OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Virton

Virton zo ur gumun e Belgia e proviñs Luksembourg. Pennlec'h Arondisamant Virton eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

Emgann a voe er gumun d'an 22 ha 23 a viz Eost 1914 e penn kentañ ar brezel etre Lu gall ar Jeneral Lanrezac ha Lu alaman ar Jeneral Von Bülow.
Ar rejimantoù gall 25vet Rujumant Troadegiezh, 117vet Rujumant Troadegiezh, 124vet Rujumant Troadegiezh ha 130vet Rujumant Troadegiezh a stourmas eno. Soudarded vreizhat a oa enne.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Virgulino Ferreira da Silva

Virgulino Ferreira da Silva, lesanvet Lampião, ganet d'ar 4 a viz Mezheven 1898 en Serra Talhada, e Pernambuco, ha marvet d'an 28 a viz Gouhere 1938 en Poço Redondo, e Sergipe, a oa cangaceiro er sertão, e Nordeste Brazil. E penn ur vandennad laeron e oa, ha bevañ a raent er gouelec'h. Degemer a reas ur vaouez en e vandenn, Maria Gomes de Oliveira, lesanvet Maria Bonita (1911-1938). Lazhet e voent gant ar boliserien.
# Virjinal

Ur virjinal zo ur benveg-seniñ dre gerdin evel ar c'hlav-kerdin. Sonet e veze kalzik en hanternoz Europa hag en Italia e dibenn ar Grennamzer ha da goulz an Azginivelezh, er XVvet ha XVIvet kantved.
Bihanoc'h eo ar virjinal eget ar c'hlav-kerdin, ha n'eus nemet ur gordenn evit pep notenn. Didroad e oa ar virjinalioù ha lakaet e vezent war un daol da seniñ.
Sonet e veze kalz e dibenn ar XVIvet hag a-hed ar XVII$^{vet}$ kantved. E Bro-Saoz e voe kemeret e lec'h gant ar spinetez, an doare italian, hag en Alamagn gant ar c'hlav-kerdin pe clavichord.

## Doareoù
#### Virjinalioù spinetez

Spinetta a veze laret eus ar virjinalioù a veze graet en Italia met ivez en Saoz hag en Flandrez.

#### Muselar

Ar muselarioù a veze graet en Europa an hanternoz. Dilezet e voent en XVIII$^{vet}$ kantved.

## Levrlennadur

* Germann, Sheridan, "Harpsichord Decoration – A Conspectus" In The Historical Harpsichord, vol. IV. General Editor: Howard Schott. Pendragon Press, Hillsdale, NY, 2002. ISBN 0-945193-75-0
* Hubbard, Frank, Three Centuries of Harpsichord Making, 2nd ed., Harvard University Press, 1967. ISBN 0-674-88845-6
* Kottick, Edward, A History of the Harpsichord, Indiana University Press, 2003. ISBN 0-253-34166-3
* O'Brien, Grant, Ruckers: A Harpsichord and Virginal Building Tradition, Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-521-06682-2
* Rueger, Christoph, Musical Instruments and Their Decoration, Seven Hills Books, Cincinnati, Ohio, 1986. ISBN 0-911403-17-5
* Russell, Raymond, The Harpsichord and Clavichord: an introductory study, 2nd ed., London : Faber and Faber, 1973. ISBN 0-571-04795-5
* Yorke, James, Keyboard Instruments at the Victoria and Albert Museum, Victoria and Albert Museum, London 1986. ISBN 0-948107-04-9

## Notennoù

* ↑ Painting of 'Lady Seated at the Virginals'.
# Virle Piemonte

Virle Piemonte zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino (hiriv Metropol Torino), e rannvro Piemonte.
# Viromandui

Ar Viromandui, o anv en latin, a oa ur bobl eus kengevredad ar Velged e hanternoz Galia er Iañ kantved kent JK. Anavezet eo o anv dre ma'z eo meneget er skrid De Bello Gallico, savet gant ar jeneral roman Julius Caesar, ma kont penaos ec'h aloubas Galia.

## Roud

O anv a zo chomet en anvioù-lec'hioù Vermandois, Vermand, Vermandovillers ha Villemandeur.

### Mammennoù

E 7 skrid eo meneget anvioù ar Viromandui :
* Viromanduos, en Periochia 104 gant Titus Livius, Ab Urbe condita libri ;
* Veromandui en Naturalis istoriae, IV, 106, gant Plinius an Henañ ,
* Ουιρομανδυες pe Ρομανδυες en Ptolemaios, II, 9, 6 ;
* Augusta Veromanduorum en Itinerarium Antonini Augusti, 379, 4;
* Aug. Viromunduorum war an Tabula Peutingeriana;
* Veromandi en Orosius, VI, 7, 1 ;
* civitas Veromand[u]orum en Notitia Galliarum VI, 5.
En enskrivadurioù-mañ ivez eo meneget an anv Viromandui pe hini o c'hêr-benn Augusta :
* Viromanduo = Corpus Inscriptionum Latinarum XIII, 1465 (Clermont-Ferrand)
* civi Viromanduo = CIL XIII, 8409, 8341 et 8342 (Koln, Iañ kantved)
* Viromand(uo) = CIL XIII, 1688 (Lyon, autel des Gaules)
* Civit (ati) Vi(romanduorum) = CIL XIII, 3528 (Saint-Quentin, dibenn an Eil pe an Trede kantved)
* Avg(vstae) Viromandvorv(orum) = CIL VI, 32550 = 2822 et 32551 = 2821 (Roma, kreiz an IIIe kantved)
# Yampeeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù kirantiek ar reter eo ar yampeeg (yamphe pe yamphe kha) komzet e Nepal gant 3.000-5.000 den (1991).
Peder rannyezh ez eus:
* Simbaoeg (sibao-yamphe)
* Paoeg (pa-o)

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Yan (Anshi)

Yan (Sinaeg 燕) anvet ivez Yan Meur a oa ur riez krouet e 756 gant ar jeneral Tang An Lushan goude e emsavadeg a-enep an Impalaer Xuanzong Tang e 755. Distrujet e voe e 763 pa voe lazhet Shi Chaoyi, an impalaer diwezhañ.
# Yamaha Motor Corporation

Yamaha Motor Company Limited (ヤマハ発動機株式会社 Yamaha Hatsudōki KK, IPA: [jamaha] /ˈjɑːməhɑː/) a zo un embregerezh a Japan a sav motoioù, bigi ha kefluskerioù bigi, ha produioù poulzet all, evel kirri evit ar redadegoù kirri.
# Yamaneg

Ur yezh digenvez eo ar yamaneg pe yaganeg. Komzet eo gant un den nemetañ e su Patagonia. Ar gomzerez diwezhañ Cristina Calderón a zo 75 bloaz ha ganti hec'h unan e vev abaoe marv he breur. Ganti e varvo ar yezh, war a seblant.

## Gwelet ivez

* Yezhoù Chile
# Yampoueg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù kirantiek ar reter eo ar yampoueg (yamphu pe yamphu kha) komzet e Nepal gant 5.000 den (1997).

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Yamamadieg

Ur yezh arawanek eus is-skourr ar yezhoù yamamadiek eo ar yamamadieg (yamamadí, jamamadí, kanamanti, canamanti) komzet gant 195 a dud strewet war un dachenn ledan-kenañ en Amazonas Brazil (1994).
rannyezhoù:
* Bomfoutouroueg (bom futuro)
* Jourouaeg (jurua)
* Paouinieg (pauini)
* Mamorieg (mamoria pe mamori)
* Kouchoudoueg (cuchudua pe maima)
* Toukourieneg (tukurina: marteze ur yezh disheñvel)
Rannyezhoù pe yezhoù kar:
* Aroueg (araua)
* Pamaeg (pama)
* Sewakoueg (sewacu)
* Sipoeg (sipo)
* Youberieg (yuberi).

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Yamuna

Ar Yamuna zo ur stêr, 1 370 km hed dezhi, en India. Unan eus adstêrioù pennañ ar Ganga eo. Eieniñ a ra en Himalaya.
# Yamoussoukro

Yamoussoukro eo kêr-benn Aod an Olifant, war ribl Lenn Kossou, ul lenn savet war ar stêr Bandama. Abaoe miz Meurzh 1983 ez eo kêr-benn velestradurel ar stad e-lec’h Abidjan, 240 km pelloc’h er c’hreisteiz. Daoust ma n’eo ket kêr-benn ken ez eo chomet Abidjan kreizenn buhez armerzhel ar vro.
E 2006 e oa war-dro 200 103 a annezidi e Yamoussoukro.
Dont a ra anv ar gêr eus hini ar rouanez Yamousso, a veve eno da vare an trevadennerezh (war-dro 1900), en ur geriadenn anvet N'Gokro.
E Yamoussoukro e oa bet ganet Félix Houphouët-Boigny, prezidant kentañ republik Aod an Olifant. C’hoant en deus bet da sevel eno an iliz katolik vrasañ er bed : evel-se eo bet savet penniliz Itron Varia ar Peoc'h, zo brasoc’h eget penniliz Sant Pêr e Roma.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yana (stêr)

An Iana a zo ur stêr, 1 490 km hed dezhi, e Rusia.
# Zapotekeg Lachirioag

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Lachirioag eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.000 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Mazaltepec

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Mazaltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.200 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Isthmus

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Isthmus eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 85.000 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Lachixío

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Lachixío eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 6.500 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Guevea de Humboldt

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Guevea de Humboldt eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 7.000 den (1997) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Güilá

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Güilá eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 9.500 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Miahuatlán

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Miahuatlán eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 80.000 den (1982) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Mitla

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Mitla eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 19 500 den (1983) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Lachiguiri

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Lachiguiri eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 5 000 den (1997) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Zapotekeg Loxicha

Ur rannyezh zapotekek eo zapotekeg Loxicha eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 50 000 den (1990) e Mec'hiko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù otek-mangeek
* Yezhoù zapotekek
# Tadeusz Bór-Komorowski

Tadeusz Komorowski, ganet d'ar 1añ a viz Even 1895 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Eost 1966, brudetoc'h evel Bór-Komorowski (a-ziwar unan eus e lesanvioù brezel : Bór – "Ar c'hoad") a oa ur jenerał polonat. Bez' e voe lakaet da benn uhel an nerzhioù lu polonat d'an deiz a-raok kodianadur Emsavadeg Varsovia ha betek dibenn an Eil Brezel-bed. Goude ar brezel e voe 32vet Kentañ ministr Polonia en trede gouarnamant en estrenvro, e Londrez.
# Cypress Hill

Cypress Hill zo ur strollad hip hop stadunanat bet bodet e 1988 e South Gate, nepell diouzh Los Angeles, e Kalifornia.
En holl o deus bet gwerzhet ouzhpenn 20 milion a bladennoù dre ar bed-holl, ha bet int enoret meur a wech gant testenioù lies-platin ha platin. Ar strollad sonerien zo bet burutellet mat evit o femp albom kentañ. Gwelet e vezont evel mammenn diazez ar West Coast hip hop ha hip hop ar bloavezhioù 1990. Holl izili ar strollad a zifenn implij ar c'hanab evel louzoù ha dudi e Stadoù-Unanet Amerika. E 2019, Cypress Hill a oa deuet da vezañ ar c'hentañ strollad hip hop o reseviñ ur steredenn war an Hollywood Walk of Fame.

## Albomoù studio

* Cypress Hill (1991)
* Black Sunday (1993)
* III: Temples of Boom (1995)
* IV (1998)
* Skull & Bones (2000)
* Stoned Raiders (2001)
* Till Death Do Us Part (2004)
* Rise Up (2010)
* Elephants on Acid (2018)
* Back in Black (2022)
# 17 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1897 : Oktoberfest kentañ e München.
* 1897 : lidet digoradur tour-tan Sant-Pêr e Penmarc'h.
* 1961 : manifestadeg gant an FLN e Pariz (Bro-C'hall) : etre 100 ha 200 Aljerian a zo lazhet gant ar polis.
* 1986 : dilennet eo Barcelona gant ar Poellgor Olimpek Etrebroadel, bodet e Lausanne, evit degemer ar XXV$^{vet}$ C'hoarioù Olimpek hañv e 1992.

## Ganedigezhioù

* 1253 : Sant Erwan (Erwan Helouri e anv), beleg breizhat ha barner a iliz.
* 1864 : John Morris-Jones, skolveuriad ha barzh kembraek.
* 1907 : Pêr Bourdellez, beleg ha skrivagner brezhonek.
* 1912 : Yann-Baol Iañ, pab e-pad 34 deiz e 1978.
* 1921 : George Mackay Brown, barzh skosat.
* 1971 : Michael Adams, mestrc'hoarier echedoù eus Kerne-Veur.
* 1972 : Eminem, kaner rap stadunanat.
* 1979 : Kimi Räikkönen, bleiner Formulenn 1 eus Finland.

## Marvioù

* 532 : Bonifas II, pab.
* 1849 : Fryderyk Franciszek Chopin, pianoour ha sonaozer poloniat.
* 1933 : Johann Berger, meurc'hoarier echedoù aostrian.
* 1953 : Emil-Edwin Reinert, filmaozer ha saver senario gall a orin alaman.
* 1982 : Yves Person, kelenner breizhat.
* 2006 : Daniel Emilfork, aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) chilean.
* 2017 : Danielle Darrieux, aktorez c'hall.

## Lidoù

* Iliz katolik roman:
** Sant Ignas, eskob Antiokeia ha merzher (2eil kantved).
** Sant Gweganton, abad en eskopti Gwened (7vet kantved).
** Sant Segal
# 17 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1492 : sinadur un emglev etre Kristol Goulm ha roueed Spagn evit ma’z afe Koulm war vor betek Indez davit spisoù.
* 1793 : gwilhotinet maer Gwitalmeze, Frañcois Barbier e anv, e Brest.
* 1931 : e Katalonia eo reuzfurmet ar Republik Katalan en ur Generalitat de Catalunya, gant Francesc Macià da brezidant anezhi.
* 1941 : kodianañ a ra Rouantelezh Yougoslavia gant Alamagn.
* 1950 : lazhet eo Edouard Mazé, micherour ha stourmer CGT, e-kerzh ur vanifestadeg e Brest.

## Ganedigezhioù

* 1804 : Marc-Athanase-Parfait-Œillet Des Murs, evnoniour gall.
* 1885 : Karen Blixen (bet ganet Karen Christenze Dinesen), skrivagnerez dan.
* 1910 : Vladas Mikenas, mestrc'hoarier ha kazetenner echedoù estonian ha lituanian.
* 1919 : Chavela Vargas (María Isabel Anita Carmen de Jesús Vargas Lizano hec'h anv gwir), kanerez vec'hikan.

## Marvioù

* 1790 : Benjamin Franklin, politikour ha diplomat stadunanat.
* 1855 : Aleksandr Ledan, mouller ha skrivagner breizhat.
* 1962 : Pierre Larquey, aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.
* 2008 : Aimé Césaire, barzh ha politikour eus Martinik.

## Lidoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Deiziadur henroman : XV ante calendas Maias / Ludi Ceriales VI = XV$^{vet}$ deiz kent I$^n$ Mae. C'hwec'hvet devezh c'hoarioù goustlet da gCeres
* Devezh ar vro e Siria (dizalc’hiezh e 1946).
# 1799 e Breizh

* Kronologiezh vloaziek evit Breizh
* 1798 e Breizh • 1799 e Breizh • 1800 e Breizh

## Darvoudoù

* 25 a viz Genver : Kren-douar 1799 er Geunioù Brezhon.
# 17 Du

← Du → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 887 : dilennet eo Arnulf Karintia da roue Frankia ar Reter, e–lec'h Karl Dev.
* 1800 : kentañ bodadeg Kendalc'h ar Stadoù Unanet e Washington D.C..
* 1869 : digoradur ofisiel Kanol Suez.
* 1974 : e Manati Montserrat eo savet ar strollad Convergència Democràtica de Catalunya.
* 1977 : trec'h eo ar strollad Parti Québecois e dilennadeg kannaded Kebek.

## Ganedigezhioù

* Bernard Law Montgomery.
* 9 : Vespasianus, impalaer roman.
* 1453 : Alfonso, Priñs Asturiez.
* 1503 : Agnolo Bronzino, livour italian.
* 1587 : Joost van den Vondel, skrivagner eus an Izelvroioù.
* 1749 : Nicolas Appert, ijiner ar boestoù-mir.
* 1755 : Loeiz XVIII, roue Bro-C'hall.
* 1854 : Louis Hubert Gonzalve Lyautey, den a stad ha marechal Bro-C'hall.
* 1887 : Bernard Montgomery, marechal Bro-Saoz.
* 1913 : Alan-Gwenog Berr, yezhoniour war ar brezhoneg.
* 1923 : Aristides Pereira, prezidant ar C'hab Glas.
* 1924 : Islwyn Ffowc Elis, skrivagner kembraek.
* 1966 : Sophie Marceau, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel), filmaozerez ha saverez senario c'hall.
* 1969 : Yannig Audran, skolaer, soner ha skrivagner brezhonek.
* 1986 : Alexis Vastine, bokser gall.

## Marvioù

* Auguste Rodin
* 375 : Valentinian Iañ, impalaer roman.
* 1558 : Mari Tudor, rouanez Bro-Saoz.
* 1793 : Jean Nicolas Houchard, milour ha jeneral gall, dibennet.
* 1796 : an Impalaerez Katelin II a Rusia.
* 1858 : Robert Owen, sokialour kembreat.
* 1917 : Auguste Rodin, kizeller gall.
* 1924 : Eugène Simon, araknidour hag evnoniour gall.
* 1936 : Roger Salengro, politikour gall.
* 1942 : Martin Scorsese, filmaozer stadunanat.
* 1952 : Cyril Ramaphosa, prezidant Suafrika.
* 1998 : Efim Geller, mestrc'hoarier ha skrivagner echedoù ukrainat ha soviedat.
* 2006 : Ferenc Puskás, melldroader etrebroadel ha gourdoner hungarat.
* 2013 : Doris Lessing, skrivagnerez saoznek, tapet ganti ar Priz Nobel evit al Lennegezh e 2007.
* 2014 : Ilija Pantelić, diwaller-pal mell-droad etrebroadel ha gourdoner serb.
* 2020 ! Willy Kuijpers, politiker flandrezat.

## Lidoù

Sant an deiz : Santez Elesbed
# 17 Gouere

← Gouere → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1936 : Taol-stad Gouhere 1936 e Bro-Spagn hag a gasas da Vrezel Spagn.
* 1945 : penn-kentañ kendiviz Potsdam.
* 1946 : e Roazhon eo kaset d'ar marv André Geffroy ha Léon Jasson, izili eus ar Bezen Perrot.
* 1968 : skignet eo er Rouantelezh Unanet ar film bevaat Yellow Submarine (izili ar strollad The Beatles evel aktourien).
* 1976 : digoradur ar XXIañ C'hoarioù Olimpek hañv e Montreal (Kebek) gant Elesbed II, rouanez Rouantelezh-Unanet, Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon.
* 1976 : staget eo Timor ar Reter ouzh Indonezia.
* 1980 : dilennet eo ar Spagnol Juan Antonio Samaranch da 7vet prezidant ar Poellgor etrebroadel olimpek.
* 2006 : kren-douar en enez Jawa, en Indonezia, ha tsunami da-heul.

## Ganedigezhioù

* 1797 : Paul Delaroche, livour gall.
* 1898 : Berenice Abbott, luc'hskeudennerez amerikan.
* 1920 : Juan Antonio Samaranch, prezidant ar Poellgor Olimpek Etrebroadel.
* 1932 : Quino, treser arc'hantinat ar bannoù-treset Mafalda.
* 1935 : Donald Sutherland, aktour kanadian.
* 1944 : Carlos Alberto Torres, melldroader etrebroadel ha gourdoner brazilian.
* 1952 : David Hasselhoff, aktor ha kaner stadunanat.
* 1954 : Angela Merkel, kañsellerez kentañ Bro Alamagn.
* 1975 : Cécile de France, aktourez belgiat.
* 1987 : Thibaut Vandenbussche, mestrc'hoarier echedoù belgiat.

## Marvioù

* 924 : Edouarzh an Henañ, roue angl-ha-saoz.
* 1566 : Bartolomé de las Casas, dominikan spagnol.
* 1790 : Adam Smith, armerzhour ha prederour skosat.
* 1793 : Charlotte Corday (Charlotte de Corday d'Armont), drouklazherez Jean-Paul Marat.
* 1894 : Leconte de Lisle, barzh gallek.
* 1917 : Arturo Reggio, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 1918 : Nikolaz II Rusia, impalaer diwezhañ Rusia.
* 1935 : George William Russell, skrivagner ha livour iwerzhoneat.
* 1925 : Kaourintin an Ourz, kelaouenner ha rener Le Courrier du Finistère.
* 1967 : John Coltrane, soner saksofon stadunanat.
* 1995 : Juan Manuel Fangio, reder kirri arc'hantinaat.
* 2001 : Morris, aozer bannoù-treset eus Belgia.
* 2005 : Edward Heath, politiker saoz, kentañ ministre ar Rouantelezh Unanet).
# 17 Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1789: dizoloet Mimas, unan eus adplanedennoù Sadorn, gant William Herschel.
* 1939: aloubet Polonia gant al Lu Ruz.
* 1940: e Sant-Jakez-al-Lann eo fuzuilhet Marcel Brossier, mekanikour anezhañ, evel tarver ; ar merzher kentañ en Il-ha-Gwilen an hini eo.

## Ganedigezhioù

* 879 : Charlez III, roue Bro-C'hall.
* 1550 : Paol V, pab.
* 1743 : Nicolas de Condorcet, prederour, matematikour ha politikour gall.
* 1752 : Louis Coudé du Foresto, eilamiral ha politiker.
* 1797 : Heinrich Kuhl, loenoniour ha naturour alaman.
* 1871 : Edgar Maxence, livour gall.
* 1903 : George Koltanowski, meurc'hoarier echedoù belgiat-stadunanat.
* 1915 : Frañseza Kervendal, skrivagnerez vrezhonek.
* 1957 : Michel Jadoul, mestrc'hoarier echedoù belgiat.
* 1962 : Xu Jun, mestrc'hoarier echedoù sinaat.
* 1968 : Akhenaton (Philippe Fragione), rapper gall.

## Marvioù

* 1665 : Fulup IV Spagn, roue Bro-Spagn.
* 1836 : Antoine Laurent de Jussieu, bevoniour gall.
* 1863 : Alfred de Vigny, barzh gall.
* 1936 : Henry Louis Le Chatelier, kimiour gall.
* 1994 : Karl Popper, prederour aostrian.
* 2012 : Édouard Leclerc, saver ar stalioù bras Leclerc.
* 2021 : Abdelaziz Bouteflika, prezidant Aljeria eus 1999 da 2019.

## Lidoù

Sant an deiz : Sant Urfol
* Iliz katolik roman
** Sant Rodin, abad iwerzhonat e Beaulieu e-kichen Verdun (Champagn), († VIvet kantved)
** Sant Lambert, eskob Maastricht (Izelvroioù) († 705)
** Santez Hildegard, abadez Disibodenberg (Bro-Alamagn) ha skiantourez, († 1179)
** Sant Roparzh Bellarmino, jezuist, feizoniour, kardinal hag arc'heskob, saver katekiz, († 1621)
# 1799

Diwar-benn bloavezh 1799 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Emglev kuzh etre Rusia hag Aostria a-benn rannañ Polonia evit an trede gwezh
* en ul lizher skrivet d'ar 6 a viz Gouere e ra ar Gall Louis Guillaume Otto meneg eus Dispac'h Greantel evit ar wezh kentañ hervez dielloù an istorourien.

#### Frañs

* Diwezh an Dispac'h Gall.
* 9 a viz Du: Taol-stad 18 a viz al latar gant Napoléon Bonaparte.

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Lennegezh

* embannadur ar Voyage dans le Finistère, skrivet gant Jacques Cambry.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1799

## Marvioù

* ar 14 a viz Kerzu : George Washington
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1799
# 17 C'hwevrer

← C'hwevrer → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | | | | | | |

## Darvoudoù

* 1867: tremen ar vag kentañ dre Kanol Suez.
* 1871: Bro-C'hall: anvet eo Adolphe Thiers e penn ur gouarnamant a unvaniezh vroadel en Versailhez.
* 2002: achu eo gant al lur gall (goude bezañ bet implijet e-pad 641 bloaz), distroadet gant an euro.

## Ganedigezhioù

* 1778 : Guillaume Ricou, mojennour ha skrivagner brezhoneg.
* 1781 : René Theophile Hyacinthe Laenneg, medisin breizhat.
* 1803 : Edgar Quinet, barzh, istorour, politikour ha prederour gall.
* 1875 : Fanny Clar, stourmerez sokialour c'hall.
* 1903 : André Berthomieu, filmaozour ha saver senario gall.
* 1914 : Pêr-Jakez Helias, skrivagnour breizhat, barzh ha den a radio breizhat.
* 1921 : Edouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour.
* 1925 : Hal Holbrook, aktor stadunanat.
* 1966 : Denez Prigent, kaner-sonaozer breizhat, e Santeg.
* 1976 : Almira Skripchenko, mestrc'hoarierez echedoù moldovat-gall.

## Marvioù

| Giordano Bruno | Jean-Baptiste Poquelin |
| | Geronimo |
* 1600 : Giordano Bruno, prederour italian.
* 1673 : Jean-Baptiste Poquelin lesanvet Molière, aozer pezhioù-c'hoari eus Bro-C'hall.
* 1788 : Maurice Quentin De La Tour, poltredour gall.
* 1856 : Heinrich Heine, barzh alaman.
* 1901 : Arthur Le Moyne de la Borderie, istorour Breizh ha diellour.
* 1909 : Geronimo, penn eus meuriad an Apacheed.
* 1934 : Alberzh Iañ, roue Belgia.
* 1934 : Siegbert Tarrasch, mezeg ha mestr meur echedoù alaman.
* 1972 : Youenn Drezen, skrivagner brezhonek.
* 1996 : Hervé Bazin, skrivagner gall.
* 2006 : Ray Barretto, soner jazz eus ar Stadoù Unanet.

## Lidoù

* Deiziadur henroman : XIII ante calendas Martias / Quirinalia; Stultorium Feriae ; Parentalia 4 = (da zont)
* Iliz katolik :
* E Breizh:
** Sant Gireg