OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paoell kevreadurezhel

Implijet e vez an termen yezhoniel paoell kevreadurezhel (saoz.: syntactic pivot) evit komz eus arguzenn ar verb ma "tro" ar frazenn tro-dro dezhi.
Setu deskrivet un tammig hiroc'h perzhioù resis ar paoell kevreadurezhel hag e liamm gant elfennoù all er frazenn:
Tennañ a ra an daou berzh deskrivet a-us d'ar vorfezkevreadurezh (saoz. morphosyntax), ha talvezout a reont kement hag eo ar paoell kevreadurezhel rener ar frazenn en darn vrasañ eus yezhoù Europa.
Luziet eo an trede perzh deskrivet e brezhoneg avat ha gwelloec'h e displegañ gant skouerioù tennet diwar ar saozneg. E saozneg e n'heller ket implijout ur verb hep rener (un anv pe ur raganv) ha n'hell ket ur veb kaout ur renadenn eeun hep rener ebet ha kendoniañ a ra ar verb tamm-pe-damm gant ar rener (dibenn -s eveit an trede gour unander en amzer a-vremañ), da skouer:
    I shot the deer and killed it
    (me.tennis.ar c'harv.ha.lazhis.eñ)
    ("Tennañ a ris (war) ar c'harv hag e lazhañ (a ris)")
Viv lavarenn genurzhiet ez eus er frazenn-mañ ha n'eus rener hewel ebet en eil lavarenn, met dre ma'c'h eo ar paoell kevreadurezhel rener ar gentañ lavarenn e ranker kompren ec'h eo rener an eil lavarenn kevatal da hini an hini gentañ (I; "me").
N'heller ket argas ur renadenn eeun evel-hen e saozneg avat ha ma teufe ar frazenn da vezañ amreizh he yezhadur, da skouer:
    *I shot the deer and (I) killed.
Liammet emañ a ra ar paoell kevreadurezhel ouzh steudadur morfezkevreadurezhel ur yezh: er yezhoù gante ur framm nominativel-akuzativel eo rener ar frazenn ar paoell kevreadurezhel (da lâret eo an arguzenn merket evel nominativel); er yezhoù gante ur framm Ergativel-absolutivel e c'hell bezañ ar paoell kevreadurezhel an arguzenn merket evel absolutivel met n'eo ket dre ret atav rak ral eo ar yezhoù peurergativel ha peurliesañ e vez implijet gant ar yezhoù ergativel perzhioù morfologel ergativel diouzh un tu ha perzhioù kevreadurezhel akuzativel diouzh an tu all war un dro.
Er yezhoù implijet gante an tu gouzañv e c'hell bezañ implijet an tu-se evit ma c'hell kemmañ perzh semantikel ordin (eus graer da c'houzañver) en ur frazenn genurzhiet, da skouer:
    He worked hard and was awarded a prize
    ("Labourat kalet a reas(-eñ) ha roet a oa bet ur priz dezhañ")

## Gwelit ivez

* Deiktelezh heverk
# Paoeg (karenek)

Ur yezh karenek eus is-skourr ar yezhoù paoek eo ar paoeg (pa'o, thaungthu an norzh pe kareneg du) komzet gant tro-dro da 560,000 den (1983) e Myanmar hag gant 600 den e Tailand (1975).

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
# Panzerwerfer

An droienn alamanek Panzerwerfer a vez implijet evit ober anv eus daou zoare karbed banner-roketennoù hanter biskoulennet implijet gant Alamagn Nazi e-pad an Eil Brezel-bed. An daou garbed emluskek kanolierezh e oa ar 15 cm Panzerwerfer 42 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.4/1 (diazezet war an Opel Maultier, pe "mul", hanter-biskoulennet) hag ar 15 cm Panzerwerfer 42 auf Schwerer Wehrmachtschlepper (pe Panzerwerfer auf SWS).

## Dioroadur

Ar Panzerwerfer 42 auf Maultier, Sd.Kfz. 4/1 a oa bet kroget da broduiñ e miz Ebrel 1943, ha kendalc'het ar produadur betek Meurzh 1945. Hitler en doa roet urzh da sevel ar c'harbed e miz Genver 1942, ha kroget e oa an taolioù arnodiñ war Talbenn ar Reter e diskar-amzer 1943. Opel e oa ar saver diazez, o sevel darn eus ar parzhioù, evel ar c'heflusker 3,6 litr, 6 kranenn Adam, a oa gant un nerzh 68 marc'h ha 80 litrad endalc'h dour-tan. E-kerzh an tri bloaz produerezh e voe savet 300 Panzerwerfer ha 289 eus e adstummoù, ar Munitionskraftwagen.
* Panzerwerfer e Finland e 1944
* Maketenn ar c'harbed

## Pennadoù kar

* Nebelwerfer
* SdKfz 4
* Schwere Wehrmachtschlepper
# Osmaniye (proviñs)

Proviñs Osmaniye zo ur proviñs e kreisteiz Turkia.

## Douaroniezh

War-dro 450.000 annezad a oa e Osmaniye e 2007.
3.700 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Osmund Sussex

Osmund Sussex a voe roue Sussex etre 760 ha 772. War a seblant e renas asambles gant Oswald, Ælfwald, hag Oslac.
Hervez ar C'hronik Angl-ha-Saoz e renas war Sussex dija pa varvas Arc'heskob Cuðberht. Dindan anv Osmundus a reas ur garta e 765 . En unan arall, graet e 770 e kemeras titl Osmundus Rex. Gwelet eo e anv en ur garta graet gant Offa Mercia e 772 met ne zoug nemet an titl Dux, ar pezh a c'hellfe talvezout e oa bet rediet da zilezel e blas goude ma oa bet aloubet ar vro gant Mercia.
Cissa · Æðelwealh · Eadwulf · Ecgwald · Berhthun · Andhun · Noðhelm · Watt · Bryni · ?Osric · Æðelstan · Æðelberht · Osmund · Oswald · Oslac · Ealdwulf · Ælfwald ·
# Ospedaletti

Ospedaletti zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
# Osnabrück

Osnabrück (distaget [ɔsnaˈbʁʏk] en alamaneg, Ossenbrügge e Plattdüütsch) zo ur gêr e Saks-Izel, en Alamagn.
Emañ ur 80 km bennak er gwalarn da z-Dortmund, 45 km er biz da v-Münster, ha war-dro 100 km er c’hornôg da Hannover. Diazezet eo en un draoñienn en hanternoz da goad Teutoburg. D’an 30 a viz Mezheven 2006 e oa poblet gant 163 357 a dud, ar pezh a rae da Osnabrück bezañ an trede kêr vrasañ e land Niedersachsen (Saks-Izel), goude Hannover ha Braunschweig.

## Istor

Kreskiñ a reas kêr Osnabrück e-kichen an eskopti savet eno gant Karl Veur, roue ar Franked e 780. E 804 e oa bet savet eno, gant Karl Veur, ar Gymnasium Carolinum, a vefe neuze, hervez kont, koshañ skol Alamagn ha koshañ skol Europa. A-raok ar bloavezh 803 e oa deuet kêr da vezañ sez priñs-eskob Osnabrück. En Impalaeriezh Santel Roman e oa priñselezh-eskopti Osnabrück betek 1803.

## Tud brudet

* Erich Maria Remarque, skrivagner
* Felix Nussbaum, livour
* Christian Wulff, prezidant Alamagn
* Hans-Gert Pöttering, bet prezidant Parlamant Europa

## Gevelliñ

| Haarlem (Izelvroioù) abaoe 1961 Angers (Bro-C’hall) abaoe 1964 Gmünd in Kärnten (Aostria) abaoe 1971 Derby (Bro-Saoz) abaoe 1976 Greifswald (Alamagn) abaoe 1988 Tver (Rusia) abaoe 1991 | Evansville (Indiana) (Stadoù Unanet) abaoe 1991 Gwangmyeong (Sukorea) abaoe 1997 Çanakkale (Turkia) abaoe 2004 Vila Real (Portugal) (Portugal) abaoe 2005 Hefei (Republik Pobl Sina) abaoe 2006 |

## Notennoù

* ↑ Lec’hienn kêr Osnabrück

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec’hienn ofisiel Osnabrück
# Osoppo

Osoppo zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
# Osmobio

Osmobio zo un embregerezh eus Loudieg hag a ra prodioù naturel evit al liorzhoù, ar plant hag ar gwez.

## Liamm diavaez

* https://web.archive.org/web/20141225030709/http://osmobio.com/index.php
# Osnago

Osnago (Usnach e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Ospedaletto

Ospedaletto zo ur gumun eus Proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige, en Italia.
# Petronà

Petronà zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Petronia (evn)

Petronia :
| Petronia petronia, luc'hskeudennet en Ürgüp (Nevşehir, Turkia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passeridae |
| Anv skiantel ||
| Petronia Kaup, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Petronia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur spesad golvaneged hag a ya d'ober ar genad :

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeridae/Petronia (lennet e-barzh d'an 19 a viz Meurzh 2016).
# Petroica rosea

Petroica rosea :
| Petroica rosea (ur par). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Petroicidae |
| Genad : | Petroica |
| Anv skiantel ||
| Petroica rosea Gould, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Petroica rosea a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Petroicidae.

## Doareoù pennañ

Diskouez a ra ar spesad un dimorfegezh revel : roz eo krubuilh ar par tra m'eo gris-rous hini ar barez.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha kevnid.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e gevred Aostralia (eus biz Sukembre-Nevez da vervent Victoria).

## Liammoù diavaez

* (en) Petroica rosea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Petroica rosea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Petroica rosea war al lec'hienn Avibase.
# Petronila Aragon

Petronila Aragón, pe Peironela d'Aragón en aragoneg, (Huesca, 1136 - Barcelona, 1173) a oa rouanez Aragon entre 1157 ha 1164, ha kontez Barcelona entre 1162 ha 1164. Merc'h e oa da Ramiro II Aragon el Monje ha da Inés Poatev.
Pa oa marvet divugel ar roue Alfonso Iañ Aragon el Batallador e oa mantret uhelidi Aragon dre ma ne oa mab ebet da reiñ ar gurunenn dezhañ. Neuze e voe embannet e oa anvet e vreur bihan Ramiro da roue. Hennezh a oa manac'h en ur gouent. Klasket e voe ur briñsez da bried dezhañ, ha kavet e voe un intañvez frouezhus, dezhi pevar bugel, Inés Poatev.
D'an 29 a viz Mezheven 1136 e voe ganet ar briñsezig Petronila. Bloaz goude e oa sinet an dihelloù dimeziñ en Barbastro a gemenne dimeziñ Petronila da Ramón Berenguer IV, kont Barcelona, evit klask peurstagañ an div vro, ar rouantelezh hag ar gontelezh. Evel-se e voe diskoulmet ar gudenn, hag asuret ur pennhêr da Aragon. Ramiro II en em dennas neuze da gouent San Pedro el Viejo, a oa e Huesca, en ur virout e ditl a roue, ha Inés Poatev a zistroas da Vro-C'hall. Petronila a voe desket e lez kont Barcelona.
E-pad an amzer-se e klaskas kurunenn Kastilha dimeziñ Petronila da Alfonso VII, roue Kastilha, pe gant e vab Sancho el Deseado, evit unaniñ div gurunenn Kastilha hag Aragon, ha reiñ da Betronila an anv Urraca. A-benn ar fin e reas tro wenn.
Eured Petronila da Ramón Berenguer IV a voe lidet trizek vloaz goude, en Lérida, e miz Eost 1150, pa voe erru ar rouanez en oad da seveniñ eured, hervez Gwir an Iliz, da lavarout eo pevarzek vloaz.
En miz Meurzh 1157 e c'hanas Petronila he bugel kentañ, en Huesca, ha daou anv a voe roet dezhañ : Alfonso ha Ramón. Ren a reas evel Alfonso II, en enor da Alfonso Iañ. Pa varvas Ramón Berenguer IV en 1162, e roas Petronila ar galloud da Alfonso II, ha rouantelezh Aragón ha kontelezh Barcelona, en un dihell eus an 18 a viz Gouhere 1164. Dilezel a reas he c'hurunenn, nac'h a reas addimeziñ, ha bevañ a reas didro betek fin he buhez.
Mervel a reas en Barcelona d'ar 15 a viz Here 1173. Beziet e voe en iliz-veur Barcelona.
# Petroica rodinogaster

Petroica rodinogaster :
| Petroica rodinogaster, luc'hskeudennet e Park broadel Mount Field (Tasmania, Aostralia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Petroicidae |
| Genad : | Petroica |
| Anv skiantel ||
| Petroica rodinogaster (Drapiez, 1819) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Petroica rodinogaster a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Petroicidae.
Anvet e voe Saxicola Rodinogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant an naturour belgiat Auguste Drapiez (1778-1856).

## Boued

Bevañ a ra diwar gevnid hag amprevaned a bep seurt (biskoul, c'hwiled, kelien, merien, hag all).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Petroica rodinogaster inexpectata, e gevred Aostralia (eus gevred Sukembre-Nevez da greisteiz Victoria),
* Petroica rodinogaster rodinogaster, e Tasmania hag inizi Strizh-mor Bass.

## Liammoù diavaez

* (en) Petroica rodinogaster war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Petroica rodinogaster war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Petroica rodinogaster war al lec'hienn Avibase.
# Petronia

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Petronia zo un anv latin, diwar an anv Petronius.
* anv ar Gens Petronia, tiegezh uhel e Henroma,
** al Lex Petronia, pe lex Petronia de servis , ul lezenn roman diwar-benn ar sklaved;
* Petronia (pried Vitellius), c'hoar da b-Publius Petronius, ha pried an impalaer roman Vitellius, a addimezas da c'h-Gnaeus Cornelius Dolabella goude marv he fried kentañ;
* ur ouenn evned, sellout ouzh Petronia (evn)
# Petronius Maximus

Flavius Anicius Petronius Maximus (war-dro 396 - 455) a oa bet impalaer roman e-pad daou viz hanter, eus ar 17 a viz Meurzh d'an 31 a viz Mae 455.
Ur senedour pinvidik a oa anezhañ. Perzh en dije kemeret en iriennoù a-enep ar jeneral Aetius hag an impalaer Valentinian III.
Petronius Maximus a gemeras kurunenn an impalaer goude marv Valentinian gant harp ar Sened roman, en ur rediañ an intañvez Licinia Eudoxia da eurediñ dezhañ.
Ouzhpenn-se e torras dimeziñ merc'h Valentinian, Eudocia hec'h anv, da Huneric, mab Genseric, roue ar Vandaled, hag e redias anezhi da eurediñ d'e vab Palladius. Fuloret e voe Vandaled Kartada, hag int da lakaat gouel da vont d'ober freuz ha reuz da Roma. Ha Maximus da glask tec'hel a-raok o dilestradeg. Met anavezet e voe gant an engroez ha drouklazhet, ha taolet e voe e gorf en Tibr.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ret eo gouzout hag Valentinian III en devoa gwallet gwreg Petronius. Goude marv e gwreg, ha marv Valentinian III, Petronius e redias Licinia Eudoxia d'e zro dre zial.
# Petroica phoenicea

Petroica phoenicea :
| Petroica phoenicea, luc'hskeudennet e strizh-douar Eaglehawk Neck. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Petroicidae |
| Genad : | Petroica |
| Anv skiantel ||
| Petroica phoenicea Gould, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Petroica phoenicea a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Petroicidae

## Boued

Evel an holl spesadoù eus ar genad Petroica e vev diwar amprevaned dreist-holl.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e gevred Aostralia, eus biz Sukembre-Nevez da Victoria ha Tasmania.

## Liammoù diavaez

* (en) Petroica phoenicea war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Petroica phoenicea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Petroica phoenicea war al lec'hienn Avibase.
# Petronius

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Petronius zo anv meur a zen e Henroma.
* Publius Petronius, gouarnour Aegyptus war-dro -25--21 ;
* Publius Petronius, konsul e 19 ;
* Gaius Petronius Pontius Nigrinus, konsul e 37 ;
* Publius Petronius Turpilianus, konsul e 61
* Marcus Petronius Mamertinus, konsul e 150
* e vab Marcus Petronius Sura Mamertinus, konsul e 182
* Petronius Antoninus, mab da Sura Mamertinus
* Marcus Petronius Sura Septimianus, breur da Sura Mamertinus, konsul e 190
* e c'hoar Petronia, dimezet senedour Marcus Antoninus Antius Lupus
* Volusianus (L. Petronius Taurus), pe Lucius Petronius Taurus Volusianus, Roman jeneral, Prefed pretorian 260-267
* Sextus Claudius Petronius Probus, konsul e 371
* Sant Petronius, eskob Bologna er Vvet kantved
* Petronius Maximus, impalaer ar c'hornôg e 455
* Petronius (centurion), an ofiser karget da ziwall bez Jezuz hervez Aviel Pêr

## Lennegezh

* Petronius the Arbiter, ar c'hazh 'Pete' er romant saoznek The Door into Summer gant Robert A. Heinlein.

## Pennadoù kar

* Petronia
* Pétronille
# Pierre Waldeck-Rousseau

Pierre Waldeck-Rousseau a oa ganet e Naoned d'an 2 a viz Kerzu 1846 ha marvet e Corbeil-Essonnes d'an 10 a viz Eost 1904.
Mont a reas da alvokad a aferioù e Roazhon ha goude-se e Pariz e-lec'h ma oa brudet evit e vreutadennoù.
Da heul e dad René ez eas tre er vodadenn vroadel e 1879 ha sezañ a reas e-touez izili an Unaniezh republikan. Waldeck-Rousseau oa unan eus an dileuridi a-bouez ar republikaned habask, ministr gant Gambetta ha goude-se gant Jules Ferry er bloavezhioù 1880.
Brudet eo an den, bet Prezident Kuzul an IIIde Republik etre 1899 ha 1902, evit bezañ sikouret lakaat ar sindikadoù el lezenn, gant al lezenn Waldeck-Rousseau eus an 21 a viz Meurzh 1884, hag ivez evit al lezenn eus 1901 war ar c'hevredigezhioù.
# Pierre de Belay

Eugène Pierre Savigny (e anv en ti-kêr) pe Pierre Savigny de Belay (anv unan eus e ziagentidi eus tu e vamm) pe Pierre de Belay, bet ganet d'an 12 a viz Kerzu 1890 e Kemper hag aet d'an Anaon en Oostende d'an 30 a viz Even 1947, a oa ul livour breizhat.

## Un nebeud oberennoù

* "Ar gavotenn" (La gavotte), 1919
* "En davarn" (Au Cafe), 1939
* "Fest e Breizh" (Fête bretonne), 1944

## Brud

E Breizh e toug tri lec'h e anv.

## Levrlennadur

* Pierre de Belay, Gérard Schurr, Éditions de la Revue moderne, 1972
* Pierre de Belay, André Cariou, Mirdi Kemper, 1988

## Liammoù diavaez

Concarneau et ses Peintres
# Pierre Tchernia

Pierre Tcherniakowski, anavezet evel Pierre Tchernia, bet ganet d'an 29 a viz Genver 1928 e Pariz hag aet d'an Anaon d'an 8 a viz Here 2016 er memes kêr, a oa ur sevener hag ur c'hinniger evit ar skinwel gall.
E Nevez eo bet beziet.

## Un nebeud abadennoù
### Evel kinniger

* 1951-???: Les Amoureux de la tour Eiffel (RTF)
* 1955-1960: La Boîte à sel (RTF), ijiner ivez
* Monsieur Muguet s'évade (RTF), ijiner ivez
* 1958-1959: La Clé des champs (RTF), ijiner ivez
* 1958-1974: Concours Eurovision de la chanson pe Grand Prix Eurovision de la chanson européenne (RTF ha goude ORTF), addispleger
* 1959-1961: Discorama (RTF)
* 1961-1978: L'Ami public numéro un (RTF ha goude ORTF ha goude TF1), ijiner ivez
* 1963: La Revue des feuilletons, ijiner ivez
* 1964-1978: SVP Disney (ORTF ha goude Antenne 2), ijiner ivez
* 1965-1966: Cinq colonnes à la une (ORTF)
* 1966-1967: Septième art, septième case (ORTF), ijiner ivez
* 1967-1972/1975-1980: Monsieur Cinéma (ORTF ha goude Antenne 2), ijiner ivez
* 1969: Le Francophonissime (rann 1)
* 1976-1995: César du cinéma (Antenne 2, France 2, Canal+)
* 1980-1981: Jeudi Cinéma (Antenne 2), ijiner ivez
* 1982-1987: Mardi Cinéma (Antenne 2), ijiner ivez
* 1988-1989: Bonjour la télé (Antenne 2)
* 1993: Notre télévision (France 2)
* 1994-2006: Les Enfants de la télé (TF1), kinniger asambles gant Arthur
# Pierre Terrail

Pierre Terrail (1475/76 – 1524), aotrou Bayard e Pontcharra (Isère), anavezet evel Bayard, ar marc'heg dizaon ha direbech , a oa ur brezelour gall.
Lazhet e voe d'an 30 a viz Ebrel 1524 o tifenn kiladeg an arme c'hall e-kerzh C'hwec'hvet brezel Italia.
Er romant broadel gall ec'h eo bet lakaet da bimpatrom an harozed c'hall, evel Janed Ark.
# Pierre Weill (gounezoniour)

Pierre Weill zo ur gounezoniour breizhat ganet d'an 31 a viz Genver 1954 e Bron e Rhône e Bro-C'hall. Tremenet en deus e vugaleaj hag e grennoad e Mülhausen (e Roen-Uhel) hag emañ o chom e Breizh abaoe ouzhpenn 30 vloaz.
Graet en deus studioù ijinour gounezoniour e Nancy. Klasker ha penn embregerezh eo, skrivet en deus levrioù diwar-benn ar boued hag a-enep an deuc'hegezh. Krouet en deus ar gevredigezh Bleu, Blanc, Cœur. Staliet en deus Valorex e Komorzhel, e bro-Felger, un embregerezh arbennikaet e boued al loened. Adkemeret en deus Kreizenn a vremañ ar c'heginerezh e Roazhon, ul lec'h ma kaver ur skol keginañ, ul lec'h evit ar bodadoù stummañ hag ur preti.
Gant Ensavadur Broadel ar C'hlaskerezh Agronomek (EBKA) hag Aozadur Europa evit an Enklask Nukleel (AEEN) en deus kemeret perzh e studiadennoù klinikel diwar-benn efedoù ar boued war yec'hed an dud. Kensinet en deus pennadoù-skrid e-barzh meur a gelaouenn skiantel a-gevret gant enklaskerien an EBKA, an AEEN hag ar c'hKBIS.

## Levrlennadur

* Tous gros demain? : 40 ans de mensonges, 10 kilos de surpoids, Plon, 2007 (ISBN 978-2-259-20600-6)
** Sind wir morgen alle dick? 40 Jahre Ernährungslügen, 10 Kilo Übergewicht, Systemed Verlag, 2010 (ISBN 978-3-927372-52-8)
* Schwer verdaulich ; wie uns die Ernährungsindustrie mästet und krank macht, Systemed Verlag, 2013 (ISBN 978-3-942772-40-2)
* Mon assiette, ma santé, ma planète, Plon, 2010. (ISBN 978-2-259-21191-8)
** 我的餐盤, 我的健康, 我的星球 (Wo de canpan, wo de jiankang, wo de xingqiu), 天培文化出版有限公司 : 九歌出版社發行, Taibei, 2012 (ISBN 978-986638521-6)
* Mangez, on s’occupe du reste, Plon, 2014. (ISBN 9782259222327)

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pierre Weill succède à Michel Houdebine à la présidence de Valorial, pôle leader de l'agroalimentaire en France
* ↑ https://web.archive.org/web/20130510072147/http://www.plon.fr/ficheAuteur.php?id=20329
* ↑ (fr)"Alimentation animale : Valorex investit 3,5 M€ dans le pays de Fougères", La Chronique Républicaine, 21 Gouere 2021
* ↑ http://www.plon.fr/ouvrage/mon-assiette-ma-sante-ma-planete/9782259211918
* ↑ Tous gros demain ? 40 ans de mensonges, 10 kilos de surpoids, Plon, 2007, (ISBN 978-2-259-20600-6)
* ↑ Mon assiette, ma santé, ma planète, Plon, 2010 (ISBN 978-2-259-21191-8)
# Pierre Toulhoat

Pierre Toulhoat, ganet d’ar 1añ a viz Gwengolo 1923 e Kemper ha marvet d'an 13 a viz Here 2014 d'an oad a 91 vloaz, a zo un arzour (orfebour, priour, kizellour, gwerour,…) breizhat.
En tu-hont da vezañ saver ha krouer bizeier, bizhier eskob, delwennigoù, hag a bep seurt traoù en aour hag arc'hant, en deus treset rakdelwennoù evit faillañserezh Keralug e Kemper. Kenlabouret en deus ivez gwerourien ar Bihan, stal ar Minor evit krouiñ tresañ war danvez, gwiadoù evit goloiñ arrebeuri pe vannieloù prosesion.
Ganet eo e Kemper e 1923, hag en deus labouret ha bevet en e gêr. Kemeret en deus perzh er stourmerezh e-pad ar brezel diwezhañ rak ezel e oa eus an FFI e 1944. Mont a reas e 1946 da studiañ da skol-uhel an arzoù-kaer ha bez' ez eo e 1953 en deus savet e stal dezhañ e-unan.
Awenet e oa gant tresoù hengounel Breizh hag ar broioù kelt. Desket en doa brezhoneg. Brudet e oa e Breizh hag en diavaez ivez.
E oberennoù brudetañ a zo bet savet evit IFREMER, pe evit Ospital Mor Brest, Lise Brizeug e Kemper. Savet en deus medalinier ivez arc'hant Pariz, hag ur bern gwer-a-liv en ur bern ilizoù e Breizh.
Roet e voe dezhañ e 2001 Kolier an Erminig gant Skol-Uhel ar Vro. Graet e oa gantañ ar c'holier e-unan.

## Un nebeud oberennoù

* An izelvos bras "Armor", Lise Brizeux, Kemper
* Ar piched "Me eo ar Roue Gradlon" evit ar feilhañserezh Keraluc
* Tro-gouzoug ha medalenn Urzh an Erminig
* Ar mouchouer "Penmarc'h" evit Ti Le Minor

## Levrlennadur

* Armel Morgant, Toulhoat, Coop Breizh, 2007, (ISBN 978-2-84346-318-1)

## Liammoù

* http://www.toulhoat.com