OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sørvágsvatn

Sørvágsvatn eo brasañ lenn an Inizi Føroyar. Emañ war Enez Vágar, astennet war 3,56 km² a-c'haoliad war gumunioù Sørvágur ha Vágar. Teir gwezh brasoc'h eo eget Lenn Fjallavatn, a zo eil lenn vrasañ enezenn Vágar. Nav metr ha hanter-kant (59 m) eo en he donañ.

## Anv

Dizemglev zo e-mesk an annezidi a-zivout anv al lenn. E tu kornôgel Sørvágur e ra an dud gant Sørvágsvatn, eleze "al lenn e-kichen Sørvágur", pa ra tud an tu reterel gant Leitisvatn kentoc'h, eleze "al lenn e-kichen Leiti".
Tostoc'h d'al lenn eget Sørvágur emañ Miðvágur, met soñjal a reer ez eo bet annezet Sørvágur da gentañ. Sørvágur, Bøur ha Sandavágur eo teir c'hêriadenn henañ Vágar, a rannas an enezenn dre dri farzh kevatal, ar pezh a laka Sørvágsvatn e bro Sørvágur.
Daoust da gement-se, Vatnið ("al lenn") a reer peurliesañ eus Sørvágsvatn er vro. Ne vez tabut a-zivout an anv nemet pa vez savet ar goulenn gant estrenion.

## Douaroniezh

Un 30 m bennak a-us live ar mor emañ al lenn, ha tost-tre dezhañ. Gronnet eo gant un tornaod uheloc'h a vir outi ag em c'houllonderiñ er mor dre al lamm-dour anvet Bøsdalafossur.
Peogwir ez eo uhel an tornaod en tu arall d'al lenn e c'heller krediñ ez eo-hi uheloc'h a-us ar mor eget m'eo e gwirionez.
* Dre an tu-se e hañval Sørvágsvatn bout uheloc'h a-galz eget m'eo evit gwir.

## Istor

E-kerzh an Eil Brezel-bed e voe savet un aerborzh e tu kornôgel al lenn gant ar British Army ; aerborzh Vágar eo bremañ. Ur porzh evit an dournijerezioù a voe staliet ivez. E 1941 e pradas an nijerez kentañ, ur PBY Catalina d'an R A F..

## Notennoù

* ↑ (en) 'A Wireless Operator in the Faroe Islands, BBC, 16/10/2005. Kavet : 03/07/2023.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Süleyman

Süleyman (e turkeg diwar an arabek سليمان‎ Sulaymān) zo un anv den turkek a glot gant an anv brezhonek Salaun.

## Tud brudet anvet Suleyman

* Suleyman Iañ : dekvet sultan otoman, anavezet gant al lesanv Suleyman ar Meurdezus.
* Suleyman Bey II (pe Suleyman Shah) : Bey ar c'hlan Mibien Echref, marvet e 1325.
* Suleyman Demirel : navet prezidant republik Turkia, ganet e 1924.
# Sør-Trøndelag

Sør-Trøndelag ("Trøndelag ar c'hreisteiz") zo ur gontelezh e-kreiz Norvegia, etre Nord-Trøndelag, Møre og Romsdal, Oppland ha Hedmark. E 2012 e oa 351 805 a dud o vevañ enni. En em astenn a ra war 18 832 km². Trondheim eo ar gêr-benn.
# Søren

Søren zo un anv-badez danek ha norgeek.

## Gerdarzh

Dont a ra an anv eus hini sant Severinus, eus Köln, diwar ar ger latin Severus ("sirius").

## Yezhoù all

* Sören, en alamaneg ha svedeg.

## Tud

* Søren Kierkegaard, prederour
* Søren Peder Lauritz Sørensen, kimiour
* Søren Larsen, melldroader
# Süddeutsche Zeitung

Süddeutsche Zeitung (SZ) a zo ur gazetenn bemdeziek alaman bet krouet e München e 1945. Unan eus an teir c'hazetenn alaman bouezusañ eo (an div all o vezañ Frankfurter Allgemeine Zeitung ha Die Welt). A-fet linenn stur e lavarer ez eo ur gazetenn frankizour ha tost eus an tu-kleiz. Gwelet e vez evel ur gazetenn distag diouzh ar strolladoù politikel ha digor war ar bed. Un embannadur bavarian (keleier lec'hel) a zo hag unan broadel ivez, ennañ peder lodenn : politikerezh, sevenadur, armerzh ha sportoù. 448 411 skouerenn a vez gwerzhet bemdez (sifroù 2008).

## Linenn stur

Daoust d'hec'h anv ez eo Süddeutsche Zeitung (SZ) ur gazetenn a dalvoudegezh vroadel en Alamagn, ha en diavaez. Dre ma'z eo kentoc'h eus an tu-kleiz e vez gwelet evel enebour nemetañ (hervez lod) galloud CSU e Bavaria.

## Istor

D'ar 6 a viz Here 1945 e voe Süddeutsche Zeitung a gazetenn gentañ aotreet gan an arme amerikan. Dindan renerezh August Schwingenstein, Edmund Goldschagg ha Franz Josef Schöningh e voe embannet an niverenn gentaén en deiz-se. Ouzh ar bajenn gentañ e c'haller lenn :
    Zum ersten Male seit dem Zusammenbruch der braunen Schreckenherrschaft erscheint in München eine von Deutschen geleitete Zeitung. Sie ist von den politischen Notwendigkeiten der Gegenwart begrenzt, aber durch keine Zensur gefesselt, durch keinen Gewissenszwang geknebelt. Die « Süddeutsche Zeitung » ist nicht das Organ einer Regierung oder einer bestimten Partei, sondern ein Sprachrohr für alle Deutschen, die einig sind in der Liebe zur Freiheit, im Haß gegen den totalen Staat, im Abscheu gegen alles, was nationalsozialistisch ist.
Soit :
    Evit ar wech kentañ abaoe m'eo bet diskaret ar gouarnamant gell ha spontus, e vez embannet ur gazetenn renet gant alamaned e München. Harzoù a zo abalamour d'an degouezh politikel, met n'eus tamm kontrollerezh na redi ebet warnomp. N'eo ket « Süddeutsche Zeitung » kazetenn ur gouarnamant pe ur strolald politikel bennak, n'eo nemet un uhelgomzer evit an holl alamaned a zo stag ouzh ar frankiz, hag o deus kas ouzh ar stad hollveliek hag ouzhkement tra nazi a zo.
Amañ e c'haller lenn ar bajenn-se : . E 2000 e voe diaesterioù armerezhel, goude-se eo bet kreñvaet ar gazetenn, degemeret ez eus bet kevranneien nevez. Er memes bloavezh e savas reuz ivez abalamour da atersadennoù bet kemmet a-raok bezañ embannet e-barzh SZ-Magazin.

### Liessaat

E-pad an nevez-amzer 2004 eo bet krouet Süddeutsche Bibliothek : bep sizhun, e vez adembannet unan eus 50 danevell vrudetañ lennegezh an XXvet kantved. Berzh a reas an dra-se, neuze e voe krouet Klavier Kaiser e miz Here 2004 : un dastumade pladennoù warno sonerezh piano eo. E miz Kerzu 2004 e voe krouet SZ Wissen, ur gazetenn diwar-benn ar skiantoù. E miz Meurzh 2005 eo bet krouet SZ-Cinemathek, un dastumad DVDoù eo. Abaoe m'eo bet krouet an holl draoù-se ez eo gwelloc'h ar gazetenn a-fet armerzh.

### Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar gazetenn
* Lec'hienn SZ Magazin
# Søren Kierkegaard

Søren Kierkegaard :
| Kierkegaard e-tro 1840 ||
| Anv ofisiel | Søren (Aabye) Kierkegaard |
| Anv pluenn | Ur bern (gwelet testenn) |
| Obererezh | Prederouriezh |
| Ganedigezh | D'ar 5 a viz Mae 1813 e Kopenhagen, Danmark |
| Marv | D'an 11 a viz Du 1855 e Kopenhagen, Danmark |
| Yezh skrivañ | daneg |
| Oberennoù pennañ ||
| Enten - eller Frygt og Bæven ||
| Sinadur | |
| kemmañ |
Søren Aabye Kierkegaard (; distagadur da selaou ), ganet d'ar 5 a viz Mae 1813 ha marvet d'an 11 a viz Du 1855 e Kopenhagen, a zo ur skrivagner, teologour protestant ha prederour danat. E oberenn a zo lakaet da vezañ unan eus stummoù kentañ ar vezoudelouriezh.

## Programmoù-skol

Oberennoù Søren Kierkegaard zo e programm prederouriezh ar c'hlasoù termen ar Stad C'hall, neuze e c'hallont bezañ studiet gant al liseidi vrezhonegerien a-benn an arnodenn dre gomz er vachelouriezh.

## Listenn e lesanvioù

Gant un toullad lesanvioù e reas Søren Kierkegaard en e vuhez lennegel ; setu amañ ar re bennañ, en urzh kronologek.
* Victor Eremita, embannerEnten - Eller ("Pe / Pe", 1843)
* A, ur skrivagner puilh e bennadoù en Enten - Eller
* Dommer William ("Ar barner William"), aozer an dizarbennadurioù ouzh A en Enten - Eller
* Johannes a Silentio, aozer Frygt og Bæven ("Aon ha krenañ", 1843)
* Constantin Constantius, aozer hanterenn gentañ Gjentagelsen ("Azlavarad", 1843)
* Den unge mand ("Ar paotr yaouank"), aozer eil hanterenn Gjentagelsen
* Vigilius Haufniensis, aozer Begrebet Angest ("Meiziad an anken", 1844)
* Nicolaus Notabene, aozer Forord ("Rakger", 1844)
* Hilarius ar c'heiner, embanner Stadier paa Livets Vej ("Lankadoù war hent ar vuhez", 1845)
* Johannes Climacus, aozer Philosophiske Smuler eller En Smule Philosophi ("Tammoù prederouriezh pe un tamm prederouriezh", 1844) hag Afsluttende uvidenskabelig Efterskrift til de philosophiske Smuler ("Goudeskrid d'an tammoù prederouriezh", 1846)
* Inter et inter, aozer Krisen og en Krise i en Skuespillerindes Liv ("Ar Reuziad hag ur Reuziad e Buhez un Aktourez", 1847)
* H.H., aozer Tvende ethisk-religieuse Smaa-Afhandlinger ("Daou veni arnodskrid buhezegezhel ha relijiel", 1849)
* Anti-Climacus, aozer Sygdommen til Døden ("Kleñved marvel", 1849) hag Indøvelse i Christendom ("Embreg ar gristeniezh", 1850)

## Krennlavarioù

* "Ar fentigellour, evel al loen-gouez, a ya e-unan". Arroudenn d'e zeizlevr
* "An dimeziñ a zo hag a chomo ar veaj dizoloiñ pennañ hag a vefe embreget gant an den" Arroudenn d'ar pennad Diwar-benn an dimeziñ
* "Ar garantez a vez un dra ken simpl, met an dimeziñ..."

## Liammoù diavaez

* Krennlavarioù gant Søren Kierkegaard
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Søren Peder Lauritz Sørensen

Søren Peder Lauritz Sørensen (9 a viz Genver 1868 - 13 a viz C'hwevrer 1939) a oa ur c'himiour danat ganet e Havrebjerg, Danmark.
Adalek 1901 e voe e penn labourva Carlsberg, Kopenhagen. Gantañ e voe degaset ar pH, ur skeul evit muzuliañ an trenkter. Anavezet eo c'hoazh en abeg da ditrerezh formol Sørensen.
# Súaltam

Sualtam mac Róich eo tad marvel an haroz Cú Chulainn er Rúraíocht, e gwengelouriezh Iwerzhon. He mamm eo Deichtine, c'hoar Konc'hobar, tiern Ulaid. E vreur eo Fergus mac Róich.
Hendadoù Cúchulainn a zo dispis. Hervez a gonter e voe desavet babig Lug gant Deichtine, mes ur c'hleñved a bakas ha mervel a reas. Deichtine a zeuas da vout dougerez ouzh Lug hag a c'houlennas ganti e envel Sétanta, hogen dimeziñ a reas gant Súaltam, hag e tiforc'has diouzh he bugel, hag ur bugel all a voe ganet ganti, anvet Sétanta hag adanvet Cú Chulainn diwezhatoc'h. Hervez un istor arall ez eas kuit Deichtine doc'h Emain Macha, betek ma voe gweladennet gant brientinien Ulaid. Lavaret a reas Lug dezho e oa dougerez e wreg. Ha pa c'hanas ar babig e welas tud Ulaid e oa Deichtine ar vamm. Sétanta e voe anvet ar bugel. Desavet e voe gant Súaltam ha Deichtine en o annez e Machaire Mhuirtheimhne (Muithemne Plain), e Kontelezh Lú.
Pa grogas an Táin Bó Cúailnge a-enep Ulaid seitek vloaz diwezhatoc'h e oa Cú Chulainn ha Súaltam o c'hedal ribloù Iraird Cuilenn e Mi. Ha pa oa Cúchulainn o tiskas argadoù an enebourien ez eas Súaltam da gas keloù da Gonc'hobar. Siwazh ne c'hallas ket tizhout Emain Macha a-raok meur a viz. Garmiñ a reas pa soñje e oa brezelourion o kouezhañ, gwragez o vout skrapet ha chatal preizhet. Pa zegouezhas Súaltam dirak Konc'hobar e tisplegas an degouezh mes an tiern ne selaouas ket, rak den ebet ne c'halle komz a-raok an tiern, nag an tiern a-raok an tri drouiz. Abalamour d'ar fazi-se e tleje bout lazhet hervez Konc'hobar hag e zrouized.
Pa oa Súaltam o redek kuit, e kouezhas war bevennoù lemm e skoed hag en em zibennas e-unan. E benn a gendalc'has da c'harmiñ e oa brezelourion o kouezhañ, gwragez o vout skrapet ha chatal preizhet. Neuze e voe lakaet war e skoed ha degaset en-dro da Gonc'hobar . Konc'hobar a zegemeras lavaroù Súaltam ha sevel a reas ul lu evit stourmiñ a-enep tud Connacht.
# Süd-Tiroler Freiheit

Süd-Tiroler Freiheit (Alamaneg evit Frankiz Tirol ar Su) a zo ur strollad broadelour alaman e Tirol ar Su. Krouet e oa bet e 2008 goude un disrann e-barzh Union für Südtirol.

## Lec'hienn

* Lec'hienn ofisiel
# Südtiroler Volkspartei

An SVP (alamaneg: Südtiroler Volkspartei, Strollad poblek Su Tirol) a zo ur strollad politikel mirour hag a zifenn gwirioù sevenadurel alamanegerien ha ladinegerien Sutirol. Diazezet eo bet d'an 8 a viz Mae 1945 gant izili eus ar Südtiroler Widerstandsbund ("Kevre Rezistanted Su Tirol", rezistanted a-enep da c'houarnamantoù Mussolini ha Hitler).
Abaoe sinadur statud emrenerezh Su Tirol ez eo bet gouarnet ar broviñs gant an SVP.

### Roll prezidanted an SVP abaoe 1945

* 1945 - 1948 Erich Amonn
* 1948 - 1951 Josef Menz
* 1951 - 1952 Toni Ebner
* 1952 - 1954 Otto Guggenberg
* 1954 - 1956 Karl Tinzl
* 1956 - 1957 Toni Ebner
* 1957 - 1991 Silvius Magnago
* 1991 - 1992 Roland Riz
* 1992 - 2004 Siegfried Brugger
* abaoe 2004 Elmar Pichler Rolle

### Roll prezidanted proviñs Su Tirol abaoe 1952

* Karl Erckert, 1952 - 1955
* Alois Pupp, 1955 - 1960
* Silvius Magnago - 1960 - 1994
* Luis Durnwalder - abaoe 1994

### Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel ar strollad
# Skoul-korz

Skoul-korz :
| Ur skoul-korz, luc'hskeudennet e Bangalore (Karnataka, India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus aeruginosus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoul-korz (liester : skouled-korz) a zo ur spesad evned-preizh deiz, Circus aeruginosus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Falco aeruginosus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, bronneged bihan, laboused bihan, raned ha stlejviled.

## Annez

Ar spesad a gaver an daou isspead anezhañ :
* Circus aeruginosus aeruginosus, o neizhañ e kreiz ha kornôg an ekorannved palearktikel ; o c'hoañviñ en Afrika issahara (betek hanternoz Suafrika) hag Azia ar Su,
* Circus aeruginosus harterti, eus Maroko da dTunizia.

## Liammoù diavaez

* Circus aeruginosus war al lec'hienn BirdLife International.
* Circus aeruginosus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Circus aeruginosus war al lec'hienn Avibase.
# Skoul ar geunioù

Skoul ar geunioù :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus approximans Peale, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoul ar geunioù (Circus approximans) a zo un evn-preizh.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Okeania.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar skouled en urzhiad Falconiformes pe Ciconiiformes pe Accipitriformes.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Skoul ar Reünion

Skoul ar Reünion :
| Skoul ar Reünion plouzet. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus maillardi Verreaux, 1862 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Skoul ar Reünion a zo ur spesad evned-preizh, Circus maillardi an anv skiantel anezhañ. Dougen a ra anv ar louzawour gall Louis Maillard a oa o labourat evel ijinour en Enez ar Reünion.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha mellkeineged bihan.

## Annez

Brosezat eo ar spesad er Reünion ma vez graet papang pe papangue anezhañ e kreoleg.

## Liammoù diavaez

* (en) Circus maillardi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Circus maillardi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Skoul Reünion (liester : Skouled Reünion) hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Circus maillardi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Circus maillardi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad

Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad, zo ul levr brezhonek, diwar-benn sent katolik a bep seurt, 256 bajenn ennañ, savet gant ar beleg breizhat Jean Bourdoulous, hag embannet e 1904 gant J. Salaun e Kemper.

## Eil levr

Ul levr all, anvet Skoueriou kristen eil rummad gant eur Missioner Breizad, a voe embannet seizh vloaz goude, e 1911, gant ar memes embanner.
# Skoul

Skouled :
| Ur par Circus hudsonius. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Anv skiantel ||
| Circus Lacépède, 1799 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skouled eo evned-preizh deiz ar genad Circus, krouet e 1799 gant an evnoniour gall Bernard-Germain de Lacépède (1756-1825).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwezek spesad a ya d'ober ar genad :
* Circus aeruginosus (skoul-korz)
** C. a. aeruginosus ha harterti,
* Circus approximans (skoul ar geunioù),
* Circus assimilis (skoul brizh),
* Circus buffoni (skoul Buffon),
* Circus cinereus,
* Circus cyaneus (skoul louet),
* ar skoul Amerika (Circus hudsonius),
* Circus macrosceles (skoul Madagaskar),
* Circus macrourus (skoul gwenn),
* Circus maillardi (skoul ar Reünion),
* Circus maurus (skoul du),
* Circus melanoleucos,
* Circus pygargus (skoul glas),
* Circus ranivorus,
* Circus spilonotus (skoul ar Reter),
* Circus spilothorax.

## Lennegezh

* Ar skoul hag an eostig, mojenn gant Paotr Treoure el levrig Mojennoù.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 193a.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Accipitridae/Circus (lennet e-barzh d'an 22 a viz Gwengolo 2018).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (1), hor YEZH, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 24 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Skoul Amerika | m. | Skouled Amerika | Busard d'Amérique | Circus hudsonius (étudié)).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Skoul Buffon

Skoul Buffon :
| Ur skoul Buffon. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus buffoni (Gmelin, 1788) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoul Buffon a zo un evn-preizh deiz, Circus buffoni an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Suamerika (Arc'hantina, Bolivia, Brazil, Chile, Guyana, Gwiana c'hall, Inizi Maloù, Kolombia, Paraguay, Perou, Surinam, Uruguay ha Venezuela) hag e Trinidad ha Tobago.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar skouled en urzhiad Accipitriformes pe Ciconiiformes pe Falconiformes.

## Liammoù diavaez

* Circus buffoni war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
# Skoul Madagaskar

Skoul Madagaskar :
| Skouled Madagaskar, treset gant Keulemans. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus macrosceles Newton, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoul Madagaskar a zo un evn-preizh, Circus macrosceles an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Madagaskar hag inizi Komorez.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar skouled en urzhiad Accipitriformes pe Ciconiiformes pe Falconiformes.

## Liammoù diavaez

* Circus macrosceles war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Skoul brizh

Skoul brizh :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Circus |
| Anv skiantel ||
| Circus assimilis Jardine & Selby, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar skoul brizh (Circus assimilis) a zo un evn-preizh.

## Annez

Bevañ a ra al labous en inizi Sulawesi, Sumba, Timor ar Reter hag Aostralia.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar skouled en urzhiad Falconiformes pe Ciconiiformes pe Accipitriformes.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Skouergorneg

E mentoniezh, ur skouergorneg (pe hirgarrezenn) zo termenet evel ul lun pevarzuek, dezhañ pevar c'hogn zo holl skouer.

## Perzhioù eeun

Kement pevarc'hostezeg a zo ur skouergorneg m'en deus ar perzhioù-mañ :
* pevar c'horn skouer,
* dreuzvegelloù keit,
* dreuzvegelloù a groaz er c'hreiz rik,
* kostezioù enep a zo keit daou-ha-daou,
* kenstur eo e gostezioù enep, daou-ha-daou.

## Perzhioù keveskemm

Kement kensturieg zo ur skouerskorneg m'en deus ar perzhioù-mañ :
* pevar c'horn skouer,
* tri c'horn skouer,
* treuzvegelloù keit a groaz er c'hreiz,
* ur c'horn skouer,
* treuzvegelloù keit.

## Perzhioù all

* Daou ahel kemparzh, e greiztuennoù,
* Ur c'hreiz kemparzh, a zo kreiz kenskej e veskellennoù.
Ur c'harrez zo ur skouergorneg dibar, dezhañ pevar c'hostez keit : ur skouergorneg hag ul lankell war un dro eo eta. Gorread un hirgarezenn a vez jedet dre lieskementiñ e hirder $(h)$ hag e lec'hed $(l)$ ; gant arouezioù : $A=hl$. Da skouer, gorread un hirgarrezenn dezhi 5 hirder ha 4 lec'hed a zo 20, rak $5\times 4=20$.

## Notennoù

* ↑ Gerioù heñvelster: skouergorn/skouergogn .g -ioù, reizhkorneg/reizhkogneg g. -où, reizhkorn/reizhkogn g. ioù.
# Skol divyezhek

Ur skol divyezhek a zo ur skol ma vez kelennet div yezh en holl glasoù, d'an holl skolidi eus ar memes live. N'eo ket ur skol enni klasoù unyezhek ha klasoù divyezhek eus ar memes live.
E Breizh e komzer a-wechoù eus skolioù divyezhek brezhoneg-galleg. Met alies ez int skolioù gallek gant klasoù divyezhek enno.

## Skolioù divyezhek Breizh

Daou seurt skolioù divyezhek zo
* holl skolioù kentañ hag eil derez Diwan, ma vez kelennet e div yezh (e skolioù-mamm Diwan n'eus nemet brezhoneg, hervez ar reolennoù diabarzh)
* un nebeud skolioù-Stad: re Sant-Roch Lannuon, Sant-Riwal, Pabu, skol-vamm Plounevez-Moedeg, skol-vamm Bulad-Pestivien.

## Er broioù all

E broioù all ivez e kaver skolioù divyezhek : saozneg-spagnoleg da skouer er Stadoù Unanet hag e meur a vro eus Kreiz Amerika ; saozneg-galleg e Pariz, Londrez hag e kêrioù bras all er broioù saoznek. Ar Skolioù europat, a gaver e meur a lec'h en Unaniezh Europa, zo skolioù liesyezhek ma vez graet skol e div pe deir yezh d'an holl vugale.

## Liammoù diavaez

* Skolioù gant klasoù divyezhek galleg-brezhoneg, war lec'hienn Div Yezh
# Skol eil derez

An deskadurezh e skolioù eil derez a zo etre fin ar skolioù kentañ derez (bugale 3-10 vloaz) ha penn-kentañ an deskadurezh uhelañ (goude 18 vloaz).
Disheñvelderioù bras a c'hell bezañ etre ar reizhiadoù dibabet hervez ar broioù.

## Deskadurezh eil derez e Bro-C'hall

Skolioù Breizh a implij sistem skol Frañs pe e vefent publik pe dindan gevrat gant ar stad.
* Ar vugale a grog gant ar skolaj evit pevar bloavezh, an aliesañ etre unnek ha pemzek vloaz. Deskadurezh er skolaj a zo muzuliet dre diplom broadel ar breved (Diplôme national du brevet, DNB).
* Al lise a zo frammet e tri c'hlas : eilvet klas, kentañ klas, ha klas termen. Bez ez eus eus liseoù teknologel, micherel, ha hollek.
* E fin ar c'hlas termen e tremen al liseidi arnodenn ar bak (bachelouriezh), hag a zo ret da gaout d'en em enskrivañ er skol-veur.
# Skol Viblek Jeruzalem

Krouet eo bet Skol Viblek Jeruzalem e 1890 gant Marie-Joseph Lagrange o.p. dindan an anv a École pratique d’études bibliques.
Dont a reas da vezañ École biblique et archéologique française (EBAF) e 1920 pa voe anavezet ez-ofisiel evel skol a hendraouriezh gant ar Stad c'hall.
Staliet eo e Jeruzalem e-kichen un iliz eus ar V$^{vet}$ kantved dediet da Sant Stefan. Un ensavadur a zeskadurezh uhel hag imbourc'h eo, arbennik war an hendraouriezh hag an devarnerezh.

### Daveoù

Ul levr bannoù-treset embannet e 2015 gant Glénat a zo awenet gant Skol Viblek Jeruzalem : Les explorateurs de la Bible / Le manuscrit de Sokoka, istor gant Arnaud Delalande hag Yvon Bertorello, tresañ gant Alessio Lapo ha livioù gant Simona Mogavino. ISBN 978-2-7234-9849-4/001.

### Liammoù

* Lec'hienn ar skol
# Skol Sara

Skol Sara (Sarako Eskola en euskareg) zo ur skol sevenadurel euskarek er XVII$^{vet}$ kantved. Dont a rae an izili anezhi eus un tolead a rae un tric'horn etre kêriadennoù Sara, Donibane Lohizune, ha Ziburu, e Lapurdi. E-touez an izili pennañ e oa ar veleien Axular hag Etxeberri Ziburukoa, hag ivez tud evel Esteve Materra, Klaberia, Hirigoyti, Guillentena, Joanes Etxeberri, Joanes Haranburu, Pierre Argaiñaratz.
Tud skol Sara a oa beleien, desket mat, hag a skrive levrioù a relijion, barzhoniezh dreist-holl, en euskareg ar bobl, hep latinegadurioù e doare Joanes Leizarraga. En em varn hag en em reizhañ a raent an eil egile.