# Blueberry

    Evit implijoù all, gwelet Blueberry (disheñvelout).
Blueberry a zo titl un heuliad istorioù bannoù-treset western savet gant Jean-Michel Charlier (senario), ha Jean Giraud (tresañ, ha senario ivez war-lerc'h marv Jean-Michel Charlier). Lañset e oa bet an istorioù-se er gelaouenn Pilote er bloaz 1963. Lakaet e vez da skouer evit a sell an istorioù western gwirvoudel. Anvet e oa an heuliad "Fort Navajo" da gentañ, a-raok kemer anv an den pennañ e-barzh, al letanant Mike S. (evit "Steve") Blueberry. Ne oa ket Blueberry (= lus) e anv gwir, met un anv kuzh kemeret gantañ pa oa o tec'hout diouzh ar Su da vare Brezel an Digevredañ. Mike S. Donovan e oa, mab ur perc'henn bras sklavelour. Tremen a reas eus tu an Norzh. Ul letanant eus Marc'hegiezh ar Stadoù-Unanet eo, penn beuz, prest atav da doulladiñ, da glask kann, da c'hoari ar c'hartoù — en ur druchañ — pe da verc'heta, anez disentiñ ouzh an urzhioù a-benn kas e gefridi da benn vat.

## Blueberry

Mab ur perc'henn bras ha pinvidik eus ar Su eo Mike Steve Donovan. Tamallet eo bet e gaou bezañ lazhet unan bennak, ha rankout a ray tec'hel. Saveteet e vo e vuhez dezhañ gant ur morian sklav war dec'h, ha ma oa gouennelour a-raok e cheñcho e zoare diwar neuze. Mont a ra d'en em gannañ eus tu an Norzh, evel soner kleron da gentañ, evit chom hep kaout da dennañ ouzh tud e vro orin. Alies e savo a-du gant an Indianed ivez. Pa oa war dec'h e ranko cheñch anv war ar prim, pa ne ouie ket petra dibab en doa gwelet lus (Blueberry e saozneg) en-dro dezhañ, ha setu kavet gantañ e anv faos a chomo gantañ.
E penn kentañ ar rummad e oa bet roet tresoù Jean-Paul Belmondo dezhañ, ar pezh a voe dilezet war-lerc’h, dreist-holl pa ne oa ket ur mailh Gir evit reiñ pennoù tud wir d'an dud, ha ma c'hwite war e daol ur wech war ziv. A-benn ar fin eo da gentañ penn abalamour d'e fri torr ha d'e greouichennad blev du e vez anavezet al loen.

## Tud all er rummad

Adkavet e vez alies tud all d'e heul.
* Jim Mac Clure: ur c'hlasker aour kozh troet war ar boeson, mignon bras da Vlueberry (gwelet e vez e-barzh 10 albom).
* Red Neck : un den hag a anavez mat an Indianed, ur mignon da Vlueberry (gwelet e vez e-barzh 10 albom).
* Chihuahua Pearl: ur ganourez saloon (5 albom).

## Albomoù

Meur a rummad disheñvel a zo bet kaset war-raok, reoù 'zo bet treset ha skrivet gant tud all. Amañ eo kinniget roll an istorioù hervez red buhez Blueberry

### Yaouankiz Blueberry (1861-1864)

Rummad bet savet goude :
| Titl gallek | Skrid | Tres | Bloavezh embann |
| 1. La jeunesse de Blueberry | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1975 |
| 2. Un Yankee nommé Blueberry | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1978 |
| 3. Cavalier bleu | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1979 |
| 4. Les démons du Missouri | Jean-Michel Charlier | Colin Wilson | 1985 |
| 5. Terreur sur le Kansas | Jean-Michel Charlier | Colin Wilson | 1987 |
| 6. Le raid infernal | J.-M. Charlier, F. Corteggiani | Colin Wilson | 1987 |
| 7. La poursuite impitoyable | François Corteggiani | Colin Wilson | 1992 |
| 8. Trois hommes pour Atlanta | François Corteggiani | Colin Wilson | 1993 |
| 9. Le prix du sang | François Corteggiani | Colin Wilson | 1994 |
| 10. La solution Pinkerton | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 1998 |
| 11. La piste des maudits | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2000 |
| 12. Dernier train pour Washington | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2001 |
| 13. Il faut tuer Lincoln | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2003 |
| 14. Le boucher de Cincinnati | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2005 |
| 15. La sirene de Vera-Cruz | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2006 |
| 16. 100 dollars pour mourir | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2007 |
| 17. Le Sentier des larmes | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2008 |
| 18. 1276 âmes | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2009 |
| 19. Rédemption | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2010 |
| 18. Gettisburg | François Corteggiani | Michel Blanc-Dumont | 2012 |

### Blueberry (1867-1868)

Rummad pennañ :
| Titl gallek | Skrid | Tres | Bloavezh embann |
| 1. Fort Navajo | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1965 |
| 2. Tonnerre à l'ouest | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1966 |
| 3. L'aigle solitaire | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1967 |
| 4. Le cavalier perdu | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1968 |
| 5. La piste des Navajos | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1969 |
| 6. L'homme à l'étoile d'argent | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1969 |
| 7. Le cheval de fer | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1970 |
| 8. L'homme au poing d'acier | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1970 |
| 9. La piste des Sioux | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1971 |
| 10. Général tête jaune | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1971 |

### Marshal Blueberry (1868)

Ur rummad kenstur :
| Titl gallek | Skrid | Tres | Bloavezh embann |
| 1. Sur ordre de Washington | Jean Giraud | William Vance | 1991 |
| 2. Mission Shermann | Jean Giraud | William Vance | 1993 |
| 3. Frontière sanglante | Jean Giraud | Michel Rouge | 2000 |

### Blueberry (1869-1881)

Kendalc'h ar rummad pennañ :
| Titl gallek | Skrid | Tres | Bloavezh embann | Troidigezh an titl e brezhoneg |
| 11. La mine de l'Allemand perdu | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1972 | Mengleuz an Alaman kollet |
| 12. Le spectre aux balles d'or | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1972 | Spes e voledoù aour |
| 13. Chihuahua Pearl | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1973 | Chihuahua Pearl |
| 14. L'homme qui valait 500 000 $ | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1973 | An den a dalveze 500 000 $ |
| 15. Ballade pour un cercueil | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1974 | Kantreadenn evit un arched |
| 16. Le hors-la-loi | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1974 | An hini e-maez-lezenn |
| 17. Angel Face | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1975 | Angel Face |
| 18. Nez Cassé | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1980 | Fri torr |
| 19. La longue marche | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1980 | An hir a gerzhadenn |
| 20. La tribu fantôme | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1982 | Ar meuriad tasmant |
| 21. La dernière carte | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1983 | Ar gartenn diwezhañ |
| 22. Le bout de la piste | Jean-Michel Charlier | Jean Giraud | 1986 | Penn an hent |
| 23. Arizona Love | J.-M. Charlier, J. Giraud | Jean Giraud | 1990 | Arizona Love |

### Mister Blueberry (1881)

Kendalc'h ar rummad pennañ, gant Jean Giraud hepken koulz evit an tresañ hag ar skrivañ
Kendalc'h ar rummad pennañ :
| Titl gallek | Skrid | Tresañ | Bloavezh embann |
| 0. Apaches | Jean Giraud | Jean Giraud | 2007 |
| 1. Mister Blueberry | Jean Giraud | Jean Giraud | 1995 |
| 2. Ombres sur Tombstone | Jean Giraud | Jean Giraud | 1997 |
| 3. Geronimo l'Apache | Jean Giraud | Jean Giraud | 1999 |
| 4. OK Corral | Jean Giraud | Jean Giraud | 2003 |
| 5. Dust | Jean Giraud | Jean Giraud | 2005 |

## Liammoù diavaez

* (fr) lec'hienn ofisiel