OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Colorado (stêr)

Ar stêr Colorado (saozneg: Colorado River; spagnoleg: Río Colorado; marikopaeg: Xakxwet; moc'haveg: Aha Kwahwat; havasoupaieg: Ha Ŧay Gʼam pe Sil Gsvgov; yavapaieg: ʼHakhwata) a zo ur stêr vras e mervent ar Stadoù-Unanet hag e gwalarn Mec'hiko. 2 230 km eo he hed. Sachañ a ra dourredoù un darn eus kornadoù krin tu kornaoueg ar Menezioù Roc'hellek. Brudet bras eo ar Ganienn Veur bet toullet gant ar stêr a-hed an amzerioù. Echuiñ a ra he red e pleg-mor Kalifornia. Kement e vez tennet korvo anezhi evit dourañ avat ma c'hall mont da hesk en he lodenn draoñ ha ne dap ket mont betek ar mor a-wechoù.

## Ar stadoù treuzet gant ar stêr

Treuziñ a ra stadoù:
* Colorado
* Utah
* Arizona
* Dispartiañ a ra Nevada diouzh Arizona.
* Dispartiañ a ra Kalifornia diouzh Arizona.
E Mec'hiko e tisrann Kalifornia-Izel diouzh Sonora.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Colorado River Foundation
# Colorina

Colorina zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Colorno

Colorno zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Colt 1851 Navy

Ar Colt 1851 Navy zo ur revolver poultr du un-ober ijinet e 1850 gant ar Stadunanad Samuel Colt. Unan eus armoù-dorn brudetañ trede kard an XIX$^{vet}$ kantved eo.

## Deskrivadur

Ur stumm skañvaet ha bihanaet eus ar Colt 1849 Dragoon e oa, dezhañ ur c'hanol eizhkornek hag un daboulin c'hwec'h tenn savet evit boledoù .36 meutad (9,14 mm). Stummoù adkambret pe savet evit tennañ kartouchennoù metal a voe graet etre 1869 ha 1873.

## Implij

Implijet e voe evel gant arme ar Stadoù-Unanet etre 1851 ha 1873. Abalamour e oa aesoc'h da implijout evit revolverioù all produet betek-neuze e voe gwerzhet da galz a siviled er Stadoù-Unanet, ha dont a reas da vezañ un arouez eus astenn ar vro war-zu ar C'hornôg en XIXvet kantved, etre daouarn tud vrudet evel Wild Bill Hickok, Buffalo Bill pe Doc Holliday. Implijet e voe gant soudarded eus an daou du da vare brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, en o zouez Robert E. Lee hag Ulysses S. Grant.
Berzh a reas en Europa ivez goude ma voe kinniget e Diskouezadeg Hollvedel Londrez e 1851 gant Samuel Colt. Skouerennoù a voe savet e Impalaeriezh Rusia, en arsanailh Toula, pa groge ar vro da glask gwellaat he armoù. Kalz kopiennoù eus an arm a voe produet, hep aotre a-wechoù, e atalieroù belgiat da skouer.

## Daveennoù

* 1 2 (fr) Mc NAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p.56
* ↑ (en) The first Russians Revolvers, war Russian Revolvers (diellet) (lennet d'ar 24/08/2024)
* ↑ (en) Revolver - Colt Brevet, Belgium, 1850s, Museums Victoria Collections (lennet d'ar 25/08/2024)
# Colorado Springs

Colorado Springs zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 419 848 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Colorado Springs en ur mod ofisiel e 1886.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Japan | Fujiyoshida |
| Taiwan | Kaohsiung |
| Rusia | Smolensk |
| Patrom:Kyrgyzstan | Bichkek |
| Mec'hiko | Nuevo Casas Grandes |
| Aostralia | Bankstown |
| Brazil | Palmas |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Colorhamphus parvirostris

Colorhamphus parvirostris :
| C. parvirostris, luc'hskeudennet en Empedrado (Rannvro Maule, Chile). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Colorhamphus |
| Anv skiantel ||
| Colorhamphus Sundevall, 1872 ||
| Anv skiantel ||
| Colorhamphus parvirostris (Gould & G.R.Gray, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Colorhamphus parvirostris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Myiobius parvirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant an daou loenoniour saoz John Edward Gray (1800-1875) ha George Robert Gray (1808-1872). Ar spesad nemetañ er genad Colorhamphus an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e takadoù 'zo eus Suamerika : kreisteiz Chile, mervent Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Colorhamphus parvirostris el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Colorhamphus parvirostris e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Colorhamphus parvirostris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Colorhamphus parvirostris.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Colosimi

Colosimi a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Grosotto

Grosotto zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Grosseto

Grosseto a zo ur gumun eus Italia ha pennlec'h proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
# Grosso

Grosso zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Grosio

Grosio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Grottaferrata

Grottaferrata zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Grouzineg

Ur yezh kaokazek eus skourr ar yezhoù kartvelek eo ar grouzineg (grouzineg: קיברולי kivruli, saozneg: Gruzinic) pe yuzev-georgeg komzet gant tro-dro da 85.000 den e Jorjia (20.000 den), Israel (59.800 den), Rusia, Belgia hag ar Stadoù-Unanet (4.000 den).
Estreget ar gerioù a orin hebraek implijet er grouzineg ez eo ar yezh-se ken tost d'ar georgeg ma'z eo eo diaezet komz eus yezhoù disheñvel e meur a geñver.
Bewech e vez komzet ar yezh gant nebeutoc'h nebeutañ a dud.

## Gwelet ivez

* Yezhoù yuzevek
Yezhoù yuzev (kemmañ) :
| Afro-Aziatek |||
| Hebraeg | (marevezh): Bibl | Mishnaeg | Krennamzer | Modern |
| (rannyezhoù): Ashkenazed | Sefaraded | Yemeniteg | Sananeg | Tiberieg | Mizraheg | |
| Yuzev-aramaeg (Aramaeg) : Barzaneg | Houlaolaeg | Denieg | Didaneg | Nochaneg || |
| Yuzev-arabeg (Arabeg) : Arabeg yuzev-irakek | Arabeg yuzev-marokek | Arabeg yuzev-yemenek | Yuzevarabeg Libia | Yuzevarabeg Tunizia || |
| Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Berbereg : Yuzev-berbereg | Berbereg : Yuzev-berbereg |
| Indezeuropeg |||
| Yidicheg (Alamaneg) : Nat'l Yiddish Book Ctr. | YIVO | C'hoariva Yiddish | Yeshivish | Yinglish | Klezmer-loshn || |
| Yuzev-romaneg : Yuzev-katalaneg | Italkieg | Ladinoeg | La‘az | Yuzev-okitaneg | Zarfateg | Yuzev-portugaleg | Yuzev-aragoneg | Tetuani || |
| Yuzev-Perseg (Aryaneg) : | Bouc'horeg | Djouhourieg | Dzhidieg | Yuzev-Hamedaneg | Yuzev-Golpayganeg | Yuzev-Chirazeg |
| Yuzev -Esfahaneg | Yuzev -Kermaneg | Yuzev -Kashaneg | Yuzev -Borujerdeg | |
| Yuzev -Khunsareg | Yuzev -Kurdeg | Yuzev -Yazdeg | Yuzev -Nehevandeg | |
| Re all: Yevaneg (Gresianeg) | Knaneg (Yezhoù slavek) | Yuzev-marateg (Indezaryaneg) || |
| Altaeg | Dravideg | Kartvelianeg |
| Krimtchakeg | Karaimeg | Yuzev-malayalameg | Grouzineg |
* 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
* Strolladoù sokial-sevenadurel
* Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
* Istor ar Yuzevien
* Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
* Istor ar Yuzevien dre vro
* Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
* Kredennoù yuzevek
* Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
* Lidoù
* Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
* Yezhoù yuzev
* Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
* Strolladoù politikel er yuzevegezh
* Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
* Heskinerezh ar Yuzevien
* Enepyuzevegezh • Shoah
# Großgermanisches Reich

Ar Reich meur Alaman (Alamaneg: Großgermanisches Reich), an anv klok a oa Reich German Bras ar Vroad Alaman (Alamaneg: Großgermanisches Reich Deutscher Nation) a oa anv stad ofisiel an aozadur politikel a voe klasket sevel gant an Alamagn Nazi adal dilennadeg Adolf Hitler e 1933 hag e-pad an Eil Brezel-bed. Albert Speer a zisklerias en e skrid-buhez e oa anvet ivez an aozadur-se gant Hitler evel Reich teutonek an nasion German. Hitler a embannas raloc'h e vefe ur Stad da zont Alaman a vefe Stad German an nasion Alaman (alamaneg: Germanischer Staat Deutscher Nation) evel en e levr Mein Kampf.
# Grouville

Grouville (e jerzenezeg, galleg ha saozneg) eo anv unan eus 12 parrez Jerzenez, bet anvet "Saint Martin de Grouville" gwezhall, enni 4 866 den o chom (2011), hag ur gorread a 7,8 km².

## Rannoù

Peder vîngtaine a zo er barrez-mañ:
* La Vîngtaine des Mathais
* La Vîngtaine d'la Rue
* La Vîngtaine d'Longueville
* La Vîngtaine d'la Rocque
E parrez Grouville emañ Les Mîntchièrs ivez.
# Großglockner

Ar Großglockner (skrivet ivez Grossglockner e Suis) eo menez uhelañ Aostria, gant 3 798 metr uhelder a-us live ar mor. Unan eus menezioù uhelañ an Alpoù eo ivez, an hini uhelañ er reter da ode Brennerpass. Emañ en un strollad menezioù anvet Glockner, e korn-bro meneziek Hohe Tauern. War ar vevenn etre stadoù Karintia ha Tirol emañ.
E 1934 e oa bet toullet un tunnel a-dreuz ar Großglockner, hag a zo ul lodenn eus an hent anvet Großglockner-Hochalpenstraße, hent uhelañ Aostria. Dont a ra touristed e-leizh d'an tolead, ha moarvat ez eo an eil lec'h a vez gweladennet ar muiañ en Aostria, goude Kastell Schönbrunn.
# Groupe information Bretagne

Ar Groupe information Bretagne (GRIB) a zo ur c'hevredad krouet er bloavezh 2000.
Fellout a ra d'e izili reiñ keleier dizalc'h ha dihelloù diwar-benn ar c'hudennoù a sav bremañ e Breizh, emezo, ha da gentañ-penn an istor adskrivet gant ar vroadelourien hag « ar mont a-dreuz kumuniezhel a-vremañ degaset ha kaset war-raok gant an emsav broadelour.
Gant stourmerien dezho ur sell republikan eo e vez aozet ar c'helaouiñ "dizalc'h"-se, nemet embann a ra n'eo stag ouzh strollad politikel ebet. Aotreet eo implij skridoù ar GRIB gant ma vo meneget o orin. Diazezet eo ar GRIB e Montroulez.

## Skeiñ mibin, skeiñ kalet

Skeiñ bazhadoù a ra tud ar GRIB gant kement hini a ne sav ket a-du gant o sell republikan, ha buan e vezer lakaet da vroadelour pa ne seller ket gant ar sell-se. E-touez an dud bazhataet e c'haller menegiñ, mesk-ha-mesk:
* Edmond Hervé, maer Roazhon, peogwir en deus krouet ur Comité de l'identité bretonne,
* Jean-Yves Le Drian, prezidant Kuzul-rannvro Breizh, dre m'en deus lakaet votiñ ur steuñv da zifenn ar brezhoneg;
* Didier Pillet, eus Ouest-France dre m'en deus aotreet embann un istor Breizh e bannoù-treset, ha dre ma ne vez ket embannet savboent ar GRIB er gazetenn;
* Mikael Treger, dre ma kred difenn Roparz Hemon en e levr "Aborigène Occidental";
* Patrick Le Lay, dre m'en deus klasket sevel ur skinwel un tamm brezhoneg ennañ;
* Per Denez, ha gantañ mesk-ha-mesk, Kuzul ar Brezhoneg, Embannadurioù an Here, o deus embannet skridoù Fañch an Uhel er skritur peurunvan,
* Bernez an Nail, ha kement levr skrivet gantañ, moarvat dre ma oa e penn Skol Uhel ar Vro
* Diwan, peogwir n'eo ket ur skol republikan, emezo;
* Kuzul Sevenadurel Breizh, a zo un aozadur broadelourien hervezo;
* tud Galv Karaez, dre m'o deus kredet sevel klemm abalamour da ganaouenn enepbreizhat ur c'haner parizian;
* hep ankouaat ar Gwenn ha Du, ur bier graet e Karaez, an delenn geltiek.

## E-touez ar re a gemer perzh ennañ a-wel d'an holl

* Françoise Morvan, Jean-Marc Huitorel.
* Al Libre Pensée hag o mignoned "republikan" a bep tu.
* Yvonne Bollmann.

## Da welout ivez
### O lec'hienn ha re all kenstag

* Lenn a c'halled o c'helaouiñ gwechall e lec'hienn an Observatoire du Communautarisme, un aozadur hag a embanne keleier diwar-benn dañjer ar gumuniezhouriezh e Bro-C'hall. N'eus ket eus al lec'hienn-se ken met adtapet eo bet gant Comité Laïcité République.
Pennadoù a oa
** evel hini Anne-Marie Le Pourc'hiet, kelennerez e Skol-Veur ar Gwir e Roazhon, diwar-benn klemm Galv Karaez,
** pe re Pierrick Le Guennec diwar-benn istor an emsav politikel breizhat e-pad an eil brezel bed pe enep d'ar brezhoneg;
* Kas a rae d'ar bajenn ma vez embannet enni al lizhiri enep ar panelloù divyezhek kaset gant tud ar strollad da Ouest-France, met ne gaver ket enni al lizhiri a-du gant ar panelloù. Graet eo ar bajenn-se evit levezoniñ an dilennidi a-enep ar panelloù divyezhek e Breizh.

### Pennadoù all

* Françoise Morvan
* Fañch an Uhel
* republikanouriezh
# Große Heidelberger Liederhandschrift

Er Große Heidelberger Liederhandschrift e kaver un engravadur o tiskouez daou zen o c'hoari an echedoù . Livet e oa bet tro 1320. Miret eo an dornskrid e skol-veur Heidelberg (Alamagn).
# Großer Belchen

Großer Belchen (gwechall hag a-wechoù c'hoazh: Sultzer Belchen; galleg: Grand Ballon) eo menez uhelañ ar Vogezoù gant 1 424 m. Menez uhelañ Bro-Elzas an hini eo. Emañ 25 km er gwalarn da Vülhausen.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hachette

Hachette, pe Hachette Livre zo ur stroll-embann gall, a zo bet krouet en 1826 gant Louis Hachette. Abaoe 1981 eo ur rann eus Lagardère SCA. War-bouez kreskiñ eo deuet da vout ar c'hentañ embanner e Bro-C'hall, hag an eil e Spagn.

## Pennadoù kar

* Bibliothèque verte
* Le Livre de Poche
# Hackney

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hackney zo
* un anv-lec'h
** London Borough of Hackney, unan eus bourc'hioù kozh a zo aet d'ober Londrez hiriv,
** Hackney, Kansas
* un anv-tiegezh saoznek
* anv gouennoù kezeg ha merlod,
** evit ar c'hezeg, gwelout inkane
** evit ar merlod, gwelout merlod Hackney
* un anv saoznek a vez graet hiziv eus un taksi, hackney pe hackney carriage (anvet ivez cab pe hack), hag a oa gwechall ur c'harr gant ur stern daou a gezeg, kezeg Hackney moarvat.
# Hacı Iañ Giray

Hacı Iañ Giray (e tatareg Krimea : I Hacı Geray, ۱خاجى كراى‎‎‎), lesanvet Melek (Ael), a voe diazezer khanat Krimea. Diskennad e vefe da Genghis Khan ha ganet e Lituania, ma oa repuet e dad e lez ar roue Vitold.
Krouiñ a reas ur c'hanat e Krimea, dizalc'h ouzh douaroù ar Meuriad Aour, gant skoazell dugelezh veur Lituania hag ar meuriad Şirin. Ne ouzer ket bloavezh krouidigezh khanat Krimea ha kustum eo an istorourien da lakaat anezhañ e 1441 ma voe kognet moneiz evit ar wech kentañ en anv Hacı Giray.
Emglev a reas gant ar sultan otoman Mehmet II a-enep Genova.
E 1456 e voe tapet ar galloud e-pad ur prantad berr gant e vab Hayder.
Mervel a reas e 1466. Sebeliet eo e Bahçesaray, kêrbenn istorel Krimea.
| En e raok: - | Khan Krimea 1441 – 1456 | War e lerc'h: Hayder |
| En e raok: Hayder | Khan Krimea 1456 – 1466 | War e lerc'h: Nur Devlet |
# Hacıqabul

Hacıqabul zo ur rayon eus Azerbaidjan, e reter ar vro.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Hacinas

Hacinas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 150 (2023).
# Hacı II Giray

Hacı II Giray a oa khan Krimea er XVIIvet kantved.
Lakaet e voe war tron Krimea goude ma voe skarzhet Murat Giray. Kriz e oa ha diwar goulenn ar bobl e voe tennet e garg digantañ ha galvet en-dro Selim Iañ Giray.
| En e raok: Murat Giray | Khan Krimea 1683 – 1684 | War e lerc'h: Selim Iañ Giray |

## Mammenn

* Kırım ve Kırımlılar e e-kitap (e turkeg)
# Hackesche Höfe

Hackesche Höfe a zo un hollad eizh porzh diabarzh e Berlin. Pep porzh en deus ur perzh disheñvel : enno e kaver burevioù koulz ha ranndioù, stalioù dilhad, ur stal levrioù, pretiez, un sinema, meur a ziskouezva. A-fet savouriezh ez eo ur savadur doare Jugendstil, ar steñv a zo bet treset gant August Endel. Er porzh kentañ e weler un talbenn warnañ karrezioù gwerniset liesliv. Ar sevel a grogas e 1906, diazezet e voe war un disparti resis etre tiez-annez, artizanelezh, kenwerzh ha sevenadur, ar pezh a laka ar savadur da vezañ disheñvel diouzh porzioù an XIX$^{vet}$ kantved. Hackesche Höfe a zo bet dreset etre 1994 ha 1996. Abaoe 2002 int stag ouzh Rosenhöfe.
* Steñv
* Mont e-barzh
* Porzh kentañ, tu ar reter
* Porzh kentañ, tu ar c'hornôg

## Liamm diavaez

Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hacksaw Ridge

Hacksaw Ridge zo ur film buhez istorel ha brezel embannet e 2016 ha sevenet gant Mel Gibson. An istor a gont buhez Desmond Doss, ur peoc'hgarour kristen stadunanat a emezelas en US Army hag a voe kaset evel infirmiour stourm war Talbenn Brezel ar Meurvor Habask. Desmond Doss en devoa bet kudennoù evit bezañ degemeret el lu dre ma ne felle ket dezhañ dougen un arm forzh pe hini a vije. Kalonek e voe en emgannoù pa saveteas degadoù a vuhezioù stadunanat hag enoret e voe gant ar Medal of Honor, "evit ur servij uheloc'h eget e zlead e-pad Emgann Okinawa. (for service above and beyond the call of duty during the Battle of Okinawa).
Renet e oa ar film gant Mel Gibson, skrivet gant Andrew Knight ha Robert Schenkkan, ha diazezet e oa war un teulfilm embannet e 2004 hag a gonte istor Desmond Doss. Er film e kaver Andrew Garfield o c'hoari Doss, Sam Worthington, Luke Bracey, Teresa Palmer, Hugo Weaving, Rachel Griffiths ha Vince Vaughn. Embannet e oa bet e Stadoù-Unanet Amerika d'ar 4 a viz Du 2016, ha degemeret mat-tre ; rastellet e voe gant ar film 175,3 milion a zollaroù dre ar bed.

## Skeudennoù

* Ur sell war linenn difenn Urasoe lesanvet Hacksaw Ridge.
* Desmond Doss e-pad Emgann Okinawa
* Desmond Doss enoret gant ar prezidant Truman e miz Here 1945

## Notennoù ha davennoù

* ↑ https://www.telegraph.co.uk/films/0/mel-gibsons-hacksaw-ridge-the-extraordinary-true-story-of-desmon/

## Liammoù diavaez

* Hacksaw Ridge war IMDb
* Hacksaw Ridge war Rotten Tomatoes
* Twitter Hacksaw Ridge
# Jean-Jacques Pierre

Jean-Jacques Pierre a zo ur c’hoarier mell-droad haitian ganet an 23 a viz Genver 1981, e Léogâne (Haiti). E vent a zo 1m80 hag e bouez 79 kg. Difenner eo bet e Football Klub Naoned.
Degouezhet eo e Naoned e miz Eost 2005. Ar gourdoner eus ar mare-se, Serge Le Dizet, a lakaas anezhañ a-gostez goude ar c'hrogad a-enep Strasbourg, e-lec’h m’en doa c’hoariet fall.
Ne gemeras ket perzh kenebeut er staj a-raok ar c'houlzad c’hoari 2006-07, gant c’hoarierien all forc’het, o c’hoari dindan urzhioù Michel Der Zakarian. Pa gemeras Georges Eo plas Le Dizet eo bet roet dezhañ e chañs en-dro. Chomet eo e skipailh Naoned betek 2011. Adalek 2012 en deus c'hoariet gant SM Caen.

## Kluboù

* 1994-2002: Cavaly AS (Haïti)
* 2002: Arsenal de Sarandí (Arc'hantina)
* 2003-2004: CD Morón (Arc'hantina)
* 2004-2005: CA Peñarol (Uruguay)
* 2005- 2011 : FK Naoned (Breizh)
* 2012 - : SM Caen (Bro-C'hall)
# Jean-Jacques Susini

Jean-Jacques Susini (30 a viz Gouere 1933 e Aljer) a zo ur politikour gall, hag unan eus krouerien OAS.

## E vuhez

E 1948 ez eas e-barzh RPF, ur strollad politikel savet ha renet gant Charles de Gaulle. E tu dehou ar strollad e oa Susini, hag unan eus a re a felle dezho ma vefe aozet un taol-reveulzi a-enep d'ar IV$^{re}$ Republik. Dipitet e voe gant RPF, neuze e tostaas ouzh ar strollad eus an tu-dehou pellañ anvet Jeune Nation ha goude-se e savas e strollad, anvet Mouvement national étudiant.
E 1959 e voe Jean-Jacques Susini prezidant Kevredigezh hollek studierien Aljeria (galleg : Association générale des étudiants d'Algérie). Harzet e voe e miz Genver 1960 goude sizhunvezh ar bardelloù ha bac'het e voe e toull-bac'h la Santé.
Laosket e voe da vont ha profitañ a reas evit mont da repuiñ e Madrid (Spagn) gant ar jeneral Raoul Salan, Pierre Lagaillarde ha Joseph Ortiz. Eno eo e kroujont OAS. Susini a oa e penn rann an Obererezhioù Psikologel hag ar Propaganda (galleg : Action psychologique et la propagande, APP). Distreiñ a reas da Aljer d'an 22 a viz Ebrel 1961 da vare pustch ar Jeneraled. Pa c'hwitas an emsavadeg e tec'has war-du Italia d'an 20 a viz Gouere 1962. Eno e chomas e-pad pemp bloaz, dindan un anv faos.
Div wech e voe kondaonet d'ar marv dre zesfailh gant Lez surentez ar Stad, abalamour ma oa bet ezel eus OAS hag abalamour ma oa bet unan eus aozerien ar gwalldaol a-enep da de Gaulle e menez Faron (Toulon), e miz Eost 1964. Ur vombezenn a oa bet kuzhet e-barzh ur jarl, ne darzhas ket ha dizoloet e voe un nebeud deizioù goude. Hervez Jacques Delarue (L'OAS contre de Gaulle, Fayard, 1994), e vije bet aozet ar gwalldaol gant Jean-Jacques Susini ha Gilles Buscia.
Distaolet e voe e 1968 diwar un diviz kemeret gant Charles de Gaulle e 1968, asambles gant izili all OAS a oa bepred bac'het. Distreiñ a reas da Frañs, met harzet e voe en-dro e miz Meurzh 1970, dre ma soñje d'ar boliserien en doa aozet ul laeradenn. 16 miz e chomas en toull-bac'h a-raok bezañ didamallet.
E miz Here 1972 e voe harzet en-dro ha lakaet en toull-bac'h 2 vloaz-pad evit bezañ aozet skrapadenn ha diankadenn ar c'horonal Raymond-Jean Gorel, hag a oa bet teñzorer OAS.
E 1997 e lakaas e anv evit bezañ dilennet kannad e anv Front National e departamant Bouches-du-Rhône (4 pastell-vro), trec'het e voe gant Guy Hermier (PCF).

## Levrlennadur

* Jean-Jacques Susini, Histoire de l'OAS, La Table Ronde, 1964
* Clément Steuer et Jean de Quissac, Susini et l'OAS, L'Harmattan, 2004
# Jean-Jacques Chapou

Jean-Jacques Chapou (10 a viz Ebrel 1909 - 16 a viz Gouere 1944) a oa ur rezistant gall$^,$$^,$. Skarzhet e voe eus e bost kelenner e lise Cahors gant melestradurezh renad Pétain. Kabiten e voe e-barzh an FFI en departamantoù Lot, Corrèze ha Creuse.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Maitron
* ↑ (fr) Quercy.Net
* ↑ (fr) ActuLot
# Jean-Jacques Eydelie

Ur c'hoarier mell-droad a-vicher eo Jean-Jacques Eydelie.
D'an 3 C'hwevrer 1966 eo bet ganet, e Angoulême (Frañs).
229 c'hrogad en deus kaset e Rummad 1añ kampionad Frañs, bet lakaet 6 pal e-barzh gantañ.
2 vloaz e oa bet difennet dezhañ c'hoari gant KEFK abalamour dezhañ bezañ klasket goubrenañ c'hoarierien klub Valenciennes d'an 20 Mae 1993.

## Kluboù

* 1984-1985 : FK Naoned (D1)
* 1986 : Prestet da Laval (D1)
* 1987 : Prestet da d/Tours (D2)
* 1988-1992 : FK Naoned (D1)
* 1992-1993 : Olimpek Massilia (D1)
* 1995-1997 : Bastia (D1)
* 1997-1999 : Sion (Rummad 1añ Suis)
* 1999-2000 : Zürich (Rummad 1añ Suis)
* 2000-2002 : Avranches (CFA)

## Titloù

Kevre ar gampioned 1993.
# Jean-Jacques Henner

Jean-Jacques Henner (Barnwiller, Roen-Uhel, 5 a viz Meurzh 1829 – Pariz, 23 a viz Gouhere 1905 zo ul livour gall a orin elzasat.
Kalz oberennoù en deus laosket war e lerc'h, skignet e meur a virdi. Brudet e oa evel poltredour en e amzer, hag evel livour maouezed gwenn o c'horfoù ha rous o fennadoù blev.
E 1889 e voe dilennet en Akademiezh an Arzoù-kaer.
* Oberennoù Jean-Jacques Henner
* Div vaouez en o noazh, Pariz, Mirdi Orsay
* La Chaste Suzanne, Pariz, Mirdi Orsay
* Al Lennerez, Pariz, Mirdi Orsay
* La Femme au divan noir, Mülhausen, Mirdi an Arzoù-kaer
* Jezuz en e vez, Pariz, Mirdi Orsay
* Jules Janssen, Pariz, Mirdi Orsay
* Portrait d'homme, Pariz, Mirdi Orsay
* Elzasadezig, Washington DC, National Gallery of Art
* Poltred ur vaouez pe Une rousse beauté, Mülhausen, Mirdi an Arzoù-kaer
* Dihun ar bugel, Dijon, Mirdi an Arzoù-kaer
* Idylle, Pariz, Mirdi Orsay
* Ar Wirionez, Pariz, Mirdi broadel Jean-Jacques-Henner
* Bara (vers 1882), Pariz, Petit Palais