OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2015 e Breizh
## Darvoudoù
### C'hwevrer

* Sul 8 a viz C'hwevrer : votadegoù e kumunioù Saoudan, el Liger-Atlantel, ha Langoed, en Il-ha-Gwilen, da c'houlenn digant an dud 1) ha fellout a ra dezho ma vefe ur rannvro Breizh gant pemp departamant ; 2) ha fellout a ra dezho ma vefe unanet ar pemp kuzul-departamant hag ar c'huzul-rannvro d'ober ur vodadenn hepken evit Breizh. Ouzhpenn an tri-c'hard eus an dud o doa votet o deus respontet ya d'an daou c'houlenn e pep hini eus an div gumun.

### Meurzh

* Sul 22 a viz Meurzh ha Sul 29 a viz Meurzh : tro gentañ hag eil tro dilennadeg ar guzulierien evit kuzulioù-departamant ar Stad C'hall.

### Ebrel

* 29 a viz Ebrel : panelloù divyezhek zo bet lakaet e Sant-Nazer, ur pezh tra en ur gumun ma oa bet stanket pep tra evit ar brezhoneg ha Breizh gant ar maer kozh, Joël Batteux.

### Mae

* 23-24-25 a viz Mae : Gouel Broadel ar Brezhoneg, adsavet gant tud yaouank ar strollad Ai 'ta, a lide e zek vloaz e Tremargad.

### Mezheven

* 7 a viz Mezheven ha 14 a viz Mezheven : votadeg en eizh kumun eus pemp departamant Breizh, aozet gant ar gevredigezh Dibab-Décidez la Bretagne, da c'houlenn ouzh an dud ha fellout a ra dezho e vefe unanet ar pemp departamant en ur rannvro hepken ha daoust ha fellout a ra dezho e vefe savet ur vodadenn hepken evit Breizh he femp departamant e-lec'h ar c'huzul-rannvro hag ar c'huzulioù-departamant a zo bremañ.
* Lun 15 a viz Mezheven : marv ar politiker breizhat Jean-Yves Cozan (76 vloaz).

### Gwengolo

* Meurzh 1añ a viz Gwengolo : ur skol Diwan nevez zo digoret e Pontekroaz, e Bro-Gerne.
* Sadorn 19 a viz Gwengolo : Kolier an Erminig roet da Philippe Argouarc'h, Patrick Mareschal, Eugène Riguidel hag Yvon Palamour gant Skol-Uhel ar Vro.

### Here

* 18 a viz Here : votadeg e , e Bro-Leon
* Sul 8 a viz C'hwevrer : votadegoù aozet gant Dibab e kumunioù Sant-Ervlan ha Trefieg, el Liger-Atlantel, Lokmelar ha Sant-Riwal, e Penn-ar-Bed, Chapel-Karozh ha Malastred, er Mor-Bihan, da c'houlenn digant an dud 1) ha fellout a ra dezho ma vefe ur rannvro Breizh gant pemp departamant ; 2) ha fellout a ra dezho ma vefe unanet ar pemp kuzul-departamant hag ar c'huzul-rannvro d'ober ur vodadenn hepken evit Breizh.

### Du

* 8 a viz Du : freuz-stal a ra embannadurioù Emgleo Breiz.

### Kerzu

* Sul 6 ha Sul 13 a viz Kerzu : kentañ hag eil tro dilennadegoù izili ar c'huzulioù-rannvro e rannvroioù Bro-C'hall.
* Gwener 18 a viz Kerzu : dilennet eo Jean-Yves Le Drian da brezidant Kuzul-rannvro Breizh.

## Marvioù

* Herri ar Borgn, skrivagner brezhonek
* Pierre Brice, aktor
* Jean-Yves Cozan, politiker
* Pierre Duclos, kazetenner
* Guy Étienne, bredvezeg ha skrivagner
* Louis Lallour, kaner kan-ha-diskan
* Job Lec'hvien, beleg ha troer brezhonek
* Henri Lécuyer, kargad uhel
* François Mahé, marc'hhouarner
* Albert Poulain, kaner, konter ha dastumer
* Erwan Roparz, soner
* Naig Rozmor, skrivagnerez vrezhonek
* Marc Simon, manac'h ha levraoueger
* Bernard Tanguy, enklasker
* René Vautier, filmaozer
# -409

Diwar-benn bloavezh 409kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Byzantium adkemeret gant Alkibiades evit Aten

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 409kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 409kent JK
# -410

Diwar-benn bloavezh 410kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Goude un nebeud trec’hoù e laka Kleofon, un demagogour atenat, argas kinnigoù peoc’h graet gant Sparta

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 410kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 410kent JK
# -413

Diwar-benn bloavezh 413 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Emgann an Asinarus ː trec'h eo ar Sikilianed war Atenianed.
Jeneraled Aten, Nikias ha Demostenes, zo lazhet e Sirakuza

#### Galia
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 413 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 413 kent JK
# -408

Diwar-benn bloavezh 408 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Alkibiades a zistro da Aten, Lisandros a sav ur morlu evit Sparta en Efesos

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 408 kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 408 kent JK
# -414

Diwar-benn bloavezh 414kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Lemakus, komandant atenat zo lazhet e Sirakuza

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 414kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 414kent JK
# -41

713 Ab Urbe Condita = 41 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Lucius Antonius & Publius Servilius Vatia Isauricus II

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Cleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Hyrcan II
# -412
## Darvoudoù
### Europa
#### Gres

Alkibiades zo argaset eus Sparta, iriennañ a ra evit distreiñ da Aten
# -415

Diwar-benn bloavezh 415kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Mac’hagnañ a reer delwennoù Hermes en Aten, Alkibiades zo tamallet, met mont a ra kuit kent ar prosez abalamour da ren Ergerzhadenn Sikilia, kondaonet eo d’ar marv « in absentia », tec’hout a ra da Sparta

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 415kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 415kent JK
# -411

Diwar-benn bloavezh 411kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

Diskaret eo an demokratiezh en Aten gant oligarkiezh Antifon, Peisander, and Frinikoss, met Teramenes a ziazez Bonreizh ar 5000, morlu atenat a c’halv Alkibiades en-dro

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 411kent JK

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 411kent JK
# (9325) Stonehenge

(9325) Stonehenge a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (9503) Agrawain

(9503) Agrawain a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (6190) Rennes

(6190) Rennes a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.

## Notennoù ha davennoù

* ↑ http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=6190
# (9500) Camelot

(9500) Camelot a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (9499) Excalibur

(9499) Excalibur a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (9501) Ywain

(9501) Ywain a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (9285) Le Corre

(9285) Le Corre a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (9502) Gaimar

(9502) Gaimar a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (774) Armor

(774) Armor a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
# (8371) Goven

(8371) Goven a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Roet eo bet an anv-se en enor da kêriadenn Goven e Breizh.

## Daveoù

* ↑ Lec'hienn minorplanetcenter.net
# 1766

Diwar-benn bloavezh 1766 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 29 a viz Du: en em vodañ a ra Stadoù Breizh e Roazhon.

#### Frañs

* 10 a viz Gwenholon: diazezet eo Skol vroadel uhel an arzoù-kinklañ gant al livour gall Jean-Jacques Bachelier.
* staget Dugelezh Loren ouzh Bro-C'hall

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* Embannadur ar Sarmon war varo truezus Mikeal Morin, gant Glaoda Mari al Lae.

### Skiantoù ha politikerezh

* Kavadenn an hidrogen gant ar c'himiour Saoz Henry Cavendish.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1766

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1766
# 1767

Diwar-benn bloavezh 1767 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1767

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1767

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1767
# 1770

Diwar-benn bloavezh 1770 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1770

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1770

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1770
# 1769

Diwar-benn bloavezh 1769 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Korsika

* Emgann Ponte Novu d'an 8 ha 9 viz Mae 1769, entre bagadoù Pascale Paoli hag armeoù ar roue gall Loeiz XV, harpet gant soudarded kors savet a-du gant ar C'hallaoued. Goude trec'h an arme c'hall e voe digor an hent da Gorte, kêr-benn ar Gorsed. Gant an emgann-se e voe echuet brezel Korsika.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1769

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1769

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1769
# 1764

Diwar-benn bloavezh 1764 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha teknikoù

* Dispac'h greantel : James Hargreaves a ijinas ar spinning jenny, ur mekanik da nezañ koton.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1764

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1764

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1764
# 177

930 Ab Urbe Condita = 177 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Marcus Aurelius (Marcus Ælius Aurelius Verus) (08.03.161 / 17.03.180)
* Iñ Genver : Savet eo Commodus (Lucius Aelius Aurelius Commodus) da eil-impalaer gant e dad. (01.01.177 / 31.12.192). Roet eo dezhañ Bruttia Crispina evit gwreg er bloaz.
* Koñsuled : Imp. Caesar L. Aelius Aurelius Commodus Augustus & Marcus Peducaeus Plautius Quintilius

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Eleutherius (174 - 189)
* Lyon : merzher santez Blandina ha Pothin.

## Marvioù 177

* Blandina ha Pothin, merzherien

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 1771

Diwar-benn bloavezh 1771 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Degouezhout a ra markgrafelezh Baden-Baden gant an tiegezh Baden-Durlach. Neuze e ren ar markgraf Karl Friedrich war Baden.
* Bosenn e Moskov : 57 000 a dud a varv.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ

* Go-Momozono a ya da impalaer Japan

### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn an oksijen

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1771
* 1añ Genver 1771 : Jorj Cadoudal, e Maner Kerleanoù

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1771
# 1763

Diwar-benn bloavezh 1763 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Feur-emglev Huberstburg.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1763

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1763

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1763
# 1765

Diwar-benn bloavezh 1765 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 21 a viz Mezheven : prenet eo Manav gant kurunenn Breizh-Veur ha dont a ra evel-se da vezañ stag ouzh ar Rouantelezh Unanet.

#### Breizh

* 11 a viz Du: lakaet harz war Loeiz ar Chalotez hag e vab.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1765

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1765

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1765
# 1768

Diwar-benn bloavezh 1768 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Skiantoù ha teknikoù

* Dispac'h greantel : Richard Arkwright a ijinas ar water frame ("stern-dour"), ur mekanik da nezañ kaset gant nerzh ur veilh-dour.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1768

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1768

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1768
# 2009 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2008 e Breizh - 2009 e Breizh - 2010 e Breizh
2009 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù

* 22 a viz Here: embannet eo an dekred a ro un anvadur orin kontrollet (AOK) da Ognon Rosko.
* 30 a viz Du: digoret eo ar chadenn skinwel Tébéo e savadurioù Le Télégramme.
# 201

954 Ab Urbe Condita = 201 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Septimius Severus (Lucius Septimius Severus) (09.04.193 / 04.03.211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (12.10.198 / 08.04.217)
* Koñsuled ː Lucius Annius Fabianus & Marcus Nonius Arrius Mucianus

### Azia
## Arzoù, skridoù ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab ː Zefirinus (198 - 217)

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 2011 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2010 e Breizh - 2011 e Breizh - 2012 e Breizh
2011 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu
# 2008

Diwar-benn bloavezh 2008 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
    Sellit ivez ouzh 2008 e Breizh.

## Deiziadurioù all

Klotañ a raio bloavezh 2008 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5768 / 5769 (ar 1añ a viz Tishri 5769 a vo d'an 30 a viz Gwengoo 2008)
* Deiziadur muzulman : 1428 / 1429 / 1430 (ar 1añ a viz Mouharram 1429 a vo d'an 10 a viz Genver 2008 hag ar 1añ a viz Mouharram 1430 d'an 29 a viz Kerzu 2009)
* Deiziadur pers : 1386 / 1387 (ar 1añ a viz Farvardin 1387 a vo d'an 20 a viz Meurzh 2008)
* Deiziadur sayana :
* Devezhioù juluan :
* Bloaz nevez sinaat : d'ar 7 a viz C'hwevrer, deroù bloavezh ar Razh

## Darvoudoù

Dre ar munud: Genver 2008 - C’hwevrer 2008 - Meurzh 2008 - Ebrel 2008 - Mae 2008 - Mezheven 2008 - Gouere 2008 - Eost 2008 - Gwengolo 2008 - Here 2008 - Du 2008 - Kerzu 2008

### Meurzh

* 7 a viz Meurzh 2008 : Ar Fondation Chirac pour le développement durable et le dialogue des cultures a zo anavezet evel un aozadur a uheldalvoudegezh hervez dekred ar 7 a viz Meurzh 2008 embannet e "Journal Officiel" ar Republik c'hall.

### Gouere

* 24 a viz Gouere : diwar vremañ e c'hallo ar c'hembraeg bezañ implijet e Kuzul ministred Unaniezh Europa, da-heul un emglev sinet e Brusel. Ne zeuio ket yezh Kembre da vezañ unan eus yezhoù ofisiel an Unaniezh avat, pa ne c'hallo ket bezañ implijet en holl ensavadurioù europat.

### Eost

* 8 a viz Eost - 24 a viz Eost : C'hoarioù Olimpek hañv 2008 e Beijing, e Republik Pobl Sina.

### Du

* 4 a viz Du: dilennet eo Barack Obama da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.

### Kerzu
## Kronologiezh dre ranndirioù

* Afrika : 2008 en Afrika
* Amerika : 2008 er SUA
** SUA : 2008 er SUA
** Kanada : 2008 e Kanada
* Azia : 2008 en Azia
* Europa : 2008 en Europa
** Breizh : 2008 e Breizh
** Frañs : 2008 e Frañs
* Oseania : 2008 en Oseania

## Marvioù pennañ

* Gwelit ivez : Rummad:Marvioù 2008

### Gwengolo

* 26 Gwengolo : Paul Newman, aktour stadunanat, 83 bloaz.

### Here

* 25 Here : Ivonig Jikel, emsaver sevenadurel breizhat, 75 vloaz.

### Kerzu

* 11 Kerzu : Bettie Page, pin-up amerikan, 85 bloaz.
# 2010 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2009 e Breizh - 2010 e Breizh - 2011 e Breizh
2010 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu
# 2008 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2007 e Breizh - 2008 e Breizh - 2009 e Breizh

## Darvoudoù

* Meurzh 1añ a viz Genver : 4 334 000 a dud zo o chom e Breizh, hervez jedadennoù an INSEE.
* 1añ a viz Genver : war e leve emañ bremañ Fañch Broudig, ha Bernez Rouz an hini zo bet anvet en e lec’h e penn abadennoù brezhonek France 3.
* Meurzh 15 a viz Genver : er parlamant gall ez eus kinniget daou raktres lezenn evit lakaat Bro-C'hall da beurzegemer Karta europat ar yezhoù rannvroel pe minorel, an eil kinniget gant Marc Le Fur ha kannaded all eus an UMP, hag egile gant Marylise Lebranchu ha dilennidi all eus ar PS.
* Sadorn 26 a viz Genver : Prizioù abadennoù brezhonek France 3 zo roet e Plañvour. Ne vo ket gwelet ar prizioù en abadenn vrezhonek ar sul war-lerc’h, evel ma oa rakwelet, en abeg d’un tournamant tennis en Aostralia, diskouezet gant France 3 d’ar memes eur.
* Merc'her 30 a viz Genver : geriadur brezhoneg Pierre Coëtanlem zo bet niverelaet ha lakaet enlinenn gant Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek, e skol-veur Brest.
* Yaou 1añ, Gwener 2 ha Sadorn 3 a viz Mae :ar Redadeg kentañ evit ar brezhoneg etre Naoned ha Karaez.
* Yaou 4 a viz Gwengolo : digoradur skolaj Diwan al Liger-Atlantel, e Sant-Ervlan.
* Sadorn 27 a viz Gwengolo : Kolier an Erminig roet da Roger Abjean, Gweltaz ar Fur, Yvonne Breilly-Le Calvez ha Viviane Hélias, e Roazhon.
* Gwener 17 ha Sadorn 18 a viz Here: 25vet deiz-ha-bloaz Radio Kreiz Breizh, lidet e Sant-Nigouden.

## Marvioù

* Yvonig Gicquel, bet prezidant Kendalc'h e-pad meur a vloaz
* Reun ar Glev, geriadurour brezhonek
* Charles Le Quintrec, skrivagner gallek
* Robert Le Grand, rener kentañ Coop Breizh
* Henri Maho, difenner glad relijiel Breizh
* Jean Markale, skrivagner gallek
* Michel Phlipponneau, politiker
* Per Pondaven, enklasker ha lec'hanvadurour
* Gwenc'hlan ar Skouezeg, drouiz meur
# 2010

Diwar-benn bloavezh 2010 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
    Sellit ivez ouzh 2010 e Breizh.

## Deiziadurioù all

Klotañ a raio bloavezh 2010 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
* Deiziadur hebraek : 5770/5771
* Deiziadur muzulman : 1431/1432
* Deiziadur pers : 1388/1389
* Deiziadur sayana :
* Deiziadur juluan :
* Deiziadur sinaat : Bloaovezh an Tigr

## Darvoudoù
#### Genver
### Meurzh

* Bro-C'hall: Dilennadegoù rannvroel.

### Mae

* Deus an 21 d'an 23 a viz Mae : Adsavet eo Gouel Broadel ar Brezhoneg e Kawan, e Treger.

### Mezheven

* 13 a viz Mezheven : er vouezhiadeg evit parlamant Belgia eo aet ar maout gant broadelourien flamank ar strollad Nieuw-Vlaamse Alliantie e Flandrez ha gant ar Parti Socialiste e Wallonia.
* 15 a viz Mezheven : en em zigarezet eo Kentañ ministr Breizh-Veur, David Cameron, en anv e c’houarnamant, pa oa bet lazhet gant an arme saoz 14 den a gemere perzh e manifestadeg ar Sulvezh Gwadek e Derry, e Hanternoz Iwerzhon, d’ar sul 30 a viz Genver 1972.

### Gwengolo

* 22 a viz Gwenholon: gant Parlamant Katalonia eo aprouet al lezenn a ra eus an okitaneg ur yezh kenofisiel e Katalonia hag ar yezh voas e Traoñienn Aran.

### Du

* 8 a viz Du : harzet ez eus tud gant polis Maroko da-heul manifestadegoù e kamp repuidi Gdeim Izik e Sahara ar C'hornôg.
* 28 a viz Du : gant ar strollad broadelour Convergència i Unió eo aet ar maout er votadeg evit Parlamant Katalonia, gant 38% eus ar mouezhioù.

### Kerzu

* 17 a viz Kerzu : emlazh Mohamed Bouazizi, ur marc'hadour bihan tunizian, ar pezh a ro lañs da Zispac'h Tunizia.
* 18 a viz Kerzu: gallout a reer sellet, war internet, ouzh niverennoù kozh ar gazetenn L'Ouest-Eclair bet embannet etre 1899 ha 1940.

## Marvioù pennañ

* Gwelit ivez : Rummad:Marvioù 2010

### Genver

* 5 a viz Genver : Bernez an Nail, emsaver breizhat (ganet e 1946).
* 27 a viz Genver : J. D. Salinger, skrivagner stadunanat (g. e 1919).

### Meurzh

* 6 a viz Meurzh : Roger Gicquel, kazetenner, bet o kinnig ar c'heleier er skinwel e-pad bloavezhioù (g. e 1933).

### Mezheven

* 10 a viz Mezheven : Jean Fréour, kizellour (ganet d'an 8 a viz Eost 1919).
* 23 a viz Mezheven : Roparz Omnes, bet maer Ploveilh ha prezidant Kendalc'h (g. e 1930).

### Gwengolo

* 8 a viz Gwengolo : Martial Pézennec, soner ha prezidant Bodadeg ar Sonerion (g. e 1933).
* 13 a viz Gwengolo : Georges Lombard, bet maer Brest (g. 1925).

### Here

* 26 a viz Here : Paol ar Morgazh.

### Du

* 4 a viz Du : Charlez ar Gall, bet o kinnig abadennoù brezhonek er skingomz hag er skinwel (g. 1921).
# Amrita Pritam

Amrita Pritam, ganet d’an 31 a viz Eost 1919 e Gujranwala ha marvet d’an 31 a viz Here 2005 e Delhi, zo ur skrivagnerez eus India. Skrivet he deus e pandjabeg hag e hindeg. Brudetañ skrivagnerez pandjabek an XX$^{vet}$ kantved eo, ha priziet e vez he skridoù koulz en India hag e Pakistan.
Ganet e vo en ur familh sikh eus Gujranwala e Panjab, ur gêr hag a zo e Pakistan bremañ, abaoe ma voe rannet Indez Breizh-Veur. Mervel a reas he mamm pa ne oa nemet unnek vloaz, ha desavet e voe gant he zad, a oa kelenner ha skrivagner. He barzhonegoù kentañ a embannas d’an oad a c’hwezek vloaz. Pa voe dispartiet Pakistan diouzh India e 1947 e kuitaas Lahore da vont da India da vevañ, ha kregiñ neuze da skrivañ e hindeg ivez, met kenderc’hel a reas da vezañ lennet e Pandjab Pakistan a-hed he buhez.
Ar vaouez kentañ e voe o tapout ur priz, e 1955, digant ar Sahitya Akademi, gant un dastumad barzhonegoù pandjabek. Garedonet e voe meur a wech c’hoazh en India : tapout a reas ar Priz Jnanpith, unan eus prizioù lennegel uhelañ India, e 1982, ar Padma Shri e 1969, hag ar Padma Vibhushan e 2004. E broioù all e tapas prizioù ivez : anvet e voe en Ordre des Arts et des Lettres, e Bro-C’hall, da skouer, e 1987.
Ouzhpenn 100 levr he deus skrivet : barzhonegoù, romantoù, arnodskridoù... hag a zo bet troet en ouzhpenn tregont yezh, yezhoù eus India pe yezhoù all c’hoazh, saozneg, galleg, daneg, japaneg, sinaeg... E-touez he romantoù e c’haller menegiñ Pinjar, Doktor Dev, Rang Ka Patta... Buhezskridoù he deus embannet ivez, evel Kala Gulab (Rozenn zu) (1968) pe Rasidi Tikkat (Timbr kemedel) (1976). Meur a hini eus he levrioù zo bet graet filmoù diwarno, evel Daaku (1976) pe Pinjar (1970).
Labourat a reas Amrita Pritam, betek 1961, evit an All India Radio. Torret e voe he dimeziñ e 1960. E meur a hini eus he skridoù, goude, e laka ar gaoz war he dimeziñ, hag an tu displijus anezhañ. Embann a reas goude ar gelaouenn "Nagmani", ur gelaouenn lennegel e pandjabeg, renet ganti ha gant an arzour Imroz a vevas ganti e-pad 40 vloaz diwezhañ he buhez.
Ezel e voe eus ar Rajya Sabha (kambr uhelañ parlamant India) e 1986-1992.

## Liammoù diavaez

* (en) Kushwant Singh, "Amrita Pritam: Queen of Punjabi Literature", The Sikh Times (The Tribune, Nov. 12, 2005 )
* (en) Amrita Pritam – Obituary, The Guardian, 4 November 2005
# Amsindeton

War dachenn ar yezhoniezh hag ar yezhadur dreist-holl e implijer an termen amsindeton pe kenurzhierezh amsindetek (e saozneg: asyndeton pe asyndetic coordination, diwar ar henc'hresianeg α-; 'am-' mui δεῖν (< δέω); 'liammañ; stagañ') evit komz eus savadennoù kevrennek ma vez liammet daou gedrann pe muioc'h (frazennoù, rannfrazennoù...) an eil re ouzh ar re all hep stagell kenurzhiañ ebet, da skouer:
    "Veni; vidi; vici"
War live an dielfennadur kevreadurezhel eo tost-kenañ ar c'henlavarennoù asindetek ouzh ar parataksis, ken tost ma c'hell bezañ diaes lakaat an diforc'h kentereze zoken.
Implijet e c'hell bezañ evel un elfenn stiloniezh evit reiñ ul lusk prim pe primoc'h d'un destenn hag evit pouezañ war un elfenn resis bennak.

## Gwelit ivez:

* Sindeton
* Liessindeton
* Kenurzhierezh
* Parataksis
* Stagell
# Ampuero

Ampuero zo ur gumun eus Kantabria e Spagn.
# Amroth

Amroth zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 1 205 a dud, ha 140 anezho (11,6%) a oa kembraegerien..

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics).
# Amrum

Amrum (Oomram e frizeg) zo unan eus Inizi Friz an Hanternoz en Alamagn.
Emañ e Mor an Hanternoz, war aod stad Schleswig-Holstein. War-dro 20 km² eo he gorread hag annezet eo gant 2 400 a dud. Emañ e Kreis Nordfriesland ha teir c'humun zo enni, Nebel, Norddorf ha Wittdün.
Un drederenn eus an enezidi a gomz ur rannyezh frizek, anvet Öömrang, diwar anv an enezenn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amset

Diskouezet e vez Amset gant penn un den. Unan eus « pevar bugel Horus eo ». An doue-se a rae war-dro avu ar re varv miret en ul lestr kanopat. Gwarezet e veze al lestr-se d'e dro gant an doueez Isis.
Liammet eo an doue-se gant ar su.
Hapi, Douamoutef,ha Kebec'hsenouf eo anv e vreudeur.