OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Glastonbury

Glastonbury, anavezet er skridoù kembraek kozh evel Ynys Wydrin pe Ynys Wydr ("enez wer"), a zo ur gêr vihan e kontelezh Somerset (Bro-Saoz). Meur a vojenn a zo en-dro d'al lec'h. Lavaret ez eus, da skouer, e oa unan eus al lec'hioù a c'halle bezañ Enez-Avalon ma oa bet kaset ar roue Arzhur, hag eñ gwall c'hloazet.

## Gwelet ivez

* Glastenning

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Glastonbury Lec'hienn ofisiel
* (en) Glastonbury Tor
* (en) Lec'hienn ofisiel Abati Glastonbury
* (en) Diwar-benn "zodiak Glastonbury"
* (fr) Glastonbury hag Avalon
# Glasgoed (Sir Fynwy)

Glasgoed (skrivet Glascoed e saozneg) zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e Sir Fynwy. emañ e kornaoueg ar gontelezh, hanter-hent etre Brynbuga ha Pont-y-pŵl (Torfaen).
Emañ Lenn Llandegfedd er c'hreisteiz d'ar gêriadenn.
# Glasc'ho

War ribl ar stêr Clyde emañ Glasc'ho (Glaschu e gouezeleg, Glasgow e saozneg, Glesca/Glesga e skoteg), anezhi kêr vrasañ Bro-Skos. 1 750 000 a annezidi zo dezhi (2010) en tolpad-kêr, ha 2 300 000 en holl gant ar veurgêr, ar pezh a ra 41% eus poblañs Bro-Skos.
Dibabet e oa bet ar gêr evit degemer C'hoarioù ar C'hommonwealth e 2014.

## Tud veur

* Mark Knopfler, ezel ha krouer ar strollad Dire Straits
* Jimmy Somerville, kaner pop
* Adam Smith (1723-1790), bet kelenner e Skol-veur Glasc'ho etre 1751 ha 1764 ; bet dilennet Lord Rector e 1787
* David McCallum (g. e 1933), aktour ha soner
* Andy Murray (g. e 1987), c'hoarier tennis
* Robert Carlyle (g. e 1961), aktour

## Luc'hskeudennoù

* George Square ha City Chambers
* Kelvin Hall
* Iliz-veur an Itron-Varia

## Gevelliñ

Gevellet eo Glasc'ho gant ar c'hêrioù da heul :
* Betleem (Palestina)
* Dalian (Sina)
* La Habana (Kuba)
* Lahore (Pakistan)
* Marselha (Bro-C'hall)
* Nürnberg (Alamagn)
* Rostov-an-Don (Rusia)
* Torino (Italia)

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
* (en) Murlivadurioù Glasgow
# Glasgow smile

Glasgow smile (anavezet ivez evel Chelsea smile, pe Glasgow/Chelsea/Birkenhead/Cheshire grin) zo ur c'hloaz graet gant ur gontell, pe un tamm gwer lemm, da droc'hañ korn ar genoù betek ar skouarn.
Dont a rafe eus Glasgow, e Bro-Skos er bloavezhioù 1920 ha 1930. Implijet e veze gant hailhoned e Bro-Saoz ivez, evel ar Chelsea Headhunters.
# Loiret (stêr)

Al Loiret ( a vije Ligerig e brezhoneg) zo ur stêr e Bro-C'hall, adstêr d'al Liger war e lez kleiz, nepell diouzh Orleañs. Al Loaregen eo an anv brezhonek hervez Meven Mordiern
Eieniñ a ra al Loiret en Orléans-la-Source, ur c'harter eus kêr Orleañs, er parc floral de La Source en ul lec'h anvet « le Bouillon ».
Treuziñ a ra kumunioù Orléans, Olivet, Saint-Hilaire-Saint-Mesmin ha Saint-Pryvé-Saint-Mesmin Kember an div stêr zo anvet la pointe de Courpain.

## Ligerig e Breizh

Loiret zo bet kizellet gant Mathurin Crucy e Leurgêr ar Roue e Naoned.
* ↑ SAV, 27, 1943, p. 10.
# Loiri Porto San Paolo

Loiri Porto San Paolo zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Lois Pereiro

Lois Pereiro (Luis Ángel Sánchez Pereiro), ganet e Monforte de Lemos d’ar 16 a viz C’hwevrer 1958 ha marvet en A Coruña d’ar 24 a viz Mae 1996, a oa ur skrivagner ha barzh galizek, gouestlet dezhañ Devezh al lizhiri galizek e 2011$^,$.

## Buhez

Ganet eo e Monforte de Lemos, met e diegezh e teue eus O Incio. Studiet en deus e Monforte ha kregiñ da skrivañ pa oa 15 bloaz. Mont a reas da studiañ da Vadrid, skiantoù politikel ha sokiologiezh, da gentañ, ha saozneg, galleg hag alamaneg da c’houde. Eno e savas ar gazetenn Loia gant Antón Patiño, Manuel Rivas hag e vreur Xosé Manuel Pereiro.
E 1981 ez eas da chom en A Coruña, ma skrivas er gazetenn la Naval. Anaoudegezh a ra gant ur strollad barzhed, en o zouez Xavier Seoane, Francisco Salinas Portugal, Xulio Valcárcel, ha kemer a ra perzh e dastumadoù barzhonegoù evel De amor e desamor (1984) ha De amor e desamor II (1985). Kenlabouret en deus e kazetennoù e-giz La Naval, Trilateral", Anima+l" ha Luzes de Galiza (enni en deus embannet e 1997 an eizh pennad eus e danevell verr Náufragos do Paradiso).
E 1983 ha 1987 en deus beajet dre Europa ha labourat e-giz troour eus an alamaneg, ar galleg hag ar saozneg. Embannet en deus daou varzhaz en e vev, Poemas 1981/1991 (1992) ha Poesía última de amor e enfermidade (1995) hag e 1996, bloaz e varv, Poemas para unha Loia.

## Oberennoù

* Poemas 1981/1991 (1992).
* Poesía última de amor e enfermidade (1995).
* Poemas para unha Loia (1997).
* Conversa ultramarina (2010).
* Náufragos do Paraíso (2011).
* Antoloxía (2011).
* Modesta proposición e outros ensaios (2011).
* Obra poética completa (2011).
* Obra completa (embannadur divyezhek) (2011).

## Notennoù

* ↑ "Dez anos da morte de Lois Pereiro", kelaouadenn e Vieiros e Mae 2006.
* ↑ "O Día das Letras do 2011 irá dedicado ao poeta monfortino Lois Pereiro", kelaouadenn en El Progreso ar 26 a viz Mezheven 2010.
* ↑ "O Día das Letras 2011 estará adicado ao poeta Lois Pereiro", kelaouadenn e Vieiros, ar 26 a viz Mezheven 2010.

## Levrlennadur

* Patiño Pérez, Antón: Lois Pereiro. Radiografía do abismo. Espiral Maior, 2010. ISBN 978-84-92646-43-2.
* Souto, Xurxo, Braxe, Lino, Pereiro, Xosé Manuel: Lois Pereiro. Fotobiografía sonora. Ouvirmos, 2010.
* Calvo, José Luis, Gegúndez, Carlos: O negro leite da aurora. Viaxe á xeografía lírica de Lois Pereiro. Toxosoutos, 2011.
* Calveiro, Marcos: Lois Pereiro: náufrago do paraíso. Biografía e Antoloxía. Xerais, 2011.
* Lopo, Antón: A palabra exacta. Biografía de Lois Pereiro. Galaxia, 2011.
* Martínez, Iago: Lois Pereiro. Vida e obra. Xerais, 2011.
* Queixas Zas, Mercedes: Lois Pereiro. A urxencia poética dun futuro alleo. Laiovento, 2011.

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Web ofisiel Lois Pereiro (gl)
* Pajenn ar CGENDL (gl)
* "Lois Pereiro, a encarnación dunha xeración", kelaouadenn gant Aarón López en El Progreso. (gl)
* Skrid buhez e-barzh Praza das Letras. (gl)
* Skrid buhez e pajenn ar BVG (gl)
* "La poesía bisturí de Lois Pereiro", pennad gant Daniel Salgado en El País. (es)
# Loiret

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Ur stêr eo al Loiret: gw. Loiret (stêr)
* Un departamant gall eo al Loiret ivez, tapet e anv gantañ abalamour d'ar stêr hervez boaz an departamantoù gall. Orleañs eo ar penn-kêr anezhañ: gw. Loiret (departamant)
# Loiret (departamant)

Loiret :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Kreiz |
| Pennlec'h (prefeti) | Orleañs |
| Isprefetioù | Montargis Pithiviers |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Marc Gaudet (UDI) |
| Prefed | Pierre Pouëssel |
| Kod EBSSA | 45 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-45 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR246 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 682 304 ann. (2020) |
| Stankter | 101 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 55′ 01″ Norzh 2° 10′ 01″ Reter / 47.917, 2.167 |
| Gorread | 6 775 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 6 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 16 |
| Kumunioù | 325 |
| kemmañ |
Al Loiret (distaget: [lwa.ˈʁɛ) a zo un departamant e-kreiz Bro-C'hall, er rannvro Kreiz, er su da Bariz. Orleañs eo ar pennlec'h. An niverenn 45 a zo bet roet dezhañ.

## Anv

Anvet diwar ar stêr Loiret.

## Arondisamantoù al Loiret

* Montargis
* Orleañs
* Pithiviers

## Istor

Savet eo bet evel un darn vras eus departamantoù ar Frañs d'ar 4 a viz Meurzh 1790. Savet eo diwar un darn eus an Orléanais hag un nebeud parrezioù eus Enez-Frañs, hep nemeur a boell: rannet eo ar Beauce etre tri departamant, kenkoulz hag ar Sologne.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ el Loiret (fr) (en) (nl) (es)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Lois Kuter

Lois Kuter a zo ur gelennerez skol-veur hag ur virourez mirdi stadunanat war ar sonouriezh-werin. Pa oa o sevel un dezenn war sonerezh ar bobl hag hini Bro-Iwerzhon da-gentañ holl eo deuet da vezañ dedennet gant ar c'han brezhonek ha diouzh-se gant statud ar brezhoneg. Bet eo unan eus diazezerien skourr stadunanat an International Committee for the Defence of the breton Language (ICDBL = C'hengor etrebroadel evit difenn ar brezhoneg) hag eo-hi e genurzhierez, ur c'hantad a izili ennañ.

## Buhez

Deuet e oe da Vreizh e 1978 evit he studioù hag e reas ur gejadenn a-bouez pa selaou a reas ouzh sonadegoù ar Gevrenn Alre. Setu perak he deus talc'het da lakaat ar Gevrenn da gemer perzh e ambrougadeg Sant Padraig e Nevez-York e Meurzh 2007. Ur wech distroet da SUA e lakaas da embann ur gelaouennig saoznek "Bro Nevez" e 1980 hag e 1981 e kemeras-hi perzh da grouidigezh an ICBDL. Produet he deus abadennoù sonerezh vreizhek war ar skingomz stadunanat (muioc'h evit 120 anezho). E 1995 e resevas digant Skol-Uhel ar Vro kolier Urzh an Erminig evit he labour evit Breizh. Maeronez Skol Diwan Landerne eo.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn an International Committee for the Defence of the breton Language (ICDBL).
Roll ar re o deus resevet kolier Urzh an Erminig war lec'hienn Skol-Uhel ar Vro (gant poltred Lois Kuter)
# Loison-sous-Lens

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Loison-sous-Lens |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Loison-sous-Lens e Kanton Lens-Biz hag en Arondisamant Lens | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lens |
| Etrekumuniezh | Communaupole de Lens-Liévin |
| Kanton | Lens-Biz |
| Kod INSEE | 62523 |
| Kod post | 62218 |
| Maer | Daniel Kruszka (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,55 km² |
| Led | 50° 26' 20" Norzh |
| Hed | 02° 51' 12" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 24 m |
| Uhelder brasañ | 48 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 507 (2007) |
| Stankter | 1 551 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Loison-sous-Lens a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant gall Pas-de-Calais e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Loire

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Al Loire zo :
* anv gallek ur stêr a dreuz Bro-C'hall da gentañ ha kreisteiz Breizh goude, hag a zo Liger hec'h anv brezhonek
* abaoe 1790, un departamant gall e kreiz Bro-C'hall, treuzet gant al Liger. Saint-Etienne eo ar penn-kêr anezhañ: gwelout Loire (departamant)
* anv ur stêr vihan, adstêr d'ar stêr Corrèze, al Loire.

## Anv c'hwec'h departamant

Ouzhpenn da departamant Loire e kaver an anv Loire en anv pemp departamant gall all:
* Haute-Loire
* Indre-et-Loire
* Loire-Atlantique, gwechall Loire-Inférieure
* Maine-et-Loire
* Saône-et-Loire
Un departamant Rhône-et-Loire a oa bet met rannet eo bet, dre abegoù politikel, etre departamantoù al Loire hag ar Rhône.

## Anv div rannvro

Kavout a reer an anv Loire ivez e meur a vomm gallek:
* en anv ar rannvro Pays de Loire , a zo Broioù al Liger e brezhoneg
* en anv Val de Loire, a zo roet d'ul lodenn eus traonienn al Liger etre Sully-sur-Loire (e departamant al Loiret) ha Chalonnes-sur-Loire (er Maine-et-Loire), hag ivez d'ar broioù a-hed hec'h adstêrioù el lodenn-se, evel ar stêrioù Indre, Maine, Cher, brudet abalamour d'an istor, d'ar c'hastelloù, ha d'ar gwiniegi.

## A bep seurt

Kavout a reer Loire ivez :
* en anv an "armée de la Loire", pe arme al Liger, savet gant Léon Gambetta e 1870
* en anv div gumun:
** Loire-sur-Rhône e departamant ar Rhône,
** Loire-les-Marais e departamant ar Charente-Maritime.

## Loire ha Loir

Arabat kemmeskañ anv ar stêr Loire, a zo Liger e brezhoneg, hag hini ar stêr Loir, a zo Lez e brezhoneg.
# Loison-sur-Créquoise

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Loison-sur-Créquoise |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Loison-sur-Créquoise e Kanton Campagne-lès-Hesdin hag en Arondisamant Montreuil-sur-Mer | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Canche et d'Authie |
| Kanton | Campagne-lès-Hesdin |
| Kod INSEE | 62522 |
| Kod post | 62990 |
| Maer | Pierre Bataille |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,07 km² |
| Led | 50° 26' 24" Norzh |
| Hed | 01° 55' 24" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 107 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 235 (2007) |
| Stankter | 26 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Loison-sur-Créquoise a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Loire (departamant)

Loire :
| Anv okitanek | Léger |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Arvern Ron-Alpoù |
| Pennlec'h (prefeti) | Saint-Étienne |
| Isprefetioù | Montbrison Roanne |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Georges Ziegler (LR) |
| Prefed | Evence Richard |
| Kod EBSSA | 42 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-42 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR715 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 768 508 ann. (2020) |
| Stankter | 161 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° 26′ 23″ Norzh 4° 23′ 16″ Reter / 45.43972, 4.38778 |
| Gorread | 4 781 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 6 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 10 |
| Kumunioù | 326 |
| kemmañ |
Al Loire (Lêre en arpitaneg, Léger en okitaneg) zo un departamant, e reter kreiz Bro-C'hall, er rannvro Arvern Ron-Alpoù. Dont a ra e anv eus hini ar stêr a dremen drezañ, al Liger anvet Loire e galleg. Saint-Étienne eo ar penn-kêr anezhañ. Al lodenn gornaoueg hag al lodenn su a zo en Okitania.

## Istor

Krouet e voe en 1793, goude dispennet departamant ar Rhône-et-Loire d'ober daou zepartamant: hini al Loire ha hini ar Rhône (departamant). Al lodenn greiz anezhañ eo ar Forez, ur gontelezh kozh.

## Arondisamantoù al Loire

* Montbrison
* Roanne
* Saint-Étienne

## Gwelet ivez

* Liger

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar C'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Katie Swan

Katie Swan, ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1999 e Bristol, zo ur c'hoarierez tennis saoz.

## Buhez
### Yaouankiz

Swan a zo bet ganet e Bistol, merc'h da Nicki ha Richard Swan. Pa oant e vakañsoù e Portugal ha pa oa-hi 7 vloaz, e voe enskrivet e kentelioù tennis. Ar c'helenner, en devoa c'hoariet evit skipailh Portugal ur wech, en devoa embannet d'ar gerent e oa donezonet ar plac'hig ha ma kendalc'hfe gant an tennis e c'hellfe dont da vezañ c'hoarierez a-vicher.
# Katoueg

Un isrumm eus ar yezhoù monek-kmerek eo ar yezhoù katouek (saozneg: katuic languages) ennañ 19 yezh en holl, isrannet d'o zro evel-henn:
* Yezhoù katouek ar c'hreiz (5 yezh)
* Yezhoù katouek ar reter (8 yezh)
* Yezhoù katouek ar c'hornôg (6 yezh)

## Gwelet ivez

* Yezhoù monek-kmerek

## Liamm diavaez

* Ethnologue
# Katowice

Katowice (distaget [katɔ'vʲitsɛ] e poloneg ; Katovice e tchekeg, Kattowitz en alamaneg) eo an dekvet kêr vrasañ e Polonia. Kêr-benn rannvro Silezia eo, war ribl ar stêrioù Kłodnica ha Rawa. Unan eus pouezusañ kreizennoù greantel Polonia eo hag ar gêr vrasañ e Silezia Uhel, gant 303 314 (2014) annezad e kêr, 2 441 000 en tolpad-kêrioù ha tremen 5 milion e Meurgêr Silezia Uhel (2009).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Ti-kêr Katowice
# Katie Price

Katrina Amy Alexandria Alexis Infield Price lesanvet Jordan, ganet d'an 22 a viz Mae 1978 a zo ur ganerez, aktourez, skrivagnerez hag ur manikin saoz.
Kroget eo da vezañ brudet goude bezañ bet poltrijet topless evit pajenne 3 ar gelaouenn tabloid The Sun. Adal embann ar gazetenn e voe roet an tu dezhi da vont gant hent ar skinwel, skrivañ levrioù, manikin hag ar sonerezh.

## Yaouankiz

Ganet e 1978 e Brighton, East Sussex, su Bro-Saoz, Katie Price a oa bugel nemetañ Amy (ganet Charlier) ha Ray Infield. An tad en devoa kuitaet ar familh pa oa oadet a 4 vloaz hag e 1988 he mamm a zimezas gant ar saver tiez Paul Price. Dre an dimeziñ-se a voe roet dezhi al lesanv Price. Dre daou dimeziñ all he vamm, he deus ur breur koshoc'h hag ur c'hoar yaouankoc'h anvet Sophie. He mamm-gozh a-berzh mamm a zo a orin yuzev, met hi n'eo ket relijiel tamm ebet.

## Oberennoù
### Skridoù-buhez

* Being Jordan (2004)
* A Whole New World (2006)
* Pushed to the Limit (2008)
* You Only Live Once (2010)
* Love, Lipstick and Lies (2013)
* Reborn (2016)

### Romantoù

* Angel (2006)
* Crystal (2007)
* Angel Uncovered (2008)
* Sapphire (2009)
* Paradise (2010)
* The Comeback Girl (2011)
* Santa Baby (2011)
* In the Name of Love (2012)
* He's the One (2013)
* Make My Wish Come True (2014)

## Liammoù diavaez

* https://www.instagram.com/officialkatieprice/?hl=fr
# Katleg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar c'hatleg (katla) komzet e Kordofan e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Katica Illényi

Katica Illényi, ganet e 1968, zo ur ganerez ha biolinerez hungarat.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
* O seniñ un tango
# Katie Melua

Katie Melua, ganet e 1984, zo ur ganerez vreizhveurat a orin jorjian.
# Katigern

Katigern, pe Catigern Fendigaid (Katigern Venniget) hervez e lesanv, pe Cadeyrn Fendigaid pe Cadeyrn ap Vortigern e kembraeg a-vremañ (405? - 447) a oa ur roue brezhon er V$^{vet}$ kantved, e Powys moarvat.

## E anv

Savet eo e anv diwar kad, ha "tigern" (tiern).

## Istor

Roue Powys e oa, ha hervez Historia Brittonum Nennius, e oa eil mab Vortigern ("Gwrtheryn" e kembraeg). Moarvat e oa dindan e dad a oa roue meur e kreisteiz Enez Vreizh. Benniget e oa bet gant Jermen Auxerre, eskob Auxerre e Galia, pa oa deuet d'ober e gentañ tro da Enez Vreizh en 429. Eus ar bennozh-se eo e teuas dezhañ e lesanv Catigern Fendigaid.
En 447, en em savas e vreur Vormiter a-enep e dad, ha Katigern (Cadeyrn) an hini a gasas arme o zad a-enep an emsavad.
Hervez Historia Brittonum bepred, ha hervez ar C'hronik angl ha saoz e vije bet lazhet gant ar Saozon, er memes emgann hag ar priñs saoz Horsa, en Emgann Aylesford e Kent war-dro 455. Beziet e vije bet nepell diouzh liaven Kit's Coty House, pe e-barzh al liaven end-eeun hervez ar vojenn.
A-wechoù e vez kemmesk etrezañ hag e vab Cadell, pe Cadell ap Cadeyrn hervez ar c'hembraeg a-vremañ, lesanvet Cadell Ddyrnllwg, a voe roue war e lerc'h.
Marteze en doa ur mab all, Rhyddfedd Frych, pe Rhyddfedd ap Categern.

## Liammoù diavaez

* Catigern war lec'hienn Vortigern Studies
* Bez Catigern war lec'hienn Vortigern Studies
| En e raok: Vortigern ("Gwrtheryn") | Roue Powys ) 430 - 447 | War e lerc'h: Cadell Ddyrnllwg |
# Kathrin Schmidt

Kathrin Schmidt :
| Kathrin Schmidt e 2009 ||
| Obererezh | romantoù, barzhonegoù |
| Ganedigezh | 12 a viz Meurzh 1958 e Gotha |
| Yezh skrivañ | alamaneg |
| Enorioù | Priz ar romant alamanek gant he romant Du stirbst nicht, 2009 |
| Oberennoù pennañ ||
| Du stirbst nicht, 2009 ||
| kemmañ |
Kathrin Schmidt (12 a viz Meurzh 1958 e Gotha) a zo ur skrivagnerez alaman.

## He buhez

E 1958 e voe ganet Kathrin Schmidt e Gotha hag adalek 1964 edo o chom e Waltershausen. Goude tapout he bachelouriezh e studias ar vredoniezh etre 1976 ha 1981 e skol-veur Jena. Goude tapout he diplom e voe skorerez etre 1981 ha 1982 e skol-veur Leipzig. Goude-se e labouras evel bredvezegez evit ar vugale e Rüdersdorf hag e Marzahn. E 1990-1991 e rezas war-dro ar magazin Ypsilon. Abaoe 1994 ez eo skrivagnerez leun-amzer. Dimezet eo, pemp bugel he deus hag emañ o chom e Mahlsdorf e Berlin.

## Oberennoù

* Kathrin Schmidt, barzhonegoù, Berlin, 1982
* Ein Engel fliegt durch die Tapetenfabrik, barzhonegoù, Berlin, 1987, Verlag Neues Leben
* Flußbild mit Engel, barzhonegoù, Frankfurt am Main, 1995, Suhrkamp Verlag
* Die Gunnar-Lennefsen-Expedition, romant, Köln, 1998, Kiepenheuer & Witsch
* Go-In der Belladonnen, barzhonegoù, Köln, 2000, Kiepenheuer & Witsch
* Sticky ends, Skaint-faltazi, Frankfurt am Main, 2000, Eichborn
* Drei Karpfen blau, Kurzprosa, Berlin, 2000, Berliner Handpresse
* Flußbild mit Engel, barzhonegoù, München, 2000
* Totentänze, barzhonegoù, Leipzig, 2001 (gant Karl-Georg Hirsch)
* Koenigs Kinder, romant, Köln, 2002, Kiepenheuer & Witsch
* Seebachs schwarze Katzen, romant, Köln 2005, Kiepenheuer & Witsch
* Du stirbst nicht, romant, Köln, 2009, Kiepenheuer & Witsch
* Blinde Bienen, barzhonegoù, Köln, 2010, Kiepenheuer & Witsch

## Prizioù

* Priz Anna-Seghers, 1988
* Priz Leonce-und-Lena, 1993
* Meraner Lyrikpreis, 1994
* GEDOK Literaturförderpreis, 1998
* Priz burutellerien Alamagn, 2001
* Priz Droste kêr Meersburg, 2003
* Priz SWR-Bestenliste, 2009
* Priz ar romant alamanek gant he romant Du stirbst nicht, 2009

## Liammoù diavaez

* Ich bin wieder da – Pennad diwar he fenn e lec'hienn Welt, 4 a viz Ebrel 2009
* https://web.archive.org/web/20110222062528/http://www.tour-literatur.de/Links/links_autoren/schmidt_kathrin_links.htm
* Kathrin Schmidt e lec'hienn Priz Ingeborg-Bachmann
* Montagsinterview Kathrin Schmidt e TAZ
* Ulrike Hempel: „Ich wollte Wörter hören“ (PDF) „Du stirbst nicht.“, e BERLINER ÄRZTE
* - Kathrin Schmidt
# Hipolenn

Hipolenn zo ur gevredigezh savet e miz Genver 2007 evit broudañ ar vugale da lenn brezhoneg, dre ginnig dezho levrioù ma vez peget brezhoneg war ar galleg.

## Palioù Hipolenn

Hipolenn zo he fal :
* Pinvidikaat an dastumad levrioù brezhonek evit ar vugale o treiñ teñzorioù al lennegezh yaouankiz a vremañ e brezhoneg .
* Kinnig abadennoù lenn pe kontañ e brezhoneg er skolioù, el levraouegoù, er saloñsoù lennegezh...
* Krouiñ ul levraoueg-bale gant levrioù yaouankiz e brezhoneg a vefe prestet d'ar c'hampoù vakañsoù, d'ar skolioù, d'ar stajoù brezhoneg…
* Kizidikaat al levraouegoù ouzh al lennegezh e brezhoneg evit ar vugale : broudañ diorren an dastumad levrioù brezhonek, skoazellañ an aozañ abadennoù, kizidikaat ouzh al lenn brezhonek ar vrezhonegerien a-vihanik a-youl vat a lenn levrioù evit ar vugale el levraouegoù (rouedad "Lire et faire lire" da skouer).

## Mont en-dro ar gevredigezh

Gant izili ar c’huzul-merañ e vez kenurzhiet labour ar gevredigezh hag aozet abadennoù lenn. E 2008, edo er c'huzul-merañ Morwena Audic, Katell Chantreau (sekretourez), Christophe Guillas, Laurence Guillo (prezidantez), Nicolas Hyon (teñzorour).
Skoazellet e vez ar c'huzul-merañ gant ar bodad treiñ hag adlenn, ennañ Stefan Alliot, Morwena Audic, Tudual Audic, Katell Chantreau, Sarah Chedifer, Maxime Crahe, Erwann Denez, Nicolas Hyon, Jean-Do Robin.
Forzh peseurt den a fell dezhañ, brezhoneger ha plijet gant al levrioù, a c'hell dont e-barzh skipailh Hipolenn evit kemer perzh en dibab levrioù, el labour treiñ, el labour maketenniñ an troidigezhioù ha kempenn al levrioù, pe c'hoazh evit buheziñ abadennoù lenn.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Hipolenn
* Friko ar bleizi, war lec'hienn Hipolenn, troet gant Jean-Dominique Robin
# Hippias bihanañ

An Hippias bihanañ (pe Diwar ar gaou) zo un diviz eus Platon. Emañ e-touez ar re gentañ da vezañ bet skrivet, savet d'ar mare ma oa yaouank c'hoazh an aozer. Diasur e chom deiziad e savidigezh. Komz a reer en diviz-se eus ar gevier.

## Levrelennadur
### Testenn

* Hippias mineur troet hag addispleget gant par Jean-François Pradeau, GF-Flammarion, 2005, ISBN 2-08-070870-8
* Premiers dialogues, GF-Flammarion n°129, 1993, ISBN 2-08-070129-0
* Platon : Œuvres complètes, Tome 1, Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1940, ISBN 2-07-010450-8

### Displegadennoù

* Alain, Platon, Champs-Flammarion, 2005, ISBN 2-08-080134-1
* François Châtelet, Platon, Folio, Gallimard, 1989, ISBN 2-07-032506-7
* Jean-François Pradeau, Les mythes de Platon, GF-Flammarion, 2004, ISBN 2-08-071185-7
* Jean-François Pradeau, Le vocabulaire de Platon, Ellipses Marketing, 1998, ISBN 2-7298-5809-1