OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Republik Genova

Republik Genova ( Repubblica di Genova en italianeg, Repubrica de Zena en ligureg, Respublica Genuensis en latin), anvet en ofisiel, ha betek 1528, Compagna Communis Ianuensis hag adal 1580 Serenissima Repubblica di Genova - brudet evel La Superba, La Dominante, La Dominante dei mari, La Repubblica dei magnifici - a oa ar stad krouet e kêr Genova, hag a rene e Liguria ha douaroù stag outi adal 1096 - pa en em zistagas a-nebeudoù diouzh an Impalaeriezh santel roman german - betek 1815 - ma voe savet, da vare an Dispac'h gall, ar Republik Ligur.
Klasket e voe adsevel ar Republik Ligur, goude diskar Napoleon, e 1815, met e Kendalc'h Vienna e voe roet douaroù Republik Genova da Rouantelezh Sardigna.
Genova a voe trec'h war republik Pisa en emgann ar Meloria e 1284 evit ar vestroni war Mor Tirrenia ha kevezerez Venezia e voe evit mestroniañ kenwerzh ar mor Kreizdouar.

## Istor
### Eus "Compagna Communis" d'an dogeed

Genova a groas da vout emren diouzh an Impalaeriezh santel roman german war-dro 1096, evel libero comune, ha perzh a gemeras er groaziadeg kentañ (ma rae gant ar groaz ruz war he skoed). Da gentañ e oa anvet Compagna Communis, ha ne deuas an anv "repubblica" , en un doare ofisiel, nemet e 1528 implijet gant an amiral Andrea Doria.

## Impalaeriezh Genova

* Emastenn Genova er Mor Kreizdouar, her vez Codex Latinus Parisinus (1395)
* Kreñvlec'h e Soldaia, e Krimea
# Republik Italia

    "Republik Italia" a zegas amañ, d'ur pennad diwar-benn ar republik savet en hanternoz Italia, da vare Napoleon Bonaparte. Evit stad Italia bremañ, sellit ouzh Italia. Evit sterioù all ar ger, sellit Italia (disheñvelout).
Republik Italia (Repubblica Italiana en italianeg) a oa ur stad krouet e hanternoz ledenez Italia e 1802 hag a badas betek ar 17 a viz Meurzh 1805. Savet e oa diwar douaroù ar Republik Cizalpin e hanternoz ledenez Italia.
Ur stad suj da Vro-C'hall e oa, stag ouzh ar C'hentañ Republik C'hall da gentañ hag ouzh an Impalaeriezh C'hall Kentañ goude, dindan renerezh Napoleone Buonaparte.

## Orin

D'ar 26 a viz Genver 1802 e voe kemmet bonreizh ar Republik Cizalpin gant he c'hannaded evit ma c'hallfe Napoleon Bonaparte dont da vezañ prezidant ar Republik. Gant stumm nevez ar vonreizh e voe roet un anv nevez d'ar vro ivez, a oa enni douaroù ar republik kent, da lavaret eo Lombardia ha Romagna. Milano e oa ar gêr-benn.

## Banniel

Miret e voe tri liv ar banniel a oa en implij gant ar Republik Cizalpin, hogen kemmet e voe ar stumm anezhañ : ur garrezenn wer a oa e-kreiz ur romb gwenn a oa e-unan en ur garrezenn ruz.
Ar stumm-se a gaver c’hoazh hiziv an deiz, evit banniel prezidant ar republik en Italia.

## Dibenn

Pa zeuas Napoleon Bonaparte da vezañ Impalaer Bro-C'hall, e 1805, e teuas Republik Italia da vezañ Rouantelezh Italia, gant Napoleon e-unan da roue hag e lezvab Eugène de Beauharnais da vesroue.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Republik Karelia

Republik Karelia (rusianeg: Респу́блика Каре́лия, Respoublika Kareliya; karelianeg: Karjalan Tazavalda; finneg: Karjalan tasavalta; vepseg: Karjalan Tazovaldkund) a zo ur sujed kevreadel eus Rusia (ur republik), en Europa an Norzh hag e gwalarn Rusia. Petroskoi eo he c'hêr-benn. Poblañs: 643 548 a dud (2010). Un darn eo eus Karelia istorel.

## Istor

Gwelet:
* RSS Finnek-Kareliek
* RSSE Karelia

## Gwelet ivez

* Karelia

## Levrlennadur

* KOSTIOU Jeremi, Ar Vepsläižed, ur vroad dianavezet [lodenn 1/2], e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Gouere-Eost 2020, niv. 678-679, pp. 28-2 (lodenn 1/2), miz Gwengolo 2020, niv. 680, pp. 22-23 (lodenn 2/2).
# Republik Firenze

Republik Firenze (Repubblica fiorentina en italianeg) zo ur marevezh eus istor kêr Firenze en Italia, pa oa renet gant ur Republik. Echuiñ a reas pa voe anvet Alessandro de' Medici da zug .

## Istor
### Kumun Firenze

E 1115 e teuas kêr da vout ur gumun, goude marv ar varkizez Matilda Toskana. E 1434 e teuas da vout un aotrouniezh etre daouarn Cosimo il Vecchio hag an tiegezh Medici, met chom a reas en o sav ensavadurioù ar gumun.

### Republik Savonarola (1494)

E 1494 e krogas an eil marevezh republikan e Firenze pa voe un emsavadeg e kêr, ha kaset kuit Pietro de' Medici, tamallet dezhañ bezañ pleget da c'hoantoù ar roue gall Charlez VIII a oa o treuziñ ar vro da aloubiñ rouantelezh Naplez hag a felle dezhañ distagañ Pisa, Sarzana ha Livorno diouzh dugelezh Firenze. Levezonet e oa ar republik nevez gant ur manac'h dominikan, Girolamo Savonarola (1452-1498) a veze o prezeg hag a rae berzh bras e Firenze abaoe marv Lorenzo de' Medici en 1492.
Padout a reas ar republik betek 1512, pa zistroas Lorenzo II de' Medici, mab da Pietro de' Medici (1554 – 1604) ha niz da Lorenzo de' Medici, gant skoazell ar pab Jul II a oa e penn ar C'hevre Santel: Raimond de Cardona, e penn un arme spagnol, a aloubas ar Mugello hag a reas freuz a reuz gwashañ ma c'hallas e Prato ha Campi Bisenzio. Ma rankas tud Firenze plegañ da zistro ar Medici.

### Republik 1527-1532

D'ar 16 a viz Mae 1527 e krogas an trede gouarnamant republikan, goude ar pennad bec'h bras a oa bet etre ar pab Klemañs VII hag an impalaer santel Karl V, ken ec'h eas ar soudarded alaman da lakaat Roma en arigrap e 1527.
Neuze e kredas pobl Firenze e oa erru ar poent da gas an tiegezh Medici kuit eus ar vro, ha da adsevel ar Republik. Sevel a reas ar gouarnamant nevez a-du gant ar C'hallaoued en o brezel a-enep Kevre Cognac. Siwazh da dud Firenze e voe trec'het an armeoù gall e Seziz Naplez (1528) hag en emgann Landriano en 1529, ma rankas ar roue gall Frañsez Iañ sinañ peoc'h Cambrai gant an impalaer.
Pan eas ar pab ha Republik Venezia da sinañ ar peoc'h ivez gant an impalaer en em gavas Firenze gwall hec'h-unan. Ha setu Karl V, evit plijout d'ar pab Medici, da c'hourc'hemenn d'e arme da gemer Firenze, da adlakaat ur Medici e penn, unan eus kerentiezh ar pab eta.
E diskar-amzer 1529 e krogas seziz Firenze. Difennet e voe kêr gant ar c'h-condottiero Francesco Ferrucci ha Michelangelo Buonarroti,
E 1532 e voe krouet Dugelezh Firenze.
# Republik Juliana

Ar Republik Juliana (República Juliana e portugaleg) a oa ur Stad dizalc'h disklêriet en Impalaeriezh Brazil e Stad Santa Catarina d'ar 24 a viz Gouhere 1839, hag a badas betek ar 15 a viz Du 1839. Embannet e voe ar Republik evit reiñ harp da emsavidi Brezel ar Farrapos (Revolução Farroupilha) a c'hoarveze er Stad amezek Rio Grande do Sul, ma oa bet embannet ar Republik Riograndense.
Embannet e voe ar República Juliana gant Davi Canabarro ha Giuseppe Garibaldi, ha kengevredet e voe gant ar Republik Riograndense. Giuseppe Garibaldi a voe lakaet e penn arme an emsavidi ha klask a reas aloubiñ Santa Catarina. Kemer a reas porzh Laguna, met n'hallas ket o arme kemer kêr-benn ar Stad, Ilha de Nossa Senhora do Desterro (Florianópolis hiriv), a oa a-du gant an impalaer.
Distrujet e voe o morlu gant Morlu Brazil er Stêr Massiambu, er c'hreisteiz da Enez Santa Catarina pa oant o vont da arsailhañ Nossa Senhora do Desterro just a-walc'h. E-feson eo se zo kaoz ma ne badas nemet pevar miz ar Republik Juliana. E miz Du e voe kemeret Laguna, o c'hêr-benn diwezhañ, gant an arme impalaerel hag echuet istor ar republik-se. En uheldirioù avat, ne blegas kêr Lages nemet e deroù 1840.
E-kerzh an darvoudoù-se eo e reas Garibaldi anaoudegezh gant e zanvez-pried Ana Maria de Jesus Ribeiro anavezetoc'h evel Anita Garibaldi .
E 1845 e voe degemeret e Stad Santa Catarina, e peoc'h da neuze, an impalaer Pedro II hag e bried an impalaerez Teresa Cristina.

## Levrlennadur

* (pt) SANT'ANA, Elma, Garibaldi e as Repúblicas do Sul

## Pennadoù kar

* Republik Riograndense
* Brezel ar Farrapos
* Giuseppe Garibaldi
* Anita Garibaldi
# Republik Katalan

Ar Republik Katalan (República Catalana e katalaneg, anvet ivez Estat Català "Stad Katalonia"), zo ur renad politikel savet pemp gwech e Katalonia : er XVII$^{vet}$ kantved gant Pau Claris, en XIX$^{vet}$ kantved gant Baldomer Lostau i Prats, e 1931 gant Francesc Macià, e 1934 gant Lluís Companys ha d'ar 27 a viz Here 2017 gant Carles Puigdemont.

## Braços Generals Pau Claris

D'ar 17 a viz Genver 1641 e voe embannet ar Republik Katalan gant Pau Claris (1586-1641). Aloubet e voe Katalonia neuze gant roue Spagn, Felipe IV. D'an 23 e c'houlennas Pau Claris skoazell digant roue Bro-C'hall, Loeiz XIII, a anavezas anezhañ evel « kont Barcelona », un titl hag a voe legadet goude d'e bennhêr Loeiz XIV betek 1652. Ha setu lakaet priñselezh Katalonia dindan ar rouantelezh c'hall. D'ar 26 a viz Genver 1641 e voe Emgann Montjuïc, ma voe trec'het arme Spagn. Mervel a eure Pau Claris miz goude.
Gant Feur-emglev Westfalen 1648 e kollas Spagn un darn vras eus he douaroù e kreiz Europa, ha ne voe ket diskoulmet kudenn ar broioù katalan en hanternoz d'ar Pireneoù. E 1659, dre Feur-emglev ar Pireneoù, e laoskas Felipe IV kontelezh Rousilhon da vont gant Bro-C'hall, hag ivez hanternoz Cerdanya, daoust d'ar bonreizhoù katalan.

## Embann 1873

D'an 18 a viz Mae 1869 e voe sinet Kengrad kevreadel Tortosa gant kengorioù republikan Aragón, Katalonia, València ha Balearez.

## Embann Here 1934 gant Lluís Companys

D'ar 6 a viz Here 1934, da vare Dispac'h Asturiez, e voe embannet savidigezh ar Stad katalan gant Lluís Companys. Harzet e voe Companys, hag ehanet emrenerezh ar Generalitat.
Echu Brezel Spagn, e 1939, tec'het ar gouarnamant katalan d'an harlu.

## Embann 1931

Hervez emglev Donostia, d'ar 17 a viz Eost 1930 e oa ar strolladoù republikan spagnol da gemmañ ar renad goude trec'hiñ en dilennadeg da vezañ, hag emren e oa Katalonia da vezañ e framm ar Republik spagnol.
# Republik Haiti

    Gant ar ger Haiti e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Haiti (disheñvelout).
Ur stad e kornôg enez Hispaniola er C'harib eo Republik Haiti (Repiblik d'Ayiti e kreoleg, République d'Haïti e galleg, div yezh ofisiel ar vro). Pòtoprens (Port-au-Prince) eo he c'hêr-benn.
Ar bobl taino a oa o vevañ en enezenn pa erruas Kristol Goulm e 1492. Un drevadenn spagnol a zeuas da vezañ, ha gall diwezatoc'h. Krouet e voe Republik Haiti e 1804 goude trec'h sklaved ha tud a liv dieub war lu Napoleone Buonaparte e emgann Vertières e 1803. Paour ha feuls e vezas ar vro a-hed an XIX$^{vet}$ kantved ha XX$^{vet}$ kantved, e dalc'h ar re Duvalier ha Jean-Bertrand Aristide da skouer. Goude ar c'hrenndouar e 2010 e klask ar vro gwrizienniñ an demokratelezh.
Ezel ar Broadoù Unanet, Aozadur Stadoù Amerika, Kevredigezh Stadoù ar C'harib, Aozadur Etrebroadel ar Frankofoniezh, ar Font Moneizel Etrebroadel, Aozadur Bedel ar C'henwerzh ha Kumuniezh Amerika Latin ha Stadoù ar C'harib eo.

## Douaroniezh

War unan eus peder enezenn a ya d'ober an Antilhez Brasañ emañ Haiti, er Mor Karib. Ar vro zo 27 750 km2 enni, da lavaret eo an teir eizhvedenn eus enez Hispaniola, ar Republik Dominikan emañ el lodenn reter. E kôrnog Haiti emañ Kuba ha Jamaika, en norzh emañ ar Bahamas hag Inizi Turks ha Caicos.

## Istor

Enez Hispaniola (tainoeg: Quisqueya) a oa un drevadenn eus Impalaeriezh trevadennel Spagn, ha goude un drevadenn c'hall pinvidik abalamour da greantelezh ar sukr hag an indigo. Kalz sklaved a oa bet digaset eus Afrika. E-pad Dispac'h Haiti, trech e voe Jean-Jacques Dessalines e Emgann Vertières e 1803. Disklêriet e voe dizalc'hidigezh ar vro d'ar 1añ a viz Genver 1804. Gouzalc'het e voe ar vro gant Stadoù-Unanet Amerika eus 1915 betek 1934.

## Politikerezh adalek 1954

Ar Duvalier tad ha mab (François Duvalier ha Jean-Claude Duvalier) a stalias un diktatouriezh etre 1954 ha 1986. Goude-se e voe prezidant Jean-Bertrand Aristide ha René Préval.
Michel Martelly a voe prezidant etre 2011 ha 2016. Jovenel Moïse emañ e penn ar stad etre 2016 ha 2021 pa eo drouklazhet.

## Gwelet ivez

* Toussaint Louverture
* Dispac'h Haiti
* Dany Laferrière
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Antigua ha Barbuda • Bahamas • Barbados • Belize • Costa Rica • Dominica • Republik Dominikan • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Kuba • Mec'hiko • Nicaragua • Panamá • Saint Kitts ha Nevis • Santez Lusia • Sant-Visant hag ar Grenadinez • El Salvador • Stadoù-Unanet Amerika • Trinidad ha Tobago
Tiriadoù dalc'het Danmark : Greunland  Frañs : Clipperton • Gwadeloup • Martinik • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Sant-Pêr-ha-Mikelon  Izelvroioù : Aruba • Bonaire • Curaçao • Saba • Sint Eustatius • Sint Maarten Rouantelezh-Unanet : Anguilla • Bermuda • Inizi Gwerc'h Breizh-Veur • Inizi Cayman • Montserrat • Turks ha Caicos
# Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)

Republik Kevreadel Alamagn (Bundesrepublik Deutschland berraet e RKA, BRD) eo an anv ofisiel a oa etre 1949 ha 1990 gant al lodenn eus Alamagn a oa bet savet gant an teir rann a oa e dalc’h ar Stadoù-Unanet, ar Rouantelezh-Unanet hag ar Frañs. Ar rann diwezhañ, a oa e dalc'h an Unaniezh Soviedel, a yeas d'ober Republik Demokratel Alamagn (RDA/DDR). Er yezh pemdez e veze graet dre vras gant Alamagn ar C'hornaoueg/C'hornôg (Westdeutschland en alamaneg) evit ober anv anezhi. D’an 3 a viz Here 1990 e voe adunanet ar vro, war ziazez ar Republik Kevreadel. Bonn e oa ar gêr-benn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Republik Kiprenez

Republik Kiprenez (Κυπριακή Δημοκρατία e gresianeg ha Kıbrıs Cumhuriyeti e turkeg) eo ar stad dezhi ar riegezh, hervez ar gwir etrebroadel, war Kiprenez (gresianeg Κύπρος ; turkeg Kıbrıs) hag a zo un enezenn e reter ar Mor Kreizdouar, 75 km er-maez da aod su Turkia. 850 000 a dud bennak a zo o chom enni, Gresianed evit ar braz anezho (78 %), ar re all a zo Turked, en o zouez 100 000 degaset betek enno gant gouarnamant Turkia.
Ur Stad dizalc'h eo abaoe 1960. Met abaoe 1974 emañ lodenn viz an enez e dalc'h arme Turkia. Rannet eo eta an enez e div lodenn gant ul linenn (al linenn c'hlas) hag a dremen ivez dre ar gêr-benn. Er rann-se ez eus bet savet gant gouarnamant Ankara ur Republik Turk Kiprenez an Norzh ha n'eo anzavet gant bro all ebet estreget Turkia. An darn vrasañ eus annezidi ar rann-se a zo Turked, a-orin eus an enez pe bet degaset eus an douar bras gant gouarnamant Ankara. N'eus nemet Republik Kiprenez a zo degemeret gant ar gumuniezh etrebroadel ha kement-se evit an enez a-bezh. En Unaniezh Europa emañ ivez abaoe ar c'hentañ a viz Mae 2004. An darn vrasañ eus an dud eus al lodenn kontrollet gant ar gouarnamant a zo gresianegerien anezho.
E kreisteiz an enez ez eus daou vonn dalc'het gant arme ar Rouantelezh-Unanet (Akrotiri ha Dhekelia). Lezennoù Kiprenez ne dalvezont ket en div lodenn-se.
Afghanistan • Arabia Saoudat • Armenia$^2$ • Azerbaidjan$^1$ • Bahrein • Bangladesh • Bhoutan • Brunei • Egipt$^3$ • Emirelezhioù Arab Unanet • Filipinez • India • Indonezia$^5$ • Iran • Iraq • Israel • Japan • Jordania • Jorjia$^1$ • Kambodja • Kazac'hstan$^1$ • Kiprenez$^2$ • Kirgizstan • Korea an Norzh • Korea ar Su • Koweit • Laos • Liban • Malaysia • Maldivez • Mongolia • Myanmar • Nepal • Oman • Ouzbekistan • Pakistan • Qatar • Rusia$^1$ • Republik Pobl Sina • Republik Sina (Taiwan) • Singapour • Siria • Sri Lanka • Tadjikistan • Thailand • Timor ar Reter$^4$ • Turkia$^1$ • Turkmenistan • Viêt Nam • Yemen
Stadoù ha n'int ket anavezet: Nagorno-Karabac'h$^2$
Tiriadoù gant ur statud ispisial: Hong Kong • Makao • Palestina
# Pierre de Coubertin

Pierre de Coubertin, dindan an anv-mañ eo anavezet Pierre de Frédy, baron Coubertin, bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1863 e Pariz (Bro-C'hall), marvet d'an 2 a viz Gwenholon 1937 e Genève (Suis).
Istorour ha pedagogour gall. Gantañ e voe adsavet ar C'hoarioù olimpek.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pierre de Ronsard

Pierre de Ronsard, ganet e miz Gwengolo 1524 e Maner La Possonière e Couture-sur-Loir, e Bro-C'hall (hiziv e departamant Loir-et-Cher), ha marvet e-pad an noz etre ar 27 hag an 28 a viz Kerzu 1585, a oa ur skrivagnour ha barzh gall.

## Oberennoù

* Odes (1550-1552)
* Les Amours de Cassandre (1552) gant ar varzhoneg « Mignonne, allons voir si la rose »
* Le Bocage royal (1554)
* Les Amours de Marie (1555)
* Les Hymnes (1555-1556)
* Poèmes (1560-1573)
* Discours sur les misères de ce temps (1562)
* La Franciade ha ne voe ket echuet (1572)
* Sonnets pour Hélène (1578), gant ar sonedenn «Quand vous serez bien vieille... »
# Pierre de l'Isle

Pierre Iañ de l'Isle, pe de Belle-Isle, a voe eskob Treger eus 1323 da 1327$^,$.
Arc'hdiagon Landreger e oa pa voe anvet da eskob Treger, d'ar 16 a viz Gwengolo 1323, war-lerc'h Jean Rigaud.
E-kerzh e eskobelezh e oa bet diazezet Skolaj Landreger e Pariz gant Guillaume de Coëtohan, kiniad Landreger ha chaloni Pariz.
Yves II de Boisboissel a zeuas war-lerc'h Pierre de l'Isle war gador eskob Treger.

### Notennoù

* ↑ Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
* ↑ Ar familh a oa genidik eus Mousteruz. Belle-Isle eo Benac'h. Aotrounez e oant ivez e Mezaubran, er Vinic'hi (Landreger)
# Pierre de Châlons

Pierre de Châlons, ganet d’an 31 a viz Mae 1641 e Saint-Nizier, a zo bremañ ur c’harter eus kêr Lyon, e Bro-C'hall, ha marvet e 1718, a oa ur beleg gall hag ur geriadurour brezhonek.
Mab da varc’hadourien e oa Pierre Châlons hag ouzhpennañ a reas ur rannig noblañs d’e anv pa zeuas da Vreizh. Vikel vras eskob Gwened e voe ha chaloni goude-se, a-raok mont da berson e Sarzhav, en eskopti Gwened. Eno e savas daou c’heriadur, an eil brezhoneg-galleg hag egile galleg-brezhoneg, gant skoazell beleien eus an eskopti, evel Claude Cillart de Kerampoul.
Diembann eo chomet e c’heriadur galleg-brezhoneg, met goude e varv e voe embannet e c’heriadur brezhoneg- galleg, e 1723. Ar c’hentañ geriadur gwenedeg eo, pa voe embannet an eil, gant Cillart de Kerampoul e 1744.

## Oberennoù

* 1723 - Dictionnaire breton-français du diocèse de Vannes… par feu M. de Châlons, recteur de la paroisse de Sarzeau revu et corrigé depuis la mort de l’auteur, ti-moullañ J. de Heuqueville, Gwened, 1723
* 1895 - Dictionnaire breton-français du dialecte de Vannes de Pierre de Châlons, embannet ha kinniget gant Joseph Loth, ti-moullañ Oberthur, Roazhon.
* 1996 - Le premier dictionnaire vannetais, Volume 1 : Pierre de Châlons, 1723, adembannet gant Gwennole ar Menn, gant notennoù, Skol.

## Liamm diavaez

* Geriadur Pierre de Châlons – embannadur Loth e lec’hienn Skol-veur Roazhon 2.
# Pierre et Jean

Pierre et Jean zo ur romant gallek gant Maupassant, savet e 1887 hag embannet e Genver 1888.
En ur rakskrid titlet « Le roman » e tispleg ar skrivagner e sell war ar skrivañ romantoù.

## Ar romant

C'hoarvezout a ra e kêr Le Havre ma vev ar Rolanded.

## Liammoù diavaez

* (fr) Pierre et Jean da selaou
* (en) Pierre and Jean
# Pierre Étaix

Pierre Étaix, ganet d'an 23 a viz Du 1928 e Roanne (Loire) hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Here 2016 e Pariz, a oa ur filmaozour, aktour, furlukin, treser, saver skritelloù hag un dramaour gall.

## Buhez

Filmaozour, saver senario, furlukin, tresour, skritellour, strobineller, filmour, soner, fentigellour, Pierre Étaix a oa un aozour gant donezonoù war veur a dachenn ha savet en devoa e hent micherel tro-dro d'ar fent hag arzoù ar sirk. Graet e vez anezhañ ar mestr war ar slapstick er Frañs, evel Jerry Lewis er Stadoù-Unanet dre e vestroni war ar son hag ar fent en e filmoù.
Aet eo da Anaon d'an oad a seizh vloaz ha pevar-ugent, hag eñ diskaret gant ur poread perverzel.
# Pierre de Fermat

Pierre de Fermat, ganet er bloavezhioù 1600 e Beaumont-de-Lomagne, e-kichen Montauban ha marvet d'an 12 a viz Genver 1665 e Castras, a zo ur matematikour ha gwiraour gall, lesanvet « le prince des amateurs » ("Priñs an amatourien"). Ampart e oa ivez war ar gresianeg ha dedennet gant ar fizik.

## Teorem bihan Fermat

Ma'z eo p un niver kentael hag a un niver anterin naturel, ha ma n'eo ket a rannapl dre p, neuze $^{a^{p-1}\equiv 1{\pmod {p}}}$

## Teorem bras Fermat

N'eus ket a niveroù anterin pozitivel strizh $x\,\!$, $y\,\!$, $z\,\!$ o gwiriekaat ar gevatalenn $x^{n}+y^{n}=z^{n}\,\!$pa z'eo $n$ un niver anterin ha $n>2\,\!$.

## Daveoù

* ↑ An devezh resis n'eo ket anavezet
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pierre de Lesconvel

Pierre de Lesconvel (war-dro 1650-1722) zo un istorour breizhat ha skrivagner gallek. Ganet e oa e maner Leskonvel e Plouzane, e Leon.

## Oberennoù

* Les Avantures de Jules César et de Murcie dans les Gaules, ou le Modèle de l'amour parfait. - 1695
* Abrégé de l'histoire de Bretagne de M. d'Argentré. - 1695
* Intrigues amoureuses de François premier, ou Histoire tragique de Mme la Comtesse de Château-Briand. - 1695
* La Comtesse de Chateaubriant: Ou Les Effets de La Jalousie - 1695
* Anne de Montmorency, connétable de France, nouvelle historique. - 1697
* Le Prince de Longueville et Anne de Bretagne, nouvelles historiques. - 1697
* Observations critiques sur l'histoire de France écrite par Mézerai. - 1700
* Voyage du prince de Montberaud dans l'Île de Naudely . - 1703 . Awenet gant Télémaque, gant Fénelon. Bro-C’hall eo an enezenn.
* Nouvelle relation du voyage du prince de Montberaud dans l'isle de Naudely : Où sont rapportées toutes les maximes qui forment l'harmonie d'un parfait gouvernement. - 1706
* Anecdotes secrètes des règnes de charles VIII et de louis XII, avec des notes historiques. - 1741
# Pierrefitte-en-Auge

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Pierrefitte-en-Auge |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Pierrefitte-en-Auge en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Blangy Pont-l'Évêque Intercom |
| Kanton | Pont-l'Évêque |
| Kod INSEE | 14500 |
| Kod post | 14130 |
| Maer | François Hébert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,48 km² |
| Led | 49° 15' 33" Norzh |
| Hed | 00° 12' 10" Reter |
| Uhelder kreiz | 119 m |
| Uhelder bihanañ | 11 m |
| Uhelder brasañ | 136 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 152 (2009) |
| Stankter | 28 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pierrefitte-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Pierrefitte, XIX$^{vet}$ kantved.
* Maner Cour du Bosc.
* Tiez mod Auge.
* Iliz katolik Sant Denez, 1643-1645.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Pierrefitte-en-Cinglais

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Pierrefitte-en-Cinglais |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Pierrefitte-en-Cinglais en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Falaise |
| Kanton | Falaise-Norzh |
| Kod INSEE | 14501 |
| Kod post | 14690 |
| Maer | Jean Lietta (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 10,72 km² |
| Led | 48° 54' 14" Norzh |
| Hed | 00° 23' 12" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 245 m |
| Uhelder bihanañ | 43 m |
| Uhelder brasañ | 300 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 250 (2008) |
| Stankter | 23 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Pierrefitte-en-Cinglais a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas pemp den nann-soudard abalamour d'ar brezel e mizioù Gouere hag Eost e-pad Emgann Normandi, tri anezhe a voe lazhet gant an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, bet adsavet e 1759.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Orne emañ Pierrefitte-en-Cinglais.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1995 | → bremañ | Jean Lietta | digostezenn | Labourer-douar |
| 1977 | 1995 | Bernard Launay | digostezenn | |
| ? | 1977 | Émile Bohère | digostezenn | |
| ? | 1956-1958 | Lucien Renault | digostezenn | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
# Sierra de Fuentes

Sierra de Fuentes zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres.
# Sierro

Sierro a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Siete Iglesias de Trabancos

Siete Iglesias de Trabancos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Sieteiglesias de Tormes

Sieteiglesias de Tormes zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.
# Sierra de Gredos

Ar Sierra de Gredos zo un aradennad menezioù e-kreiz Spagn, hag ul lod eus an Aradennad-kreiz (ar Sistema Central), entre proviñs Ávila, ha proviñsoù Cáceres, Madrid ha Salamanca.
Ar gern uhelañ eus ar sierra eo ar Pico Almanzor, gant 2592 m a uhelder.