OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Troad perlativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad perlativel (saoz. perlative case) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma tremen en egor pe en amzer un dra pe un den bennak dre un dra bennak, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "dre" pe "a-hed" e brezhoneg, da skouer:
    "tail" ("ti") "taila-ne" ("a-dreuz an ti")
Implijet e vez gant al lavoukaleveg (lavukaleve), ur yezh papouek ar reter hag ivez e yezhoù komzet en Aostralia, en o zouez ar kuku-yalandjieg (kuku-yalanji) hag ar wambayeg (wambaya) hag ivez e toc'hareg.

## Troadoù tost o ster
### Troadoù all

| Troad | Ster | Skouer | Yezhoù |
| Perlativel | mont a-dreuz pe a-hed | a-dreuz/dre/a-hed an ti | evenkieg | toc'hareg A & B | warlpirieg | yankunytjatjaraeg |
| Prolativel | mont/tremen a-hed ur c'horeenn pe dre un hent | dre an ti | erzyeg | estonieg | finneg | tlingiteg |
| Prosekutivel | mont a-dreuz pe a-hed | a-hed ar straed | groenlandeg |
| Vialis | dre/gant | oc'h implijout an ti/dre an ti/gant an ti | inuktitut |

## Mammennoù:

* ↑ Article "Perlative Case" on the Linguist list wiki
* ↑ Angela Terrill (2003) A Grammar of Lavukaleve, paj. 102,
* ↑ Robert Malcolm Ward Dixon, Australian Languages: their nature and development, page 532, Google books search 2002, 776 pages
* ↑ Rachel Nordlinger (1998) A Grammar of Wambaya, Northern Territory (Australia),

## Gwelit ivez:

* Troad prosekutivel
* Troad instrumentel
* Troad vialis
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad pertingel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad pertingel (saoz.: pertingent case) pe troad stokaat evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "stok ouzh" è "stag ouzh" e brezhoneg.
Implijet e vez an troad pertingel gant an tlingiteg, merket gant al lostger ""-xh. Tri implij pennañ en deus an droad pertingel en tlingiteg:
Da skouer:
    Lingítxh haa sateeyí (lingít) Lingít-xhhaa-sa-tee-ÿi(lingít) Tlingit-PERT1LIES.REN.-(s,-D,-I)-bezañ-ISLAV.(den/tud) "Ni hag a zo Tlingited"
    yaakw yáxh yatee yaakwyá-xhya-tee kanoeneuz-PERTINGEL(0,-D,+I)-bezañ "heñvel (eo e neuz) eo ouzh ur c'hanoe"
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad postdirectivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad postdirektivel (saoz.: postdirective case) evit komz eus un droad, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "war-du" e brezhoneg.
Implijet e vez ral a wezh gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("-хъди"; -qhdi) d'ar stumm ergativel, da skouer:
    "За кIвалихъди зверна"
    za k'waliqhdi zwerna
    "Redek a ris war-du an ti"

## Mammennoù:

* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:

Haspelmath, Par Martin (1993) A Grammar of Lezgian, Walter de Gruyter
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad prosekutivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad prosekutivel (saoz. prosecutive case) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma tremen un dra pe un den bennak a-hed ur c'horeenn pe un hent, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "a-hed", "dre" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad-mañ, heñvel-mik ouzh an troad prolativel, e heneuskareg hag e nenetseg

## Troadoù tost o ster

| Troad | Ster | Skouer | Yezhoù |
| Perlativel | mont a-dreuz pe a-hed | a-dreuz/dre/a-hed an ti | evenkieg | toc'hareg A & B | warlpirieg | yankunytjatjaraeg |
| Prolativel | mont/tremen a-hed ur c'horeenn pe dre un hent | dre an ti | erzyeg | estonieg | finneg | tlingiteg |
| Prosekutivel | mont a-dreuz pe a-hed | a-hed ar straed | groenlandeg |
| Vialis | dre/gant | oc'h implijout an ti/dre an ti/gant an ti | inuktitut |

## Notennoù

* ↑ Tapani Salminen (2008-10-06). Tundra Nenets. Department of Finno-Ugrian Studies, University of Helsinki, Finland. Kavet : 2008-12-30.

## Gwelit ivez:

* Troad prolativel
* Troad vialis
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad perc'hennet

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad perc'hennet (saoz.: possessed case) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ul liamm perc'hennañ etre un dra bennak pe un den bennak hag un dra pe un den all.
Implijet e vez an droad-mañ gant an tlingiteg, disheñvel hec'h implij diouzh hini an droad-perc'hennañ tost he ster outi.

## An droad perc'hennañ hag an droad perc'hennet

Komz a reer eus an droad-perc'hennañ e yezhoù evel ar saozneg da skouer pa vez merket an anv-kadarn a zo perc'henn war un dra bennak kentoc'h evit an anv-kadarn perc'hennet gantañ hag a van amverk, da skouer:
    Peter's house
    Peter$_{-PERC'HENNAÑ}$ house$_{(AMVERK)}$
    "ti Pêr"
En tlingiteg avat e tegouezh ar c'hontrol-mik, da lâret eo e vez merket an anv perc'hennet kentoc'h evit an hini a zo perc'henn warnañ, da skouer:
    Jaan hidí
    Jaan$_{(AMVERK)}$ "hid"$_{-PERC'HENNET}$
    "ti Yann"

## Mammennoù:

Crippen, James A. (2005: 12) The New Tlingit Noun Dictionary
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad postelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad postelativel (saoz.: postelative case) evit komz eus un droad, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "eus" e brezhoneg.
Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("-хъай"; -qhay) d'ar stumm ergativel, da skouer:
Implijet e vez ganti da ster "eus", da skouer:
    "Маса патарихъай атай инсанар"
    masa patariqhay atay insanar
    "Tud (o tont) eus lec'hioù disheñvel"
Implijet e vez ivez da verkañ abeg pe orin an aon pe ar vezh (kevatal da "rak" e brezhoneg), da skouer:
    "Аялдиз вичин бубадихъай кичIе жеда
    ayaldiz vitchin boubadiqhay kitch'e jeda
    "Aon en deus ar bugal rak e dad"

## Mammennoù:

* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:

Haspelmath, Par Martin (1993) A Grammar of Lezgian, Walter de Gruyter
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad postesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad postesivel (saoz.: postessive case) evit komz eus un droad, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "a-dreñv" e brezhoneg.
Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("-хъ"; -qh) d'ar stumm ergativel, da skouer
Ral a wezh e vez implijet an droad-mañ gant he ster rik, da skouer:
    "Вири столдихъ ацукьнава"
    viri stoldiqh atsouqnava
    "Azezet emañ an holl ouzh (d.l.e "a-dreñv") an daol"
    "Вахъ вахт авани?"
    vaqh vac'ht avani
    "Hag an eur ac'h eus?" (d.l.e. "hag amzer ez eus a-dreñv dit?"
    "Захъ маса теклиф ава"
    zaqh masa teklif ava
    "Ur c'hinnig disheñvel am eus"
    "За зи балкIан цIуд хипехъ гана"
    za zi balk'an ts'ud c'hipeqh gana
    "Reiñ a ris ma marc'h hag en eskemm (e resevis) dek penn-dañvad"

## Mammennoù:

* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:

Haspelmath, Par Martin (1993) A Grammar of Lezgian, Walter de Gruyter
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad proksimativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad proksimativel (saoz. proximative case) pe troad tostaat evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed m'emañ un dra pe un den bennak tost ouzh un dra pe un denn all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "tost ouzh"/"nepell diouzh" e brezhoneg.
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad prolativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad prolativel (saoz. prolative case) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma tremen un dra pe un den bennak dre un dra bennak, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "dre" pe "a-dreuz" e brezhoneg, da skouer en morvdeg-erzyeg:
    "кузга" (kouz-ga): "war/dre ur wezenn-bin"
    "велева" (vele-va): "dre ur gêriadenn"
Alies eo bet astennet e ster, deuet da dalvezout "en ur ober gant" pe "oc'h implijout an doare-mañ'n-doare" evit kas un ober da-benn, evel e finneg (prolatiivi), kollet gantañ e ster-rik kentañ, da skouer:
    "posti" ("post") "postitse" ("dre ar post")
    "puhelin" ("pellgomz") "puhelimitse" ("gant ar pellgomz"/"o pellgomz")
    "meri" ("mor") "meritse" ("war vor", d.s. "mont war vor")

## Troadoù tost o ster
### Troadoù all

| Troad | Ster | Skouer | Yezhoù |
| Perlativel | mont a-dreuz pe a-hed | a-dreuz/dre/a-hed an ti | evenkieg | toc'hareg A & B | warlpirieg | yankunytjatjaraeg |
| Prolativel | mont/tremen a-hed ur c'horeenn pe dre un hent | dre an ti | erzyeg | estonieg | finneg | tlingiteg |
| Prosekutivel | mont a-dreuz pe a-hed | a-hed ar straed | groenlandeg |
| Vialis | dre/gant | oc'h implijout an ti/dre an ti/gant an ti | inuktitut |

## An troad prolativel en euskareg

Alies ec'h implijet an hevelep termen "troad prolativel" (eusk. prolatiboa) evit envel un droad implijet en euskereg, merket gant al lostger -tzat pe -tako. Disheñvel-krenn eo implij an traod euskarek-mañ diouzh hini an traod prolativel-rik, hag evit lakaet sklaer an diforc'h eo bet anvet "esivel / translativel", rak talvezout a ra da verkañ ar fed ma vez lakaet un dra da dalvezout evit un dra all en o c'heñveriañ, da skouer:
    hiltzat eman "leuskel anezhe evel ma vijent marv (d.l.e "evel tud varv daoust ha m'int bev")
    lelotzat hartu zuten "e lakaat a rejont da c'henaoueg" (met n'eo ket genaoueg).
Tostoc'h eo an droad instrumentel en euskareg (merket gant al lostger -[e]z) ouzh ster astennet an troad prolativel (suffix -[e]z).

## Mammennoù:

* ↑ Check for example: Ilari Zubiri and Entzi Zubiri's Euskal Gramatika Osoa (Bilbao: Didaktiker, 1995); the declension reference at the website of the Basque Autonomous Government's Institute for Euskaldunization and Alphabetization of Adults (HABE); etc.
* ↑ Jon D. Patrick, Ilari Zubiri: A Student Grammar of Euskara (Munich: Lincom Europa, 2001)
* ↑ Examples (translated from Spanish) given in Luis Baraiazarra's Diccionario 3000 Hiztegia (available online at euskadi.net), under the entry for Spanish "dar" .

## Gwelit ivez:

* Troad prosekutivel
* Troad instrumentel
* Troad vialis
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Zosimus (pab)

Zosimus Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 21 a viz Meurzh 417 |
| Dibenn e baboni | 26 a viz Kerzu 418 |
| En e raok | Inosant Iañ |
| War e lerc'h | Bonifas Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Zosimus (e latin: Zosimus), marvet d'ar 26 a viz Kerzu 418, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 21 a viz Meurzh 417.
# Zorro gris

Zorro gris :
| P. griseus Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Pseudalopex |
| Anv skiantel ||
| Pseudalopex griseus Gray, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar zorro gris (Pseudalopex griseus) a zo ur bronneg bihan eus ar c'herentiad Canidae, anvet ivez louarn Patagonia pe chilla.

## Annez

Bevañ a ra ar zorro gris en Amerika ar Su, dreist-holl en Arc'hantina ha Chile. Graet eo e diriad gant ur riblennad dir war an daou du eus an Andoù etre 17ºS ha 54ºS. En Arc'hantina e kaver ar spesad er rannvro gornôg damgrin. E pep lec'h e kaver anezhañ e Chili ha posupl eo ez eus un nebeud hiniennoù e Perou.
Degaset e oa bet ar zorro gris d'an Inizi Maloù etre 1920 ha 1930 ha niverus ez int en enezenn Beaver hag enezenn Wedell.
Kavout a reer ar zorro gris e meur a endro : eus strouezheg damgrin Arc'hantina betek stepenn yen Patagonia.

## Doareoù

Bihan eo ar zorro gris. Muzuliañ a ra etre 47 ha 50 cm ha pouezañ a ra etre 2.5 ha 4 kg.

## Emzalc'h

En em vagañ a ra ar zorro gris dreist-holl diwar evned, krignerien ha konikled. Gouennañ a ra e fin an diskar-amzer, war-dro miz Meurzh. Ganet e vez ar re vihan goude un dougen daou viz.

## Daveoù

* González del Solar, R. and J. Rau (2004) Pseudalopex griseus. In C. Sillero-Zubiri, M. Hoffman and D. Macdonald (eds.) Canids: Foxes, Wolves, Jackals and Dogs. Gland, Switzerland, IUCN/SSC Canid Specialist Group. Pp. 56-63. (https://web.archive.org/web/20110927122244/http://www.canids.org/species/Chilla.pdf)
* Jiménez et al (2004). Pseudalopex griseus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Kavet war 11 May 2006.
* IUCN (2004): Canids: Foxes, Wolves, Jackals and Dogs
* Ar zorro gris war lioncrusher.com
# Zorraquín

Zorraquín zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
# Zosimus (istorour)

Zosimus a oa un istorour bizantat. Bevañ a rae e Bizantion en amzer an impalaer Flavius Anastasius Dicorus Augustus.
Alvokad an Arc'hant en amzer Teodoz ar Yaouank. Kont e oa, ha difennour ar relijion pagan.
Savet en deus un Historia nea (an impalaerien), e 6 levr, betek ar bloaz 410.
Evit ar pezh a sell istor Breizh, Zosimus a zo bet pouezhus diwar-benn al lec'h dilestradeg Maksim (Magnus Maximus), e 383 : war genoù ar Rhin. (Léon Fleuriot. O.B. p, 266)

## Levroniezh

* François Paschoud : Zosime. Histoire Nouvelle. Tome I. Livres I & II. Belles Lettres Paris. 1971
* Léon Fleuriot : Les origines de la Bretagne. L'Emigration. Payot. 1982
# Zorro

El Zorro zo un haroz e kentañ romant ar skivagner stadunanat Johnston McCulley e 1919. Daou-ugent vloaz goude e tapas brasoc'h brud gant ar filmoù skinwel Zorro, anezho 80 rann a 25 munut, rannet etre daou goulzad, produet gant ar studioioù Disney etre 1957 ha 1961. E gwenn ha du e oa ar filmoù-se a-raok bezañ dazlivet e 1992. E 1965 e oant bet skignet e Frañs evit ar wezh kentañ. A-hend-all ez eus produet un daou-ugent film bennak gant Zorro evit ar sine.
Talvout a ra anv an haroz kement ha louarn e kastilhaneg. Ur justisour masklet eo Zorro, gwisket e du penn-kil-ha-treid, ha stourm a ra ouzh an direizhded a vez graet diehan d'ar bobl baour e Kalifornia spagnol an xix$^{vet}$ kantved.
Pa ne vez ket Zorro o vont d'ar pevar lamm ruz war kein e varc'h du, Tornado e anv pe oc'h en em gannañ ouzh ur mac'homer bennaket e vez o pourmen e galite e gwarnizon Monterey, nepell a-walc'h diouzh Los Anjelez, dilhad kran gantañ. Ur gwaz yaouank eus pinvidiien ar vro eo, distro eus Bro-Spagn ma oa aet di d'ober e studi. Goût a ra kontañ kaer d'ar merc'hed. Don Diego de la Vega eo e wir anv ha mab eo da Don Alejandro de la Vega, un aotroù a orin spagnat, mestr ur plas bras, a vez doujet gant an holl er vro. Klask a ra Don Diego chom hep diskouezhañ e oar diouzh ar c'hlezeta ha eñ ha'n em lakaat da zen dizesk war-wel d'an dud, tuet d'ar sonerezh zoken. Bernardo a vez oc'h ober mevel gantañ ha eñ fidel ha mut. Diskouezhañ a ra hennezh bezañ bouzar evit selaou an dud en dez da spiañ hep goût dezho e kompren mat ar pezh a lâront. Ne c'hwit ket ar justisour war e dro d'ober al lu gant ar serjant Garcia e gof bras a vez kaset war e lerc'h gant komandant ar gwarnizon, un den fall ha didruez anezhañ. Lezel a ra Zorro e verk war e lerc'h; ur Z a venn lâret Zorro hag a skriv gant beg e gleze…

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn gouestlet da Zorro
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zosterops maderaspatanus

Zosterops maderaspatanus :
| Zosterops maderaspatanus, luc'hskeudennet e Diana (Madagaskar). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Zosteropidae |
| Genad : | Zosterops |
| Anv skiantel ||
| Zosterops maderaspatanus kentanv : Motacillla maderaspatana (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zosterops maderaspatanus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Zosteropidae.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Zosterops maderaspatanus anjuanensis, en Anjouan (reter-kreiz Komorez),
* Z. m. comorensis, e Mohéli (kreisteiz-kreiz Komorez)
* Z. m. maderaspatanus, e Madagaskar hag Inizi Glorieuses (er-maez da walarn Madagaskar),
* Z. m. menaiensis, en atoll Cosmoledo hag Astove (mervent Sechelez),
* Z. m. voeltzkowi, en Enez Europa, (er-maez da vervent Madagaskar).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Zosterops maderaspatanus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yezhoù nikobarek

Un isrumm eus ar yezhoù monek-kmerek eo ar yezhoù nikobarek ennañ 6 yezh tost-tre an eil d'eben komzet gant tro-dro da 30.000 den en Inizi Nikobar en India.
Ar c'hareg Inizi Nikobar eo ar yezh nikobarek muiañ komzet.
Un toullad yezhoù eus familh ar yezhoù monek-kmerek ar yezhoù nokibarek, enni c'hwec'h yezh digenvez tost-kenañ an eil d'eben.
Komzet e vez ar yezhoù nikobarek gant tro-dro da 30.000 den en Inizi Nikobar en India.
Setu roll ar yezhoù nikobarek:
* Tchaoreg(chaura)
* Tereseg (teressa)
* Bompokeg (bompoka)
* Yezhoù nikobarek ar su
** Kondouleg (condul)
** Nikobareg uhelañ (great nicobar)
** Nikobareg izelañ (little nicobar)
** Miloeg (milo)
** Sambelongeg (sambelong)
** Tafwapeg (tafwap)
* Yezhoù nikobarek ar c'hreiz
** Kamorteg (camorta)
** Katchaleg (katchal)
** Nankaoreg (nancowry)
** Trinkouteg (trinkut)
* Chompengeg (shom peng)
* Kareg (car): ar yezh nikobarek a vez graet ar muiañ ganti

## Gwelet ivez

* Yezhoù monek-kmerek
* Yezhoù digenvez
# Yezhoù nimbarek

Un isskourr eus ar yezhoù lekoek-nimbarek komzet e Nigeria, Kameroun, Tchad, Soudan ar Su ha Republik Kreizafrika eo ar nimbarek (nimbari).

## Gwelet ivez

* Yezhoù adamawek
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Yezhoù nilotek

Un is-skourr eus ar yezhoù kirek eo ar yezhoù nilotek.
Setu penaos e vez isrenket ar yezhoù er familh-yezhoù-mañ :
* yezhoù nilotek ar reter, evel an tourkaneg hag ar masaieg ;
* yezhoù nilotek ar su, evel ar yezhoù kalendjinek hag an datougeg ;
* yezhoù nilotek ar c'hornôg, evel ar yezhoù louoek, an nouereg hag an dinkeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kirek
* Yezhoù nilez-saharek

## Levrlennadur

* (en) Alan Barnard & Jonathan Spencer : Encyclopedia of Social and Cultural Anthropology, Routledge, 1996 (ISBN 978-0-415-09996-7)
# Yezhoù nilotek ar reter

Un isskourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar reter.
Genidik eus Soudan ar Su ec'h eas takad ar yezhoù-mañ kalz war ledanaat ha bremañ e vezont komzet en Afrika ar Reter o vont eus ar C'heheder betek douaroù-uhel Tanzania.
Setu roll ar yezhoù en isskourr-mañ:
* Yezhoù bariek
* Yezhoù teskoek-lotoukoek-maek:
** Yezhoù tesoek-tourkanek (pe yezhoù atekerek)
*** Tesoeg
*** Tourkaneg
*** Karimodjongeg
** Yezhù lotoukoek-maek:
*** Yezhoù lotoukoek
**** Lotoukoeg
**** Lopiteg
**** Lokoyeg
**** Dongotonoeg
*** Yezhoù ongamoek-maek
**** Ongamoeg
**** Yezhoù maek
***** Masaieg
***** Kamouseg
***** Sambouroueg

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù nipodek

Nipodek - :
| Douaroniezh: | Amerika ar Su |
| Renkadur genel: | Un isskour eus ar Yezhoù witotoek |
| Disrannadurioù: | — |
Un isskourr eus ar yezhoù witotoek rik eo ar yezhoù nipodek (saozneg: Nipode), ennañ 1 yezh komzet e Su Amerika e Perou:

## Gwelet ivez

* Yezhoù witotoek
* Yezhoù okainek-witotoek rik
# Yezhoù nilotek ar su

Un is-skourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar su, komzet e kornôg Kenya ha norzh Tanzania dreist-holl hag ivez en Ouganda.
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ e daou vloc'had c'hoazh:
* Yezhoù kalendjinek
* Yezhoù tatogek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù newarek

Ur isskourr eus ar yezhoù mahakirantiek eo ar yezhoù newarek, ennañ ur yezh nemetken:

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù himalayek
# Yezhoù nigerek-kongoek

Unan eus familhoù-yezhoù pennañ ar bed eo ar yezhoù nigerek-kongoek e-keñver an niver a dud a ra gante, brasder an takad ma vezont komzet hag ivez an niver a yezhoù enni.
Etre ar perzhioù boutin a gaver kenetreze e ranker lâret e vez renket an anvioù-kadarn e klasoù gant an holl yezhoù nigerek-kongoek hag implijout a reont ivez holl gwitibunan tonennoù, peurliesañ div pe deir zonenn met a-wechoù ivez peder.
Setu penaos e vez renket peurliesañ ar yezhoù nijerek-kongoek pennañ:
* Yezhoù kordofanek: (su Soudan)
* Yezhoù mandeek (Afrika ar C'hornôg)
** Bambareg (Mali)
** Soninkeg (Mali dreist-holl met ivez Senegal ha Maouritania)
* Yezhoù atlantel
** Wolofeg (Senegal)
** Fouleg (a-hed ar Sahel)
* Yezhoù idjoek (Nigeria)
** Idjoeg
** Defakeg.
* Yezhoù dogonek (Mali)
* Yezhoù senoufoek (Aod an Olifant ha Mali dreist-holl)
** Senarieg
** Soupyireg
* Yezhoù gourek (Ghana dreist-holl met ivez Aod an Olifant, Togo, Burkina Faso ha Mali)
** Dagbaneg (Ghana)
* Yezhoù adamawek-oubangek
** Sangoeg (Republik Kreiz Afrika)
* Yezhoù krouek: (Afrika ar C'hornôg)
** Beteeg
** Nyabweg
** Dideg
* Yezhoù kwaek
** Yezhoù akanek (Ghana)
** Yezhoù gbeek (Ghana, Togo, Benin ha Nigeria)
*** Eweeg
* Yezhoù benouek-kongoek
** Yezhoù bantouek
*** Swahilieg
** Yoroubeg (Nigeria)
** Igboeg (Nigeria)

## Liammou diavaez:

* Ethnologue
# Yezhoù nilez-saharek

Ur familh-yezhoù komzet en Afrika eo ar yezhoù nilez-saharek, komzet gant tro-dro da 11 milion a dud (1987) e lodennoù uhelañ ar stêrioù Tchari hag an Nil.
Kalz a diforc'hoù ez eus etre ar yezhoù er familh-mañ, isrenket e meur a skourr hag a is-skourr, ha n'eo ket gwall-sklaer c'hoazh penaos e tlefe bezañ renket pep yezh er familh-mañ ez-resis.
Setu an doare-renkañ nevesañ hag ivez an hini gant ar muiañ a vunudoù:
* Yezhoù bertek
* Yezhoù soudanek
** Yezhoù soudanek ar c'hreiz
*** Yezhoù krechek
** Yezhoù soudanek ar reter
*** Yezhoù komouzek
*** Yezhoù kounamek
*** Yezhoù saharek-sahelek
**** Yezhoù saharek
**** Yezhoù sahelek
***** Yezhoù fourek
***** Yezhoù treuz-sahelek
******* Yezhoù songayek
******* Yezhoù mabanek
******* Yezhoù narek
******* Yezhoù astaborek ar c'hornôg
******** Yezhoù nubiek
******** Yezhoù tamek
******* Yezhoù kirek-abaiek
******** Yezhoù jebelek
********* Yezhoù jebelek ar reter (tabiek)
******** Yezhoù kirek
********* Yezhoù temeinek
********* Yezhoù dadjouek
********* Yezhoù sourmek-nilotek
********** Yezhoù sourmek
********** Yezhoù nilotek
******* Yezhoù roubek

## Liammoù diavaez:

* Ethnologue
* Teuliad diwar-benn ar yezhoù nilez-saharek gant Roger Blench
# Yezhoù nilotek ar c'hornôg

Un is-skourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar c'hornôg komzet war un takad ledan o vont eus su Soudan betek suKenya o treuziñ Ouganda ha betek ma vez komzet ar yezhoù luooek e su Kenya.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù en is-skourr-mañ:
* Yezhoù dinkek-nouerek
** Nouereg (nuer)
** Reeleg (reel pe atuot)
** Dinkeg (dinka)
* Yezhoù louoek (luo)
** Yezhoù louoek an norzh
*** Chilloukeg (shilluk)
*** Anouakeg (anuak)
*** Djoureg (jur pe luwo)
*** Tourieg (thuri)
*** Borbelandeg (bor belanda)
*** Bourouneg (burun)
*** Mabaneg (mabaan)
*** Djoumdjoumeg (jumjum)
*** Parieg (päri)
** Yezhoù louoek ar su
*** Adoleg (adhola)
*** Koumameg (kumam)
*** Labworeg (labwor)
*** Lwoeg (lwo)
*** Atcholeg (acholi)
*** Langoeg (lango)
*** Aloureg (alur)
*** Dolouoeg (dholuo)

## Liammoù diavaez

* Ethnologue

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilotek
* Yezhoù nilez-saharek
# 1234

Diwar-benn bloavezh 1234 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1234

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1234
# 1237

Diwar-benn bloavezh 1237 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1237

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1237
# 1235

Diwar-benn bloavezh 1235 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1235

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1235
# 1236

Diwar-benn bloavezh 1236 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1236

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1236
# 1240

Diwar-benn bloavezh 1240 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Diwar urzh an dug Yann I$^{añ}$ eo argaset an holl Yuzevien eus ar vro. Diberc'hennet int eus o holl vadoù.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1240

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1240
# 1232

Diwar-benn bloavezh 1232 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1232

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1232
# 1233

Diwar-benn bloavezh 1233 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1233

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1233
# 1238

Diwar-benn bloavezh 1238 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

* Dafydd ap Gruffudd, priñs Gwynedd ha priñs Kembre (m. 1283)
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1238

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1238