OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Louvignies-Quesnoy

Kumunioù Frañs :
| Anv | Louvignies-Quesnoy |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Louvignies-Quesnoy en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Quercitain |
| Kanton | Le Quesnoy-Reter |
| Kod INSEE | 59363 |
| Kod-post | 59530 |
| Maer | Alain Michaux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,43 km² |
| Led | 50° 13' 29" Norzh |
| Hed | 03° 38' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 130 m |
| Uhelder bihanañ | 107 m |
| Uhelder brasañ | 148 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 959 (2007) |
| Stankter | 113 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Louvignies-Quesnoy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Louvigny

Louvigny zo un anv-lec'h gallek.
* Louvigny (Calvados)
* Louvigny (Moselle)
* Louvigny (Pyrénées-Atlantiques)
* Louvigny (Sarthe)
Hag ivez:

## Pennad kar

* Louvigné
# Mary Henrietta Kingsley

Mary Henrietta Kingsley, bet ganet d'an 13 a viz Here 1862 en Islington, Londrez (Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Even 1900 e Simon's Town (Suafrika), a oa un ergerzhourez hag ur skrivagnerez saoznek. Ar vaouez kentañ e voe o pignat gant Menez Kameroun e Kameroun, ar menez uhelañ en Afrika ar C'hreiz. Ur skrivagnerez levezonus e voe. Sikouret he doa da cheñch an doare europat da welout Afrika hag an Afrikaned.

## Buhezskrid

Mary Kingsley a voe ganet e 1862 da Georges Kingsley (1826-1892), ur mezeg, ur skrivagner hag ur beajour, ha Mary Bailey (? - 1892), ur vatezh. Mary ne oa ket aotreet da vont d'ar skol (ar pezh ne oa ket gwir evit he breur) hag a oa bet desavet er gêr. Deskiñ a reas a-drugarez da levraoueg he zad. Ober a reas war-dro he zud betek o marv e 1892.
Dres d'ar poent-se e tivizas dizoleiñ Afrika evit echuiñ ul levr d'he zad diwar-benn ar sevenadur afrikan. E 1893 e veajas etre Angola ha Sierra Leone. Ergerzhout a reas ar janglenn ha treuziñ geunioù ma nere ar c'hrokodiled. Ne veze ket gwelet alies ur vaouez o veajiñ en he-unan hep ur paotr en he c'hichen. Souezhus e oa d'ar mare-se.
Etre miz Du 1894 ha miz Here 1895 e reas un eil beaj en Afrika en he-unan c'hoazh, hep teltenn. C'hoant he doa Mary d'en em gavout gant ar bobl Fang a veze sellet outo evel "debrerien-dud". Degemeret mat e voe ganto. Bevañ a reas ganto ha deskiñ o c'hustumoù evel penaos fardañ naered. War ar stêr-veur Ogooué e Gabon e vageas gant ur c'hanoe. Dizoleiñ a reas pesked nevez. Tri anezho zo bet anvet diouzh he anv, evel Ctenopoma kingsleyae. Pignat a reas gant Menez Kameroun dre un hent na oa ket anavezet betek-henn gant Europiz.
E miz Kerzu 1895 e tistroas da Vro-Saoz hag e teuas da vezañ brudet. E-pad tri bloaz e roas prezegennoù e pep lec'h er vro.
Da Afrika e tistroas un trede gwech evel klañvdiourez e-pad Eil Brezel ar Voeren e Suafrika (1889–1902). Met an tifoid a dapas ha mervel a reas e 1900. Taolet e voe he charke er mor a-vaez da aodoù Afrika hervez he youl.

## Oberennoù

* 1897 / Travels in West Afrika
* 1899 / West African studies

## Daveennoù

* (fr) Deborah Kespert : Aventuriers de l'extrême, Fleurus, 2014 (ISBN 978-2-2151-5452-5)
# Mary Don't You Weep

Mary Don't You Weep ("Na ouelit ket, Mari") zo ur c'han sklaved eus an amzer a-raok Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.

## Ar ganaouenn

Awenet eo gant an Aviel. Kontañ a ra istor Mari Betania o c'houlenn digant Jezuz lakaat he breur Lazar da sevel a varv da vev.

## Enrolladurioù

* E 1915 e voe graet an enrolladur kentañ, gant ar Fisk Jubilee Singers .
* An enrolladurioù brudetañ eo re kanerezed al laz gospel The Caravans e 1958, gant Inez Andrews evel pennganerez, ha hini The Swan Silvertones e 1959. Dont a reas "Mary Don't You Weep" da vezañ brudetañ kanaouenn The Swan Silvertones, hag ar werzenn distaget gant ar pennganer Claude Jeter, "I'll be a bridge over deep water if you trust in my name", eo ar frazenn a servijas da Paul Simon da skevel, e 1970, ar ganaouenn "Bridge over Troubled Water".

## Kanerien

Kanet eo bet gant tud a-leizh :
* Stonewall Jackson , e 1960, en doa savet ur ganaouenn nevez diwar-benn ur vaouez yaouank a wel he fried o vont kuit da noz an eured da vont d'ar brezel.
* Aretha Franklin, e 1972 en hec'h albom Amazing Grace.
* Nat King Cole
* Aaron Neville
* Pete Seeger
* Bruce Sprinsteen

## Yezhoù all

* E gresianeg : Mairi Mi Lypasai Pia, gant Manos Xydous, e 2010, en e albom Otan tha fygo ena vrady apo 'do.
* E brezhoneg : Mari na ouel ken, savet e brezhoneg gant Mark Kerrain, embannet el levr Parkadoù Sivi Da Viken (Sav-Heol, 2015).

## Kanaouennoù damheñvel

* Only lyrics

## Liammoù diavaez

* (en) Komzoù hag istor
* (en) Lyrics at Gospelsonglyrics.org Gospelsonglyrics
* (en) Matt Orel's recordings history
* Kanet gant Bruce Springsteen, war YouTube

## Notennoù

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=xIX6btGIn8w
# Mary Hamilton (Rusia)

Mary Hamilton, anavet evel Maria Danilovna Gamentova († 14 a viz Meurzh 1719), a voe dimezell a enor e lez Katelin Iañ ha serc'h d'an tsar Pêr Iañ. Kondaonet e voe d'ar marv dre m'he devoa lazhet ar bugel e oa da gaout. Marteze eo diwar hec'h istor eo bet savet ar ganaouenn Mary Hamilton.
Skosiz e oa he zud, divroet da Rusia en amzer an tsar Ivan III. Merc'h e oa moarvat da William Hamilton ha keniterv da Evdokiya Grigorievna Hamilton. E 1713 e teuas da vout dimezell-a-enor an impalaerez Katelin. Taolet e veze evezh ouzh he c'hened, serc'heien he deveze, ha serc'h e voe d'an tsar Peter. Met ur serc'heg all he devoa, Ivan Mikhailovich Orlov ; hennezh avat he dilezas da vont gant Avdotya Chernysheva, serc'h all an tsar. Neuze e klaskas Mary Hamilton ober dezhañ distreiñ daveti gant profoù laeret diwar-goust Katelin.
E 1715 e kemeras louzoù da ziforc'hañ. E 1717 e wilioudas hag e veuzas ar babig. E 1717 ivez e voe goulennataet Orlov diwar-benn dihelloù aet da goll a-douez paperoù Pêr Iañ, hag eñ da anzav e zarempred gant Mary Hamilton ha d'ober anv eus an diforc'hañ. Avdotya Chernysheva a damallas da Hamilton brudañ e tebre an dsarez koar da gaout kroc'hen gwenn. Neuze e voe furchet kambr Mary Hamilton, ha kavet traoù laeret hag a oa d'an dsarez. Ma voe harzet Mary hag he serc'heg, ha bac'het e Kreñvlec'h Sant Petersburg.
Anzav a reas Mary Hamilton al laeroñsi ha bezañ lazhet he c'hrouadur nevez-c'hanet, met daoust d'ar boureviadur ne destenias ket a-enep Orlov.
E miz Du 1718 e voe kondaonet Mary d'ar marv, en abeg d'an diforc'hañ, d'ar bugellazh ha d'al laeroñsioù e ti an impalaerez, daoust ma c'houlennas an Dsarez Praskovia Feodorovna Saltykova (1664-1723), intañvez Ivan V, digant an Tsar Pêr kaout truez.
Dibennet e voe d'ar 14 a viz Meurzh 1719, gant ur c'hleze, e-lec'h ur vouc'hal. Goude-se e kemeras an Tsar he fenn, e reas ur brezegenn diwar-benn he c'horf, e pokas d'he muzelloù, hag e taolas ar penn.
Miret e voe ar penn koulskoude gant Akademiezh ar Skiantoù, da vihanaén betek dibenn ren Katelin II.

## Mammennoù
### e ruseg

* Гамильтон, Мария Даниловна // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Карл Задлер. Опыт исторического оправдания Петра I против обвинений некоторых современных писателей. СПб, 1861 (Дело фрейлины Гамильтон, с. 1-22).
* М. И. Семевский, «Камер-фрейлина Мария Даниловна Гамильтон» // «Слово и дело (1700—1725). Очерки и рассказы из русской истории XVIII в.» (Санкт-Петербург, 1884), с. 185—268; тот же очерк // «Отечественные записки» (1860, т. CXXXII, № 9, с. 239—310).
# Mary Hopkin

Mary Hopkin zo ur ganerez eus Kembre, ganet d'an 3 a viz Mae 1950, e Pontardawe. Kanet he deus e kembraeg da gentañ, pa oa krennardez, graet pladennoù zoken, hag e saozneg goude. Berzh bras a reas e 1968 gant ar bladennig "Those Were The Days", ur ganaouenn he devoa dibabet hervez kuzul Paul McCartney. Goude e timezas hag ez eas da chom da Vro-Saoz.

## Un dibab eus he fladennoù

* 1969 : Postcard
* 1971 : Earth Song, Ocean Song
* 1972 : Those Were The Days
* 1976 : The Welsh World of Mary Hopkin (dastumad)
* 1989 : Spirit
* 1996 : Y Caneuon Cynnar (The Early Recordings) (dastumad)
* 2005 : Live at the Royal Festival Hall (waral leurenn)
* 2007 : Valentine
* 2008 : Recollections
* 2008 : Now and Then
* 2009 : Blodeugerdd: Song of the Flowers – An Anthology of Welsh Music and Song (dastumad)
* 2010 : You Look Familiar (gant Morgan Visconti)
* 2013 : Painting by Numbers
# Mary Hamilton

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mary Hamilton zo anv meur a vaouez, ha hini ur ganaouenn saoznek brudet.

## Tud

* Mary Hamilton (Rusia), marvet e 1719, prinsez rus, dibennet
* Mary Hamilton (treuzwiskerez), (war-dro 1721), treuzwiskerez a zimezas d'ur vaouez
* Lady Mary Hamilton (1736–1821), romantourez skosat
* Mary Agnes Hamilton (1882–1966), politikourez skosat
* Mary Hamilton, Dugez Abercorn
* Mary Lou Graham Hamilton
* Mary Riter Hamilton (1873–1954), livourez kanadian
* Mary Barbara Hamilton, anv orin Barbara Cartland

## Kanaouenn

* Mary Hamilton, kanaouenn saoznek, anavezet ivez evel The Four Maries.

## Pennadoù kar

* Mary Victoria Douglas-Hamilton (1850–1922)
* Mary
* Hamilton
# Mary Helen Young

Mary Helen Young (Obar Dheathain, 5 Mezheven 1883 – Ravensbrück, 14 Meurzh 1945) a oa ur glañvdiourez skosat, hag a oa o chom e Pariz (Bro-C'hall) e-kerzh an Eil brezel-bed. Ezel eus ar Rezistañs e oa ; harzet e voe gant ar Gestapo, ha mervel a eure e kamp Ravensbrück en Alamagn e 1945.
# Mary Fleming

Mary Fleming a oa un dimezell eus noblañs Bro-Skos, dibabet gant ar rouanez Mary of Guise da vezañ kompagnunez d'he merc'h Mary Stuart, hag unan eus ar Peder Mary a oa peder dimezell a enor d'ar rouanez vihan, gant Mary Livingston, Mary Beaton ha Mary Seton. Merc'h-vihan e oa da James IV Bro-Skos.
Dimeziñ a reas da sekretour ar rouanez, William Maitland of Lethington.
# Mary Ford

Mary Ford (1924-1977) eo anv-micher ar ganerez ha gitarourez stadunanat Iris Colleen Summers brudet er bloavezhioù 1950 pa gane ha pa sone gant he fried en daouad Les Paul and Mary Ford. Etre 1950 ha 1954 o devoa graet 16 kanaouenn brudet bras, hag en o zouez "How High the Moon" ha "Vaya con Dios", a voe kentañ e roll ar Billboard. In 1951 o devoa gwerzhet 6 milion a bladennoù. Dimezet e oant e 1949, ha torret e voe o eured e 1963.
# Mary Hamilton (treuzwiskerez)

Mary Hamilton (fl. 1746) a oa ur Saozez hag a voe kaset dirak lez-varn he bro en XVIIIvet kantved, dre ma veze gwisket en paotr ha dimezet dre c'haou d'ur vaouez.
A-hervez ne vije bet dimezet Mary Hamilton nemet d'ur vaouez, met hervez kazetennoù an amzer e vije bet 14 eured en holl. Un danevell e 1746 en Newgate calendar a ro munudoù. Ar romantour saoz Henry Fielding a embannas un danevell faltazius diwar-benn an afer, anvet The Female Husband.
# Leon ar Berr

Leon ar Berr (pe Léon Le Berre), Ab Alor pe Abalor diouzh e anv-barzh , bet ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1874 en Erge-Vihan (staget ouzh Kemper e 1960) ha marvet d'ar 4 a viz Kerzu 1946 e Roazhon, a oa ur c'helaouenner breizhat, hag ur skrivagner.
E dud ne oant ket brezhonegerien, deskiñ brezhoneg a reas e-unan.
Bet eo bet e penn ar sizhunieg L'Union agricole et maritime, kenlabouret en deus gant L'Ouest-Éclair. Unan eus renerien Goursez Vreizh e oa. Saozneg mat a ouie.
Gantañ ha Taldir Jaffrennou e voe savet An Oaled (anvet e galleg Le Foyer breton) a oa ur gelaouenn drimiziek e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939.

## Oberennoù
### E brezhoneg

* 1910 : Istor Breiz hag ar C'helted, sinet Trivarz, kenskrivet gant Yves Berthou ha Paul Diverrès, Le Dault.
* 1911 : Sinadur an Eil Testamant, Carhaix, Ar Bobl, 1911. Pezh-c'hoari.
* 1913 : Ar verc'h he divreac'h mougn, An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari.

### E brezhoneg hag e galleg

* 1905 : Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou, Pariz, Le Dault. Pezh-c'hoari

### E galleg

* 1901 : Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel), kontadennoù, Roazhon, Simon.
* 1902 : Nuptialia, Gwened, Lafolye.
* 1904 : Les épousailles de Brébiot, Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn.
* 1913 : Français de Quimper, An Oriant, Le Pays breton. Komedi.
* 1926 : La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton.
* 1928 : Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes.
* 1935 : Le 145 anniversaire du traité de la Mabilais.
* 1935 : La Parure du vieux Rennes.
* 1935 : Un grand évêque gallo-romain, saint Melaine.
* 1936 : Bretagne d'hier, Roazhon, L'Ouest-Éclair.
* 1945 : Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique, rakskrid gant Ronan Caerléon, Landerne, Brittia.
* Sellet er Wikimammenn : Leon ar Berr.
# Leonardas Abramavičius

Leonardas Abramavičius (Leonhard Abramavicius) a zo marvet e 1960 e Kaunas (Lituania).
Mestrc'hoarier echedoù lituanian ha soviedat eo.
Leonardas Abramavičius a c'hoarias e skipailh broadel Lituania e-doug pevar Olimpiad Echedoù ofisiel hag unan diofisiel.
* E miz Gouere 1930, ouzh ar bedervet tablenn en 3de Olimpiad en Hamburg (+4 –11 =0).
* E miz Gouere 1931, ouzh ar bedervet tablenn er 4vet Olimpiad e Praha (+3 –7 =1).
* E miz Gouere 1933, ouzh an dablenn-mir er 5vet Olimpiad e Folkestone (+5 –2 =2).
* E mizioù Eost ha Gwenholon 1936, ouzh ar bempvet tablenn en Olimpiad diofisiel e München (+6 –8 =6).
* E mizioù Gouere hag Eost 1937, er skipailh-mir er 7vet Olimpiad e Stockholm (+2 –1 =0).
Tapout a reas ur vendalenn argant e 1933.
Abramavičius a gemeras perh e Kampionadoù Lituania meur a wezh.
E miz Gouere 1943, e voe 1añ-3de skoaz-ouzh-skoaz gant Birmanas ha Romanas Arlauskas, (Abramavičius a voe 3vet er "play-off"), e Vilnius (12vet Kampionad Lituania).
E 1947, e voe 12vet, e 1948 8vet-9vet, e 1949 13vet-14vet, e 1950 e tuas ar maout gantañ, a-gevred gant Ratmir C'holmov, e 1951 14vet-15vet, e 1954 5vet-6vet, e 1955 6vet-7vet, hag e 1957 e voe 12vet.

## Partiennoù dedennus

* Leonardas Abramavičius vs Victor Kahn (FRA), Prague 1931, 4th Olympiad, Bogo-Indian, E11, 1-0
* Kornél Havasi (HUN) vs Leonardas Abramavičius, Folkestone 1933, 5th Olympiad, King's Indian, Fianchetto, E67, 0-1
* Gedeon Barcza (HUN) vs Leonardas Abramavičius, Munich 1936 (ol), King’s Indian, Sämich Variation, E85, 0-1
* Leonardas Abramavičius vs Vladas Mikenas, Vilnius 1955, LTU-ch, Ruy Lopez, Closed, C84, 1-0

## Notennoù

* ↑ OlimpBase :: the encyclopaedia of team chess
* ↑ Lietuvos šachmatų istorija

## Liamm diavaez

* E c'hoari e Chess Games .
# Leonardina woodi

Leonardina woodi :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Leonardina |
| Anv skiantel ||
| Leonardina woodi (Mearns, 1905) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Leonardina woodi a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Leonardia woodi da gentañ-penn (e 1905) gant an evnoniour stadunanat Edgar Alexander Mearns (1856-1916) : ar spesad nemetañ er genad Leonardina an hini eo.
Dougen a ra anv Leonard Wood (1860-1927), ur milour stadunanat hag a voe gouarnour-meur Filipinez adalek 1921 betek e varv, d'ar 7 a viz Eost 1927.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e kreisteiz Filipinez (koadeier menezioù Mindanao).

## Rummatadur

Renket e voe e kerentiad an Timaliidae da gentañ-penn hag e-barzh hini ar Pellorneidae da-heul.

## Liammoù diavaez

* Leonardina woodi war al lec'hienn BirdLife International.
* Leonardina woodi war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Mearns, 1905.
* ↑ Leonardina woodi war al lec'hienn Avibase.
* ↑ George Sangster, Per Alström, Emma Forsmarkd & Urban Olsson, Multi-locus phylogenetic analysis of Old World chats and flycatchers revealsextensive paraphyly at family, subfamily and genus level (Aves: Muscicapidae), Molecular Phylogenetics an Evolution 57 (2010) 380-392.
# Leon godellek

Leon godellek :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Daniskevrennad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Thylacoleonidae |
| Genad : | Thylacoleo |
| Anv skiantel ||
| Thylacoleo carnifex Owen, 1859 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Al leon godellek (Thylacoleo carnifex) zo ur godelleg kigdebrer aet da get. Bevañ a rae en Aostralia adalek an oligosen betek ar pleistosen. Aet e voe da get 50.000 bloaz 'zo.
Bras-mat e oa kigennoù e garvanoù e-keñver e vent. Gant-se e tlee krog al leon godellek bezañ an hini kreñvañ eus krogoù an holl vronneged (bev pe aet da get hiziv) : ken kreñv e oa krog ul leon godellek 100 kg ha hini ul leon 250 kg a-vremañ.
Skilfoù pak-dispak a oa dezhañ hag ar godelleg nemetañ e oa gant an dibarder-se. Moarvat e c'helle pignat er gwez evel ar banterenn a-vremañ.
Diwar studiadennoù un nebeud eskern e c'houlakaer e oa al leoned godellek war-dro 100-130 kg o fouez. Lod anezho a oa moarvat ouzhpenn 160 kg dezho.

## Rummatadur

N'eo ket liammet al leon godellek ouzh al leon a-vremañ. Er genad Thylacoleo e oa, asambles gant :
* Thylacoleo hilli (Oligosen, Pliosen)
* Thylacoleo crassidentatus (Pliosen)
* Thylacoleo carnifex (Pleistosen)
* Thylacoleo robustus (Pleistosen)
* Thylacoleo australis (Pleistosen)
* Thylacoleo oweni (Pleistosen)
# Leonard

Leonard zo un anv-badez saoznek roet d'ar baotred. Un anv-tiegezh eo deuet da vezañ ivez.

## Orin

Dont a ra eus an anv alamanek Leonhard, diwar levon ("leon") ha hardu ("kadarn").
Sant paeron ar brizonidi eo sant Leonard.
Gallout a ra ivez Leonard pe O'Leonard bezañ un anv iwerzhonat saoznekaet diwar O'Leannain, a zo O' ("mab da") ha Leannan ("karus").

## Yezhoù all

| Armenieg : Լեոնարդ (Leonard') Kroateg : Leonard Tchekeg: Leonard Galleg: Léonard Jorjieg : ლეონარდ (Leonard) Alamaneg : Leonard, Leonhard, Leonhardt, Lennart Gresianeg : Λεονάρδος (Leonárdos) Hebraeg : לֵב־אֲרִי (Lév-Ari) Hungareg : Lénárd, Leonárd Italianeg : Leonardo Latveg : Linards | Lituaneg: Leonardas Māorieg : Renātā Malteg : Nardu Poloneg : Leonard Portugaleg : Leonardo Roumaneg : Leonard Ruseg : Леонард (Leonard) Serbeg : Леонард (Leonard') Spagnoleg : Leonardo Svedeg : Lennart Yideg : לעאָנאַרד (Leonard) |

## Berrstumm

Leo zo ur berrstumm brudet, Lenny, Lennie ha Len zo e saozneg ivez, ha Léon e galleg.

## Tud brudet

* Leonard Bernstein (1918–1990), penn orkestra ha sonaouzour stadunanat
* Leonard Nimoy (1931-2015), aktour, filmaozer, kaner, luc'hskeudenner, skrivagner ha sonaozour stadunanat
* Leonard Cohen (1934-2016), kaner-sonaozer kanadian
* Leonard Peltier (1944), emsaver amerindian stadunanat
* Leonard "Lenny" Kravitz (1964), kaner-sonaozour hag aktour stadunanat
# Leon XI

Leon XI Pab an Iliz katolik roman :
| « Undosus vir » ||
| Ganedigezh | 2 a viz Even 1535 |
| Dilennet da bab | 1añ a viz Ebrel 1605 |
| Tronidigezh | 10 a viz Ebrel 1605 |
| Dibenn e baboni | 27 a viz Ebrel 1605 |
| En e raok | Klemañs VIII |
| War e lerc'h | Paol V |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon XI, pe Alessandro Ottaviano de' Medici, ganet e Firenze e 1535, marvet e Roma e 1605, a voe 230vet pab an Iliz katolik e-pad miz Ebrel 1605.
| En e raok Klemañs VIII | Leon XI Pab | War e lerc'h Paol V |
# Leon XII

Leon XII Pab an Iliz katolik roman :
| Leon XII e 1828 ||
| Canis et Coluber ||
| Ganedigezh | 22 a viz Eost 1760 e-kichen Ancona ( Stadoù ar Pab) |
| Dilennet da bab | 28 a viz Gwengolo 1823 |
| Dibenn e baboni | 10 a viz C'hwevrer 1829 |
| En e raok | Pi VII |
| War e lerc'h | Pi VIII |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Ar pab Leon XII, Annibale Sermattei Della Genga eus e anv, ganet e Genga e 1760, marvet e Roma e 1829, a voe 252vet pab an Iliz katolik, adalek 1823 betek e varv 6 vloaz goude.
| En e raok Pi VII | Leon XII Pab | War e lerc'h Pi VIII |
# Leon XIII

Leon XIII Pab an Iliz katolik roman :
| Leon XIII e 1878 ||
| Lumen in coelo ||
| Anv ganedigezh | Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci |
| Ganedigezh | 2 a viz Meurzh 1810 e Carpineto Romano (Impalaeriezh Frañs) |
| Dilennet da bab | 20 a viz C'hwevrer 1878 (67 vloaz) |
| Tronidigezh | 3 a viz Meurzh 1878 |
| Dibenn e baboni | 20 a viz Gouhere 1903 (93 vloaz) |
| En e raok | Pi IX |
| War e lerc'h | Pi X |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Leon XIII (Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci eus e anv ganedigezh), ganet e Carpineto Romano e 1810, marvet e Roma e 1903, a voe 254vet pab an Iliz katolik adalek 1878 betek e varv 25 bloaz goude.
| En e raok Pi IX | Leon XIII Pab | War e lerc'h Pi X |
# Leonard Cohen

Leonard Norman Cohen, ganet d'an 21 a viz Gwengolo 1934 e Montréal (Kebek) hag aet d'an Anaon d'ar 7 a viz Du 2016 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika) a oa ur barzh, ur romantour hag ur c'haner kanadian.
Ganet e oa da Yuzevien a orin lituanat. E dad Nathan Cohen, a oa e penn ur stal-dilhad, a varvas pa oa 9 bloaz e vab.
Deskiñ seniñ ar gitar a reas Leonard pa oa krennard, a-raok krouiñ ul laz country-folk anvet Buckskin Boys.

## Oberennoù
### Levrioù
#### Dastumadegoù barzhonegoù

* 1956 : Let Us Compare Mythologies
* 1961 : The Spice-Box of Earth
* 1964 : Flowers for Hitler
* 1966 : Parasites of Heaven
* 1968 : Selected Poems 1956–1968
* 1973 : The Energy of Slaves
* 1978 : Death of a Lady's Man
* 1984 : Book of Mercy
* 1993 : Stranger Music: Selected Poems and Songs
* 2006 : Book of Longing
* 2009 : The Lyrics of Leonard Cohen
* 2011 : Poems and Songs
* 2012 : Fifteen Poems
* 2018 : The Flame

#### Romantoù

* 1963 : The Favourite Game
* 1966 : Beautiful Losers
* 2022 (dalif) : A Ballet of Lepers: A Novel and Stories

### Albomoù studio

Gant Columbia Records e veze embannet albomoù Leonard Cohen.
* 1967 : Songs of Leonard Cohen
* 1969 : Songs from a Room
* 1971 : Songs of Love and Hate
* 1974 : New Skin for the Old Ceremony
* 1977 : Death of a Ladies' Man
* 1979 : Recent Songs
* 1984 : Various Positions
* 1988 : I'm Your Man
* 1992 : The Future
* 2001 : Ten New Songs
* 2004 : Dear Heather
* 2012 : Old Ideas
* 2014 : Popular Problems
* 2016 : You Want It Darker
* 2019 : Thanks for the Dance

### Albomoù a-glev d'an holl

* 1973 : Live Songs
* 1994 : Cohen Live: Leonard Cohen In Concert
* 2000 : Field Commander Cohen: Tour of 1979
* 2009 : Live in London
* 2009 : Live at the Isle of Wight 1970
* 2010 : Songs from the Road
* 2014 : Live in Dublin
* 2015 : Can't Forget: A Souvenir of the Grand Tour

## Liammoù diavaez

* O kanañ Dance Me to the End of Love war al leurenn.
* O kanañ Hallelujah war al leurenn.
* O kanañ So Long, Marianne.
* O kanañ Suzanne war al leurenn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mamm-gozh

Mamm e vamm pe e dad eo mamm-gozh ur bugel.

## Mammoù-kozh brudet

* Mamm-gozh ar C'habellig Ruz
* tad • mamm • gwaz • gwreg • pried • ozhac'h • breur • c'hoar •
* mab • merc'h • emzivad • emzivadez • minor • minorez • dalif • dalifez • pennhêr • pennhêrez •
* tad-kozh • mamm-gozh • mab-bihan • douaren • merc'h-vihan • tad-kuñv • mamm-guñv •
* eontr • moereb • kenderv • keniterv • ni • niz • nizez •
* tad-kaer • mamm-gaer • mab-kaer • deuñv • merc'h-kaer • breur-kaer • c'hoar-gaer•
•tadeg • mammeg • mabeg • merc'heg • breureg • c'hoareg
* leztad • lezvamm • lezvab • lezverc'h • lezvreur • lezc'hoar •
Gwelout ivez : • kar - kerentiezh - tud • eured - dimeziñ - priedelezh - bugel - intañv