OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 27 Ebrel

← Ebrel → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1521 : e Filipinez eo lazhet an ergerzher portugalat Fernan Magalhaes en un emgann gant henvroidi.
* 1565 : un drevadenn gentañ a zo savet gant Spagnoled e Filipinez, e kêr Cebú.
* 1848 : berzet eo ar sklavelezh ent-ofisiel e trevadennoù Frañs.
* 1941 : erruout a ra soudarded Alamagn en Aten.
* 1960 : dizalc’hiezh Togo
* 1961 : dizalc’hiezh Sierra Leone
* 1969 : an darn vrasañ eus ar Frañsizien (53%) a vot ‘’nann’’ en ur referendom war ar rannvroelañ ha kempenn ar Sened. Ar prezidant Charles de Gaulle a ro e zilez.
* 1994 : e Suafrika e c’hell an holl geodedourien votiñ evit ar wech kentañ. Ar maout a ya gant ar strollad African National Congress ha dilennet eo Nelson Mandela da brezidant.

## Sportoù

* 1908 : deroù ar IV$^e$ C'hoarioù Olimpek hañv e Londrez (Bro-Saoz).
* 2019 : aet ar maout gant Stade Rennais Football Club, ouzh Paris Saint-Germain Football Club, da-geñver gourfenn Kib vell-droad Bro-C'hall.

## Ganedigezhioù

* 1759 : Mary Wollstonecraft, skrivagnerez saoz ha stourmerez evit gwirioù ar merc'hed.
* 1791 : Samuel Morse, ijiner amerikan.
* 1822 : Ulysses Grant, prezidant Stadoù Unanet Amerika ha jeneral er Brezel diabarzh.
* 1891 : Sergei Prokofiev, sonaozer rusian.
* 1906 : Zavier Langleiz, arzour ha skrivagner.
* 1921 : Robert Dhéry, aktour (c'hoariva ha sinema), dramaour, leurenner, filmaozer ha saver senario gall.
* 1963 : Pierpaolo Zoppo, soner power electronics italian.

## Marvioù

* 1521 : Fernan Magalhaes, ergerzher portugalat.
* 1702 : Jan Bart, kourser mor.
* 1794 : William Jones, yezhour saoz-ha-kembreat.
* 1869 : Émilie Guitton (Itron de Saint-Prix) (Montroulez), dastumerez gwerzioù kozh.
* 1918 : Adolphe Pierre Julien Orain, istorour gall ha dastumer folklor breizhat.
* 1937 : Antonio Gramsci, politikour italian.
* 1972 : Kwame Nkrumah, prezidant Ghana.
* 1992 : Olivier Messiaen, sonaozer gall.
* 1996 : Gilles Grangier, aktour sinema, filmaozour ha saver senario gall.
* 2007 : Mstislav Rostropovich, violoñsellour.

## Lidoù
### Deiziadur kristen

* Nicomedia : sant Anthimius, eskob ha merzher, dindan Dioklesian
* Tarsus, Cilicia : Casqtor ha Stefan, merzherien
* Bononia : Tertullian, eskob ha Kofesour
* Brixia : Theophilus, eskob
* Ejypt : Theodorus, abad, ezel sant Pakom
* Kergustentin : Yann, abad
* Tarragona, bro Spagn : sant Per Armengaod
* Lucus, bro cToskan : santez Zita, gwerc'hez

### Deiziadurioù broadel

* Devezh ar vro e Suafrika
# 27 Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1172 : kurunet eo Herri ar Roue Yaouank ha Marc'harid Bro-C'hall (1158-1197) roue ha rouanez Bro-Saoz e Iliz-veur Westminster.
* 1793 : brezelioù an Dispac'h Gall : sevel a ra Toulon a-enep ar Republik c'hall ha lezel a ra al lestrazoù breizhveurat ha spagnol da dapout o c'hrog war ar porzh.
* 1798 : emañ an nerzhioù iwerzhonat ha gall tal-ouzh-tal gant an Arme zispac'hel c'hall e emgann Castlebar, ac'hano e teu Republik c'hoar Iwerzhon.
* 1813 : Brezelioù Napoleon : trec'h eo Napoleone Buonaparte war an nerzhioù aostrain, rusian ha prusiat e Emgann Dresden
* 1916 : disklêriañ brezel a ra Rouantelezh Roumania da Aostria-Hungaria, o tibab tu ar Gevredidi.
* 1928 : sinet eo emglev Kellogg-Briand.
* 1971 : c'hwitañ a ra un taol-stad e Tchad.
* 1991 : anavaezout a ra Kumuniezh ekonomikel Europa (KEE) dizalc'hiezh Estonia, Latvia ha Lituania.
* 1991 : disklêriañ a ra Moldova bezañ dizalc'h ouzh an URSS.

## Ganedigezhioù

* -551 : Konfusius, prederour sinaat.
* 1770 : Georg Wilhelm Friedrich Hegel, prederour alaman.
* 1845 : Gwilh ar C'hoad, pastor ha skrivagner a Vreizh bet troet an Testamant Nevez (1883) hag ar Bibl (1884) e brezhoneg gantañ.
* 1908 : Lyndon B. Johnson, 36vet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 1941 : Cesária Évora, kanerez eus ar C'hab Glas.
* 1970 : Peter Ebdon, c'hoarier snooker saoz.
* 1993 : Olivier Le Gac, marc'hhaourner breizhat.

## Marvioù

* 1312 : Arzhur II, Dug Breizh etre 1305 ha 1312.
* 1574 : Bartolomeo Eustachi, mezeg italian arbennigour war ar gorfadurezh.
* 1937 : Lionel Walter Rothschild, bankour, loenoniour ha politikour breizhveuriat.
* 1965 : Le Corbusier, savour-tiez ha kêraozour suis-gall.
* 1967 : Brian Epstein, gwazour arzel hag alier ar strollad The Beatles adalek 1961 betek e varv.
* 1975 : Haile Selassie Iañ, Impalaer Ethiopia.
* 1979 : Louis Mountbatten, politikour saoz ha penn morlu Breizh-Veur, drouklazhet.
* 2003 : Pierre Poujade, politikour gall.

## Lidoù

Sant an deiz : Santez Mona
# 27 Genver

← Genver → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1789 : kentañ stourmadeg feuls an Dispac'h gall e Roazhon ; tri den lazhet.
* 1900 : embannet eo evit ar wech kentañ gerioù BRO GOZ MA ZADOU (HENVELIDIGEZ) gant Frañsez Jaffrennou er sizhunieg katolik La Résistance. Croix de Morlaix.
* 1945 : digoret eo kamp-bac'h Auschwitz.
* 1973 : gant Emglevioù Peoc'h Pariz ez eus lakaet un termen da Vrezel Vietnam.

## Ganedigezhioù

| W. A. Mozart. | Lewis Carroll. |
* 1756 : Wolfgang Amadeus Mozart, sonaozer aostrian.
* 1790 : William Evans, mestrc'hoarier echedoù kembreat.
* 1814 : Viollet-le-Duc, savour tiez gall.
* 1832 : Lewis Carroll, skrivagner ha jedoniour saoz.
* 1852 : Fulgence Bienvenüe, pennseller an Hentoù ha Pontoù ha saver metro Pariz.
* 1879 : Loeiz Herrieu, skrivagner brezhonek.
* 1904 : Seán MacBride, alvokad iwerzhonat, Priz Nobel ar Peoc'h, krouer Amnesty International.
* 1944 : Nick Mason, tabouliner saoz, unan eus pevar c'hrouer ar strollad Pink Floyd.

## Marvioù

| John James Audubon | Giuseppe Verdi |
* 1851 : John James Audubon, naturour hag arzour stadunanat a-orin breton.
* 1901 : Giuseppe Verdi, sonaozer italian.
* 1933 : Erwan Vertou, skrivagner (Alc’houeder Treger, Erwanig ha Kaledvoulc'h e anvioù-pluenn) ha drouiz.
* 1979 : Arthur Dunkelblum, meurc'hoarier echedoù poloniat-belgiat.
* 1982 : Edouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour.
* 1983 : Louis de Funès, aktour gall.
* 2006 : Johannes Rau, prezidant republik Alamagn.
* 2010 : Jerome David Salinger, skrivagner stadunanat.
* 2017 : Emmanuelle Riva, aktourez c'hall.

## Lidoù

* Sent an deiz:
** santez Devotez, patronez Monako
** sant Sava, patron skolidi ha studierien Serbia
* E Breizh :
** sant Gildwen, patron ar Vretoned divroet
* Devezh an Eñvor e meur a vro (Alamagn, Danmark, Italia, Polonia, Rouantelezh Unanet), da eñvoriñ an Holokost, gouzañvidi an naziegezh hag ar gouennlazhadegoù.
# 27 Gwengolo

← Gwengolo → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1947 : kentañ bannadenn ar film tresadennoù-bev Fun and Fancy Free e Stadoù-Unanet Amerika.
* 2008 : bet roet Kolier an Erminig da Roger Abjean, Gweltaz ar Fur, Yvonne Breilly-Le Calvez ha Viviane Helias, e Roazhon.

## Ganedigezhioù

* 1577 : Mikael an Noblez, beleg ha misioner e Breizh-Izel.
* 1601 : Loeiz XIII , roue Bro-C'hall († 1643).
* 1627 : Jacques Bénigne Bossuet, eskob, sarmoner ha skrivagner († 1704).
* 1871 : Grazia Deledda, priz Nobel lennegezh e 1926 († 15 a viz Eost 1936 e Roma).
* 1903 : Boruch Dyner, mestrc'hoarier echedoù poloniat hag israelian.
* 1975 : Ronan an Deroff, troour brezhonek.
* 1976 : Francesco Totti, melldroader italianek.

## Marvioù

* 1457 : Pêr II, dug Breizh.
* 1590 : Urvan VII, 228vet pab.
* 1602 : Gwion Eder Fontanella, denjentil ha torfedour, dre vourevierezh.
* 1959 : Marcelle Géniat, aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.
* 1967 : Feliz Yousoupov, priñs rusian ha drouklazher ar manac'h Raspoutin e 1916.
* 2001 : Gwion ar Menteg, skrivagner ha yezhour brezhonek.

## Lidoù

Sent an deiz :
* Santez Lupita
* Sant Adolfo
* Iliz katolik roman:
** Sant Ourhan, penitiour e (parrez Plouc'han) e Bro-Oueloù († IXvet kantved).
** Sant Elzear, denjentil († XIVvet kantved).
** Santez Delfina, gwreg sant Elzear, († XVvet kantved)
** Sant Visant a Baol, beleg ha diazezer Urzh Beleien ar Mision (al Lazaristed) († 1660).
# Agira

Agira zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna.
# Agliana

Agliana a zo ur gumun ag Italia e proviñs Pistoia e Toskana.
# Aglaia (merc'h Mantineüs)

Aglaia (Ἀγλαΐα e henc'hresianeg), merc'h Mantineüs, a oa pried da Abas, a oa daouzekvet roue Argos, mab-bihan da z-Danaos, mab da Lynkeüs hag Hypermnestra ha tad-kozh da z-Danae, mamm Perseüs.
# Aglaiocercus berlepschi

Aglaiocercus berlepschi :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Aglaiocercus |
| Anv skiantel ||
| Aglaiocercus berlepschi (Hartert, 1898) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aglaiocercus berlepschi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Cyanolesbia berlepschi (kentanv) da gentañ-penn (e 1898) gant an evnoniour alaman Ernst Hartert (1859-1933) da zougen bri d'an evnoniour alaman Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch (1850-1915).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e biz Venezuela.

## Liammoù diavaez

* (en) Aglaiocercus berlepschi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aglaiocercus berlepschi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Aglaiocercus berlepschi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Aglaiocercus berlepschi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Agincourt

Agincourt :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Meurthe-et-Moselle |
| Arondisamant | Nancy |
| Kanton | Malzéville |
| Kod kumun | 54006 |
| Kod post | 54770 |
| Maer Amzer gefridi | Denis Lapointe 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Grand Couronné |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 445 ann. (2020) |
| Stankter | 107 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 204 m — brasañ 322 m |
| Gorread | 4,17 km² |
| kemmañ |
Agincourt zo ur gumun c'hall en departamant Meurthe-et-Moselle hag e Grand Est.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aglaeactis

Aglaeactis :
| Aglaeactis cupripennis, luc'hskeudennet e gwalarn Ecuador. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Anv skiantel ||
| Aglaeactis Gould, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aglaeactis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1848 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Aglaeactis aliciae,
* Aglaeactis castelnaudii
** A. c. castelnaudii ha regalis,
* Aglaeactis cupripennis
** A. c. caumatonota ha cupripennis,
* Aglaeactis pamela.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Aglaeactis (lennet e-barzh d'ar 16 a viz Gwengolo 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aglaia

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aglaia zo
* anv meur a zen e mojennoù Hellaz,
* un anv-badez: Aglaia (anv-badez).

## Mojennoù Hellaz

* Aglaia (Fulenn), unan eus ar C'haritezed.
* Aglaea, merc'h da Asklepios hag Epione. C'hoar e oa honnezh da Hygieia, Panacea, Aceso, ha Iaso,$^,$ hag he breudeur e oa Machaon, Podaleirios and Telesphoros.
* Aglaia merc'h Mantineüs a oa gwreg Abas, roue Argos, ha daou vab gevell dezhi : Acrisius ha Proetus.
* Aglaia a oa un nimfenn, mamm da Nireus, ha C'haropus an hini e oa an tad$^,$$^,$.
* Aglaea a oa serc'h Amythaon, ha mamm Melampus ha Bias.
* Aglaea, merc'h da Thespius and Megamede. She bore Heracles a son, Antiades.
* Aglaea, mamm da Melampus ha Bias hag Amythaon o zad.

## Asteroidenn

Roet eo bet o anv da 47 Aglaea , un asteroidenn.

## Notennoù

* ↑ Greek Lyric Anonymous, Fragments 939 (Inscription from Erythrai) (trans. Campbell)
* ↑ Suidas s.v. Epione (trans. Suda On Line) (Byzantine Greek lexicon C10th A.D.)
* ↑ Apollodoros, Bibliotheca, 2. 2. 1
* ↑ Homeros, Ilias, 2. 671
* ↑ Diodorus Siculus, Library of History, 5. 53. 2
* ↑ Hyginus, Fabulae, 97
* ↑ Diodorus Siculus, The Library of History.
* ↑ Apollodorus, Bibliotheca, 2. 7. 8
* ↑ Diodorus Siculus, Library of History, 4. 68. 3
# Aglaiocercus

Aglaiocercus :
| Aglaiocercus coelestis (ur par), luc'hskeudennet e gwalarn Ecuador. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Anv skiantel ||
| Aglaiocercus Zimmer, 1930 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aglaiocercus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1930 gant an evnoniour stadunanat John Todd Zimmer (1889-1957).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad spesadoù evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Aglaiocercus berlepschi,
* Aglaiocercus coelestis
** A. c. aethereus ha coelestis,
* Aglaiocercus kingi
** A. k. caudatus, emmae, kingii, margarethae, mocoa ha smaragdinus.
O c'havout a reer e Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Aglaiocercus (lennet e-barzh d'ar 1añ a viz Gwengolo 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amaro (Udine)

Amaro zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
# Amasya

Kêrioù Turkia :
| Amasya ||
| Proviñs | Amasya |
| Rannvro | Mor Du |
| Kod post | |
| Maer | Cafer Özdemir (2009) (AKP) |
| Vali (prefed) | Halil İbrahim Daşöz (2009) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 40°39' Norzh |
| Led | 35°50' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Amasya |
Amasya zo ur gêr e hanternoz Turkia, kêrbenn proviñs Amasya, war-dro 82.000 annezad enni e 2009.
# Amaseno

Amaseno a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
# Amasia (beleg)

Hervez Levr Amos en Testamant Kentañ e oa Amatsia (hebraeg אֲמַצְיָהוּ ʾAmaʦyāhû) ar beleg a glaskas en aner argas Amos eus Bet-El ha lakaat anezhañ da zistreiñ da Yehouda peogwir e komze a-enep Yarovam, roue Israel.

## Daveoù

* ↑ Levr Amos 7,10-17
# Amaroni

Amaroni zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. 1773 a dud zo enni o chom.
# Amata

Amata zo anv meur a dra.
* Amata (Henroma), pried ar roue Latinus,
* Amata Assisi, santez italian katolik,
* Akitsugu Amata, gov japanat.
Hag ivez:

## Pennad kar

* Amada
# Amasia

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Amasia zo un anv-lec'h latin hag a gaver e meur a vro. Un anv-den eo ivez er Bibl.

## Lec'hioù
### Alamagn

* Amasia, anv latin ar stêr Ems ;

### Armenia

* Amasia, kêriadenn e marz Shirak ;
* Amasia, kêr e marz Armavir ;
* Amasia, raion kozh;
* Amasia pe Amasea, anv kozh kêr-benn proviñs Diospontus krouet gant Diocletianus ha staget ouzh diokes Pontos, deuet da vout Amasya en Turki

## Tud

* Amasia (beleg), er Bibl
* Amasia, roue Yehouda, war-lerc'h e dad Yoash.
# Amasia (roue Yehouda)

Amasia (hebraeg אֲמַצְיָהוּ ʾAmaʦyāhû : « nerzh an Aotrou », « kreñvaet gant an Aotrou », pe « galloudus eo an Aotrou », henc'hresianed Αμεσσίας pe ᾿Αμασίας, latin Amasias) a oa roue Yehouda eus 196 KJK betek 781 KJK, goude e dad, Yoash, hervez an Tanac'h.
Yehoadan, eus Jeruzalem, e oa e vamm.
"Ober a reas ar reizh ouzh daoulagad an Aotroù, nann avat evel David , e dad : A-grenn evel ma rae Yoash, e dad, e reas." '2R 14, 3).
Lazhañ a reas muntrerien e dad kerkent ha ma voe start ar rouantelezh en e zorn.
Trec'het e voe gant Yoash e Bet-Shemesh.
"Bez' e voe enep dezhañ un irienn e Jeruzalem, hag e tec'has da Lac'hish ; met kaset e voe war e lerc'h tud hag hel lakas d'ar marv eno." (2R 14, 19).
Azaria, e vab, a voe lakaet da roue en eblas.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn, p 183
* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn, p 184
# Amasya (proviñs)

Proviñs Amasya zo ur proviñs e Turkia, e hanternoz Anatolia, nepell diouzh ar mor Du.

## Douaroniezh

War-dro 365.000 annezad a oa e Amasya e 2007.
5.700 km² eo e c'horread.

## Arondisamantoù

7 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
* Amasya ; Göynücek ; Gümüşhacıköy ; Hamamözü ; Merzifon ; Suluova ; Taşova
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# 30 Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |

## Darvoudoù

* 1651 : Emgann Beresteczko, Polonia a drec'h ar gozaked ha tatared Krimea.
* 1758 : Emgann Domstadtl etre Rusia ha Prusia e-pad Brezel Seizh Bloavezh.
* 1794 : harzet eo Jorj Kadoudal en Alre.
* 1934 : Nozvezh an Hirgontilli en Alamagn.
* 1941 : gant un dekred sinet gant ar marichal Pétain e roer galloud da brefed Roazhon war bevar departamant eus Breizh. Evit ar wech kentañ eo dispartiet al Liger Izelañ diouzh ar peurrest eus Breizh.
* 1960 : dont a ra Kongo Kinshasa da vezañ dizalc'h diouzh Belgia.

## Sportoù

* 1959 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Blaen ha Naoned (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Roger Rivière.
* 1962 : 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kemper ha Sant-Nazer ; trec'h eo Huub Zilverberg (Izelvroioù).
* 1974 : 3$^{de}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Montroulez ha Sant-Maloù ; trec'h eo Patrick Sercu (Belgia).
* 1985 : 2$^l$ tennad-hent Tro Bro-C'hall etre An Oriant ha Gwitreg ; trec'h eo Rudy Matthijs (Belgia).

## Ganedigezhioù

| Charlez VIII Bro-C'hall | Paul Barras |
* 1470 : Charlez VIII, roue Bro-C'hall, pried Anna Vreizh.
* 1755 : Paul Barras, politikour gall.
* 1861 : Johann Bauer, mestrc'hoarier echedoù aostrian.
* 1884 : Georges Duhamel, skrivagner gall.
* 1893 : Walter Ulbricht, politiker komunour alaman.
* 1903 : Auguste Loriquer, barzh brezhonek ha gallek.
* 1911 : Czesław Miłosz, skrivagner polonek, tapet gantañ Priz Nobel al lennegezh
* 1932 : Mongo Beti, skrivagner gallek eus Kameroun.
* 1958 : Thierry Châtel, skolaer ha skrivagner.
* 1967 : Michele Godena, mestrc’hoarier echedoù italian, Kampion Italia pemp gwezh.
* 1975 : Ralf Schumacher, bleiner redadegoù kirri alaman.

## Marvioù

* 1709 : Edward Llwyd, yezhoniour kembreat.
* 1825 : Friedrich Wilhelm Hemprich, loenoniour, evnoniour ha mezeg alaman.
* 1851 : Edward Smith-Stanley, dastumer, labourer-douar, naturour ha politikour saoz.
* 1857 : Alcide Dessalines d'Orbigny, blodegour, ergerzher, naturour ha paleontologour gall.
* 1916 : Gaston Maspero, ejiptour gall.
* 1969 : Domingo Tejera, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1995 : Mario Monticelli, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 2001 : Chet Atkins, gitarour stadunanat.
* 2009 : Pina Bausch, korollerez alaman.
* 2012 : Yitzhak Shamir, politiker izraelat.
* 2017 : Simone Veil, politikerez c'hall.
# 314
## Relijionoù

* Silvestr, dilennet an 31 Genver.

## Marvioù

* 11 Genver ː Ar pab sant Miltiad.
# 31

Diwar-benn bloaz 31 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -31, gwelet ar bajenn : | -31 |
| Evit an niver 31, gwelet ar bajenn : | 31 (niver) |
784 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0031 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14 (>16.03.37)
* Koñsuled : Tiberius Claudius Nero Caesar V & L(ucius) Aelius Seianus.
** 18 Here : Sejanus, dizoloet e irienn, zo lakaet d'ar marv dre an tag e toull-bac'h Tullianum. Drouklazhet eo e diegezh a-bezh ivez. Prefed nemetañ ar Pretordi e oa bet abaoe ar bloaz 15. Flatret e voe da Diber gant Antonia c'hoar-gaer an impalaer.
* Distro Tiber da Roma eus Capri.
* Lakaet eo Naevius Sutorius Macro e penn ar Gward pretorian goude marv Sejan.
* Embannet ul lezenn roman a laka un harz d'an enporzhiañ trazoù prizius eus India.

### Breizh (-Veur)

* Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)

### Buhez pemdez ha dudi
## Ganedigezhioù 31

* Musonius Rufus, prederour latin.

## Marvioù 31

* 18 Here - Sejan, politikour roman (lakaet d'ar marv)
* Marcus Velleius Paterculus, istorour roman (marteze a-walc'h lazhet evel keneil da Sejan)
* Livilla, nizez ha merc'h-kaer an Impalaer Tiber (lakaet da vervel gant an naon abalamour d'ar perzh a gemeras en irienn evit diskar Tiber eus e garg gant he serc'h Sejan)
* Sant Stefan, bet diagon kentañ kumuniezh kristen Jeruzalem zo labezet goude bezañ diouganet distruj an Templ. Aprouet eo labezadeg sant Stefan gant Saul (a zeuio da vezañ Paol Tars).

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 31
# 310
## Darvoudoù
### Europa

* Tra m'edo Kustentin o vrezeliñ ouzh ar Bucteri en em embannas Maksimilian da Impalaer e Arles. Distreiñ a ra buan lu Kustentin ha rediañ a ra Maksimilian da dec'hout kuit.