OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch

Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch (distaget) zo ur gêr e Kembre, e kreisteiz Enez Mon.

## An anv

Kement ha 58 lizherenn zo en anv, unan eus an hirañ anvioù-lec'h a zo er bed eo, hag an hirañ e Breizh-Veur. Boas eo annezidi ar gêr-se d'ober gant stummoù krennoc'h avat : Llanfairpwllgwyngyll pe Llanfair Pwllgwyngyll pe Llanfairpwll zoken, dre gomz. Lanfair PG a vez lavaret ha skrivet gant ar Saozon alies.
"Iliz santez Vari e diazenn ar gelvezenn wenn nes d'an droenn herrek [hag] iliz sant Tysilio gant ar vougev ruz" eo troidigezh vrezhonek Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch.

## Porzh-houarn

Un ti-hent-houarn zo, war linenn ar Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru, met tremen a ra an trenioù a gas da Gaergybi pe da Vangor hep chom a-sav. Gweladennet e vez gant an douristed avat, ha prenet gante tikedoù skrivet Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch warno.

## Notennoù

* ↑ Selaouit (ha pleustrit) :
* ↑ Abaoe 2007. Araozañ e oa Gorsafawddacha'idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion (68 lizherenn ha fazioù kembraeg), ur falsanv bet goveliet gant ar gompagnunezh Fairbourne Railway evit erlerc'hiañ ouzh anv porzh-houarn Golf Halt e-kichen Dolgellau e Gwynedd ha skrapañ ar bevez digant Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch.
* ↑ Lec'hienn gozh Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwyllllantysiliogogogoch
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Llanfair Caereinion

Llanfair Caereinion zo ur gêriadenn hag ur barrez eus Powys, e Kembre. Emañ en hanternoz da gêr Y Drenewydd, war lez ar stêr Banwy. Poblet eo gant 1 810 a dud (2011).
Er Grennamzer e oa Llanfair Caereinion kreizenn bouezusañ cantref (korn-bro) Caereinion. Hervez ar richenn e voe savet Caereinion gant Einion Yrth, unan eus mibien Cunedda, e-kreiz ar V$^{vet}$ kantved. Ur c'hreñvlec'h kozh anvet Caereinion zo e-kichen ar gêriadenn. Mathrafal, lez rouaned Rouantelezh Powys, a oa ur pemp kilometr bennak en hanternoz.
Dibenn ul linenn hent-houarn strizh a gaver e Llanfair Caereinion ha dont a ra touristed eus Y Trallwng betek ar gêriadenn evel-se.
# Llanfair Clydogau

Llanfair Clydogau zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Kontelezh Ceredigion, er reter da Llanbedr Pont Steffan hag e traoñienn ar stêr Teifi.
E 2011 e oa 634 a dud o chom er gumuniezh ha 268 anezho a oa kembraegerien (43%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llanfair Dyffryn Clwyd

Llanfair Dyffryn Clwyd zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 241 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1024 a dud, ha 488 anezho (47,7%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# K2

K2 eo an eil uhelañ menez eus ar bed war-lerc'h an Everest ha tapout a ra 8 611 m. Emañ e torosad Karakoram war an harzoù etre Republik Pobl Sina ha Kachmir (al lodenn melestret gant Pakistan). Evel ma oa en un tolead digenvez n'en doa ar menez anv pobl ebet. Anvet e oa bet K2 evit "Karakoram 2" pa oa unan eus an div uhelenn bennañ. Bremañ e vez graet ivez gant Ketu pe Kechu e balteg, yezh ar vro. Kement-mañ n'eo nemet an anv K2 e saozneg, distaget hervez mod ar vro. Sinaiz a ra bremañ gant Chhogori pe Qogir a zeu diwar ar balteg ivez, hag a dalvez kement ha "menez bras". Ur menez diaes da grapat eo ar K2, diaesoc'h eget an Everest, ha hervez ar stadegoù, evit pep pevar alpaer a dap mont betek ar beg anezhañ e varv unan. Den n'en deus gallet krapat betek ar penn e-pad ar goañv.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# KGB

KGB (КГБ), berradenn eus ar ger rusianek Комит́ет Госуд́арственной Безоп́асности (Komitet gosoudarstvennoy bezopasnosti) a dalvez Komite evit Surentez ar Stad.
Anv ar framm pennañ en URSS kefridiet eus ar spiañ e oa.
# KLT

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
KLT zo :
* unan eus doareoù-skrivañ ar brezhoneg, an doare-skrivañ KLT, krouet e 1908, hag a veze implijet evit skrivañ brezhonegoù Kerne, Leon ha Treger, hag a voe kemeret e lec'h tamm-ha-tamm gant ar peurunvan adalek 1941,
** ur ger deveret, kaelte, dismegañsus a-wechoù, er brezhoneg komzet e meteier zo e Bro-Gwened, da ober anv, dre aezamant ha dre fazi, eus kement tra vrezhonek e-maez Bro-Gwened;
* ur gevredigezh sevenadurel eus korn-bro Montroulez, KLT (kevredigezh), anvet evel-se dre m'emañ o labourat en un tolead a zo a-c'haoliad war broioù kozh Kerne, Leon ha Treger.
# KT Tunstall

KT Tunstall (Kate Victoria Tunstall ez-ofisiel) zo ur ganourez hag ur sonourez gitar bet ganet d'an 23 a viz Mezheven 1975 e Dinedin (Bro-Skos). E Cill Rìmhinn he deus tremenet he bugaleaj, e-lec'h ma oa hec'h adtud o chom. Krog eo gant ar piano hag ar fleüt a-raok deskiñ seniñ gitar. E 2004 e voe embannet he fladenn gentañ, Eye to the Telescope. Berzh-bras a reas honnezh gant he zonioù folk: muioc'h eget 4 milion a skouerennoù anezhi a vefe bet gwerzhet er bed-holl. Meur a single a voe tennet anezhi, en o zouez ar ganaouenn mil-anavezet Black Horse and the Cherry Tree. Abaoe ez eus bet embannet teir fladenn ganti: Drastic Fantastic, ur bladenn rock anezhi; Tiger Suit, tonioù damelektro enni; Invisible Empire // Crescent Moon, gant gwerzioù country-folk.

## Pladennoù

* Eye to the Telescope (2004)
* Drastic Fantastic (2007)
* Tiger Suit (2010)
* Invisible Empire // Crescent Moon (2013)

## Pladennoù all

* Tracks In July (2001)
* KT Tunstall's Acoustic Extravaganza (2006)
* Have Yourself a Very KT Christmas (2007)
* Live In London March 2011 (2011)
* The Scarlet Tulip EP (2011)
* Live In London 2013 (2013)

## Liamm

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn ofisiel
# K. J. Parker

K. J. Parker :
| Obererezh | romantoù skiant-faltazi |
| Yezh skrivañ | saozneg |
| Oberennoù pennañ ||
| The Fencer trilogy The Scavenger trilogy ||
| kemmañ |
K. J. Parker a zo ur skrivagnerez faltazi saoznek. O chom e su Bro-Saoz emañ. War a lenner er pennadoù diwar he fenn eo bet kazetennerez, moneizoniourez ha gwiraourez. Goude-se eo deuet da vezañ skrivagnerez. War a lenner ivez e vourr o sevel traoù gant koad ha dir p'he devez amzer vak. En giwrionez eo bet embannet e oa ul lesanv d'ar skrivagner Tom Holt e 2015. Chomet eo kuzh ar sekred e-pad 17 vloaz.

## Romantoù
### The Fencer trilogy

Istor Bardas Loredan, iskrimer ha breutaer, eo.
* Colours in the Steel (1998)
* The Belly of the Bow (1999)
* The Proof House (2000)

### The Scavenger trilogy

Diwar-benn un den divemor, pe marteze un doue, a zihun e-kreiz un dachenn emgann, hag a verz ez eus enebourien n'en deus ket soñj anezho, hag a glask anezhañ.
* Shadow (2001)
* Pattern (2002)
* Memory (2003)

### The Engineer trilogy

Diwar-benn Ziani Vaatzes, un ijinour rediet da vont en harlu hag a aoz e veñjañs.
* Devices and Desires (2005)
* Evil for Evil (2006)
* The Escapement (2007)

## Romantoù all

* The Company (2008)
* The Folding Knife (2010)
* The Hammer

## Danevell

Purple and Black (2009)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel savet gant he zi-embann
* Pajennad e lec'hienn hec'h embanner gallek

## Notenn

* ↑ Colors in the Steel, The Fencer Trilogy, K. J. Parker, 1998, Orbit Books ISBN 1857236106
# Ka

Ka (hieroglif Egipt) :
Henegiptiz a rae ka eus unan eus ar pemp elfenn a yae d'ober ar boud bev ha n'halled ket dispartiañ : an Djet (ar c'horf), ar Bâ (hag a vije mui-pe-vui an ene), ar Shout (ar skeud), ar Ren (an anv) hag ar C'ha, doubl speredel hag a vez ganet gant an den met na ya ket da get war-lerc'h ar marv.
# Korf

Ar c'horf eo an danvez fizikel a ya d'ober ar bevien, pe loened pe tud e vent, hep ober anv eus o fersonelezh, o emzalc'h pe o ene. Ral eo komz eus korfoù plant pe traezoù ; evit diskouez al lodenn vrasañ anezho e reer a-wechoù.

## Lodennoù ar c'horf

Korf an den a zo meur a lodenn ennañ :
* ar penn ;
* ar gouzoug ;
* ar c'hef, pa korf-bras ;
* an divvrec'h ;
* an divhar (pe an divesker) ;
* an organoù gouennañ pe organoù-engehentañ.

## Skiant

Korfadurezh eo anv ar c'helenn ma vez studiet korf an den hag e vont en-dro.

## Korfoù all

N'o deus ket ar plant ur c'horf ha pa vez ganto muioc'h eget ur gell.
Implijet e vez ar ger korf gwechoù zo evit ober kaoz eus an neuz, ar yec'hed, pe ar marv. Komz a reer neuze eus korf marv, goude ma kaver gerioù all e brezhoneg: kelan, tost ouzh celain e kembraeg, hag un amprest moarvat, ha bruluskenn a gaver e skridoù krennvrezhonek.
Evit al loened e vez komzet eus ar sklosenn a-wechoù.$^,$

## Notennoù

* ↑ Frañsez Favereau (1992), Geriadur ar brezhoneg a-vremañ, Skol Vreizh, ISBN 978-2-903313-41-8, p. 678-a
* ↑ Martial Ménard (2012), Dictionnaire français-breton, Palantines, ISBN 978-2-35678-069-0, p. 210-b

## Gwelout ivez

* Balzamerezh
* Beziadur
* Kleñved
* Daraez
* Marv
* Pare
* Skej-korf
* Yec'hed

## Levrlennadur

* Pêr Denez, Korf an Den
* Guy Étienne, Geriadur ar gorfadurezh, Preder
# Korfadurezh denel

Ar gorfadurezh denel eo deskrivadur frammadur korf mab-den, e organoù hag o lec'hiadur.

## Organoù korf mab-den dre rannbarzh
### Rannbarzh ar penn hag ar gouzoug

* Klopenn
* Dremm
* Daoulagad
* Genoù
* Teod
* Dent
* Gwagrennoù ar genel
* Fri
* Divskouarn
* Gargadenn
* Mel-penn : empenn, ilpenn, kef empenn

### Rannbarzh ar c'hein hag ar reizhiad nervel kreiz

* El livenn gein ez eus 33 pe 34 mellenn : 24 mellenn wirion ha re an askorn kroazell hag an askorn belost
** 7 mellenn ar gouzoug, ar vellenn varc'h hag ar vellenn ahel en o zouesk
** 12 mellenn ar brusk
** 5 mellenn an dargreiz
** 5 mellenn ar groazell a zo staget : an askorn kroazell ;
** 4 pe 5 mellenn ar belost staget : ar belost.
** Ar mel a-livenn

### Brusk

* Atlas (mellenn)
* Bronn
* Kavenn ar brusk
* 12 re gostezennoù : ar seizh kentañ a zo staget ouzh ar glerenn, an 8vet, 9vet ha 10vet a zo staget ouzh migorn ar 7vet koublad. An 11vet ha 12vet re n'int ket staget ouzh ar glerenn ha graet e vez falskostezennoù anezho.
* Klerenn, 3 lodenn enni : dornell ar glerenn, korf ar glerenn hag al lech.
* Skeventenn, div zo : ar skevent. Isrannet eo ar skeventenn dehou e teir zolbezenn (tolbezenn draoñ, tolbezenn grenn ha tolbezenn grec'h). N'eus nemet div dolbezenn er skeventenn gleiz evit ma chomfe lec'h evit ar galon. Goloet int o-div gant ur c'holoenn doubl : ar grezenn a zo etre ar skevent ha kavenn ar brusk. Graet eo ar skevent gant steuñvenn ar skevent hag aerhentoù.
* Kalon, graet eo gant gwiad kigennel dreist-holl : ar c'haher kalon. Goloet eo gant div c'holoenn : unan doubl, diavaez, an amgalonenn, hag unan diabarzh, an enkalonenn a c'holo diabarzh kav ar galon. Roet e vez red ar gwad gant tri zrapig, unan doubl : an trapig mintrek, ha daou dric'hement : hini an aortenn hag an hini tribroudek .
Rannet eo ar galon e daou du : an tu-dehou hag an tu-kleiz. A-gleiz hag en nec'h, ar c'hentez kleiz ha kofig kleiz ar galon ; a-zehou hag en traoñ, ar c'hentez dehou ha kofig dehou ar galon.
* Poullkreiz, an tachad e kreiz ar brusk. Lec'hiet eo e penn a-raok al livenn-gein, ha tu zo d'e rannañ e div lodenn :
** kavenn a-raok ha krenn ar poullkreiz, el lec'h m'emañ ar galon
** kavenn a-dreñv ar poullkreiz
* Treizher
| Kof Speurennoù ar c'horf Ampelenn Stomog Daouzegenn Bouzellenn voan Kolon Avu Felc'h Ilgreiz Lounezh Gwagrenn us-lounezh Kostezennoù | Lestr Lestr askornek Askorn kroazell Askorn belost Vierezoù Korzenn ar grozh Krozh (pe : mammog) Gouin Kourzh Ellig Garbedenn C'hwezhigell Divgell Kalc'h Youlc'h | Izili Kigenn Nervenn Askornoniezh an ezel traoñ Askornoniezh an ezel krec'h Rannbarzhioù an ezel krec'h Divskoaz Divrec'h Divarvrec'h Daouarn Eskern an arzorn Kreizdorn Oeñsoù an daouarn Rannbarzhioù an ezel traoñ Askorn lez Askorn Morzhed Divhar Treid Eskern ar souk Kreiztroad Oeñsoù an treid | Kentel korfadurezh an doktor Nikolaes Tulp Rembrandt van Rijn, 1632 |
# Korf karnek

Ar c'horf karnek zo ul lodenn eus an empenn a gevre e div hanterenn. Ar c'hemennoù a dremen drezañ eta. Ar framm brasañ e danvez gwenn (graet gant aksonoù) eo en empenn.
Liammañ a ra tolbezennoù an empenn (tolbezenn dal, tolbezenn ividig, tolbezenn gitern ha tolbezenn gilpenn) kenetreze.
Ar c'horf karnek zo en empenn al loened eutherian hepken (da lâret eo an holl vronneged estreget ar monotremed hag ar godelleged).
# Korfadurezh

Ar gorfadurezh zo ur skiant, ur skourr eus ar vevoniezh, a studi stummadur korfoù ar bevien, loened ha plant.

## Gerdarzh

Savet eo an termen korfadurezh war ar wrizienn korf, kar d'al latin corpus. Implijet e vez ivez un termen all, anatomiezh, zo savet dre ar galleg anatomie diwar ar gresianeg ἀνατέμνω ànatémno ma talv ἀνα- ana- kement ha "dre" ha τέμνω temnō kement ha "troc'hañ" ; an hevelep gerdarzh hag an termen latin dissecare eo (diwar di- ha seccare "troc'hañ").

## Gwelet ivez

* Korfadurezh denel
# Koreteg

Ur yezh omotek eus is-skourr yezhoù ometoek ar reter eo ar c'horeteg (koorete, ama(a)rro, badittu, nuna pe koyra) komzet gant 3.879 den evel yezh kentañ ha gant 2.371 den all evel eil yezh e Sidama en Etiopia (1998).

## Gwelet ivez

* Yezhoù ometoek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Korev

Ar c'horev (coreff e krennvrezhoneg) zo anv ur bier aozet gant heiz, hag a veze evet en henamzer hag er grennamzer gant ar Gelted kozh (Galianed pe Vrezhoned). Cwrw(f) eo e kembraeg, ha koref e kerneveureg.

## Coreff, ur merk

Coreff zo anv ur vreserezh, ganet e Montroulez e 1985, ha diazezet e Karaez abaoe 2005. Anv ar bier graet eno eo ivez. Bier goularz, du, melen, rous ha bio a vez graet ganto.

## Liammoù diavaez

* (br) Lec'hienn ofisiel
# Korf hag Ene (stirad skinwel)

Korf hag Ene :
| Stirad skinwel ||
| Titl orin | Corp + Anam |
| Bro orin | Bro-Iwerzhon |
| Doare | Drama, Polis |
| Sevener | Darach Mac Con Iomaire |
| Komedianed pennañ | Diarmuid de Faoite Maria Doyle Kennedy Linda Bhreathnach |
| Niver a goulzadoù | 2 |
| Niver a rannoù | 8 |
| Padelezh | 52 munutenn |
Korf hag Ene (Corp + Anam en iwerzhoneg) zo ur stirad skinwel polis iwerzhonat. Produet eo bet an heuliadenn e Bro-Iwerzhon evit TG4, daou goulzad zo bet produet etre 2011 ha 2014, gant 8 rann en holl.
Skignet eo bet Korf hag Ene en iwerzhoneg e 2017 war an S4C, ha gwerzhet eo bet e 2020 d'ar servij video en-linenn Sooner.
E Breizh eo bet skignet ar stirad e brezhoneg war Brezhoweb adalek an 13 a viz Meurzh 2024$^,$, hag e brezhoneg gant istitloù e galleg war chadennoù lec'hel ar Skinwel niverel douarel (TNT e galleg).

## An istor

Ur serienn diwar-benn buhez personel ha micherel Cathal Mac Iarnáin, kazetenner TV ispisializaet war an torfedoù. Cathal Mac Iarnáin zo mennet atav da zizoleiñ ar wirionez a-dreñv pep muntr, kement ma ne verz ket ar muntroù o tostaat dezhañ.

## Liammoù diavez

* Korf hag Ene war Brezhoweb

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (ga) Gráinne Ní Bhrosnacháin, Gwerzhet eo bet an heuliad drama iwerzhonat « Corp + Anam » d'ar servij video en-linenn nevez « SOONER » staliet e Suis, Aostria hag en Alamagn, Nuacht Mhall, 8 a viz Eost 2020
* ↑ Katell Grall, Petra 'zo nevez e brezhoneg e miz Meurzh 2024 ?, Brezhoweb, 29 a viz C'hwevrer 2024
* ↑ Enora Molac, Ar serienn nevez da welet e streaming àr Brezhoweb Korf & ene, Radio Bro Gwened, 9 a viz Ebrel 2024
# Korf bihan eus Koskoriad an Heol

Hervez an termenadur bet degemeret e-kerzh Emvod meur an Unvaniezh Steredoniel Etrebroadel e Praha, d'an 24 a viz Eost 2006, ez eo Korfoù bihan eus Koskoriad an Heol :
An holl draezoù all hag a gelc’htro en-dro d’an Heol, lakaet al loarelloù a-gostez, a vez graet “Korfoù Bihan eus Koskoriad an Heol” anezho.
Gant an notenn :
e-barzh emañ an darn vrasañ eus asteroidennoù Koskoriad an Heol, an darn vrasañ eus an Traezoù Treuz-Neizhan (TTNoù), ar stered-lostek hag an holl gorfoù all.
Kement-se a dalv kement tra ha n'eo ket ur blanedenn, ur gorrblanedenn hag al loarennoù en-dro dezho.

## Gwelet ivez

* Planedenn
* Korrblanedenn
# Maria Apollonia Savoia

Maria Apollonia Savoia (Maria Apollonia di Savoia en italianeg) (Torino, 9 a viz C'hwevrer 1594 – Roma, 13 a viz Gouhere 1656) a oa ul leanez italian.
# Maria Aragon (1425-1449)

Maria Aragon (1425 – 9 Kerzu 1449) a oa ur briñsez aragonat eus Sikilia, merc'h bastardez ar roue Alfonso V Aragon, roue Naplez ha Sikilia hag e serc'h Giraldona Carlino, a roas tri bugel d'ar roue.
E 1444 e timezas Maria Aragon da Leonello d'Este, markiz Ferrara, ha mab da Niccolò III d'Este : intañv e oa he fried goude marv Margherita Gonzaga, ha tad e oa d'ur mab, Niccolò d'Este.
Mervel divugel a reas Maria e 1449, ha beziet e voe en iliz Santa Maria degli Angeli, e Ferrara, ma voe beziet Leonello ivez bloaz goude.
# Maria Antónia Bragança

Maria Antónia Bragança, pe Maria Antónia de Bragança e portugaleg, zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal.
* Maria Antónia Bragança, dugez Parma (1862-1959), merc'h da Miguel Iañ Portugal.
* Maria Antónia Bragança (1903-1973), merc'h da Miguel II de Bragança.

## Pennadoù kar

* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
* Maria Ana de Bragança
* Maria Benedita de Bragança
* Maria Francisca de Bragança
* Maria Isabel de Bragança
# Maria Aostria (1528-1603)

Maria Aostria, pe Maria Spagn, pe Maria Habsburg (1528-1603 e Madrid), a oa un infantez spagnol hag a zimezas d'he c'henderv aostrian, an impalaer Masimilian II, hag a voe Impalaerez santel dre he dimeziñ, ha Rouanez Hungaria ha Bohemia (1563-1572).

## He buhez

Merc'h henañ Carlos Iañ Spagn hag e bried Izabel Portugal e oa. He zad a oa roue Spagn hag Impalaer santel. He mamm a oa merc'h da Manuel Iañ, roue Portugal. He zad ne veze ket gwall alies er gêr gant e vugale, pa veze aliesoc'h o veajiñ en e zomanioù dre Europa. Savet e voe entre Toledo ha Valladolid dreist-holl. En em glevout mat a rae gant he breur Felipe, hag e reas a-hed he buhez. Unnek vloaz e oa pa varvas he mamm e 1539.
Dimeziñ a reas, war urzh he zad, d'he c'henderv Masimilian. Rejanted e vezent pa veze he zad impalaer en Spagn, hag aliez e veze. Adalek 1552 e vevas en Viena. bras e voe he levezon war he bugale, ha dreist-holl war he mibien impalaerien Rodolf ha Mazheas;
Goude marv he fried e tistroas da Spagn gant he merc'h Marc'harid, da vont da chom da gouent an Descalzas Reales, en Madrid, diazezet en 1559 gant he c'hoar vihan, Juana de Austria, pan intañvezas en yaouank, ha ma vevas ivez betek he marv en 1573.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas e 1548 da Masimilian II an Impalaeriezh Santel (1527 -1576). C'hwezek bugel he doe: dek mab, ha c'hwec'h merc'h. Seizh bugel hepken a vevas.
* Anna Aostria (1549-1580) (1549–1580), a zimezas e 1570 da Fulup II Spagn (1527-1598), a voe rouanez Spagn, mamm da Fulup III Spagn.
* Ferdinant Aostria (1551–1552), marvet da 1 bloaz.
* Rodolf II an Impalaeriezh Santel (1552–1612), Impalaer santel roman german.
* Ernest Aostria (Vienna 1553–1595Bruxelles) avoe gouarnour an Izelvroioù spagnol.
* Elesbed Aostria (1554–1592), a zimezas da Charlez IX (Bro-C'hall) (1550-1574), rouanez kenseurtez Bro-C'hall, hag a zistroas da Aostria en intañvez e 1576;
* Maria Aostria (1555–1556), marvet da 1 bloaz.
* Mazheas Iañ an Impalaeriezh Santel (1557–1619), Impalaer santel roman german.
* Masimilian III Aostria (1558–1618), arc'hdug Aostria (1612- 1618).
* Albrecht Aostria (1559–1621) a zimezas e 1599 da Izabel Spagn (1566-1633), merc'h da Fulup II.
* Wenceslao Aostria (1561–1578).
* Friedrich (1562–1563) marvet da 1 bloaz.
* Maria Aostria (1564).
* Karl (1565–1566), marvet da 1 bloaz..
* Marc'harid Aostria (1567–1633), leanez.
* Leonor Aostria (1568–1580), marvet da 12 vloaz.

## Distro da Spagn

En 1582 e tistroas da Spagn gant he merc'h Marc'harid, krennardez a 15 vloaz, a oa da zimeziñ d'ar roue Felipe II, intañvet abaoe daou vloaz goude marv e bried Anna, merc'h henañ Maria, ha c'hoar henañ Marc'harid. Gwelloc'h e kavas ar grennardez mont da leanez eget dimeziñ, ha pried ebet ken n'en doa ar roue.
Mervel a reas Maria e Kouent an Descalzas Reales, e Madrid, d'ar 26 a viz C'hwevrer 1603.
# Maria Aostria (1531-1581)

Maria Aostria, en alamaneg Maria von Österreich (1531 en Praha - 1581 e kastell Hambach) a oa ur briñsez eus an Tiegezh Habsburg, arc'hdugez Aostria, deuet da vout dugez Jülich, Kleve ha Berg.
Merc'h e oa da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel ha da Anna Jagellon, dimezet e oa da Wilhelm Kleve.

## He bugale

* Marie Eleonore (1550–1608)
    dimezet e 1573 d'an dug Albrecht Friedrich Prusia (1553–1618)
* Anna (1552–1632)
    dimezet e 1574 Pfalzgraf Philipp Ludwig Neuburg (1547–1614)
* Magdalena (1553–1633)
    dimezet e 1579 gant Johann Iañ Zweibrücken (1550–1604)
* Karl Friedrich (1555–1575), Erbprinz
* Elisabeth (1556–1561)
* Sibylle (1557–1627)
    dimezet e 1601 Markgraf Karl Burgau (1560–1618)
* Johann Wilhelm (1562–1609), Dug Jülich, Kleve ha Berg, dimezet div wech:
    e 1585 PriñsezJakobäa Baden (1558–1597)
    e 1599 Priñsez Antonie Loren (1568–1610)
# Maria Aostria (1584-1649)

Maria Aostria (Innsbruck 1584-1649), a oa ur briñsez aostrian, eus an Tiegezh Habsburg, ac'h eas da leanez. Merc'h e oa d'an arc'hdug Ferdinant II Aostria, ha d'e bried italian Anna Caterina Gonzaga, hag a oa merc'h da Guglielmo Gonzaga, dug Mantova, ha da Eleonora Aostria, ur verc'h d'an Impalaer santel Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel.

## Lenn

* (de) : Maria. In: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger, Ueberreuter, Wien 1988, ISBN 3-8000-3247-3, S. 289.