# Meurgan Gilgamech

Meurgan Gilgamech zo ur varzhoneg veurzanevellek eus Mezopotamia hag a zo e-mesk an oberennoù lennegezh koshañ anavezet er bed. Soñjal a ra al lenneien e teu eus un heuliad mojennoù ha barzhonegoù sumerian diwar-benn haroz an istor, Gilgamech roue Uruk, a oa kempennet kalz diwezhatoc'h en ur meurgan akkadek. Ar stumm klokañ zo anavezet hiziv an deiz zo bet miret war 12 tablezenn bri eus levraoueg Asourbanipal, ur roue eus Asiria ar VII$^{vet}$ kantved. E ditl kentañ a oa Hennezh hag a welas an deun (Sha naqba īmuru) pe Dreist an holl rouanez all (Shūtur eli sharrī), a zo ar c'hentañ gerioù eus ar meurgan e stummoù disheñvel.
E-kreiz an danevell e kaver an darempred etre Gilgamech hag e geneil, Enkidu. Enkidu a oa un den gouez krouet gant an doueed da vezañ par Gilgamech, da viret outañ a waskañ keodediz Uruk. Kas a reont da benn asambles kestoù dañjerus hag a laka droug da sevel en doueed. Da gentañ e veajont o-daou betek Menez ar Sedrenn da faezhañ Humbaba, e euzhvil a ward. Diwezhatoc'h e lazhont Tarv ar Baradoz kaset gant an doueez Ichtar da gastizañ Gilgamech da vezañ graet fae warni.
Lodenn ziwezhañ ar meurgan a zanevell ar gest evit an divarvelezh boulc'het gant Gilgamech da-heul marv Enkidu. Gilgamesh a glask deskiñ sekred ar vuhez peurbadus oc'h ober ur veaj hir hag arvarus da gejañ gant haroz divarvel al Liñvadenn Veur, Utnapishtim. En diwezh, ar gerioù lâret da C'hilgamech e-kreiz e gest a ziougan disoc'h e veaj : "Ar vuhez emaoc'h o klask ne gavot nepred. Pa oa krouet Mab-Den gant an doueed e rojont dezhañ ar marv da lod, met ar vuhez a zalc'hjont en o c'herz." Gilgamech, koulskoude, a oa meulet a-c'houdevezh abalamour d'ar savadurioù savet gantañ, hag abalamour m'en doa degaset da Uruk anaoudegezhioù diwar-benn an azeulerezh a oa kollet abaoe pell, a-drugarez d'e gejadenn gant Utnapishtim. Troet eo bet ar meurgan e meur a yezh hag an haroz, Gilgamech, zo deuet da vezañ un haroz eus ar sevenadur poblek.

## Levrlennadur

* Abbé Sauveplane, "Une épopée babylonienne Is-Tu-Bar - Gilgamès" Revue des Religions (1892-1893) war wikisource
* Robert Silverberg, Gilgamesh roi d'Uruk.
* Jean Bottéro, L’Épopée de Gilgameš, le grand homme qui ne voulait pas mourir, Gallimard, coll. « L'aube des peuples », 1992 (ISBN 2-07-072583-9).
* Raymond Jacques Tournay, O.P. et Aaron Shaffer, L’Épopée de Gilgamesh, École Biblique et Archéologique Française et Université Hébraïque de Jérusalem, Les Éditions du Cerf, coll. « Littérature ancienne du Proche-Orient », 1998 (ISBN 2-204-05003-2)
* L’Épopée de Gilgamesh : texte établi d’après les fragments sumériens, babyloniens, assyriens, hittites et hourites. – Traduit de l’arabe et adapté par Abed Azrié. – Paris : Berg International, 2001. – 126 p. – (ISBN 2-911289-34-X).
* L’Épopée de Gilgamesh. - Enrolladenn war ur CD adembannet e 2005, dindan al label Doumtak (NTCD806) : kanaouennoù en arabeg. - Levrig e saozneg hag e galleg. – ISMN 826596028064.
* Forest, Jean-Daniel. – L’Épopée de Gilgamesh et sa postérité : introduction au langage symbolique. – Paris : Paris-Méditerranée, 2002. – 686 p. – (ISBN 2-84272-146-2).
* Léo Scheer : Gilgamesh. 2006. -160p. Editions Léo Scheer.(ISBN 2-7561-0068-4).
* George, Andrew R., trans. & edit. (2003). The Babylonian Gilgamesh Epic: Critical Edition and Cuneiform Texts. England : Oxford University Press. ISBN 0198149220.
* Foster, Benjamin R., trans. & edit. (2001). The Epic of Gilgamesh. New York : W.W. Norton & Company. ISBN 0-393-97516-9.
* Kovacs, Maureen Gallery, transl. with intro. (1985,1989). The Epic of Gilgamesh. Stanford University Press : Stanford, California. ISBN 0-8047-1711-7. Glossary, Appendices, Appendix (Chapter XII=Tablet XII). A line-by-line translation (Chapters I-XI).
* Jackson, Danny (1997). The Epic of Gilgamesh. Wauconda, IL : Bolchazy-Carducci Publishers. ISBN 0-86516-352-9.
* Mason, Herbert (2003). Gilgamesh: A Verse Narrative. Boston : Mariner Books. ISBN 978-0618275649. First published in 1970 by Houghton Mifflin; Mentor Books paperback published 1972.
* Mitchell, Stephen (2004). Gilgamesh: A New English Version. New York : Free Press. ISBN 0-7432-6164-X.
* Sandars, N. K. (2006). The Epic of Gilgamesh (Penguin Epics). ISBN 0141026286 — re-print of the Penguin Classic translation (in prose) by N. K. Sandars 1960 (ISBN 014044100X) without the introduction.
* Parpola, Simo, with Mikko Luuko, and Kalle Fabritius (1997). The Standard Babylonian, Epic of Gilgamesh. The Neo-Assyrian Text Corpus Project. ISBN 951-45-7760-4 (Volume 1) in the original Akkadian cuneiform and transliteration; commentary and glossary are in English.
* Ferry, David (1993). Gilgamesh: A New Rendering in English Verse. New York : Farrar, Straus and Giroux. ISBN 0374523835.

### Levrioù all

* Damrosch, David (2007). The Buried Book: The Loss and Rediscovery of the Great Epic of Gilgamesh. United States of America : Henry Holt and Co.. 315 p. ISBN 0-80508-029-5.
* Jacobsen, Thorkild (1976). The Treasures of Darkness, A History of Mesopotamian Religion. New Haven, Connecticut : Yale University Press. ISBN 0-300-01844-4.
* Tigay, Jeffrey H. (1982). The Evolution of the Gilgamesh Epic. Philadelphia, Pennsylvania : University of Pennsylvania Press. ISBN 0812278054.
* West, Martin Litchfield (1997). The East Face of Helicon: West Asiatic Elements in Greek Poetry and Myth. New York, New York : Clarendon Press. ISBN 0-19-815042-3.

## Liammoù diavaez

* Gallout a reer kavout troidigezhioù eus mojennoù Gilgamech e Sumereg e Black, J.A., Cunningham, G., Fluckiger-Hawker, E, Robson, E., ha Zólyomi, G., The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature, Oxford 1998-.
** Gilgamech hag Huwawa, stumm A
** Gilgamech and Huwawa, stumm B
** Gilgamech and the Bull of Heaven
** Gilgamech and Aga
** Gilgamech, Enkidu and the nether world
** Marv Gilgamech
* Troidigezh klok eus Meurgan Gilgamech gant William Muss-Arnolt (1901)
* The Project Gutenberg eBook, An Old Babylonian Version of the Gilgamesh Epic, by Anonymous, Edited by Morris Jastrow, troet gant Albert T. Clay
* Gilgamesh gant Richard Hooker (wsu.edu)