# Sotoni

Ar sotoni, pe diskiantegezh, dioterezh, diotiz, eo an diouer a spered, a gompren, a boellegezh, a skiant, pe skiant vat. Ret eo ober ar c'hemm etre sotoni ha follentez, goude ma vez mesket ar gerioù er yezh pemdez. Gallout a reer bezañ sot gant ar boan, ar glac'har...

## Reolennoù diazez ar sotoni

Brudet eo istorour italian an armerzh Carlo Maria Cipolla (1922-2000) hag e arnodskridoù diwar-benn sotoni an dud. En e levr The Fundamental Laws of Human Stupidity e studi ar sotoni, hag e lavar eo galloudusoc'h bagad an dud sot eget aozadurioù bras evel ar Mafia.
Sed ar pemp lezenn a zo da ziazez ar sotoni er bed hervezañ :
* Atav ha diremed e chomomp hep empentañ pegen bras eo niver an dud sot a zo war vale.
* Sotoni un den zo distag diouzh e berzhioù all.
* Un den sot zo gouest d'ober droug d'un den all pe d'ur bagad tud hep tennañ gounid ebet eus an droug, betek ober droug dezhañ e-unan zoken.
* An dud di-sot ne vezont ket evit empentañ morse pegen noazus eo nerzh an dud sot ; ankouaat a reont dalc'hmat e koust ker-ker en em glevout gant tud sot n'eus forzh pegoulz, n'eus forzh pelec'h, ha n'eus forzh penaos.
* Un den sot eo an dañjerusañ den a zo war an douar.

## Komzoù

* Un honnête homme peut être amoureux comme un fou, pas comme un sot. François de La Rochefoucauld.
* There is no sin except stupidity. Oscar Wilde, "The Critic as Artist", 1891
* Daou dra zo divevenn : an holl ved ha sotoni mab-den. Eus an dra gentañ n'on ket sur. Albert Einstein

## Prizioù

Prizioù zo bet krouet d'enoriñ ar sotoni e SUA:
* Priz Darwin
* Priz ar Sotoni (Stupidity Awards))

## Lennegezh

* Teofrastos, C'harakteres, IIIde kantved kent JK.
* Das Narrenschiff pe Daß Narrenschyff ad Narragoniam ("Lestr ar Folled"), levr alamanek e 7000 gwerzenn gant an Elzasad Sebastian Brant (1457–1521) hag embannet e 1494 en Basel, en Suis, hag a reas berzh bras.
Renabliñ a ra meur a seurt follentez war un ton flemmus ha kentelius;
-XXvet kantved:
* Léon Daudet, Le Stupide XIXe siècle, 1922
* Leopold Löwenfeld, Über die Dummheit, 1909
* Max Kemmerich, Aus der Geschichte der menschlichen Dummheit, 1912
* Walter B. Pitkin, A Short Introduction to the History of Human Stupidity, Columbia University, 1934
* James Welles, Understanding Stupidity, 1986.
* Carlo Maria Cipolla, « The Basic Laws of Human Stupidity », in Allegro ma non troppo, Il Mulino, 1988, ISBN 88-15-01980-4.
-XXIañ kantved:
* Fausto Manara, Il sale in zucca. Vivere con la testa e con il cuore per difenderci dalla stupidità, Edizioni Sperling & Kupfer, 2003, ISBN 88-8274-755-7
* Battistelli, P., Cattini, C., Melotti, G. (2003), Stupidità. L'altra faccia dell'homo sapiens. Psicologia contemporanea, nov-dic, vol. 180, pp. 4–11.
* Zygmunt Bauman, Vita Liquida, Laterza, 2005.
* Francesco Betti, Le strategie della stupidità. Perché siamo stupidi. Perché siamo geniali, Edizioni ETAS, 2006, ISBN 88-453-1352-2
* José Antonio Marina, Il fallimento dell'intelligenza: teoria e pratica della stupidità, Edizioni Longanesi, 2006, ISBN 88-304-2349-1
* Piero Paolicchi, Il fattore I. Per una teoria generale dell'imbecillità , Edizioni Felici, 2006, ISBN 88-6019-067-3
* Matthijs van Boxsel. De encyclopedie van de domheid. 1999. Translated by A. and E. Pomerans as The Encyclopedia of Stupidity. London: Reaktion Books, 2003. ISBN 1-86189-159-8, 2005 edition: ISBN 1-86189-231-4, Book description at The Foundation for the Production and Translation of Dutch Literature.
* Robert I. Sutton, "Il metodo antistronzi. Come creare un ambiente di lavoro più' civile e produttivo o sopravvivere se il tuo non lo e'", Elliot, Roma, 2007. ISBN 978-88-6192-009-5
* Eleonora de Conciliis, Pensami, Stupido! La filosofia come terapia dell'idiozia, Mimesis, Milano 2008
* Giancarlo Livraghi, Il potere della stupidità
* Carl Aderhold, La strage degli imbecilli, Fazi Editore, 2009.
* Paolo Legrenzi, Non occorre essere stupidi per fare sciocchezze, il Mulino, collana Voci, 2010 ISBN 978-88-151-3774-6.
* Ferrando Mantovani, Stupidi si nasce o si diventa? Compendio di stupidologia, Edizioni ETS, Pisa 2015 ISBN 978-88-467-4235-3

## Liammoù

* (es) Lezennoù diazez ar sotoni denel, diwar oberenn Carlo Maria Cipolla (1988), Allegro ma non troppo.

## Notennoù

* ↑ Les Caractères, Payot & Rivages, 2010.
* ↑ Il potere della stupidità, Monti&Ambrosini editori, 2007. ISBN 978-88-89479-01-8