OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yann (roue Bro-C'hall)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Daou roue gall a zo bet anvet Yann :
* Yann Iañ (roue Bro-C'hall), ganet ha marvet e 1316.
* Yann II, a voe roue Bro-C'hall eus 1350 betek 1364.

## Pennad kar

* Yann.
# Yann Cevaer

Yann Cevaer, bet ganet e Lopereg hag aet d'an Anaon war-dro 1717, marteze e Pleiben, a oa ur c'hizeller breizhat.
Brudet eo e sternioù-aoter e Lopereg, Pleiben, Sant-Segal, hag e lec'hioù all.
Dek straed da nebeutañ a zo bet anvet war e lerc'h e Breizh.

## Levrlennadur

* Les Noms qui ont fait l'histoire de Bretagne, Coop Breizh ha Skol-Uhel ar Vro, 1997, notennig gant Emmanuel Salmon-Legagneur.

## Notennoù

* ↑ Emmanuel Salmon-Legagneur, Les Noms qui ont fait l'histoire de Bretagne, 1997.
# Yann Choucq

Yann Choucq, bet ganet d'an 11 a viz Ebrel 1946 e Naoned, a zo un alvokad hag ur stourmer breizhat.

## Buhez

Tremen a reas un darn eus e amzer krennard (1955-1960) e Gwaskogn. Eno e teuas da vezañ emskiantek eus e vreizhadelezh.
E Pariz edo etre 1960 ha 1976. Studiañ a reas e lise Lakanal Sceaux. Kemer a reas perzh e krouidigezh Kelc'h Keltiek Sceaux, Da Virviken. Emezelañ a reas er MOB e 1966. Kabaliñ a reas evit Pol Le Dore (Front Breton) e miz Mezheven 1968. Kemer a reas perzh gant Erwan Vallerie ha Yannick Jézéquel e skipailh Sav Breizh.
E-keit-se e studie ar gwir.
Unan eus krouerien Skoazell Vreizh eo bet e miz Genver 1969 gant Gwenc'hlan ar Skouezeg, Xavier Grall, Erwan Vallerie ha Bernard Audic.
Alvokad e teuas da vezañ e miz Kerzu 1971. Degemeret e voe e skipailh Henri Leclerc. Alies e tifennas stourmerien vreizhat dirak al Lezioù-barn. Euskariz ha stoumerien bolitikel all ivez. Bet eo bet meur a wech en Amerika ar Su en anv Kevredad Etrebroadel Gwirioù Mab-den.
En em staliañ a reas e Naoned e 1976.
E miz Meurzh 1980 e voe kastizet gant Lez-varn Kemper evit bezañ lavaret ne c'helle ket krediñ e vefe bet dieubet unan eus ar vanifesterien enep kreizenn Plougoñ peogwir e oa kar d'ur barner... Reuz bras a savas e-touez an alvokaded er C'hwec'hkorn a-bezh. Harz-labour e voe. Nullet e voe ar c'hastiz gant Lez-varn Galv Roazhon.
Emezelañ a reas en Emgann e 1982. Sekretour broadel karget eus an darempredoù diavaez e voe e 1986 ha karget eus an aferioù etrebroadel e 1987. E 1986 e kemeras perzh e kentañ Emgav Broadoù Distad Europa.
Dont a reas da vezañ unan eus merourien Kreizenn Stummañ Alvokaded Tachenn Lez-varn Galv Roazhon en anv an alvokaded e 1986 ivez.
Pellaat a reas tamm-ha-tamm diouzh Emgann.
E 1999 e voe e-touez sinerien Galv Karaez. Ober a reas war-dro komite Naoned ar Bodad evit an demokratelezh ha gwirioù mab-den.
E 2007 e stourmas enep adaozadur al lezioù-barn raktreset gant ar gouarnamant. Ar bodad Gwiraourien Vreizh gantañ hag Yvon Ollivier evel mouezhioù aotreet a stourmas evit ma chomfe unvan Breizh, evel ma oa bet mil bloaz-pad, war dachenn al lezioù-barn.
E miz C'hwevrer 2011 e kemeras perzh en Emgav Gwirioù a-stroll ar Pobloù e-kerzh Forom Sokial Dakar.
Resevet en deus Kolier an Erminig e 2011.

## Mammennoù

* Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013
# Tubatoulabaleg

Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tubatoulabalek eo an tubatoulabaleg (tübatulabal) komzet gant ur c'hwec'h den bennaket er Stadoù-Unanet (Kalifornia), eus pobl an dTubatoulabaled. Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo dre an diouer a dud a ra ganti hag o oad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù outoek-aztekek
# Tubersent

Kumunioù Frañs :
| Anv | Tubersent |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Montreuillois |
| Kanton | Étaples |
| Kod INSEE | 62832 |
| Kod post | 62630 |
| Maer | Jean Liebaert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,9 km² |
| Led | 50° 31' 14" Norzh |
| Hed | 01° 42' 19" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 105 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 528 (2007) |
| Stankter | 76 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Tubersent a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Tubilla del Agua

Tubilla del Agua zo ur gumun e proviñs Burgos e Spagn.
# Tubize

Tubize-l'Alleud :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Tubize en Arondisamant Nivelles hag e Proviñs Brabant Wallonia | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Brabant Wallonia |
| Arondisamant | Nivelles |
| ins | 25105 |
| Kumunioù - Kod post | 1480 1480 1480 1480 |
| Kumunioù strollet | Tubize Clabecq Oisquercq Saintes |
| Kod pellgomz | 02 |
| Maer | Raymond Langendries (RC) |
| Gorread | 32,66 km² |
| Hed | 04° 12' .." Reter |
| Led | 50° 41' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 22 713 (01.01.2007) |
| Stankter | 695 a./km² |
| Lec'hienn | www.tubize.be |
Tubize (en izelvroeg : Tubeke) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Tubulidentata

Tubulidentata :
| Orycteropus afer ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Tubulidentata |
| Kerentiad : | Orycteropodidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tubulidentata a zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged, ennañ ur c'herentiad hepken: Orycteropodidae.
An hoc'h-douar eo ar spesad bev nemetañ ennañ hiziv an deiz.

## Genadoù

* Orycteropus
* Amphiorycteropus, aet da get
* Myorycteropus, aet da get
* Leptorycteropus, aet da get
# Tuccianus

Tuccianus a vefe bet gouarnour roman Britannia Inferior, war-dro 237. Meneget eo e anv war ur voger e Carrawburgh dindan Maximinus Iañ.
# Tuchaeg

Ur yezh digenvez eo an tuchaeg. Komzet e oa gwechall e Pernambuco e Brazil. Aet da get eo hiziv ha tout an izili eus ar meuriad (war-dro 900 e 1995) a gomz portugaleg.

## Gwelet ivez

Yezhoù Brazil
# Tubilla del Lago

Tubilla del Lago zo ur gumun e proviñs Valladolid e Spagn.
# Tubmanburg

Tubmanburg, pe Bomi, zo ur gêr eus Liberia, pennlec'h kontelezh Bomi.
Mengleuzioù kailh houarn ha diamantoù a oa eno betek ma voe drastet kêr e-pad brezelioù diabarzh fin an XXvet kantved. War-dro 13 000 den a oa o chom enni e 2008.
# Tucson

Tucson zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz Arizona er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 520 116 a annezidi o chom enni.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Italia | Fiesole |
| Mec'hiko | Ciudad Obregón, Sonora |
| Kazakstan | Almaty |
| Iwerzhon | Kontelezh Ros Comáin |
| Republik Pobl Sina | Liupanshui |
| Maouritania | Nouakchott |
| Hungaria | Pécs |
| Spagn | Segovia, Kastilha ha León |
| Irak | Sulaymaniyah, Kurdistan |
| Taiwan | Taichung |
| Gres | Trikala |
| Brazil | João Pessoa |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sonny and Cher

Sonny an Cher a oa un daouad stadunanat krouet e 1963 gant ar ganourez Cher hag he gwaz Sonny Bono dindan anv Caesar and Cleo da gentañ-penn.
Dindan anv Sonny and Cher e rejont berzh bras kerkent ha miz Gouere 1965 gant o c'hanaouenn I Got You Babe. Heuliet e voe gant kanaouennoù ken brudet all : Baby Don't Go (miz Gwengolo 1965), Little Man (1966) ha, dreist-holl, The Beat Goes On (1967).
Mont a reas Cher gant he hent hec'h-unan-penn da vat goude bezañ torret he nask diouzh Sonny e miz Mezheven 1975.
Aet e oa Sonny Bono da Anaon d'ar 5 a viz Genver 1998 e South Lake Tahoe (Kalifornia, Stadoù Unanet Amerika) war-lerc'h ur gwallzarvoud ski.
# Sonja Haraldsen

Sonja Haraldsen (ganet d'ar 4 a viz Gouere 1937) eo rouanez kenseurt Norge abaoe ar 17 a viz Genver 1991. Pried ar roue Harald V eo.
Merc'h Karl August Haraldsen (1889–1959) ha Dagny Ulrichsen (1898–1994) eo. Desavet eo bet en Oslo, e karter Vinderen.
# Sonn e galc'h

Sonn e galc'h, pe itifallek, a lavarer eus skeudennoù, kizelladurioù ha traoù all ma weler doueoù pe krouadurioù, gourel anezho, skeudennet gant o c'halc'h sonn.
E Delos, e templ Dionisos, e weler ur stibadeion, ha peulioù itifallek, spazhet abaoe, ne chom nemet an traoñ anezho.
* Ar Puñs, e mougev Lascaux
* An doue Min, doue itifalek egiptat
* Riton gant skeudenn an doue egiptat Bes, sonn e galc'h. Pod pri livet, marevezh Ptolemaios
* Peul gant un herma sonn e galc'h eus enez Sifnos, e Mirdi Hendraouriezh Aten (war-dro 520 kent JK)
* Delos, peul sonn e galc'h, stibadeion d'an doue Dionisos
* Satir sonn e galc'h ha menadez.

## Pennadoù kar

* Dionisos
* Herma
* Satir, menad
* Priapos
* Komos
# Sonnino

Sonnino a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
# Sonny Boy Williamson Iañ

John Lee Curtis "Sonny Boy" Williamson (1914 – 1948) a oa ur soner harmonika ha kaner-sonaozer stadunanat. Enrollañ a reas un toullad mat a bladennoù a-raok an Eil Brezel-bed gant Bluebird Records. Brudet e oa gant Good Morning, School Girl, Sugar Mama, Early in the Morning ha Stop Breaking Down. Levezoniñ a reas Muddy Waters.
Ur soner all, Aleck "Rice" Miller, a sonas dindan e anv, Sonny Boy Williamson, adalek 1940, ha dreist-holl goude e varv, ha ken ar fin e veze graet Sonny Boy Williamson I eus John Lee Williamson, pe the original Sonny Boy.

## Liammoù diavaez

* E ganaouenn Early in the Morning, kanet gant Tampa Red
* E ganaouenn Stop breaking down
# Sonja Knips

Sonja Knips (1873-1959) a oa ur vaouez a renk uhel e Vienna, e deroù an XX$^{vet}$ kantved. Brudet eo he foltred gant al livour aostrian Gustav Klimt. Potier des Échelles e oa he anv plac'h yaouank, a-raok dezhi dimeziñ da Anton Knips.

## Liamm diavaez

* The Blue Lantern (en)
# Sonnet 15

Sonnet 15, pe ar Sonedenn 15 e brezhoneg, zo ur sonedenn gant William Shakespeare diwar-benn an distruj graet gant an amzer hag an efed war ar paotr yaouank emañ ar barzh o komz outañ. Displegañ a ra Shakespeare ne chom brav ha yac'h an dud hag ar plant nemet e-pad ur pennad berr.

## Ar sonedenn

When I consider every thing that grows
Holds in perfection but a little moment,
That this huge stage presenteth nought but shows
Whereon the stars in secret influence comment;
When I perceive that men as plants increase,
Cheered and cheque'd even by the self-same sky,
Vaunt in their youthful sap, at height decrease,
And wear their brave state out of memory;
Then the conceit of this inconstant stay
Sets you most rich in youth before my sight,
Where wasteful Time debateth with Decay,
To change your day of youth to sullied night;
And all in war with Time for love of you,
As he takes from you, I engraft you new.}}
En dibenn e lavar Shakespeare e ray brezel d'an amzer hag e lakay ar paotr da vevañ da viken dre e varzhoneg.

## Mouezh

* Marianne Jean-Baptiste, en albom When Love Speaks, e 2002 (EMI Classics).

## Levrlennadur

-e saozneg:
* Alden, Raymond (1916). The Sonnets of Shakespeare, with Variorum Reading and Commentary. Houghton-Mifflin, Boston.
* Baldwin, T. W. (1950). On the Literary Genetics of Shakspeare's Sonnets. University of Illinois Press, Urbana.
* Booth, Stephen (1977). Shakespeare's Sonnets. Yale University Press, New Haven.
* Dowden, Edward (1881). Shakespeare's Sonnets. London.
* Hubler, Edwin (1952). The Sense of Shakespeare's Sonnets. Princeton University Press, Princeton.
* Schoenfeldt, Michael (2007). The Sonnets: The Cambridge Companion to Shakespeare’s Poetry. Patrick Cheney, Cambridge University Press, Cambridge.
* Tyler, Thomas (1989). Shakespeare’s Sonnets. London D. Nutt.
* Vendler, Helen (1997). The Art of Shakespeare's Sonnets. Cambridge: Harvard University Press.
-e yezhoù all:
* Dario Calimani, William Shakespeare: i sonetti della menzogna, Carocci, 2009, pp. 42-47.

## Liammoù diavaez

* Exlanation and analysis (Shakespeare's-sonnets)
* Paraphrase and analysis (Shakespeare-online)
* CliffsNotes
# Sonny Boy Williamson

Sonny Boy Williamson zo lesanv daou soner harmonika stadunanat en XXvet kantved hag a veve e Chicago.
* Sonny Boy Williamson Iañ , pe John Lee Curtis Williamson(1914-1948), a enrolle pladennoù e ti Bluebird abaoe 1937;
* Sonny Boy Williamson II, pe Alex Ford pe Aleck "Rice" Miller e wir anv (war-dro 1912-1965), anavezet d'ar sonerien all dindan kalz anvioù all (Willie Williams, Willie Miller, Alex Miller, Little Boy Blue) met int-i a rae Rice anezhañ, a glaskas implij brud ar gwir Williamson, a sonas gant Muddy Waters, a veajas da Europa gant an American Folk Blues Festival hag a reas pladennoù gant Yardbirds, the Animals, ha Jimmy Page.

## Levrlennadur

* Robert Gordon, Cant Be satisfied. The Life an Times of Muddy Waters, 2002. Troet e galleg hag anvet Muddy Waters, Mister Rollin' Stone. Du delta du Mississippi aux clubs de Chicago. RivagesRouge, 2014
# Yayi Boni

Yayi Boni (ganet d'ar 1añ a viz Gouere 1952 e Tchaourou) zo ur politikour eus Benin dilennet da brezidant ar vro e miz Ebrel 2006.
Graet en deus e studioù war an ekonomiezh hag ar politikouriezh e skolioù-meur Cotonou, Dakar (Senegal), Orléans ha Pariz (Bro-C'hall). Addilennet eo bet evit 5 bloavezh e miz Meurzh 2011.
En septembre 2021, Patrice Talon et Thomas Boni Yayi, alliés politiques devenus ennemis intimes, se sont rencontrés au palais de la Marina, à Cotonou. Lors de ce tête-à-tête, Thomas Boni Yayi a exposé à Patrice Talon une série de propositions et de demandes, portant notamment sur la libération des « détenus politiques ».
g • ka • kePrezidanted Benin :
| Republik Dahomey | Hubert Maga • Christophe Soglo • Sourou-Migan Apithy • Justin Ahomadegbé • Tahirou Congacou • Christophe Soglo • Jean-Baptiste Hachème • Maurice Kouandété • Alphonse Alley • Émile Derlin Zinsou • Maurice Kouandété • Paul-Émile de Souza • Hubert Maga • Justin Ahomadegbé • Mathieu Kérékou |
| Republik-pobl Benin | Mathieu Kérékou |
| Republik Benin | Mathieu Kérékou • Nicéphore Soglo • Mathieu Kérékou • Thomas Boni Yayi • Patrice Talon |
# Yaşar Kemal

Yaşar Kemal (Kemal Sadık Gökçeli e anv gwir) (Gökçedam, proviñs Osmaniye, 6 a viz Here 1923 – Istanbul, 28 a viz C'hwevrer 2015) a oa ur c'hazetenner ha skrivagner eus Turkia.
Eus ur familh baour e oa hag a bep seurt micherioù a reas goude ar skol. Kavout a reas labour gant ar gazetenn bemdeziek Cumhuriyet e 1951. E 1955 e voe embannet e romant kentañ, İnce Memed. Tamm-ha-tamm e teuas brud dezhañ hag e 1972 e oa bet rakdibabet e-touez danvez-loreidi Priz Nobel al lennegezh. Unan eus skrivagnerien anavezetañ al lennegezh turkek eo bet en XX$^{vet}$ kantved. Troet eo bet e skridoù e meur a yezh, lod anezho e 29 yezh.
Meur a wech e embannas e soñj war stad ar minorelezhioù e Turkia (Armeniiz, Kurded). Kement a reas ma voe kondaonet gant Lez surentez ar Stad, abalamour d'e skridoù, ha toullbac'het e 1996.

## Un nebeud skridoù

* İnce Memed (1955)
* Teneke (1955)
* Orta Direk (1960)
* Yer Demir Gök Bakır (1963)
* Ölmez Otu (1968)
* Binboğalar Efsanesi (1971)
* Demirciler Çarşisi Cinayeti (1974)

## Notennoù

* ↑ "Ölene kadar Nobel adayı olacağım" (in Turkeg), Hürriyet (2007-07-02). Retrieved on 2008-04-04.

## Liamm diavaez

* Yaşar Kemal el lec'hienn mymerhaba (fr)
# Yebes

Yebes zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Yazd

Yazd (perseg : یزد‎) eo kêr-benn proviñs Yazd, en Iran.
Poblet e oa gant 505 000 a dud e 2006.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Yağlı güreş

Ar Yağlı güreş (distaget /ˈjaːɫɯ ɟyɾɛʃ/) (Gouren gant eoul) zo ur sport hengounel e Turkia.
Ur seurt gouren eo : eouliet e vez korf ar c'hourenerien, ar pezh a lak ar c'hrogoù da vezañ diaesoc'h.
Bep bloaz emañ an tournamant broadel en Edirne e-korf sizhunvezh diwezhañ miz Even.
# Yaşar

Yaşar zo un anv-paotr turkek a dalv "(an hini) a zo bev".

## Tud

* Yaşar Kemal (1923–2015), kazetenner ha skrivagner a-orin kurd
# Yazgoulyameg

Ur yezh iranek eus skourr ar yezhoù pamirek eo ar yazgoulyameg (yazgoulyameg: yuzdami zevég; tadjikeg: yazgulomi; saozneg: yazgulyam) komzet gant tro-dro da 4.000 den evel yezh kentañ (1994) e a-hed lennoù ar Stêr Yazgoulyam e Gorno-Badac'hchan e Tadjikistan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek
# Yax Nuun Ayiin II

Yax Nuun Ayiin II a oa roue keoded Tikal e Diaz ar Peten etre 768 ha 794.

## Daveoù

* Sharer, Robert J.; with Loa P. Traxler (2006). The Ancient Maya', 6th edition (fully revised), Stanford, CA : Stanford University Press. ISBN 0-8047-4816-0. OCLC 28067148.
# Yayabo

Ar Yayabo zo ur stêr vihan eus Kuba, ma tremen dre gêr Sancti Spíritus (lesanvet Ciudad del Yayabo), adstêr d'ar Zaza.
# Ye Jiangchuan

Ye eo an anv-familh.
Ye Jiangchuan (e sinaeg: 叶江川 ) a zo bet ganet d'an 20 a viz Du 1960.
Mestrc'hoarier echedoù sinaat.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
E renk Elo (FIDE) a 2648 a lak anezhañ er c'hentañ plas e Sina hag en 48vet plas er bed.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E bartiennoù e ChessGames
# Villalbilla

Villalbillas zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Villalcampo

Villalcampo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Zamora, en Kastilha ha León.
# Villalba de los Llanos

Villalba de los Llanos zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Villalba del Alcor

Villalba del Alcor zo ur gumun e proviñs Huelva.
# Villalbarba

Villalbarba zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Villalba de los Barros

Villalba de los Barros zo ur gumun e Spagn, e proviñs Badajoz, en Extremadura.
# Villalbilla de Gumiel

Villalbilla de Gumiel zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Villalbilla de Burgos

Villalbilla de Burgos zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Villalba de los Alcores

Villalba de los Alcores zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Villalba del Rey

Villalba del Rey zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Soraluze

Soraluze (Placencia de las Armas e spagnoleg, stumm kenofisiel) zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
# Sora (Lazio)

Sora zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Soraga di Fassa

Soraga di Fassa zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Sophie von Württemberg

Sophie von Württemberg zo anv meur a briñsez:
* Sophie von Württemberg (1343–1369), dugez Lothringen, dimezet da Johann Iañ (Lothringen)
* Sophie von Württemberg (1563–1590)
* Sophie von Württemberg (1818–1877), dimezet da Willem III, roue an Izelvroioù.
# Soragna

Soragna zo ur gumun eus Proviñs Parma e rannvro Emilia-Romagna.
# Sorabed

Ar Sorabed zo ur bobl slav o vevañ e reter Alamagn. Kavet e vezont e Länder Saks ha Brandenburg, er vro anvet Luzasia. Kêr-benn Luzasia Uhel eo Bautzen hag hini Lusasia Izel eo Cottbus.
Hervez sifroù embannet gant ensavadurioù sorab (Domowina, Serbski Institut) e vefe etre 20 000 ha 30 000 a dud o kaozeal sorabeg, a zo div rannyezh enni, ar sorabeg uhel, komzet e rannvro Bautzen (pe Budyšin) hag ar sorabeg izel, komzet en-dro da Cottbus (Chośebuz).
Bautzen kaj Cottbus eo kêrioù bras ar sevenadur sorabek. Er rannvro a-bezh ez eus skolioù-mamm, skolioù kentañ, skolajoù ha liseoù e sorabeg.
Gant stadoù Saks ha Brandenburg e vez skoazellet, ent-ofisiel, ar sevenadur sorabek.
E 1912 e voe savet an Domowina, un aozadur hag a vod an darn vrasañ eus ar c'hevredigeezhioù sorabek.
E skol-veur Leipzig ez eus ur gevrenn ma vez studiet ar sorabeg.
Ul lennegezh sorabek zo (hag un ti-embann, "Domowina-Verlag"), kazetennoù hag abadennoù skingomz.

## Sorabed brudet

* Jurij Brězan
* Jakub Bart-Ćišinski
* Jan Arnošt Smoler
* Pavle Jurišić Šturm
* Handrij Zejler

## Levrlennadur

* Les Sorabes aujourd'hui, Revue des études slaves, tome 85, fascicule 2, dindan renerezh Jean Kudela, 212 p.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Sorabed en Alamagn (de)
* Sorbs of East Germany (en)
* Les Sorabes : une minorité invisible ? (fr)

## Notennoù

* ↑ Catherine Hickley. "Germany's Sorb Minority Fights to Save Villages From Vattenfall", Bloomberg. 18 a viz Kerzu 2007.
* ↑ Sorbs of East Germany. faqs.org.
* ↑ Gebel, K. (2002). Language and ethnic national identity in Europe: the importance of Gaelic and Sorbian to the maintenance of associated cultures and ethno cultural identities.. London : Middlesex University.
# Sophie von der Pfalz

Sophie von der Pfalz, pe von Hannover (14 a viz Here 1630 e den Haag- 8 a viz Even 1714 e Herrenhausen), a oa ur briñsez alaman eus Pfalz.
Merc'h e oa da Friedrich V von der Pfalz, ha da Elisabeth Stuart.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas e 1658 da Ernst August, a voe dilenner Hannover adalek 1698.
Seizh bugel o doe:
* Georg Ludwig (1660–1727), a voe roue Breizh-Veur, evel George Iañ;
* Friedrich August (1661- 1690), marvet e Brezel Bras an Durked
* Maximilian Wilhelm (1666–1726),
* Sophie Charlotte (1668–1705), dimezet e 1684 gant ar priñs-dilenner Friedrich III Brandenburg, rouanez Prusia azalek 1701 – anvet eo Charlottenburger Schloss (Berlin) diwar hec'h anv dezhi
* Karl Philipp (1669 -1690), marvet e Brezel Bras an Durked e Priština
* Christian Heinrich (1671 - 1703), jeneral bet beuzet en Danav e-kichen Ulm e-kerzh un emgann a-enep ar C'hallaoued e-pad Brezel hêrezh Spagn
* Ernst August (1674–1728), dug York hag Albany.

## Levrlennadur

* Madame Palatine, princesse européenne, Dirk Van der Cruysse, Fayard 1988. ISBN 2-213-02200-3
* Mémoires et lettres de voyage de Sophie de Hanovre. Édités, présentés et annotés par Dirk Van der Cruysse, Fayard 1990. ISBN 2-213-02583-5

## Liammoù diavaez

* Rolf Schneider: „So denke ich mehr ans Himmelreich als an das von England“ (pennad e Neue Osnabrücker Zeitung|Neuen Osnabrücker Zeitung, 30 a viz Even 2001)
* Sophie von der Pfalz e lec'hienn fembio
* He foltred e lec'hienn Tripota – Trierer Porträtdatenbank
# Sopron

Šopron Ödenburg (alamaneg) Šopron (kroateg Burgenland) :
| Skoed-ardamez Sopron ||
| Riez | Hungaria |
| Rannvro (Megye) | Győr-Moson-Sopron |
| Kod post | 9400 |
| Kod pellgomz | (36) 90 |
| Maer (Polgármester) | Dezsõ Walter |
| Gorread | 169.06 km² |
| Hed | 16° 34' 49" R |
| Led | 47° 41' 12" N |
| Uhelder | 212 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 55 932 (2001) |
| Stankter | 330.84/km² |
Sopron [ˈʃopron] (kroateg Burgenland: Šopron; alamaneg: Ödenburg) a zo ur gêr e Hungaria ar Gwalarn, lec'hiet 60 km nemetken eus Vienna (Aostria). Unan eus kêrioù koshañ ar vro eo: diazezet e oa gant ar Romaned hag a rae Scarbantia anezhi. Póncihter (< alam. Bohnenzüchter, "saverien fav") a vez graet eus Soproniz en hungareg.
Pa gouezhas Burgenland e dalc'h Aostria diwar feur-emglev Trianon e 1921, e voe lakaet Sopron da gêr-benn ar stad-kevredet-se gant gouarnamant Aostria. Dre ur referendom e chomas stag ouzh Hungaria avat. Abalamour da se e voe roet titr Civitas fidelissima ("kêr fealañ") dezhi gant gouarnamant Hungaria.
Etre 1946 ha 1989 e chome troc'het al liammoù sevenadurel hag armerzhel etre Sopron hag ar Burgenland. N'eo ket dre zegouezh ez eo bet diskaret ar Rideoz Houarn amañ da gentañ (d'an 2 a viz Mae 1989).
Divyezhek (hungareger hag alamaneger) eo poblañs Sopron, hag an alamaneg a zo bet lakaet da yezh kenofisiel.

## Monumantoù heverk

* Tűztorony (Tour an Tan)
* Hűségzászló (Porzhed ar Fealded)
* Storno-ház (Ti Storno)
* Szent György-templom (Iliz St Jord)
* Sinagogenn

## Gevelliñ

Sopron zo gevellet gant :
* Bad Wimpfen ha Kempten (Alamagn),
* Bozen (Italia),
* Eisenstadt (Aostria),
* Kazuno (Japan),
* Mediaş (Roumania),
* Rorschach (Suis),
* Eilat (Israel) ha
* Seinajöki (Finland).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Sopron (en hungareg, alamaneg ha saozneg)
* Sopron Chat Közösségi Portál - SopronChat - Keresd meg a barátaid, rokonaid és csevegj az ismerősökkel!
* Soproni Linkek - Soproni Link tár - Minden Ami Sopron
* Info Sopron.com, Sopron's high-class information portal
# Sophie von Sachsen-Lauenburg

Sophie von Sachsen-Lauenburg zo anv meur a briñsez alaman eus Sachsen-Lauenburg:
* Sophie von Sachsen-Lauenburg (1395–1462), dugez Pommern
* Sophie von Sachsen-Lauenburg (1444-1473)
* Sophie von Sachsen-Lauenburg († 1473)

## Pennad kar

* Sophie von Sachsen