OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ȼ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo Ȼ, ȼ implijet evit skrivañ ar sanitcheg (saanich pe senćoŧen), ur yezh salichek, distaget hervez al lizherenneg fonetikel etrebroadel /kw/.

## Liammoù diavaez

* Omniglot
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ƽ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo Ƽ, ƽ bet implijet evit skrivañ ar djangeg (zhang) etre 1957 ha 1986.
Awenet e oa bet stumm al lizherenn-mañ gant hini ar sifr 5.
Implijet e veze evit merkañ an donenn skrivet [˧] hervez al Lizherenneg fonetikel etrebroadel hag abaoe 1986 e vez implijet al lizherenn q en he lec'h.

## Gwelet ivez

* З
* Ч
* Ƽ
* Ƅ
* Ƨ
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ș

Ul lizherenn latin ispisial eo Ș, ș (anvet ivez s gant virgulenn) implijet gant ar roumaneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʃ].
Daoust ha m'eo disheñvel diouzh al lizherenn Ş, da lâret eo s gant sedilha e vez implijet alies hounnezh en he flas dre ma n'heller ober gant al lizherenn reizh, da lâret eo s gant virgulenn, nemet gant an urzhiataerioù nevesañ..

## Gwelet ivez

* Ş (s gant sedilha)
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ȣ (lizherenn)

E-touez meur a ereadur all, alies a-walc'h e veze implijet un arouezenn ispisiel en dorn-skridoù e gresianek bizantek evit ober diouzh ar ar ger καί "ha(g)", skrivet Ȣ, da lâret eo un omikron (o) gant un upsilon (υ) war c'horre.
Awenet e oa bet gantañ ul lizherenn latin ispisial skrivet Ȣ, ȣ implijet gwechall evit skrivañ ar son [u] en algonkeg. Bremañ avat e reer kentoc'h gant an divc'hrafenn ou.
Gant al lizherenneg kirillek e veze implijet un ereadur damheñvel ivez: Ѹ (ouk).

## Gwelit ivez

* ϗ (ereadur καί)
* Ϛ (stigma)
* Ereadurioù gresianek

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Ereadurioù gresianek (teul) (e saozneg)
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ǥ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo Ǥ, ǥ, pe g barrennet, implijet gant samieg Skolt evit skrivañ ar son kensonennel [ɣ] divouezhiet.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Thiant

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Thiant |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Thiant en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Valenciennes-Kreisteiz |
| Kod INSEE | 59589 |
| Kod-post | 59224 |
| Maer | Jean-Marie Lecerf |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,39 km² |
| Led | 50° 18' 23" Norzh |
| Hed | 03° 26' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 31 m |
| Uhelder bihanañ | 26 m |
| Uhelder brasañ | 72 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 2 534 (2007) |
| Stankter | 302 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Thiant |
Thiant a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: en tachennoù dalc'het gant Alamagn emañ Thiant; distrujet eo ul lodenn eus ar gêriadenn en emgannoù e 1918 ete al lu alaman ha nerzhioù milourel ar Rouantelezh-Unanet. Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
* Eil Brezel-bed: distrujet e voe un nebeud tiez. Soudarded ha siviled c'hall a voe lazhet. Stourm a reas ar Rezistañs FTP ouzh al lu alaman, an den en o fenn, Jean Repaire, a voe harzet ha kaset d'ar c'hampoù-bac'h. D'an 2 a viz Gwengolo 1944 e voe dieubet Thiant gant al lu SUAat hag a gollas pevar ofisour en emgannoù.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Écaillon emañ Thiant.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Thibaud de Malestroit

Thibaud de Malestroit a voe eskob Treger eus 1378 da 1383.
Genidik eus Bro-Gerne e oa. Deuet e oa war-lerc'h Jean Le Brun war gador eskob Treger d'an 19 a viz Meurzh 1378.
Ne ouzer ket muioc'h diwar e benn en eskopti Treger.
Dilec'hiet e oa bet d'an 3 a viz Du 1383 da Gemper, e-lec'h ma yeas da Anaon d'an 2 a viz Mae 1408.
Hugues de Keroulay a oa deuet war e lerc'h en eskopti Treger.

### Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# Thibault Cauvin

Thibault Cauvin, bet ganet e 1984 e Bourdel, zo ur gitarour gall. Nav albom en deus graet ha gounezet meur a briz.

## Liamm diavaez

* Film YouTube
# Thibaut Privat

Thibaut Privat a zo ur rugbier gall ganet d'ar 6 a viz C'hwevrer 1979 e Nimes (Gard). C'hoari a ra en eil renk gant ASM Clermont Auvergne.
Stummet eo bet Privat gant RC Nîmes Gard a-raok mont da Veziers evit c'hoari er rummad kentañ gant ASBH. E 2003 en deus sinet e Clermont hag abaoe-se en deus kemeret perzh e krogadoù pouezusañ ar c'hlub. Bewech e oa war an dachenn evit ar gourfennoù c'hoariet gant Clermont, ar re kollet met ar re gounezet ivez (aet eo ar maout gantañ div wech: European Challenge Cup e 2007 ha Top 14 e 2010). E skiant-prenet hag e spered stourmer a vez pouezus-tre en eil renk.
Evit skipailh rugbi Frañs eo bet dibabet Privat dek gwech abaoe 2001. Tournamant ar 6 broad 2002 en deus gounezet en ur c'hoari tri c'hrogad enep Italia, Bro-Gembre ha Bro-Skos. Da c'houde eo bet dibabet evit kemer perzh e Kib ar bed 2003 gant ar Re C'hlas met n'en deus c'hoariet nemet ur c'hrogad, an hini diwezhañ evit an trede plas enep Zeland-Nevez. N'eo ket bet dibabet abaoe 2005.

## Kluboù

* 1999-2003. AS Béziers Hérault
* 2003-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg

* Tournamant ar 6 broad 2002
* European Challenge Cup 2007
* Kampionad Frañs 2010
* gourfennad Kampionad Frañs 2007, 2008 ha 2009
* gourfennad European Challenge Cup 2004
# Thiene

Thiene a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Thiepval

Thiepval :
| Kounlec'h gall-ha-breizhveuriat. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Somme |
| Arondisamant | Péronne |
| Kanton | Albert |
| Kod kumun | 80753 |
| Kod post | 80300 |
| Maer Amzer gefridi | Max Potie 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays du Coquelicot |
| Lec'hienn web | annuaire-mairie.fr/mairie-thiepval |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 124 ann. (2020) |
| Stankter | 28 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 127 m bihanañ 70 m — brasañ 154 m |
| Gorread | 4,4 km² |
| kemmañ |
Thiepval zo ur gêriadenn e departamant Somme, e Pikardi, e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

Thiepval zo 7 km en hanternoz da Albert, e kroazhent an D73 hag an D151.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Thiepval, Monumant d'ar soudarded dizanv lazhet en argad ar Somme
* Rejimant saoz e Thiepval e miz Eost1916
* Brezel-bed kentañ: distrujet penn-da-benn e oa bet ar gêriadenn a orin e-pad ar brezel. Emañ ar gêriadenn a-vremañ un tammig pelloc'h er mervent d'al lec'h ma oa a-raok ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Geneviève Potie |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Max Potie |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Gwelout ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* 360°
# Thibaut Vandenbussche

Thibaut Vandenbussche a zo bet ganet d'ar 17 a viz Gouere 1987.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Kampion Belgia (c'hoarierion dindan 20 vloaz) e miz Ebrel 2007.
2235 edo e renk Elo e miz Gouhere 2007.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
* E fichenn e lec'hienn Kevre Belgiat an Echedoù
# Thiembronne

Kumunioù Frañs :
| Anv | Thiembronne |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Fauquembergues |
| Kanton | Fauquembergues |
| Kod INSEE | 62812 |
| Kod post | 62560 |
| Maer | Sylvie Roland |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 22,82 km² |
| Led | 50° 37' 16" Norzh |
| Hed | 02° 03' 30" Reter |
| Uhelder kreiz | 160 m |
| Uhelder bihanañ | 76 m |
| Uhelder brasañ | 201 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 687 (2007) |
| Stankter | 30 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Thiembronne a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Thiembronne Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Dave ha notennoù

* ↑ Traces of War
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Thibaut Maenhout

Thibaut Maenhout a zo bet ganet e 1989.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Mestr FIDE eo.
Adalek an 2 betek an 10 a viz Gouere 2005, c'hoari a reas e Kampion Belgia a voe en Aalst . Pevare e voe gant 5,5 poent.
Adalek an 9 betek an 22 a viz Du 2005, c'hoari a reas e Kampionad Bedel ar Re Yaouank. 6,5 poent a voe merket gantañ.
2 232 edo e renk Elo e miz Here 2008.

## Stadegoù e Simbase

Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 93 partienn, Maenhout en deus :
* gounezet 41 bartienn,
* kollet 36 partienn,
* nulaet 16 partienn.
52 eo e dregantad a drec'hoù neuze.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
# Thierry

Thierry zo un anv-badez gallek, deuet diwar ar frankeg.

## Orin

Dont a ra an anv eus an anv-badez Theodoric, a oa un anv e lignez ar rouaned vurgond, o devoa anvioù a groge gant Theode- (Theodebert, Theodebald, ha re all). Ar boaz a oa, e-touez ar C'hermaned, en un tiegezh, da reiñ anvioù savet diwar ar memes gwrizienn, amañ theud-.

## Yezhoù all

* Dietrich ha Teodorig, en alamaneg
* Teodorico en italianeg

## Tud
### Rouaned

* Thierry Iañ (486-534), roue ar Franked
* Thierry II (587-613)
* Thierry III (654-691)
* Thierry IV (713-737)

### Tud all
#### Breizh

* Thierry Jamet, embanner
* Thierry Jigourel (g. e 1960), kazetenner ha skrivagner

#### Bro-C'hall

* Thierry Breton (1955), ministr, komiser Europa
* Thierry Claveyrolat (1959-1999), marc'hhouarner
* Thierry Dusautoir (1981-), rugbier
* Thierry Henry (1977), melldroader
* Thierry Marie, marc'hhouarner
* Thierry Meyssan (1957), kelaouenner, iriennour
* Thierry Sabine (1949-1986), paotr ar Paris-Dakar

#### Suis

* Thierry Fischer (1957), fleüter suis

### Anv-tiegezh

* Augustin Thierry, istorour gall

## Lec'hanvioù

Kumunioù gall:
* Château-Thierry (Aisne)
* Saint-Thierry (Marne)

## Notennoù

* ↑ Gwelout: Louis Guinet, Les emprunts du gallo-roman au germanique du Ier au Vème siècle. Embannadurioù Klincksieck.
# Saebert Essex

Saebert Essex a oa roue Essex eus 604 da 606.
Mab e oa da Sledda, ha niz da Æthelberht Kent. Gounezet e voe d'ar feiz kristen e 604 met pagan e chomas e vibien.

## Daveoù

* "Sæberht 1 (Male)." Prosopography of Anglo-Saxon England.
* Hirst, S. and S. Lamb. The Prittlewell Prince: The Discovery of a Rich Anglo-Saxon Burial in Essex. London, 2004.
| En e raok: Sledda Essex | Roue Essex | War e lerc'h: Sexred Essex |
Sledda · Saebert · Sexred · Saeward · Sigeberht I · Sigeberht II · Swithelm · Sighere · Sebbi · Sigeheard · Swaefred · Offa · Saelred · Swaefbert · Svvithred · Sigeric ·
# Saelred Essex

Saelred Essex a voe roue Essex eus 709 da 746. An tron en-defe gounezet abalamour d'é vezañ diskennet eus Sigeberht II Essex. E-pad un darn eus e ren e renas asambles gant Swaefbert Essex, war a seblant. Isrouantelezh Middlesex en-defe renet hemañ.
Anavezout a reer amzeriad e varv dre ar C'hronik Angl-ha-Saozon
| En e raok: Offa Essex | Roue Essex assambles gant Swaefbert Essex | War e lerc'h: Swithred Essex |
Sledda · Saebert · Sexred · Saeward · Sigeberht I · Sigeberht II · Swithelm · Sighere · Sebbi · Sigeheard · Swaefred · Offa · Saelred · Swaefbert · Svvithred · Sigeric ·
# Saezh

    Evit implijoù all, gwelet Saezh (disheñvelout).
Ur saezh, pe ur bir, zo un arm hag a vez tennet gant ur wareg.

## Saezhoù brudet

* Saezhoù Eros
* Ar saezh a lazhas an den-marc'h Nessos.

## Pennadoù kar

* gwaregata
* Saezhour
# Sae digein

Ur sae digein zo ur sae graet evit maouezed hag a ziskouez o c'hein. Ne vez ket douget alies, kentoc'h en abadennoù war an ton bras, evel lidoù ofisiel pe euredoù.
# Sae verr

* Arabat eo droukveskañ gant brozh verr.
Ur sae verr zo ur sae a wisk ar c'horf adalek an divskoaz peurvuiañ, ha ne dap ket izeloc'h eget ar pennoù-glin. Gallout a bezañ divilgin, pe gant milginoù, berr pe hir. Gallout a ra bezañ ledan pe strizh.
Pa vez berr-berr ar sae avat e c'haller en em c'houlenn hag ur sae eo c'hoazh.
Ur fazi bras eo, a-hervez, droukveskañ sae verr ha brozh verr.

## Skeudennoù

* Un eured e kreisteiz Bro-Saoz war-dro 1972
* Ivete Sangalo, kanerez vrazilian, gant ur sae berr he diaraog ha hir he diadreñv.
* Beyoncé Knowles.
* Ur sae verr e pluñv
* Ur sae verr gant poulounez
* Korfembregerezh en Alamagn an Trede Reich, e 1941 Sae verr dre ret.

## Pennadoù kar

* Brozh verr
* Brozhig berr-berr
# Sae

Ur sae zo ur pezh dilhad gwisket gant ar merc'hed, hag a dap eus an divskoaz betek an daouufern, pe izeloc'h, pa vez hir, ha betek an daoulin, pe uheloc'h, pa vez berroc'h.
A-wechoù koulskoude e vez saeoù ha ne dapont ket adalek an divgazel. Evit diskouez ar bruched int graet.
Ar milginoù a c'hall bout hir pe verr, met gallout a ra ur sae bout divilgin ivez. Lod saeoù a zo digor a-walc'h war ar c'hrubuilh evit damziskouez an divvronn ; lod all c'hoazh zo digor war ar c'hostez evit diskouez an divhar.
Bravoc'h e kaver ar saeoù eget ar brozhioù peurvuiañ. Liesliv e vezont aliesoc'h, ha stummoù a bep seurt a vez dezho. C'heuc'hoc'h int ivez : pa'z eer d'un eured pe d'ur fest a bouez pe divoas e vo gwisket saeoù kentoc'h eget brozhioù.

## Istor

Saeoù kaer a blij d'ar binvidien gwiskañ, ha diskouez o finvidigezh ganto. Gwechall e veze gwriet perlez ha bravigoù war ar saeoù kaerañ, broderezh ha dantelezh outo, hag a-wechoù neud arc'hant pe aour.

## Saeoù kaer

* Eleonora di Toledo, XVIvet kantved
* Ar rouanez c'hall Marie-Antoinette, saeet hir, dispak he c'hrubuilh, XVIIIvet kantved.
* Sae korollerez, 1917
* Alice Joyce en ur sae flapper e 1926.
* Ur sae-eured e 1929
* Plac'h gant un dirndl, sae siwar ar maez en Aostria.
* Monica Bellucci o tougen ur sae a dap betek he divgazel.
* Gisèle Bündchen en ur sae divilgin, digor-frank war ar c'hostez.
* Saeoù hir a bep liv
* Kimono
* Sae-eured, 2007

## Pennadoù kar

* Brozh
* Sae verr
* Sae-reun
# Sae-vailhek

Ur sae-vailhek, (Lorica hamata a veze graet anezhi en oadvezh roman) zo un houarnwisk graet gant ur bern mailhoù metalek plezhennet etrezo.
An hini goshañ zo bet kavet en ur bez keltek, eus ar IVvet kantved kent J.-K.
An dilhad a chom gwevn ha gwareziñ a reont diouzh an taolioù, troc'hoù pe stokoù an armoù evel ar c'hlezeoù. Er grennamzer e oa ar boazo da c'holeiñ an darn-vrasañ eus ar c'horf ganti.
# Saekeg

Ur yezh taiek-kadaiek eus skourr ar yezhoù kamek-taiek eo ar saekeg komzet gant tro-dro da e Laos hag e biz Tailand.
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo dre ma vez dilezet tamm-ha-tamm evit ober kentoc'h gant an isaneg pe al laoeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù yuzevek
# Saeward Essex

Saeward Essex a oa kenroue Essex, eus 616 da 617, asambles gant e vreur Sexred, goude marv o zad Saebert.
Gounezet e oa bet o zad d'ar feiz kristen e 604 met feal e oa chomet an daou vreur d'ar relijion angl-ha-saoz. Kaset kuit o doa Sant Melitus eus ar rouantelezh pa oa deuet da brezeg an aviel eno.
Lazhet e voe Sexred hag e vreur Saeward en un emgann gant Wessex.
| En e raok: Saebert Essex | Roue Essex | War e lerc'h: Sigeberht I Essex |
Sledda · Saebert · Sexred · Saeward · Sigeberht I · Sigeberht II · Swithelm · Sighere · Sebbi · Sigeheard · Swaefred · Offa · Saelred · Swaefbert · Svvithred · Sigeric ·
# Venansault

Venansault a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Venansault :
| Ar maerdi ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | La Roche-sur-Yon |
| Kod kumun | 85300 |
| Kod post | 85190 |
| Maer Amzer gefridi | Laurent Favreau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | La Roche-sur-Yon-Agglomération |
| Lec'hienn web | Kumun |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 698 ann. (2020) |
| Stankter | 105 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 33 m — brasañ 79 m |
| Gorread | 44,72 km² |
| kemmañ |

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 80 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,11% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

##### Eil brezel-bed

* Mervel a reas dek den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr.
* Kastell Monbail.
* Kastell La Boursière.
* Kastell Les Hermitans.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Gevelliñ

* Wolin (Polonia) (Polonia)
* Mercury (Savoia) (Savoia)

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Venaria Reale

Venaria Reale zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Venaus

Venaus zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Vendeg

Unan eus 11 yezh ofisiel Suafrika eo ar vendeg (vendeg tshiVenda). Ur yezh vantouek eo, komzet gant tro-dro da 666.000 a dud e Su Afrika en Transvaal ha gant 84.000 den all e Zimbabwe.

## Gwelet ivez

* Yezhoù bantouek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Yezhoù Su Afrika: ar vendeg
# Vemgoeg-mabaseg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù lamangek eo ar vemgoeg-mabaseg (vemgo-mabas) komzet gant nebeutoc'h evit 15.000 den en holl en Adamawa e Nigeria (10.000 den e 1993) hag e Kameroun (5.00 den e 1984).
Teir rannyezh ez eus:
* Vemgoeg (vemgo)
* Mabaseg (mabas)
* Vizikeg (vizik pe visik)

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù tchadek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Venasca

Venasca a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. 1 335 (1 Genver 2023) a dud zo enni o chom. En-dro dezhi emañ kumunioù Brondello, Brossasco, Isasca, Pagno, Piasco, Rossana, Valmala.

## Notennoù

* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Vencillón

Vencillón zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Venafro

Venafro zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Venceslaus Ulricus Hammershaimb

Venceslaus Ulricus Hammershaimb (25 a viz Meurzh 1819 - 8 a viz Ebrel 1909), anavezet ivez evel V. U. Hammershaimb pe Venzel Hammershaimb, a oa ur pastor hag ur yezhoniour faeroat. Sellet a reer outañ evel tad ar faeroeg skrivet.

## E vuhez

Eus Alamagn e oa e familh eus tu e dad, met desavet e voe ar paotrig en inizi Faero ha sellet a rae outañ e-unan evel ur Faeroad. Studiañ a reas doueoniezh e Kopenhagen, hag eno e reas anaoudegezh gant Nikolai Grundtvig, pastor ha prederour. Distreiñ a reas d'an enezeg e 1855 hag en em staliañ en enez Streymoy. Troet e oa gant ar rannyezhoù faeroek ha studiañ a reas anezho a-zevri. E 1862 e voe anvet da bastor en enez Eysturoy. Adalek 1866 e voe kannad e parlamant an enezeg, al Løgting, e-pad tri respet. Kuitaat a reas an enezeg e 1878, ha mont d'ober e annez, gant e wreg, en enez Sjælland, e Danmark, ma oa pastor ivez. E 1897 en em stalias e Kopenhagen, hag eno e varvas e 1909.

## E labour evit ar yezh

E 1846 e voe embannet gant Hammershaimb ul levrig kentañ diwar-benn an doare-skrivañ faeroek. Tost-kenañ e oa doare-skrivañ Hammershaimb ouzh hini an norseg kozh. Diwezhatoc'h e voe klasket modernaat an doare-skrivañ-se gant Jakob Jakobsen evit bezañ tostoc'h d'an distagadurioù modern, met labour hemañ ne reas ket berzh. Hiziv c'hoazh, en XXI$^{vet}$ kantved, eo disheñvel a-walc'h ar faeroeg skrivet diouzh ar yezh komzet. Diwar labour Hammershaimb avat e voe kroget da embann skridoù e faeroeg. E 1890 e voe embannet ar gazetenn faeroek kentañ, Føringatíðindi.

## Oberennoù

* Færöiske Kvæder ("Barzhonegoù faeroek"), 2 levrenn, 1851-1855, Kopenhagen; eil embannadur 1969
* Føroyingasøga ("Saga Faeroiz"), 1884, Tórshavn ; aembannadur e 1919 ha 1951
* Færøsk Anthologi I ("Antologiezh faeroek"), 2 levrenn, 1891 Kopenhagen; eil embannadur, Tórshavn 1969

## Notennoù

* ↑ Faeroese (føroysk) (en)
# Venarotta

Venarotta a zo ur gumun eus Italia e proviñs Ascoli Piceno, er Rannvro Marche.
# Vanessa Paradis

Vanessa Paradis, bet ganet d'an 22 a viz Kerzu 1972 e Saint-Maur-des-Fossés (Val-de-Marne, Bro-C'hall), a zo ur ganerez hag un aktourez c'hall.
Dont a reas da vezañ brudet pa oa 14 vloaz, a-drugarez d'he c'hentañ pladenn Joe le taxi.

## Un nebeud pladennoù

* 1988 : M&J
* 1990 : Variations sur le même t'aime
* 1992 : Vanessa Paradis
* 2000 : Bliss
* 2007 : Divinidylle
* 2013 : Love Songs

## Un nebeud filmoù

* 1989: Noce blanche gant Jean-Claude Brisseau: Mathilde Tessier
* 1995: Élisa gant Jean Becker: Marie
* 1997: Un amour de sorcière gant René Manzor: Morgane
* 1998: 1 chance sur 2 gant Patrice Leconte: Alice
* 1999: La Fille sur le pont gant Patrice Leconte: Adèle
* 2004: Atomik Circus, le retour de James Bataille gant Didier Poiraud ha Thierry Poiraud: Concia
* 2005: Mon ange gant Serge Frydman: Colette
* 2007: La Clef gant Guillaume Nicloux: Cécile
* 2010: L'Arnacœur gant Pascal Chaumeil: Juliette
* 2012:
** Dubaï Flamingo gant Delphine Kreuter: Jackie
** Café de flore gant Jean-Marc Vallée: Jacqueline
** Je me suis fait tout petit gant Cécilia Rouaud: Emmanuelle
** Cornouaille gant Anne Le Ny: Odile
* 2014:
** Apprenti Gigolo gant John Turturro: Avigal
** Sous les jupes des filles gant Audrey Dana: Rose
** Rio, I Love You (Rio, Eu Te Amo) gant John Turturro (film berr)
* 2016: Yoga Hosers gant Kevin Smith: Kelennerez war an istor
* 2017: Maryline gant Guillaume Galienne: Jeanne Desmarais
# Vangelis

Vangelis, ganet Evangelos Odysseas Papathanassiou (Agriá, 29 a viz Meurzh 1943 – Pariz, 17 a viz Mae 2022), a oa ur sonaozour gresian.

## Liammoù diavaez

* (en) Elsewhere – The independent Vangelis website