OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Enez Sant-Paol (Alaska)

Enez Sant-Paol (Saint Paul Island e saozneg) zo un enezenn en Alaska e Mor Bering. An hini vrasañ eus an Inizi Pribilof eo, 104 km² dezhi. 532 a dud zo o chom enni, an holl e kêr Sant-Paol. An inizi tostañ eo an Enez Otter er mervent, hag an Enez Walrus er reter.

## Istor

Dizoloet e voe an enezenn da zeiz Pêr ha Paol, d'an 12 a viz Mezheven 1788 (hervez an deiziadur juluan en implij gant an ortodoksed), gant Gavriil Pribilov. War a seblant ne oa ket a dud o chom eno, met moarvat e oa un douar anavezet gant an henvroiz a-raok donedigezh ar Rused.
En XVIII$^{vet}$ kantved e oa an Inizi Pribilof etre daouarn ar Rused. Gante e voe rediet un toullad Aleouted, eus an Inizi Aleout, pelloc'h er c'hreisteiz, da vont d'an inizi Pribilof da chaseal reuniged evito. Bevañ a rejont en dienez hag er sklavelezh evit reiñ tu d'ar Rused da binvidikaat gant gwerzh ar c'hrec'hin.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) St. Paul Island Global Volcanism Program, Smithsonian Institution
# Enez Sant-Paol (Meurvor Indez)

Enez Sant-Paol (Île Saint-Paul e galleg) zo un enezenn perc'hennet gant Bro-C'hall e su Meurvor Indez. Gant Enez Amsterdam, 85 km pelloc'h en norzh (37°50′S 77°31′E / -37.833, 77.517), ez a d'ober distrig Inizi Sant-Paol hag Amsterdam, unan eus pemp distrig Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs. Ar pevar all zo: Inizi Crozet, Inizi Kergelenn, Douar Adélie, hag an Inizi Strewet.

## Istor

E 1928 e voe klasket sevel ul labouradeg da lakaat grilhed-mor e boestoù. Seizh den a voe dilezet eno pa voe graet freuz-stal gant ar gompagnunezh e 1931. Pemp a varvas, daou a voe saveteet, e 1934, 6 vloaz goude.

## Levrlennadur

* Saint-Paul & Amsterdam, Voyage austral dans le temps, gant Yannick Verdenal, Gérard Louis, 2004.
* Les Oubliés de l'île Saint-Paul, gant Daniel Floch, Embannadurioù Ouest-France. Kontañ a ra istor an dud dilezet eno.
* Les armateurs de rèves, (les concessions Bossière et les sociétés françaises d'exploitation des îles australes de l'océan Indien (1893-1939) - Les stations baleinière et d'élevage des Kerguelen, l'entreprise de pêche à la langouste de l'île Saint-Paul), gant Patrick Arnaud ha Jean Beurois, 1996 Jambois.

## Liammoù

* (en) Danevell ha skeudennoù eus ur weladenn en enezenn
# Enez Sant-Martin

Sant-Martin (galleg : Saint-Martin ; nederlandeg : Sint Maarten) zo un enezenn e biz an Antilhez, 250 km eus enezeg Gwadeloup ha 240 km er reter da Buerto Rico. Rannet eo etre div stad, Bro-C'hall hag an Izelvroioù :
* Saint-Martin en hanternoz, gwechall e departamant gall Gwadeloup, a zo ur strollegezh tramor eus Bro-C'hall tramor.
* Sint Maarten er c'hreisteiz, a zo ur stad emren eus Rouantelezh an Izelvroioù.

## Yezhoù

Ar saozneg eo ar yezh muiañ komzet. Div yezh kenofisiel all zo : ar galleg en hanternoz, e Saint-Martin, hag an izelvroeg er c'hreisteiz. Ar yezhoù all n'int ket ofisiel, nag ar spagnoleg, komzet gant tud deuet eus ar Republik Dominikan, nag ar c'hreolegoù.
Ar galleg eo yezh ar skolioù en hanternoz, evit mad ar bihanniver gall-ha-gwenn, diwar-goust ar bobl saoznek izel, a glask kas he bugale da skolioù saoznek ar c'hreisteiz.

### Kreolegoù

Kreolegoù a vez komzet ivez :
* kreoleg saoznek, komzet gant tud an enezenn hag an dud deuet eus an inizi saoznek a dro-war-dro ;
* kreolegoù gallek, gant tud deuet eus Gwadeloup, Martinik, pe Haiti ;
* kreoleg spagnolek, gant tud deuet eus an inizi spagnolek a dro-war-dro hag eus ar Republik Dominikan dreist-holl.
* An harzoù etre Saint-Martin ha Sint Maarten.
* Ur monumant nevesoc'h war an harzoù e 2008.

## Irma e 2017

D'ar 6 a viz Gwengolo 2017 e voe skoet Saint-Martin, war-lerc'h Saint-Barthélemy gant ar gorventenn Irma : renket er rumm 5 e-pad 33 eurvezh, 300 km en eur, 9 den lazhet ha 50 gloazet, ur bern tier diskaret.
Antigua ha Barbuda • Bahamas • Barbados • Belize • Costa Rica • Dominica • Republik Dominikan • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Kuba • Mec'hiko • Nicaragua • Panamá • Saint Kitts ha Nevis • Santez Lusia • Sant-Visant hag ar Grenadinez • El Salvador • Stadoù-Unanet Amerika • Trinidad ha Tobago
Tiriadoù dalc'het Danmark : Greunland  Frañs : Clipperton • Gwadeloup • Martinik • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Sant-Pêr-ha-Mikelon  Izelvroioù : Aruba • Bonaire • Curaçao • Saba • Sint Eustatius • Sint Maarten Rouantelezh-Unanet : Anguilla • Bermuda • Inizi Gwerc'h Breizh-Veur • Inizi Cayman • Montserrat • Turks ha Caicos
Afrika & Meurvor Indez : Maghrib (Aljeria, Maroko, Tunizia) • Inizi Arguim (a-vaez da Varoko) • Afrika C'hall ar C'hornôg (Aod-an-Olifant, Dahomey, Soudan c'hall (Mali), Ginea C'hall, Maouritania, Niger, Senegal, Volta-Uhel) & Togo c'hall & Enez James (Gambia) • Afrika ar C'heheder C'hall (Tchad, Gabon, Kreiz Kongo, Oubangui-Chari) • Aod C'hall ar Somalied • Komorez (Anjouan) • Madagaskar • Inizi Mascareigne : Enez Frañs (Moris) & Sechelez
An Amerikaoù (Trevadennoù gall en Amerika) : Frañs Nevez (Akadia, Louiziana, Kebek, An Douar-Nevez) • Inini • Berbice • Haiti & Santo Domingo • Tobago • Inizi Gwerc'h (darn)
Azia : Alaouit • Proviñs Hatay • Sri Lanka • Indez Frañs (Chandernagore, Aod Koromandel • Chennai • Malabar, Mahe, Pondichery, Karaikal, Yanaon) • Kwangchowan (Sina) • Indez-Sina (Annam, Kochinchina, Kambodja, Laos, Tonkin), Liban, Siria.
Antarktika & Oseania: Kaledonia-Nevez • Hebridez Nevez (Vanuatu hiziv) • Frañs Antartika
II- Tiriadoù ha perc'henniezhioù tramor a-hiziv
# Enez Sant-Paol

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Teir enezenn er bed zo anavezet evel Enez Sant-Paol. Diwar anv ar sant Paol Tars int bet anvet.
* Enez Sant-Paol (Alaska), e Mor Bering,
* Enez Sant-Paol (Nova Scotia), e Meurvor Atlantel an Hanternoz
* Enez Sant-Paol (Meurvor Indian), e kreisteiz ar Meurvor Indian

## Pennadoù kar

* Saint Paul
# Enez San Simón

Enez San Simón zo un enezenn en aber Vigo e Galiza. An hini vrasañ eus div enezenn enezeg San Simón eo. Unanet int gant ur pont. En holl d'an holl e vuzuliont 250 metr hed ha 84 led.
Stag eo ouzh parrez Cesantes, a zo e kumun Redondela. Didud eo bremañ, hogen n'eo ket bet atav.
Ur manati zo bet en enez, hag ivez ur c'hlañvdi, ur vac'h hag un oaled emzivaded.
Ouzhpenn San Simón ha San Antón emañ San Bartolomé ha San Norberto.

## Skeudennoù

* Enor da Jules Verne
* Cesantes gwelet eus Santo Antón
* Aod Cesantes da serr-noz.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Enez Sant-Paol (Nova Scotia)

Enez Sant-Paol, pe St. Paul Island e saozneg, zo un enezenn e Nova Scotia, e reter Kanada.

## Liammoù diavaez

* http://www.stpaulisland.net
# Gwanyintchaoeg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù gyaraongek eo ar gwanyintchaoeg (guanyinqiao) komzet gant tro-dro da 50 000 den (1993) e norzh-kreiz Sichuan e Sina.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tangoutek-tchiangek
# Gwallzarvoud Bento Rodrigues

Gwallzarvoud Bento Rodrigues a c'hoarvezas nepell diouzh kêr Mariana, e Minas Gerais, e 2015. Ur skluz a oa bet distrujet ha beuzet e oa bet al lec'hioù tro-dro gant ouzhpenn-se kudennoù saotradur ramzel.
# Gwallzarvoud nukleel Fukushima I

Gwallzarvoud nukleel Fukushima e Bro-Japan zo c'hoarvezet d'an 11 a viz Meurzh 2011, ha renket e oa el live 7, evel gwallzarvoud Tchornobyl.
# Gwanako

Gwanako :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Camelidae |
| Genad : | Lama |
| Anv skiantel ||
| Lama guanicoe Müller, 1776 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwanako (Lama guanicoe) a zo ur bronneg gouez hag a vev e Suamerika (Chile, Arc'hantina, Paraguay, Bolivia ha Perou).
# Gwaranieg

Ar gwaranieg (gwaranieg: Avañe'ẽ, LFE: [aʋaɲẽˈʔẽ]) eo an hini vrudetañ eus ar yezhoù gwaraniek, komzet gant war-dro 6 milion a dud e Paraguay, Bolivia, Brazil hag Arc'hantina, ha gant ur milion a zivroidi eus Paraguay e kêrioù bras Suamerika. Ofisiel eo e Paraguay, ma vez komzet gant 94% eus ar boblañs, e Bolivia hag e proviñsoù zo eus Arc'hantina. Skrivet e vez gant al lizherenneg latin.
Kar eo ar gwaranieg d'an nengatoueg komzet en Amazonia Brazil.

## Neuz

Ur yezh dazgludadek eo, taolmouezhiet war silabenn diwezhañ ar gerioù. N'eus ger-mell ebet na reizh ebet d'ar gerioù.
Lizherenneg ar gwaranieg (Paraguay) :
| Pennlizherennoù | A | Ã | Ch | E | Ẽ | G | G̃ | H | I | Ĩ | J | K | L | M | Mb | N | Nd | Ng | Nt | Ñ | O | Õ | P | R | Rr | S | T | U | Ũ | V | Y | Ỹ | ʼ |
| Lizherennoù ordinal | a | ã | ch | e | ẽ | g | g̃ | h | i | ĩ | j | k | l | m | mb | n | nd | ng | nt | ñ | o | Õ | p | r | rr | s | t | u | ũ | v | y | ỹ | ʼ |
| Distagadur | [a] | [ã] | [ɕ] | [e] | [ẽ] | [ɰ] | [ɰ̃ ] | [h] | [i] | [ĩ] | [j] | [k] | [l] | [m] | [ᵐb] | [n] | [ⁿd] | [ᵑg] | [ⁿt] | [ɲ] | [o] | [õ] | [p] | [ɾ] | [r] | [s] | [t] | [u] | [ũ] | [ʋ] | [ɨ] | [ɨ̃ ] | [ʔ] |
# Gwantcheg

Ur yezh verberek eus isskourr ar yezhoù gwantchek eo ar gwantcheg (guanche) komzet gwechall en Inizi Kanariez e Spagn.
N'eo ket gwall sur peseurt liamm e vefe etre ar yezh-mañ hag ar yezhoù berberek all.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get er XVI$^{vet}$ kantved.

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek

## Liammoù diavaez

* video gwantchek
# Gwandaraeg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù tchadek ar c'hornôg A.1 eo ar gwandaraeg (gwandara pe kwandara) komzet gant tro-dro da 30 000 den e Nigeria (1973).
C'hwec'h rannyezh a zo:
* Karachieg (gwandara Karashi)
* Koroeg (gwandara Koro)
* Gwandaraeg ar su (kyan kyar)
* Gwandaraeg ar reter (toni)
* Gitataeg (gwandara Gitata)
* nimbiaeg (nimbia)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar c'hornôg
* Yezhoù afrez-aziatek
# Gwangeg

Ur skourr ar yezhoù potouek-tanoek eo al gwangeg (gwang) komzet e Ghana. Enni e kaver 16 yezh.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kwaek
# Gorgona

Gorgona zo un enez eus enezeg Toskana, etre Korsika ha Toskana, er-maez da zouar-bras Italia, e Mor Liguria, 37 km eus kêr Livorno, ha stag outi, e proviñs Livorno.
39 km zo ac'hano da enez Capraia ha 60 km da enez Korsika.

## Skeudennoù

* Gwel eus Enez Gorgona
* Gwel eus ar porzhig.
* An Torre Vecchia (tour kozh)
# Gorgoglione

Gorgoglione zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Gorkeg ar reter

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù tamangek eo gorkeg ar reter (saozneg: Esatern Gorkha (Tamang)) komzet gant tro-dro da 3.000-4.000 den (1992) e Nepal.
Div rannyezh ez eus:
* Kasigaoneg (kasigaon)
* Keroundjeg (kerounja)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek
# Goriano Sicoli

Goriano Sicoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Gorik Cools

Gorik Cools a zo bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1964.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Mestr Meur eo.
Kampion Echedoù Belgia e voe e Visé e 1993.
E miz Here 2007 edo 2344 e renk Elo.

## Liamm diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Gorizia

Gorizia en italianeg, Gurize e friouleg, Gorica e sloveneg, Görz en alamaneg zo ur gumun hag ur gêr en Italia ; kêr-benn proviñs Gorizia eo, e rannvro Friuli-Venezia Giulia. E 1947 e voe rannet kêr etre Italia ha Yougoslavia, ha dont a reas karterioù a zo er reter da greiz-kêr da vezañ kumun Nova Gorica e Slovenia.

## Tud dibar

* Arturo Reggio, mestrc'hoarier echedoù italian, bet ganet e Gorizia
* Johann Bauer, mestrc'hoarier echedoù aostrian, marvet e Gorizia

## Gevelliñ

* Lienz, Aostria
* Zalaegerszeg, Hungaria
* Venlo, Izelvroioù
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gorgonzola (Italia)

Gorgonzola a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gorla Maggiore

Gorla Maggiore zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Gwivarc'h

Gwivarc'h zo un anv-badez brezhonek kozh, kar pe adstumm da Gwiomarc'h, pe Gwiovarc'h, ha deuet da vout un anv-tiegezh brezhonek. Talvezout a ra "dellezek a gaout marc'h" , eus ar brezhoneg kozh "gwiv", dellezek, ha "march".
Un anv eus Leon hag eus Kerne-Izel eo, a orin.

## Stummoù all

* Gwioñvarc'h

## Tud

* Gwivarc'h, anv ur beleg, kelenner da sant Suliav.
* Frañsez Gwivarc'h, beleg ha skrivagner brezhoneg (1898-1945).
* Frañsez Mari Gwivarc'h, beleg ha saver levrioù relijiel e brezhoneg (1897-1974).
* Stéphane Guivarc'h, melldroader breizhat, eus Tregon.

## Pennad kar

* Gwiomarc'h
# Gwitregad

Ar gwitregad a zo ur wastell graet gant avaloù hag alamandezed gant karamel.
# Gwiz

Gwiz a lavarer eus parez an tourc'h e brezhoneg. Graet e vez gant an anv-se ivez e meur a zoare all.
* Ar wiz-ouez eo parez an tourc'h-gouez.
* Ur wiz zo un anv dizereat ha mezhus a vez graet eus ur vaouez
** hag a zo lous ha digempenn,
** pe a venner teurel ar gwashañ kunujenn dezhi.
* Ur wiz-Spagn n'eo ket ur wiz, met ur vaouez skragn.
* Ar wiz a lavarer eus ar voul ivez, er c'hoari horell.

## Troioù-lavar

Ouzhpenn se e vez lavaret
* e vezer war gein ar wiz pa vezer dilabour,
* ez eo ur vaouez lart lart evel ur wiz,
* e tle bezañ moc'h bihan gant ar wiz pa santer n'eo ket splann an traoù en un afer bennak.
# Gwiver

Gwiver :
| Iliz katolik Sant Nikolaz. ||
| Anv gallaouek | Le Vivier |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Vivier-sur-Mer |
| Bro istorel | Bro-Zol |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Kanton | Dol |
| Kod kumun | 35361 |
| Kod post | 35960 |
| Maer Amzer gefridi | Carole Cerveau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Lec'hienn Web | http://www.le-vivier-sur-mer.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 063 ann. (2020) |
| Stankter | 475 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 36′ 10″ Norzh 1° 46′ 23″ Kornôg / 48.6027777778, -1.77305555556 |
| Uhelderioù | bihanañ 3 m — brasañ 8 m |
| Gorread | 2,24 km² |
| Gwiver ||
| kemmañ |
Gwiver (Le Vivier-sur-Mer e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Dol e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* War vord Mor Breizh emañ ar gumun.

## Armerzh

* Savet e vez meskl hag istr er gumun.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 31 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,67% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas nav den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar 10 a viz Even 1952 en ur c’hamp-prizonidi e Viet Bac en Tonkin er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Diabarzh an iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nikolaz.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Gwiver war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Gwiñver

Gwiñvered :
| Ur gwiñver rous ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwiñvered, pe kizhier-koad, pe razhed-koad, pe bisiged ruz, a zo bronneged krignerien, krenn pe krennik, eus ar c'herentiad Sciuridae.

## Boued

Greun a zebront koulz ha mez, kraoñ, kistin ha finij. Ral eo dezho debriñ amprevaned pe vioù, pe evned bihan, rak n'int ket kigdebrerien. Douar a c'hallont debriñ ivez.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù gwiñvered emañ:
* ar gwiñver rous (Sciurus vulgaris)
* ar gwiñver gris (Sciurus carolinensis)
* gwiñver Persia (Sciurus anomalus)
Spesadoù 'zo, ar gwiñvered-nij, a c'hell plavañ a-drugarez d'ur groc'henenn stag etre o favioù.
# Gwiñver-antilopenn

Gwiñvered-antilopenn :
| Ammospermophilus leucurus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Sciurinae |
| Genad : | Ammospermophilus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar gwiñvered-antilopenn eo ar bronneged a ya d'ober ar genad Ammospermophilus.
Bevañ a reont e Norzhamerika.

## Spesadoù

Pevar pe bemp spesad a zo :
* Ammospermophilus harrisii,
* Ammospermophilus insularis (a c'hell bezañ rummataet evel un isspesad da A. leucurus)
* Ammospermophilus interpres,
* Ammospermophilus leucurus,
* Ammospermophilus nelsoni.
# Eulalia Buroz

Eulalia Ramos Sánchez de Chamberlain, pe Eulalia Buroz (Mamporal (1796 - 1817) zo un harozez eus ar brezel evit dizalc'hted Venezuela.
E miz Ebrel 1817 e oa repuet e Casa Fuerte Barcelona, pa voe kemeret an ti gant an arme spagnol a lazhas ar 1 600 a dud a gavas e-barzh.
# Eulalia Mérida

Eulalia Mérida zo ur santez ha merzherez kristen eus an IIIde kantved e Mérida, kêr-benn Extremadura.
Kemmesk a vez a-wechoù etre houmañ hag Eulalia Barcelona, merzherez kristen ivez .
* Santez Eulalia
* Madrona hag Eulalia Barcelona

## Pennadoù kar

* Santa Eulália, anv-lec'h portugalek
# Eulampis jugularis

Eulampis jugularis :
| Ur barez E. jugularis, luc'hskeudennet e Park broadel Morne Diablotins (Dominika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Genad : | Eulampis |
| Anv skiantel ||
| Eulampis jugularis (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eulampis jugularis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Trochilus jugularis (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e koadegi menezioù Antilhez Bihanañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Eulampis jugularis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eulampis jugularis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ (en) Eulampis jugularis war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eulalia Barcelona

Eulalia Barcelona, pe Eulàlia e katalaneg (Sarrià, war-dro 290 - Barcelona, war-dro 303), zo ur santez ha merzherez kristen eus an III$^e$ kantved e Barcelona.
Hervez ar vojenn e voe lazhet dre ma ne felle ket dezhi dinac'h he feiz kristen en amzer heskinerezh Diocletianus. E gwirionez ne vije ket bet anezhi, ha kemmesk zo bet etre hi hag Eulalia Mérida, merzherez kristen ivez.
Daoust da se eo patronez ofisiel Barcelona, war un dro gant ar Werc'hez Vari abaoe ar 25 a viz Gwengolo 1687.
* Santez Eulalia
* Madrona hag Eulalia Barcelona

## Pennadoù kar

* Santa Eulália, anv-lec'h portugalek
# Eulampis holosericeus

Eulampis holosericeus :
| Ur par Eulampis holosericeus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Genad : | Eulampis |
| Anv skiantel ||
| Eulampis holosericeus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eulampis holosericeus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Trochilus holosericeus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha sun-bleuñv.

## Annez

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Eulampis holosericeus chlorolaemus, e Grenada,
* E. h. holosericeus, e Puerto Rico, Inizi Gwerc'h hag Antilhez Bihanañ (n'en kaver ket e Grenada).

## Liammoù diavaez

* (en) Eulampis holosericeus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eulampis holosericeus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Eulampis holosericeus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eulate

Eulate zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Eulemur albifrons

Eulemur albifrons :
| Eulemur albifrons (par). En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lemuridae |
| Genad : | Eulemur |
| Anv skiantel ||
| Eulemur albifrons É. Geoffroy, 1796 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eulemur albifrons a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Gwechall e veze sellet outañ evel un isspesad (Eulemur fulvus albifrons) eus Eulemur fulvus.

## Boued

Hollzebrer eo al loen.

## Annez

Brosezat eo e biz Madagaskar.

## Liamm diavaez

* Eulemur albifrons war al lec'hienn Mammal Species of the World.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
# Eulalia

Eulalia zo un anv-badez spagnolek, italianek, saoznek, roet d'ar merc'hed, hag a gaver e meur a yezh all, a Bortugal da Rusia.

## Gerdarzh

Eus an henc'hresianeg Ευλαλια, "a gomz brav" ; Εὐλάλιος eo evit ar baotred)

## Yezhoù all

| Astureg : Lala Brezhoneg : Eula, Eulali ivez, berraet e Lali, ha c'hoazh Lila. Euskareg : Eulale Galizeg : Olalla ; Alla , Baia Galleg : Eulalie Hungareg : Eulália Katalaneg : Eulàlia$^,$ ; Olalla ; Laia$^,$ Latin : Eulǎlĭa (Eulǎlĭa evit ar baotred) | Nederlandeg : Eulalia Poloneg : Eulalia Portugaleg : Eulália Ruseg : Евлалия Evlalija Saozneg : Eulalia, Eula, Lalia Slovakeg : Eulália Sloveneg : Evlalija Spagnoleg : Eulalia (Eulalio evit ar baotred)$^,$, Olalla, Olaya; Eulalio evit ar baotred. |

## Tud

* Eulalia Mérida
* Eulalia Barcelona
* Eulalia Buroz
* Eulalia Pérez de Guillén Mariné
* Eulalia de Liáns (1846–1917), anv-pluenn ar skrivagnerez spagnolek Fanny Garrido.
* Eulalia Spagn (1864-1958), priñsez spagnol.

## Pennadoù kar

* Séquence de sainte Eulalie

## Notennoù

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (en) Behind the name
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (es) Albaigés Olivart, José Maria : Diccionario de Nombres de Personas, Universitad de Barcelona, 1993 (ISBN 978-84-475-0264-6)
* ↑ Hervez Dictionnaire français breton Roparz Hemon, p. 416.
* ↑ Anoiou bazidiant Bro Leon, Madeg-Pondaven-Riou, Emgleo Breiz, 2006
* ↑ Hervez Geriadur Vallée, 1931, p. 279-b.
* ↑ (la) (fr) Dictionnaire Gaffiot latin-français (1934).
# Eulampis

Eulampis :
| Eulampis jugularis, luc'hskeudennet e Dominika. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Anv skiantel ||
| Eulampis Boie, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eulampis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Eulampis holosericeus
** E. h. chlorolaemus ha holosericeus,
* Eulampis jugularis.
O c'havout a rer e Karib, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Eulampis (lennet e-barzh d'ar 24 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eukumeniezh

Eukumeniezh zo ur ger d'ober anv eus strivoù ar Gristenien eus Ilizoù hag hengounioù disheñvel da anavezout gwelloc'h an eil re hag ar re all, da ziorren darempredoù gwelloc'h, ha da vont war-zu un unaniezh bennak en Iliz kristen, evel ma voe e penn kentañ istor ar Gristeniezh.
Dont a ra ar ger eus ar gresianeg οἰκουμένη (oikoumene) a dalvez "ar bed poblet a-bezh" hag e veze implijet en Henamzer ziwezhañ diwar-benn an Impalaeriezh roman. Dindan ar mennozh-se emañ neuze klask kaout un Iliz kristen unvan (Lizher d'an Efezidi 4:3) hag ar bed poblet a-bezh (Aviel Mazhev 24:14) evel preder an holl Gristenien. Da gentañ-penn e voe implijet an anv-gwan eukumenek evit kaozeal eus ar Senedoù-Iliz ha diwar-benn ar Patriarch eukumenek, da lavaret eo un eskob meur a ra war-dro an Iliz a-bezh e-lec'h bezañ dalc'het gant harzoù un Iliz lec'hel pe un eskopti.