OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Xocalı

Xocalı zo ur rayon eus Azerbaidjan. Abaoe ar brezel emañ e republik Nagorno-Karabac'h, hag anvet Askeran.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Xohán Ledo

Ricardo García Suárez, anavezet ivez evel Xohán Ledo, ganet e Ferrol en 1917, ha marvet en Vigo en 2006, zo bet ur medisin ha skeudennaouer galizat.

## E vuhez

Eus Ferrol e oa deuet da chom da Vigo adalek ar bloavezhioù 1950, ha medisin ha surjian e oa, hagobera rae war-dro ar skevent.
Evel Xohán Ledo e voe skeudennaouer Galaxia, an ti-embann, hag ar gelaouenn Grial entre 1951 ha 1983. Tresañ a rae ar goloioù, ar skeudennoù diabarzh, evit tost an holl levrioù deuet er-maez en ti-embann-se, ma c'haller lavarout e oa, gant Luís Seoane a oa en harlu - pourvezer ar skeudenniñ levrioù galizek.
Ouzhpenn e reas almanagoù ha kartennoù evel ar re gentañ a voe embannet evit Devezh al Lizhiri Galizek.

## Liammoù diavaez

* Galaxia he deus dalc'het soñj eus Xohán Ledo
* Pennad Méndez Ferrín e koun da Xohán Ledo
# Xiphocolaptes

Xiphocolaptes :
| Xiphocolaptes albicollis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Dendrocolaptinae |
| Anv skiantel ||
| Xiphocolaptes Lesson, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Xiphocolaptes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Xiphocolaptes albicollis
** X. a. albicollis, bahiae ha villanovae,
* Xiphocolaptes falcirostris
** X. f. falcirostris ha franciscanus,
* Xiphocolaptes major
** X. m. castaneus, estebani, major ha remoratus,
* Xiphocolaptes promeropirhynchus
** X. p. berlepschi, carajaensis, compressirostris, costaricensis, crassirostris, emigrans, lineatocephalus, macarenae, neblinae, obsoletus, omiltemensis, orenocensis, panamensis, paraensis, phaeopygus, procerus, promeropirhynchus, rostratus, sanctaemartae, sclateri, solivagus, tenebrosus ha virgatus.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, daou isspesad ha tregont (32) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Xiphocolaptes (lennet e-barzh d'ar 17 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Xirivella

Xirivella zo ur gumun eus Proviñs València e Kumuniezh València .
# Xixona

Xixona zo ur gumun e Spagn, e proviñs Alacant, e Kumuniezh València.
# Xocalı (kêr)

Xocalı zo ur gêr eus Azerbaidjan, kêrbenn rayon Xocalı. War-dro 1000 annezad zo o chom enni. E miz C'hwevrer 1992, e-pad brezel Nagorno-Karabac'h, e c'hoarvezas ul lazhadeg renet gant Armeniz an Nagorno-Karabac'h war he foblañs azerat a glaske tec'hel kuit. Hiziv an deiz emañ e republik nann-anavezet an Nagorno-Karabac'h, dindan an anv armenian Ivanian.
# Xocavənd

Xocavənd zo ur rayon eus Azerbaidjan. Abaoe ar brezel emañ ar braz anezhañ e republik Nagorno-Karabac'h, war-bouez ar reter pellañ.
g • ka • ke Rannoù melestradurel Azerbaidjan :
| Rayonoù | Abşeron · Ağcabədi · Ağdam · Ağdaş · Ağstafa · Ağsu · Astara · Babək · Balakən · Bərdə · Beyləqan · Biləsuvar · Cəbrayıl · Cəlilabad · Culfa · Daşkəsən · Füzuli · Gədəbəy · Goranboy · Göyçay · Göygöl · Hacıqabul · İmişli · İsmayıllı · Kəlbəcər · Kəngərli · Kürdəmir · Laçın · Lənkəran · Lerik · Masallı · Neftçala · Oğuz · Ordubad · Qax · Qazax · Qəbələ · Qobustan · Quba · Qubadlı · Qusar · Saatlı · Sabirabad · Salyan · Samux · Sədərək · Siyəzən · Şabran · Şahbuz · Şamaxı · Şəki · Şəmkir · Şərur · Şuşa · Tərtər · Tovuz · Ucar · Xaçmaz · Xızı · Xocalı · Xocavənd · Yardımlı · Yevlax · Zaqatala · Zəngilan · Zərdab |
| Kêrioù | Bakı · Gəncə · Lənkəran · Mingəçevir · Naftalan · Naxçıvan · Sumqayıt · Şəki · Şirvan · Şuşa · Xankəndi · Yevlax |
# Xiphorhynchus

Xiphorhynchus :
| Xiphorhynchus susurrans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Furnariidae |
| Iskerentiad : | Dendrocolaptinae |
| Anv skiantel ||
| Xiphorhynchus Swainson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Xiphorhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Xiphorhynchus atlanticus,
* Xiphorhynchus chunchotambo
** X. c. brevirostris, chunchotambo ha napensis,
* Xiphorhynchus elegans
** X. e. buenavistae, elegans, insignis, juruanus hag ornatus,
* Xiphorhynchus erythropygius
** X. e. erythropygius, insolitus, parvus ha punctigula,
* Xiphorhynchus flavigaster
** X. f. ascensor, eburneirostris, flavigaster, mentalis, saltuarius, tardus, ultimus ha yucatanensis,
* Xiphorhynchus fuscus
** X. f. fuscus, pintoi ha tenuirostris,
* Xiphorhynchus guttatus
** X. g. connectens, dorbignyanus, eytoni, gracilirostris, guttatoides, guttatus, polystictus ha vicinalis,
* Xiphorhynchus lachrymosus
** X. l. alarum, eximius ha lachrymosus,
* Xiphorhynchus obsoletus
** X. o. caicarae, notatus, obsoletus ha palliatus,
* Xiphorhynchus ocellatus
** X. o. beauperthuysii, lineatocapilla, ocellatus ha perplexus,
* Xiphorhynchus pardalotus
** X. p. caurensis ha pardalotus,
* Xiphorhynchus spixii,
* Xiphorhynchus susurrans
** X. s. confinis, costaricensis, jardinei, margaritae, marginatus, nana, rosenbergi ha susurrans,
* Xiphorhynchus triangularis
** X. t. bangsi, hylodromus, intermedius ha triangularis.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h isspesad ha hanter-kant (56) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Furnariidae/Xiphorhynchus (lennet e-barzh d'an 19 a viz C'hwevrer 2022).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Valdilana

Valdilana (Val ëd Lan-a e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2019, diwar gendeuziñ kumunioù Mosso, Soprana, Trivero ha Valle Mosso.
# Valdir Pereira

Valdir Pereira (pell anavezetoc'h evel Didi), bet ganet d'an 8 a viz Here 1928 e Campos dos Goytacazes (Rio de Janeiro (stad), Brazil) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Mae 2001 e Rio de Janeiro (Brazil), a oa ur melldroader etrebroadel brazilian aet da c'hourdoner goude e amzer c'hoarier.
Graet e veze Folha seca, Mr. Football ha Príncipe Etíope de Rancho anezhañ ivez.

## Kib vell-droad ar bed

Kreizer e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Didi e tri dalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1954 bet aozet e Suis,
* Kib vell-droad ar bed 1958 bet aozet e Sveden ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Brazil evit ar wech kentañ. Perzh e oa eus ar skipailh – Gilmar - Djalma Santos, Bellini, Nílton Santos, Zito - Orlando Peçanha, Garrincha - Didi, Vavá, Pelé, Mário Zagallo – a c'hounezas (5-2) ar gourfenn ouzh hini Sveden e Råsunda fotbollsstadion (Solna) d'an 29 a viz Mezheven 1958,
* Kib vell-droad ar bed 1962 bet aozet e Chile ma oa aet ar maout gant Brazil evit an eil gwech. Perzh e oa eus ar skipailh – Gilmar - Djalma Santos, Mauro, Zózimo, Nílton Santos - Zito, Didi - Garrincha, Vavá, Amarildo, Zagallo – a c'hounezas (3-1) ar gourfenn ouzh hini Tchekoslovakia en Estadio Nacional de Chile (Santiago de Chile) d'ar 17 a viz Mezheven 1962.
# Valdezate

Valdezate zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 118 (2023).
# Valdisotto

Valdisotto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
# Valdorros

Valdorros zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Valdieri

Valdieri (Vaudier en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. Niver an annezidi zo 907 (1 Genver 2023)

## Notennoù

* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Valdilecha

Valdilecha zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
# Valdina

Valdina zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
# Valdobbiadene

Valdobbiadene a zo ur gumun hag ur gêr ag Italia e Proviñs Treviso ha rannvro Veneto.

## Tud dibar

* Michele Godena, mestrc’hoarier echedoù italian, a zo bet ganet e Valdobbiadene.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn kumun Valdobbiadene.
# Valdidentro

Valdidentro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
# Union Navy

An Union Navy a oa anv an United States Navy (USN) e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Enebet e oa ouzh C'honfederate States Navy (CSN). Da ziwall a zo rak implijet e vez an anv Union Navy a-wechoù evit ar bigi-brezel a oa war ar stêrioù, tra ma oa ar re-se dindan urzhioù ha sujidigezh an United States Army, anvet Union Army, e-pad ar brezel diabarzh.

## Orin an anv

Stadoù Kengevreet Amerika a wele soudarded an Unaniezh evel tud a-du gant dieubidigezh ar sklaved. Graet e veze abolitionists anezho. An U.S. Navy o vezañ ul lod eus lu an Unaniezh a oa lesanvet an "Abolition fleet" hag an tirlu (U.S. Army) a veze graet an "Abolition forces" anezhi.

## Kefridioù diazez

Kefridioù diazez an USN a oa:
* Derc'hel ar blokus war porzhioù ar Su o talañ ouzh an holl bigi "torrer blokus". Ar blokus a oa bet kemenet gant ar prezidant Abraham Lincoln adal an 19 a viz Ebrel 1861 hag a voe kendalc'het betek fin ar brezel diabarzh.
* Talañ en emgann bigi-brezel ar CSN.
* Degas ar brezel betek an douaroù a oa dibosubl da dizhout gant an Union Army, met a veze tu tizhout dre ar mor.
* Harpañ an Union Army o tegas un harp-tan kement hag un dezougen bliv ha sikour ar c'helaouiñ brezel war ar stêrioù.

## Penn-kentañ ar brezel

Pa voe kroget ar brezel diabarzh e oa truezus stad an Union Navy: 42 bag "prest d'ar stourm". 48 all degemeret hag enrolet evel prest d'ar servij adal ar mare ma vefe bourzhidi a-walc'h gourdonet. Un nebeut-tre anezho a oa prest en gwirionez dreist-holl da geñver an implij a vefe ezhomm anezho. Darn ar bigi-se a oa reoù trevour, evit ul lod anezho e oant kozh betek-re, unan anezho (USS Michigan) a oa war al lenn Lake Erie ha ne c'helle ket bezañ fiñvet betek ar mor.

## Ardamezioù renk

Aozadur renkoù ofiserien an Union Navy :
| Amiral | Besamiral | Rear admiral | Commodore | Kabiten | Urzhier | Letanant Urzhier | Letanant | Mestr | Asagn |
# Union Sportive Boulogne Côte d'Opale

An US Boulogne Côte d'Opale a zo ur c'hlub mell-droad gall diazlec'hiet e Boulogne-sur-Mer ha krouet e 1898.

## Roll loreidi

* Kampion DH Norzh : 1926, 1983
* 1/2 gourfennad Kib Bro-C'hall: 1937
* 1/4 gourfennad Kib Bro-C'hall: bloavezh 2004/2005
* Pignat a ra e D3 e 2005.
* Pignat a ra e Ligue 2 e 2007.

## Anvioù brudet

* Philippe Brunel
* Jawad El Hajri
* Jean-Marie Lawniczak
* Lucien Leduc
* Rachid Natouri
* Franck Ribéry
* Yves Triantafilos

## Skipailh 2007-2008

| Niverenn | Anv | Post | Ganedigezh | Broadelezh |
| 1 | Florian Bague | Diwaller | 27/07/1984 | Frañs |
| 30 | Jean-François Bédénik | Diwaller | 02/11/1978 | Breizh |
| 16 | Richard Trivino | Diwaller | 05/16/1977 | Frañs |
| 2 | Nicolas Rabuel | Difenner | 15/01/1978 | Frañs |
| 3 | Romain Elie | Difenner | 06/03/1985 | Frañs |
| 5 | Damien Perrinelle | Difenner | 12/09/1983 | Frañs |
| 7 | Jeremie Rodrigues | Difenner | 01/11/1980 | Frañs |
| 13 | Jonas Brignoni | Difenner | 04/07/1983 | Brazil |
| 15 | Mathieu Puig | Difenner | 28/05/1978 | Frañs |
| 17 | Aldo Angoula | Difenner | 04/05/1981 | Frañs |
| 22 | Anthony Lecointe | Difenner | 05/10/1980 | Frañs |
| 23 | Matthieu Labbé | Difenner | 26/01/1985 | Frañs |
| 25 | Damien Marcq | Difenner | 08/02/1988 | Frañs |
| | Yannick Busin | Difenner | 14/01/1972 | Frañs |
| 6 | Dadi Mayuma Sayi-Boka | Kreizer | 31/12/1981 | Frañs |
| 8 | Johann Ramaré | Kreizer | 05/06/1984 | Frañs |
| 11 | Guillaume Ducatel | Kreizer | 21/01/1979 | Frañs |
| 14 | Jimmy Kébé | Kreizer | 19/01/1984 | Frañs |
| 20 | Guillaume Plessis | Kreizer | 16/01/1985 | Frañs |
| 27 | Pierre-Baptiste Baherlé | Kreizer | 07/07/1991 | Frañs |
| 4 | Lionel Bah | Kreizer | 02/02/1980 | Aod an Olifant |
| 9 | Jean-Cédric Maspimby | Tager | 03/10/1977 | Frañs |
| 10 | Grégory Thil | Tager | 15/03/1980 | Frañs |
| 12 | Narcisse Bonan | Tager | 03/08/1984 | Aod an Olifant |
| 18 | Benjamin Psaume | Tager | 12/01/1985 | Frañs |
| 21 | Serge-Alain Liri | Tager | 23/03/1979 | Frañs |
| 28 | Grégory Carmona | Tager | 11/08/1981 | Frañs |
| | Jean-Arnaud Loseille | Tager | 11/08/1981 | Frañs |

## Liammoù diavaez

* (fr) Lerc'hienn ofisiel an harperien
* (fr) Lec'hienn ofisiel ar c'hlub
# Union Valdôtaine

An Union Valdôtaine (Unvaniezh Traoñienn Aosta) a zo ur strollad politikel emrener eus ar c'hreiz a zifenn gwirioù ar bobl a gomz arpitaneg e Traoñienn Aosta. Krouet e voe d'an 13 a viz Gwengolo 1945. N'eo ket un darn eus ur c'hevread ha votiñ a ra alies asambles gant an tu-kleiz. Un ezel eus Emglev Libr Europa eo en un doare ofisiel, met ne gemer ket perzh he c'hannad ken en oberiantizoù ar c'hevread abaoe 1999.
E dilennadegoù broadel 2001 e c'hounezas daou sez : Ivo Collè er parlamant hag Augusto Rollandin er sened. E dilennadegoù 2006 ez eas kuit eus e gevread gant an tu-kleiz da aozañ ul listenn unanet, "Vallée d'Aoste Autonomie - Progrès Fédéralisme", hec'h anv, gant daou strollad bihan Stella Alpina ha Fédération Autonomiste. An diviz a voe abeg un disrann er strollad ha war-dro 50 eus e izili, prezidant kozh ar rannvro, Carlo Perrin, en o zouez, a yeas kuit eus ar strollad da grouiñ Pour une Union Valdôtaine Libre.
30% eus ar mouezhioù a c'hounezas an Union Valdôtaine evit an dilennadegoù d'ar parlamant ha 32% evit re ar sened, ar pezh na oa ket a-walc'h da gaout ur c'hannad.
Guido Cesal eo sekretour ar strollad abaoe kendalc'h Saint-Vincent e 2006.

## Pennad liammet

* Émile Chanoux

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
# Unione Autonomista Ladina

An Unione Autonomista Ladina (Unvaniezh Emrenour Ladinat e ladineg ) a zo ur strollad bihan diazezet e proviñs Trento en Italia ma klask difenn gwirioù ar vinorelezh ladinat. 1,1% eus ar mouezhioù en doa gounezet en dilennadegoù diwezhañ hag un darn eus L'Unione eo.
Ur raktres eo ar pennad-mañ diwar-benn Italia. Gallout a rit skoazell Wikipedia dre glokaat anezhañ
# Union Island

Union zo unan eus inizi Sant Visant hag an Inizi Granadinas. 200 km zo ac'hano da Barbados hag a-wel da inizi Carriacou ha da Grenada, er c'hreisteiz dezhi. Clifton hag Ashton eo ar c'hêrioù brasañ. 3 000 den zo o chom en enez.
Saozneg eo ar yezh ofisiel.

## Notennoù

* ↑ St Vincent and the Grenadines, Population and Housing Census Preliminary Report. The Census Office, SVG Government. Kavet : 31 December 2015.
# United Nations Development Programme

Programm Diorren ar Broadoù Unanet, United Nations Development Programme e saozneg , berraet en UNDP, a vez graet eus rouedad hollek an diorren evit Aozadur ar Broadoù Unanet.
Gant e lec'h pennañ e New York City, an UNDP a glask reiñ harp ha difenn ar c'hemmoù ret er broioù a-benn uhelaat ul live skoliata, eskemm a-zivout an taolioù-arnod kement hag eskemm ar madoù evit sevel ur bed reishoc'h. Lies eo an obererezhioù a vez sevenet gant an aozadur, evel degas selloù tud arbennikaet, gourdoniñ, harpañ gant arc'hant d'ar vroioù o tiorren. Ar re baourañ dre ar bed e vez bepred kalon ar broioù da harpañ.
An UNDP a zo ur skourr pouezus eus Aozadur ar Broadoù Unanet hag eus ar vodadeg veur. Penn merour an UNDP a vez an trede penn uhelañ ofisiel d'an ABU goude sekretour-meur an aozadur hag ar c'hannad sekretour-meur d'an ABU.

## Istor

Er bloaz 1966 e voe krouet an UNDP dre gendeuziñ an EPTA (Expanded Programme of Technical Assistance) hag an diaz arc'hantaouiñ arbennik.
# Unitat Catalana

Unitat Catalana (Unvaniezh Katalanat) a zo ur strollad politikel a zo e bal emrenerezh Katalonia an Norzh. Meur a zilennad en deus ha kemer a ra perzh e kuzul-kêr Perpinyà asambles gant ar maer UMP Jean-Paul Alduy. E brezidant, Jaume Roure a zo eilmaer evit an aferioù katalanat e Perpinyà.
Un ezel eus Emglev Libr Europa eo ha liammet eo gant ar strollad katalanat Convergència i Unió.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Vasil Levski

Vasil Levski (bulgareg: Васил Левски) a oa un emsaver bulgar, bet ganet d'an 18 a viz Gouere 1837 e Karlovo, ha marvet d'an 18 a viz C'hwevrer 1873 e Sofia. Un haroz broadel bulgar zo anezhañ, an hini meurañ marteze, rak gantañ e voe prederiet diwar-benn ar stourm da zieubiñ Bulgaria diouzh beli an Otomaned. Abostol ar Frankiz a vez graet anezhañ.
E-harz menezioù ar Balkanoù e oa ganet Vasil Ivanov Kuntchev, mab d'ur micherour a Garlovo. Goude bezañ aet da vanac'h e tilezas ar feiz evit mont da Serbia, e 1862, e-lec'h ma oa bet krouet ur bagad-stourm bulgar bodet ennañ harluidi dispac'hus. Eno e voe anvet Levski (evel ul leon) gant e gamaladed abalamour d'e ampartiz. Ur wezh distro da Vulgaria ez eas da skolaer ur pennadig a-raok ober e seizh gwellañ evit reiñ he frankiz da Vulgaria. D'ar c'houlz-se e veze stourmet dreist-holl eus an estrenvro, gant Bulgariz aet d'an harlu e Romania, Serbia pe Rusia. Daoust da Vasil Levski kemer perzh ingal er Poellgor Kreiz Dispac'h Bulgaria e soñje dezhañ e ranke an emsavadeg bezañ diabarzh. Adalek 1868 ez eas war an dachenn eta, o veajiñ a-dreuz bro a-benn broudañ ha daremprediñ poellgorioù lec'hel. An holl anezho a veze bodet en Aozadur Diabarzh Dispac'h (ADD), krouet ha renet gantañ. Tamm-ha-tamm, o vont a gêr da gêr, e teuas a-benn da sevel ur rouedad hag a voe diazezet dispac'h miz Ebrel 1876 warni. Berzh a reas Levksi gant e vennozhioù ivez, awenet ma oa-eñ gant gwirioù Mab-Den. Goulenn a rae e vije savet ur Republik bulgar hag a vije kevatal holl hec'h annezidi, pe hini e vije o gouenn pe o relijion.
O vezañ bepred war an dachenn ez eo anat e oa deuet da vezañ Vasil Levski un arouez e Bulgaria, ar stourmer meur. Abaoe 1871 e oa klask war e lerc'h: an Otomaned a felle dezho en herzel ha dindan guzh eta e ranke beajiñ. E dibenn miz Kerzu 1872 e voe harzhet Levski e Kakrina, nepell diouzh kêr Lovetch. E Tarnovo e voe anavezet ha d'ar 4 a viz Genver e voe kaset da Sofia. Eno e voe goulennataet ha boureviet; hogen ne lavaras grik diwar-benn an holl obererezhioù a rae war o zro. D'ar 14 a viz Genver e voe barnet d'ar groug. D'an 18 a viz C'hwevrer 1873 e voe lakaet d'ar marv.
# Vasil Spasov

Vasil Spasov (bulgareg:Васил Спасов) a zo bet ganet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1971. Mestrc'hoarier echedoù bulgar. Mestr Meur FIDE eo. Kampion Bulgaria e 1990, 1997, 2000, 2003 ha 2008. Kampion (mibion) bedel echedoù (hiniennel) e 1989. 2587 edo e renk Elo e miz Genver 2010.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* E c'hoari e Chessgames (e saozneg)
# Vaskoned

Vaskoned (Vascones e latin) a veze graet eus ar bobl a oa o vevañ e kornôg ar Pireneoù da vare ar Romaned. En em astenn a rae o bro etre ar stêr Ebro hag ar Pireneoù, o c'holeiñ tamm pe damm ar pezh a voe Navarra diwezhatoc'h hag un tamm muioc'h. Pompaelo (Iruñea hiziv) hag Oiasso (Oiartzun ? Irun ?) e oa ar c'hêrioù pennañ er vro.
Pa voe aloubet an darn vrasañ eus al Ledenez iberek gant ar Vuzulmaned e deroù an VIII$^{vet}$ kantved, e voe savet Dugelezh Vasconia ha Rouantelezh Pamplona gant diskennidi ar Vaskoned. E-pad ar Grennamzer e teuas Rouantelezh Pamplona da vezañ Rouantelezh Navarra.
Moarvat e teu ar gerioù (Bro) Vask ha Gwaskogn eus anv ar Vaskoned.
# Vassilissa Melentieva

Vassilissa Melentieva (Васили́са Меле́нтьева e ruseg), marvet en 1579, a oa tsarez Rusia, ha c'hwec'hvet pried Ivan IV. A-raok hec'h eured gant Ivan e oa dimezet d'un ofiser lazhet e Brezel Livonia.
Un toullad mizioù goude an eured e kavas Ivan he devoa un darempred gant ur priñs anvet Devletev. Evel kastiz e rankas Vassilissa sellout ouzh he serc'heg lakaet d'ar marv dre doullgofañ ha kraouiet e voe en ur gouent betek fin he buhez.
Addimeziñ a reas Ivan da Maria Dolgoroukaïa, e seizhvet pried.

## Levrlennadur

* Henri Troyat,Ivan le Terrible. Flammarion, Paris, 1982
* Isabel de Madariaga, Ivan the Terrible. Giulio Einaudi editore, 2005
# Vasily Aksyonov

Vasiliy Pavlovitch Aksyonov, pe Василий Павлович Аксёнов, zo ur skrivagner soviedat ha rus ganet d'an 20 a viz Eost 1932 e Kazan (Tatarstan), ha marvet d'ar 6 a viz Gouhere 2009 e Moskou. Savet en deus romantoù evel Московская сага (Ar saga moskovat). A-enep ar galloud soviedel en deus stourmet ha divroadelaet e oa bet e 1980 hag harluet er Stadoù-Unanet. Ne adtapas e vroadelezh nemet un dek vloaz war-lerc'h da vare ar Peretroiska.
# Vasily Ivantchouk

Vasily Mic'hailovitch Ivantchouk (en ukraineg: Василь Михайлович Іванчук) a zo bet ganet d'an 18 a viz Meurzh 1969 e Berejani, en Ukraina.
Mestrc'hoarier echedoù ukrainan.
Mestr Meur eo, gant ur renk Elo (FIDE) a 2 781 (Gouere 2008), da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierion ag ar bed.

## Liammoù diavaez

* Renk FIDE Ivanchuk
* Partiennoù Ivanchuk e Pgn
* Partiennoù Ivanchuk
* Partiennoù
# Vasily Smyslov

Vasily Vasiliyevich Smyslov (Васи́лий Васи́льевич Смысло́в) a zo bet ganet d'ar 24 Meurzh 1921 e Moskov ha marvet d'ar 27 Meurzh 2010 e Moskov. P'edo 6 vloaz e teskas c'hoari an echedoù gant e dad, ur c'hoarier ag an dibab.
Kampion Moskov e voe p'edo 17 vloaz.
Kanour ha mestrc'hoarier echedoù rusian ha soviedat.
Kampion ar bed e voe e 1957 hag e 1958.

## Oberennoù skrivet

* Vasily Smyslov, Smyslov's 125 Selected Games, Everyman Chess, 1995;
* Vasily Smyslov, Endgame Virtuoso, Cadogan, 1997;
* Grigory Levenfish ha Vasily Smyslov, Rook Endings, Batsford Edition, 1971;
* Vasily Smyslov, Smyslov's Best Games, Volume 1: 1935–1957, Moravian Chess Publishing House, 2003;
* Vasily Smyslov, Smyslov's Best Games, Volume 2: 1958–1995, Moravian Chess Publishing House, 2003.

## Daveoù

* ↑ (fr) Décès de Vassily Smyslov - RIA Novosti

## Liammoù diavaez

* Partiennoù Smyslov (1)
* Partiennoù Smyslov (2)
* Pennad-kaoz gant Vassily Smyslov
* Studiadennoù gant Vassily Smyslov