OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Démons et Merveilles

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Démons et Merveilles zo anv meur a oberenn :
* Démons et Merveilles, ur ganaouenn c'hallek gant Jacques Prévert ha Maurice Thiriet ;
* Démons et Merveilles, un albom gant Lambert Wilson ;
* Démons et Merveilles, un albom gant Demon One ;
* Démons et Merveilles, ur strollad c'hoariva eus Maine-et-Loire.
* Démons et Merveilles (Lovecraft), anv ul levr gallek, anezhañ un dastumad danevelloù troet diwar ar saozneg, bet savet gant ar skrivagner stadunanat Howard Phillips Lovecraft.
# Désert

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Désert (dezerzh e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek.

## Breizh

* La Bazouge-du-Désert, a zo Bazeleg-an-Dezerzh e brezhoneg
* Louvigné-du-Désert, a zo Louvigneg-an-Dezerzh e brezhoneg

### Bro-C'hall
#### E Normandi

* Le Désert, e Calvados.
* Le Dézert, e Manche
E lec'h all:
* Saint-Désert, e Saône-et-Loire.
* Les Déserts, e Savoie.
* Le Désert d'Entremont, kêriadenn Savoie.

## Lennegezh c'hallek

* Désert, romant gallek e 1980 gant J. M. G. Le Clézio
# Démons et Merveilles (kanaouenn)

Démons et Merveilles (Drougaeled ha Marzhoù e brezhoneg) zo unan eus an teir c'hanaouenn orin a glever er film Les Visiteurs du soir sevenet gant Marcel Carné e 1942.
Tennet e oa bet ar gerioù anezhi eus ur varzhoneg gant Jacques Prévert tra ma oa bet savet an ton gant ar sonaozer gall Maurice Thiriet.
Ne oa ket bet kanet gant Alain Cuny — ar barzh-kaner Gilles e dudenn er film — dre ma voe advouezhiet an aktour gant ar c'haner gall Jacques Jansen en degouezh-se.
Enrollet e oa bet Démons et Merveilles gant Jacques Douai hag embannet gant BAM e 1958.

## Liammoù diavaez

* (fr) Démons et Merveilles er film Les Visiteurs du soir.
* (fr) Démons et Merveilles kanet gant Cora Vaucaire

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Savet o c'hoari gant heñvelsoniezh an dro-lavar c'hallek "Promettre monts et merveilles", Touiñ tourioù ha kestell e brezhoneg.
* ↑ A-gevret gant Complainte de Gilles ha Le Tendre et Dangereux Visage de l'amour.
* ↑ (fr) Jacques Douai n° 5 war Encyclopédisque
# Désiré

Désiré zo un anv-badez gallek, troet diwar an anv-gwan latin, desideratus, c'hoantaet. Aet e-maez a c'hiz.

## Deveradoù

* Désirée eo ar stumm gwregel.
* Didier, stumm emdroet
** Dider e brezhoneg, anv a gaver e Plouider.

## Yezhoù all

* Desiderio en italianeg ha spagnoleg
* Desiderata, e latin, roet d'ar merc'hed.

## Tud
### Sant

Meur a sant zo :
* Désiré, pe Dider Autun, pe Désert,

## Tud all

* Désiré Dalloz (1795-1869), gwiraour gall
* Henri Désiré Landru (1869-1922), muntrer gall
* Louis-Marie Désiré-Lucas (1869-1949), livour breizhat
* Joseph-Désiré Mobutu (1930-1997), prezidant Zair
* Désiré Rakotoarijaona (ganet e 1934), politikour e Madagaskar
* Laurent-Désiré Kabila (1939 – 2001), prezidant Republik Demokratel Kongo
* Kadré Désiré Ouedraogo (ganet e 1951), politikour e Burkina Faso

### Désirée

* Désirée de Lombardie, anv gallek Desiderata Lombardia,
* Désirée Clary, pried ar jeneral gall Bernadotte, deuet da vout rouanez Sveden.

## Oberennoù

* Désiré pezh gant Sacha Guitry en 1927.

## Lec'hanvadurezh

* Saint-Désiré
# Démouville

Démouville :
| An iliz katolik ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Troarn |
| Kod kumun | 14221 |
| Kod post | 14840 |
| Maer Amzer gefridi | Martine Françoise-Auffret 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Caen la Mer |
| Lec'hienn web | demouville.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 063 ann. (2020) |
| Stankter | 860 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 13 m — brasañ 29 m |
| Gorread | 3,56 km² |
| kemmañ |
Démouville a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall, 3 297 annezad enni.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas daou zen nann-soudard e Démouville e miz Even 1944 e-pad Aloubadeg Normandi abalamour d'ur vombezadeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia, (XIII$^{vet}$-XIV$^{vet}$).

## Melestradurezh
### Melestradurezh-kêr

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2014 | → bremañ | Martine Françoise-Auffret | - | Kelennerez war e leve |
| 2001 | 2014 | Cyrille Laville | | |
| 1977 | 2001 | Michel Basley | | |
| 1965 | 1977 | Maurice Denis | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
Ar c'huzul-kêr a zo 23 ezel ennañ, ar maer ha 6 eilmaer en o zouez.

### Etrekumuniezh

Ar gumun a ya d'ober perzh er gumuniezh tolpad-kêrioù Caen abaoe ma oa bet krouet honnezh d'an 23 a viz Du 1990. 18 kumun a oa d'ar mare-se en aozadur.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Liammoù diabarzh

* Roll kumunioù Calvados

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ annuaire-mairie, roll maered ar gumun
* ↑ Ouest-France, disoc'hoù an dilennadeg-kêr
* ↑ webvilles, titouroù diwar-benn an ti-kêr
* ↑ Démouville, skipailh an ti-kêr
* ↑ istor Caen la Mer, war ec'hienn ar gumun Fleury-sur-Orne.
# Fossato di Vico

Fossato di Vico zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
# Fosses-la-Ville

Fosses-la-Ville (Fosse e walloneg) zo ur gêr e Belgia e Proviñs Namur.

## Istor

* Brezel bed kentañ: emgann etre al Lu gall hag al Lu alaman d'ar 21 ha d'an 22 a viz Eost 1914. 2 200 bez a soudarded c'hall a gaver en ur vered eno.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1846

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fotosintezenn

Ar fotosintezenn pe luc'hkevanaoz a zo ur reaktadenn deus ar vetabolegezh hag a dro an dioksidenn garbon da vateri organek dre implij energiezh ar gouloù. Graet e vez aototrofed eus an organegi hag a ra ar fotosintezenn abalamour ma krouont drezo oc'h-unan ar materi hag a vo implijet evit produiñ oc'h energiezh. Plant, bezhin ha sianobakteri a implij seurt hentenn en ur zieubiñ dioksigen evel dilerc'hiad. Euvret eo energiezh ar gouloù gant ur protein, ul lodenn anezhañ anvet klorofil ha lec'hiet en un organit anvet kloroplast. Implijet a c'hell bezañ ar glusid produet enno evit analadur an organeg pe verniet evit e gresk.
# Fossombrone

Fossombrone zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
# Fossò

Fossò zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
# Fou ?

Fou ? zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882 en ur gazetenn, hag en dastumad Mademoiselle Fifi e 1883.

## Istor

Fou ? a oa bet embannet e Gil Blas an 23 a viz Eost 1882, sinet Maufrigneuse, da gentañ. Bloaz goude, e 1883, e oa bet adembannet en dastumad Mademoiselle Fifi.

## An danevell

Un den hag a gar e wreg zo krog da gaout disfiz outi pa'z a-hi da bourmen.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Foudia

Foudia :
| Foudia madagascariensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Ploceidae |
| Anv skiantel ||
| Foudia Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Foudia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Foudia aldabrana,
* Foudia eminentissima
** F. e. algondae, anjuanensis, cosobrina hag eminentissima,
* Foudia flavicans,
* Foudia madagascariensis,
* Foudia omissa,
* Foudia rubra,
* Foudia sechellarum.
O c'havout a reer en inizi kornôg Meurvor Indez, pemp (5) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ploceidae/Foudia (lennet e-barzh d'an 12 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fosseux

Kumunioù Frañs :
| Anv | Fosseux |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Fosseux e Kanton Beaumetz-lès-Loges hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Vertes vallées |
| Kanton | Beaumetz-lès-Loges |
| Kod INSEE | 62347 |
| Kod post | 62810 |
| Maer | Ludovic de Fosseux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,43 km² |
| Led | 50° 15' 24" Norzh |
| Hed | 02° 33' 52" Reter |
| Uhelder kreiz | 134 m |
| Uhelder bihanañ | 96 m |
| Uhelder brasañ | 161 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 136 (2007) |
| Stankter | 25 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fosseux a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Foudia madagascariensis

Foudia madagascariensis :
| Foudia madagascariensis. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Ploceidae |
| Genad : | Foudia |
| Anv skiantel ||
| Foudia madagascariensis (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Foudia madagascariensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Ploceidae.
Anvet e voe Loxia madagascariensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Madagaskar, Enez ar Reünion, Moris hag Inizi Tchagos.

## Liammoù diavaez

* Foudia madagascariensis war al lec'hienn BirdLife International.
* Foudia madagascariensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Foudia madagascariensis war al lec'hienn Avibase.
# Distrig Braga

Distrig Braga zo un distrig eus Portugal, en hanternoz ar vro. E 2011 e oa 848 185 a dud o chom ennañ.
14 kumun zo ennañ :
* Amares
* Barcelos
* Braga
* Cabeceiras de Basto
* Celorico de Basto
* Esposende
* Fafe
* Guimarães
* Póvoa de Lanhoso
* Terras de Bouro
* Vieira do Minho
* Vila Nova de Famalicão
* Vila Verde
* Vizela
# Distrig Cheb

Distrig Cheb (Okres Cheb e tchekeg) a zo un distrig (okres) e Karlovarský kraj er Republik Tchek. Cheb eo ar gêr-benn. 1 045,94 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 93 112 annezad ennañ (stankter : 89 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadenn distrig Cheb

Aš - Cheb - Dolní Žandov - Drmoul - Františkovy Lázně - Hazlov - Hranice - Krásná - Křižovatka - Lázně Kynžvart - Libá - Lipová - Luby - Mariánské Lázně - Milhostov - Milíkov - Mnichov - Nebanice - Nový Kostel - Odrava - Okrouhlá - Ovesné Kladruby - Plesná - Podhradí - Pomezí nad Ohří - Poustka - Prameny - Skalná - Stará Voda - Trstěnice - Třebeň - Tři Sekery - Tuřany - Valy - Velká Hleďsebe - Velký Luh - Vlkovice - Vojtanov - Zádub-Závišín

## Liamm diavaez

* Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Cheb
# Disseram que Voltei Americanizada

Disseram que Voltei Americanizada (Lavaret a rejont e oan distroet amerikanekaet), zo ur ganaouenn bortugalek, ur samba skrivet gant Luiz Peixoto ha Vicente Paiva a-ratozh-kaer evit ar ganerez vrazilian Carmen Miranda, nevez distro eus SUA : d'an 2 a viz Gwengolo 1940 e voe enrollet e ti Odeon Records.

## Ar c'homzoù

    E disseram que eu voltei americanizada
    Com o "burro" do dinheiro, que estou muito rica
    Que não suporto mais o breque de um pandeiro
    E fico arrepiada ouvindo uma cuíca
    Disseram que com as mãos estou preocupada
    E corre por aí que ouvi um certo zum-zum
    que já não tenho molho, ritmo, nem nada
    E dos balangandãs já nem existe mais nenhum
    Mas p'rá cima de mim, p'rá que tanto veneno?
    Eu posso lá ficar americanizada?
    Eu que nasci com samba e vivo no sereno
    topando a noite inteira a velha batucada
    Nas rodas de malandro, minhas preferidas
    eu digo é mesmo "eu te amo" e nunca "I love you"
    Enquanto houver Brasil... na hora das comidas
    eu sou do camarão ensopadinho com chuchu!

## Istor

Ha hi bet pell amzer o vevañ hag o labourat e SUA, e oa bet pedet da ganañ, e miz Gouhere 1940, en ur sonadeg a garitez aozet gant Darcy Vargas, gwreg ar prezidant Getulio Vargas, dirak tud uhel ar vro. Goude saludiñ en saozneg e chomas didrouz ar selaouerien. Pa grogas Carmen Miranda da ganañ The South American Way e tirollas an dud da huchal warni. Klask a reas ar ganerez mont betek penn an abadenn, met a-benn ar fin e rankas mont kuit, mezhekaet. En deiz war-lerc'h e voe tamallet dezhi er c'hazetennoù da vezañ peuramerikanekaet ; meur a sizhun goude e respontas d'he burutellerien dre ar ganaouenn Disseram que voltei americanizada. Ne zistroas Carmen Miranda d'he bro nemet 14 vloaz diwezhatoc'h.
Ne enrollas nemet teir c'hanaouenn e Brazil ken : "Voltei pro Morro", "Disso É Que Eu Gosto" ha "Diz Que Tem" (a voe adenrollet e SUA), savet o-zeir gant Paiva.

## Adkanerien

* Maria Bethânia (1974)
* Adriana Calcanhotto (1990)
* Caetano Veloso (1992)
* Eduardo Dusek (2000)
* Elba Ramalho (2006)
* Roberta Sá (2009)
* Ná Ozzetti (2009)
* Gaby Amarantos (2013)
* Baby do Brasil (2013)
* Las Taradas (2014)
* Bianca Malfatti (2014)
* Ordinarius (2015)

## Liammoù diavaez

* http://genius.com/Carmen-miranda-disseram-que-voltei-americanizada-lyrics

## Notennoù

* ↑ Kanet gant Carmen Miranda amañ:
* ↑ Kanet gant Adriana Calcanhotto amañ : YouTube
* ↑ Kanet gant Roberta Sá amañ : https://www.youtube.com/watch?v=xwN-tBxc0oQ
* ↑ Kanet gant Baby do Brasil amañ :
* ↑ Kanet gant Bianca Malfatti :
* ↑ Kanet gant Ordinarius :
# Distrig Beja

Distrig Beja zo un distrig eus Portugal, en kreisteiz ar vro. E 2021 ez eus 144 410 a dud o chom ennañ.
Pevarzek kumun zo ennañ :
* Aljustrei
* Almodôvar
* Alvito
* Barrancos
* Beja
* Castro Verde
* Cuba
* Ferreira do Alentejo
* Mértola
* Moura
* Odemira
* Ourique
* Serpa
* Vidigueira
# Distrig Castelo Branco

Un distrig eus Portugal eo distrig Castelo Branco.
11 kumun zo ennañ :
* Belmonte
* Castelo Blanco
* Covilhã
* Fundão
* Idanha-a-Nova
* Oleiros
* Penamacor
* Proença-a-Nova
* Sertã
* Vila de Rei
* Vila Velha de Ródão

## Liamm diavaez

* Gouarnamant lec'hel Distrig Castelo Branco
# Distributivel (Troad)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad distributivel (saoz.: distibutive case) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma c'hoarvez un dra bennak da bep ezel eus un teskad.
Implijet e vez gant an hungareg, merket gant al lostger "-ként", gant ar ster rik-mañ, da skouer:
    fejenként ("da bep hini")
    esetenként ("en degouezh-mañ'n-degouezh"/"tro-pe-dro")
    hetenként ("ur wezh bep sizhun") once a week"
    tízpercenként ("bep dek minutenn") every ten minutes").
Implijet e vez ivez an droad-mañ gant ar finneg, merket gant al lostger "-ttain"/"-ttäin", kalz raloc'h avat e implij evit en hungareg, da skouer:
    päivä (unander nominativel: "deiz") → päivittäin (liester distributivel: "bemdez").
    maa (unander nominativel: "bro") → maittain (liester distributivel: "pep bro")
g • ka • keTroadoù yezhadurel :
Troadoù :
# Distrig Aveiro

Un distrig eus Portugal eo distrig Aveiro.
19 kumun zo ennañ :
* Águeda
* Albergaria-a-Velha
* Anadia
* Arouca
* Aveiro
* Castelo de Paiva
* Espinho
* Estarreja
* Ílhavo
* Mealhada
* Murtosa
* Oliveira de Azeméis
* Oliveira do Bairro
* Ovar
* Santa Maria da Feira
* São João da Madeira
* Sever do Vouga
* Vagos
* Vale de Cambra

## Liamm diavaez

* Gouarnamant lec'hel Distrig Aveiro
# Distrig Bragança

Distrig Bragança zo un distrig eus Portugal, en biz ar vro. E 2011 e oa 136 252 a dud o chom ennañ.
12 kumun zo ennañ :
* Alfândega da Fé
* Bragança
* Carrazeda de Ansiães
* Freixo de Espada à Cinta
* Macedo de Cavaleiros
* Miranda do Douro
* Mirandela
* Mogadouro
* Torre de Moncorvo
* Vila Flor
* Vimioso
* Vinhais
# Eirini Hellaz

Eirini Hellaz, pe Irini Hellaz, a zo anv meur a briñsez hellazat.

## Priñsezed

* Eirini Hellaz (1904-1974), pe Πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδας, merc'h d'ar roue Konstantin Iañ, priñsez Gres ha Danmark, dugez Aosta, priñsez Oustachied Kroatia;
* Eirini Hellaz (1942), pe Πριγκίπσσα Ειρήνη της Ελλάδας, merc'h d'ar roue Paol Iañ, priñsez Gres ha Danmark.

## Pennad kar

* Eirini
[ [ca:Irene de Grècia (princesa de Grècia)]]
# Eisenach

Eisenach zo ur gêr eus Alamagn, e stad Thüringen. E 2013 e oa 41 567 a dud o chom enni. Emañ Eisenach er c'hornôg da Erfurt, er gevred da g-Kassel hag er biz da Frankfurt am Main. Kêr vrasañ kornôg Thüringen eo, ha tost eo da harzoù Hessen, ar pezh a dalvez e oa tost d'an harzoù etre Alamagn ar C'hornôg hag Alamagn ar Reter gwechall. Emañ war lez ar stêr Hörsel.
En XII$^{vet}$ ha XIII$^{vet}$ kantved e oa kêr-benn Thüringen. Er XVI$^{vet}$ kantved e voe Martin Luther o kavout bod enni, hag e Kastell Wartburg, a-us kêr, e troas an Testamant Nevez diwar an henc'hresianeg en alamaneg. Bremañ e teu gweladennerien a-leizh da welet ar c'hastell-se, a zo bet lakaet war roll lec'hiennoù glad ar bed gant UNESCO, abaoe 1999.
Ganet e voe Johann Sebastian Bach en Eisenach, e 1685. Unan eus lec'hioù annez uhelidi an Tiegezh Wettin e voe Eisenach hag abalamour da se e voe kalz arzourien, skrivagnerien, sonerien, o tremen amzer eno, evel Johann Wolfgang von Goethe da skouer. E 1869 e voe savet eno, gant August Bebel ha Wilhelm Liebknecht, ar gostezenn bolitikel Sozialdemokratische Arbeiterpartei (SDAP) hag a zo aet d'ober ar Sozialdemokratische Partei Deutschlands diwezhatoc'h.

## Kêrioù gevellet

Liammoù he deus Eisenach gant ar c'hêrioù-mañ
* Marburg (Alamagn) abaoe 1988
* Sedan (Bro-C'hall) abaoe 1991
* Waverly (Iowa) (Stadoù Unanet) abaoe 1992
* Skanderborg (Danmark) abaoe 1993
* Mahilioŭ (Belarus) abaoe 1996
* Sárospatak (Hungaria) abaoe 2008

## Gwelet ivez

* Sachsen-Eisenach
* Sachsen-Weimar-Eisenach

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (de) (en)
# Eirisgeigh

Eirisgeigh (Eriskay e saozneg) zo unan eus an Inizi Gall pellañ e gwalarn Bro-Skos. Emañ etre Uibhist a Deas (South Uist) ha Barraigh (Barra), ha liammet eo ouzh enez Uibhist a Deas war-bouez ur chaoser a oa bet savet e 2001. Er bloaz 2013 e oa annezet an enezenn gant 147 a dud.
Daoust m’eo bihan, ez eo brudet Eirisgeigh, evit meur a abeg. Enni e touaras ar priñs Charles Edward Stuart (Bonnie Prince Charlie) d’an 23 a viz Gouere 1745 da gemer penn emsavadeg ar Jakobited. E 1941 e voe graet peñse dirak Eirisgeigh gant ul lestr, ar "Politician", hag e gargad wiski, ar pezh a voe kontet el levr hag er film Whisky Galore.
# Eisack

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar stêr Eisack (en alamaneg ; Isarch e ladineg ; Isarco en italianeg) a eien e "Wipptal" en Alto Adige, e proviñs Bolzano, nepell diouzh ar Brenner. Adstêr eo d'an Adige, e-kichen kêr Bolzano, goude redet a-hed 95,5 km.

## Adstêrioù pennañ

| Glann dehou | Glann kleiz |
| Pflerscherbach, e Gossensaß Ridnauner Bach Flaggerbach Schalderer Bach Tinnebach Talfer, e Bozen | Pfitscher Bach Rienz, e Brixen am Eisack Sade Villnößer Bach Grödner Bach, e Waidbruck Schwarzgriesbach Tierser Bach, anvet Braibach ivez, e Völs am Schlern Eggentaler Bach, e Karneid |

## Kêrioù treuzet

* Sterzing
* Brixen am Eisack
* Klausen
* Bozen

## Pennad kar

* Isarci

## Liammoù diavaez

* Ar stêr e Provincia di Bolzano
# Frederick W. P. Jago

Frederick William Pearce Jago (fl. 1838–1892) a oa ur mezeg staliet e Bosvenegh e Kernow e 1843. Ul lenneg e oa ivez, brudet evit e levr The Ancient Language and the Dialect of Cornwall, embannet e 1882 gant Netherton and Worth e Truru. Ur geriadur kerneveureg-saozneg a embannas e 1887.

## Liammoù diavaez

* (en) 'The Ancient Language and the Dialect of Cornwall'. Kavet : 21/03/2022.
* (en) (kw) Geriadur F. W. P. Jago. Kavet : 21/03/2022.
# Fredericton

Fredericton (distaget /ˈfɹɛdɹɪktən/ e saozneg ; /fʁedeʁiktœn/ e galleg) zo ur gêr eus Kanada.
Kêr-benn proviñs Brunswick-Nevez eo hag an eil kêr vrasañ eo er broviñs. Annezet eo gant 50 535 a dud (e 2006). Emañ Fredericton war ribl ar stêr Sant Yann (Saint John River). Div skol-veur zo e kêr.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel (saozneg ha galleg)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Frederig Aostria

Friedrich von Österreich, pe Frederig Aostria, zo anv meur a zen:
* Frederig III an Impalaeriezh Santel (1415–1493), arc'hdug Aostria, impalaer santel
* Friedrich Ferdinand Leopold von Österreich (1821–1847), arc'hdug Aostria,
* Friedrich von Österreich-Teschen (1856–1936), arc'hdug Aostria, dug Teschen, Feldmarschall.

## Pennadoù kar

* Friedrich
* Österreich