OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Konted ha duged Anjev

Setu ul listenn a ginnig konted ha duged Anjev.

## Pa ne vezent ket anvet dre hêrezh

* Sant Lezin, pe Licinius ( war-dro 587-592)
* Eudes d'Orléans († 834)
* Lambert II Naoned, kont Naoned ha kont Anjev († 852)

## Pa vezent anvet dre hêrezh
### Roperzhien

* Roperzh Teurgn
* Odo Iañ, roue ar Franked

### Ingelgerizien

Anvet eo al lignez diwar anv Ingelger.
* Ingelger (war-dro 840 † 886), beskont Angers en 880
* 930-942 : Foulk Iañ, lesanvet Foulk ar Rouz, († war-dro 942)
* 942-958 : Foulk II († 11 a viz Du 958)
* 958-987 : Jafrez Iañ († 987), lesanvet Grisegonelle
* 987-1040 : Foulk III († 1040) lesanvet Foulk Nerra
* 1040-1060 : Jafrez II (kont Anjev) († 1060) lesanvet Jafrez Martel

### Tiegezh Plantagenêt

* 1060-1068 : Jafrez III, lesanvet Jafrez Barvek, († après 1096)
* 1068-1109 : Foulk IV, lesanvet Foulk Rekin (1043-1109)
** Jafrez IV, lesanvet Jafrez Martel (†1106)
* 1109-1129 : Foulk V, roue Jeruzalem (1095-1143)
* 1129-1151 : Jafrez V (1113-1151)
* 1151-1189 : Herri II (Bro-Saoz), roue Bro-Saoz (1133 † 1189)
** 1156-1158 : Jafrez VI (1134 † 1158)
** 1169-1183 : Herri Yaouank (1155 † 1183
* 1189-1199 : Richarzh Iañ, lesanvet Kalon Leon, roue Bro-Saoz (1157 † 1199)
* 1199-1204 : Yann Dizouar (1167 † 1219)

### Kentañ tiegezh Kapesianed Anjev

* Jean de France (1219 † 1232), mab da Loeiz VIII, roue Bro-C'hall, ne renas ket,
* 1246-1285 : Charlez Iañ (1226 † 1285), a voe roue Sikilia, ha roue Naplez, a oa breur dezhañ
* 1285-1290 : Charlez II (1254 † 1309), roue Naplez, mab da Charlez Iañ
** e 1290, e roas Anjev en argouroù d'e verc'h a zimezas da Charles de Valois
* 1290-1299 : Marc'harid (1273 † 1299), merc'h da Charlez II, dimezet da
** 1290-1325 : Charles III de Valois (1270 † 1325), mab da Fulup III, roue Bro-C'hall
** 1325-1328 : Fulup Valois (1293-1350), fils des précédents.
** En 1328 e teuas Philippe de Valois da vout Roue Bro-C'hall (Philippe VI) ha staget Anjev gantañ ouzh Bro-C'hall
* 1332-1350 Yann II (1319-1364) da vout Roue Bro-C'hall da varv e dad Philippe VI

### Eil tiegezh Kapeted Anjev

* 1350-1384 : Loeiz Iañ (1339-1384), Roue Sikilia ha Jeruzalem, kont Provañs, mab da Yann II Bro-C'hall, roue Bro-C'hall, ha mab-bihan da Fulup VI Bro-C'hall
* en 1360 eo savet Anjev da zugelezh;
* 1384-1417 : Loeiz II (1377-1417), Roue Sikilia ha Jeruzalem, kont Provañs
* 1417-1434 : Loeiz III (1403-1434), Roue Sikilia ha Jeruzalem, kont Provañs
* 1434-1480 : René Iañ Anjev (1409-1480), Roue Naplez, dug Bar, kont Provañs, Roue Sikilia ha Jeruzalem, hag Aragon, dug Loren
* 1480-1481 : Charles IV (1436-1481), Roue Sikilia ha Jeruzalem, kont Provañs, mab da Charlez, kont Maine, ha mab-bihan da Loeiz II;
Goude marv Charlez IV, e voe staget dugelezh Anjev ouzh kurunenn Bro-C'hall.

## Pennadoù kar

* Konted ha duged Europa
* Konted Anjev
* Marc'harid Anjev
# Kontelezh

Ur gontelezh a oa un tiriad renet gant ur c'hont, en anv ur roue pe un dug. Bremañ e talvez kement hag ur rann velestradurel en Aostralia, Kanada, ar Rouantelezh-Unanet hag en SUA.
Shire eo ar ger saoznek hengounel, diwar an hensaozneg scir hag a zo deveret diouzh ar c'hengermaneg skizo, "karg ofisiel". County a zeu eus ar galleg comté, implijet e vez abaoe aloubidigezh Bro-Saoz gant an Normaned e 1066.

## Yezhoù all

* e saozneg : county, ral a wech countship, hag ivez earldom ; alies e vez troet shire gant kontelezh ivez,
* e katalaneg hag okitaneg : comtat,
* e galleg : comté,
* e spagnoleg : condado,
* en alamaneg :Grafschaft.

## Breizh

* Kontelezh Naoned
* Kontelezh Roazhon
* Kontelezh Leon

## Broioù all

* Kontelezh Anjev
* Kontelezhioù ha Keodedoù Kembre
# Kontelezh An Cabhán

Kontelezh An Cabhán (Contae an Chabháin en iwerzhoneg ha County Cavan e saozneg) zo ur gontelezh e hanternoz Iwerzhon, en Ulaidh, met er Republik emañ ha neket e Norzhiwerzhon. An Cabhán (Cavan) eo kêr-benn ar gontelezh. 63 961 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da 73 183 (2011).
# Kontelezh An Clár

Kontelezh An Clár (Contae An Chláir en iwerzhoneg ha County Clare e saozneg) zo ur gontelezh e kornôg Iwerzhon. Inis (Ennis) eo kêr-benn ar gontelezh. 110 800 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da 117 096 (2011).
# Kensonenn drekkevig dre fic'hal mouezhiet

| LFE – niverenn | 104 (135) |
| LFE – unicode | ʤ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | dZ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekkevig dre fic'hal mouezhiet treuzskrivet [d͡ʒ] (kent: [ʤ]) hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 104.
Treuzskrivet e vez ivez a-wezhoù: [dʒ], [ǰ], [ǧ], [ǯ], [dž] ha [cz].
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ma vez distaget war un dro ar gensonenn kevig dre serriñ mouezhiet ([d]) hag ar gensonenn drekkevig dre daravat mouezhiet ([ʒ]).
E brezhoneg e vez kavet e rannyezhoù 'zo komzet e Bro-Wened, d.s. Gwened [d͡ʒw:ened] e lec'h [gw:ened].

## Skouerioù

* Albaneg: xham, "gwer"
* Amhareg: እንጀራ ənǧära, "injera"
* Arabeg: جدا, "-tre"
* Armenieg ar C'hornôg: ճանճ, "kelienn"
* Katalaneg: viatje [biˈaʤə], "beaj"
* Kroateg: džem, "koatigell"
* Tchetcheneg: джерво, "maouez bet dimezet dija"
* Kopteg: ϫⲉ, "an dra-se"
* Tchekeg: léčba, "pleustradur"
* Faeroeg: gestir, "kouvidi"
* Galleg: jean, "bragoù jeans"
* Jorjieg: ჯიბე, "godell"
* Alamaneg: Dschungel [ʤʊŋəl], "jañglenn"
* Goemaieg: ǯaan [ʤaːn], "kevelled"
* Italianeg: gemma ['ʤɛmːa], "maen-prizius"
* Kabileg: lj̗Iran [lʤiran], "an amezeien"
* Kirgizeg: жаман [ʤaman], "fall"
* Languedokeg: jove [ˈʤube], "yaouank"
* Lojbaneg djica [ʤiʃa], "c'hoant"
* Makedonieg: џемпер ['ʤɛmpɛr], "stammenn"
* Mantchoueg: juwe‎ [ʤuwe], daou"
* Pachtoueg: جګ‎ [ʤeg], "uhel"
* Perseg: ﺎ‎ﺠ‎ﮐ‎ [koʤɒ], "pelec'h"
* Portugaleg Brazil: grande [gɾɐ̃ʤi ], "bras"
* Provañseg: genolh [ʤeˈnuj], "glin"
* Roumaneg: ger [ʤer], "riell"
* Gouezeleg Skos: Dia [ʤia], "Doue"
* Slovakeg: džús [ʤuːs], "chug"
* Somalieg: joog [ʤoːg], "paouez"
* Turkeg: yatırımcı [jɑ̟t̪ɯɾɯmʤɯ], "gronnour"
* Turkmeneg: jar [ʤɑ̟r], "kanienn"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekkevig
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn dre fic'hal
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn drekstaon dre dostaat

| LFE – niverenn | 154 |
| LFE – unicode | ɰ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | M\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ɰ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 154.
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.
A-wezhoù e vez implijet arouezenn ar gensonenn drekstaon dre daravat mouezhiet ([ɣ]) gant ur diakritek evit merkañ an izelaat e-lec'h an arouezenn [ɰ]

## Skouerioù

| Yezh | Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Tsalagieg | Tsalagieg | ᏩᏥ/wa-tsi | | 'sellet' |
| Iwerzhoneg | Iwerzhoneg | naoi | [n̪ˠɰiː] | 'nav' |
| Japaneg | Japaneg | 私/watashi | [ɰataɕi] | 'me' |
| Koreaneg | Koreaneg | 의자/uija | [ɰiʤa] | 'kador' |
| Spagnoleg | Spagnoleg | pagar | | 'paeañ' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekstaon
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn drekstaon dre serriñ divouezh

| LFE – niverenn | 109 |
| LFE – unicode | k |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | k |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre serriñ divouezh treuzskrivet [k] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 109.
Kavet e vez stank-tre ar fonenn [k] e yezhoù ar bed ha gant an darn vrasañ anezhe e vez implijet un doare [t] d'an nebeutañ evel fonem ha lies gwezh e kaver yezhoù, da skouer an holl yezhoù indez-aryek komzet en India en o zouez an hindeg, ma vez implijet gante meur a doare [k] disheñvel enebiet an eil re ouzh ar re all war al live fonologel, da skouer un [k] plaen enebiet ouzh un [k] c'hwezhet.
E yezhadur ar brezhoneg emañ liammet ar fonem-mañ ouzh ar e fonem mouezhiet par [g] dre ar c'hemmadurioù dre vlotaat hag ouzh ar fonem ruz [χ/h] dre ar c'hemmadur dre c'hwezhañ (sellit ivez ouzh ar pennad: "Dereziadur kensonennel"):
    [k] > [g]
    "ki" > "da gi"
    [k] > [χ]
    "ki" > "ar c'hi"
Hervez reolennoù fonotaktikel ar brezhoneg e vez divouezhiet atav, evel an holl kensonennoù dres serriñ hag ivez ar c'hwibanennoù, e dibenn ur ger pe c'hoazh dirak ur gensonenn divouezh all (sellit ouzh ar pennad: "Liveadur").

## Doareoù resis

| LFE | Deskrivadur |
| k | plaen |
| kʰ | c'hwezhet |
| kʲ | staonkaet |
| kʷ | gweuzet |
| k˺ | didarzh |
| kʼ | dre strakal |

## Skouerioù

* Brezhoneg ki [ki:]
* Abc'hazeg: ақалақь, "ar gêr"
* Ahtnaeg: gistaann, "c'hwec'h"
* Arabeg: ﻛﺎﻥ [kæːnæ], "bezañ"
* Bulgareg: как, "penaos"
* Tchekeg: kost, "askorn"
* Gallegh: cabinet, "burev"
* Finneg: kakku, "gwastell"
* Jorjieg: ქვა, "maen"
* Alamaneg: Käfig, "kaoued"
* Gresianeg: κακαβιά, "soubenn pesk"
* Hungareg: akkor, "neuze"
* Italianeg: casa, "ti"
* Japaneg: 鞄 (kaban), "sac'h-dorn"
* Pachtoueg: ﻛﺎﻝ [kɑl], "bloaz"
* Poloneg: kość, "askorn"
* Portugaleg: corno, "korn"
* Ruseg: короткий, "berr"
* Spagnoleg: casa, "ti"
* Svedeg: ko, "buoc'h"
* Turkeg: kulak, "skouarn"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekstaon
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn divouezh
# Kensonenn drekstaon dre serriñ mouezhiet

| LFE – niverenn | 110 |
| LFE – unicode | ɡ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | g |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre serriñ divouezh treuzskrivet [g] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 110.
En un doare strizh e rankfer ober atav gant ar stumm "" hervez reolennoù al LFE met aotreet emañ ivez ober gant ar stumm "" ivez mar bez ezhomm.
Dres evel ar fonenn [p] e vank ar gensonenn [g] e 10% eus holl yezhoù ar bed, ha mankout a raent int-i o div en arabeg unvan hag ar c'heteg. Daoust ha m'emañ kreizennet ar yezhoù ma vank enne ar gensonenn [p] tro-dro d'ar Sahara avat e kaver yezhoù hepte ar gensonenn [g] e meur a lec'h disheñvel dre ar bed.
E yezhadur ar brezhoneg emañ liammet ar fonem-mañ ouzh ar e fonem ruz [χ/h] dre ar c'hemmadurioù dre vlotaat hag ouzh ar fonem divouezh par [k] dre ar c'hemmadur dre galetaat (sellit ivez ouzh ar pennad: "Dereziadur kensonennel"):
    [k] < [g]
    "ganedigezhi" > "ho kandedigzh"
    [g] > [χ]
    "gar" > "divc'har"
Hervez reolennoù fonotaktikel ar brezhoneg e vez divouezhiet atav, evel an holl kensonennoù dres serriñ hag ivez ar c'hwibanennoù, e dibenn ur ger pe c'hoazh dirak ur gensonenn divouezh all (sellit ouzh ar pennad: "Liveadur").

## Doareoù resis

| LFE | Deskrivadur |
| ɡ | plaen |
| ɡʱ pe ɡ̈ | sourrus |
| ɡʲ | staonkaet |
| ɡʷ | gweuzet |
| ɡ̚ | didarzh |
| ɡ̊ | laosk |

## Skouerioù

* Brezhoneg: greun
* Abc'hazeg: ажыга, "rañv"
* Arabeg Egipt: راجل, "gour"
* Tchekeg: gram, "gram"
* Galleg: gain, "gounidoù"
* Jorjieg: გული, "kein"
* Alamaneg: Lüge, "gaou"
* Gresianeg: γκολφ, "golf"
* Hungareg: engedély, "aotre"
* Italianeg: fegato, "avu"
* Japaneg: がん (gan), "krign-bev"
* Poloneg: gęsty, "tev"
* Portugaleg: língua, "teod"
* Ruseg: голова, "penn"
* Somalieg: gaabi, "berraat"
* Spagnoleg: ángulo ['aŋɡulo], "korn"
* Turkeg: göl, "lenn"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekstaon
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn genoù

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn genoù (saoz.: oral consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ma vez leusket an aer da redek dre ar genoù keit ha ma vez damstanket an aer ha/pe harzet outañ a vont kuit dre stokat pe tostaat an teod stok ouzh un organ fonadur bennak.
Enebiet e vez ar c'hensonennoù genoù ouzh ar c'hensonennoù fri ma vez lakaet an aer da redek dre ar fri.
Kensonennoù genoù eo an darn vrasañ eus ar c'hensonennoù implijet gant yezhoù ar bed.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn fri
# Kensonenn drekkevig dre fic'hal divouezh

| LFE – niverenn | 103 (134) |
| LFE – unicode | tʃ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | tS |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekkevig dre fic'hal divouezh treuzskrivet [t͡ʃ] (kent: [ʧ]) hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 103.
Treuzskrivet e vez ivez a-wezhoù: [tʃ], [t̠ʃ], [c], [č], [ch], [tc], [tš], [cs] ha [cz].
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ma vez distaget war un dro ar gensonenn kevig dre serriñ divouezh ([t]) hag ar gensonenn drekkevig dre daravat divouezh ([ʃ]).
Peurliesañ e vez implijet ivez an hevelep arouezenn [t͡ʃ] evit treuzskrivañ ar gensonenn kevig-staon dre fichañ divouezh a ranke bezañ treuzskrivet /ʨ/ en un doare resis kavet er sinaeg mandarinek, er ruseg, er japaneg hag en taieg.
E brezhoneg e vez kavet e rannyezhoù 'zo komzet e Bro-Wened, d.s. ket [t͡ʃɛt] e lec'h [kɛt].

## Skouerioù

| Yezh | Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Albaneg | Albaneg | çelur | [tʃɛluɾ] | 'digor' |
| Aleuteg | Aleuteg | chamĝul | [tʃɑmʁul] | 'gwalc'hiñ' |
| Amhareg | Amhareg | አንቺ | [antʃi] | 'te' (benel) |
| Azeri | Azeri | Əkinçi | | 'an ararer' |
| Euskareg | Euskareg | txalupa | [tʃalupa] | 'bag' |
| Tchekeg | Tchekeg | morče | ? | 'pemoc'h-indez' |
| Kopteg | Kopteg | ϭⲟϩ | | 'touchañ' |
| Esperanteg | Esperanteg | ĉar | | 'peogwir' |
| Faeroeg | Faeroeg | tjørn | | 'lenn' |
| Jorjieg | Jorjieg | ჩრდილოეთი | ? | 'norzh' |
| Italianeg | Italianeg | ciao | [tʃao] | 'salut' |
| Saozneg | Saozneg | bleach | [bliːtʃ] | 'dour javel' |
| Hungareg | Hungareg | csap | | 'skeiñ a ra' |
| Kitcheg | Kitcheg | K'iche' | | 'kitcheg' |
| Malteg | Malteg | bliċ | | 'dour javel' |
| Norvegeg | Norvegeg | kjøkken | | 'kegin' |
| Portugaleg Brazil | Portugaleg Brazil | presidente | [pɾeziˈdẽtʃi] | 'prezidant' |
| Roumaneg | Roumaneg | cer | | 'neñv' |
| Gouezeleg Skoz | Gouezeleg Skoz | slàinte | [slaːntʃə] | 'yec'hed' |
| Serbeg | Serbeg | [Чоколада/čokoláda | | 'chokolad' |
| Slovakeg | Slovakeg | kľúč | [klʲuːtʃ] | 'alc'hwez' |
| Spagnoleg | Spagnoleg | chafar | | 'plaenaat' |
| Turkeg | Turkeg | uçak | | 'karr-nij' |
| Oubic'heg | Oubic'heg | [tʃəbʒəja] | [tʃəbʒəja] | 'pepr' |
| Ukraineg | Ukraineg | чи | ʧɪ | 'kennebeut', 'pe' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekkevig
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn dre fic'hal
* Kensonenn divouezh
# Kensonenn etredent

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn etredent (saoz.: interdental consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an teod hag an dent da lec'h distagañ pennañ, da lâret e vez silet lavnenn an teod etre an dent ha stekiñ a ra ouzh an dent.
Diforc'het e vez ar c'hensonneoù etre dent diouzh ar c'hensonennoù dent dre ma vez distaget ar c'hensonennoù etredent dre silañ an teod etre an dent, kit ha ma stok an teod ouzh kein an dent uhelañ pa vez distaget ur gensonenn dent.
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetik etrbroadel e c'heller implijout ur sin diakritek ispisial evit diskwel emañ distaget etre an dent ur gensonenn bennak, da skouer [n̪͆], daoust ha ma vez implijet aliesoc'h ar sin a dalvez da verkañ kensonennoù kevig dirak, da skouer [n̟].
Daoust ha ma vez deskrivet ar sonennoù [ð, θ] kavet er c'hembraeg (skrivet <th> ha <dd>) hag ar saozneg (skrivet <th> o-div) da skouer, evel kensonennoù dre daravat etredent, da lâret eo /ð̟, θ̟/, e gwirionez e vezont distaget peurliesañ evel kensonennoù dent.
Ral a wezh e vez implijet kensonennoù etredent rik gant yezhoù ar bed evel fonemennoù ha mar bez anezhe ne vezont ket enebiet ouzh ar kensonennoù dent war ar live fonemek.
Kavet e vez un [l̟] etredent e rannyezhoù italianek 'zo hag e darn vrasañ yezhoù Aostralia e kaver kensonenoù etredent rik distaget gant lavnenn an teod skrivet th, nh hag ivez a-wezhoù lh.

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn drek-logigoù

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn drek-logigoù (saoz.: postalveolar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti diadreñv al logigoù dent da lec'h distagañ pennañ, da lâret eo e stok pe e tosta korf an teod etre al logigoù dent hag ar staon.
Setu ar c'hensonennoù drek-logigoù pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
| LFE | Deskrivadur | Skouer | Skouer | Skouer | Skouer |
| LFE | Deskrivadur | Yezh | Stumm skrivet | LFE | Ster |
| | Drek-logigoù dre daravat divouezh | saozneg | ship | [ʃɪp] | "bag" |
| | Drek-logigoù dre daravat mouezhiet | saozneg | vision | [vɪʒən] | "gweled" |
| | Drek-logigoù dre fic'hal divouezh | # | chip | [tʃɪp] | "skilhenn" |
| | Drek-logigoù dre fic'hal mouezhiet | saozneg | jug | [dʒʌg] | "picher" |
| | klik logigoù (divouezh) | namaeg | !oas | [k͡!oas] | "kleuz" |

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn drekstaon dre entarzhañ mouezhiet

| LFE – niverenn | 166 |
| LFE – unicode | ɠ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | g_< |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre entarzhañ mouezhiet treuzskrivet [ɠ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 166.

## Skouerioù

* Sindeg: ڳرو, "pounner"
* Zouloueg: ukuza, "dont"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekstaon
* Kensonenn dre entarzhañ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn drekstaon dre strakal

| LFE – niverenn | 109 + 401 |
| LFE – unicode | kʼ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | k_> |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre strakal treuzskrivet [kʼ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 109 + 401 (sin diakritek).
Divouezh eo an holl gensonennoù dre strakal.

## Skouerioù

* Abc'hazeg: d.s. акы [aˈkʼə], "unan"
* Yezhoù etiopek, d.s. amhareg ha tigreeg;
* Arabeg ar su a-vremañ
* Ketchwaeg: fonemoù disheñvel eo /k/, /kʰ/ ha /kʼ/;

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn drekstaon
* Kensonenn dre strakal
* Kensonenn divouezh
# Lagoa Santa

Lagoa Santa zo anv div gumun e Brazil.
* Lagoa Santa, e Minas Gerais
* Lagoa Santa, e Goiás.
# Lagoa dos Patos

Al Lagoa dos Patos eo lenn vrasañ Brazil e stad Rio Grande do Sul. Ul lenn hir eo a-hed aod ar Meurvor Atlantel, 265 km hed zo dezhi, hag ur gorread 10.144 km².

## Istor

Dont a rafe an anv eus ar bobl amerindian a oa o chom e Rio Grande do Sul, anvet Patos evit doare, met un displegadur zo.

## Ar c'humunioù en-dro d'al lenn

| Barra do Ribeiro Tapes Arambaré Camaquã São Lourenço do Sul Turuçu Pelotas | Rio Grande São José do Norte Tavares Mostardas Palmares do Sul Capivari do Sul Viamão |

## Pennadoù kar

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Canal São Gonçalo
* Ilha dos Marinheiros
* Lago Guaíba
* Lagoa Mangueira
* Lagoa Mirim
* Listennad lennoù Rio Grande do Sul
# Lago Santo (Terlago)

Al Lago Santo zo ul lenn en Italia, e proviñs Trento, e kumun Vallelaghi, e frazione Monte Terlago.
# Lago Verde

Lago Verde zo un anv-lec'h italianek, portugalek, ha spagnolek:
* Lago Verde, Chile, kumun e Chile
* Lago Verde, Maranhão, kêr e Maranhão e Brazil

## Italia

* Lago Verde (Queyras),
* Lago Verde zo un anv roet da veur a lenn en italianeg e Proviñs Bolzano, hag a zo anvet Grünsee en alamaneg.

## Gwelout ivez

* Laguna Verde
* Green Lake
* Grünsee
# Lagomorfed

Lagomorfed :
| Ur c'honikl ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Al lagomorfed eo ar bronneged a ya d'ober an urzhiad Lagomorpha e rummatadur al loened.

## Kerentiadoù

Tri c'herentiad zo ennañ :
* Leporidae (konikled ha gedon)
* Ochotonidae (pikaed)
* Prolagidae, aet da get
# Lagonegro

Lagonegro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
# Lagonosticta nitidula

Lagonosticta nitidula :
| Lagonosticta nitidula, luc'hskeudennet e Zambia. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Genad : | Lagonosticta |
| Anv skiantel ||
| Lagonosticta nitidula Hartlaub, 1886 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lagonosticta nitidula a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Estrildidae.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Afrika ar Su, eus Angola da Republik Demokratel Kongo, Zambia, kreisteiz Tanzania, hanternoz Namibia ha hanternoz Zimbabwe.

## Liammoù diavaez

* (en) Lagonosticta nitidula war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lagonosticta nitidula war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Lagonosticta nitidula war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lago Santo

Lago Santo zo anv meur a lenn en Italia.
* Lago Santo (Modena), e Proviñs Modena
* Lago Santo (Parma), e Proviñs Parma
* Lago Santo (Terlago), e kumun Terlago e Proviñs Trento
* Lago Santo (Cembra Lisignago), e kumun Cembra Lisignago, e Proviñs Trento, anvet ivez Heiliger See.
* Lago Santo, e kumun Santa Cristina Valgardena, e proviñs Bolzano, anvet ivez Lech Sant
Hag ivez

## Pennadoù kar

* Lagoa Santa
# Lagoa Mirim

Al Lagoa Mirim (Laguna Merín e kastilhaneg) zo ul lenn etre Brazil (e stad Rio Grande do Sul) hag Uruguay. Enni ec'h aber ar Río Yaguarón. An eil brasañ lenn e Brazil eo, a-boan bihanoc'h eget al Lagoa dos Patos.

## Stêrioù

El Lagoa Mirim ec'h aber:
* ar Rio Jaguarão e tu Brazil
* ar stêrioù Cebollatí ha Tacuarí e tu Uruguay.

## Pennad kar

* Listennad lennoù Rio Grande do Sul

## Liammoù diavaez

* (pt) Al Lagoa Mirim, gant Skol-veur Pelotas
# Kensonenn gweuz-dent dre dostaat

| LFE – niverenn | 150 |
| LFE – unicode | ʋ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | P |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-dent dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ʋ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 150.
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.

## Skouerioù

| Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Izelvroeg | wang | [ʋɑŋ] | 'jod' |
| Hawaieg | wikiwiki | | 'buan' |
| Hindeg | वेद | | 'Veda' |
| Norvegeg | venn | | 'mignon' |
| Ukraineg | вовк | [ʋoʋk] | 'bleiz' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn gweuz-dent
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn gweuz-dent dre serriñ divouezh
## Skouerioù

* Gresianeg σάπφειρος, "safirenn"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn gweuz-dent
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn divouezh
# Kensonenn gweuz-dent dre serriñ mouezhiet

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn gweuz-dent dre serriñ mouezhiet treuzskrivet [b̪̪], da lâret eo an arouezenn [p] mui ur sin diakritek ispisial dindani evit diskwel e vez produet gant an dent.
N'anavazer yezh ebet ma talvez ar fonenn-mañ da fonem. Kavet e vez evel alofonenn [b] avat dirak kensonennoù gweuz-dent all, dresit-holl [f] ha [v], e yezhoù 'zo, en o zouez an tsongaeg ([p̪͡f] ha [b̪͡v], treuzskrivet peurliesañ [ȹ͡f] ha [ȸ͡v]).
Kavout a reer alies, dreist-holl war dachenn ar yezhoù bantouek, an divc'hrafenn nann-ofisiel db skrivet peurliesañ ȸ.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn gweuz-dent
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn mouezhiet