# Praha

Praha (tchekeg : Praha) eo kêr-benn ha kêr vrasañ ar Republik Tchek (tchekeg : Česká republika). Unan eus ar pevarzek rannvro a ya d'ober Tchekia eo, kêr-benn rannvro velestradurel Kreiz Bohemia hag ivez kêr-benn rannvro istorel Bohemia. Enni e tremen ar stêr Vltava (Moldau en alamaneg). Bet eo bet kêr-benn Rouantelezh Bohemia, hini an Impalaeriezh santel roman german ha hini Tchekoslovakia (ČSR, ČSSR ha ČSFR).

## Istor kêr

* Gwelout un diverradenn : Amzeroniezh Praha

## Karterioù Praha
#### Malá Strana, karter ar C’hastell

E-touez al lec’hioù dibar a sach evezh an douristed emañ pont Charlez, a liamm ar Gêr Gozh ouzh Malá Strana. Eno e c’haller gwelout kastell, iliz-veur Sant Gi hag ar Straed Aour (anv diaezezet war labour an alkimiezhourien), moger John Lennon e-tal kannati Bro-C’hall, bered Vyšehrad, Plasenn Venceslas ha kenkiz Müller. Distruj a zo bet er c’harter goude dour-beuz 2002.
* Sell war Malá Strana
* iliz-veur Sant Gi
* Kouent Strahov

#### Ar Gêr Gozh hag ar Gêr Nevez

Kêr Gozh Praha (Staré Město, pe Staré Město pražské) a zo lodenn goshañ kreiz-kêr Praha. Diouzh tu dehou ar stêr Vltava emañ, hag he gorread a zo 129 hektar.
Betek 1784 e voe Kêr Gozh Praha renet gant un ti-kêr dizalc’h, evel er c’harterioù all (Malá Strana, Hradčany hag ar Gêr Nevez). Er bloavezh-se e voe kenteuzet an holl gumunioù-se a-benn sevel ur gêr nemetken, hag e teujont da vezañ pastelloù-bro. Anvet eo ar c’harter-se ar Gêr Gozh a-benn e ziforc’hiñ diouzh ar Gêr Nevez (Nové Město), bet aozet gant an impalaer Charlez IV er XIVvet kantved. Dispartiet eo an div gêr gant ar straedoù da heul : Národní (broadel), Na Příkopě (War ar Foz) ha Revoluční (straed an dispac’h). Etre ar Gêr Gozh ha Malá Strana e red ar stêr Vltava. Er Gêr Gozh emañ ivez Josefov, bet ur ghetto, hag a voe meret e-pad pell gant ar yuzevien o-unan.

## Savouriezh dibar er Gêr Gozh

Pinvidik-tre eo ar c’harter a-fet savouriezh, hag er memes straed e c’haller gwelout savadurioù gwall zisheñvel an eil diouzh egile : iliz roman, tour gotek, ti doare Azginivelezh, palez barok pe c’hoazh tiez-bank Arz Nevez.
Da skouer:
* Plasenn ar Gêr Gozh (Staroměstské náměstí), gant an tour-ged, an horolaj steredoniel, iliz Itron Varia Týn, ar monumant da enoriñ Jan Hus (gant František Bílek), Palez Kinský
* Plasenn ar Republik (Náměstí Republiky), gant an Ti Boutin ha Tour ar Poultr
* Týn, kreizig-kreiz ar Gêr
* Klementinum
* Pontoù war ar stêr Vltava
* Ar stêr Vltava
* Horolaj steredoniel
* Chapel Betlehem
* Ti-kêr Praha
* An Ti a zañs
* Palez Clam-Gallas
* Kastell Troja

#### Praha hag ar Yuzevien

Josefov, ar ghetto kozh a lak da gaout soñj eus ar gêr yuzev bet emren e-pad pell, hag e barr he brud er XVII$^{vet}$ kantved. D’ar mare-se e oa war-dro 15 000 annezad ennañ, da lavaret eo 30 % eus poblañs kêrioù Praha ( Staré Město, Nové Město, Malá Strana ha Hradčany a voe kenteuzet e 1784). Etre 1597 ha 1609 e voe lakaet Maharal Praha, Juda Loew ben Bezalel e anv, da rabbin ar gumuniezh. Hiziv an deiz eo gwelet c’hoazh evel unan eus doktorien wellañ lezenn Moiz. Douaret eo bet e bered yuzev, ha kalz tud a zeu da birc’hirinañ eno. War zigarez “kenlabourat” gant armeoù Friedrich II Prusia e voe skarzhet ar Yuzevien eus Praha e 1745. Aotreet e voent da zistreiñ e 1748, pa voe echu Brezel Hêrezh Aostria. Dorioù ar ghetto a voe distrujet e 1848. Enframmañ ar Yuzevien ar oa ar pal, met o gwirioù a-fet emrenerezh a golljont war un dro. War-bouez un nebeud savadurioù eo bet distrujet ar ghetto penn-da-benn e XIX$^{vet}$ kantved. D’ar mare-se e voe divizet gant an ti-kêr yac’husaat karter Josefov : ledanaat ar straedoù, degas gaz, staliañ kanoù-skarzh.
* Sinagogenn ar Gêr Nevez
* Bered yuzev Praha
* Talbenn ar Sinagogenn spagnol
* Monumant Franz Kafka

## Darempredoù etrebroadel

Praha en deus kevelerezhioù ofisiel kenkoulz hag anofisiel gant kêrioù bras all. Kêr Braha he deus ivez he dileurierezh hec'h-unan ouzh Unvaniezh Europa e Brusel. Graet eo vez Prague House anezhi.
Kevelerezhioù:
| ofisiel:  Alamagn : Berlin, 1996 Belgia : Rannvro Brusel-Kêrbenn, 2003 Stadoù-Unanet : Chicago, 1990  Alamagn : Frankfurt am Main, 1990  Alamagn : Hamburg, 1990 Japan : Kyoto e Japan, 1996 Rusia : Moskov, 2000  Alamagn : Nürnberg, 1990  Frañs : Pariz, 1997 Stadoù-Unanet : Phoenix en Arizona, 1991 Rusia : Sant Petersbourg, 1992 Taiwan : Taipei, 2001 | anofisiel: Rouantelezh-Unanet : Birmingham  Slovakia : Bratislava  Hungaria : Budapest  Kolombia : Cali Danmark : Kopenhagen Finland : Helsinki Israel : Jeruzalem Portugal : Lisbon  Latvia : Riga  Izelvroioù : Rotterdam  Aostria : Vienna  Lituania : Vilnius |

## Daveoù

* ↑ www.praha-mesto.cz. Partner cities. Kavet : 20-04-2007.
* ↑ www.prazsky-dum.cz. Prague House. Kavet : 20-04-2007.