OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emboltredoù Vincent van Gogh

Emboltredoù Vincent van Gogh zo ken brudet hag e livadurioù Troioù-Heol. Adal 1886 betek 1889 e reas ouzhpenn 12 emboltred.

## E Pariz

An hini koshañ eus an emboltredoù a chom a voe graet e 1886.
* Goañvezh 1886/87 (F 268) Wadsworth Atheneum, Hartford
* Goañvezh 1886/87 (F 269 verso) Mirdi Van Gogh, Amsterdam
* Goañvezh 1886/87 (F 267) Mirdi Van Gogh, Amsterdam
* Goañvezh 1886/87 (F 380) Mirdi Kröller-Müller, Otterlo
* Goañvezh 1886/87 (F 295) Eoullivadur war gartoñs, 41 x 32 cm Rijksmuseum, Amsterdam
* Meurzh/April 1887 (F 296) Eoullivadur war gartoñs, 19 × 14 cm Van Gogh Museum, Amsterdam
* Nevezamzer 1887 (F 345) Eoullivadur war gartoñs, 42 × 33.7 cm Art Institute of Chicago
* Hañvezh 1887 (F 524) Eoullivadur war gartoñs, 42 × 31 cm Van Gogh Museum, Amsterdam
* Hañvezh 1887 (F 526) Eoullivadur war gartoñs, 24.9 × 26.7 cm Detroit Institute of Arts
* Summer 1887 (F 356) Van Gogh Museum, Amsterdam
* Diskar-amzer 1887 (F 320) Eoullivadur war lien, 47 × 35 cm Mirdi Orsay, Pariz
* Goañvezh 1887/88 (F 344) Eoullivadur war lien, 44 × 37.5 cm Van Gogh Museum, Amsterdam
* Genver 1888 (F 522) Eoullivadur war lien, 65 × 50.5 cm Van Gogh Museum, Amsterdam

## Arle

* Gwengolo 1888
* Genver 1889
* Genver 1889

## Saint-Rémy

En holl emboltredoù graet e Saint-Rémy e weler penn an arzour eus an tu-kleiz, da guzhat an tu mac'hagnet.
* Eost 1889, National Gallery of Art
* Gwengolo 1889, Mirdi Orsay
* Emboltred hep barv , Gwengolo 1889, Eoullivadur war lien, 40 × 31 cm, dastumad prevez
Van Gogh en deus livet an Emboltred hep barv dres goude lemel e varv. Bez' ez eo unan eus Kerañ taolennoù ar bed, gwerzhet $71.5 million e 1998 e New York. D'ar c'houlz-se e oa an trede kerañ gwerzhet biskoazh.

## Auvers-sur-Oise

Emboltred ebet ne voe graet gant Van Gogh en Auvers-sur-Oise, e-kerzh sizhunvezhioù diwezhañ e vuhez.

## Notennoù

* ↑ Vincent Van Gogh - Biography, Quotes & Paintings, gwelet d'ar 14 a viz Mezheven 2007.
# Emboîté (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen emboîté evit deskrivañ ar fed m'emañ ar pointes reut ha stok-ha-stok an eil ouzh egile.
# Emboltred evel merzherez

Emboltred evel merzherez zo un daolenn graet gant al livourez italian Artemisia Gentileschi.
Un eoullivadur war goad eo, dezhañ 31,7 cm x 24,8, livet e 1615, hag a zo hiriv en un dastumad prevez.
# Emboltred en tog

An Emboltred en tog (Autoportrait au chapeau) zo un daolenn livet gant Paul Gauguin pa zistroas da Bariz war-lerc'h e veaj da d-Tahiti en 1892.
En em boltredet eo en e stal-labour.

## An daolenn

En diaraog e weler an arzour gwisket en du hag un tog war e benn. Sellout ouzh an arvester a seblant ober. Livet eo a-us d'e vruched, ma c'haller soñjal emañ en e goazez, e zivskoaz troet a-zehou, e benn troet a-gleiz. Ur seurt enebiezh zo en e emzalc'h abalamour da se : e gorf troet a zehou a c'hall aroueziañ an amzer-da-zont, hag e zremm a seblant sellout ouzh e vuhez tremenet, aroueziet gant daou dra degaset eus Tahiti : an daolenn Manao Tupapau hag ar pareo.
En diadreñv, emañ an treust e-kreiz ar sklêrijenn. Honnezh eo al linenn a rann an daolenn e div lodenn. En dorn kleiz d'al livour emañ an tremened, traoù ha darvoudoù. En dorn dehou dezhañ ez eus un tric'horn glas-gwer.
Diskouez a ra Gauguin stourm e vuhez evit tud Tahiti.
# Embernagra

Embernagra :
| Embernagra platensis platensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Anv skiantel ||
| Embernagra Lesson, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Embernagra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1821 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Embernagra longicauda,
* Embernagra platensis
** E. p. catamarcana, gossei, olivascens ha platensis.
Pevar (4) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thraupidae/Embernagra (lennet e-barzh d'an 18 a viz Gouere 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Embregerezhioù Breizh evit ar Brezhoneg

E miz Du 2001 e oa bet roet lañs da Embregerezhioù Breizh evit ar Brezhoneg diwar intrudu Produet e Breizh-Création Bretagne, Diorren, Le Club de Bretagne ha Bretagne Prospective. Goude barnadenn ar C'huzul-Stad a dorre an diviz da reiñ ur statud publik da Ziwan e felle da Andrev Lavanant, prezidant EBB, bodañ un 70 embregerezh bennak da skoazellañ ar brezhoneg (arc'hantaouiñ ur c'houlzad brudañ, sikour an dezougen da gas ar vugale d'ar skolioù divyezhek...).
Tri bodad-labour a oa en EBB :
* Endro lezennel ha sokial.
* Kinnigoù hag alioù d'an embregerezhioù.
* Ezhommoù hag alioù d'ar bed sevenadurel.
# Emboltred. Ar reuzeudien

Emboltred. Ar reuzeudien, pe Autoportrait (Les Misérables) e galleg, pe Emboltred gant poltred Bernard, zo un daolenn gant Paul Gauguin a zo hiziv er Mirdi Van Gogh, en Amsterdam. Un emboltred eo, ma weler ivez un daolenn a zo poltred Émile Bernard.
# Etrestagenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen etrestagenn (saoz: interposition) evit komz eus ur adstagenn (saoz. adposition) lec'hiet e-kreiz ar renadenn daoubleg ma ra dave outi, da skouer:
       galleg "mot à mot", "coup sur coup", "page après page"
       brezhoneg "renk-ouzh-renk"
An diforc'h nemetañ etre an adstagennoù disheñvel eo ar resis ma vezont implijet e-keñver ar renadenn ma reont dave outi ha peuzheñvel eo o arc'hwel a-hend-all.
Implijet e oa bet an nevezc'her-mañ e galleg dindan ar stumm "interposition" gant Ludo Melis e 2003 en e bennad embannet e De la grammaire des formes à la grammaire du sens (Tübingen: Niemeyer) gantañ da ditl: “La préposition en interposition”.

## Gwelit ivez

* Adstagenn
* Araogenn
* Lerc'henn
* Trostagenn
* Kemmstagenn
* Rannfrazenn adstagennek
# Etrusked

An Etrusked (Etrusci pe Tusci e latin) a oa ur bobl eus ledenez Italia adal dibenn oadvezh an arem. Diganto e teu un darn eus sevenadur Henroma. An etruskeg, o yezh, ne oa ket indezeuropek.
O bro orin, Etruria, a glot dre vras gant Toskana, un darn eus Latium ha gwalarn Ombria. Da gentañ e oant ur c'hengevredad a 12 keoded, pep hini renet gant ur roue pe zilath.
# Etrekumuniezhioù Liger-Atlantel

Setu roll an etrekumuniezhioù e Liger-Atlantel, e Breizh.

## Etrekumuniezhioù a-vremañ

D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez eus, en departamant:
* 1 meurgêr,
* 4 c'humuniezh tolpad-kêrioù,
* 12 kumuniezh kumunioù.
| Kenaoz d'ar 1añ a viz Genver 2020 ██ Naoned Meurgêr ██ Kumuniezh kumunioù an Erzh hag ar Gevr ██ Kumuniezh kumunioù Bro Blaen ██ Kumuniezh kumunioù an Aber hag an Erv   ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù bro Sant-Nazer hag an Aber ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel (gant teir c'humun eus ar Mor-Bihan) ██ Kumuniezh kumunioù Bro Pontkastell-Keren Gweltaz-Lambrizig Bro Raez Atlantel ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Pornizh Tolpad Bro-Raez ██ Kumuniezh kumunioù Su an Aber Bro Machikoul hag al Lon ██ Kumuniezh kumunioù Su Raez Atlantel ██ Kumuniezh kumunioù al Lenn Veur | Bro Gwiniegi Naoned ██ Kumuniezh tolpad-kêrioù Klison Sevr ha Mewan Tolpad ██ Kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger Bro Ankiniz ██ Kumuniezh kumunioù Bro Ankiniz (gant ur gumun eus Maine-et-Loire) Bro Kastell-Briant ██ Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal ██ Kumuniezh kumunioù Bro Nozieg Bro Redon hag ar Gwilen ██ Redon tolpad-kêrioù (eizh kumun el Liger-Atlantel) |

## Etrekumuniezhioù kozh

* Kumuniezh kumunioù Bro Gwenvenez-Penfaou (divodet e 2007 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Bro Redon)
* Kumuniezh kumunioù Kalon an Aber (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù an Aber hag an Erv)
* Kumuniezh kumunioù al Liger hag an Erv (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù an Aber hag an Erv)
* Kumuniezh kumunioù Gwaled (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger)
* Kumuniezh kumunioù Liger-Diwazh (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger)
* Kumuniezh kumunioù Sevr, Mewan ha Goulen (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh tolpad-kêrioù Klison Sevr ha Mewan Tolpad)
* Kumuniezh kumunioù Traoñienn Klison (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh tolpad-kêrioù Klison Sevr ha Mewan Tolpad)
* Kumuniezh kumunioù Bro Derwal (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal)
* Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal)
* Kumuniezh kumunioù Bro Machikoul (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Su Raez Atlantel)
* Kumuniezh kumunioù kreisteiz al Liger-Atlantel (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh kumunioù Su Raez Atlantel)
* Kumuniezh kumunioù Kalon Bro Raez (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh tolpad-kêrioù Pornizh Tolpad Bro-Raez)
* Kumuniezh kumunioù Pornizh (divodet e 2017 hag aet e framm kumuniezh tolpad-kêrioù Pornizh Tolpad Bro-Raez)

## Pennadoù kar

* Liger-Atlantel
* Roll kumunioù al Liger-Atlantel
* Etrekumuniezhioù Aodoù-an-Arvor • Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed • Etrekumuniezhioù Il-ha-Gwilen • Etrekumuniezhioù ar Mor-Bihan
# Etrekumuniezhioù ar Mor-Bihan

D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez eus, en departamant:
* 3 c'humuniezh tolpad-kêrioù,
* 11 kumuniezh kumunioù.
| Bro Gwened ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù ██ kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh ██ kumuniezh kumunioù Bro Kistreberzh Bro an Oriant ██ kumuniezh tolpad-kêrioù An Oriant tolpad-kêrioù ██ kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras Bro an Alre ██ kumuniezh kumunioù ar Gerveur ██ kumuniezh kumunioù An Alre Kiberen Douar Atlantel Bro Ploermael - Kalon Breizh ██ Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh ██ kumuniezh kumunioù Ploermael Kumuniezh | Bro Kornôg Kreiz-Breizh ██ kumuniezh kumunioù Roue Morvan Kumuniezh Bro Pondi ██ kumuniezh kumunioù Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh ██ kumuniezh kumunioù Pondi Kumuniezh (gant ur gumun en Aodoù-an-Arvor) Bro Redon ██ kumuniezh kumunioù Bro Redon (unnek kumun er Mor-Bihan) Bro Sant-Nazer ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel (teir c'humun er Mor-Bihan) |

## Pennadoù kar

* Mor-Bihan
* Roll kumunioù ar Mor-Bihan
* Etrekumuniezhioù Aodoù-an-Arvor • Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed • Etrekumuniezhioù Il-ha-Gwilen • Etrekumuniezhioù Liger-Atlantel
# Etruria

Etruria — a veze anvet Tyrrhenia peurliesañ er mammennoù gresianek ha latin — eo anv ar vro ma oa an Etrusked o chom en Henamzer. Ur vro e-kreiz Italia a vremañ eo, en tolead a c'holoe ul lodenn eus Toskana, Latium, Emilia-Romagna hag Ombria a vremañ.
Er vro-se, en Hanternoz Roma, e veve, etre an VII$^{vet}$ hag ar Iañ kantved a-raok Jezuz-Krist, ur bobl anvet Tuscii pe Etrusked gant ur yezh ha kustumoù disheñvel diouzh re hec'h amezeien. Setu perak e voe kredet gant kalz e oa deuet an dud en ur bagad, o tegas ganto yezh ha kustumoù. Pa seller a dost, koulskoude, e weler n'eus koulz lavaret hini eus ar c'hustumoù-se na gaver e bar tro-war-dro da Etruria. An etruskeg ivez a c'hell bezañ bet unan eus ar yezhoù komzet en Italia a-raok ma teuas al latin ha yezhoù indezeuropek all kar dezhañ. Berr-ha-berr : pobl an Etrusked, evel kalz a bobloù all, a oa marteze en em furmet tamm-ha-tamm, ha n'eus ket ezhomm ijinañ un divroadeg.
An Etrusked a anaveze mat ar mor. O listri a yae dre-holl er Mor Kreizdouar. Marc'hadourien e oant (laeron-vor ivez), ha traoù a bep seurt a gaver en o bezioù, degaset ganto da heul o beajoù. Gwerzhañ a raent metaloù boutin a gavent en o bro. Se oa dreist-holl etre an VIII$^{vet}$ kantved kt JK hag ar VI$^{vet}$ kantved kt JK. Diwezhatoc'h e kreskas galloud Bro-C'hres ha Kartada war ar morioù, hag an Etrusked a gollas o finvidigezh hag o nerzh, hag a voe lonket gant ar Romaned goude bezañ bet pell er c'hreisteiz, betek Kampania, ha pell ivez er biz betek traoñienn ar Po ha Mor Adria.

## Levrlennadur

* Bonfante, G., L. Bonfante, The Etruscan Language. An Introduction, Manchester University Press, 2002
* Dennis, George, George Dennis (explorer), The Cities and Cemetaries of Etruria, 1848, John Murray, London. Gallout a reer pourchas al levr-se war lec'hienn-mañ.

## Gwelet ivez

* Rouantelezh Etruria

## Notennoù

* ↑ Lodennoù eus Etruria e-kichen Roma zo bremañ e Lazio. Kavout a reer er roll-se ar c'heodedoù betek an Tiber.
# Etrezomp e brezhoneg

Etrezomp e brezhoneg zo
* anv ur pennad sizhuniek brezhonek zo bet e-barzh La Liberté du Morbihan
* anv ur rummad levrioù, dastumad ar pennadoù-se pa oant skrivet gant Job Jaffre, kempennet evit an embann gant Daniel Doujet, hag embannet gant Emglev Bro an Oriant.
** Etrezomp e brezhoneg 1980-1981 (2008)
** Etrezomp e brezhoneg 1982-1983 (2009)
** Etrezomp e brezhoneg 1974-1975 (2010)
** Etrezomp e brezhoneg 1976-1977 (2011) (gant Pierre Le Sausse)
** Etrezomp e brezhoneg 1984-1986 (2012)
** Etrezomp e brezhoneg 1978-1979 (2013) (gant Pierre Le Sausse)
# Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed

D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez eus, en departamant:
* 1 veurgêr
* 4 c'humuniezh tolpad-kêrioù,
* 16 kumuniezh kumunioù.
| Bro Brest ██ Brest Meurgêr ██ kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh ██ kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù ██ kumuniezh kumunioù Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù ██ kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz ██ kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon-Arvor ar Stêr-Aon Bro Montroulez ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Montroulez Kumuniezh ██ kumuniezh kumunioù Bro Landivizio ██ kumuniezh kumunioù Gorre-Leon Kumuniezh Bro Kornôg Kreiz-Breizh ██ kumuniezh kumunioù Poc'hêr Kumuniezh (gant peder c'humun en Aodoù-an-Arvor) ██ kumuniezh kumunioù Menez Are Kumuniezh ██ kumuniezh kumunioù Kerne-Uhel | Bro Gerne ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Kemper Breizh Izel ██ kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe ██ kumuniezh kumunioù Douarnenez Kumuniezh ██ kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab ██ kumuniezh kumunioù Gorre ar Vro Vigoudenn ██ kumuniezh kumunioù Su ar Vro Vigoudenn ██ kumuniezh kumunioù Bro Fouenant ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Konk-Kerne Tolpad-kêrioù Bro an Oriant ██ kumuniezh tolpad-kêrioù Kemperle Kumuniezh |

## Pennadoù kar

* Penn-ar-Bed
* Roll kumunioù Penn-ar-Bed
* Etrekumuniezhioù Aodoù-an-Arvor • Etrekumuniezhioù Il-ha-Gwilen • Etrekumuniezhioù Liger-Atlantel • Etrekumuniezhioù ar Mor-Bihan
# Etrevroadel saviadelour

An Etrevroadel saviadelour (galleg : 'Internationale situationniste pe c'hoazh IS) a oa ul luskad reveulzier hag a lakae da bal distruj kevredigezh an arvestiñ. A-fet politikerezh e oa un heuliad eus mennozhioù Karl Marx, re Anton Pannekoek, re Rosa Luxemburg, hag ivez mennozhioù diazez komunouriezh ar c'huzulioù ha re ar strollad anvet Socialisme ou barbarie (Claude Lefort, Cornelius Castoriadis en o zouez) er bloavezhioù 1950. Ouzhpenn an dachenn bolitikel e felle d'al luskad mont war dachenn an arzoù. Ar pal a oa kas pelloc'h ar mennozhioù bet diwanet a-drugarez da luskadoù evel dada, luskad al lizherennourien hag an dreistgwirvoudelezh. Aozet e voe ez-ofisiel e 1957 e-pad prezegenn Gosio di Arroscia, hag en aozadur e kaver izili meur a aozadur all :
* Internationale lettriste,
* Mouvement international pour un Bauhaus imaginiste,
* Comité psychogéographique de Londres
* hag ur strollad livourien italian.
Testenn ziazez ar strollad a voe skrivet e 1957 gant Guy Debord, anvet e voe Rapport sur la construction de situations.... Enni e kinnige Debord "cheñch ar bed" ha mont dreist d'an holl luskadoù arzoù en ur cheñch, e forzh pe zoare, ar vuhez pemdez. Ma oa bet divizet mont war dachenn an arzoù, e kemmas buan an aozadur hag ez eas da vat dachenn ar politikerezh (gwelout levr Debord : La Société du spectacle). Un disparti a voe neuze e 1962 : diouzh un tu an arzourien, diouzh an tu all, ar bolitikourien. Goude-se e voe skarzhet an arzourien diouzh an aoadur ganr ar bolitikourien.

## Ar gelaouenn

Holl zanvez an aozadur a gaver er gelaouenn "Internationale situationniste" hag e daou levr : "Traité de savoir vivre à l'usage des jeunes générations" (1967), gant Raoul Vaneigem ha "La société du spectacle" (1967), gant Guy Debord. Er gelaouenn e kemeras perzh Guy Debord, Mohamed Dahou, Giuseppe Pinot-Gallizio, Maurice Wyckaert, Constant, Asger Jorn, Helmut Sturm, Attila Kotanyi, Jørgen Nash, Uwe Lausen, Raoul Vaneigem, Michèle Bernstein, Jeppesen Victor Martin, Jan Stijbosch, Alexander Trocchi, Théo Frey, Mustapha Khayati, Donald Nicholson-Smith, René Riesel, René Viénet. 12 niverenn a voe embannet etre 1958 ha 1969.

## Al luskad saviadelour
### Izili an Etrevroadel saviadelour

* Michèle Bernstein
* Guy Debord
* Asger Jorn
* Mustapha Khayati
* Attila Kotanyi
* René Riesel
* Raoul Vaneigem
* René Viénet
# Frabosa Sottana

Frabosa Sottana zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Fraezh

| Fraezh plac'h | Fraezh paotr |
Ar fraezh (pe fraez) eo an anv a vez roet d'an toull-revr, a zo etre an divfeskenn, e penn ar vouzellenn-dev. Etre an divfeskenn emañ, e-barzh ar ritenn, e penn ar youlc'h (rektom). Serret eo dre nerzh kigennoù, stumm ur walenn dezhe: alese e teu ar ger latin anus, a dalv kement ha gwalenn. Dre aze eo e vez kaset ar fank er-maez eus korf an dud hag al loened peurvuiañ, pe e vijent munud evel amprevaned pe e vijent bras evel olifanted.

## Un nor da vont er c'horf

Implijet e vez ar fraezh e medisinerezh:
* evit reiñ louzoù zo a vez graet louzoù youlc'h anezho.
* evit lakaat ur gwrezverker, pa vez terzhienn, met kentoc'h e Bro-C'hall, rak ur boaz lous eo e meur a vro;
* evit ensellout ar bouzelloù, dre skinsellout peurvuiañ.

## Plijadur ar reizh

Tud zo a implij ar fraezh evit kavout o flijadur reizhel,
* darn dre flourañ ar fraezh end-eeun
* darn dre lakaat traoù a bep seurt e-barzh.
Evit gouzout hiroc'h sellit ouzh ar pennadoù a denn d'ar reizh.

## Yec'hed

Naetadurezh a zo ret evit ar yec'hed. Gwalc'hiñ gant soavon dous ha dour eta. Pa reer gant soavon rust, pe gant doareoù garv, e c'haller tanailhañ pe drailhañ ar c'hroc'hen tener en-dro d'ar fraezh, ha neuze kaout debron pe boan.
Debron o devez ar vugale p'o devez preñved.

## Lous

Stag eo ar meizad a loustoni ouzh ar ger hag al lec'h.

## Anvioù all

* toull-revr, toull ar revr, anvioù pemdeziek;
** revr hepken ivez, evel el lavar dizereat-mañ: Sant Kouevr, Un ibil kig en e revr
* Kervramm, anv dizereat.
# Fraga

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fraga (koad, gwezeg e brezhoneg) zo un anv lec'h galizek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Aragon

* Fraga, kumun e proviñs Huesca.

## Arc'hantina

* Fraga, e proviñs San Luis.

## Galiza

Ur bern lec'hioù zo anvet Fraga e meur a gumun. Diwar-se eo deuet an anv-tiegezh.

## Tud

* Manuel Fraga, politikour spagnol, prezidant ar Xunta de Galicia.
* Xesús Fraga, skrivagner galizat.
* Modesto Fraga, skrivagner galizat.

## Pennadoù kar

* A Fraga.
* Fragas.
* Fragachá.
* A Fragachá
* Fragarrara.
* Fragamoreira.
* Fraguiña.
* A Fraguiña.
* As Fraguiñas.
# Fragagnano

Fragagnano zo ur gumun italian e proviñs Taranto, e rannvro Puglia.
# Frades (Galiza)

Frades zo ur gumun eus gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs

E 2009 e oa 2706 den o chom enni.
# Fradique de Menezes

Fradique Bandeira Melo de Menezes (ganet d'an 21 a viz Meurzh 1942) zo ur politikour eus São Tomé ha Príncipe ha prezidant ar vro adalek 2001 betek 2011. Studiet en deus e Portugal hag e Belgia. Dilennet eo bet da brezidant e miz Gouere 2001 hag addilennet d'an 30 a viz Gouere 2006. D'ar 16 a viz Gouere 2003 e voe kemeret ar galloud gant Fernando Pereira pa oa de Menezes o veajiñ e Nigeria. Daskoret e voe e garg d'ar prezidant dilennet d'an 23 a viz Gouere.
g • ka • kePrezidanted São Tomé ha Príncipe :
* Manuel Pinto da Costa · Miguel Trovoada · Fradique de Menezes · Manuel Pinto da Costa · Evaristo Carvalho
# Fraga (Huesca)

Fraga zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
# Fraconalto

Fraconalto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Frades

Frades zo anv meur a lec'h er broioù portugalek.

## Gerdarzh

Diwar liester ar ger portugalek frade, deuet diwar al latin frater, breur. An anv frade a vez roet da venec'h.

## Brazil

* Ilha dos Frades, enezenn e stad Bahia.
* Anv div stêr
** Frades, e stad Bahia.
** Dos Frades, e stad Rio de Janeiro.

## Galiza

* Frades (Galiza), kumun e komark Ordes.

### Parrezioù

* Frades en A Estrada, e komark Tabeirós - Terra de Montes.
* Frades en Frades, e komark Ordes.
* Frades e Mondariz, e komark O Condado.
* Frades e Sarria, e komark Sarria.
* Arcos de Frades e kumun Pol, e komark Meira.

## Portugal

* Frades (Póvoa de Lanhoso), kumun
* Oliveira de Frades.

### Parrezioù

* Ribeira de Frades e kumun Coímbra.
* São Paulo de Frades e kumun Coímbra.
* Oliveira de Frades e kumun Oliveira de Frades.
* Frades e kumun Póvoa de Lanhoso.
* Vila de Frades e kumun Vidigueira.
* Vale de Frades e kumun Vimioso.
* Valado dos Frades

## Spagn

* Frades de la Sierra, en Kastilha ha León.
# Frades de la Sierra

Frades de la Sierra zo ur gumun e proviñs Salamanca, e Kastilha-La Mancha.
# Gad Castroviejo

Gad Castroviejo :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus castroviejoi Palacios, 1977 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gad Castroviejo (Lepus castroviejoi) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e gwalarn Spagn.
# Gad Arktika

Gad Arktika :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus arcticus Ross, 1819 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gad Arktika (Lepus arcticus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Greunland ha Kanada.
# Gad Etiopia

Gad Etiopia :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus fagani Thomas, 1903 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gad Etiopia (Lepus fagani) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e kornôg Etiopia.
# Gad Hainan

Gad Hainan :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus hainanus Swinhoe, 1870 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gad Hainan (Lepus hainanus) a zo ur bronneg geotdebrer brosezat en enezenn Hainan (Sina).
# Gad-venez

Gad venez :
| Ur c'had venez, luc'hskeudennet e Norvegia. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus timidus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'had venez (liester : gedon menez) a zo ur spesad bronneged geotdebrer, Lepus timidus an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Gell eo e vlevenn en hañv ha gwenn er goañv. Meur a isspesad a zo ha lod anezho a chom gell o blevenn a-hed ar bloaz.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Ledenez Skandinavia, Finland ha Sápmi da Siberia.

## Liammoù diavaez

* (en) Lepus timidus war al lec'hienn Mammal Species of the World
* (en) Lepus timidus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
# Gad (steredeg)

Ar C'had (Lepus, berraet e Lep) zo ur steredeg eus an hantervoul su.

## Traoù oabl

* IC 418
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gad Abisinia

Gad Abisinia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Lagomorpha |
| Kerentiad : | Leporidae |
| Genad : | Lepus |
| Anv skiantel ||
| Lepus habessinicus Hemprich & Ehrenberg, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gad Abisinia (Lepus habessinicus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e reter Afrika (Soudan, Eritrea, Etiopia, Djibouti, Somalia ha, marteze, Kenya).