OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tricholaema leucomelas

Tricholaema leucomelas :
| Tricholaema leucomelas, luc'hskeudennet e Park broadel Etosha (Kunene, Namibia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Lybiidae |
| Genad : | Tricholaema |
| Anv skiantel ||
| Tricholaema leucomelas (Boddaert, 1783) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tricholaema leucomelas a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Bucco leucomelas (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika ar Su :
* Tricholaema leucomelas affinis, eus reter Zimbabwe ha mervent Mozambik da reter proviñs kozh ar C'hab ha hanternoz Natal,
* T. l. centralis, eus Angola, mervent-pellañ Zambia ha kornôg Zimbabwe da hanternoz proviñs kozh ar C'hab,
* T. l. leucomelas, e Suafrika (kreiz, kreisteiz ha mervent proviñs kozh ar C'hab).

## Liammoù diavaez

* (en) Tricholaema leucomelas war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Tricholaema leucomelas war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ (en) Tricholaema leucomelas war al lec'hienn Avibase.
# Tricholaema melanocephala

Tricholaema melanocephala :
| Tricholaema melanocephala blandi, tresadenn gant Keulemans (1898). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Lybiidae |
| Genad : | Tricholaema |
| Anv skiantel ||
| Tricholaema melanocephala (Cretzschmar, 1829) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tricholaema melanocephala a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Pogonias melanocephala (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant an evnoniour alaman Philipp Jakob Cretzschmar (1786-1845).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika :
* Tricholaema melanocephala blandi, e hanternoz-kreiz ha biz Somalia,
* T. m. flavibuccalis, e hanternoz-kreiz Tanzania,
* T. m. melanocephala, eus Eritrea da greiz Etiopia ha gwalarn Somalia,
* T. m. stigmatothorax, eus kreisteiz Etiopia ha kreisteiz Somalia da viz Tanzania.

## Liammoù diavaez

* (en) Tricholaema melanocephala war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Tricholaema melanocephala war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tricholaema melanocephala.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Spagn Nevez

Spagn Nevez, pe « Nueva España » e spagnoleg, a oa ur rann eus impalaeriezh trevadennel Spagn, pe, resisoc'h, ur vesrouantelezh e dalc'h rouaned katolik Spagn, savet en 1525 en-ofisiel, hag a badas betek dizalc'hted Mec'hiko en 1821. A-wechoù e vez lavaret « Mec'hiko gozh » anezhi. Kentañ besroue e voe Antonio de Mendoza y Pacheco, hag e Ciudad de México e voe ar gêr-benn, e kêr gozh Tenochtitlan.
En em astenn a rae douaroù ar vesrouantelezh e Kreizamerika en he fezh, hogozik, eus Mec'hiko da harzoù kreisteiz Costa Rica, hag en hanternoz e douaroù zo bremañ e SUA, California, Arizona, New Mexico, Texas, ha betek er Filipinez er c'hornôg. Douaroù all a oa c'hoazh pelloc'h en hanternoz, evel an Oregon Country, met ne oant ket bevennet splann.

## Rannoù

Rannet e oa ar vesrouantelezh etre rouantelezhioù ha kabiteniezhioù (capitanías generales). Sed anvioù ar rouantelezhioù:
* Nueva Galicia (1530);
* Guatemala (1540);
* Nueva Vizcaya (1562),
* Nuevo Reino de León (1569);
* Nuevo México (1598);
* Nueva Extremadura (1674)
* Nuevo Santander (1746).
Sed anvioù ar c'habiteniezhioù:
* Filipinas (1574);
* Cuba;
* Puerto Rico
* Santo Domingo.

## Orin an anv

Hernán Cortés an hini a ginnigas an anv-se en e eil lizher d'an impalaer Carlos Iañ Spagn ha d'ober Nueva España eus an douaroù ergerzhet ha sujet da gurunenn Spagn e-pad aloubidigezh an impalaeriezh aztek .
# Spagnoleg

Ar spagnoleg, anvet kastilhaneg a-wechoù, zo ur yezh ganet e rouantelezhioù kozh Kastilha ha Navarra, hag a vez komzet bremañ, ouzhpenn e Spagn, en un ugent stad bennak, dreist-holl en Amerika met ivez en Azia hag Afrika, gant 450 milion a dud, pe ouzhpenn 500 milion mar konter an dud a ra gantañ evel eil yezh.
An eil yezh-vamm eo war-lerc'h ar sinaeg (mandarineg) hag an eil yezh studiet war-lerc'h ar saozneg. Yezh ofisiel eo en Aozadur ar Broadoù Unanet.
Ur yezh indezeuropek eo, diorroet diwar al latin poblek, gant levezonoù liesseurt (arabeg, iberek, euskarek, keltiek hag all).

## Yezh ar sinoù

* Ar re vouzar a ra gant Yezh ar Sinoù Spagnolek.

## E Breizh

E Breizh eo an trede yezh studiet ar muiañ er skolioù, goude ar galleg hag ar saozneg.
# Spagnoleg Chile

Spagnoleg Chile (Español chileno) eo ar yezh muiañ komzet e Chile.
# Spagnol

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Spagnol zo ur ger a denn :
* d'an dud ha d'an traoù a Vro-Spagn, kaoz a vo neuze :
** eus ur Spagnol ha Spagnoled (anv-kadarn, n'eus ket eus ar ger Spagnoliz, evel n'eus ket eus ar ger Spagnolad)
** eus ar c'heginerezh spagnol (anv-gwan)
* d'ur ouenn chas : ar spagnol, pe ki-Spagn, en o zouez spagnol Breizh
* da besked zo : ur spagnol (spagnoled) a vez graet ivez :
** eus an touilh(ed)
** eus ur pesk anvet e latin Scomber colias, kar d'ar brizhili.
# Spanell

Ur spanell zo anv meur a dra :
* ar spanell (krampouezh), ur benveg da dreiñ krampouezh, anvet ivez astell-grampouezh, palikell pe sklisenn;
* un anv roet da veur a seurt evned : spanell (evn).
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Spanell-Amerika

Spanell Amerika :
| Ur spanell-Amerika. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Threskiornithidae |
| Genad : | Platalea |
| Anv skiantel ||
| Platalea ajaja (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar spanell Amerika a zo ur spesad evned hirc'harek, Platalea ajaja an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Kavout a reer ar spesad eus gevred SUA da Arc'hantina.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Platalea ajaja war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Spagnol Breizh

Spagnol Breizh a zo ur c'hi-chase eus Breizh.

## Liammoù diavaez

* Lec-hienn ofisiel
* Ti ar Spagnol e Kallag
# Spalacidae

Spalacidae :
| Cannomys badius ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Spalacidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Spalacidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged. Ennañ ez eus krignerien evel ar spalaksed.

## Genadoù

* Spalax
* Eospalax
* Myospalax
* Rhizomys
* Cannomys
* Tachyoryctes
# Spagnoletto

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Spagnoletto (ar Spagnolig) a zo ul lesanv italianek
* roet d'al livour spagnol José de Ribera
* roet d'ar sonaozour spagnol Francisco Javier García Fajer
# Spandau

Spandau a zo 5$^{vet}$ arondisamant (Bezirk) Berlin, hag an hini ar muiañ er c’hornôg eo ivez. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar c’hornôg. E 2001 e oa Spandau e-touez an teir fastell-vor gozh a zeuas da vezañ arondisamantoù hep ma vefe kemmet o bevennoù. War gember ar stêr Havel hag ar stêr Spree emañ. Brudet eo ivez evit an toull-bac’h heñvelstumm (bet savet e 1876 ha distrujet en deiz a hiziv). Ennañ e voe bac’het seizh uheliad nazi ha ne oant ket bet kondaonet d’ar marv goude prosez Nürnberg (Rudolf Hess hag Albert Speer en o zouez).
* Gorread : 91,9 km²
* Annezidi : 224 047 annezad (d’an 31/07/2007) , da lavaret eo 2438 annezad/km².

## Istor

Istor Spandau a grog tro-dro ar 7$^{vet}$ pe an 8$^{vet}$ kantved p’en em stalias eno an Hevellered (pobl slav) ha pa savjont ur c’hastell-kreñv. Trec’het e voent gant ar roue german Herri I$^{añ}$ e 928. Dont a reas ar Slaved en-dro goude emsavadeg 983. E 1156 e voe etre daouarn Albrecht von Ballenstedt. Roud a vez kavet eus ar ger Spandowe evit ar wech kentañ e 1197. Dont a reas Spandau da vezañ ur gêr e 1232. Da vare an Askanianed e krogas saverezh kreñvlec’h Spandau, echuet e voe etre 1559 ha 1594 gant Joachim II a Vrandenburg. E 1558 e teuas ar gêriadenn Gatow da vezañ ul lodenn eus Spandau. E-pad Brezel an Tregont vloaz e voe gronnet Spandau gant ar Svediz e 1634. Goude emgann Saalfeld (10 a viz Here 1806) ha hini Iena (14 a viz Here) e tegemeras Claude Victor-Perrin kodianidigezh kreñvlec’h Spandau. Eno e chomas ar C’hallaoued betek 1807. Distreiñ a reas Napoleon e 1812, ha taget e voe Spandau gant soudarded Rusia ha Prusia e 1813. Lakaet eo bet Spandau e Berlin Veur e 1920.
Abaoe adreizhadenn 2001 eo rannet Spandau e 9 c’harter (Ortsteil) :
* 0501 Spandau
* 0502 Haselhorst
* 0503 Siemensstadt
* 0504 Staaken
* 0505 Gatow
* 0506 Kladow
* 0507 Hakenfelde
* 0508 Falkenhagener Feld
* 0509 Wilhelmstadt

## Liamm diavaez

* Pajenn ofisiel Spandau
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Troad instrumentel-komitativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad instrumentel-komitativel (saoz.: instrumental-comitative case) evit komz eus un droad o klotaat war un dro gant implij an droad instrumentel diouzh un tu ha gant hini an droad komitativel diouzh an tu all, kevatal mui-pe-vui ouzh an araogenn "gant" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad-mañ gant an hungareg, merket gant al lostger "-(v)el"/"-(v)al", da skouer:
    utazom busszal (diwar an nominativel: busz)
    "mont a ran gant ar c'harr-boutin"
    Én lakom két emberrel (diwar an nominativel: ember)
    "Bevañ a ran gant daou den"

## Mammennoù:

"Hungarian Instrumental case"
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad illativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad illativel (saoz.: illative case, diwar al latin: illatus "degaset (eus an diavaez)") evit komz eus un droad-lec'hianñ a dalvez da verkañ ar fed ma kemm lec'h un den pe un dra bennak o vont eus an diavez d'an diabarzh, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "e(-barzh)" e brezhoneg

## Er yezhoù finnek-ougrek

Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù finnek-ougrek, da skouer:
* en hungareg:
    ház → a házba ("(betek) en/e-barzh an ti")
* en estonieg:
    maja → majasse pe "majja" ("(betek) en/e-barzh an ti")
* e finneg, merket gant al lostger "-(h)an/-(h)en/-(h)on"...:
    talo → talohon("(betek) en/e-barzh an ti")

## El lituaneg

Daoust ha ne vez ket implijet nemeur er yezh unvan dre skrid a-vremañ, e vez eimplijet ingal gwezhall hag implijet e vez c'hoazh an droad illativel dre gomz e rannyezhoù lituanek 'zo, kavet kalz aliesoc'h en unander evit el liester, da skouer:
    karas (nom. gourel: "brezel") → karan
    upė (nom. benel: "stêr") → upėn

## Liammoù diavaez

* Hungarian illative case from www.HungarianReference.com
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad inesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad inesivel (saoz.: inessive case, diar ar latin: inesse "bezañ en un lec'h") evit komz eus un droad-lec'hiañ o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "e" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù finnek-ougrek, en o zouez ar finneg, an estonieg hag an hungareg, hag ivez gant an euskareg hag al lituaneg, da skouer:
    finneg: talossa
    estonieg majas
    hungareg: házban
    euskera: etxean
    lituaneg: name
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad instruktivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad instruktivel (saoz. instructive case) pe troad tostaat evit komz eus un droad a dalvez da verkañ an doare pe an hent implijet evit kas un dra bennak da benn, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "gant" pe "dre" e brezhoneg.
Implijet e vez a-wezhoù gant yezhoù finnek, en o zouez ar finneg hag an estonieg, da skouer:
Peurliesañ, avat, e vez implijet an droad istrumentel gant ar ster-mañ er yezh finneg a-vremañ. Talvezout a c'hell ivez er yezh a-vremañ da sevel stumm an eil anv-verb, da skouer:
Implijet e vez ivez an draod instruktivel en turkeg, da skouer:
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad instrumentel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad instrumental, troad vinviaouel pe tro da betra (saoz.: instrumental case) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma vez implijet un anv-kadarn evit ma c'hell graer/rener ar frazrenn kas da benn un ober (displeget gant ar verb). Alies e klota e brezhoneg gant an araogenn "gant" pe gant "en ur" pe "e-ser".
Implijet e vez an droad instrumentel gant ar yezhoù slavek, en o zouez ar ruseg dresit-holl, met ivez gant ar sañskriteg, an hensaozneg, ar jorjieg hag an euskareg, da skouer:
    matit (մատիտ) "kreion" → matitov (մատիտով) "gant ur c'hreion"
    da skouer:
    matitov gri (մատիտով գրի)
    "skrivañ gant ur c'hreion"
Gant meur a yezh all ivez e vez implijet troadoù kar o ster pe troadoù all gante da arc'hwel un arc'hwel instrumentel ouzhpenn o arc'hwelioù diazez, da skouer ar finneg, an tamileg hag an turkeg, e latin da ec'h implijet an ablativ ganti an arc'hwel instrumentel, da skouer:
    oculīs vidēre
    "gwelet gant an daoulagad"

## Daveennoù:

* Instrumental Case in Tamil language
* The Instrumental Case in Russian language
* What is instrumental case?
* Prepositions Governing the Instrumental Case in Russian

## Liammoù diavaez:

* Instrumental case in Hungarian from HungarianReference.com
* Instrumental Case In Russian
* Resources to learn Instrumental Case in Russian
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad komitativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad komitativel (saoz.: comitative case) evit komz eus un droad lec'hiañ a dalvez da verkañ ar fed m'emañ un dra bennak pe un den bennak a-gevret gaant un dra pe un den all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "gant" e brezhoneg.
Implijet e vez er yezhoù finnek-ougrek, en o zouez ar finneg, an hungareg hag an estonieg]] hag ivez er japaneg hag e meur a yezh komzet en Aostralia.
Da skouer en estonieg
    nina (nominativel: "fri") -> nina (genitivel) -> ninaga (komitativel: "gant (ur) fri")
    koer (nominativel: "ki") -> koera (genitivel) -> koeraga (komitativel: "gant (ur) c'hi")
    leht (nominativel: "follenn") -> lehte (partitivel) -> lehtede (genitivel) -> lehtedega (komitativel: "gant follennoù")
    kass (nominativel: "kazh") -> kassi (partitivel) -> kasside (genitivel) -> kassidega (komitativel: "gant kizhier")
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad inelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad inelativel (saoz.: inelative case) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "eus (diabarzh)" e brezhoneg.
Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("-дай"; -day) d'ar stumm ergativel, da skouer:
    "Варшавадай Тегьрандиз саки вад югъ рехъ ава."
    Varchavaday Tehrandiz saki vad jugh reqh ava.
    "Hogozik pem devezh e-pad ar viaj eus Varsovia da dTehran".
Implijoù astennet all he deus an droad-mañ ivez, da skouer:
    "Заз гайи куьмекдай ваз сагърай лугьузва"
    Zaz gayi kumekday vaz saghray luhouzwa.
    "Da drukarekaat a ra evit ar sikour ac'h eus prestet din"

## Mammennoù:

* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:

Haspelmath, Par Martin (1993) A Grammar of Lezgian, Walter de Gruyter
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Troad intrativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad intrativel (saoz. intrative case) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "etre" e brezhoneg.
Implijet e vez e limboueg, merket gant an enger "-lum-, staget etre ar wrizienn hag al lostger lokativel -ʔō, da skouer:
    anchi-lum-ʔōminɛ̄ ni*-AMDRANZ-LOKtanbezañ.lec'hiet "Un tantad ez eus kenetrezomp-ni."
* anchi raganv evit ar c'hentañ gour daouder endalc'hus.

## Mammenn:

* van Driem, George (1987). A Grammar of Limbu. Mouton de Gruyter. ISBN 3-110-11282-5.
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Talhaearn Tad Awen

Talhaearn Tad Awen (fl. er VI$^{vet}$ kantved) a oa ur barzh kembraek eus an Hanternoz Kozh, hervez an dihelloù kozh kembraek. Bevañ a rae en amzer ar varzhed Aneirin ha Taliesin, met un tamm koshoc'h e oa, hag evelte eo lakaet e-touez Cynfeirdd Enez Vreizh. Hogen, ma'z eus chomet skridoù ganto, gantañ n'eus chomet mann.
Brudet eo evelkent evit bout bet ar c'hentañ barzh kembraek.
# Tali

Tali a vez graet eus meur a spesad bezhin gell dastumet e Breizh. En o zouez, ar re bennañ, Laminaria digitata a vez graet eus outo Tali moan, Laminaria hyperborea a vez graet resisoc'h eus outo Tali penn, ha Laminaria saccharina = Saccharina latissima, a vez graet resisoc'h eus outo Tali friz. Implijet e vezont evit bezañ debret poazh an aliesañ, ha gwerzhet dindan an anv japanek kombu (昆布), pe evit bezañ treuzfeurmet da vezañ implijet gant embregerezhioù ar boued (tud ha loened) dindan anvioù alginat ha mannitol, pe embregerezhioù ar yec'hed hag ar gwezeladoù.
# Talgarreg

Talgarreg zo ur gêriadenn eus Kembre, e su Ceredigion. Emañ hanter-hent etre Ceinewydd ha Llandysul.
E parrez Llanarth emañ Talgarreg. Redek a ra an Afon Clettwr hebioù ar gêriaden a-raok kemberiñ gant an Afon Teifi pelloc'h er c'hreisteiz.
Kembraeg a vez kaozeet gant an darn vrasañ eus annezidi Talgarreg. Deñved a vez savet er c'hornad.
Gevellet eo bet skol kentañ derez Talgarreg gant skol Diwan Gwengamp, e Breizh.

## Tud brudet

* Dewi Emrys (1881-1952), barzh kembraek.
* Cynog Dafis, politikour eus Plaid Cymru.
* Gillian Clarke, barzh saoznek.
* Donald Evans (g. 1940), barzh kembraek.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Talhouarn

Talhouarn zo un anv-tiegezh brezhonek, savet diwar tal ha houarn.

## Pennadoù kar

* Talhaearn
* Taldir

## Liamm diavaez

* Niver an dud anvet Talhouarn
# Talibaned

An Dalibaned pe Taliban (pachtoueg : طالبان [ṭālibān], « studierien » pe « klaskerien ») a zo ul luskad islamour sunnit armet oberiant en Afghanistan hag e Pakistan abaoe miz Here 1994. Renet eo gant Haibatoullah Akhoundzada, komandour ar gredennourien eus Emirelezh Islamek Afghanistan, en ur mod ofisiel abaoe ar 15 a viz Eost 2021, goude bezañ disklêriet kement-se d'ar 25 a viz Mae 2016. E 2017 e oa braskontet 200 000 stourmer en o zouez.
Goude bezañ brezelet ouzh Stad Islamek Afghanistan o doa aloubet ar gêr-benn Kaboul e 1996 ha staliet Emirelezh Islamek Afghanistan en tri c'hard eus ar vro betek 2001, ar mollah Mohammad Omar en he fenn. Lakaet o doa e-pleustr ar charia, al lezenn islamek, en un doare strizh, ha lakaet Kandahar da gêr-benn. Met e 2001 o doa emellet ar Stadoù-Unanet hag an AFNAR er vro hag an Dalibaned o doa graet brezel a-enep dezho, betek an 29 a viz C'hwevrer 2020 pa voe sinet un emglev etrezo e Doha. Bremañ eo bet adc'hounezet ar vro a-bezh ganto, ar gêr-benn Kaboul ivez abaoe ar 15 a viz Eost 2021.
Kondaonet eo bet an Dalibaned dre ar bed abalamour d'o zorfedoù a-enep gwirioù mab-den. War roll ofisiel an aozadurioù spontour emaint e Rusia, Kanada, Kazakhstan hag an Emirelezhioù Arab Unanet.
# Talhaearn

Talhaearn pe Talhaiarn zo un anv kembraek, hag a glot gant Talhouarn e brezhoneg.

## Barzhed

* Talhaearn Tad Awen, er VIvet kantved,
* Talhaiarn, en XIXvet kantved.

## Lec'hanvadurezh

* Llanfair Talhaearn, kêriadenn e Sir Ddinbych.

## Pennadoù kar

* Talhouarn
* Taldir
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Taliaris

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Taliaris.
# Taler

Un taler, pe talir, pe thaler zo ur pezh arc'hant eus kreiz ar XV$^{vet}$ kantved hag ac'h eas en-dro dre Europa e-pad tost da bevar c'hant vloaz. Dont a rae an arc'hant eus mengleuzioù e broioù an Impalaeriezh santel roman german. Ur moneiz a bouez e teuas da vout en amzer Karl V, ha muioc'h c'hoazh er XVII$^{vet}$ ha XVIII$^{vet}$ kantved. Lavaret e vez eo orin an dollar stadunanat.
# Talgarth

Talgarth zo ur gêr vihan e gevred Powys e Kembre, gant 1 645 a annezidi e 2001.
Kontet eo Talgarth da vezañ bet kêr-benn rouantelezh Brycheiniog er Grennamzer. Er gêr-se ivez e voe skrivet Llyfr Coch Talgarth, un dornskrid kembraek skrivet war-dro ar bloavezh 1400.

## Notennoù

* ↑ Office for National Statistics
# Talgorn

Talgorn :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Scorpaeniformes |
| Kerentiad : | Triglidae |
| Genad : | Chelidonichthys |
| Anv skiantel ||
| Chelidonichthys lucernus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An talgorn (Chelidonichthys lucernus pe Trigla lucerna) a zo ur pesk mor.