OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bourneau

Bourneau a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton L’Hermenault hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Bourneau en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 49 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 5,91% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: lazhet e voe ur milour eus ar gumun d’an 19 a viz Eost 1947 pa voe taget e bost e To Ho, en Tonkin, er Viêt Nam, penngorporal e oa en 43vet Rujumant Troadegiezh Drevadennel.
* Brezel Aljeria: mervel a reas daou vilour eus ar gumun$^,$.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.
* Ar c'hastell, bet savet en XX$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
# Bourmatagileg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù tchadek ar reter B.1 eo ar bourmatagileg ((jonkor) bourmataguil pe karakir) komzet gant tro-dro da 1 500 den e Tchad (1993). Aet eo kalz war digresk an niver a dud a ra gant ar yezh-mañ e-kerzh ar 35 bloaz tremenet.
Div rannyezh a zo:
* Dougneg (dougne)
* Mousougneg (musunye)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Genoveva

Genoveva zo un anv-badez alamanek, izelvroek, portugalek ha spagnolek.

## Yezhoù all

* Jenovefa, e brezhoneg
* Ginevra, en italianeg

## Tud

* Genovefa Weber (1764–1798), c'hoariganerez alaman, mamm d'ar sonaozour Carl Maria von Weber.

## Sonerezh

* Genoveva, c'hoarigan gant Robert Schumann.
# Genougamm Europa

Genougamm Europa :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Clupeiformes |
| Kerentiad : | Engraulidae |
| Genad : | Engraulis |
| Anv skiantel ||
| Engraulis encrasicolus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Genougamm Europa (Engraulis encrasicolus) a zo ur pesk mor bihan kar d'an harink.
# Genoni

Genoni zo ur gumun italian, e proviñs Sud Sardegna ha rannvro emren Sardigna.
# Genova

Genova (e ligureg: Zena) a zo ur gumun, ur gêr, hag ur porzh bras eus hanternoz Italia, en arvor Liguria, war aod ar Mor Kreizdouarel.

## Istor

Ur republik a voe e Genova er Grennamzer, hag Andrea Doria a voe an den illurañ anezhi.
* Eil brezel bed:
** 12 a viz Even 1940: bombezet eo Genova gant ar morlu gall.

## Tud dibar

* Adriano Chicco, mestrc’hoarier echedoù, saver kudennoù, istorour an echedoù ha skrivagner echedoù italian, a zo bet ganet e Genova.

## Gevelliñ

Gevellet eo Genova gant ar c'hêrioù-mañ :
| Marseille, Bro-C'hall (1958) Columbus, Stadoù-Unanet (1964) Odesa, Ukraina (1979) Baltimore Stadoù-Unanet (1985) | C'hios, Gres (1990) Rijeka, Kroatia (2004) Beyoğlu, Turkia (2007) |
Feur-emglevioù "kenlabour ha mignoniezh" ha "kenlabour touristel" zo bet sinet gant Genova ha kêrioù italian all, koulz ha gant ar c'hêrioù estren-mañ :
| Al-Khalil, Palestina Amersham, Bro-Saoz Aten, Gres Barcelona, Katalonia Belém, Brazil Boston Stadoù-Unanet Buenos Aires, Arc'hantina Huelva, Spagn Kyiv, Ukraina La Paz, Bolivia | Lyon, Bro-C'hall Rijeka, Kroatia Sant Petersbourg, Rusia Santo Domingo, Republik Dominikan Sumgait, Azerbaidjan Tambov, Rusia Tirana, Albania Valparaíso, Chile Varna, Bulgaria Yekaterinbourg, Rusia |
# Genneville

Genneville :
| An iliz. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Honfleur |
| Kod kumun | 14299 |
| Kod post | 14600 |
| Maer Amzer gefridi | Didier Eudes 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Honfleur |
| Lec'hienn web | https://www.geneville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 844 ann. (2020) |
| Stankter | 90 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 30 m — brasañ 139 m |
| Gorread | 9,36 km² |
| kemmañ |
Genneville a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1813 e voe staget kumun Saint-Martin-le-Vieux (194 annezad e 1806) ouzh kumun Genneville (663 annezad e 1806).

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Owen, XIII$^{vet}$-XIV$^{vet}$ kantved.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Moïse Andrieu | digostezenn | Embregour koadeier |
| 1995 | Meurzh 2008 | Daniel Bernard | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Fichenn kumun Genneville ha fichenn stag, Cassini-Ehess
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Genougamm

Genougammed :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Clupeiformes |
| Kerentiad : | Engraulidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar genougammed a zo pesked mor bihan kar d'an harinked. War-dro 140 spesad genougammed zo, en o zouez genougamm Europa.
# Genoù

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar genoù (pe genou) a vez laret e brezhoneg eus meur a dra :
* dreist-holl eus genoù an dud pe al loened, an toull er penn a servij da zebriñ ha da evañ, gwelout genoù (korf)
* genoù ur stêr, pe aber
* genoù ur fuzuilh
# Genric'h Gasparyan

Genric'h Gasparyan (armenieg:Գենրիխ Գասպարյան, ruseg: Генрих Моисеевич Каспарян, Genrikh Moiseyevitch Kasparyan), ganet d'an 27 C'hwevrer 1910 e Tbilisi, Jorjia, marvet d'an 27 Kerzu 1995 e Yerevan, Armenia.
Mestrc'hoarier echedoù armeniat.
# Genola

Genola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Jemaine Clement

Jemaine Atea Mahana Clement, ganet d'an 10 a viz Genver 1974 e Masterton, e rannvro Wellington, e Zeland Nevez, zo kaner, muzikour hag aktour amerikan.
# Jemsbok

Jemsbok :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Hippotraginae |
| Genad : | Oryx |
| Anv skiantel ||
| Oryx gazella Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar jemsbok (Oryx gazella) a zo ur spesad oriks hag a vev en Afrika ar Su.
# Jenevra

Jenevra zo frouezh diwar gwez-jenevra. Ar spesad Juniperus communis zo implijet evel temz er boued.
# Jenevreg-boutin

Jenevreg-boutin :
| Juniperus communis ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Pinales |
| Kerentiad : | Cupressaceae |
| Genad : | Juniperus |
| Anv skiantel ||
| Juniperus communis (Linnaeus, 1753) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Jenevreg-boutin (Juniperus communis) a zo gwez eus kerentiad ar c'hCupressaceae.
# Jemeppe-sur-Sambre

Jemeppe-sur-Sambre :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Jemeppe-sur-Sambre en Arondisamant Namur hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Namur |
| ins | 92140 |
| Kumunioù-Kod post | 5190 5190 5190 5190 5190 5190 5190 5190 |
| Kumunioù strollet | >Balâtre Ham-sur-Sambre Mornimont Moustier-sur-Sambre Onoz Saint-Martin Spy |
| Kod pellgomz | 071 |
| Maer | Stéphanie Thoron (MR) |
| Gorread | 46,80 km² |
| Hed | 04° 40' .." Reter |
| Led | 50° 28' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 17 990 (01.01.2006) |
| Stankter | 384 a./km² |
| Lec'hienn | www.jemeppe-sur-sambre.be |
Jemeppe-sur-Sambre (e walloneg: Djimepe-so-Sambe) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.

## Istor

* Brezel bed kentañ: emgann etre al Lu gall hag al Lu alaman d'an 22 a viz Eost 1914.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Jeneral-Amiral (morreder hobregonet)

Ar Jeneral-Amiral (rusianeg: Генерал-Адмирал) e oa bet ar c'hentañ morreder hobregonet eus ur rummad bigi brezel savet evit Morlu Impalaeriel Rusia e penn kentañ ar bloavezhioù 1870. Hiziv-an-deiz ez eo gwelet evel ar c'hentañ morreder hobregonet gwirion en istor Mab-den.
# Jenesien

Jenesien , zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Jemmapes (departamant)

Ar Jemmapes a oa anv un departamant gall e Belgia etre 1795 ha 1814. Dont a ra an anv eus Jemmapes, ur gêriadenn ma voe un emgann etre ar C'hallaoued hag an Aostrianed e 1792 tost da gêr Mons, a oa bet lakaet da bennlec'h dezhañ.

## Savidigezh

Savet e voe an departamant e 1795, pa voe aloubet ar vro gant ar C'hallaoued, diwar an douaroù ac'h ae d'ober kontelezh Hainaut, ha gant kêr Tournai, un darn eus kontelezh Namur (Charleroi) hag eus eskopti Liège (Thuin).

## Arondisamantoù ha kantonioù

* Mons, kantonioù: Boussu, Chièvres, Dour, Enghien, Lens, Le Rœulx, Mons, Pâturages ha Soignies.
* Charleroi, kantonioù: Beaumont, Binche, Charleroi, Chimay, Fontaine-l'Évêque, Gosselies, Merbes-le-Château, Seneffe ha Thuin.
* Tournai, kantonioù: Antoing, Ath, Celles, Ellezelles, Frasnes-lez-Anvaing, Lessines, Leuze-en-Hainaut, Péruwelz, Quevaucamps, Templeuve ha Tournai.
War-lerc'h faezhidigezh Napoleon e 1814, e teuas an departamant da vout rann eus Rouantelezh Unanet an Izelvroioù evel proviñs Hainaut. Dre vras e klot gant proviñs Hainaut hiziv.
# Jena

Jena (distagadur: LFE: [ˈjeːna] /ye:na/) zo ur gêr gozh eus Alamagn, e land Thüringen. Emañ war ribl ar stêr Saale. Poblet eo gant 103 000 a dud hag an eil kêr vrasañ eo e Thüringen, goude ar gêr-benn Erfurt.
Brudet eo ar gêr abalamour d'ar skol-veur zo enni, Skol-veur Jena (anvet Friedrich-Schiller-Universität Jena), savet e 1558. E-touez an dud anavezetañ a voe studierien enni emañ Gottfried Leibniz ha Karl Marx.
E-kichen Jena e c'hoarvezas Emgann Jena e 1806.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Jena (en alamaneg hag e saozneg)
# Inizi ABC

Inizi ABC eo an anv a vez graet a-wechoù eus div enezeg (abalamour da lizherenn gentañ an inizi) :
* Inizi ABC ar Mor Karib: Aruba, Bonaire ha Curaçao.
* Inizi ABC Alaska: Enez an Amiraliezh, Baranof, ha Chichagof.
# Inizi Auckland

Inizi Auckland (saozneg: Auckland Islands; maorieg: Motu Maha pe Maungahuka) a zo un enezeg didud perc'hennet gant Zeland-Nevez lec'hiet 465 km er su da Enez ar Su. Evel an inizi gouantarktikel all eus Zeland-Nevez emañ war roll Glad ar bed an Unesco abaoe 1998.

## Loened dibar

* Gioc'h Auckland
* Heskenneg Auckland, aet da get

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Kartenn ar Bed: ar Stadoù, TES, 1999
# Inizi Andaman ha Nikobar

Andaman ha Nikobar zo ur tiriad eus India, anezhañ div enezeg, Inizi Andaman hag Inizi Nikobar. Port Blair eo ar gêr-benn.
# Inizi Andreanof

Inizi Adreanof (Niiĝuĝin tanangis en aleouteg) zo ur strollad inizi eus Alaska, en Enezeg Aleout.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inis Trá Tholl

Inis Trá Tholl (Inishtrahull e saozneg) zo un enezenn eus Iwerzhon, e kontelezh Dún na nGall, dirak Cionn Mhálanna. Al lodenn norshañ eus Iwerzhon eo, ma lakaer a-gostez karreg Rocabarraigh hag a zo pelloc'h c'hoazh en donvor.
War-hed 10 kilometr emañ diouzh an douar-bras. En em astenn a ra war 34 hektar : 1,3 km a-hed, a reter da gornôg, ha 480 metr a-led. Tapout a ra betek 41 metr a uhelder en he foent uhelañ. En tu kornôg dezhi ez eus un tour-tan 23 metr uhelder, ma oa gwarded betek 1989. Bremañ ez eo didud an enezenn, met betek 1929 e oa tud o vevañ enni. Er bloavezh-se e oant bet kaset holl d'an douar-bras.
# Inis Uí Drisceoil

Inis Uí Drisceoil (Heir Island e saozneg) zo un enezenn war aod mervent kontelezh Corcaigh, en Iwerzhon. N'emañ ket pell diouzh Inis Arcáin.
A-raok an Naonegezh Vras, er bloavezhioù 1840, e oa annezet Inis Uí Drisceoil gant ouzhpenn 350 den. Bremañ n'eus nemet etre 25 ha 30 den a vez o vevañ eno a-hed ar bloaz, met e-pad an hañv e vez kalz muioc'h a dud, betek 150. Dont a ra gweladennerien da sellet ouzh an natur, ouzh an evned-mor dreist-holl.
# Iniz er vertu

Voyage misterius de inis en vertu zo ul levr e brezhoneg Gwened gant Jean Marion, embannet e Gwened gant an Embannadurioù Galles e 1790, hag advoullet e 1925.
Troet e oa diwar ul levr gallek anvet Voyage mystérieux à l'isle de la Vertu, skrivet gant an aotrou beleg Maillot hag embannet e 1788.

## Notennoù

* ↑ CRBC
# Inizi Amirante

An Inizi Amirante, pe Inizi an Amiral, zo un enezeg er Sechelez. 24 enezenn zo anezhe, hag an Enez Desroches eo ar vrasañ . 9,9 km2 eo ar gorread en holl, ha 100 den zo o chom enne.
Kavet e oant bet gant Vasco da Gama e-kerzh e eil beaj-dizoleiñ e 1502, hag anvet "Ilhas do Almirante" (Inizi an Admiral).
# Inis Uí Mhaolchluiche

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Inis Uí Mhaolchluiche (Inishmulclohy pe Coney Island e saozneg) zo un enezenn vihan e goueled bae Sligeach, e gwalarn Iwerzhon.
Gallout a reer mont di gant bagoù, pe neuze war droad pe gant kirri d'an daere, pa vez stag an enezenn ouzh an douar-bras.

## Istor

A-raok Naonegezh Vras 1841 e oa 124 a dud o vevañ en enezenn, o 45 bugel o vezañ skoliataet enni. En eil hanterenn an XX$^{vet}$ kantved eo digresket an niver a annezidi, met ur familh zo c'hoazh o chom (abaoe 1750). Kalzik a dud a vez e-pad an hañv ivez. Tredan zo war an enezenn abaoe 1999.
Displegañ a reer an anv saoznek Coney Island dre ma'z eus kalz lapined en enezenn a-hed ar bloaz, ha ma'z eo coney pe cony ur ger saoznek kozh deveret eus ar ger latin cuniculus a dalvez kement ha "lapin". An anv iwerzhonek a zeu eus an anv den Ó Maolchluiche, saoznekaet e Mulclohy.

## Emdroadur ar boblañs 1841-2011

| 1841 : 124 1851 : 104 1861 : 95 1871 : 93 | 1881 : 59 1891 : 57 1901 : 64 1911 : 59 | 1926 : 47 1936 : 36 1946 : 29 1951 : 25 | 1956 : 14 1961 : 10 1966 : 9 1971 : 5 | 1979 : 7 1981 : 7 1986 : 6 1991 : 5 | 1996 : 6 2002 : 3 2006 : 6 2011 : 2 |
* Andon : (ga) (en) An Phríomh-Oifig Staidrimh • Central Statistic Office

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
* ↑ (en) Coney Island to get Electricity, Ebrel 1999
* ↑ Oxford Reference
# Inizi Agalega

Agalega zo un enezeg vihan e Meurvor Indez, anezhi ur rann eus ar Mascarenhas, stag ouzh Moris, hag en hanternoz dezhi.
# Gustav Sveden

Gustav Sveden zo bet anv meur a briñs eus Sveden.
* Karl X Gustav (1622–1660), roue Sveden
* Gustav Sveden (Wasa) (1799–1877), priñs svedat hag ofiser aostrian;
* Franz Gustav Sveden (1827–1852), priñs svedat, dug Uppland, sonaozour
* Gustav Adolf von Schweden (1906–1947), priñs svedat, dug Västerbotten
* Carl Gustav Sveden (1946-), roue Sveden
# Gustav Sveden (Wasa)

Gustav Sveden, pe Gustav von Holstein-Gottorp, Priñs Wasa (1799–1877), a oa ur priñs svedat hag ofiser aostrian, mab da Gustav IV Adolf, roue diroueet Sveden, ha da Friederike Dorothea von Baden.

## Dimeziñ

Dimeziñ a reas d'e geniterv Luise von Baden (1811–1854).
# Gustave Courbet

Jean Désiré Gustave Courbet (10 a viz Mezheven 1819 – 31 a viz Kerzu 1877) a oa ul livour gall eus ar skol "realist", en XIX$^{vet}$ kantved.
E Kumun Pariz e 1871, e kemeras perzh.
Perc'henn war madoù oa e familh, un ti feurm er Jura o doa, pinvidik a-walc'h e oant neuze da geñver ar re all.
Er c'hloerdi e voe kaset Gustav, evit kaout un deskadurezh lennegel. Hogen plijout a rae muioc’h dezhañ ar c'hentelioù livañ, e-skoaz d’an dañvezioù all. E skolaj Besançon e oa, hogen ne oa ket a-zevri gant ar studioù klasel, hag e tarempredas da-vat kentelioù an arzoù kaer, re an Ao Charles-Antoine Flajoulot. Da Baris ez eas d'ober studioù war ar gwir. Gant ar studioù gwir e tiskrogas er bloaz 1839-1840, evit mont da vat war an obererezh a vourre gantañ, al livañ. E holl amzer a dremene o livañ en atalier an arzour Charles de Steuben. E mirdi al Louvre ez eas da livañ alies, evel a rae al livourien all, evit dreveziñ ha kopiañ livadurioù arzourien all brudet araozañ. Gant al livadurioù teñval / sklaer hollandad e voe boemet, an hud venetian hag ar wirvoudelezh spagnol. En nevez-amzer 1841, e voe dizoloet arvorioù Normandie gantañ. Gant ur c'heneil dezhañ Urbain Cuenot voe e gentañ troiadenn.
Diskenn a rejont ar Seine e-bourz ur vag, deus Paris d'an Havr. En ur skrivañ de dad e kontas e voe sebezet ha boemet gant seurt ermaeziadeg, gant ar tiez, ar gweledvaoù, an natur...
Deroù 1841, e kredas Coubet kinnig ul livadur da juri ur saloñs : Portraits d'Urbain Cuenot et Adolphe Marlet, neoazh nac'het e voe ganto. Er c'harter latin e voe graet gantañ e annez.
1842 emboltred gant ar c'hi du, un epagneul, hag evit ar wech kentañ e voe aotreet unan eus e daolennoù, en diskouezadeg. Levenez ennañ, diflukañ maez eus an divrud.

## Livadurioù

* Ar wagenn (1869)
* Traezhenn e Normandi (1872-75)
* Etrehttps://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gustave_Courbet&action=edittat
* Ar gouronkerez
* Sal-labour al livour (1855)
* Ar c'housked (1866)
* Munudig
* Orin ar Bed (1866)
* Ar c'hourenerien (1853)
* Burutellerezed ed (1854)
* Proudhon hag e vugale (1865)
* La rencontre, pe Bonjour Monsieur Courbet (1855)

## Levrioù diwar e benn

* Georges Riat, Gustave Courbet, peintre, Paris (1906)
* Charles Léger, Courbet, Paris (1929)
* T. J. Clark, Image of the People. Gustave Courbet and the 1848 Revolution, Londres (1973); trad. italienne: Immagine del popolo. G. Courbet e la rivoluzione del' 48, Torino, (1978)
* Robert Fernier, La vie et l'oeuvre de Gustave Courbet, Catalogue raisonné, Lausanne et Paris, 2 volumes, (1977-1978)
* Sarah Faunce and Linda Nochlin, Courbet reconsidered, New Haven and London, (1988)
* Pierre Georgel, Courbet. Le poème de la nature, Paris (1995)
* Pierre Chessex, "Courbet en Eldorado: les années d'exil en Suisse", in Ligeia, dossiers sur l'art, No 41-44 (2002-2003), pp. 82-89

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* www.gustave-courbet.fr/
* Gustave Courbet en art-comtois.com
* (en) Gustave Courbet en Artcyclopedia
# Gustav Sabac el Cher

Gustav Sabac el Cher, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1868 e Berlin hag aet d'an Anaon d'ar 4 a viz Here 1934 en Ebenda, a oa ur soner el lu alaman e Rouantelezh Prusia. Mab e oa da August Albrecht Sabac el Cher. Brudet eo evel e dad dre ma oant Afrodeutsche, Afro-Alamaned.
D'an oad a 17 vloaz e oa emezelet el lu alaman. Gourdonet e voe en Akademiezh roueel ar sonerezh e Kastell Charlottenburg e Berlin.
E-pad ma oa penn ar bagad sonerien (Band Meister) Kentañ Rejimant Prusia ar C'hreunaderien e Königsberg e oa deuet da vezañ brudet mat. Brud a oa savet tro-dro dezhañ gant an doare m'en doa renket kanoù-bale hengounel ar vro kement ha lod digoradurioù Mozart. Echuiñ a reas e goñje soudard e 1909.
Dimezet eo bet gant Gertrud Perlig.
Daou vab en devoa bet hag a stourmas e-pad an Eil Brezel-bed. Horst a oa medisin er Wehrmacht, steuziet eo e 1943 war Talbenn ar Reter. Herbert a voe enrollet er Volkssturm (bezen vroadel) hag a chomas bev. Evel an tad e voe ur soner a zoare o c'hoari violoñs en Alamagn ar C'hornôg goude ar brezel.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ http://www.blackpast.org/gah/sabac-el-cher-gustav-albrecht-1868-1934
# Gustav Wentzel

Nils Gustav Wentzel (ganet d'ar 7 a viz Here 1859 e Christiania, ha marvet d'an 10 a viz C'hwevrer 1927) a oa ul livour norvegat.

## Levrlennadur

* Sigurd Willoch. «Gustav Wentzel». I: Kunst og kultur 1927
* Kitty Wentzel. «Gustav Wentzel». I: Kunst og kultur 1942
* Kitty Wentzel. Gustav Wentzel. Gyldendal, 1956
* Gustav Wentzel 1859-1927 : Bjarne Tøien 1899-1963. Aurskog, 1999. Utstillingskatalog. Av innholdet: Ingebjørg Ydstie. «Den vare iakttageren», s. 11-19
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gustave

Gustave a zo un anv-badez gallek a orin skandinaviat.

## Stummoù all

* Merc'hed: Gustavie, Gustavine

## Yezhoù all

| Alamaneg: Gustav, Gustaf Armenianeg: Գուստավ (Gustav) Tchekeg: Gustav Izelvroeg: Gustaaf Estoneg: Gustav Finneg: Kustaa Galleg: Gustave jorjieg: გუსტავ (Gustav) Gresianeg: Γουστάβος (Gustávos) Hebreeg: גוסטב (Gustav) Hungareg: Gusztáv Italianeg: Gustavo Latin: Gustavus | Latveg: Gustavs Lituaneg: Gustavas Norvegeg: Gustav poateveg: Ghustave Poloneg: Gustaw Portugaleg: Gustavo Ruseg: Густав (Gustav) Serbeg: Густав (Gustav) Slovakeg: Gustav Sloveneg: Gustav Spagnoleg: Gustavo Svedeg: Gustav, Gustaf |

## Tud
### Rouaned

Meur a roue zo bet anvet Gustav e Sveden.

### Belgia

* Gustave Huberti (1843-1910), livour

### Breizh

* Gustave Clétiez (1830-1896), ograouer, livour ha priour
* Gustave Gallet (1875-1955), aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel)
* Gustave Tiffoche (1930-2011), priour, kizellour ha livour
* Jean-Marie Gustave Le Clézio (1940), skrivagner, Priz Nobel al lennegezh

### Bro-C'hall

* Gustave Caillebotte (1848-1894), livour
* Gustave Courbet (1819-1877), livour
* Gustave Doré (1832-1883), skeudennaouer, engravour, livour ha kizellour
* Gustave Eiffel (1832-1923), ijinour ha penn-embregerezh
* Gustave Flaubert (1821-1880), skrivagner
* Gustave Le Gray (1820-1884), unan eus ar c'hentañ luc'hskeudennerien
* Gustave Moreau (1826-1898), livour, engravour ha skeudennaouer

### Stadoù-Unanet

* Gustave Whitehead (1874-1927), diaraoger en nijerezh

## Pennadoù kar

* Gustav
* Gustavo
# Gustave Doré

Gustave Doré, ganet e Straßburg d'ar 6 a viz Genver 1832 (e Rouantelezh Frañs d'an ampoent) ha marvet e Pariz d'an 23 a viz Genver 1883 (e Republik Frañs d'an ampoent), a oa ur skeudennour, un engravour, ul livour hag ur c'hizellour elzasat, brudet bras en e amzer.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gustav Vigeland

Eus e wir anv Adolf Gustav Thorsen eo Gustav Vigeland ur c'hizeller norvegiat brudet.
Ganet eo bet e Mandal d'an 11 a viz Ebrel 1869 en ur familh labourerien douar hag artizaned. Aet eo da Anaon d'an 12 a viz Meurzh 1943 en Oslo. Tri breur en deus bet. Unan anezho, Emanuel, a voe un arzour anavezet.
Kregiñ a reas da gizellañ koad pa oa yaouank. Aet da Oslo evit deskiñ tresañ ha kizellañ e sachas evezh ar c'hizeller Brynjulf Bergslien (1830-1889) e 1888. E 1898 e kinnigas e gentañ oberenn, Hagar hag Ismael, en Diskouezadeg arzel Stad. Kregiñ a reas da vezañ brudet e Norvegia hag e broioù all.
E 1891 ez eas da Bariz, Kopenhagen, Berlin ha Firenze. Labourat a reas gant Auguste Rodin. Levezonet eo bet gantañ.
Ur wech distro e labouras evel arzourien all evit nevesaat Nidarosdomen, iliz-veur Trondheim. Kizellet en deus delwennoù a stumm gotek. Un toullad delwennoù tud vrudet en deus graet ivez. Kavout a reer e Bergen un delwenn eus Snorri Sturluson bet kizellet gantañ.
Adalek ar bloavezhioù 20 e labouras evit kumun Oslo. Er bloavezhioù-se e tivizas kemm e anv evit kemer an hini a Vigeland, anv ul lec'h ma vevas en e vugaleaj.
Divizet e voe gant kumun Oslo sevel ul levraoueg e-lec'h ma oa e atalier. Goude daeloù hir a-walc'h e voe divizet 1924 Lojañ anezhañ ha fiziout ennañ aozañ ul lodenn eus Park Frogner (Frognerparken) e kêr Oslo gant ma rofe holl e oberennoù d'ar gumun. Labourat a reas war ar raktres-se betek e varv ha ne voe echu an traoù nemet e 1944. Un 212 delwenn bennak a gaver eno (tud a bep seurt oad e degouezhioù liesseurt ar vuhez) en arem pe e greunvaen. An oberenn vrudetañ anvet Monolitten a zo ur bloc'h greunvaen eus Iddefjorden a 17 m gant 121 tudenn kemmesket o stourm evit tizhout ar penn uhelañ. Tri den o deus labouret eus 1929 betek 1944 evit kizellañ an oberenn. Vigelandparken a zo unan eus lec'hioù touristel darempredetañ Norvegia. Eno emañ Vigeland Museet (Mirdi Vigeland)bet aozet en ti ma vevas ha labouras an arzour. Tresadennoù, maketennoù eus e oberennoù, engravadurioù koad, poltredoù kizellet eus tud brudet en e amzer a gaver er mirdi.
E ludu a zo bet lakaet e tour an ti. Digeriñ a reas ar mirdi pevar bloaz goude e varv.

### Mammennoù

* Levr-henchañ Guide Bleu "Norvège" e ti Hachette (2012).
* Levr-henchañ Lonely Planet "Norvège" (2011).