# Mur (kumun)

Mur :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Mûr-de-Bretagne |
| Bro istorel | Bro-Gerne |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Mur (pennlec'h) |
| Kod kumun | 22158 |
| Kod post | 22530 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Le Lu 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Pondi Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 049 ann. (2014) |
| Stankter | 83 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 12′ 03″ Norzh 2° 59′ 05″ Kornôg / 48.20083, -2.98472 |
| Uhelderioù | bihanañ 69 m — brasañ 290 m |
| Gorread | 29,80 km² |
| Mur ||
| kemmañ |
Mur a oa ur gumun e Breizh, e Bro-Gernev hag e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec'h kanton e oa. Bodet e oa bet gant Sant-Wenn d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Gwerledan.

## Douaroniezh

* Lenn Gwerledan.

## Dezougen

* Porzh-houarn Rouedad Breizh e Mur.
* War al linenn hent-houarn Karaez Loudieg, serret, emañ Mur.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Mur, 1283, 1368, 1516; Meur, 1630

## Ardamezioù

* En glazur e groaz koñchek en aour, e gonk kentañ gwriet en gul e beder mailhenn en argant.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved
#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas tri soudard eus ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 131 gwaz (eleze 6,43 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 hervez monumant ar re varv er gumun e Santez Suzanna), met 117 hepken hervez monumant Santez-Anna-Wened, abalamour d'ar brezel; pevar anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914: unan e Fosses-la-Ville d’an 21, letanant e oa, daou d’an 22, unan e Maissin, soudard e oa er 19vet Rujumant Troadegiezh, an hini all en Ham-sur-Sambre, serjant e oa er 48vet Rujumant Troadegiezh e oahag unan e Rossignol d’ar 24, soudard e oa en 2vet Rujumant Troadegiezh Trevadennel; lazhet e voe e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915 ur soudard eus er 74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel.

#### Eil brezel-bed

* Distrujet-razh e voe ar greizenn dredan d'ar 26 a viz Eost 1943 gant ar Royal Air Force; taolet e voe war-dro 40 bombezenn.
* Bombezet e voe ar greizenn dredan en-dro d'an 3 a viz Here 1943 gant daouzek Douglas Boston eus ar Squadron Niv. 342 eus ar Royal Air Force (Nerzhioù Frañs Dieub (FFL) - Free French).
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun d’ar 4 a viz Meurzh 1951 e Song Tong Ha en Annam er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar 17 a viz Kerzu 1956.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Santez Suzanna. Talbenn war mervent.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Chapel Santez Suzanna.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost. D’ar 25 a viz Gouhere 1923 e voe dioueliet.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1809 | 1815 | Guillaume Michel Fraboullet | | |
| - | - | Raymond Hinault | - | - |
| Even 1995 | Meurzh 2008 | Alain Auffret | digostezenn | Labourer-douar |
| Meurzh 2008 | Ebrel 2014 | Georges Tilly | digostezenn | Retredad, Kadoriad ar gumuniezh kumunioù |
| 2014 | 2020 | Hervé Le Lu | digostezenn | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Ernest ar Barzhig a voe skolaer e Mur. Tremen a reas e vugaleaj er Roc'h-Derrien ha kemer a reas an anv-pluenn: "Roc'h-Vur".

### Ardamezeg ar familhoù

| de Beaucours Aotrounez Kermorvan | En gul e zri sparfel en argant, pigoset, iziliet ha grizilhonnet en aour |

## Sport
### Darvoudoù-sport a bep seurt

* 5 a viz Gouere 2011 : 4$^e$ tennad-hent Tro Bro-C'hall 2011 etre an Oriant ha Mur; trec'h eo Cadel Evans (Aostralia).
* 11 a viz Gouere 2015 : 8$^{vet}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall 2015 etre Roazhon ha Mur; trec'h eo Alexis Vuillermoz (Bro-C'hall).

## Gevelliñ

* Galiza : Sarria (1998)

## Brezhoneg

* E Gouere 2016 e oa kaoz eus digeriñ ur c'hlas brezhoneg e Mur.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel kêr

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Ouest-France
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 3 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918, Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajenn 49
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* 1 2 (fr)Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 45, Dastumadenn Guerre et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
* ↑ (en)Imperial War Museum, luc'hskeudenn
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pennad OF