OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# C'hikarilheg

Ur yezh na-dene eus skourr yezhoù atabaskek ar su eo ar c'hikarilhek (diwar-ar spagnoleg: jicarilla, anv c'hikarilhek: abáachii miizaa) komzet gant ur bobl apachek e Mec'hiko Nevez (Stadoù Unanet).

## Gwelet ivez

* Yezhoù na-dene
* Yezhoù atabaskek

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn diwar-benn ar bobl-orin c'hikarilhek

## Levrlennadur

* Goddard, Pliny E. (1911). Jicarilla Apache texts. Anthropological papers of the American Museum of Natural History (Vol. 8). New York: The American Museum of Natural History.
* Opler, Morris. (1941). A Jicarilla expedition and scalp dance. (Narrated by Alasco Tisnado).
* Opler, Morris. (1942). Myths and tales of the Jicarilla Apache Indians.
* Opler, Morris. (1947). Mythology and folk belief in the maintenance of Jicarilla Apache tribal endogamy.
* Phone, Wilma; & Torivio, Patricia. (1981). Jicarilla mizaa medaóołkai dáłáéé. Albuquerque: Native American Materials Development Center.
* Phone, Wilhelmina; Olson, Maureen; & Martinez, Matilda. (2007). Dictionary of Jicarilla Apache: Abáachi Mizaa Iłkee' Siijai. Axelrod, Melissa; Gómez de García, Jule; Lachler, Jordan; & Burke, Sean M. (Eds.). UNM Press. ISBN 0826340784
* Tuttle, Siri G.; & Sandoval, Merton. (2002). Jicarilla Apache. Journal of the International Phonetic Association, 32, 105-112.
* Wilson, Alan, & Vigil Martine, Rita. (1996). Apache (Jicarilla). Guilford, CT: Audio-Forum. ISBN 0-88432-903-8. (Includes book and cassette recording).
# C'hedieg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù lamangek eo ar c'hedieg (xedi, h(e)di, (turu-)hide, ftour pe tur(u)) komzet gant tro-dro da 10.000 den en holl e Borno hag Adamawa e Nigeria (9.000 den e 1992) hag e Kameroun (1.000 den).

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù tchadek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Caldarola

Caldarola zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
# Calciano

Calciano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Calcinate

Calcinate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Calcio storico fiorentino

Ar c'hoari Calcio storico fiorentino (pe calcio in costume, calcio in livrea en italianeg) zo ur c'hoari italian eus kêr Firenze dibenn ar Grennamzer ha gwelet gant lod evel ur c'hoari tad d'ar vell-droad. Mervel a reas an hengoun en XVIIIvet kantved, met adkroget e voe d'e c'hoari er bloavezhioù 1930. Ur gevezadeg etre pevar c'harter a vez bep bloaz er piazza Santa Croce.
Daou strollad a 27 c'hoarier a vez. n'eus ket nemeur a reolennoù, ha dañjerus kenañ eo.

## Gwelet ivez

* Mellad (c'hoari)
# Calcinaia

Calcinaia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pisa, e rannvro Toskana.
# Calcio (Lombardia)

Calcio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Caldas

Caldas zo un anv-lec'h spagnolek, portugalek ha katalanek a gaver e meur a vro.

## Lec'hanvadurezh
### Brazil

* Poços de Caldas, e Minas Gerais

### Kolombia

Div gumun hag un departamant zo, anvet diwar anv an haroz broadel Francisco José de Caldas:
* Caldas, kumun en Antioquia.
* Caldas, kumun e Boyacá (Colombia),
* Caldas, departamant en Eje Cafetero .

### Spagn
#### Aragon

* Aguascaldas, bourk e kumun Valle de Bardají e proviñs Huesca, en Aragon.

#### Asturiez

* Las Caldas, bourk e kumun Oviedo en Asturiez.

#### Patrom:Cantabria

* Las Caldas de Besaya, bourk e kumun Los Corrales de Buelna ,
* Caldas, bourk e kumun Peñarrubia.

#### Galiza

* As Caldas, bourk e kumun Carballiño e proviñs Ourense,
* Caldas de Reis, kumun e proviñs Pontevedra .
* Caldas, e kumun A Cañiza e proviñs Pontevedra .
* Caldesiños, bourk e kumun Viana do Bolo e proviñs Ourense.

#### Kastilha ha León

* Caldas de Luna, (Las Caldas de L.luna), bourk e kumun Sena de Luna e proviñs León.
* Robledo de Caldas, bourk e Sena de Luna e proviñs León.

#### Katalonia

* e Proviñs Barcelona:
** Consol-Riera Caldes, bourk e kumun Arenys de Mar
** Caldetas, anv spagnolek ha diofisiel Caldes d'Estrac; kumun;
** Caldas de Montbui, anv spagnolek ha diofisiel Caldes de Montbui kumun,
** Polígono industrial Riera de Caldes, bourk e kumun Palau-solità i Plegamans
* e Proviñs Girona,
** Caldas de Malavella, anv spagnolek ha diofisiel Caldes de Malavella
* e Proviñs Lleida,
** Caldes de Boí, e kumun Valle de Bohí
* e Proviñs Tarragona,
** Fontscaldes, bourk e kumun Valls

## Tud

* Francisco José de Caldas, skiantour kolombian, marvet er stourm evit an dizalc'hted.

## Istor

* Crisis de la Corbeta Caldas.

## Pennad kar

* Caldes
# Calcinato

Calcinato zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Caldas (departamant)

Caldas zo un departamant e-kreiz Kolombia, anvet diwar anv an haroz broadel Francisco José de Caldas, ha Manizales eo ar gêrbenn anezhañ.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Calco

Calco zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
# Certhionyx

Certhionyx :
| Certhionyx variegatus, e Port Augusta (stad Aostralia ar Su). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Certhionyx Lesson, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Certhionyx a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Certhionyx variegatus‎.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Certhionyx (lennet e-barzh d'an 9 a viz Mezheven 2022).
# Certosa di Pavia

Certosa di Pavia zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Certhiidae

Certhiidae :
| Ur c'hraperig-koad (Certhia familiaris), luc'hskeudennet en Ikaalinen (Finland). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Certhiidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1820 gant al loenoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Diouzh Doare 7.3 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Certhia - Linnaeus, 1758 (9 spesad),
* Salpornis - G.R.Gray, 1847 (2 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Certhiidae: Treecreepers Leach, 1820.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Certhiidae (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cervantes (Galiza)

Cervantes zo ur gumun eus reter Galiza, e proviñs Lugo.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs

* Ti-soul Piornedo
* Ancares, degrada a Piornedo, Cervantes. Tres Bispos

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cervara di Roma

Cervara di Roma zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
# Cervantes

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cervantes zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù

* Cervantes (Galiza)

## Tud

* Miguel de Cervantes

## Traoù

* Instituto Cervantes
# Cervarese Santa Croce

Cervarese Santa Croce a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Certhionyx variegatus

Certhionyx variegatus :
| Certhionyx variegatus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Genad : | Certhionyx |
| Anv skiantel ||
| Certhionyx variegatus Lesson, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Certhionyx variegatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Certhionyx.

## Annezva

Brosezat eo ar spesad en darn vrasañ eus Aostralia.

## Liammoù diavaez

* (en) Certhionyx variegatus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Certhionyx variegatus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Lesson, 1830.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Certhionyx variegatus.
# Cerva (Calabria)

Cerva zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria. 1100 bennak a dud zo enni o chom.
# Ar Stadoù

Ar Stadoù zo ur vodadenn eus dileuridi ar gevredigezh, dezhi teir (peder e Sveden) rann pe stad, en amzer ar feodaliezh en Europa. Eus ar rannadur-se e meur a stad kevredigezhel e teu an anv el liester evit ar vodadenn a-bezh. Ur seurt kuzul ledan e oa evit skoazellañ ar roue pe ar pennaotrou ha, peurvuiañ, asantiñ d'an tailhoù. Pennabeg an ensavadurioù-se a oa ne grede ket e vije bet reizh chom hep goulenn an aotre da rastellat taihoù da bep rummad tud.
E Gwernenez hag e Jerzenez e kaver The States of Guernsey ha The States of Jersey, dezho ur mont en-dro nes da hini an amzerioù kozh, p’eo Rouanez Bro-Saoz pennaotrou an div enezenn a zo emren ha distag diouzh ar Rouantelezh-Unanet.
Miret eo bet an anv-se evit bodadoù demokratelaet (an daeloù) e broioù zo (galleg : États, izelvroeg : Staten, saozneg : Estates, svedeg : Stander). En alamaneg e vez graet gant Landstände).

## Roll ar Stadoù hag an daeloù heñvel

* Bodadenn roueel ar Stadoù (Bro-Sveden)
* Bodadenn Stadoù Bro-Skos
* Kuzul ar Stadoù (Bro-Suis)
* Parlamant Bro-Skos
* Stadoù an Antilhez izelvroat
* Stadoù Aldernez (teuzet gant re Gwernenez)
* Stadoù Bearn
* Stadoù Bourgogn
* Stadoù Breizh
* Stadoù Gwernenez
* Stadoù Jerzenez
* Stadoù Lengadok
* Stadoù Nafarroa
* Stadoù Württemberg
* Stadoù Jeneral (Bro-C’hall)
* Stadoù Jeneral (Izelvroioù)
* Stadoù-provins (Izelvroioù)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fiziet he deus pep bodadenn he aferioù estren e gouarnament ar rouantelezh .
# Ar Strad

Ar Strad zo un anv-tiegezh brezhonek eus Bro-Wened. Ar Stradig zo ur stumm all (Le Stradic gant marilh ar boblañs).

## Tud

* Stefan ar Strad (1865-1954), beleg ha skrivagner brezhonek
* Alexis Le Strat (1898-1970), politikour
* Ange Le Strat (1918-1999), marc'hhouarner
* Anne Le Strat (g. e 1968), politikourez
* Christine Le Strat, politikourez, maerez Pondivi

## A bep seurt

* The Strad, ur gelaouenn saoz war ar binvioù dre gerdin (« strad » a dalv stradivarius)
# Ar Vaneg

Ar Vaneg (Рукавичка / roukavychka, ar vaneg, en ukraineg) zo ur gontadenn eus Ukraina, brudet er bed a-bezh, ha troet en ur bern yezhoù. Dastumet eo bet en XIX$^{vet}$ kantved gant Pavlo Tchoubynsky hag Ivan Rudchenko.

## Yezhoù

El mitón eo an anv spagnolek, da lavarout eo miton e brezhoneg. E Bro-C'hall eo anavezet evel la Moufle ha kontet e vez da vezañ rusek. Er broioù saoznek eo anavezet evel The Mitten, ha brudet eo embannadur an oberourez stadunanat Jan Brett e 1989. E brezhoneg eo bet embannet gant Sav-Heol evel Ar Vaneg e 2021, diwar an embannadur gallek.

## Er sevenadur

* E 1996 gant Ukranimafilm, un dresadenn-vev sevenet gant Natalya Marchenkova hag anvet Рукавичка Roukavychka ("Mitonig").
* E 2001 ur rummad timbroù, en o zouez unan diwar-benn Ar Miton.

## Notennoù

* ↑ The Mitten, kontet ha kanet e saozneg..
# Ar Varn Diwezhañ

Arabat eo droukveskañ gant ar pezh-c'hoari brezhonek Ar Varn diwezhañ.
Ar Varn Diwezhañ, pe Deiz ar Varn, zo ur gredenn gristen ma savo a varv da vev, hervezi, an holl dud da fin ar bed, da vout barnet.

## Daveoù

Meneg eus ar varn diwezhañ zo en Aviel Mazhev :
* Planedenn kêr Sodom a vo skañvoc'h da zougen da zeiz ar varn eget hini ar gêr-mañ (Aviel Mazhev 10:15).
E lizhiri an Ebestel ez eus kaoz eus an deiz-se ivez (1Cor 5:5, 2Cor 1:14, 1The 5:2, 2Pie 3:10, Apoc 1:10,1 Thim 3).
En eil lizher Pêr e lenner : Hogen deiz an Aotrou a zeuio evel al laer en noz ; en amzer-se e tremeno an neñvoù gant tarzh hag an elfennoù o teviñ a vo pulluc'het hag an douar gant an oberoù zo ennañ a vo pulluc'het en e bezh.

## Oberennoù

Meur a oberenn skrivet ha livet dreist-holl zo bet awenet gant ar varn diwezhañ.

### Lennegezh

* Ar Varn diwezhañ, pezh-c'hoari brezhonek en XVIII$^{vet}$ kantved, Sant-Brieg, Skol, 1998.

### Livadurioù

* Taddeo di Batolo (1362-1363)
* Fra Angelico (1387-1395)
* Stefan Lochner (c. 1435)
* Hans Memling (1466-1473)
* Luca Signorelli (1499-1523)
* Michelangelo (1536-1541)

### Sonerezh

* Gwerz an ene evurus, er bladenn Gouañv bepred, gant kanet gant Yann-Fañch Kemener.
# Ar Varn diwezhañ (pezh-c'hoari)

Ar Varn diwezhañ zo ur pezh-c'hoari brezhonek, 5 643 gwerzenn ennañ, eus an XVIII$^{vet}$ kantved.
Gant Roparz Hemon e voe studiet ha troet e galleg ; embannet e voe e labour gant Skol e Sant-Brieg e 1998.

## Notennoù

* ↑ Kuzul ar Brezhoneg
# Confessions d'une femme

Confessions d'une femme zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.

## Istor

Kentañ ma voe embannet Confessions d'une femme a oa e Gil Blas an 28 a viz Mezheven 1882, sinet Maufrigneuse. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.

## An danevell

Ur wreg, erru war an oad, a gont perak eo bet avoultr.

## Liamm diavaez

* Confessions d'une femme e Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Confienza

Confienza zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Configni

Configni zo ur gumun en Italia, e proviñs Rieti ha rannvro Lazio.
# Condé-sur-l'Escaut

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Condé-sur-l'Escaut |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Condé-sur-l'Escaut en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Valenciennes Métropole |
| Kanton | Pennlec'h kanton Condé-sur-l'Escaut |
| Kod INSEE | 59153 |
| Kod-post | 591631 |
| Maer | Daniel Bois (Strollad Radikal an Tu-kleiz) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 18,4 km² |
| Led | 50° 27' 00" Norzh |
| Hed | 03° 35' 29" Reter |
| Uhelder kreiz | 21 m |
| Uhelder bihanañ | 16 m |
| Uhelder brasañ | 95 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 9 992 (2007) |
| Stankter | 543 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Condé-sur-l'Escaut |
Condé-sur-l'Escaut a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### Istor armerzhel

* Serret e voe ar mengleuzioù glaou e 1989.

### XX$^{vet}$ kantved

* Eil Brezel-bed : dieubet e voe Condé-sur-l'Escaut gant an U.S. 5th Armored Division eus lu SUA d'an 2 a viz Gwenholon 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr
| Porzh Vautourneux (XV$^{vet}$ kantved) | Kastell Bailleul (1411) |
| Iliz katolik Saint-Wasnon (1751) hag ar c'hloc'hdi (1607) | Tinell-seniñ |
| Mogerioù-kreñv | Mogerioù-kreñv |

## Douaroniezh

* E Condé-sur-l'Escaut e kember ar stêrioù Haine ha Schelde.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Conepatus

Conepatus :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mephitidae |
| Genad : | Conepatus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Conepatus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

4 spesad skoñsed amerikan zo er genad-mañ:
* skoñs an Andoù (Conepatus chinga)
* skoñs Patagonia (Conepatus humboldtii)
* skoñs kein gwenn (Conepatus leuconotus)
* skoñs Amazonia (Conepatus semistriatus)
# Conegliano

Conegliano zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Confessioni di un malandrino

Confessioni di un malandrino zo ur ganaouenn savet gant Angelo Branduardi hag enrollet e 1975 en e eil albom La luna.
Savet eo ar skrid diwar un droidigezh graet gant Renato Poggioli diwar ur varzhoneg savet e 1920 gant ar barzh rus Sergei Essenin, Исповедь хулигана.
Adembannet e voe e 1980 en albom Gulliver, la luna e altri disegni hag e Confessioni di un malandrino. Il meglio di Angelo Branduardi.
# Confederate States Navy

An Navy of the Confederate States pe Confederate States Navy (CSN) a oa morlu Stadoù Kengevreet Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Savet e oa bet dre urzh ar C'hongress kengevreet d'an 21 a viz C'hwevrer 1861. Kefridi pennañ ar CSN a oa talañ ouzh nerzhioù morlu an Unaniezh, an Union Navy.

## Kefridioù diazez

Kefridioù diazez ar CSN a oa:
* Difenn porzhioù ar Stadoù Kengevreet eus tagadennoù an Union Navy.
* Tagañ bigi kenwerzh an Unaniezh evit ma vefe kollet arc'hant e-leizh gant o enebourien
* Toullañ ar blokus savet gant an Union Navy a-enep ar Stadoù Kengevreet
* Difenn ar Blockade runners. Ar bigi Kengevreet a doulle ar blokus pe evit ar c'henwerzh pe evit mont da dagañ bigi kenwerzh an Unaniezh.

## Istor

Ar Stadoù Kengevreet Amerika n'o devoa ket an nerzh greantel hag a oa hini an Unaniezh. Biken ne voe tu gant ar CSN da vezañ ken niverus ha galloudus evit an Union Navy. An doare a oa bet kavet evit keveziñ memestra e enebour daonet a voe an ijinadennoù evel ar bigi hobregonet, al listri-spluj, bigi sonner, pe c'hoazh minennoù-vor (anvet torpilenn d'ar mare-se). En desped d'ar mennozhioù ha d'ar gadoniezhoù nevez, morlu ar stadoù Kengevreet ne c'helle ket kemer harp war un nerzh greantel ken kreñv evit na oa hini an Unvaniezh. Ouzhpenn-se tremen a rae atav a-dreñv ezhommoù Lu Stadoù Kengevreet Amerika.

#### Penn-kentañ ar brezel

E miz C'hwevrer 1861 ar morlu Kengevreet he devoa 30 lestr-brezel, 14 anezho nemetken a c'helle mont war-vor. An Union Navy he devoa tro 90 lestr (un toullad anezho hep bourzhidi gourdonet pe kozh). Ar C. S. Navy en devoe bet d'an uhelañ 101 lestr evit talañ ouzh re niverusoc'h morlu an Unaniezh. Stephen Mallory evel Sekretour Departamant an Navy Kengevreet a reas e seizh gwellañ evit kaout ur strategiezh tagus a-enep an Unvaniezh.

#### Al listri hobregonet

Stephen Russell Mallory e-penn ar CSN a vountas kreñv war ar sevel bigi hobregonet a vefe bet an arm a sikourfe ar morlu kengevreet da vezañ trec'h pe d'an nebeutañ da dalañ gant efedusted an Union Navy kalz galloudusoc'h. Evitañ ar Su a ranke sevel nebeut bigi met kalz kreñvoc'h pep hini anezho evit re an Norzh.
Hervez e c'herioù:
"The perfection of a warship would doubtless be a combination of the greatest known ocean speed with the greatest known floating battery and power of resistance."
Ar morlu Kengevreet a voe kroget gant ar sevel bigi hobregonet gant ar soñj-se, da gaout an arm marvus. Ar gudenn a voe an Norzh a voe kroget ivez gant ar sevel bigi hobregonet ar pezh a lakas ar mroluioù enebet da vezañ kevatal adarre.

## Ardamezioù renk

Ardamezioù renk ofisiel ofiserien ar Confederate States Navy :
| Ardamezioù | Midshipman |
| Mañch | |
| Skoazwisk | (Hini ebet) |
| Kasketennoù | |

## Bannieloù

* Banniel ar CSN 1861-1863
* Banniel ar CSN 1863-1865
* Skoed ardamez ar CSN 1863-1865
# Charles Michel

Charles Michel (ganet e Namur d’an 21 a viz Kerzu 1975) zo ur politikour eus Belgia. Kentañ Ministr Belgia eo adalek an 11 a viz Here 2014 betek an 27 a viz Here 2019. Prezidant ar C'huzul Europat eo abaoe ar 1añ a viz Kerzu 2019.
E dad, Louis Michel, zo bet anavezet evel politikour ivez. E penn ar strollad gallek Mouvement Réformateur (MR) eo bet Charles Michel abaoe miz C'hwevrer 2011.

## Notennoù

* ↑ Philippe Regnier, « Charles Michel, nouveau président du Conseil européen », Le Soir, 30 Du 2019
# Charles Miossec

Charles Miossec (25 Kerzu 1938 – 12 Ebrel 2020) a oa ur politiker breizhat, bet maer Landivizio, kannad pempvet pastell-vro Penn-ar-Bed ha prezidant Kuzul-meur Penn-ar-Bed.
Ganet e voe Charles Miossec e Lanhouarne met e Pariz e voe desavet dre ma oa e dud o labourat eno. Goude studioù ekonomiezh e labouras evit an embregerezh Rhône-Poulenc. E 1963 e tistroas da Vreizh, da labourat e ti ar marc'hadour gwin Guével e Pleiber-Krist. Dilennet e voe e kuzul-kêr Logeginer-Sant-Tegoneg da gentañ. Dilennet e voe da gannad e 1978, war anv an RPR (Rassemblement pour la République), da guzulier kanton Landivizio e 1982 ha da vaer Landivizio e 1983. Prezidant Kuzul-meur Penn-ar-Bed e voe eus 1988 da 1998 ; er bloavezh-se e voe trec'het an tu-dehoù gant an tu-kleiz ha mont a reas Pierre Maille e penn an departamant.
Kuitaat a reas Miossec bed ar politikerezh e deroù ar bloavezhioù 2000 hag e 2002 e voe anvet da varc'heg el Lejion a enor. Mervel a reas gant ar c'hrign-bev e miz Ebrel 2020.
# Charles Pic

Charles Pic zo ur blenier kirri gall a red e Formulenn 1 e 2012 gant ar skipailh Marussia F1 Team.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2023 :
| Red Bull | Ferrari | Mercedes | Alpine | McLaren | Alfa Romeo | Aston Martin | Haas | AlphaTauri | Williams |
| 33 Verstappen 11 Pérez | 55 Sainz 16 Leclerc | 44 Hamilton 63 Russell | 10 Gasly 31 Ocon | 4 Norris 81 Piastri | 77 Bottas 24 Zhou | 14 Alonso 18 Stroll | 27 Hülkenberg 20 Magnussen | 22 Tsunoda 21 de Vries | 23 Albon 2 Sargeant |
# Charles Maurice de Talleyrand-Périgord

Charles Maurice de Talleyrand-Périgord pe Talleyrand, bet ganet e Pariz d'an 2 a viz C'hwevrer 1754 hag aet d'an Anaon er memes kêr d'ar 17 a viz Mae 1838, a oa un eskob, un diplomat hag ur politikour gall.

## Pennadoù kar

Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall)
# Charles Perrault

Charles Perrault a oa ur skrivagner gall ganet d'an 12 a viz Genver 1628 e Pariz ha marvet d'ar 16 a viz Mae 1703 e Pariz ivez.
Brudet eo e gontadennoù dastumet el levr Les Contes de ma Mère l'Oye.

## Levrlennadur

* Charles Delain, Les Contes de ma mère l’Oye avant Perrault, Pariz, Dentu, 1878.
* Paul Delarue ha Marie-Louise Ténèze, Le conte populaire français, éd. en un seul volume et en fac-sim. des quatre tomes publiés entre 1976 et 1985, Pariz, Maisonneuve et Larose, 2002, ISBN 2-7068-1572-8.
* Lois Marin, « L’ogre de Charles Perrault ou le portrait inversé du roi », e-barzh L’Ogre : Mélanges pour Jacques Le Goff, Pariz, Gallimard, 1992.
* Yvette Saupé, « Les Contes de Perrault et la mythologie », e-barzh Papers on French Seventeenth Century Literature, Seattle / Tübingen / Pariz, 1997.
* Marc Soriano, Les Contes de Perrault : Culture savante et traditions populaires, Pariz, Gallimard, 1968.