OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1448

Diwar-benn bloavezh 1448 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1448

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1448
# 1440

Diwar-benn bloavezh 1440 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 15 a viz Gwenholon: lakaet eo harz war Jili Laval, baron Raez e Machikoul.
* 25 a viz Here: barnet eo Jili Raez d'ar marv gant ofisialed.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1440

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1440
# 1446

Diwar-benn bloavezh 1446 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1446

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1446
# 1443

Diwar-benn bloavezh 1443 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1443

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1443
# 144

897 Ab Urbe Condita = 144 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Antoninus Pius (Titus Aurelius Fulvus Boionis Arrius Antoninus) (11.07.138 / 07.03.161)
* Koñsuled : Lucius Lollianus Avitus & Titus Statilius Maximus

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : sant Pius In (142 / 155)
# 1444

Diwar-benn bloavezh 1444 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Emgann Varna : Lu an Durked trec’h war hini ar Groazourien.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1444

## Marvioù

Yann V, dug Breizh
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1444
# 1445

Diwar-benn bloavezh 1445 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1445

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1445
# 1441

Diwar-benn bloavezh 1441 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1441

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1441
# 1442

Diwar-benn bloavezh 1442 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Yann V a ya da anaon.

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1442

## Marvioù

Yann V, dug Breizh
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1442
# Agua Amarga

Agua Amarga (dour c'hwerv e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.

### Spagn

* Agua Amarga (Nijar), e kumun Níjar, en proviñs Almería.
* Agua Amarga, e kumun Urrácal, en proviñs Almería.
* Agua Amarga, e kumun Villanueva del Río Segura, en Rannvro Murcia.

## Pennad kar

* Agua
# Agua Blanca

Agua Blanca ("dour gwenn") zo anv meur a lec'h dre ar bed e spagnoleg.

## Ecuador

* Agua Blanca, Ecuador

## Guatemala

* Agua Blanca, Jutiapa

## Mec'hiko

* Agua Blanca, Coahuila
* Agua Blanca, Hidalgo
* Agua Blanca, Oaxaca
* Agua Blanca, Sonora

## Perou

* Agua Blanca, San Martín

## Venezuela

* Agua Blanca, Portuguesa

## Pennadoù kar

* Agua
* Blanca
# Agua Buena (Ñuble)

Agua Buena zo ur gêriadenn e kumun San Carlos, e rannvro Ñuble, e Chile.
# Agua Caliente

Agua Caliente (pe Aguas Calientes, pe Aguascalientes) zo un anv-lec'h spagnolek, a dalv kement ha dour tomm, hag a zo anv meur a lec'h.

## Agua Caliente
### El Salvador

* Agua Caliente, El Salvador

### Stadoù-Unanet

* Agua Caliente (Kalifornia)
* Agua Caliente Regional Park e Tucson

### Pobl

* Agua Caliente pe Cahuilla, ur meuriad henvroidi e stad Kalifornia e SUA.

## Aguas Calientes

* Aguas Calientes, Chile
* Aguas Calientes, e Perou, nepell diouzh Machu Picchu, hiziv anvet Machu Picchu Pueblo
* San Antonio Aguas Calientes, Guatemala
* Aguas Calientes (stêr Nicaragua), ur stêr e Nicaragua.
* Aguas Calientes (stêr Arc'hantina), ur stêr en Arc'hantina.

## Aguascalientes

* Aguascalientes, ur stad e Mec'hiko
** Aguascalientes, kêr-benn ar stad
** ar stêr Aguascalientes a red er stad-se en-eeun

## Gwelout ivez

* Aguas Calientes
* Aguascalientes
* Hot Springs
* Aguas
# Agua Fría

Agua Fría e spagnoleg, pe Água Fria e portugaleg (dour yen e brezhoneg) zo un anv-lec'h e meur a vro.

### Brazil

* Água Fria, e Bahía,
* Água Fria de Goiás, kumun e Goiás.

### Panamá

* Agua Fría

### Stadoù-Unanet

* Agua Fría, anv meur a lec'h en Kalifornia
** Agua Fría, e kontelezh San Bernardino.
** Agua Fría, e kontelezh Mariposa.
* Agua Fría, e New Mexico.
# Agua

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Agua (e spagnoleg), pe Água (e portugaleg) zo ur ger hag a gaver e lec'hanvadurezh meur a vro, hag a-wechoù el liester, Aguas (e spagnoleg), pe Águas(e portugaleg).

## Lec'hioù
### Arc'hantina

* Agua de Dionisio, kompezenn e departamant Belén, e proviñs Catamarca,
* Agua de Oro, kumun e departamant Colón, e proviñs Córdoba.

### Brazil

* Água Azul do Norte (PA)
* Água Boa, anv div gumun:
** Água Boa (MG)
** Água Boa (MT)
* Água Branca, anv teir c'humun:
** Água Branca (AL)
** Água Branca (PB)
** Água Branca (PI)
* Água Clara (MS)
* Água Comprida (MG)
* Água Doce
** Água Doce (Santa Catarina) (SC)
** Água Doce do Norte (ES)
** Água Doce do Maranhão (MA)
* Água Fria (BA)
* Água Fria de Goiás (GO)
* Aguaí (SP)
* Água Limpa (GO)
* Aguanil (MG)
* Água Nova (RN)
* Água Preta (PE)
* Água Santa, anv meur a lec'h
** Água Santa (Rio Grande do Sul) (RS)
* Ha gwelout Águas.

### Chile

* Agua Buena

### Kolombia

* Agua de Dios (Dour Doue) - ur gumun e Cundinamarca

### Guatemala

* Volcán de Agua

### Mec'hiko

* Agua Azul
** San José Agua Azúl
* Agua Prieta
* Ha gwelout Aguas.

### Portugal

* Água de Pau, parrez e Lagoa
* Água de Alto, parrez e Vila Franca do Campo
* Água de Pena, parrez e Machico
* Ha gwelout Águas.

### Spagn

* Gwelout
** Agua Amarga
** Aguadulce
** Aguas.

## Filmoù

* Agua (film e 2006)

## Kanaouennoù

* "Água de Beber", kanaouenn bortugalek gant Antônio Carlos Jobim ha Vinícius de Moraes.

## Sonerien

* Agua Bella

## Pennadoù kar

* Agua Amarga, anv meur a lec'h
* Aguazul, kumun eus Colombia
* Agua Azul, mirva e Mec'hiko
* Agua Blanca, anv meur a lec'h
* Agua Buena, anv meur a lec'h
* Agua Caliente, anv meur a lec'h
* Agua Fría
* Agua Negra
* Aguasal
* Aguaturbia
* Aguaviva
-hag ivez:
* Aguas, anv meur a lec'h.
# Agua Azul

Agua Azul zo ur mirva en hanternoz stad Chiapas, e Mec'hiko, brudet e lammoù-dour gant adstêrioù ar stêrioù Otulún, Shumuljá ha Tulijá, glas an doureier anezho. E kumun Tumbalá emaint, 64 km eus kêr Palenque.
* Lammoù-dour Agua Azul gwelet eus an uhel
* Gwez goloet gant raz
# Agua Bella

Agua Bella zo ul laz sonerezed ha kanerezed cumbia eus Perou.

## Pladennoù

* Cariño Loco ("Lucerito Mío", "Cariño Loco", "Merezco un Nuevo Amor")
* Agua Bella: ¡Sólo hay una! ("Pasito Tun Tun", "Agua de veneno", "Luna Bonita")
* Mil Años (double CD) ("Voy a Buscarme un Amor", "Porqué, Porqué", "El Silbido")
* Mejor que Nunca ("El Zapateadito", "Sólo un Papel", "Te Dejo Libre")
* Sólo Compárame ("Que No, Que No", "Me Abandonaste", "Salud por Él", "Sólo Compárame")
* Mi Orgullo Puede Más ("Que Tienen tus Ojos", "Mi Orgullo Puede Más")
* Imparables ("Llévate mi Corazón", "Nadie Muere de Amor", "Que te vaya bien", "Dime por que Te Vas")
* El Gran Fiestón ("Así Te Quería Ver")

## Liammoù diavaez

* Web Site oficial. Administrador Otto Ortega http://www.ottoortega.com
* Selaou Agua Bella
* Sonerezh Agua Bella
* Sonerezh Agua Bella
* Poltredoù kanerezed ls integrantes de Agua Bella
* Videoclip de Que No, Que No
* Videoclip de Pasito Tun Tun
# Agua Buena

Agua Buena (dour mat e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.

## Yezhoù all

Anvioù kevatal a gaver e yezhoù all :
* Água Boa, e portugaleg, anv meur a lec'h e Brazil,
* Eaubonne, e galleg.

### Chile

* Agua Buena (Bío Bío)
* Agua Buena (Libertador General Bernardo O'Higgins)
* Agua Buena (Ñuble)

### Panamá

* Agua Buena

## Pennad kar

* Agua
* Aguas
# Acerra

Acerra zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
# Achicourt

Achicourt :
| Ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Arras |
| Kanton | Arras-2 |
| Kod kumun | 62004 |
| Kod post | 62217 |
| Maer Amzer gefridi | Pascal Lachambre 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté urbaine d'Arras |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 981 ann. (2020) |
| Stankter | 1 344 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 60 m — brasañ 101 m |
| Gorread | 5,94 km² |
| kemmañ |
Achicourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* Milin-avel Achicourt, adsavet e 1994
* Iliz Saint-Vaast
* Ar velin-avel.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA

## Liamm diavaez

* Ul lec'hienn a-zivout Achicourt
# Ach

Ach :
| Apium graveolens ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Magnoliophyta |
| Kevrennad : | Magnoliopsida |
| Urzhad : | Apiales |
| Kerentiad : | Apiaceae |
| Genad : | Apium |
| Anv skiantel ||
| Apium graveolens L., 1753 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An ach (Apium graveolens anv skiantel ar spesad) a zo plant geotennek daouvloaziek eus ar c'herentiad Apiaceae. Gounezet e vezont evit o delioù, o greun hag o gwriziennoù. Kreskiñ a ra ar plant-gouez el lec'hioù gleb.

## Mare ar bleuñv

* Miz Eost-miz Here (bleunioù gwenn)

## Uhelder

* War-dro 25 cm

## Spesadoù

* Apium graveolens var. graveolens
* Apium graveolens var. dulce: ach-liorzh
* Apium graveolens var. rapaceum: ach-rabez
* Apium graveolens var. secalinum

## Keginerezh

Legumaj ha spis eo an ach.

### Greun

* Evit reiñ blaz d'ar pesked ha d'ar c'haol fleur
* Lakaet el lambig
* Holen-ach

### Delioù

* Drailhet, er soubenn pe el lipig

### Skourroùigoù

* Kriz ha drailhet er saladenn
* Poazh (dre vechamel, gant dienn, kreien)

### Gwrizienn

* Kriz, rasklet ha mesket gant mayonnaise (ach remoulade) da skouer
* Poazh (soubenn, kreien, yod)
* Holen-ach

## Gwelout ivez

* Spis (temz)

## Liammoù diavaez

* Plantkelt er wikipedia
* Plantkelt.net

## Daveoù ha notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Acheno

An Acheno a zo ur stêr e kreisteiz Breizh, hag a gember gant al Liger e Pentelloù.

## Kumunioù treuzet

Sant-Filberzh-Deaz (andon), Sant-Lezer-ar-Gwiniegi, Porzh-Pêr, Keiz-Raez, Rodent ha Pentelloù (kember).

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Achal Prabhala

Achal Prabhala a zo ur skrivagnour, ur stourmer hag ur c'hlasker eus India a zo o chom e Bangalore bremañ, e Karnataka. Anavet eo dreist-holl a-drugarez d'e labour diwar-benn ar gwirioù perc'henniezh spered war dachenn ar medisinerezh hag ar ouiziegezh. Ezel eo eus kuzul merañ ar Greizenn evit ar Gwiad hag ar gevredigezh (saozneg: Centre for Internet and Society) hag eus an Advisory board er Wikimedia Foundation.
# Acheville

Acheville :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Lens |
| Kanton | Avion |
| Kod kumun | 62003 |
| Kod post | 62320 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe La Grange 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communaupole de Lens-Liévin |
| Lec'hienn web | http://www.acheville62.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 599 ann. (2020) |
| Stankter | 197 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 51 m — brasañ 71 m |
| Gorread | 3,04 km² |
| kemmañ |
Acheville a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: e 1920 e voe roet ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Acheville
* Mein-kañv ar re varv

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Aceros nipalensis

Aceros nipalensis :
| Aceros nipalensis, e Park broadel Namdapha (stad Arunachal Pradesh, India). Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Genad : | Aceros |
| Anv skiantel ||
| Aceros nipalensis (Hodgson, 1829) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Aceros nipalensis a zo ur spesad kalaoed eus ar c'herentiad Bucerotidae. Ar spesad nemetañ er genad Aceros an hini eo.
Anvet e voe Buceros nipalensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus biz India da gornôg Thailand ha gwalarn Viêt Nam.

## Liammoù diavaez

* (en) Aceros nipalensis el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Aceros nipalensis e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Hodgson, 1844.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Aceros nipalensis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aceuchal

Aceuchal zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura.
# 1684

Diwar-benn bloavezh 1684 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1684

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1684
# 1685

Diwar-benn bloavezh 1685 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1685

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1685
# 1686

Diwar-benn bloavezh 1686 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1686

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1686
# 1687

Diwar-benn bloavezh 1687 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1687

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1687
# 1688

Diwar-benn bloavezh 1688 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1688

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1688
# 1690

Diwar-benn bloavezh 1690 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1690

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1690
# 1692

Diwar-benn bloavezh 1692 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1692

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1692
# 1689

Diwar-benn bloavezh 1689 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Arigrap Pfalz

#### Breizh

* 18 a viz C'hwevrer: gant anvadur Auguste-Robert de Pomereu e teu Breizh da vezañ ar proviñs gall diwezhañ da gaout ur merour.

#### Portugal

* Ganet eo João Francisco António José Bento Bernardo de Bragança d'an 22 a viz Here. Pa vo brasoc'h e reno evel João V Portugal

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1689

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1689
# 169

922 Ab Urbe Condita = 169 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriez roman

* Impalaerien : Marcus Aurelius (Marcus Ælius Aurelius Verus) (08.03.161 / 17.03.180), ha Lucius Verus (Lucius Ceionius Commodus) (08.03.161 / 01. ? 169)
* Koñsuled : Quintus Pompeius Senecio Roscius Murena Coelius & Marcus Aquilius Publius Coelius Apollinaris
* Eil brezel ar Marcomanni. Meuriadoù germanek a aloub proviñsoù Raetia ha Moesia
* Distreiñ a ra Galen da Roma da vat.

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pab : Soter (166 - 175)

## Marvioù 169

* An impalaer roman Lucius Verus (Lucius Ceionius Commodus)

## Daveoù

* ↑ André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# 1691

Diwar-benn bloavezh 1691 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1691

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1691
# An Treoù-Leon

    Gwelout ar pennad Treoù.
An Treoù-Leon :
| Kreiz ar bourk ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Tréhou |
| Bro istorel | Bro-Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Plouziri (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29294 |
| Kod post | 29450 |
| Maer Amzer gefridi | Joël Cann 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 644 ann. (2020) |
| Stankter | 28 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 24′ Norzh 4° 08′ Kornôg / 48.4, -4.13 |
| Uhelderioù | bihanañ 35 m — brasañ 171 m |
| Gorread | 22,79 km² |
| An Treoù-Leon ||
| kemmañ |
An Treoù-Leon — pe an Treoù ent-berr er vro — a zo ur gumun eus Bro-Leon, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Ollivier e anv, ha Sibiril, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 46 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 4,24% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Santez Bizer.
* Kroaz an ti ruz, ur c'halvar eus ar XVI$^{vet}$ kantved a zo bet degaset adal an Treoù-Leon etrezek bered soudardel Gall-Alaman Maissin (Belgia) evit enoriñ ar Vretoned marvet eno e-pad ar C'hentañ Brezel-bed.
* Monumant ar re varv$^,$.
* Maen-eñvor pemp ezel ar Rezistañs bet lazhet en un emgann ouzh al lu alaman d'ar 16 a viz Eost 1944.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) an Treoù war Geobreizh
* (fr) an Treoù war infobretagne - istor an Treoù

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Université de Lille
# An Treuzstummadur

An Treuzstummadur (titl orin alamanek : Die Verwandlung) zo un danevell skrivet gant ar skrivagner tchek Franz Kafka, bet embannet evit ar wech kentañ e 1915. Asambles gant Ar Prosez ez eo unan eus oberennoù brudetañ Kafka. Enni e kont istor ur beajour-kenwerzh anvet Gregor Samsa, a zihun ur mintin hag en em gav treuzstummet en ur «c'hwil-du ramzel». Gant ar vurutellerien e vez renket er vezoudelouriezh. E 2009 e voe embannet troidigezh vrezhonek Yann Talbot gant Al Lanv.
Puilh eo an displegadennoù a gaver diwar-benn An Treuzstummadur : e levr Stanley Corngold (The Commentator's Despair) e kaver ouzhpenn 130 anezho, evel an doare ma tegemerer tud disheñvel er gevredigezh, met ivez an digenvez ha dic'hoanag an dud lakaet a gostez. Estreget korf Gregor Samsa a gemm en danevell. N'eus displegadenn ebet d'e dreuzstummadur. Er c'hontrol e weler penaos e kemm emzalc'h e familh a-feur ma ya an istor war-raok ha ma ya e stad war fallaat. Er penn-kentañ ez eo gwan e dad ha nerzhus e teu da vezañ. E c'hoar, a zo karantezus er penn-kentañ, a gemer tamm-ha-tamm an traoù e-karg hag a gemer perzh en argas he breur.

## Lodennoù an danevell

* I : Gregor o tihuniñ hag o tizoloiñ e neuz nevez
* II : evezhiadennoù diwar-benn korf Gregor
* III : emzalc'h e familh
* IV : kemmoù en emzalc'h e c'hoar (dre redi)
* V : kemmoù en emzalc'h e vamm (a fell dezhi gwelout he bugel)
* VI : kemmoù e kambr Gregor
* VII : c'hoant e familh : marv Gregor
* VIII : marv Gregor
* IX : e familh a grog en-dro gant ar vuhez pemdez

## Embann

Embannet e voe evit ar wech kentañ e 1915 e Leipzig e niverenn miz Here ar gelaouenn Weiße Blätter, renet gant René Schickele. E miz Kerzu 1915 e voe embannet e stumm ul levr gant Kurt Wolff Verlag, Leipzig (war ar golo orin e lenner «1916»), en dastumad Der jüngste Tag.

### E brezhoneg

Embannet eo bet e 2009 e brezhoneg gant al Lanv, troet eo bet an destenn diwar an alamaneg gant Yann Talbot.

## E media all

Meur a film a zo bet, en o zouez:
* (1987)
* Die Verwandlung (1975)
* Förvandlingen (1976/I)
* Metamorphosis of Mr. Samsa (1977) gant Caroline Leaf
* The Metamorphosis of Franz Kafka (1993) gant Carlos Atanes
* Prevrashcheniye (2002)
* Franz Kafka's Metamorphosis acoustical liberation e lec'hienn LibriVox
* Metamorfosis (2004)
* A Metamorfose (2007) en Internet Movie Database]
* Immersive Kafka: The Metamorphosis / Atvaltozas (2010) gant Sandor Kardos, Barnabas Takacs.
Bez ez eus ur strollad sonerezh post-rock amerikan anvet Gregor Samsa.

## Notennoù

* ↑ Stanley Corngold, The Commentators' Despair; The Interpretation of Kafka's "Metamorphosis", Associated Faculty Pr Inc, 1973, ISBN 978-0-8046-9051-5 (en)

## Liammoù diavaez

Embannadurioù enlinenn
* An destenn orin er Wikimammenn
* Die Verwandlung e lec'hienn DigBib.org (testenn, pdf, HTML)
* The Metamorphosis, troidigezh 2009 gant Ian Johnston, Malaspina University-College
* An destenn e lec'hienn gutenberg.org]
* The Metamorphosis e lec'hienn LibriVox (levr da selaou)
Displegadennoù
* The Metamorphosis gant Vladimir Nabokov
* Existential Primer
* The Metamorphosis studiadenn, dodennoù, arroudoù ha dafar evit kelenn
# An Tri Aotrou

An Tri Aotrou zo ul levr brezhonek gant an Tad Medar e 1981. Ennañ e komz eus e vugaleaj e Lannarvili.
Ur rakskrid zo gant François Falc'hun.
# An Trevoù

an Trevoù :
| Iliz katolik an Trevoù. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Trévou-Tréguignec |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Kanton Perroz-Gireg |
| Kod kumun | 22379 |
| Kod post | 22660 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre Adam 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr) trevou-treguignec.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 522 ann. (2020) |
| Stankter | 233 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 48′ 56″ Norzh 3° 21′ 26″ Kornôg / 48.815555556, -3.357222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 0 m — brasañ 92 m |
| Gorread | 6,52 km² |
| an Trevoù ||
| kemmañ |
An Trevoù (distaget) a zo ur gumun eus Breizh e Treger, e kanton Perroz-Gireg, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* An aod.
* War aod Mor Breizh emañ an Trevoù, etre Louaneg ha Perwenan.

### Kumunioù amezek
## Anv

* An Trevoù eo anv ar bourk.
* Tregigneg, a gaver en anv ofisiel gallek (Trévou-Tréguignec) eo rann reter ar gumun, m'emañ ar Roc'hioù ha karter Sant Wenole, en-dro d'ar chapel. Ur barrez e oa e penn kentañ ar XVII$^{vet}$ kantved, met un drev hepken a-raok ha goude.

## Ardamezioù

* « En argant, e leonparzh en sabel, eilet gant c'hwec'h moualc'hig ouzh c'houremm. » (familh an Trevoù, XVI$^{vet}$ kantved)

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 37 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,74 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a voe lazhet e Falisolle e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, soudard e oa er 48vet Rujumant Troadegiezh

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas trizek den a varvas abalamour d'ar brezel.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas tri gwaz.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Samzun: en eskopti Dol e oa ar barrez betek ar Reveulzi.
* Ar chapel.
* Chapel Sant Wenole: a oa iliz Tregigneg, pa oa ur barrez (penn kentañ ar XVII$^{vet}$ kantved).
* Kastell Koadriou.
Lec'hioù dre Natur :
A-hed an aod, a gornôg da reter:
* Porzh an Gov, porzhig.
* Aod Traezhtael.
* Poull-Pri.
* Aod ar Roc'hioù (a zo Royau e galleg).
* Porzh ar Roc'hioù.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe e miz Ebrel 1927.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) er maerdi, luc’hskeudenn.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

### E brezhoneg

* (br) E lec'hienn Geobreizh

### E galleg

* (fr) Lec'hienn ofisiel kumun an Trevoù.
* (fr) E Docarmor

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb