OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saint-Manvieu-Bocage

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Manvieu-Bocage |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Manvieu-Bocage en Arondisamant Vire | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Vire |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Intercom séverine |
| Kanton | Saint-Sever-Calvados |
| Kod INSEE | 14611 |
| Kod post | 14380 |
| Maer | Georges Ravenel |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,78 km² |
| Led | 48° 49' 34" Norzh |
| Hed | 00° 58' 34" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 148 m |
| Uhelder brasañ | 290 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 569 (2010) |
| Stankter | 48 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Champ-du-Boult |
Saint-Manvieu-Bocage a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant nav c'humun all d'ober ur gumun nevez: Noues-de-Sienne.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* E 1904 e voe ouzhpennet Bocage ouzh anv Saint-Manvieu.
* Eil brezel-bed: mervel a reas c'hwec'h den nann-soudard e Saint-Manvieu abalamour d'ar brezel; tri anezhe a varvas e-pad Emgann Normandi, unan d'ar 7 a viz Even 1944 ha daou d'ar 5 a viz Eost 1944; unan all a varvas e miz Meurzh 1945, ha daou vugelig a voe lazhet gant un darzhadenn e miz Gouere 1945.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz
* Iliz katolik Sant Pêr, XV$^{vet}$ kantved, gant bezioù enni, rummet ha gant un delwenn eus ar Werc'hez Mari hag ar Mabig Jezuz, rummet, enni.
* Kastell La Dolère, XVIII$^{vet}$ kantved.
* Bardell an Dathée.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dathée emañ Saint-Manvieu.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | → bremañ | Georges Ravenel | digostezenn | Renour kuzulva kontaouerezh |
| Meurzh 1983 | Meurzh 2001 | Claude Guillouet | digostezenn | Kelennour |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Arrondissements de Vire et de Bayeux, Embannadurioù Hardel, Caen, 1857, Levrenn 3, pajennoù 116 ha 117
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Diellaoueg Palissy
* ↑ EBSSA
# Saint-Manvieu-Norrey

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Manvieu-Norrey |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Manvieu-Norrey e Kanton Tilly-sur-Seulles hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Bessin |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes entre Thue et Mue |
| Kanton | Tilly-sur-Seulles |
| Kod INSEE | 14610 |
| Kod post | 14740 |
| Maer | Patrice Colbert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,28 km² |
| Led | 49° 10' 53" Norzh |
| Hed | 00° 30' 00" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 82 m |
| Uhelder bihanañ | 59 m |
| Uhelder brasañ | 91 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 715 (2008) |
| Stankter | 207 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Saint-Manvieu-Norrey |
Saint-Manvieu-Norrey a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, miz Even 1944:
* d'ar 6 e kouezhas un nijerez Typhoon Mk. 1b eus ar Royal Canadian Air Force er vourc'h; lazhet e voe e nijour, douaret eo e Reviers$^,$;
* dieubet e voe Saint-Manvieu da greisteiz d'an 26 gant ar 6th Battalion Royal Scots Fusiliers (44th Infantry Brigade Lowland, 15vet Rannlu Troadegiezh Skosat) eus ar Rouantelezh-Unanet goude emgannoù start ouzh an 12vet SS Panzer-Division Hitlerjugend;
* mervel a reas c'hwec'h den nann-soudard e Saint-Manvieu abalamour d'ar brezel e-pad Emgann Normandi, pevar anezhe a voe lazhet gant tennoù kanol, an daou all a voe lazhet gant an Alamaned.
1972: kendeuzet e voe kumunioù Norrey-en-Bessin ha Saint-Manvieu.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Manvieu e Saint-Manvieu.
* Iliz katolik Notre-Dame des Labours e Norrey, XI$^{vet}$ kantved.
* Chapel Aotrounez Saint-Manvieu, XIII$^{vet}$-XVII$^{vet}$ kantved e bered Saint-Manvieu.
* Maner La Mare, XVII$^{vet}$ kantved.
* E kumun Cheux emañ bered ar C'hommonwealth Saint-Manvieu War Cemetery, daoust d'hec'h anv.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ France-Crashes 39-45
* ↑ In Memories
* ↑ Normandie 44 - la mémoire
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Saint-Marc

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saint-Marc zo un anv-lec'h gallek.

## Gerdarzh

Diwar an anv latin Marcus, anv latinekaet an Avielour Mark. Koulskoude e c'hallfe bezañ kemmesk a-wechoù etre Saint-Marc ha Saint-Mars, distaget heñvel e galleg alies.

## Lec'hioù
### Belgia

* Saint-Marc, rann eus kêr Namur (e Wallonia).

### Breizh

Div gumun en Il-ha-Gwilun:
* Saint-Marc-le-Blanc pe Sant-Mezar-Elvinieg
* Saint-Marc-sur-Couesnon pe Sant-Marzh-ar-C'houenon
Hag ivez
* Saint-Marc-sur-Mer, stag ouzh Sant-Nazer
* Saint-Marc pe Sant-Mark e brezhoneg, kumun gwechall, karter eus Brest abaoe 1945.
Hag ivez
* Chapel Sant-Mark, e Kervalet, e Bourc'h-Baz (Bro-Naoned).

### Bro-C'hall

* Boisleux-Saint-Marc e Pas-de-Calais
* Saint-Marc e Cantal
* Saint-Marc-à-Frongier e Creuse
* Saint-Marc-à-Loubaud e Creuse
* Saint-Marc-du-Cor e Loir-et-Cher
* Saint-Marc-Jaumegarde e Bouches-du-Rhône
* Saint-Marc-sur-Seine dans la Côte-d'Or

### Haiti

* Saint-Marc, en departamant Artibonite.

### Kebek

* Saint-Marc-des-Carrières
* Saint-Marc-de-Figuery,
* Saint-Marc-sur-Richelieu

## Tud

* Saint Marc
* Saint-Marc Girardin (1801 - 1873), politikour gall.
* Charles-Hugues Le Febvre de Saint-Marc (Patrom:XVIIIe siècle), skrivagner gall
* Jean Antoine Charles Saint-Marc (1830 - 1897), jeneral gall
* Hélie de Saint Marc (1922-), ofiser gall a gemeras perzhj er Putsch des Généraux en 1961.

## Lisiv

* Saint Marc, lisiv krouet en 1902 gant Raoul de Saint-Marc

## Pennadoù kar

* Saint-Mark (Dominique)
* Mark
# Saint-Mars-des-Prés

Saint-Mars-des-Prés a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe e Kanton Chantonnay; e Bann La Chateigneraye e oa. Lakaet e voe kumun Saint-Mars-des-Prés en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 14 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 2,85% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

#### Brezel Aljeria

* Mervel a reas un den eus ar gumun abalamour d'ar brezel d’an 19 a viz Eost 1957 .

#### Stagidigezh

* E 1964 e voe staget kumun Saint-Mars-des-Prés ouzh kumun Chantonnay.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Marzh.
* Monumant Brezelioù Vande, bet savet e 1890, luc’hskeudenn.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Pennad kar

* Chantonnay.

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 Cassini - EHESS
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Cassini - EHESS
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Saint-Marcouf (Calvados)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Marcouf |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Marcouf en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Bessin |
| Arondisamant | Bayeux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Isigny Grandcamp Intercom |
| Kanton | Isigny-sur-Mer |
| Kod INSEE | 14613 |
| Kod post | 14330 |
| Maer | Rémy Eudes (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,03 km² |
| Led | 49° 15' 10" Norzh |
| Hed | 00° 59' 23" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 62 m |
| Uhelder bihanañ | 18 m |
| Uhelder brasañ | 67 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 92 (2008) |
| Stankter | 18 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Saint-Marcouf, pe Saint-Marcouf-du-Rochy, a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Marcouf, XI$^{vet}$ kantved.
* Kastell an Neufbourg, 1760.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Rémy Eudes | digostezenn | |
| 1989 | Meurzh 2008 | Daniel Lebarbey | digostezenn | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Saint-Marcel (Aosta)

Saint-Marcel zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Saint-Marcouf

Saint-Marcouf zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall
* Saint-Marcouf (Calvados), kumun en departamant Calvados
* Saint-Marcouf (Manche), kumun en departamant Manche
* Inizi Saint-Marcouf, inizi bihan dirak aod ledenez Cotentin, stag ouzh kumun Saint-Marcouf
# Saint-Mars

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Saint-Mars zo un anv-lec'h gallek.

## Gerdarzh

Dont a ra eus an anv Médard, hini ur sant frank e Galia.

## Breizh

Teir c'humun zo en anv-se e Bro-Naoned;
* Saint-Mars-de-Coutais, Sant-Marzh-ar-C'hoad e brezhoneg
* Saint-Mars-du-Désert, Sant-Marzh-an-Dezerzh e brezhoneg
* Saint-Mars-la-Jaille, Sant-Marzh-an-Olivenn e brezhoneg

## Bro-C'hall
### E proviñs kozh Maine

* Saint-Mars-sous-Ballon, kumun kozh e Sarthe bremañ e-barzh Ballon-Saint Mars
* Saint-Mars-du-Désert e Mayenne.
* Saint-Mars-d'Outillé e Sarthe.
* Saint-Mars-sur-la-Futaie e Mayenne.
* Saint-Mars-sur-Colmont e Mayenne.
* Saint-Mars-la-Brière e Sarthe.

### E rannvroioù gall all

* Saint-Mars-d'Égrenne en Orne.
* Saint-Mars-Vieux-Maisons e Seine-et-Marne.
* Saint-Mars-la-Réorthe e Vendée.
* Châlo-Saint-Mars en Essonne.
* Saint-Mars-de-Cré e Sarthe, bremañ e-barzh le Lude.
* Saint-Mars-des-Prés bet kumun e Vendée, hiziv e Chantonnay.

## Tud

* Bénigne Dauvergne de Saint-Mars (1626-1708) ofiser gall ha gouarnour ar Bastille, diwaller an Den e vaskl houarn.
* Dominique de Saint-Mars, skrivagner gall.
* Léon de Poilloüe de Saint-Mars (1832-1897), jeneral gall

## Pennadoù kar

* Cinq-Mars
* Sant-Marzh
# Saint-Mars-la-Réorthe

Saint-Mars-la-Réorthe :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Les Herbiers |
| Kod kumun | 85242 |
| Kod post | 85590 |
| Maer Amzer gefridi | Patrice Bertrand 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Pays-de-Pouzauges |
| Lec'hienn web | http://www.saintmarslareorthe.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 009 ann. (2020) |
| Stankter | 109 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 156 m bihanañ 101 m — brasañ 262 m |
| Gorread | 9,28 km² |
| kemmañ |
Saint-Mars-la-Réorthe a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Krennamzer
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton La Flocelière da gentañ hag e Bann La Châtaigneraie. Lakaet e voe kumun Saint-Mars-la-Réorthe en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800. Lakaet e voe kumun Saint-Mars-la-Réorthe e Kanton Pouzauges pa voe diskaret Kanton La Flocelière e 1801. Lakaet e oa bet en Arondisamant Fontenay-le-Comte e 1800.

#### XIX$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe kumun Saint-Mars-la-Réorthe e Kanton Les Herbiers hag en Arondisamant Napoléon-Vendée.

#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas pevar gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez marilhoù ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 33 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,36% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: mervel a reas daou vilour eus ar gumun hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Marzh.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Tolbaños

Tolbaños zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Toledo (Ohio)

Toledo zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 287 208 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Toledo en ur mod ofisiel e 1833.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Alamagn | Delmenhorst |
| Brazil | Londrina |
| Polonia | Poznań |
| Hungaria | Szeged |
| Tanzania | Tanga |
| Spagn | Toledo |
| Japan | Toyohashi |
| Republik Pobl Sina | Qinhuangdao |
| Pakistan | Hyderabad |
| India | Coimbatore |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tokugawa Ieyasu

Tokugawa Ieyasu (e Japaneg 徳川 家康), ganet d'an 31 a viz Genver 1543 ha marvet d'ar c'hentañ a viz Even 1616, a voe saver ha kentañ shogun ar shogunelezh Tokugawa e Bro-Japan. Padout a reas ar shogunelezh eus Emgann Sekigahara e 1600 betek an Adsavadur Meiji e 1868. Ieyasu a gemeras ar galloud e 1600, a voe anvet da shogun e 1603, hag a zilezas e garg e 1605, daoust ma chomas er galloud betek e varv e 1616. Skrivet e vez a-wezhioù e anv-badez Iyeyasu, hervez an distagadur istorel we$^,$. Korf Ieyasu a oa miret e Nikkō Tōshō-gū goude e varv gant an anv Tōshō Daigongen (東照大権現).

## Notennoù

* ↑ Iyeyasu. Encyclopedia.com.
* ↑ Iyeyasu. Merriam-Webster.
# Tokyo

Tokyo (東京; Tōkyō, e japaneg, "kêr-benn ar reter") eo kêr-benn Japan ha pennlec'h Prefeti Tokyo. Kêr vrasañ Japan eo. Tolpadur-kêrioù Tokyo, gant Yokohama ha Kawasaki, zo poblet gant ouzhpenn 33 milion a dud. E kêr hec'h-unan ez eus 12 milion a dud o vevañ. Kreizenn vrasañ Azia eo ivez evit an armerzh hag ar c'henwerzh.
N'eus ket kement a skraberioù-oabl hag e kêrioù bras all eus ar bed, abalamour d'ar c'hrenoù-douar a vez e Japan a-wechoù. Gant ar savadurioù e vez peurvuiañ etre 6 ha 10 estaj, ar pezh n'eo ket kalz pa geñverier gant kêrioù bras all er bed.
Betek an XIX$^{vet}$ kantved e oa kêr-benn Japan e Kyoto hag e veze graet Edo eus Tokyo. E 1868 e voe advadezet "Tokyo" hag e 1869 en em ziazezas lez an impalaer eno.

## Pennadoù kar

* Edo, anv Tokyo a-raok 1868
# Tolead kêr

Un tolead kêr zo un tolead gant tier (tier-annez, industriezh, melestradurezh), ennañ ur greizenn annezet stank hag he ziriadoù tro-dro ha n'int ket annezet ken stank. N'eo ket en abeg d'ar stank m'eo annezet e greizenn hepken e vez sellet ouzh un takad evel un tolead kêr, met ivez en abeg d'e bouez sokial hag ekonomikel er riez m'emañ.

## Termenadurioù

Disheñvel eo an termenadurioù roet gant ensavadurioù ar stadegoù hervez ar broioù.

### Frañs

E Frañs eo resis termenadur an tolead kêr roet gant an INSEE : bez' eo un teskad kumunioù en ur pezh, hep enklozadur, gant ur pol kêrel (tolpad kêrel gant ouzhpenn 10 000 post-labour) hag e gurunenn drogêrel a labour ennañ ouzhpenn 40 % eus ar boblañs oberiant annezour.
Ar memes termenadur a zo d'an toleadoù krenn met gant un niver a bostoù-labour etre 5 000 ha 10 000, ha d'an toleadoù bihan gant un niver a bostoù-labour etre 1 500 ha 5 000.

### Unaniezh Europa

Eurostat, ensavadur ar stadegoù en Unaniezh Europa, en deus savet ur meizad anvet Larger Urban Zone (LUZ) (Takad Kêrel Ledanaet), damheñvel ouzh an takad kêrel termenet gant an INSEE, evit gellet keñveriañ gwelloc'h ar poblañsoù kêr. An takadoù-se a zo enno ar gêr greiz hag ar bannlevioù bihan ha bras tro-dro dezhi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Termofis
* ↑ (fr) Termenadur an tolead kêr hervez an INSEE
* ↑ (fr) Eurostat
# Toledo

Toledo zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù
### Portugal
#### Spagn

* Toledo (Spagn), kêr orin an anv, e Castilla-La Mancha .
* Proviñs Toledo
* Burguillos de Toledo, e Proviñs Toledo

### Arc'hantina

* Toledo (Córdoba), e proviñs Córdoba (Arc'hantina),

### Bolivia

* Toledo, kumun e Departamant Oruro

### Brazil

* Toledo (Paraná), e stad Paraná.

### Kolombia

* Toledo (Antioquia), en Antioquia.
* Toledo, e Norte de Santander

### Stadoù-Unanet

* Toledo (Ohio), en Ohio.
* Toledo (Illinois), en Illinois.
* Toledo (Iowa), en Iowa.
* Toledo (Oregon), en Oregon.
* Toledo (Washington), e Washington.

## Tud

* Francisco de Toledo, Besroue Perou er XVIvet kantved.
* Alejandro Toledo Manrique, Prezidant Perou (2001-2006).
# Toledo (Spagn)

Toledo zo ur gêr e Spagn, e Kastilha-La Mancha, war lez ar stêr Tajo, ha kêr-benn Proviñs Toledo.
Brudet eo an Alcazar, hag an iliz-veur.

## Tud

* El Greco
* Federico Bahamontes
# Tokugawa Iemitsu

Tokugawa Iemitsu (japaneg: 徳川 家光), ganet d'an 12 a viz Eost 1604 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Even 1651, e oa an trede Shogun en dierniezh Tokugawa. Bez e oa ivez mab henañ Tokugawa Hidetada ha mab-bihan Tokugawa Ieyasu. Iemitsu a renas etre 1623 ha 1651. E-pad ar mare-se e lakaas d'ar groaz ar gristenien, e skarzhas Europiz eus Japan hag e serras an harzoù. Kenderc'hel a reas ar politikerezh-se e-pad 200 vloaz goude e ren. N'eo ket sklaer daoust hag Iemitsu e oa bet ul lazher roue dre ma redias e vreur yaouank Tadanaga da emlazhañ dre seppuku. Iemitsu a oa brudet evit bezañ heñvelreizh, tost asur eo bremañ e oa bet ar paotr a-eeun diwezhañ hêr da Tokugawa Ieyasu, o reiñ lamm d'al lignez dre ar baotred goude an trede remziad.
# Salomo

Salomo zo un adstumm d'an anv Salomon.

## Tud anvet Salomo

* Salomo Makuria, roue Makuria, ur rouantelezh nubian, (1080–1089)
* Salomo Glassius (Mae 20 1593–Gouere 27, 1656), doueoniour alaman
* Johann Salomo Semler (Kerzu 18, 1725–Meurzh 14, 1791), istorour alaman
* Karl Salomo Zachariae von Lingenthal, (Gwengolo 14 1769–Meurzh 27 1843), gwiraour alaman
* Ernst Benjamin Salomo Raupach (Mae 21, 1784–Meurzh 18, 1852), skrivagner
* Salomo pe Soma Morgenstern (Mae 3 1890–Ebrel 17 1976), skrivagner aostrian yuzev.

## Lec'hioù

* Salomó, ur gêriadenn e Katalonia, e komark an Tarragonès.
# Salnés

Komark Salnés zo ur c'homark eus arvor Galiza, e proviñs Pontevedra, entre ría Arousa (brasañ hini Galiza) ha ría Pontevedra.
# Salobre

Salobre zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Salomon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Salomon zo un anv hebreek, kar da Salamun ha Salaun e brezhoneg.

## Yezhoù all

* Salomão, e portugaleg

## Tud

* Salomon, roue Israel, er Bibl
** Barnedigezh Salomon
* Salaun (?-†874), roue Breizh etre 857 ha 874, Salomon e galleg
* Salomon Müller (1804-1864), naturour alaman
* Salomon Flor (1908-1983), mestrc'hoarier echedoù tchek

## Anv-tiegezh

* Dieter Salomon (bet ganet e 1960), maer Freiburg, en Alamagn,
* Edward Salomon (1828-1909), gouarnour Wisconsin,
* Edward S. Salomon (1836-1913), jeneral stadunanat,
* Ernst von Salomon, skrivagner alaman, muntrer Walther Rathenau,
* Franz Pfeffer von Salomon, e penn an Sturmabteilung (SA) adal 1926 betek 1930,
* Frederick C. Salomon (1826-1897), jeneral stadunanat,
* Lysius Salomon (1815-1888), prezidant Haiti etre 1879 ha 1888,
* Siegfried Salomon (1885-1962), sonaozer danat.

## Lec'hanvadurezh

* an Inizi Salomon

## Pennadoù kar

* Solomon
* Salomo
# Salmour

Salmour (Salmor e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Salobral

Salobral zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Salman Rushdie

Ahmed Salman Rushdie (सलमान रश्दी en hindi, سلمان رشدی en ourdoueg) (ganet d'an 19 a viz Mezheven 1947 e Mumbai) zp ur skrivagner saoznek genidik eus India. Dont a reas brud dezhañ gant e eil romant, Midnight's Children (1981), ha gantañ e c'hounezas ar Booker Prize.
Kavet e voe abeg en e bevare romant, The Satanic Verses (1988), gant muzulmaned eus an tu pellañ. Embannet e voe ur fatwa (kondaonidigezh) gant an Ayatollah Khomeini en Iran, o c'hervel ar "vuzulmiz vat" da lazhañ Salman Rushdie abalamour m'en dije kunujennet an islam en e levr, a-hervez. Ret e voe d'ar skrivagner mont kuit diouzh India ha bevañ damguzh en estrenvro. Abaoe un nebeud bloavezhioù en em ziskouez en-dro e lec'hioù foran avat.
Aet e oa da chom da Vro-Saoz pa oa 13 bloaz. Abaoe 2000 emañ o vevañ e New York.
D’an 12 a viz Eost 2022 eo bet goustilhet e-kerzh ur brezegenn e Chautauqua, Stad New York, ha kaset d’un ospital e Pennsylvania.

## Romantoù skrivet gantañ

* Grimus (1975)
* Midnight's Children (Bugale hanternoz) (1981)
* Shame (Mezh) (1983)
* The Satanic Verses (Ar gwerzadoù satanazet) (1988)
* The Moor's Last Sigh (Huanadenn diwezhañ ar Morian) (1995)
* The Ground Beneath Her Feet (An douar dindan he daoudroad) (1999)
* Fury (Fulor) (2001)
* Shalimar the Clown (Ar furlukin Shalimar) (2005)
* The Enchantress of Florence (Strobinellerez Firenze) (2008)
* Two Years Eight Months and Twenty-Eight Nights (Daou vloaz eizh miz hag eizh noz warn-ugent) (2015)
* The Golden House (an tiegezh Golden) (2017)
* Quichotte (2019)

## Daveoù

* ↑ (en) Salman Rushdie: Man arrested after author attacked on stage. BBC (Eost 2022).
# Salmoral

Salmoral zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.

## Gerdarzh

Eus un anv kozh salmoral a veze roet d'un douar holenek.
# Salome

Salome zo un anv-badez, a deu eus an hebreeg שלומית Shlomit, kar d'ar ger (שָׁלוֹ shalom, a dalv kement ha «peoc'h» (evel Salamun, anv-paotr).
Kar eo d'ar c'hentanv gourel Salaun

## Un anv istorel

* Salome mamm ar Vakabeed, pried Mattatias ha merzherez gant he mibien en 166 kent JK. Gante e vez goueliet d'ar Iañ a viz Eost evel ur santez katolik.
* Salome Alexandra (76-67 kent JK ), pried da Aristobul Iañ ha da Alexandr Janne, rouanez Judea ;
* Salome merc'h Herodiadez, merc'h-kaer da Herodez Antipas. War ali he mamm Herodiadez e teuas a-benn da gaout penn Yann ar Badezour kinniget dezhi war ur plad. Kement-se a c'houlennas goude dañsal dirak Herodez un dañs a blijas kement dezhañ ma lavaras e c'halle goulenn digantañ pezh a gare. Oscar Wilde an hini a ra "dans ar seizh gouel" eus an dañs-se.
* Salome, unan eus ar maouezed e-harz ar groaz en Testamant Nevez

## Un anv-tiegezh

* Lou von Salomé brudetoc'h evel Lou Andreas-Salomé (war-lerc'h dimeziñ gant Friedrich Andreas) a zo ur skivagnerez rus (met en alamaneg) mignonez da Sigmund Freud, da Friedrich Nietzsche, Paul Rée, Rainer Maria Rilke ha Victor Tausk.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.