {{{2}}} ||
| Prantad ||
| {{{2}}} ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Euoplocephalus (« penn armet mat ») a oa un dinosaor geotdebrer a veve er C'hretase, 73 milion a vloavezhioù ’zo. Dezhañ 7 m hirder ha 2 donenn pouez, arouezius e oa eus kerentiad an Ankylosauridae, dinosaored hobrejonet berr a-walc'h, a oa gwarezet o fenn gant pladennoù askornek. Darn anezhe a c'halle goloiñ an daoulagad. Plakennoù, broudoù ha kerniel a oa war o c'hein ivez. E penn e lost e oa ur vataraz, anezhi koagennoù askornek stag ouzh diwezhañ mell al lost. En em zifenn a rae ganti a-enep ar preizherien bras, Carnosaurus peurgetket, ouzh he skeiñ ouzh o favioù a-dreñv. Daoust d'o hobrejon e oant prim a-walc'h moarvat, gouest da dec'hel d'ar red pe da zistreiñ da deuler o lost ouzh al loen a dage anezho. Bevañ a rae euoplocephalus e-unan moarvat, o peuriñ plant geotennek ar c'hoadoù. An 40 loen adkavet en Norzhamerika (er Montana, en Alberta) a oa kavet pell an eil re diouzh ar re all.
# Eupetidae

Eupetidae :
| Eupetes macrocercus, tresadenn gant Jean-Baptiste Huet. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Eupetidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Eupetes - Temminck, 1831 (1 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Eupetidae: Rail-babbler Bonaparte, 1850.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Eupetidae (lennet e-barzh d'an 13 a viz Mae 2022).
# Eupetes

Eupetes :
| Eupetes macrocerus, tresadenn (1838) gant Huet & Prêtre. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Eupetidae |
| Anv skiantel ||
| Eupetes Temminck, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Eupetes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneg er genad-mañ : Eupetes macrocerus, daou isspesad (Eupetes macrocerus borneensis hag E. m. macrocerus) dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Eupetidae/Eupetes (lennet e-barzh d'an 13 a viz Mae 2022).
# Euphonia

Euphonia :
| Euphonia xanthogaster. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Anv skiantel ||
| Euphonia Desmarest, 1806 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Euphonia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1806 gant al loenoniour gall Anselme Gaëtan Desmarest (1784-1838).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* Euphonia affinis
** E. a. affinis, godmani hag olmecorum,
* Euphonia anneae
** E. a. anneae ha rufivertex,
* Euphonia cayennensis,
* Euphonia chalybea,
* Euphonia chlorotica
** E. c. amazonica, chlorotica, cynophora, serrirostri ha taczanowskii,
* Euphonia chrysopasta
** E. c. chrysopasta ha nitida,
* Euphonia concinna,
* Euphonia cyanocephala
** E. c. cyanocephala, insignis ha pelzelni,
* Euphonia elegantissima
** E. e. elegantissima, rileyi ha vincens,
* Euphonia finschi,
* Euphonia fulvicrissa
** E. f. fulvicrissa, omissa ha purpurascens,
* Euphonia gouldi
** E. g. gouldi ha praetermissa,
* Euphonia hirundinacea
** E. h. caribbaea, gnatho, hirundinacea ha suttoni,
* Euphonia imitans,
* Euphonia jamaica,
* Euphonia laniirostris
** E. l. crassirostris, hypoxantha, laniirostris, melanura ha zopholega,
* Euphonia luteicapilla,
* Euphonia mesochrysa
** E. m. media, mesochrysa ha tavarae,
* Euphonia minuta
** E. m. humilis ha minuta,
* Euphonia musica
** E. m. flavifrons, musica ha sclateri,
* Euphonia pectoralis,
* Euphonia plumbea,
* Euphonia rufiventris
** E. r. carnegiei ha rufiventris,
* Euphonia saturata,
* Euphonia trinitatis,
* Euphonia violacea
** E. v. aurantiicollis, rodwayi ha violacea,
* Euphonia xanthogaster
** E. x. badissima, brevirostris, brunneifrons, chocoensis, cyanonota, dilutior, exsul, oressinoma, quitensis, ruficeps ha xanthogaster.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, c'hwec'h isspesad ha hanter-kant dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Fringillidae/Euphonia (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eupilio

Eupilio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.