OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Distrig Jeruzalem

Distrig Jeruzalem (hebraeg : מחוז ירושלים; arabeg : منطقة القدس) a zo unan eus ar c'hwech distrig a zo en Israel. Jeruzalem eo ar gêrbenn, ha 652km² eo gorread an distrig. 910 300 annezad a zo en distrig, en o zouez 67.8% a yuzevien ha 30.6% a arabed. Ur bemvedenn eus an arabed (21%) a zo o chom en Israel a zo o chom e distrig Jeruzalem, ennañ Jeruzalem ar c'hornôg ha Jeruzalem ar reter.
Lodenn vrasañ arabed distrig Jeruzalem a zo Palestiniz a c'hallfe goulenn bezañ degemeret evel keodedourien Israel. Un dibab a-stroll eo e chomfent hep he ober. Al lodenn all anezho ar zo arabed israelat hag a zo o chom en Abu Ghosh, Beit Safafa ha Jeruzalem ar Reter, ma kaver arabed israelat abaoe dibenn ar bloavezhioù 1970 E-touez an annezidi nann yuzev ez eus 28.3% a vuzulmiz, 1.8% a gristenien hag 1.4% dirumm a-fet relijion.

## Isrannvroioù melestradurel

| Kêrioù | Kuzulioù lec'hel | Kuzulioù rannvro |
| Jeruzalem Beit Shemesh | Abu Ghosh Mevaseret Zion Kiryat Ye'arim | Mateh Yehuda |
Kumun Jeruzalem, enni reter Jeruzalem ha lodennoù aloubet all eus Sisjordania a oa war-dro 19 % eus an distrig e 2008.

## Notennoù

* ↑ The Future of the Global Muslim Population
* ↑ https://web.archive.org/web/20110610053809/http://www.cbs.gov.il/shnaton60/st02_08.pdf, Localities and Population, by Population Group, District, Sub-District and Natural Region, Statistical Abstract of Israel, Israel Central Bureau of Statistics, 2009
* ↑ https://web.archive.org/web/20131025071217/http://www1.cbs.gov.il/shnaton57/st02_07x.pdf, Localities and Population, by District, Sub-District, Religion and Population Group, Statistical Abstract of Israel, Israel Central Bureau of Statistics
* ↑ Statistical Yearbook 2012, Table I/2 - Area of the State of Israel, Jerusalem District and the Municipal Area of Jerusalem and Selected Localities, 2008. Jerusalem Institute for Israel Studies
# Distrig Kreiz (Israel)

An Distrig Kreiz (hebraeg : מחוז המרכז, Meḥoz haMerkaz; arabeg : منطقة الوسط) a zo unan eus ar c'hwec'h distrig a zo en Israel. Ramla eo kêrbenn an distrig, m'emañ lodenn vrasañ plaenenn Sharon. Rannet eo an distrig e pevar isdistrig : Petah Tikva, Ramla, Sharon ha Rehovot. Rishon LeZion eo kêr vrasañ an distrig, 1 735 500 annezad a oa enni e 2008. Diwar sifroù Burev Kreiz Stadegoù Israel ez eus en distrig : 88% a yuzevien, 8.2% a arabed, 4% anezho dirumm, dreist-holl divroidi yuzev eus URSS.

## Isrannvroioù melestradurel

| Kêrioù | Kuzlioù lec'hel | Kuzulioù rannvro |
| El'ad Giv'at Shmuel Hod Hasharon Kafr Qasim Kfar Sava Lod Modi'in-Maccabim-Re'ut Ness Ziona Netanya Petah Tikva Qalansawe Ra'annana Ramla Rehovot Rishon LeZion Rosh HaAyin Tayibe Tira Yavne Yehud-Monosson | Be'er Ya'akov Beit Dagan Bnei Aish Elyakhin Even Yehuda Gedera Gan Yavne Ganei Tikva Jaljulia Kfar Bara Kfar Yona Kokhav Yair Mazkeret Batya Pardesiya Kiryat Ekron Savyon Shoham Tel Mond Tzoran-Kadima Zemer | Brenner Drom HaSharon Gan Rave Gederot Gezer Traonienn Hefer (Emek Hefer) Hevel Modi'in Hevel Yavne Hof HaSharon Lev HaSharon Traonienn Lod (Emek Lod) Nahal Sorek |

### Kumunioù bet

* Kumunioù bet
* Kadima (kendeuzet gant Tzoran; deuet da vezañ Tzoran-Kadima)
* Maccabim-Re'ut (kendeuzet gant Modi'in; deuet da vezañ Modi'in-Maccabim-Re'ut)
* Modi'in (kendeuzet gant Maccabim-Re'ut; deuet da vezañ Modi'in-Maccabim-Re'ut)
* Neve Monosson (kendeuzet gant Yehud, lakaet da garter emren e Yehud-Monosson)
* Tzoran (kendeuzet gant Kadima; deuet da vezañ Tzoran-Kadima)
* Yehud (kendeuzet gant Neve Monosson; deuet da vezañ Yehud-Monosson)

## Armerzh

En aerborzh Ben Gourion hag en distrig kreiz emañ burevioù pennañ El Al.

## Notennoù

* ↑ http://www1.cbs.gov.il/shnaton59/st02_08.pdf Localities and Population, by Population Group, District, Sub-District and Natural Region, Statistical Abstract of Israel, 2008, Israel Central Bureau of Statistics
* ↑ Kuzul lec'hel Pardesiya (Israel)
* ↑ Orme, William A. Jr. "El Al at a Turning Point; A Mirror of Israel's Divisions Prepares to Go 49% Public." The New York Times. 5 a viz Meurzh 1999. C1, New York Edition. 1
# Distrig Eumseong

Distrig Eumseong zo un distrig e proviñs Chungcheong an norzh (Chungcheongbuk-do), e Sukorea.
Bez eo lec'h ganedigezh Ban Ki-moon, a oa bet sekretour meur Aozadur ar Broadoù Unanet .
# Distrig Faro

Distrig Faro zo un distrig eus Portugal, e kreisteiz ar vro. E 2009 e oa 434 023 a dud o chom ennañ.
16 kumun zo ennañ :
* Albufeira
* Alcoutim
* Aljezur
* Castro Marim
* Faro
* Lagoa
* Lagos
* Loulé
* Monchique
* Olhão
* Portimão
* São Brás de Alportel
* Silves
* Tavira
* Vila do Bispo
* Vila Real de Santo António
# Distrig Haifa

Distrig Haifa (hebraeg: מחוז חיפה, Mehoz Ḥeifa; arabeg: منطقة حيفا) a zo unan eus ar c'hwec'h distrig a zo en Israel. Haifa eo kêr-benn an distrig, ha 864 km eo gorread an distrig.
Diwar stadegoù Burev Kreiz Stadegoù Israel e oa 926700 a annezidi ennañ e 2011. En o zouez: 69,4% a Yuzevien, 25,1% a Arabed, ha 5,5% a reoù all. Evit a sell ar relijion e oa 60,4% a yuzevien, 20,8% a vuzulmaned, 2,6% a zruzed, 2,5% a gristenien, ha 4,8% dirumm. 1,5% e oa kresk bloaziek ar boblañs en distrig.

## Isrannvroioù melestradurel

| Kêrioù | Kuzulioù lec'hel | Kuzulioù rannvro |
| Baqa-Jatt Hadera Haifa Nesher Or Akiva Kiryat Ata Kiryat Bialik Kiryat Motzkin Kiryat Yam Tirat Carmel Umm al-Fahm | Ar'ara Basma Binyamina-Giv'at Ada Daliyat al-Karmel Fureidis Isfiya Jisr az-Zarqa Kafr Qara Katzir-Harish Kiryat Tivon Ma'ale Iron Pardes Hanna-Karkur Rekhasim Zikhron Ya'akov | Alona Hof HaCarmel Menashe Zevulun |
# Distrig Doncaster

Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Su Yorkshire e 1986, eo Doncaster.
Load kefridiel Distrig Doncaster
# Distrig Jablonec nad Nisou

Distrig Jablonec nad Nisou (Okres Jablonec nad Nisou e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (okres) Liberecký kraj er Republik Tchek. Jablonec nad Nisou eo ar gêr-benn. 402,30 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 91 752 annezad ennañ (stankter : 228,07 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig

* Albrechtice v Jizerských horách
* Bedřichov
* Dalešice
* Desná
* Držkov
* Frýdštejn
* Jablonec nad Nisou
* Janov nad Nisou
* Jenišovice
* Jílové u Držkova
* Jiřetín pod Bukovou
* Josefův Důl
* Koberovy
* Kořenov
* Líšný
* Loužnice
* Lučany nad Nisou
* Malá Skála
* Maršovice
* Nová Ves nad Nisou
* Pěnčín
* Plavy
* Pulečný
* Radčice
* Rádlo
* Rychnov u Jablonce nad Nisou
* Skuhrov
* Smržovka
* Tanvald
* Velké Hamry
* Vlastiboř
* Zásada
* Železný Brod
* Zlatá Olešnice

## Liamm diavaez

* Kêrioù ha kêriadennoù distrig Jablonec nad Nisou
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Distrig Karlovy Vary

Distrig Karlovy Vary (tchekeg : Okres Karlovy Vary) a zo un distrig (okres) e Karlovarský kraj er Republik Tchek. Karlovy Vary eo ar gêr-benn velestradurel. 1 514, 95 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 117 783 annezad ennañ (stankter : 77 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig

Abertamy - Andělská Hora - Bečov nad Teplou - Bochov - Boží Dar - Božičany - Březová - Černava - Chodov - Chyše - Čichalov - Dalovice - Děpoltovice - Hájek - Horní Blatná - Hory - Hroznětín - Jáchymov - Jenišov - Karlovy Vary - Kolová - Krásné Údolí - Krásný Les - Kyselka - Merklín - Mírová - Nejdek - Nová Role - Nové Hamry - Ostrov - Otovice - Otročín - Pernink - Pila - Potůčky - Pšov - Sadov - Smolné Pece - Stanovice - Stráž nad Ohří - Stružná - Šemnice - Štědrá - Teplá - Teplička - Toužim - Útvina - Valeč - Velichov - Verušičky - Vojkovice - Vrbice - Vysoká Pec - Žlutice

## Liamm diavaez

* Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Karlovy Vary
# Chan Chan

Chan Chan zo ur ganaouenn savet e 1987 gant ar c'haner ha gitarour kuban Compay Segundo (1907-2003). Daou zen zo meneget enni, 'Juanica' ha 'Chan Chan'. Adkanet eo bet gant kalz a dud, brudet eo bet gant ar film Buena Vista Social Club, gant Eliades Ochoa hag Ibrahim Ferrer.

## An diskan

Buanoc'h e vez kanet an diskan eget ar peurrest. Setu ar c'homzoù orin:
| De Alto Cedro voy para Marcané Llego a Cueto voy para Mayarí | Eus Alto Cedro ez an 'trezek Marcané Erru e Cueto, etrezek Mayarí. |
Tostik eo ar pevar lec'h meneget er ganaouenn : Alto Cedro, Marcané, Cueto ha Mayarí (meur a ganaouenn all diwar-benn Mayarí zo brudet) e Proviñs Holguín, gwechall en Proviñs Oriente Cuba.
Alies e vez meneget lec'hanvioù e kanaouennoù Cuba, evel en Alto Songo e 1952, pe Guantánamo, Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó ha kant all.

## Yezhoù all

* Kanet e gresianeg gant Pantelis Thalassinos, er bladenn Compay Son con pasion, e-pad ma kan e spagnoleg ar strollad Grupo Compay Segundo.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kanet gant Afro-Cuban All Stars
# Champion (Namur)

Champion (walloneg:Tchampion) a oa ur gumun eus Proviñs Namur e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Namur.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar vered.
* Monumant ar vered.
* Bered-veur milourel belgiat.
* Iliz katolik Santez Katell.
* Chapel Sant Rok.
# Champorcher

Champorcher zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Chan

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Chan a c'hall bezañ meur a dra, anvioù-tud dreist-holl.

## Anv-tud
### Er Reter-pellañ

Chan zo treuzskrivadur meur a anv-familh a gaver stank er Reter-pellañ, e Sina dreist-holl, en o zouez 陳, 曾, 詹, 戰 ha 田. Tud brudet gant unan eus an anvioù-se :
* Chan Kong-sang, anavezetoc'h evel Jackie Chan (g. e 1954), aktour hongkongat
* Margaret Chan (g. e 1947), mezegez hongkongat
Un anv-badez eo ivez :
* e sinaeg paz eo troet e pinyin
* e vietnameg.
-chan zo ivez ul lostgêr japanek implijet e dibenn un anv-bihan evit diskouez teneridigezh.

### En istor maya

* Hasaw Chan K'awil (682-734), roue maya
* Yax-Pasaj Chan Yoaat , roue rouantelezh Xupki eus 763 da 810
* K'ak' Tiliw Chan Yopaat, roue Quiriguá

### Berrstumm anvioù-badez

Ur berrstumm eus an anv-merc'hed brezhonek Janed eo Chan. Chanig a zo ivez. Tud brudet :
* Chanig ar Gall (1922-2012), kentañ buhezourez e brezhoneg er skingomz hag er skinwel
Chan a c'hall bezañ berrstumm an anv Charlyn e SUA.
Implijet eo ar berrstumm-se gant Chan Santokhi (g. e 1959), prezidant Surinam, peogwir n'eo ket berr e "anv-bihan" : Chandrikapersad an hini eo.

## Anv-lec'h

* ar stad Chan a zo unan eus ar stadoù a zo e Myanmar, lec'h m'emañ ar bobl chan o chom
* Chan Santa Cruz, ur gêr gozh e Mec'hiko

## A bep seurt

* chan, ur skourr sinaat eus ar voudaegezh mahayana
* Chan Chan, ur ganaouenn savet gant ar c'haner ha gitarour kuban Compay Segundo

## Pennadoù kar

* Chen
* Shan
# Champgillon

Champgillon a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton La Jaudonnière hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Champgillon en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag e Kanton Sainte-Hermine pa voe diskaret Kanton La Jaudonnière e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Melestradurezh: e 1827 e voe kendeuzet kumunioù Champgillon ha Saint-Juire d’ober ur gumun nevez anvet Saint-Juire-Champgillon. Lakaet e voe kumun Saint-Juire-Champgillon e Kanton Sainte-Hermine hag en Arondisamant Fontenay-le-Comte.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sainte Radégonde.

## Pennadoù kar

* Saint-Juire,
* Saint-Juire-Champgillon.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Champouenn

Ar champouenn a zo ur produ gludek evit gwalc'hiñ ar blev pe drederiañ anezhañ. Lakaet e vez war ar blev gleb, meratet e vez tonenn ar penn ha riñset e vez gant dour.
Champouennoù zo evit blev livet, blev sec'h pe druz, blev fin, blev bresk, blev frizet, evit ar babigoù pe ar vugale, pe c'hoazh al loened. Champouennoù zo a-enep ar c'henn pe al laou. Champouennoù sonnel a zo, par d'un dorzh soavon.

## Etimologiezh

Dont a ra eus ar ger hindek chāmpo (चाँपो [tʃãːpoː]) hag a zeu eus ar wrizienn sañskritek chapati (चपति) hag a dalv kement ha gwaskañ, merat. Deuet eo d'ar brezhoneg dre ar saozneg hag ar galleg moarvat.

## Diferadennoù

Arabat eo ober gant ar champouennoù en natur rak saotret e vefe ganto abalamour d'ar gwezherioù a zo enno. Allergiezhoù a c'hall kaout tud zo.
# Champeaux

Champeaux zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Breizh

* Champeaux (Kampal) e departamant Il-ha-Gwilen.

## Bro-C'hall

* Champeaux (Manche), e Normandi.
* Champeaux (Seine-et-Marne),
* Champeaux, e Deux-Sèvres, hiziv e Champdeniers-Saint-Denis
* Champeaux, e Haute-Vienne, hiziv e Gajoubert
* Champeaux, e Dordogne, hiziv e Champeaux-et-la-Chapelle-Pommier
* Champeaux, e Saint-Genès-Champanelle e Puy-de-Dôme.
* Champeaux-et-la-Chapelle-Pommier, e Dordogne
* Champeaux-sur-Sarthe, en Orne
* Les Champeaux, en Orne

## Tud

* Guillaume de Champeaux (war-dro 1070-1121), diazezer Abati Saint-Victor de Paris
* Guillaume de Champeaux (XVe kantved), eskob Laon en amzer ar rouaned c'hall Charlez VI ha Charlez VII ; eñ eo a vadezas Loeiz XI e Bourges en 1423.
* Jean-Pierre-Clément de Champeaux (1767-1800) jeneral gall

## Pennadoù kar

* Champeau

## Notennoù

* ↑ Voyage de Champeaux à Meaux, fait en 1785. Abbé Henry Goudemetz, 1892. Chapitre Notice historique sur Champeaux, p. 163.
# Bloavezhioù 1570
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1570
# Bloavezhioù 1590
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1590
# Bloavezhioù 1600
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1600
# Bloavezhioù 1560
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1560
# Bloavezhioù 1610
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1610
# Bloavezhioù 1540
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1540
# Bloavezhioù 1550
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1550
# Bloavezhioù 1580
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1580
# Bloavezhioù 1530
### Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù

Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1530
# Chianciano Terme

Chianchiano Terme a zo ur gumun eus Italia eus proviñs Siena.
# Chiang Mai

Chiang Mai (taieg : เชียงใหม่, "rozenn an norzh") eo kêr vrasañ Thailand an hanternoz. Poblet e oa gant war-dro 148 000 a dud e 2008.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chianocco

Chianocco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Chiapas

Chiapas zo unan eus an 31 a stadoù kevredet a ya d'ober Bro-Vec'hiko. E gevred ar vro emañ ha Tuxtla Gutiérrez eo ar gêr-benn. Gwechall e oa e Rouantelezh Guatemala
, da vare an trevadennerezh spagnol. E 1824, goude ur boblvouezhiadeg, e teuas da voud unan eus stadoù Mec'hiko.
Brudet eo Palenque, lammoù-dour Agua Azul, hag an emsavadeg ouzh ar gouarnamant. 118 kumun zo, ha 29 MAREZ (municipios autónomos en rebeldía).
# Chiara

Chiara zo un anv-badez italianek.

## Yezhoù

* Clara e spagnoleg
* Claire e galleg
* Klara e brezhoneg

## Tud
### Sentezed

* Chiara d'Assisi ( 1194 – 1253), pe Chiara Offreduccio he gwir anv, santez italian ha diskiblez da Sant Frañsez Assisi (1182–1226), eus Assisi evelti.

### Tud all

* Chiara Acciarini, politikourez italian.
* Chiara Boggiatto,
* Chiara Brancati
* Chiara Cainero
* Chiara Caselli, aktourez italian
* Chiara Castellani
* Chiara Cat, skrivagnerez italian
* Chiara Civello, kanerez jazz italian
* Chiara Conti, aktourez italian
* Chiara Costazza
* Chiara Francini, aktourez italian
* Chiara Galiazzo, kanerez italian
* Chiara Gamberale
* Chiara Gazzoli
* Chiara Geronzi
* Chiara Giallonardo, aktourez italian
* Chiara Grillo,
* Chiara Iezzi, kanerez italian en daouad Paola e Chiara
* Chiara Lubich,
* Chiara Mastalli, aktourez italian
* Edelfa Chiara Masciotta, Miss Italia 2005
* Chiara Mastroianni, aktourez italian
* Chiara Moroni, politikourez italian
* Chiara Muti, aktourez italian
* Chiara Noschese, aktourez ha kanerez italian
* Chiara Ricci, aktourez italian
* Chiara Varotari, livourez italian.
* Chiara Zocchi, skrivagnerez italian.

### Gwelet ivez

* Ciara
# Chi war Dreth

Chi war Dreth (pe Tywardreath e saozneg) zo ur gêriadenn e Kerne-Veur, etre Sen Ostell ha Fowydh, en arvor Mor Breizh, war un dorgenn.
Kreskiñ a reas ar gêriadenn en-dro d'ur prioldi beneadat savet da vare aloubadeg Bro-Saoz gant an Normaned.
Eno edo ar skrivagnerez saoznek Daphne Du Maurier o chom.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn Chi war Dreth (en)
# Chialamberto

Chialamberto zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Chianche

Chianche zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania. 474 a dud zo o chom enni.
# Chiampo

Chiampo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Chianni

Chianni zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e proviñs Pisa, e Toskana.
# Catherine de Mayenne

Catherine de Mayenne pe Catherine de Lorraine a oa ur briñsez c'hall eus an Tiegezh Lorraine-Guise, ganet e 1585 ha marvet e 1618 e Pariz da 33 bloaz.
Merc'h e oa da Charles de Mayenne, dug Mayenne hag Aiguillon, ha da Henriette de Savoie-Villars.
Dimezet e voe e 1599, da 14 vloaz, e Soissons, da Carlo Gonzaga, dug Nevers ha Rethel, 18 vloaz. C'hwec'h bugel o doe :
* François (1606- 1622), marvet da 16 vloaz ;
* Charles (1609-1631, marvet da 22 vloaz ; dug Mayenne da 12 vloaz, e 1621, goude marv e eontr Henri de Mayenne, breur d'e vamm ; anavezet evel Charles III de Mayenne, ha dug Charles IV de Rethel e 1622, goude marv e vreur henañ ;
* Ferdinand (1610- 1632), dug Mayenne evel Ferdinand de Mayenne adal 1631 da varv e vreur Charles ; marvet eveltañ da 22 vloaz ;
* Marie Louise (1611- 1667), marvet da 56 vloaz ; dimezet div wech : da Ladislas IV Vasa, roue Polonia, ha da Jean II Casimir Vasa roue Polonia ivez ;
* Bénédicte (1614-1637), abadez Avenay e-tal Épernay, marvet da 23 bloaz ;
* Anne-Marie de Mantoue (1616-1684), marvet da 68 vloaz; dimezet div wech : e 1639 da Henri II de Guise, mab-bihan da Henri Ier de Guise, lesanvet Le Balafré, drouklazhet war urzh ar roue gall Henri III ; dizimeziñ a rejont e 1641 ; addimeziñ a reas Anna da Eduard von der Pfalz ha teir merc'h o devoe.
# Cato an Henañ

Marcus Porcius Cato, lesanvet Cato an Henañ (Cato Maior) pe Caton ar C'hensor (Cato Censorius), abalamour d'e c'hourvab Marcus Porcius Cato, lesanvet « Cato ar Yaouankañ » pe Cato Uticensis, a oa ur politikour hag ur skrivagner roman ganet en 234 kent J.-K. e Tusculum ha marvet en 149 kent J.-K. e Roma.
Anavezet e oa evit e virouriezh hag e enebiezh ouzh an hellenekadur. Ar c'hentañ e oa bet o skrivañ diwar-benn an Istor e latin en e Origines, un oberenn kollet hiziv diwar-benn Istor Henroma. E oberenn anvet De agri cultura, un oberenn diwar-benn al labour-douar, an doare da zerc'hel atantoù, lidoù, ha rekipeoù, eo ar skrid e komz-plaen koshañ e latin.
Dont a rae eus un tiegezh plebeian kozh a oa brudet evit ar servijoù rentet en arme. Goude bezañ sachet evezh Lucius Valerius Flaccus, e voe lakaet da zont da Roma hag e krogas da heuliañ ar c'hursus honorum: dont a reas da vout tribun eus an arme (214 kent J.-K.), quaestor (204 kent J.-K.), aedile (199 kent J.-K.), praetor (198 kent J.-K.), konsul (195 kent J.-K.) gant Flaccus, ha kensor (184 kent J.-K.). Pa oa praetor, e argasas an uzulerien eus Sardigna. Pa oa kensor, e klaskas saveteiñ henvoazioù Roma ha stourm ouzh al levezonoù hellenadek.

## Notennoù

* 1 2 "Marcus Porcius Cato". Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, Inc..
* ↑ Chisholm, 1911, p. 535.
# Catherine de Valois

Meur a vaouez zo bet anvet Catherine de Valois
* Catherine de Valois-Courtenay (1303-1346), impalaerez Konstantinopolis
* Catherine de Valois (1401-1437), rouanez Bro-Saoz
* Catherine de France (1428-1446), kontez Charolais, épouse de l'héritier du duché de Bourgogne
* Catherine de Valois-Alençon (1452-1505), kontez Laval.
# Catignano

Catignano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
# Catillon-sur-Sambre

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Catillon-sur-Sambre |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Catillon-sur-Sambre en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Caudrésis - Catésis |
| Kanton | Le Cateau-Cambrésis |
| Kod INSEE | 59137 |
| Kod-post | 59360 |
| Maer | Philippe Ducroux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 13,03 km² |
| Led | 50° 04' 24" Norzh |
| Hed | 03° 38' 32" Reter |
| Uhelder kreiz | … m |
| Uhelder bihanañ | 112 m |
| Uhelder brasañ | 158 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 865 (2007) |
| Stankter | 66 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Catillon-sur-Sambre a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* 1841: savet e voe kumun nevez La Groise diwar ul lodenn eus tiriad kumun Catillon.
* 1896: savet e voe kumun nevez Rejet-de-Beaulieu diwar ul lodenn eus tiriad kumun Catillon.
* An ti-gar, dizimplij abaoe 1955.
* 1886: astennet eo al linenn hent-houarn Cambrai-Le Cateau-Cambrésis betek Catillon.

### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: kemeret e voe Catillon-sur-Sambre gant 1añ Rannlu ar Rouantelezh-Unanet d’ar 4 a viz Du 1918. 35 soudard eus 1añ hag 8vet Rannlu ar Rouantelezh-Unanet a voe douaret e bered ar gumun; kaset e voe o bezioù d'ar vered Cross Roads Cemetery e Fontaine-au-Bois goude ar brezel. Distrujet e voe an iliz katolik gant an Alamaned e 1918.
* 1933: Catillon a voe adanvet Catillon-sur-Sambre.
* Eil brezel-bed: savet e voe ur rouedad hent-houarn "Decauville" gant an Alamaned evit kas pourvezioù eus ar porzh d'an diazlec'h fuc'helloù V2 a oant o sevel e koad Bois-l'Évêque e kumun Ors. Kement a darverezh a voe ma chomas ar fuc'helloù hep bout kempennet.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-kêr
* Iliz katolik Église de la Nativité de la Sainte Vierge, hini ar XVIII$^{vet}$ a oa deut re vihan, savet e voe unan all e 1841-1843. Distrujet e voe razh gant an Alamaned e 1918. Adsavet e voe e 1925.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Sambre ha Kanol Sambre-Oise emañ Catillon-sur-Sambre.

## Dave ha notennoù

* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Catherine of Lancaster

Catherine of Lancaster (1373–1418), Catalina de Lancáster e kastilhaneg, a oa ur briñsez saoz deuet da vout rouanez Kastilha adalek 1393 betek 1406. Merc'h e oa d'ar priñs saoz Yann Gent, ha dimezet e voe da Enrique III, Roue Kastilha.
# Cato

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cato a oa anv meur a zen brudet eus istor Henroma, eus an tiegezh Porcii.
* Marcus Porcius Cato Maior, pe Cato an Henañ (234–149 kent JK), politikour
* Marcus Porcius Cato Licinianus, mab da g-Caton an Henañ, gwiraour
* Marcus Porcius Cato (konsul en 118 kent JK), mab da g-Cato Licinianus
* Gaius Porcius Cato, mab da g-Cato Licinianus, konsul
* Marcus Porcius Cato Salonianus (ganet en 154 kent JK), mab da g-Cato an Henañ ha d'e eil pried Salonia
** Lucius Porcius Cato, mab da g-Cato Salonianus, konsul
** Marcus Porcius Cato (tad Cato ar Yaouankañ), mab da Cato Salonianus
* Marcus Porcius Cato Uticensis, lesanvet Cato ar Yaouankañ pe Cato Uticensis (95–46 kent JK), politikour
** Marcus Porcius Cato (mab da Cato ar Yaouankañ)

## Lec'hioù

Aostralia
* Cato Island, enezenn e Queensland
Stadoù-Unanet
* Cato (New York), kêr e kontelezh Cayuga, e stad New York,
* Cato (Wisconsin), kêr e Wisconsin.