OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Adsav ar gouezeleg

Adsav ar gouezeleg (Iwerzhoneg: Athbheochan na Gaeilge ) a oa ul luskad broadel en Iwerzhon en XIX$^{vet}$ kantved hag a glaskas kas war-raok ar gouezeleg hag ar sevenadur iwerzhonat. War zigresk e yae ar gouezeleg d'ar mare-se betek ma chomas ar yezh pemdeziek e takadoù pell diouzh ar c'hêrioù, aloubet gant ar saozneg hag a oa ar yezh pennañ en Iwerzhon endeo.
Kemer a rejod preder ouzh ar gouezeleg a-c'houde deroù an XIXvet kantved gant savidigezh an Ulster Gaelic Society e 1830, ha diwezhatoc'h gant studiadennoù John O'Donovan ha Eugene O'Curry ha krouidigezh Cumann Oisíneach ("Kevredigezh Ossian"). Heuliet eo bet gant diazezañ ar Cumann Buan-Choimeádta na Gaeilge e 1876, hag ar Unvaniezh Ouezelek e 1880. Ganto e oa bet embannet ar Gaelic Journal. Ar sportoù iwerzhonat a oa bet brudet ivez gant ar Cumann Lúthchleas Gael, savet e 1884.
Conradh na Gaeilge a voe diazezet e 1893 gant Eoin MacNeill ha tudennoù arall entanet gant ar yezh keltiek-se. Penn ar gevredigezh e oa Douglas Hyde, ha pal ar C'hevre a oa broudañ an dud da gomz e gouezeleg an devezh-pad en ur soñjal mont a-enep saoznekadur ar vro. Aozet e veze bep sizhun un emvod tud evit eskemm diàr-benn sevenadur Iwerzhon, embann a rejont ar gazetenn An Claidheamh Soluis, hag e stourmjont da lakaat ar gouezeleg da vout studiet er skolioù. Ar C'hevre a greskas buan o tiorren 48 skourr goude pevar bloaz ha 400 goude dek vloaz. E darempred e oa ar C'hevre gant luskadoù arall eus an hevelep mare, evel al luskad Pan-Keltiek hag an Irish Literary Revival.
E-touesk skrivagnerion bennañ an adsav emañ Peadar Ua Laoghaire, Pádraig Mac Piarais ha Pádraic Ó Conaire.

## Daveoù

* ↑ Blackshire-Belay, Carol (1994). Current Issues in Second Language Acquisition and Development. University Press of America. 32 p. ISBN 0819191825. Retrieved on 30 January 2018.
# Adstagenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen adstagenn (saoz: adposition) evit komz eus ur rummad gerioù kloz implijet a-gevret gant elfennoù kevreadurezhel all evit diskwel penaos e ranker kompren ar rannfrazenn ma vez emplijet enni hervez ar c'henarroud tro-war-dro.
Un termen ledan a-walc'h e ster eo "adstagadenn" ha dave a ra peurliesañ da elfennoù peuzheñevel o arc'hwel kevreadurezhel daoust d'an doare ma vezont implijet e-keñver an elfennoù ma reont dave oute, da lâret eo araogennoù ha lerc'hennoù dreist-holl.
Diwar un adstagenn da benn ur rannfrazenn stag ouzh un elfenn all e c'heller sevel rannfrazennoù adstagennek, implijet diouzh o zro evel renadennoù evit rannfrazennoù all.
Rummataet hag isrannet e vez an adstagennoù e meur a doare hervez perzhioù hag an arc'hweloù resis o tennañ oute:
Savet e vez an adstagennoù diwar ur ger pe kentoc'h ur morfem nemetken keit ha ma vez savet an adstagennoù kevrennek diwar meur a c'her pe morfem gante un arc'hwel unvan, da skouer:
    Adstagadennoù eeun:
       "da"
       "e"
       "adalek"
       "estreget"
       "nemet"
    Adstagadennoù kevrennek:
       "abalamour da"
       "a-berzh"
       ""e-pad"
       "e-tal"
       "da geñver"
Isrannet e vez an adstagadennoù hervez o lerc'h stagañ e-keñver an elfenn ma reont dave oute:
    Araogennoù
    Lerc'hennoù
    kemmstagennoù
    Trostagennoù
    Etrestagennoù
Implijet e vez an araogennoù pe lerc'hennoù dreist-holl hervez renadur ar penn er yezh-mañ'r-yezh, o klotaat peurliesañ araogennoù gant yezhoù evel ar brezhoneg hag a laka ar penn en deroù keit ha ma ra kentoc'h gant lerc'hennoù yezhoù evel ar japaneg hag a laka er penn en diwezh.
Talvezout a ra an adstagennoù da reiñ titour semantikel a-divout al liammoù etre ar renadennoù ma reont dave oute e-keñver ar c'henarroud tro-war-dro, setu e-touez al liammoù pennañ:
* egor: "e", "e-barzh", "e-tal", "a-dal", "adal", "betek"...
* amzer: "a-raok", "goude", "e-keit", "da geñver"...
* keñveriañ: "evit", "eget", "e-keñver"...
* endalc'h: "a" (d.s. "leun a"), "gant" (d.s. "graet gant koad")
* mod: "war" (d.s. "war droad"), "gant" (d.s. "gant ar c'harr-boutin")
* abeg: "abalamour da", "rak", "dre"
Liesster eo an darn vrasañ eus an adstagennoù implijetañ hag -awezhoù zoken e c'hellont bezañ implijet hep ster resis ebet tra ma vez implijet adstagennoù resis zo gant verboù zo, da sjkouer:
    "selaou ouzh"
    "talvezout da"
    "goulenn digant unan un dra bennak"
Renket e c'hell bezañ ivez an adstagennoù hervez o ferzh resis er frazenn:
    Arc'hweloù spisaat
       en em derc'hel evel adverboù;
       en em derc'hel evel anvioù-gwan
    Arc'hweloù kevreadurezhel: Syntactic functions
       en em derc'hel evel renadennoù;
       en em derc'hel evel renerioù (ral-tre dre vras)

## Gwelit ivez

* Araogenn
* Lerc'henn
* Rannfrazenn adstagennek
# Aduna

Aduna (anv ofisiel euskarek ha spagnolek), zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.

## Tud

* Paco Ibáñez (1934-), kaner, ganet en València, a dremenas e vugaleaj en Aduna, bro e vamm.
# Arauzo de Miel

Arauzo de Miel zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Arauzo de Salce

Arauzo de Salce zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Arauzo de Torre

Arauzo de Torre zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Arauca (Kolombia)

Arauca zo unan eus an 32 zepartamant a zo e Kolombia. Kêr Arauca (kêr) eo ar gêr-benn anezhañ.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Araragi (kelaouenn)

Araragi (アララギ) a oa ur gelaouenn lennegel japanat embannet etre 1908 betek 1997.

## Istor

Araragi a oa bet krouet gant Itō Sachio e 1908. Bez e oa ivez embanner ar gelaouenn betek e varv er bloavezh 1913. Shimagi Akahiko en devoa kemeret e blas evel embanner.
Embannet e vez dreist-holl barzhonegoù doare tanka (barzhonegoù berr). Ur strollad barzhed o devoa kemeret perzh er gelaouenn a zo bet brudet dre an anv Skol Araragi.
Goude an Eil Brezel-bed, Araragi a gendalc'has da vezañ embannet betek miz Kerzu 1997.
# Aratinga

Aratinga :
| Aratinga jandaya, luc'hskeudennet e Zoológico Dr. Juan A. Rivero (Mayagüez, Puerto Rico). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Anv skiantel ||
| Aratinga Spix, 1824 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aratinga a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1824 gant an evnoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
* Aratinga auricapillus
** A. a. auricapillus hag aurifrons,
* Aratinga jandaya,
* Aratinga maculata,
* Aratinga nenday,
* Aratinga solstitialis,
* Aratinga weddellii.
O c'havout a reer e Suamerika, daou (2) issepsad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacidae/Aratinga (lennet e-barzh d'an 21 a viz Mae 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arauca (kêr)

Kêr Arauca eo pennlec'h departamant Arauca, e Kolombia, war lez ar stêr Arauca.
# Araraeg

Ur yezh karibek eo an araraeg (arára pe pará) eus is-skourr Yezhoù norzh Brazil. Komzet e vez gant un 110 den bennak e div gêriadenn e Pará e Brazil (1994).
Tost a-walc'h eo d'an ikpengeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù karibek an norzh
# Arauca

Arauca zo un anv-lec'h e Colombia, hag anv meur a dra:
* ar stêr Arauca, a ro hec'h anv d'ar gêr,
* kêr Arauca, war ar stêr, ha kêrbenn un departamant,
* departamant Arauca.
# Aras

Aras zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Arenzana de Abajo

Arenzana de Abajo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Arendonk

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Arendonk zo ur gumun e Flandrez Belgia en Arondisamant Turnhout hag e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 55,15 km²
* Poblañs (2022) : 13 297 a dud
* Stankter : 241 den/km²
# Arens de Lledó

Arens de Lledó zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 205 (2023).
# Arenas del Rey

Arenas del Rey zo ur gumun e Spagn e Proviñs Granada.
# Arenzana de Arriba

Arenzana de Arriba zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Arenzano

Arenzano zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Arenillas de Riopisuerga

Arenillas de Riopisuerga zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
# Arenillas

Arenillas zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Arenas de San Pedro

Arenas de San Pedro zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Anthornis melanura

Anthornis melanura :
| Anthornis melanura. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Genad : | Anthornis |
| Anv skiantel ||
| Anthornis melanura (Sparrman, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anthornis melanura a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae.
Anvet e voe Certhia melanura (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour svedat Anders Sparrman (1748-1820).

## An anv

E maorieg eo anvet ar spesad korimako pe "makomako", hag adkemeret e oa bet an anvioù-se gant meur a yezh all. E saozneg hag e meur a yezh all e vez graet "evn-kloc'h Zeland-Nevez" pe "evn-kloc'h maori" anezhañ.

## Annez

Brosezat eo an tri (3) isspesad anezhañ — A. m. melanura, obscura hag oneho — e Zeland-Nevez.

## Liammoù diavaez

* (en) Anthornis melanura el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anthornis melanura e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anthornis melanura.
# Anthreptes

Anthreptes :
| Ur par Anthreptes malacensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Anv skiantel ||
| Anthreptes Swainson, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anthreptes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Anthreptes anchietae,
* Anthreptes aurantium,
* Anthreptes gabonicus,
* Anthreptes griseigularis
** A. g. birgitae ha griseigularis,
* Anthreptes longuemarei
** A. l. angolensis, longuemarei ha nyassae,
* Anthreptes malacensis
** A. m. bornensis, cagayanensis, celebensis, chlorigaster, convergens, extremus, heliocalus, heliolusius, iris, malacensis, mjobergi, paraguae, rubrigena ha wiglesworthi,
* Anthreptes neglectus,
* Anthreptes orientalis,
* Anthreptes rectirostris
** A. r. rectirostris ha tephrolaemus,
* Anthreptes reichenowi
** A. r. reichenowi ha yokanae,
* Anthreptes rhodolaemus,
* Anthreptes rubritorques,
* Anthreptes seimundi,
** A. s. kruensis, minor ha seimundi,
* Anthreptes simplex.
C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nectariniidae/Anthreptes (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Eost 2016).
# Anthropoides

Anthropoides :
| Ur c'haran c'hlas ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Gruidae |
| Genad : | Anthropoides |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthropoides a oa ur genad e rummatadur an evned, unan eus ar genadoù a yae d'ober ar c'herentiad Gruidae. Diwar 2010 int lakaet er Grus.

## Spesadoù

2 spesad garaned a oa er genad-mañ:
* ar c'haran dek (Anthropoides virgo, bremañ Grus virgo)
* ar c'haran c'hlas (Anthropoides paradisea, bremañ Grus paradisea)
# Anthus berthelotii

Anthus berthelotii :
| Anthus berthelotii. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Motacillidae |
| Genad : | Anthus |
| Anv skiantel ||
| Anthus berthelotii Bolle, 1862 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthus berthelotii a zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad ar Motacillidae.
Dougen a ra anv an naturour gall Sabin Berthelot (1794-1880).

## Annez hag isspesadoù

Al labous emañ brosezat an daou isspesad anezhañ :
* Anthus berthelotii berthelotii, en enezeg Selvagens hag inizi Kanariez,
* Anthus berthelotii madeirensis, en enezeg Madeira (Madeira, Desertas, Porto Santo ha Baixo).

## Liammoù diavaez

* Anthus berthelotii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Anthus berthelotii war al lec'hienn Avibase
# Anthus bogotensis

Anthus bogotensis :
| Anthus bogotensis, treset gant Wolf (1855). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Motacillidae |
| Genad : | Anthus |
| Anv skiantel ||
| Anthus bogotensis P.L.Sclater, 1855 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthus bogotensis a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Motacillidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Anthus bogotensis bogotensis, e reter Andoù Kolombia hag Ecuador,
* Anthus bogotensis immaculatus, eus Andoù kreisteiz Perou (Junín) da hanternoz Bolivia (La Paz ha Cochabamba),
* Anthus bogotensis meridae, en Andoù gwalarn Venezuela (Mérida, Táchira ha Trujillo),
* Anthus bogotensis shiptoni, eus Andoù kreisteiz Bolivia (Cochabamba) da walarn Arc'hantina (Tucumán).

## Liammoù diavaez

* Anthus bogotensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Anthus bogotensis war al lec'hienn Avibase.
# Anthoscopus

Anthoscopus :
| Anthoscopus caroli, luc'hskeudennet e Domani chaseal uMkhuze (proviñs KwaZulu-Natal, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Remizidae |
| Anv skiantel ||
| Anthoscopus Cabanis, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthoscopus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* ar remiz Carol (Anthoscopus caroli)
** A. c. ansorgei, caroli, hellmayri, pallescens, rankinei, rhodesiae, robertsi, roccatii, sharpei, sylviella ha winterbottomi,
* remiz ar c'hoadeier (Anthoscopus flavifrons)
** A. f. flavifrons, ruthae ha waldronae,
* remiz ar C'hab (Anthoscopus minutus)
** A. m. damarensis, gigi ha minutus,
* Anthoscopus musculus,
* ar remiz melen (Anthoscopus parvulus)
* ar remiz Soudan (Anthoscopus punctifrons).
Seitek (17) isspesad en holl.

## Annez

Kavout a reer ar genad en Afrika issahara.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Remizidae/Anthoscopus (lennet e-barzh d'an 11 a viz Du 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Anthus antarcticus

Anthus antarcticus :
| Anthus antarcticus. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Motacillidae |
| Genad : | Anthus |
| Anv skiantel ||
| Anthus antarcticus Cabanis, 1884 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthus antarcticus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Motacillidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned bihan, kevnid ha dilerc'hiadoù bet kavet gantañ war an traezhennoù.

## Annez

Ne gaver ar spesad nemet e geotegi Georgia ar Su ( Rouantelezh-Unanet).

## Liammoù diavaez

* Anthus antarcticus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Anthus antarcticus war al lec'hienn Avibase.
# Anthreptes malacensis

Anthreptes malacensis :
| Ur par Anthreptes malacensis, luc'hskeudennet e Singapour. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Nectariniidae |
| Genad : | Anthreptes |
| Anv skiantel ||
| Anthreptes malacensis (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthreptes malacensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Nectariniidae.
Anvet e voe Certhia malacensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv peurvuiañ ha kemer frouezh ha hugennoù ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Anthreptes malacensis bornensis, e hanternoz Borneo,
* A. m. cagayanensis, e Mapun (kornôg Filipinez),
* A. m. celebensis, e Sulawesi hag en inizi tost,
* A. m. chlorigaster, e kreiz Filipinez,
* A. m. convergens, en enezennoù Sunda bihanañ (nemet Sumba),
* A. m. extremus, e Banggai hag en Inizi Sula (e reter Sulawesi),
* A. m. heliocalus, en inizi Sangihe ha Siau (e hanternoz Sulawesi),
* A. m. heliolusius, e kornôg ha kreiz Mindanao, Basilan (kreisteiz Filipinez),
* A. m. iris, e mervent Enezeg Sulu (mervent-pellañ Filipinez),
* A. m. malacensis, eus kreisteiz Myanmar da Indez-Sina ha Malezia, Sumatera hag inizi tost, Borneo (nemet en hanternoz), Jawa ha Bali,
* A. m. mjobergi, e Maratua (er-maez da reter Borneo),
* A. m. paraguae, e kornôg Filipinez,
* A. m. rubrigena, e Sumba (mervent enezennoù Sunda bihanañ),
* A. m. wiglesworthi, en Enezeg Sulu (mervent Filipinez).

## Liammoù diavaez

* (en) Anthreptes malacensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anthreptes malacensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anthreptes malacensis.
# Anthus australis

Anthus australis :
| Anthus australis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Motacillidae |
| Genad : | Anthus |
| Anv skiantel ||
| Anthus australis Vieillot, 1818 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anthus australis a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Motacillidae.
N'eo ket anavezet Anthus australis evel ur gwir spesad hant holl skiantourien dre ma sell lod anezhe outañ evel un isspesad d'ar sidan kentrek (Anthus novaeseelandiae).

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* Anthus australis australis, eus Queensland da Victoria ha reter Aostralia ar Su,
* Anthus australis bilbali, e mervent Aostralia,
* Anthus australis exiguus, e geotegi kreiz Ginea Nevez,
* Anthus australis rogersi, e hanternoz Australia (eus Tiriad an Norzh da bleg-mor Carpentaria).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Anthus australis war al lec'hienn Avibase.
# Argonautica Orphica

An Argonautica Orphica (e gresianeg Ὀρφέως Ἀργοναυτικά) zo anv latin ur meurgan gresianek, dianav an oberour anezhañ, diwar-benn mojenn ar Maoutken aour, savet war-dro ar Vvet pe VIvet kantved.
Kontet eo er c'hentañ gour, en anv ar barzh Orfeüs, hag a zerevell istor Iason hag e Argonaoted.
# Argonautica

Argonautica (henc'hresianeg : Ἀργοναυτικά Argonautiká) zo ur meurgan henc'hresianek savet gant Apollonios Rodos en IIIe kantved kent JK. Kontañ a ra beaj an Argonaoted, renet gant an haroz Iason, da vont da glask ar Maoutken aour.
# Argompezenn

Pazenn gentañ an argompezenn a zeu diwar c'hrignerezh ar stêrioù. E takadoù 'zo, goude m'eo bet tizhet al live diazez gant red an dourioù e teu ar c'hrignerezh kostezel da grignañ an douaroù uhel etre ar stêrioù. Erfin, p'eo bet lamet kement takadig en nec'h e teu an takad da vezañ ur gompezenn hep merk a dorosennadur. Ma'z a ar gompezenn da vezañ plaen-tre e weler ar stêrioù o kildroenniñ pe o stummañ kanoligoù. Ma vez bountet da dizhout ul live uheloc'h diwar savidigezh menezioù nevez en tiriadoù nes e krign ar stêrioù an douaroù en-dro ken ez a ar c'hildroennoù da vezañ engravet hag e weler lammoù-dour.

## Argompezenn uhelaet Breizh

En hoalad kentañ e savas ar plegoù herkiniat diwar plegañ ar c'hoc'hennoù deuet gant sav-disav ar mor (krag ha pri a bep eil). En eil hoalad e teuas Breizh hag an torosad Arvorig da vezañ un argompezenn. En trede hoalad, goude ma oa bet beuzet kazi holl Breizh gant ar mor oc'h uhelaat diwar teuzidigezh ar skornegoù e voe lakaet douaroù Breizh d'ul live uheloc'h diwar an nerzhioù o deus krouet an Alpoù. Fraihlet e voe meur a dakad, darn anezho uhelaet, darn all izelaet ha kleuzet e voe kaniennoù gant meur a stêr.
# Argos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Argos (pe Argus) a zo un anv den hag un an-lec'h e mojennoù Hellaz kozh.

## Tud

** Argos mab Zeus, a voe roue kêr Argos (meneg anezhi izeloc'h),
** Argos Panoptes, mab da Arestor, a oa ur ramz kant lagad dezhañ, a voe lakaet gant Hera da ziwall Io eviti,
** Argos mab da Arestor hag Argos mab da Friksos, a zo lakaet o-daou da vezañ ar c'halvez a savas an Argo, lestr an Argonaoted,
** Argos, ki Odysseüs en Odysseia (XVII, 292 ha goude), a anavez e vestr pa zistro hag a varv war-lerc'h;
* Diwar anv an den kentañ eo deuet:
** ar sistem Argos, un doare lec'hiañ dre loarelloù.

## Kêrioù

* Diwar an eil anv eo deuet anv kêr ar Peloponnesos, Argos, ha kêrioù arall da-heul:
** Argos Amfiloc'hikon e pleg-mor Arta,
** Argos en enez Nisyros e Dodekanesa,
** Argos Orestikon en Orestia, e kreisteiz Rouantelezh Makedonia,
** Argos e Peonia.
# Argon

An argon zo un elfenn gimiek, Ar eo e arouez kimiek ha 18 e niver atomek. Ur gaz nobl eo.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Arondisamant Nevers

Arondisamant Nevers :
| Lec'hiadur arondisamant Nevers e departamant Nièvre ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Bourgogne-Franche-Comté |
| Departamant | Nièvre |
| Kod arondisamant | 58 3 |
| Pennlec'h | Nevers |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 114 738 ann. (2017) |
| Gorread | 2 036,37 km² |
| Stankter | 56 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 82 |
| kemmañ |
Arondisamant Nevers a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Nièvre hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016

Rannet e oa arondisamant Nevers e 13 kanton (betek 2014) hag e 83 c'humun :
* kanton Decize ;
* kanton Dornes ;
* kanton Guérigny ;
* kanton Imphy ;
* kanton La Machine ;
* kanton Nevers-Kreiz ;
* kanton Nevers-Reter ;
* kanton Nevers-Norzh ;
* kanton Nevers-Su ;
* kanton Pougues-les-Eaux ;
* kanton Saint-Benin-d'Azy ;
* kanton Saint-Pierre-le-Moûtier ;
* kanton Saint-Saulge.

### Abaoe 2017

Adrannet e voe arondisamantoù Nièvre d'ar 1añ a viz Genver 2017. 82 gumun zo en arondisamant Nevers bremañ.

## Daveoù

* ↑ (fr) Arrêté n° 16-817 BAG portant modification des limites territoriales des arrondissements de la Nièvre, Dijon, 27 Kerzu 2016