OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pertinax

Publius Helvius Pertinax , ganet d'ar Iañ a viz Eost 126, en Alba Pompeia, e Piemonte, a voe Impalaer roman e-pad tostik da dri miz, etre miz Genver ha miz Meurzh 193, war-lerc'h Commodus, tre e deroù Bloavezh ar Pemp Impalaer. Brudet eo da vezañ bet harp d'ar Sened ha patrom ar vertuzioù roman kozh.

### Buhez

Ganet e oa Publius Helvius Pertinax en ur familh a renk izel. E dad a oa genidik eus Alba Pompeia, en Liguria, anezhañ ur sklav dieubet, kalvez pe kenwerzher e vicher.
Pertinax a voe kelenner war ar yezhadur da gentañ. Gwelloc'h e kavas mont d'an arme. Goude bezañ bet kantener e oa savet da brefed ur strollad da vare Antoninus, ha kaset da Syria ha da Vritannia. Goude se e oa e penn ur skouadron marc'hegiezh e bro Moesia; komandant morlu ar Roen; melestrour bro Dacia; senedour; komandant Legio I Adiutrix e Rhetia ha Norica; konsul (suffectus) war-dro 175; legad konsul Mezia, Dacia, Syria e 176; legad koñsul Britannia e 185; prokoñsul Afrika e 188; prefed Roma adalek 189; konsul boutin e 192 da heul Commodus.
Senedour e voe war un dro gant an istorour Cassius Dio .
Goude marv Commodus e voe kinniget gant Laetus, prefed ar pretordi, da vont da impalaer. Klask a reas degas gwellaennoù, met re verr e voe e ren. Unan eus e vennadoù e oa lakaat urzh e-touez ar bretorianed. Bec'h a savas ha drouklazhet e voe Pertinax gant ar bretorianed, kaset gant Laetus, d'an 28 a viz Meurzh 193. Troc'het e voe e benn outañ ha baleet dre kamp ar Bretorianed.

## Goude e varv

Goude e varv e voe gwerzhet an titl a impalaer gant ar bretorianed ha prenet e voe gant ar senedour pinvidik Didius Julianus, a renas neuze betek an 1 a viz Mezheven 193.
Septimius Severus, a renas war-lerc'h Didius Julianus, an hini a anvas Pertinax da zoue.

## Skridoù ha komzoù heverk

* Dirak ar Sened ː "gwelloc'h eo din ren dre reizhded ur republik paour, eget kaout pinvidigezh dre doareoù gwaskereh ha dizoner"

## Daveoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994. p. 62-63
# Peru

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.

## Tud

Un anv familh eo Peru :
* Fañch Peru : skrivagner brezhonek ganet e 1940,
* Olivier Peru : tresour ha senariour bannoù-treset gall ganet e Montpelhièr e 1977.

## Douaroniezh

Anv Bro-bPerou e meur a yezh (alamaneg, saozneg, etc) eo Peru. Perú e vez skrivet e kastilhaneg, yezh ofisiel ar vro, ha distaget [peˈɾu].

### Anvioù lec'h

Kalz kêrioù zo Peru o anv :
* Peru, ur geriadenn e kontelezh LaSalle e Stad Illinois,
* Peru e stad Indiana,
* Peru e stad Kansas,
* Peru e stad Maine,
* Peru e stad Massachusetts,
* Peru e stad Nebraska,
* Peru e stad New York,
* Peru e stad Vermont,
* Peru e stad Wisconsin.
Hag ivez :
* East Peru, kêr Iowa er Stadoù-Unanet.
# Perugia

Perugia zo ur gumun en Italia ha kêr-benn proviñs Perugia.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar gumun .
# Pflugerville

Pflugerville zo ur gêr e Texas, e SUA. 46,936 a dud e oa o chom enni e 2010. Ur gêr amezek da Austin, kêr-benn ar stad, eo Pflugerville.
# Phacellodomus

Phacellodomus :
| Phacellodomus erythrophthalmus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Furnariinae |
| Anv skiantel ||
| Phacellodomus Reichenbach, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phacellodomus zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Phacellodomus dorsalis,
* Phacellodomus erythrophthalmus,
* Phacellodomus ferrugineigula,
* Phacellodomus inornatus
** P. i. castilloi hag inornatus,
* Phacellodomus maculipectus,
* Phacellodomus ruber,
* Phacellodomus rufifrons
** P. r. peruvianus, rufifrons, sincipitalis ha specularis,
* Phacellodomus sibilatrix,
* Phacellodomus striaticeps
** P. s. griseipectus ha striaticeps,
* Phacellodomus striaticollis.
O c'havout a reer e Suamerika, eizh (8) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Phacellodomus (lennet e-barzh d'an 23 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Phacochoerus

Phacocoerus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Suidae |
| Genad : | Phacochoerus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Phacochoerus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

Ur spesad pe zaou a zo ennañ, hervez ar rummatadurioù:
* ar fakoker, pe fakoker boutin, Phacochoerus africanus
* fakoker an dezerzh, Phacochoerus aethiopicus
# Phaedra

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Phaedra zo un anv-badez saoznek.

## C'hoariva

* Phaedra's Love, perzh-c'hoari gant Sarah Kane

## C'hoarigan

* Phaedra (Henze), c'hoarigan alamanek gant Hans Werner Henze

## Film

* Phaedra (film), film saoznek gant Jules Dassin e 1962

## Pennadoù kar

* Phèdre
* Fedra
# Pfalz-Neuburg

Pfalz-Neuburg (Junge Pfalz a-wechoù) a oa un dugelezh kozh en Alamagn. Neuburg an der Donau e oa ar gêr-benn.
Krouet e oa bet e 1505 war-lerc'h brezel hêrezh Landshut.
An dugelezh a droas a-du gant ar Brotestanted e 1543, met distreiñ a reas d'ar gatoligiezh e 1617, hag evel-se ne voe ket gwastet e-pad ar Brezel Tregont Vloaz.
E 1808 e voe lonket an dugelezh gant Rouantelezh Bavaria.
# Pfalzen

Pfalzen zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Pfirt

Pfirt (Ferrette e galleg) zo ur gumun ha pennlec'h kanton Pfirt en kreisteiz Elzas, e departamant Haut-Rhin e Sundgau.
Albert II, priñs Monaco, a zo kont Ferrette ivez.
# Pfitsch

Pfitsch zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Porzuna

Porzuna zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ciudad Real, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Posada

Posada zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Posom Leadbeater

Posom Leadbeater :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Petauridae |
| Genad : | Gymnobelideus |
| Anv skiantel ||
| Gymnobelideus leadbeateri McCoy, 1867 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Posom Leadbeater (Gymnobelideus leadbeateri) zo ur bronneg godellek a vev e Victoria (gevred Aostralia). Ar spesad nemetañ eo er genad Gymnobelideus.
Bevañ a ra e koadeier, etre 500 ha 1500 metr a-us live ar mor. An niver a bosomed Leadbeater n'hall ket kreskiñ kalz dre m'eo strizh tachenn-vevañ al loen (war-dro 3500 km²). Ouzhpenn-se en deus ezhomm da gaout gwez marv pe kleuz evit neizhiañ.
E-keñver ment ha framm eo heñvel a-walc'h posom Leadbeater ouzh spesadoù all er c'herentiad Petauridae. Gris-gell eo, gant ur roudenn deñval a-hed e gein. Sklaeroc'h eo liv e gof. Evel posomed all Aostralia ez eus ur c'hodell, diaes da verzout, ouzh e gof hag a servij da reiñ bod d'an hini bihan. 135 gramm eo pouez etre posom Leadbeater ha 30 cm e hirder (al lost oc'h ober an hanter anezhañ). Eus holl izili ar c'herentiad Petauridae eo an hini nemetañ hep kroc'henenn etre e bavioù a-raok hag e bavioù a-dreñv.
Berr eo prantad an dougen : 20 devezh d'ar muiañ. Ur c'holen pe zaou a vez ganet bewech ha lakaet kerkent e godell ar vamm ma kavont gwarez ha laezh e-pad tri miz well-wazh. A-hed ar bloaz (estreget miz Genver ha miz C'hwevrer) e c'heller gwelet ganedigezhioù.
Oberiant eo diouzh an noz ha bevañ a-stroll (4-8 hinienn : ur c'houblad hag o re vihan) en un neizh. Er c'hontrol diouzh an urzhaz sokial boutinañ e-touez ar bronneged eo ar barez a ren ar strollad. Tagañ a ra ar parezed all hag he merc'hed dezhi memes. Rak-se e vez kuitaet an neizh gant ur barez yaouank kalz abretoc'h eget gant ur par.
Amprevaned (c'hwiled ha mirc'hi-raden) ha kevnid a vez diskoachet gant posom Leadbeater a-dreñv rusk ar gwez eukaliptuz. En em vagañ a ra ivez diwar ar sap pe danvezennoù produet gant plant hag amprevaned an takad. En nevez-amzer hag en hañv eo pourvezet-mat tiriad ar posom gant boued liesseurt. Er goañv e kav ur spesad mirc'hi-raden a gav goudor a-dreñv rusk Eucalyptus regnans. Ar varregezh-se da gavout proteinoù a-hed an amzer zo kaoz eus ar ganedigezhioù e kazi holl vizioù ar bloaz.
Preizher pennañ posom Leadbeater eo ar c'haouenned.
# Posadas

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Posadas zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh spagnolek.

## Lec'hioù

Spagn
* Posadpagn), e proviñs Córdoba, en Andalouzia
* Santo as (SDomingo de las Posadas, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León
* Martín Muñoz de las Posadas, e proviñs Segovia, en Kastilha ha León
Arc'hantina
* Posadas (Arc'hantina), e proviñs Misiones
* Lenn Posadas, lenn e proviñs Santa Cruz

## Tud

* Carmen Posadas, skrivagnerez eus Uruguay
* Gervasio Antonio de Posadas (1757—1833), politiker arc'hantinat
* Juan Posadas (1912—1981), politiker arc'hantinat
* Juan Jesús Posadas Ocampo (1926—1993), mec'hikan
# Posadas (Spagn)

Posadas zo ur gumun eus proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn.
# Posina

Posina a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Positano

Positano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Porzia de' Medici

Porzia de' Medici (1538–1565), ganet ha marvet e Firenze, a oa ur verc'h bastard da Alessandro de' Medici, dug Firenze, met n'ouzer ket piv e oa he mamm.

## He buhez

Ganet e voe goude marv he zad ha savet e voe evel he c'hoar Giulia de' Medici e kouent aogustinian San Clemente e Firenze er Via San Gallo. Diazezet e oa bet ar gouent gant Maria Salviati, mamm an dug Cosimo Iañ de' Medici, evit reiñ bod da verc'hed bastard Alessandro.
Chom a reas er gouent avat, dont a reas da vout abadez, hag eno e varvas e 1565 d'an oad a 27 vloaz.

## Levrlennadur

* Langdon, Gabrielle (2006). Medici Women: Portraits of Power, Love, and Betrayal. University of Toronto Press. ISBN 0802038255

## Liammoù diavaez

* (en) Fonte: Archivio online di documenti sulla famiglia Medici
# Posom-mel

Posom-mel :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Tarsipedidae |
| Genad : | Tarsipes |
| Anv skiantel ||
| Tarsipes rostratus Gervais & Verreaux, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar posom-mel (Tarsipes rostratus) a zo ur bronneg godellek bihan hag a vev e mervent Aostralia. Ar spesad nemetañ eo er genad Tarsipes hag er c'herentiad Tarsipedidae.
# Philepitta

Philepitta :
| Philepitta castanea, treset gant Keulemans (1868). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Philepittidae |
| Anv skiantel ||
| Philepitta Geoffroy Saint-Hilaire, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philepitta a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1838 gant al loenoniour gall Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805-1861).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Philepitta castanea,
* Philepitta schlegeli.

## Annez

Emañ brosezat an daou spesad e Madagaskar.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Philepittidae/Philepitta (lennet e-barzh d'ar 7 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Philepitta castanea

Philepitta castanea :
| Philepitta castanea, luc'hskeudennet e Park Broadel Ranomafana. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Philepittidae |
| Genad : | Philepitta |
| Anv skiantel ||
| Philepitta castanea (Statius Müller, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philepitta castanea a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Philepittidae.

## Annez

Brosezat eo al labous e koadegi gleb trovanel hag istrovanel reter Madagaskar.

## Liammoù diavaez

* Philepitta castanea war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Philepitta castanea war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Philesturnus

Philesturnus :
| Philesturnus rufusater, luc'hskeudennet en enez Tiritiri Matangi (Zeland-Nevez). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Callaeidae |
| Anv skiantel ||
| Philesturnus Geoffroy Saint-Hilaire, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philesturnus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant al loenoniour gall Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805-1861).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Philesturnus carunculatus,
* Philesturnus rufusater.
O c'havout a reer e Zeland-Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Callaeidae/Philesturnus (lennet e-barzh d'an 21 a viz Meurzh 2016).
# Philibert

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Philibert zo un anv-badez gallek.

## Yezhoù all

* Filiberto, en italianeg ha spagnoleg

## Tud

* Philibert Babou de la Bourdaisière, diplomat ha kardinal gall
* Philibert Tsiranana, kentañ prezidant ar Republik malgach etre 1959 ha 1972.

## Film

* Les Aventures de Philibert, capitaine puceau film gallek gant Sylvain Fusée e 2011.

## Anv-lec'h

* Saint-Philibert‎
# Philibert Tsiranana

Philibert Tsiranana (18 a viz Here 1912 - 16 a viz Ebrel 1978) a oa ur politikour eus Madagaskar, bet prezidant kentañ ar vro adalek 1959 betek 1972.
Skolaer e voe a-raok bezañ dilennet e bodadenn vroadel Madagaskar hag e bodadenn vroadel Bro-C'hall e 1956. E 1958 e teuas da vezañ ministr kentañ an enez. Mont a reas da brezidant kentañ ar vro pa voe disklêriet an dizalc'hiezh d'ar 1añ a viz Mae 1959. Er bloavezhioù 1960 e oa e strollad politikel (ar PSD - Parti Social Démocrate de Madagascar et des Comores) an hini nemetañ aotreet e Madagaskar. E 1971 hag e 1972 e voe emsavioù er vro hag e zilez a roas Tsiranana e miz Here 1972.
g • ka • kePrezidanted Madagaskar :
* Philibert Tsiranana · Gabriel Ramanantsoa · Richard Ratsimandrava · Gilles Andriamahazo · Didier Ratsiraka · Albert Zafy · Norbert Ratsirahonana · Didier Ratsiraka · Marc Ravalomanana · Andry Rajoelina · Hery Rajaonarimampianina
# Philepitta schlegeli

Philepitta schlegeli :
| Philepitta schlegeli : ur par. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Philepittidae |
| Genad : | Philepitta |
| Anv skiantel ||
| Philepitta schlegeli Schlegel, 1867 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Philepitta schlegeli a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Philepittidae.
Dougen a ra anv al loenoniour alaman Hermann Schlegel (1804-1884) en devoa e zeskrivet evit ar wech kentañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh bihan hag an nektar anezhe.

## Annez

Emañ brosezat al labous e kerniaouegi kornôg Madagaskar.

## Liammoù diavaez

* Philepitta schlegeli war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Philepitta schlegeli war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Philip Galle

Philip Galle, pe Philipp (1537 e Haarlem – 12 pe 29 a viz Meurzh 1612 e Antwerpen) a oa un engraver flamank, hag eñ o tont eus ur familh engraverien. War gouevr ec'h engravas. Tresañ, embann, gwerzhañ engravadurioù ha skrivañ a reas ivez.

## Buhez hag oberenn

Deskard Hieronymus Cock e voe e Antwerpen. Eno ec'h engravas tresadennoù Pieter Brueghel gozh, en o zouez heuliad ar Seizh pec'hed pennañ. Goude-se e teuas da vezañ engraver Maarten van Heemskerck. Azalek 1557, e voe perc'henn war e stal dezhañ, hag enni e labouras ivez e vibien Theodor Galle ha Cornelius Galle gozh, hag ivez e vab-kaer Adriaen Collaert, ar vreudeur Wierix, Hendrick Goltzius, Crispin de Passe gozh hag izili all ar familh Collaert.
A-bouez e oa stal engraviñ Philip Galle e Antwerpen, hag ar pennoberennoù a savas a oa diazezet war oberennoù gant Pieter Brueghel gozh ( An Alkimiour, 1558), Jan van der Straet, Franz Floris (Merc'hed Loth) ha gant Gillis Congnet (Aenevm Saecvlvm ha 4 oad an denelezh, 1575).

## Liamm diavaez

* Ar C'houlzioù-amzer, gant Philippe Galle, diwar Maerten van Heemskerck (Anvers, 1563)

### Levrlennadur

* The new Hollstein Dutch & Flemish etchings, engravings and woodcuts (1450 - 1700), Sound and Vision publishers, Rotterdam, 2001
# Philemon (genad)

Philemon :
| Philemon citreogularis, e stad Queensland (Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Philemon Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Philemon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831)

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Triwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Philemon albitorques,
* Philemon argenticeps
** P. a. argenticeps ha kempi,
* Philemon brassi,
* Philemon buceroides
** P. b. ammitophilus, buceroides, gordoni ha neglectus,
* Philemon citreogularis
** P. c. citreogularis, papuensis ha sordidus,
* Philemon cockerelli
** P. c. cockerelli hag umboi,
* Philemon corniculatus
** P. c. corniculatus ha monachus,
* Philemon diemenensis,
* Philemon eichhorni,
* Philemon fuscicapillus,
* Philemon inornatus,
* Philemon kisserensis,
* Philemon meyeri,
* Philemon moluccensis,
* Philemon novaeguineae
** P. n. aruensis, jobiensis, novaeguineae, subtuberosus ha tagulanus,
* Philemon plumigenis,
* Philemon subcorniculatus,
* Philemon yorki.
O c'havout a reer en Aostralia, reter Indonezia, Kaledonia-Nevez ha Papoua Ginea-Nevez, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Philemon (lennet e-barzh d'an 30 a viz Meurzh 2022).
# Philepittidae

Philepittidae :
| P. castanea : ur barez luc'hskeudennet e Park Broadel Ranomafana. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Philepittidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, bet krouet e 1870 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Philepitta - Geoffroy Saint-Hilaire, 1838 (2 spesad),
* Neodrepanis - Sharpe, 1875 (2 spesad).

## Annez

Brosezat int e Madagaskar.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), embannet en niverenn 291 eus hor YEZH (Gwengolo 2017), e kinnigas Divi gKervella e vije graet Asiti (g., ls. Asitied) eus ar c'herentiad.
* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : Asiti | m. | Asitied | Philépitte (proposé).
* ↑ (en) Philepittidae: Asities Sharpe, 1870.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Philepittidae (lennet e-barzh d'ar 7 a viz C'hwevrer 2022).
# Nikolaz II

Nikolaz II zo anv meur a zen :
* Nikolaz II, pab etre 1058 ha 1061
* Nikolaz II, kenbriñs Mecklenburg etre 1219 ha 1225
* Nikolaz II Rusia, diwezhañ impalaer Rusia (1868–1918)

## Pennadoù kar

* Nikolaz Iañ
* Nikolaz III
# Nikolaz IV

Nikolaz IV Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 1230 Anagni |
| Dilennet da bab | 15 a viz C'hwevrer 1288 |
| Tronidigezh | 22 a viz C'hwevrer 1288 |
| Dibenn e baboni | 4 a viz Ebrel 1292 |
| En e raok | Honorius IV |
| War e lerc'h | Selestin V |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Nikolaz IV (e latin: Nicolaus IV), Girolamo Masci e anv-tiegezh, ganet e 1227 en Anagni ha marvet d'ar 4 a viz Ebrel 1292, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 15 a viz C'hwevrer 1288.
# Nikolaz Iañ

Nikolaz Iañ a vez lavaret eus meur a zen
* Nikolaz Iañ (pab) (war-dro 820 – 867),
* Nikolaz Iañ (tsar) ( 1825–1855), Tsar Rusia ha roue Pologn;
* Nikolaz Iañ Montenegro (1841–1921), roue Montenegro

## Pennadoù kar

* Nikolaz II
* Nikolaz
# Nikolaz Iañ (pab)

Nikolaz Iañ Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | tro 800, e Roma |
| Dilennet da bab | 24 a viz Ebrel 858 |
| Dibenn e baboni | 13 a viz Du 867 |
| En e raok | Benead III |
| War e lerc'h | Adrian II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Nikolaz Iañ (e latin: Nicolaus), ganet tro 800 e Roma ha marvet d'an 13 a viz Du 867, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 24 a viz Ebrel 858.
# Nikolaz Iañ (tsar)

Nikolaz Iañ (6 a viz Gouhere 1796 – 2 a viz Meurzh 1855), a oa Tsar Rusia, roue Polonia ha Dug-Meur Finland.
Mab e oa d'an tsar Paol Iañ ha d'e bried Sophie Dorothee von Württemberg.
# Nikolaz III

Nikolaz III Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | etre 1210 ha 1220 Roma |
| Dilennet da bab | 25 a viz Du 1277 |
| Tronidigezh | 26 a viz Du 1277 |
| Dibenn e baboni | 22 a viz Eost 1280 kostez Viterbo |
| En e raok | Yann XXI |
| War e lerc'h | Marzhin IV |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Nikolaz III (e latin: Nicolaus III), Giovanni Gaetano Orsini e anv-tiegezh, ganet etre 1210 ha 1220 e Roma ha marvet d'an 22 a viz Eost 1280 kostez Viterbo, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 25 a viz Du 1277.
# Nikolay Severtsov

Nikolay Alekseyevitch Severtsov (rusianeg : Николай Алексеевич Северцов), bet ganet d'ar 5 a viz Du 1827 ha marvet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1885, a oa un ergerzhour ha naturour rusian.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* L : Leptopoecile.

### Genadoù

* D : dreolan glas (Leptopoecile sophiae),
* R : Remiz coronatus,
* S : sparfell treid berr (Accipiter brevipes).
# Nikolaz II (pab)

Nikolaz II Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | etre 990 ha 995 Chevron |
| Dilennet da bab | 28 a viz Kerzu 1058 |
| Tronidigezh | 24 a viz Genver 1059 |
| Dibenn e baboni | 27 a viz Gouhere 1061 Firenze (Italia) |
| En e raok | Stefan IX |
| War e lerc'h | Aleksandr II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Nikolaz II (e latin: Nicolaus II), Gérard de Bourgogne e anv-tiegezh, ganet etre 990/995 e Chevron ha marvet d'ar 27 a viz Gouhere 1061 e Firenze (Italia), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 28 a viz Kerzu 1058.