OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwallerezh

Ar gwallerezh pe palforserezh eo an anvioù a roer d'an darempred reizhel graet dre heg gant un den enep da youl un den all. Dre vras e komzer eus enlakaat tra pe dra en organoù reizhel un den. En XXI$^{vet}$ kantved ec'h eo un torfed hervez lezennoù an darn vrasañ eus ar broioù, petra bennak ma c'hall kemmañ ster ar ger hervez ar broioù. E Kanada n'eus ket anv a wallerezh evel e Bro-C'hall, da skouer, met eus arsailh reizhel, ar pezh a dalv kement hag ur stokadenn reizhel graet enep da youl un den.

## Henamzer
### Hellaz kozh

E mojennoù Hellaz kozh e veze gwallet tud gant an doueed ha doueezed, ha Zeus a roe ar skouer fall gant an holl nimfenned (Io n'eo nemet unan anezho) arsailhet gantañ, ma vage fulor e wreg evel-se. E-touez an dud e veze skrapet merc'hed, ha graet an eured goude, evel ma vez graet c'hoazh e pobloù zo (Tchetchened). Gant Hades e voe skrapet Persefone, gant Apollon e voe Dafne; gant Aias Oileos e voe Kassandra, gant Hektor, Andromac'he; gant Ac'hilleüs, Polyksene...
En Hellaz kozh e veze kastizet ar maouezed avoultr, dre heg evel dre gaer. Ar gwaz a c'halle kaout serc'hed.

### Roma gozh

En amzerioù koshañ en devoa ar pater familias gwir a vuhez hag a varv war dud e diegezh, ha war ar maouezed ivez eta.

## Krennamzer

Er Grennamzer e weler o tont war wel ar Ius primae noctis, gwir an nozvezh kentañ, kemeret gant an aotrou, a c'halle hervez ar boaz, kaout darempred reizhel gant ur plac'h divoulc'h hag a oa sklavez war e zouar pa zimeze d'ur sklav all dezhañ.
Eus kement-se ez eus kaoz en oberennoù evel Fuenteovejuna, gant Lope de Vega hag en La catedral del mar gant Ildefonso Falcones.

## Gwallerezh er brezel

| Sinaadez yaouank skrapet gant an arme japanat, o komz gant un ofiser saoz goude he dieubidigezh. | Gwalladeg ar Sabinezed (Sabinae raptae) en istor mojennel Henroma, e 750 kent JK, a vez laret Skrapadeg ar Sabinezed peurliesañ. Gwalladeg ar rouanez vrezhon Boudika hag he merc'hed gant ar Romaned. Gwalladegoù maouezi Bulgaria gant soudarded an Impalaeriezh Ottoman e-pad emsavadeg Ebrel 1876. E-pad an eil brezel-bed e voe gwalladegoù bras, gant an holl armeoù, ha brudet darn anezho: Gwalladeg maouezi Nankin gant an arme japanat Skrapadeg Koreanezed (etre 20 000 ha 200 000) ha Sinaadezed evit ezhommoù soudarded an arme japanat. Gwalladeg maouezi en URSS (1941-1944) gant an arme alaman, ha gwalladegoù an Alamanezed (2 vilion a ve bet anezho) gant an arme rusian e 1945. Gwaladeg Italianezed gant soudarded c'hall e 1944 Gwalladegoù bugale Kreizafrika gant soudarded c'hall e 2014 (gant ster Kanada). Gwalladegoù soudarded ar stad islamek e Kurdistan adalek 2013. |

## Lennegezh

* Meur a oberenn zo bet awenet gant gwallidigezh Lucretia.
* Koll-digoll brezel, ur romant gant Anne Guillou, lakaet e brezhoneg gant Herve Lossec hag embannet gant Skol Vreizh e 2014, a gont istor ur plac'h eus Bro-Leon gwallet gant ur soudard amerikan da vare an Dieubidigezh.

## Pennadoù kar

* Gwallerezh reizhañ

## Notennoù

* ↑ (fr) Libération, 15/05/2015
* ↑ (fr) « Jean-Pierre Chevènement justifie le viol des enfants Centrafricains par les militaires français. » : Cameroon Voice, 04/05/2015
# Gwallerezh reizhañ

Ar gwallerezh reizhañ zo ur gwallober ha torfed dre gasoni implijet gant torfedourien e broioù zo ma vez gwallet lesbianezed evit o fareañ pe o reizhañ, a-hervez, diouzh o heñvelrevelezh. Ar skouer gentañ a zo bet brudet eo hini ar velldroaderez Eudy Simelane, gwallet ha lazhet e Suafrika. A-wechoù e vez arsailhet tud hag a zifenn an heñvelridi.
Torfedoù heñvel zo bet graet e broioù all ivez, evel e Tailand, Zimbabwe, Ecuador, Ouganda.

## Notennoù

* ↑ Pennad e The Guardian, 12 a viz Meurzh 2009
# Gwallhunvre

Ur gwallhunvre zo un hunvre hag a ra d'an den santout aon pe euzh, anken pe dic'hoanag, pe tristidigezh. Kement-se a c'hall lakaat an dud en arvar, pa zihun an dud e-kreiz o anken, hag a-wechoù o devez poan oc'h adkavout ar c'housked.
# Gwallreuz Kevre Kampioned an UEFA 2022

Bec'h bras a oa savet e-kerzh tro-serr Kevre Kampioned an UEFA 2022 d'an 28 a viz Mae 2022, e-tal Pariz e Bro-C'hall.

## Fedoù

Ouzh dor Stadiom Bro-C'hall e Saint-Denis, e Bro-C'hall, dres a-raok hag e-pad ar c'hrogad diwezhañ etre skipailh saoz Liverpool hag ar skipailh spagnol Real Madrid d'an 28 a viz Mae 2022.
Kalz harperien saoz a oa chomet sac'het dirak dorioù ar stadiom e-pad eurvezhioù memes pa oa kroget an abadenn mell-droad. Torfedourien o devoa tennet gounid eus an darvoud evit laerezh ha tagañ ar Saozon ha mont er stadiom hep bilhed. Poliserien Bro-C'hall o devoa implijet gazoù e-leizh evit klask degas ar peoc'h en-dro diwar-goust ar Saozon hag a oa peoc'hus.
Obererezhioù an archerien a oa bet harpet goude-se gant politikerien uhel ar gouarnamant gall ha gant an UEFA, oc'h embann dibrouenn e oa betek 40 000 Saoz o devoa klasket dont tre ar stadiom divilhed. Ken spontus e oa bet ar cholori ma voe rediet daleañ lañs ar c'hrogad eus 36 munutenn.
An harperien hag ar gazetennerien a oa bet buan o tiskleriañ e oa ar gouarnamant gall o livañ gevier (Amélie Oudéa-Castéra ha Gérald Darmanin) hag e oa peadra da brouiñ kement-se. Goulennet eo bet buan gant Bro-Saoz lakaat ober un enklask evit gouzout petra a oa erruet.

## Liamm diavaez

* https://rmcsport.bfmtv.com/sports-de-combat/mma/chaos-au-stade-de-france-je-n-ai-jamais-eu-aussi-peur-le-temoignage-horrifie-du-combattant-ufc-paddy-pimblett_AV-202206020714.html

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://apnews.com/article/soccer-sports-violence-champions-league-la-liga-fd596ab4e6883debb9f65db3b44f9094
* ↑ https://www.huffingtonpost.fr/entry/apres-le-fiasco-du-stade-de-france-darmanin-face-au-soupcon-du-mensonge_fr_62971124e4b07aa938936b0d
* ↑ https://www.20minutes.fr/sport/football/3299251-20220531-incidents-stade-france-jamie-carragher-denonce-mensonges-fraude-proferes-gerald-darmaninhag
# Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001

Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001 (saozneg: The September 11 attacks, lesanvet an 9/11) zo un heuliad peder zagadenn gant ur strollad sponterien islamek eus an aozadur al-Qaeda e Stadoù Unanet Amerika. Kroget e oa an tagadennoù diouzh ar mintin d'ar meurzh 11 a viz Gwengolo 2001. Dre ar gwalldaolioù-se e voe lazhet 2996 den, ouzhpenn 6000 a voe gloazet, war-dro 10 miliard a zollaroù a zistrujoù ersavadurioù pe enframmadurioù ha war-dro 3 mil miliard a zistruj en holl.
Pevar c'harr-nij dezougen tud eus div embregerezh stadunanat (United Airlines hag American Airlines) an holl anezho lorc'het adal aerborzhioù biz ar vro o vont war-zu Kalifornia a oa bet tapet gant 19 sponter ezel da al-Qaeda. Daou eus ar c'hirri-nij, an nij American Airlines 11 hag hini an United Airlines 175, a voe flastret war tourioù norzh ha su, ar World Trade Center e kêr New York. Goude 1 eur ha 42 munutenn, an tourioù a gouezhas en o foull, gant tammoù o nijal a-bep tu o entanañ pe lakaat d'an traoñ ar savadurioù tro-dro er greizenn World Trade Center ha labezañ ar savadurioù er-maez d'ar greizenn. un trede karr-nij, nij American Airlines Flight 77, a voe flastret war ar Pentagon (pennlec'h ministrerezh an difenn d'ar Stadoù Unanet Amerika) e Arlington, Virginia, hag a zismantras ul lodenn eus tu kornôg ar savadur. Ar pevare karr-nij, nij United Airlines 93, hag a oa gant an hent war-zu Washington, D.C., a voe flastret en ur park e Stonycreek Township nepell diouzh Shanksville, Pennsylvania. Ar veajourien a oa deuet a-benn da dalañ ouzh ar sponterien ha da lakaat ar c'harr-nij da gouezhañ e-plas ma vije implijet evel bombezenn. Ar gwalldaolioù spontus-se a voe ar wech kentañ o welet kement a bomperien hag a ofiserien polis o vezañ lazhet en istor Stadoù Unanet Amerika en un taol : 343 pomper ha 72 ofiser polis lazhet.
Embannet e voe gant Mary Robinson, komiserez uhel an ABU evit Gwirioù mab-den, e oa un torfed a-enep an denelezh. Ur stroñs psikologel e voe evit kantadoù a vilionoù a bellarvesterien dre ar bed. Diskouezet e voe e 2004 e oa kablus Al-Qaeda hag e benn bras Ousama ben Laden gant ar C'hengor Broadel diwar-benn ar gwalldaolioù sponter a-enep Stadoù-Unanet Amerika. Kalz displegadennoù all zo bet ijinet gant an iriennourien dre ar bed. Azgwelouriezh ha nac'helouriezh zo bet tamallet dezho.
Goude ar gwalldaolioù e voe kreñvaet lezennadurioù a-enep ar spontouriezh gant kalz stadoù. Roet e voe ar brall d'ur « brezel a-enep ar spontouriezh » gant ar Stadoù-Unanet, en o zouez en Afghanistan kerkent a miz Here 2001, hag en Irak adalek miz Meurzh 2003. A-benn ar fin e voe lazhet Ousama bel Laden gant ur bagad stourm stadunanat e Pakistan d'an 2 a viz Mae 2011. Dreset eo bet ar Pentagon, ha savet un tour nevez anvet One World Trade Center, ur mirdi, ur c'hounlec'h hag ur porzh-houarn.
Digoret e vo ar prosez ouzh aozerien bennañ ar gwalldaolioù adalek an 11 a viz Genver 2021.
# Gwallreuz Aberfan

Gwallreuz Aberfan a c'hoarvezas d'an 21 a viz Here 1966, e kêriadenn Aberfan, e Kembre, 6,5 km eus kêr Merthyr Tudful.

## Ruilh-douar

D'an 21 a viz Here 1966, da 9 e 15 diouzh ar beure, e kouezhas ur bern kaoc'h-glaou diwar ar menez. Distrujet e voe un 20 ti, un atant, hag ur skol, Ysgol Gynradd Pantglas, ma voe lazhet 144 den, ha 116 bugel en o zouez.

## Liammoù diavaez

* Trychineb Aberfan
* Llythyr a ddanfonwyd o Gyngor Bwrdeistref Merthyr Tudful i'r Bwrdd Glo Cenedlaethol yn eu rhybuddio am y peryglon, wedi'i ddyddio tair blynedd cyn y digwyddiad
* Newyddion y BBC - Gwasanaeth breifat i gofio Aberfan – adran goffa 21/10/06
* BBC – On This Day
* BBC Wales South East – Your Memories
* Corfforaethaeth a Methiant Rheolaethol: Ymateb y Llywodraeth i Drychineb Aberfan
* Digital Journalist – Aberfan: The Days After – gan I.C. Rapoport
* Lluniau o Drychineb Aberfan
* Ymchwiliad y Tribiwlys i Drychineb Aberfan
* Bydd yw incwm o £2 filiwn Aberfan ar gyfer coffau a phlant
* www.geograph.co.uk : photos of Aberfan and surrounding area
# Frignano

Frignano zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Frigribell

Frigribelled :
| Rhinolophus hipposideros ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frigribelled eo an eskell-kroc'hen a ya d'ober ar genad Rhinolophus.

## Spesadoù

War-dro 70 spesad frigribelled zo :
* (Rhinolophus acuminatus)
* (Rhinolophus adami)
* (Rhinolophus affinis)
* (Rhinolophus alcyone)
* (Rhinolophus arcuatus)
* (Rhinolophus beddomei)
* frigribell Blasius (Rhinolophus blasii)
* (Rhinolophus bocharicus)
* (Rhinolophus borneensis)
* (Rhinolophus canuti)
* (Rhinolophus capensis)
* (Rhinolophus celebensis)
* (Rhinolophus clivosus)
* (Rhinolophus coelophyllus)
* (Rhinolophus cognatus)
* (Rhinolophus convexus)
* (Rhinolophus creaghi)
* (Rhinolophus darlingi)
* (Rhinolophus deckenii)
* (Rhinolophus denti)
* (Rhinolophus eloquens)
* ar frigribell greizdouarel (Rhinolophus euryale)
* (Rhinolophus euryotis)
* ar frigribell vras (Rhinolophus ferrumequinum)
* (Rhinolophus formosae)
* (Rhinolophus fumigatus)
* (Rhinolophus guineensis)
* (Rhinolophus hildebrandti)
* (Rhinolophus hilli)
* (Rhinolophus hillorum)
* ar frigribell vihan (Rhinolophus hipposideros)
* (Rhinolophus inops)
* (Rhinolophus keyensis)
* (Rhinolophus landeri)
* (Rhinolophus lepidus)
* (Rhinolophus luctus)
* (Rhinolophus maclaudi)
* (Rhinolophus macrotis)
* (Rhinolophus madurensis)
* (Rhinolophus maendeleo)
* (Rhinolophus malayanus)
* (Rhinolophus marshalli)
* (Rhinolophus megaphyllus)
* frigribell Mehely (Rhinolophus mehelyi)
* (Rhinolophus mitratus)
* (Rhinolophus montanus)
* (Rhinolophus nereis)
* (Rhinolophus osgoodi)
* (Rhinolophus paradoxolophus)
* (Rhinolophus pearsonii)
* (Rhinolophus philippinensis)
* (Rhinolophus pusillus)
* (Rhinolophus rex)
* (Rhinolophus robinsoni)
* (Rhinolophus rouxii)
* (Rhinolophus rufus)
* (Rhinolophus ruwenzorii)
* (Rhinolophus sakejiensis)
* (Rhinolophus sedulus)
* (Rhinolophus shameli)
* (Rhinolophus shortridgei)
* (Rhinolophus siamensis)
* (Rhinolophus silvestris)
* (Rhinolophus simulator)
* (Rhinolophus sinicus)
* (Rhinolophus stheno)
* (Rhinolophus subbadius)
* (Rhinolophus subrufus)
* (Rhinolophus swinnyi)
* (Rhinolophus thomasi)
* (Rhinolophus trifoliatus)
* (Rhinolophus virgo)
* (Rhinolophus yunanensis)
* (Rhinolophus ziama)
# Frigribell Blasius

Frigribell Blasius :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| Anv skiantel ||
| Rhinolophus blasii Peters, 1866 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Frigribell Blasius (Rhinolophus blasii) a zo un askell-groc'hen eus Eurazia hag Afrika.
# Frigento

Frigento zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Friesch Dagblad

Friesch Dagblad (Pemdezieg Friz e nederlandeg) a zo ur pemdezieg a vez embannet e Friz abaoe 1903. Ennañ e kaver keleier embannet gant ur sell protestant. Kevezerezh a zo etrezañ ha Leeuwarder Courant. E 2010 e veze skignet war-dro 15 000 skouerenn bemdez. A-fet yezh ez eo heñvel an div gazetenn : 5% eus an danvez a zo enno a zo skrivet e frizeg.

## Notenn

* ↑ Jehannes Ytsma, "Language Use and Language Attitudes in Friesland," in David Lasagabaster - Ángel Huguet, Multilingualism in European bilingual contexts: language use and attitudes, embannet gant Multilingual Matters, 2007 http://books.google.com/books?id=XDodTJ1B5AEC&pg=PA145 P. 145

## Liamm diavaez

* www.frieschdagblad.nl Lec'hienn ofisiel Friesch Dagblad
# Frigiliana

Frigiliana zo ur gumun e proviñs Málaga, en Andalouzia, Spagn.
# Friera de Valverde

Friera de Valverde zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Frigribell Mehely

Frigribell Mehely :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| Anv skiantel ||
| Rhinolophus mehelyi Matschie, 1901 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Frigribell Mehely (Rhinolophus mehelyi) a zo un askell-groc'hen eus Eurazia hag Afrika.
# Frigribell greizdouarel

Frigribell greizdouarel :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| Anv skiantel ||
| Rhinolophus euryale Blasius, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frigribell greizdouarel (Rhinolophus euryale), liester: frigribelled kreizdouarel, a zo un askell-groc'hen hag a vev tro-dro d'ar mor Kreizdouarel.
# Frigg

Frigg pe Frigga (henalamaneg uhel: Frī(j)a, lombardeg: Frea) zo un doueez eus ar wengelouriezh lec'hlennat, gwreg Odin hag unan eus an Aesed. Soñjal a reer eo Saga un anv all dezhi. Hi eo Doueez diwallerez an eured, ar vuhez hag ar vammelezh, rouanez an Oabl hag an Aesed. Gwarediñ a ra tan an oaled.
Kalz a hevelepterioù zo etre hi ha Freya, doueez ar garantez hag an druzoni, hag un droukveskad e veze graet a-hed an amzer. He servijerien eo Gefjon, Gna, Fulla, Sygn, Vara, Eira, Hlín, Lofn, ha Vjofn.

## Gwengel

Frigga a c'hanas gant Odin an doueed Balder, Hödur, Hermodr, Bragi hag ar Valkiriezed. En Asgard emañ he zi anvet Fensal, "sal ar geunioù". Lavaret e vez e vez gwriet ar c'houmoul ganti.
Kavout a reer anv an doueez el levr Origo Gentis Langobardorum skivet er 7vet kanved hag e 790 en Historia Langobardorum gant Paulus Diaconus, anvet Frea.
# Ángel Zárraga

Ángel Zárraga y Argüelles, ganet e Victoria de Durango d'ar 16 a viz Eost 1886 ha marvet d'an 22 a viz Gwengolo 1946, zo ul livour mec'hikan. Diazezañ a reas ar skol anvet El Ateneo de la Juventud. Bevañ a reas en Europa ur pennad, e Pariz ha Madrid. Brud en doa da vezañ eus an tu dehou pellañ.
# Ángela Labordeta

Ángela Labordeta de Grandes (Teruel, Spagn, 1967) zo ur skrivagnerez aragonat.

## He buhez

Ganet eo e Teruel, Aragón, en 1967. Bevañ a ra e Zaragoza, ma reas he studioù. Merc'h eo d'ar c'haner ha saver-sonioù José Antonio Labordeta, keniterv d'ar skrivagner Miguel Labordeta ha c'hoar d'an aktourez Ana Labordeta.

## Oberennoù

Romantoù
* Así terminan los cuentos de hadas (1994). ISBN 84-88688-66-0.
* Rapitán (1997). ISBN 84-8306-047-7.
* Bombones de licor (2000). ISBN 84-239-7979-2.
* El novio de mi madre (2002). ISBN 84-88920-58-X.
* Sin hablar con nadie (2008). ISBN 84-96457-30-X.

### Troidigezhioù

E saozneg:
* My Mother's Boyfriend.
* Barcelona (Gargoyle Magazine).

## Notennoù

* ↑ The Modern Review.
# Álvaro Múnera

Álvaro Múnera, lesanvet « El Pilarico », zo un torero kolombian, bet gloazet gant un tarv, ha troet enep an emgannoù ouzh tirvi. Kuzulier eo e kêr Medellín.
# Ángel

Ángel zo un anv-badez spagnolek.

## Anvioù-badez kevrennek

* José Ángel
* Miguel Ángel, a glot gant Michelangelo, en italianeg

## Yezhoù all

* Angelo, en italianeg

## Tud

* Ángel Parra, kaner chilian
* Ángel Zárraga‎, livour mec'hikan
hag ivez:
* Miguel Ángel Asturias
* Ánxel Fole, skrivagner galizeg

## Lec'hioù

* Salto Ángel

## Pennadoù kar

* Ángeles
* Los Ángeles
# Ángel Parra

Ángel Parra a zo ur c'haner chilean bet ganet e 1943 e Valparaiso ha marvet d'an 11 a viz Meurzh 2017 e Pariz. Bevañ en deus graet asambles gant e familh en Europa e 1960, el lec'h ma peurzeskas seniñ gitar a-raok ober sonadegoù niverus. Gant e c'hoar Isabel e krouas e Pariz ar c'houblad "Isabel & Angel".
E 1964, distro e Chile, e kemeras perzh en dilennadegoù en ur sikour Salvador Allende. Isabel hag Angel a grouas neuze "La Peña de los Parra", ul lec'h evit krouiñ ha kejañ evit an Nueva trova. Eno e veze kavet tud evel Violeta Parra, Pablo Neruda, Atahualpa Yupanqui, Julio Cortazar, Victor Jara, Nicolás Guillén, Paco Ibáñez, Silvio Rodríguez, Pablo Milanés, Mercedes Sosa… Ur wezh aet ar galloud gant Pinochet e 1973, e voe kaset da doull-bac'h "Chabuco" staliet e dezerzh Atacama. Divroiñ a reas neuze da Vro-Vec'hiko e 1974 hag e Frañs da heul, el lec'h ma kavo repu gant e familh.
E 1988 e voe anvet Ofisour a Urzh an Arzoù hag al Lizhiri gant Jack Lang, ministr ar sevenadur gall d'ar c'houlz-se. E 1989 e tistroas d'e vro c'henidik evit kanañ er vro a-bezh. Resevet en deus asambles gant e c'hoar an titl a Figuras fundamentales de la mùsica chilena e 2004.
Enrollet en deus ouzhpenn 70 pladenn.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ángeles

Ángeles zo un anv-badez spagnolek, berradur diwar an anv-badez María de los Ángeles.

## Orin

Talvezout a ra kement hag aelez. Dont a ra eus anv ar Werc'hez Virgen de los Ángeles, gwarezourez kêr Getafe, e Kumuniezh Madrid, e Spagn. Enoret eo ivez e Costa Rica ma'z eo ar santez vroadel
Stank eo an anvioù deuet eus anvioù lec'hel ar Werc'hez Vari e Spagn pe Bortugal:
* Amparo, Asunción, Ángeles, Araceli, Candelaria, Carmen, Concepción, Consuelo, Dolores, Guadalupe, Mar, Mercedes, Milagros, Montserrat, Nuria, Paz, Pilar, Rocío, Rosario, ... ha re all.

## Yezhoù all

* Angela, en alamaneg hag italianeg
* Angelina, en italianeg ha saozneg
* Angèle, Angeline, Angélique, e galleg

## Tud

* Ángeles Balbiani , aktourez arc'hantinat
* Ángeles Mastretta, skrivagnerez vec'hikan
* Victòria López García, anavezet evel Victòria dels Àngels (e katalaneg) pe Victoria de los Ángeles (e spagnoleg) (1923 - 2005), kanerez soprano katalan
* Ángeles González-Sinde, renerez filmoù spagnol, bet Ministrez ar Sevenadur e Spagn.

## Lec'hioù

* Los Angeles, e California
* Los Ángeles (Chile), e Chile
* Angeles, Philippines, e Pampanga, Filipinez

## Kanaouennoù

Meur a ganaouenn saoznek zo anvet "Angeles"
* unan e 1991, gant Enya , en hec'h albom Shepherd Moons
* unan e 1993, gant Engelbert Humperdinck en e albom Yours: Quiereme Mucho
* unan e 1997 gant Elliott Smith en e albom Either/Or
# Álvaro Gestido

José Álvaro Pelegrín Gestido Pose pe Álvaro Gestido, bet ganet d'ar 17 a viz Mae 1907 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 18 a viz Genver 1957 e Santa Clara de Olimar (Treinta y Tres, Uruguay), a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (kreizer e bost dezhañ war an dachenn).
An hini a veze graet El Caballero de Deporte, El Teniente pe Varito anezhañ a oa breur da Óscar Diego Gestido, prezidant Uruguay.
Chomet e oa da c'hoari, a-hed e vicher, en Uruguay :
C'hwec'h gwech warn-ugent en devoa douget krez La Celeste etre 1927 ha 1940, hep merkañ pal ebet.

## C'hoarioù Olimpek hañv

Ezel e oa eus ar skipailh a yeas ar vedalenn aour gantañ da-geñver C'hoarioù Olimpek hañv 1928 (en Amsterdam, Izelvroioù).

## Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh Álvaro Gestido en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. C'hoariet en devoa ar pevar c'hrogad eus ar genstrivadeg hag ezel e oa eus ar skipailh – Enrique Ballestrero, Ernesto Mascheroni‎, José Nasazzi, José Leandro Andrade, Lorenzo Fernández, Álvaro Gestido, Pablo Dorado, Héctor Scarone, Héctor Castro, José Pedro Cea, Victoriano Santos Iriarte – a c'hounezas (4-2) ar gourfenn ouzh hini Arc'hantina en Estadio Centenario (Montevideo) d'an 30 a viz Gouere 1930.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Álvaro Noboa

Álvaro Fernando Noboa Pontón a oa ganet d'ar 1añ Du 1950 e Guayaquil, Ecuador.
Ur penn embregerezh eo ha politikour war an dro.
E penn ar PRIAN emañ, ur strollad poblelour.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar PRIAN
# Álvaro Fernandes

Álvaro Fernandes (anvet António Fernandes dre fazi a-wechoù), a oa ur moraer ha morianetaer portugalat eus ar XV$^{vet}$ kantved eus Madeira, en amzer Henrique o Navegador. Er bloavezhioù 1445 ha 1446 e kasas div veaj a-hed aod Afrika, moarvat betek Ginea-Bissau. Mont a reas tost keit ha Cabo Roxo. Dek vloaz goude, e 1456, ez eas Alvise Cadamosto pelloc'h c'hoazh.
# Ángel Melogno

Miguel Ángel Melogno, bet ganet d'an 22 a viz Meurzh 1905 e Salto (Uruguay) hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Meurzh 1945 e Montevideo (Uruguay), a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (kreizer e bost dezhañ war an dachenn).
Chomet e oa da c'hoari, a-hed e vicher, en Uruguay :
Teir gwech en devoa douget krez La Celeste e 1925, hep merkañ pal ebet.

## Krogadoù a vignoniezh

* 16 a viz Eost 1925 en Asunción (Paraguay) : Paraguay 1-0 Uruguay,
* 19 a viz Eost 1925 en Asuncion : Paraguay 0-1 Uruguay,
* 22 a viz Eost 1925 en Asuncion : Paraguay 0-0 Uruguay.

## C'hoarioù Olimpek hañv

Ezel e oa eus ar skipailh a yeas ar vedalenn aour gantañ da-geñver C'hoarioù Olimpek hañv 1928 (en Amsterdam, Izelvroioù). N'en devoa c'hoariet krogad ebet.

## Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. Ne c'hoarias krogad ebet.

## Liamm diavaez

* Krogadoù etrebroadel Miguel Ángel Melogno war 11v11

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.
# Habarcq

Kumunioù Frañs :
| Anv | Habarcq |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Gy |
| Kanton | Beaumetz-lès-Loges |
| Kod INSEE | 62399 |
| Kod post | 62123 |
| Maer | Jean-Paul Accart |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,03 km² |
| Led | 50° 18' 24" Norzh |
| Hed | 02° 36' 41" Reter |
| Uhelder kreiz | 94 m |
| Uhelder bihanañ | 77 m |
| Uhelder brasañ | 136 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 668 (2007) |
| Stankter | 95 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Habarcq a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Ar c'hastell

* Kastell Habarcq

### korzenn-iliz gant krochedoù

Krochedoù a zo ouzh korzenn kloc'h-di an iliz katolik, evel ouzh kloc'h-diez eus lod ag an ilizoù-parrez e kumunioù tro-dro Habarcq:Béthonsart, Savy-Berlette, Écoivres(Mont-Saint-Éloi), Hermaville, Mingoval, Servins ha Camblain-l'Abbé.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Habemus papam

Habemus papam a zo ur frazenn hag a sinifi "Ur pab hon eus". Implijet e vez e dibenn un dilennadeg-pab evit embann anv an hini a zo bet dilennet hag e anv e-giz pab.
Anv ur film eo ivez : Habemus Papam, sevenet e 2011 gant ar filmaozer italian Nanni Moretti.

## Pennad kar

* Listennad lavaredoù latin