# Reims

Reims :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Grand Est |
| Departamant | Marne |
| Arondisamant | Reims (isprefeti) |
| Kanton | Pennlec'h dek kanton : I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X |
| Kod kumun | 51454 |
| Kod post | 51100 |
| Maer Amzer gefridi | Arnaud Robinet (H) 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Reims Métropole |
| Lec'hienn web | http://www.reims.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 180 318 ann. (2020) |
| Stankter | 3 835 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 80 m — brasañ 135 m |
| Gorread | 47,02 km² |
| kemmañ |
Reims zo unan eus kêrioù bras Reter Bro-C'hall. Un isprefeti eus departamant Marne eo, er Grand Est

## Douaroniezh

War ar stêr Vesle emañ Reims.

## Anv

Hen impalaeriezh roman
* Civitas Remorum
* Durocor(torum) Rem(orum), (CIL III, 4466)
* Duricortora (Strabon, IV, III, 5), pe Durocorterum (IV, 194)
* Durocortoron (Ptolemaios, II, 9, 6)
* Durocorter(...) (CIL XVII, 9158, kolonen hent Tongeren)
* Durocortorum (Int. Ant; Taolenn Peutinger)
* Civitas Remor(um) foeder(ata) (CIL XII, 1855 & 1869; Plinus, Hist. Nat. IV, 17, 106)
Impalaeriezh roman diwezhañ
* Durocortorum (lizher Diokletian ha Maximian, bloaz 291)
* Civitas Remorum (Sened Iliz Arles, 314)
* Remi (Amm. Marcell.; Codex Theodosius, bloaz 366; Not. Dign., XI, 34; XLII, 42)
* Metropolis Civitas Remorum (Not. Gall. 6, 1)
* Remorum Urbs (Jerom. Ep. 123, 5)
* Remensis (Not. Dign. IX, 36; XI, 56 & 76)
Hen krennamzer
* Remi (Sidonius Apollinaris, Ep. IX, 7, 1; Fortunatus, carm. III, 15; Gregor Teurgn, HF IV, 23 & 50)
* Urbs Remorum (Remigius, Ep. austrasicae 4, 2)
* Remensis (Rimensis) Urbs (Gregor Teurgn, HF, 11, 31, hag all)
* Remensis oppidum (Gregor Teurgn, Vit. Mart. III, 17)
* Remensis Urs (pe Civitas) (Pseudo Fortunatus, Vita Remedii, 5 & 14)
* Remus Civitas (Gregor Teurgn, HF, IV, 17; senedoù Iliz Paris, 614, Clichy, 627 (Roll merzherien Jerom, 23 Eost; Pseudo Fredegarius, Chron. IV, 56 & 83)

## Ardamezioù

En argant e daou skoultrig loreenn geotet ha divlammellet, e gab en glazur hadet gant flourdiliz en aour

## Istor
### Henamzer

Da vare brezelioù Galia, pobl ar Remi e oa a du gant Jul Kezar, hag anvet gantañ "mignoned Roma".
Pa oa aozet heñchoù roman, Durocortorum en em gavas kreiz ur c'hroashent meur ː eus Lyon war zu ar c'hreisteiz, ha Bononia (Boulogne-sur-Mer) war zu gwalarn, hag eus Sens war zu ar mervent, ha Trier, war zu ar biz.
Gouarnour ar rannvro Belgica e oa staliet da gentañ e Durocortorum, e penn kentañ ar c'hantved kentañ, kent ma oa kaset da Drier war dro penn diwezhañ ar c'hantved.
Durocortorum e chomas a du gant Roma e-kerzh emsav Civilis.
Deut da vezhañ pennlec'h ar rannvro Belgica Secunda, Durocortorum e welas ivez tont meur a zoudarded evit difenn Galia diouzh ar varbared o tont eus an tu all d'ar Rhin ː an impalaer Juluan, evit brezeliñ a-enep an Alamaned er bloaz 356; Jovian, eus 363 da 367 adarre a-enep an Alamaned.
Er bloaz 407, ar vro a zo goloet gant barbared deut eus Germania, Durocortorum da heul.

### Krennamzer

* Reims e oa da gentañ un eskopti. Savet eo da arc'heskopti er bloaz 774. Adalek Fulub-Aogust, 1179, betek an dispac'h gall, holl ar rouanez Bro-C'hall a zo bet sakret e Reims, nemet Herri IV, Napoleon, Loeiz XVII.
* Brudet eo anv Reims evel hini ar gêr ma veze kurunennet rouaned Bro-C'hall, pa veze klasket krouiñ un henvoaz diwar skouer ar roue Hlodwig Iañ.

### XIXvet kanved

* Aloubet eo bet Reims gant ar Russed ar 17t C'hwevrer 1814.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Reims e 1916.
* Distrujoù bras a voe er gumun (tremen 60%).
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

#### Eil brezel-bed

* Roet e voe ar Groaz Brezel 1939-1945 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz-veur Reims.
* An iliz-veur.
* Iliz Sant-Remi (lec'h ma oa miret an Orsel-Sakr)

## Tud

* Jovinus, koñsul roman
* Colbert
* Gobelin
* Pluche
* Ruinart
* Linguet
* Tronson-Ducoudray,
* Velly
* Robert Nanteuil
* J.B. Lasalle
* Drouet d'Erlon

## Kêrioù gevellet ha kevelerezhioù

* Meur a gêr zo gevellet gant Reims :
    Firenze (Italia) e 1954
    Brazzaville (Republik Kongo) e 1961
    Canterbury (Rouantelezh Unanet) e 1962
    Salzburg (Aostria) e 1964
    Aachen (Alamagn) e 1967
    Arlington (Stadoù-Unanet) e 2004
    Kutná Hora (Republik Tchek) e 2008

## Levrlennadur

* M.-N. Bouillet : Dictionnaire universel f'Histoire et de Géographie. Librairie L. Hachette et Cie. Paris 1863
* Luce Pietri & Robert Neiss ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
a vo kavet e Wikimedia Commons.