OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inizi Chatham

    Evit implijoù all, gwelet Inizi Chatham (disheñvelout).
Inizi Chatham (Chatham Islands e saozneg) a zo un enezeg er Meurvor Habask, 680 km er gevred da Zeland-Nevez. Perc'hennet int gant Zeland-Nevez abaoe 1842. Anvet int Rekohu e yezh ar vro (moriorieg) ha Wharekauri e maorieg. Waitangi eo ar pennlec'h hag ur 650 a dud a vefe en holl.

## An inizi

Roll an inizi pennañ. Bremañ n'eus nemet Enez Chatham hag Enez Pitt a gement a zo tud o chom enno.
| Anv saoznek | anv moriori | anv maori | Evezhiadennoù |
| Chatham Island | Rekohu | Wharekauri | |
| Pitt Island | Rangiaotea | Rangiauria | |
| South East Island | Rangatira | Rangatira | |
| The Fort | dianav | Mangere | Graet e vez gant an anv maoriek hepken bremañ |
| Little Mangere | dianav | Tapuenuku | |
| Star Keys | Motuhope | Motuhope | |
| The Sisters | Rangitatahi | Rangitatahi | |
| The Forty-Fours | Motchuhar | Motuhara | |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inizi Chesterfield

An Inizi Chesterfield zo un enezeg e Kaledonia-Nevez, er Mor Kouralek, ur 550 km er c'hornôg d'an Douar Bras. Enezennoùigoù ha kerreg strewet int en un dachennad 120 km hed ha 70 led.
Ne vezent darempredet nemet gant listri-balumeta pa voent kemeret d'ar Sadorn 15 a viz Mezheven 1878 gant an ofiser gall Louis Adolphe Guyon evit dastum ar guano.
# Inizi Crozet

Inizi Crozet zo un enezeg e Meurvor Indez, perc'hennet gant Bro-C'hall. Bez' ez int unan eus pemp distrig Tiriad Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs. Dizoloet e oant bet er bloaz 1772 gant Nicolas Thomas Marion-Dufresne. E eilkabiten, Julien Crozet, ur Breton ganet e Porzh-Loeiz, eo a zouaras evit kemer an inizi en anv roue Bro-C'hall, setu perak e voe anvet Enez ar Berc'hennidigezh (Île de la Possession) an enez-se. James Cook eo a roas diwezhatoc'h an anv "Crozet" d'an inizi-se.
Pemp enezenn zo:
| Enezenn pe stroll | Gorread (km²) | Lec'h uhelañ (m) | Kenurzhiennoù |
| Stroll ar c'hornôg ||||
| Enez ar Moc'h | 67 | Mont Richard-Foy (770) | 46°06′S 50°14′R / -46.1, 50.233 |
| Enez ar Pengouined | 3 | Mont des Manchots (340) | 46°27′S 50°23′R / -46.45, 50.383 |
| Inizigoù an Ebestel $^{(1)}$ | 2 | Mont Pierre (289) | 45°58′S 50°27′R / -45.967, 50.45 |
| Stroll ar reter ||||
| Enez ar Berc'hennidigezh | 150 | Pic du Mascarin (934) | 46°24′S 51°46′R / -46.4, 51.767 |
| Enez ar Reter | 130 | Mont Marion-Dufresne (1 050) | 46°26′S 52°18′R / -46.433, 52.3 |
| Inizi Crozet | 352 | Mont Marion-Dufresne (1 050) | 45°57' da 46°29'S 50°10' da 52°19'E |
$^{(1)}$ Stroll div enezenn (Grande Île ha Petite Île) hag 20 karreg bennak.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Inizi Desventuradas

Un enezeg eus Chile eo an Inizi Desventuradas.

## An Inizi

* Enezenn González,
* Roca Catedral
* San Ambrosio
* San Félix.

## Kentañ Europiz

Ar moraer portugalat Fernão de Magalhães, a greder, an hini e voe an Europad kentañ o gweladennas en 1520 p'edo war e hent trema ar C'hornôg. Kement ha "reuzeudik" e talv Desventuradas e galizeg ; anvet e vijent bet evel-hen abalamour ma oa berr ar boued gant Magallanes pa deuas e-maez strizh-vor Todos los Santos, ha pa welas e oant didud ha dic'hlazur e roas an anv-se dezho.
D'an 8 a viz Du 1574, da lavarout eo pevar bloaz ha hanter-kant goude ma voe dizoloet kreisteiz Chile gant Fernando de Magallanes, ha nav bloaz ha tregont goude ma voe gweladennet an hanternoz anezhi gant Diego de Almagro, e teuas ar sturier spagnol Juan Fernández da gavout an inizi San Félix ha San Ambrosio, anavezet ivez evel an Inizi Desventuradas.
C'hwezek deiz goude, pa oa o verdeiñ trema'r c'hreisteiz, e tizoloas Juan Fernández an enezeg anvet diwar e lerc'h, an Inizi Juan Fernández, enni an inizi Más a Tierra (hiziv Róbinson Crusoe), Santa Clara ha Más Afuera (hiziv Alejandro Selkirk).
# Inizi Coco

Inizi Coco a zo un enezeg e biz Meurvor Indez er-maez da Vyanmar.
# Inizi Cook

Inizi Cook (Cook Islands e saozneg, Kūki 'Āirani e maorieg an inizi-se) a zo ur stad dizalc'h liammet frank gant Zeland-Nevez, n’eo ket ur riez. 15 enezennig a ya d'ober ar vro, gant ur gorread hollek a 240 km², met ec'hon-meurbet eo he zakad armerzhel miret (TAM) gant 1 800 000 km². Un tammig en tu-mañ da 20 000 a annezidi a zo o chom en inizi. Met enezourien eus Cook a gaver diazezet ivez kalzik e Zeland-Nevez (war-dro 58 000). Avarua eo ar gêr-benn.

## Inizi

An Inizi Cook zo inizi eus ar Meurvor Habask er biz da Zeland Nevez , etre Polinezia c'hall ha Samoa.
15 enezenn zo, gant enezennoùigoù tro-dro dezho, skignet a-hed hag a-dreuz 2.2 milion km² a vor, rannet etre daou stroll:
* Inizi Cook an Hanternoz;
* Inizi Cook ar C'hreisteiz.
Ganet eo an inizi diwar menezioù-tan. Koshoc'h eo stroll an hanternoz, anezho atolloù deuet diwar menezioù-tan goloet gant koural. Klouar ha trovanel eo an hin.
Ar 15 enezenn ha div garreg a zo strollet evel-hen :
* Inizi Cook ar C'hreisteiz:
** Nga-pu-Toru ("Three Roots", er reter):
*** Atiu (Enua Manu pe Enez an Evned)
*** Ma'uke (Akatokamanava)
*** Mitiaro (Nukuroa)
*** Takutea
* Inizi Cook an Hanternoz:
** Manihiki (Te Fuinga o Niva)
** Nassau (Te Nuku o Ngalewu )
** Penrhyn Island (Tongareva pe Mangarongaro)
** Pukapuka (Te Ulu o te Watu)
** Rakahanga (Tapuahua)
** Suwarrow pe Suvorov
** Tema Reef (beuzet)
* Inizi all:
** Aitutaki (Araura Enua)
** Mangaia (Auau Enua)
** Rarotonga (Tumutevarovaro), ma emañ ar gêr-benn, Avarua.
** Palmerston Island (Pamati) a-wechoù strollet gant inizi an Hanternoz.
** Manuae
** Winslow Reef (beuzet)

## Yezhoù

Saozneg ha maorieg Inizi Cook eo ar yezhoù ofisiel.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ "Cook Islands Travel Guide" (with description), World Travel Guide, Nexus Media Communications, 2006. Webpage: WTGuide-Cook-Islands.
Melanezia : Fidji • Kaledonia-Nevez • Papoua Ginea-Nevez • Papoua ar C'hornaoueg • Inizi Salomon • Vanuatu
Mikronezia : Guam • Hawaii • Kiribati • Inizi Mariana an Norzh • Inizi Marshall • Atoll Midway • Stadoù Kevreet Mikronezia • Nauru • Palau • Wake
# Inizi Desertores

An Inizi Desertores (islas desertores e spagnoleg) zo inizi eus enezeg Chiloé, er reter anezhi, e Chile. Ober a reont an disparti etre pleg-mor Ancud ha pleg-mor Corcovado
E-touez an inizi-se emañ: Chulín, Chuit, Imerquiña, Talcán an hini vrasañ, Auten ha Nayahué, hag an enezennoùigoù Nihuel hag O'Higgins.

## Pennad kar

* Inizi Chauques
# Kastell Kerlaodi

Kastell Kerlaodi zo ur c'hastell dismantret e Plouenan, e Bro-Leon.
A-gozh e oa annezet al lec'h. Savet e voe ar c'hastell kentañ etre 1571 ha 1670. N'eus chomet anezhañ nemet an traoñ, gant un oaled, ur forn ha kavioù. Adsavet e voe etre 1750 ha 1787 ; ar chapel, ar marchosi, al laboù hag al liorzh zo eus ar mare-se ivez. Goude an adsaver Joseph du Dresnay, gouarnour Kastell-Paol, e tremenas ar c'hastell etre daouarn François Julien du Dresnay, gouarnour ar Maskaregnez, un enezeg e Meurvor Indez, perc'hennet gant Bro-C'hall en amzer-se. Da vare an Dispac'h gall e voe gwerzhet ar c'hastell d'un aotrou Drouillard. Mont a reas ar perc'henn nobl, Louis Ambroise du Dresnay, da repuiñ da Jerzenez. Kemer a reas perzh e dilestradeg an divroidi e Kiberen e 1795 ha mervel a reas en harlu e Londrez e 1798. Kempennet e voe ar skalieroù ha lojeiz ar gevred etre 1871 ha 1895 gant Pierre Drouillard, maer Kastell-Paol, kuzulier-kanton ha senedour.
E-pad an Eil Brezel-bed e voe René de Soyer, an den diwezhañ bet o chom er c'hastell, o reiñ skoaz da lomanerien kirri-nij a voe kuzhet gantañ e Kerlaodi. E 1942 e voe harzet ha kaset da Alamagn. Eno e varvas. Abaoe n'eus bet den ebet oc'h ober war-dro ar c'hastell. War-dro 1970 e voe gwerzhet lambruskoù hag oaledoù eus ar c'hastell ha kaset da gastell Autafòrt (Hautefort), e Perigòrd. Bremañ ne chom nemet dismantroù, kouezhet eo ar braz eus an doenn, diskaret eo bet ar gwez a oa tro-dro, ne chom nemet ar vali a gase d'ar c'hastell...
# Kastell Katuelan

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Kastell Katuelan zo ur c'hastell e Henon e Breizh. Monumant istorel eo abaoe 1964.

## Notennoù

* ↑ (fr) Ministère de la Culture
# Kastell Kronborg

Kastell Kronborg a zo ur c'hastell e Danmark, e-kichen kêr Helsingör, war enez Sjælland, a-dal da aod Sveden. Lakaet e oa bet war roll savadurioù Glad an denelezh, gant UNESCO, e 2000.
Eus mare an Azginivelezh eo ar c'hastell-se, pa oa bet savet adalek 1574. Ur plas a bouez en deus bet en istor broioù Skandinavia, etre ar XVI$^{vet}$ hag ar XVIII$^{vet}$ kantved. Asambles gant kreñvlec'h Helsingborg, e Sveden, en tu all d'ar mor, e roe an tu da gontrollañ an tremen dre strizh-mor an Øresund da vont d'ar Mor Baltel.
Un arouez istorel eo c'hoazh evit tud Danmark. Ha brudet eo ivez evel kastell ar roue en drajedienn Hamlet, skrivet gant William Shakespeare.Anvet eo "Elsinore" er pezh-c'hoari, diwar an anv Helsingör. C'hoariet e oa bet Hamlet e kastell Kronborg e 1816, da verkañ 200vet bloavezh marv ar skrivagner. Hag adc'hoariet eo bet eno meur a wech abaoe.

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* 1 2 3 Kastell Kronborg, lec'hienn UNESCO (galleg pe saozneg).
* ↑ Ne chom anezhañ nemet un tour, tour Kärnan
# Kastell La Hunaudaye

Kastell La Hunaudaye a chom dismantroù anezhañ e kumun Pledeliav e reter departamant Aodoù-an-Arvor. Gallout a reer gweladenniñ anezho an hanter eus ar bloavezh, etre miz Ebrel ha miz Du.
Ur c'hastell pempkornek eo, gant 5 tour, unan e pep korn, ha mogerioù uhel etrezo. N’eus tour-meur ebet ; douvezioù leun a zour zo en-dro d’ar c’hastell. Ur chapel a oa en estaj uhelañ tour ar gevred. Distrujet e oa bet an toennoù da vare an Dispac'h gall ha n’int ket bet adsavet abaoe, daoust ma’z eus bet labourioù adkempenn.

## Istor

Savet e voe ar c'hastell en XIII$^{vet}$ kantved gant an tiegezh Tournemine o doa bet aotre digant Pêr Brizhkloareg. An nor da vont da Benteür e oa kastell an Hunaudaye, savet adalek 1220. Kalz a zistruj a voe graet d’ar c’hastell e 1341, e-pad Brezel Hêrezh Breizh, met adsavet e voe goude-se etre dibenn ar XIV$^{vet}$ ha kreiz ar XV$^{vet}$ kantved. Da vare an Azginivelezh e voe graet labourioù el lojeiz d’ober eus ar c'hastell-kreñv ul lec'h-annez kletoc'h. Kalz a zistruj a voe avat e-pad an Dispac'h gall hag en XIX$^{vet}$ kantved e voe tennet kalz a vein eus ar c'hastell, en doa kollet e doenn, e bont-gwint, e blañchodoù, e arrebeuri.
E miz C'hwevrer 1922 hag e miz Du 1930 e oa bet lakaet an dismantroù anezhañ da vonumant istorel ha prenet e oant bet gant servijoù ar Stad. Labourioù zo bet graet abaoe evit startaat an tourioù hag ar mogerioù. E 2008 e oa bet gwerzhet gant Ministrerezh ar Sevenadur da Guzul-departamant Aodoù-an-Arvor. Aboae ar mare-se e vez digor d’ar weladennerien.

## Liammoù diavaez

* Fichenn ar c’hastell e diaz Mérimée Ministrerezh ar Sevenadur
* Lec'hienn ofisiel kastell La Hunaudaye (fr)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kastell Langeais

Kastell Langeais zo ur c'hastell eus ar Grennamzer, e kumun Langeais e departamant Indre-et-Loire, e Bro-C'hall, war lez dehou al Liger. Eus ar c'hastell kentañ ne chom nemet rivinoù eus an tour-meur. Konted kentañ Anjev a savas o c'hastell evit tagañ domanioù konted Bleaz ha Teurgn.
Dindan ren Foulk III, kont Anjev, e voe savet ar c'hastell kentañ. Brasaet e voe gant an tiegezh Plantagenêt, ha gant Richarzh Kalon Leon dreist-holl. Aloubet e voe gant arme ar roue gall Fulup an Aogust e 1206, met distrujet e voe goude gant ar Saozon, e-pad ar Brezel Kant Vloaz (1428). Ne chom nemet tour-meur Foulk Nerra eus ar c'hastell kentañ-se.
Adsavet e voe ar c'hastell etre 1465 ha 1469, war urzh ar roue gall Loeiz XI, ha perc'hennet e voe ar c'hastell gant rouaned Bro-C'hall e-pad pell. E kastell Langeais an hini e c'hoarvezas eured ar roue gall Charlez VIII gant an dugez Anna Breizh er bloavezh 1491. Dre an dimeziñ-se e teue Breizh da vezañ stag ouzh rouantelezh Bro-C'hall ha n'eo ket mui ouzh impalaeriezh an Habsbourged.
Dilezet e voe ar c'hastell goude an Dispac'h Gall, met e 1886 e voe prenet gant ur bankour, Jacques Siegfried, a reas labourioù adkempenn ennañ betek 1904. Neuze e voe profet ar c'hastell gantañ d'an Institut de France.
Gweladenniñ ar c'hastell a c'haller bremañ. E kêr emañ, gant e dri zour uhel dreist an tiez tro-dro, ha mont a reer ennañ dre ur pont-gwint. Ul liorzh, bet savet e doare liorzhoù ar XV$^{vet}$ kantved, a c'haller gweladenniñ ivez. Er c'hastell ez eus 15 kambr kempennet gant arrebeuri, pallennoù, livadurioù ha kizelladurioù, da glask reiñ un alberz eus ar vuhez ennañ gwechall, er XV$^{vet}$ ha XVI$^{vet}$ kantved. Er saloñs brasañ eo taolennet eured Anna Breizh ha Charlez VIII.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Kastell Langeais, e lec'hienn an Institut de France
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kastell Lanniron

Kastell Lanniron eo bet ti-hañv eskibien Kerne e-pad bloavezhioù. Emañ e kumun Kemper, war lez an Oded.
Er XV$^{vet}$ kantved, an Aotrou Rozmadeg en doa lakaet sevel e Lanniron ti eskibien Kerne, ur maner karrez e beder zourell.
E dibenn ar XVII$^{vet}$ kantved, an aotrou Koedlogon a lakaas sevel ul liorzh mod Frañs diouzh doare hini Versailhez, gant leurennoù, balioù, oglennoù hag un orañjerez.
Da vare an Dispac'h Gall e oa bet gwerzhet an domani evel mad broadel. E 1822 e oa bet adprenet gant un denjentil saoz hag en doa lakaet sevel, e plas ar maner, un demeurañs mod Italia gant talbennoù tric'hornek ha porchedoù.
Park ar plant, 46 devezh arat ennañ, zo bet lakaet war roll ar Savadurioù Istorel, ha gallout a reer e weladenniñ.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Kastell Klison

Kastell Klison :
| Kastell Klison ha pont ar Sevr. ||
| Anv gallek | Château de Clisson |
| Marevezh pe stil | Krennamzer |
| Doare kastell | Kastell-kreñv |
| Deroù ar savidigezh | XI$^{vet}$ kantved |
| Dibenn ar savidigezh | XV$^{vet}$ kantved |
| Perc'henn kentañ | Guillaume de Clisson |
| Implij orin | Annez ha difenn ar gêr |
| Perc'henn a-vremañ | Kuzul-departamant |
| Gwarez | Monumant istorel rummet (1924) Monumant istorel (2004) |
| Lec'hiadur ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 05′ 12″ N, 1° 16′ 51″ K |
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Naoned |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Kumun | Klison |
| kemmañ |
Emañ kastell Klison e kumun Klison el Liger-Atlantel, war ribl ar stêr Sevr.

## Istor

Aotrouien gentañ Klison a reer anv anezho evit ar wech kentañ en istor e 1040. Teir farrez warn-ugent a oa en o domani bras tro-dro d’ar c’hastell. En amzer-hont e oa ur c’hastell a bouez eus kastell Klison, pa oa tost d’an harzoù etre Breizh, Anjev ha Poatev.
Eus an XIII$^{vet}$ kantved eo ar savadur a weler bremañ, evit al lodenn goshañ anezhañ. Savet e voe gant Gwilherm Klison, war ur roc’h vras a-us ar Sevr. Unan eus tiegezhioù nobl galloudusañ Breizh e oa tiegezh Klison. Er XIV$^{vet}$ kantved e voe brasaet ha kreñvaet ar c’hastell gant Olier III Klison. E ziskennad Olier IV Klison a voe dibennet e Pariz e 1343 war urzh Fulup VI (Bro-C'hall). A-du gant Yann IV e oa tiegezh Klison e-pad Brezel hêrezh Breizh. Met e vab Olier V Klison, a oa bet o’n em gannañ a-du gant Yann IV ivez, a droas a-du gant Gwesklen ha gant roue Bro-C’hall, Charlez V e 1370. En amzer-se e oa deuet ivez da vezañ aotrou kastell Josilin.
Er XV$^{vet}$ kantved e voe nevesaet difennoù ar c’hastell ha brasaet e voe ivez. Goude 1420 e teuas ar c’hastell da vezañ perc’hennet gant dug Breizh. Eno e voe ganet an dug Frañsez II e 1435. E-touez kestell Breizh e oa an hini a blije ar muiañ d’an dug Frañsez II ober e annez ennañ. Eno e addimezas gant Marguerite de Foix e 1474. Etre 1466 ha 1477 e voe tric'hementet gorread kastell Klison.
War-dro 1590, da vare Brezel ar C'hevre, e voe kreñvaet c’hoazh difennoù ar c’hastell e tu ar c’hreisteiz. Betek ar XVII$^{vet}$ kantved e voe annezet ar c’hastell gant tiegezh Avaogour, diskennidi ur mab bastard d’an dug Frañsez II. Ganto e voe kemmet c’hoazh ha nevesaet da zereout ouzh c’hoantoù an amzer-se.
E-pad an Dispac'h gall e voe c’hwezhet an tan e kêr hag e kastell Klison gant soudarded ar jeneral Jean-Baptiste Kléber. Dre chañs e voe prenet ar c’hastell e 1807 gant ar c’hizellour François-Frédéric Lemot, a felle dezhañ mirout anezhañ. En XIX$^{vet}$ kantved e teuas un toullad kizellourien ha livourien, dedennet gant rivinoù ar c’hastell.
E 1962 e voe prenet ar c’hastell digant diskennidi Lemot gant Kuzul-departamant al Liger-Atlantel. Abaoe ez eus bet graet labourioù da adkempenn anezhañ, arc’hantet gant an departamant ha gant Ministrerezh gall ar Sevenadur.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec’hienn ofisiel kumun Klison
* Luc’hskeudennoù eus kastell Klison
* Luc’hskeudennoù eus kastell Klison, gant Ministrerezh ar Sevenadur
# Kastell Kerouzere

Kastell Kerouzere zo ur c'hastell eus ar XV$^{vet}$ kantved, e kumun Sibirill, e Bro-Leon.
Savet e voe ar c'hastell a weler bremañ etre 1425 ha 1458, gant Yann Kerouzere, kambrelan an dug Yann V. Savet e oa bet e-lec'h ur voudenn-gastell a oa eno er c'hantved a-raok, annezet gant tiegezh Kerouzere dija. Dre ma oa tost ar c'hastell d'an arvor e c'halle bezañ gwelet ha bezañ taget gant listri saoz. Setu perak e voe roet aotre da diegezh Kerouzere da sevel un tour kreñv, dezhañ pevar zroatad warn-ugent a led ha kranelloù. Hogen padout a reas al labourioù hag un aotre all a voe roet evit al labourioù gant an dug Frañsez II, e 1468. Ar c’hastell-se a oa ennañ ur pennad moger etre daou dour.
Lakaet e voe seziz warnañ e 1590 e-pad Brezel ar C'hevre ha dismantret e voe unan eus an daou dour. Adsavet e voe e deroù ar XVII$^{vet}$ kantved. Abaoe eo chomet ar c'hastell etre daouarn familhoù nobl eus ar vro.
Lakaet e oa bet war roll ar monumantoù istorel e 1883 gant Ministrerezh gall ar Sevenadur.
Gweladenniñ a c'haller ar c'hastell, koulz hag al liorzh zo war-dro. Ur c'houldri eus ar XV$^{vet}$ kantved zo ivez.

## Liammoù diavaez

* fichenn tennet eus lec'hienn Ministrerezh ar Sevenadur
* skeudennoù tennet eus lec'hienn Ministrerezh ar Sevenadur

## Notennoù

* ↑ Jones, Michael, The Creation of Brittany, London: The Hambledon Press,1988, pp 53-54
* ↑ Ministrerezh ar Sevenadur : Kerouzéré
* ↑ Parcs et jardins, Bretagne
# Kanton an Oriant-Kreiz

Kanton an Oriant-Kreiz :
| Lec'hiadur kanton an Oriant-Kreiz e departamant Mor-Bihan ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant an Oriant |
| Kod kanton | 56 17 |
| Pennlec'h | An Oriant |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Norbert Métairie 2008-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 14 979 ann. (2012) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 1 |
| kemmañ |
Kanton an Oriant-Kreiz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.

## Kumunioù

Kanton an Oriant-Kreiz a yae ur rann eus ur gumun d'ober anezhañ :
* An Oriant (rann).

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2001 | 2015 | Norbert Métairie | PS | Maer an Oriant (abaoe 1998) Prezidant ar gumuniezh kumunioù Kab an Oriant tolpad-kêrioù |
| 1994 | 2001 | Catherine Giquel | RPR | |
| 19.. | 1994 | Denise Court | RI da gentañ hag UDF da c'houde | Besprezidantez kentañ ar C'huzul Departamant |
| 1951 | 19.. | M. Périgault | RPF | |
| 1946 | 1951 | | | |
| 1945 | 1946 (marv) | Emmanuel Svob | SFIO | Rener milin gevelourel an Oriant Maer an Oriant (1944-1946) |
| 1934 | 1940 | Pierre Duran | Rad. | Prefed-enor |
| 1932 | 1934 | Raymond Moysan | SFIO | Implijad en arsanailh an Oriant Eilmaer kentañ an Oriant |
| 1928 | 1932 (marv) | Léopold Le Bourgo | SFIO | Kelenner lise Eilmaer kentañ an Oriant |
| 1920 | 1928 | Edouard Labès | Kleiz radikal | Agregad ar Skol-veur, alvokad Kannad (1924-1928) Maer an Oriant (1919-1925) |
| 1898 | 1920 (marv) | Louis Nail | Rad. | Alvokad e breutaouriezh an Oriant Kannad (1910-1920) Issekretour-Stad (1915-1916) Gward ar sielloù (1917-1920) |
| 1893 | 1898 | Joseph Talvas | | Isgwazour komiserdi ar verdeadurezh war e leve, an Oriant |
| 1889 | 1893 | Félix Poterel-Maisonneuve | | Advoue en Oriant |
| 1880 | 1888 (marv) | Laurent-Marie Roux-Lavergne | | Alvokad e Lez-varn Galv Roazhon Maer an Oriant (1886-1888) |
| 1872 | 1880 (marv) | François Ratier | Kleiz republikan | Alvokad, Prefed kozh ar Mor-Bihan Kannad (1876-1880) |
| .... | a-raok 1872 (dilez) | Ao. Villers | | |

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan
* ↑ Kuzulier departamant sokialour kentañ er Mor-Bihan (mammenn : Maitron)
* ↑ geneanet

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Kanton an Elven (1790)

Krouet e voe Kanton an Elven e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Gwened e departamant ar Mor-Bihan e oa. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Peder c'humun a oa ennañ:
* An Elven (pennlec'h),
* Sant-Nolf,
* Sulnieg,
* Trevlean.
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv Kanton an Elven ivez, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 86
* ↑ Cassini - EHESS - An Elven - Fichenn ar gumun
# Kanton an Oriant-1

Kanton an Oriant-1 :
| Lec'hiadur kanton an Oriant-1 e departamant Mor-Bihan ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant an Oriant |
| Kod kanton | 56 08 |
| Pennlec'h | An Oriant |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Bruno Blanchard Karine Rigole 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 29 276 ann. (2019) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | lodenn an Oriant |
| kemmañ |
Kanton an Oriant-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.

## Kumunioù kanton an Oriant-1

* An Oriant (lodenn).

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-215 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Morbihan
# Kanton an Elven

Kanton an Elven :
| Lec'hiadur kanton an Elven e departamant Mor-Bihan ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Gwened |
| Kod kanton | 56 06 |
| Pennlec'h | An Elven |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Élodie Le Rohellec 2011-2015 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 20 314 ann. (2012) |
| Gorread | 203,95 km² |
| Stankter | 100 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 7 |
| kemmañ |
Kanton an Elven a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.

## Kumunioù

Kanton an Elven a yae 7 kumun d'ober anezhañ :
* An Elven ;
* Langroez ;
* Sant-Nolf ;
* Sterwenn ;
* Sulnieg ;
* Tredion ;
* Trevlean .

## Istor

Roll ar guzulierien veur :
| Deiziad an dilennadeg | Anv | Strollad | Kalite |
| Gwengolo 2011-Meurzh 2015 | Élodie Le Rohellec | Ar Re C'hlas | Eilmaerez Sant-Nolf |
| Meurzh 2001-Gwengolo 2011 | Joël Labbé | Ar Re C'hlas | Maer Sant-Nolf - Senedour |
| N'anavezer ket ar guzulierien gent c'hoazh. ||||

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan, 2007

## Gwelet ivez

Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
# Kanton an Oriant-2

Kanton an Oriant-2 :
| Lec'hiadur kanton an Oriant-2 e departamant Mor-Bihan ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant(où) | Arondisamant an Oriant |
| Kod kanton | 56 09 |
| Pennlec'h | An Oriant |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Gaëlle Le Stradic Laurent Tonnerre 2015-2021 |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 30 204 ann. (2019) |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 1 + lodenn an Oriant |
| kemmañ |
Kanton an Oriant-2 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.

## Kumunioù kanton an Oriant-2

* An Oriant (lodenn) ;
* Groe.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-215 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Morbihan