OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José Hierro

José Hierro :
| José Hierro en San Sebastián de los Reyes ||
| Anv ofisiel | José Hierro Real |
| Obererezh | barzhonegoù |
| Ganedigezh | 3 a viz Ebrel 1922 e Madrid , Spagn |
| Marv | 21 a viz Kerzu 2002 e Madrid, Spagn |
| Yezh skrivañ | spagnoleg |
| Enorioù | Priz Miguel de Cervantes e 1998, Premio Adonáis e 1947, Premio Nacional de Poesía (1953 ha 1999), Premio de la Crítica (1958 ha 1965), Premio de la Fundación Juan March (1959), Premio Príncipe de Asturias de las Letras e 1981, Premio Fundación Pablo Iglesias e 1986, Premio Nacional de las Letras Españolas en 1990, Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana e 1995, Premio de la Crítica e 1998. |
| kemmañ |
José Hierro Real (Madrid, 3 a viz Ebrel 1922- en hevelep lec'h, 21 a viz Kerzu 2002) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhonegoù.

## Barzhonegoù

* Alegría (1947)
* Tierra sin nosotros (1947)
* Con las piedras, con el viento (1950)
* Quinta del 42 (1952)
* Estatuas yacentes (1955)
* Cuanto sé de mí (1957)
* Poesía del momento (1957)
* Libro de las alucinaciones (1964)
* Agenda (1991)
* Prehistoria literaria (1991)
* Cuaderno de Nueva York (1998)
* Guardados en la sombra (2002)

## Levrlennadur

* Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976, pajenn 457
# José Iañ

José Iañ zo anv daou roue
* José Iañ Portugal (1714-1777), roue Portugal;
* José Iañ Spagn pe Giuseppe Buonaparte (1768-1844), roue Naplez ha roue Spagn, breur da Napoleone Buonaparte.

## Pennadoù kar

* José
* Jozeb
* Joseph
* Jozef
# José Eduardo dos Santos

José Eduardo dos Santos (28 Eost 1942 e Luanda - 8 Gouere 2022 e Barcelona) zo ur politikour angolat, prezidant ar vro etre 1979 ha 2017.
A-orin eus São Tomé ha Príncipe e oa e dud. Emezelañ a reas er strollad politikel MPLA (Movimento Popular de Libertação de Angola - Luskad Poblek evit Dieubidigezh Angola) pa oa studier c'hoazh. En abeg da waskadeg ar gouarnamant trevadennel e kavas gwell mont en harlu da Gongo-Brazzaville e 1961. Eno e kenlabouras gant an MPLA hag e teuas da vezañ un ezel ofisiel eus ar strollad. Kenderc'hel a reas gant e studioù e Bakou (Azerbaidjan), en URSS. Distreiñ da Angola a reas e 1970.
Goude dizalc'hiezh Angola e miz Du 1975 e voe kemeret ar galloud gant an MPLA met ur brezel diabarzh a darzhas etre tud an MPLA ha tud ar strolladoù all (UNITA ha FNLA). José Eduardo dos Santos a voe dilennet da brezidant Angola e miz Gwengolo 1979 goude marv Agostinho Neto, prezidant kentañ ar vro. E miz Gwengolo 1992 e voe aozet dilennadegoù met na José Eduardo dos Santos nag e gevezer, Jonas Savimbi eus an UNITA, na zeuas a-benn da zastum 50% eus ar votoù evel ma oa dleet evit bezañ dilennet. Ne voe ket tu da aozañ un eil tro en dilennadegoù hag ar brezel diabarzh a darzhas adarre pa chome dos Santos en e garg a brezidant.
# José Iañ Portugal

José Iañ Portugal (1714-1777) a oa roue Portugal adalek 1750 betek e varv e 1777.
Mab e oa d'ar roue João V ha d'e bried Maria Anna Aostria (1683–1754).
Modernaat e vro a reas gant e Vinistr kentañ Sébastien José de Carvalho et Melo, markiz Pombal anvet en 1756.

## Eured ha bugale

Dimezet e oa da Mariana Victoria Spagn.
Pevar bugel o doe:
* Maria Iañ Portugal (1734-1816), Rouanez Portugal.
* Maria Ana Portugal (1736-1813).
* Dorotea Francisca de Portugal (1739-1771).
* María Benedicta de Portugal (1746-1829), a zimezas en 1777 d'he c'henderv José, Priñs Brazil (1761-1788).
# José Luis Rodríguez Zapatero

José Luis Rodríguez Zapatero eo prezidant gouarnamant Spagn.
E Valladolid eo bet ganet d'ar 4 a viz Eost 1960.
Ur c'habiten republikan e oa e dad-kozh. Fuzuilhet e oa bet e miz Eost 1936 gant soudarded Franco e-pad ar brezel diabarzh.
A-gleiz da vat e oa e familh ha José Luis Rodríguez Zapatero da vont gant ar gomunourien da gentañ a-benn enebiñ da vat ouzh reizhiad Francisco Franco. E 1976 ez eas gant e dad da emvod ofisiel ar Strollad Sokialour Micherourel Spagn (PSOE).
Pa oa studier war ar gwir e oa bamet gant reizhadennoù al labour-douar bet kaset gant Mao Tse Tung.
Goude an dilennadegoù d'an 22 a viz Mezheven 1986 eo aet da gannad war anv ar SSMS.
D'an 23 a viz Gouere 2000 eo dilennet e penn ar strollad.
D'ar 25 a viz Mae 2003 eo bet trec'h e strollad en dilennadegoù rannvroel ha tiez-kêr, ar wezh kentañ abaoe 10 vloaz. E miz Du 2003 ez eas ar SSMS da benn Katalonia.
Trec'h e voe war an tu-dehou d'ar 14 a viz Meurzh 2004 goude gwalldaolioù Madrid d'an 11 a viz Meurzh 2004.
Abaoe an trec'h-mañ ez eus bet divizet gant e c'houarnamant ober meur a droc'h diouzh oadvezh Aznar. Evit an traoù pennañ e c'heller menegiñ distro lu Spagn eus Iraq pe an eurediñ diouzh lezenn etre an dud heñvelreizhat.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# José Inácio de Abreu e Lima

José Inácio de Abreu e Lima, ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1794 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Meurzh 1869, a oa un ofiser milourel, politikour, kazetenner ha skrivagner brazilian. Ganet e oa en Brazil, met kemeret en doa perzh kalz e Brezelioù dieubidigezh Amerika spagnol. Dre-se eo anavezetoc'h evel ar Jeneral Abreu y Lima, unan eus jeneraled Simón Bolívar, unan eus pennoù bras dieubidigezh Amerika hispanek.
# Hadrian

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Hadrian, Imperator Caesar Traianus Hadrianus Augustus e latin, Ἁδριανός Adrianos en henc'hresianeg, ganet d'ar 24 a viz Genver 76 en Italica e-kichen Sevilla (Spagn) ha marvet d'an 10 a viz Gouere 138 e Baiæ, zo un impalaer roman eus tiegezh an Antonined. Anvet e voe e 117 goude marv Trajan ha ren a reas betek e varv. Barzh ha prederour e oa, troet gant ar peoc'h ha neket gant ar brezel ; klask a reas aozañ an impalaeriezh d'he difenn gwelloc'h.
En e amzer e voe savet Moger Hadrian e hanternoz Enez Vreizh. Un toullad bloavezhioù diwezhatoc'h e voe savet Moger Antoninus, pelloc'hik en hanternoz.
# Hadrianus Junius

Hadrianus Junius, pe Adriaen de Jonghe (1511-1575) zo ur mezeg ha barzh izelvroat, ganet e Hoorn d'ar 1añ a viz Gouhere 1511, marvet en Armuyden d'ar 16 a viz Mezheven 1675.

## E vuhez

Studiet en deus e Louvain ha Bologna, ha labouret evel medisin ha kelenner-ti gant tud uhel Bologna, Pariz ha Londrez. Distreiñ a eure d'an Izelvroioù spagnol, un ti a brenas e Haarlem en 1550. E 1556 e voe galvet gant roue Danmark, da vezañ kentañ medisin.
Junius en deus darempredet Johannes Sambucus, a zeuas da Izelvroioù ar c'hreisteiz en 1563-1564. Ha mar deo bet gorrekaet embannadur Nomenclator Junius gant labourioù Sambucus ec'h anavezer ul lizher diwar zorn Sambucus ma kan meuleudi da labour Junius. Distreiñ a reas da Haarlem e 1564. Mezeg e oa en Haarlem, ha mezeg personel Gwilherm an Tavedeg ha kelenn a rae e skol latin Haarlem.
Anvet e oa bet Junius da istorour ofisiel proviñs Holland gant Gwilherm Orange en 1565. Anaout a rae Andrea Alciato (André Alciat) abaoe e chomadenn e Bologna ; hag eñ an hini a aozas an emgav etre an oberour hag an embanner Christian Wechel e Pariz a-benn un embannadur nevez eus an Nomenclator. E 1573 e oa seziz war gêr, ha gallout a reas mont kuit. Met devet e voe e levraoueg. Neuze ez eas da Middelburg da chom. Mervel a reas en Armuyden d'ar 16 a viz Mezheven 1675.
Lavaret e vez eo eñ a savas mojenn Laurens Janszoon Coster, en dije ijinet ar moulañ a-raok Gutenberg.

## E oberenn

Savet en deus dornlevrioù yezh, evel an Adagia (1558), an Nomenclator liesyezhek (1567), hag ul labour istorel a-bouez diwar-benn proviñs Holland, Batavia, embannet e 1588, goude e varv.

## Oberennoù

* Nomenclator omnium rerum propria nomina variis linguis explicata indicans 1531-1552 ; doare latin : 1565, 1566, 1569, 1575, 1585 ; doare gallek : 1567, 1570 ha 1575; doare brezhonek: 1633.
* Adagia (1558)
* Emblemata (1565), embannet gant Christophe Plantin en Antwerpen.
* Batavia (1588)

## Levrlennadur

* Le Nomenclator latin-français-breton de Guillaume Quiquer de Roscoff (1633), adembannet gant Gwennole Le Menn, Skol 2000.

## Koun

Un delwenn a voe savet dezhañ gant ar mouler Joh. Enschedé en Haarlem en 1768. Ur straed zo en e anv e Hoorn abaoe 1956.
# Hadwig von Sachsen

Hadwig von Sachsen (etre 914 ha 920 - war-dro 959), a oa ur briñsez alaman en Xvet kantved. Merc'h e oa da roue Alamagn Herri Iañ (Frankia ar Reter) ha d'e eil pried Matilda Ringelheim, ur c'hoar d'an impalaer Otto Iañ, impalaer santel?

## Eured ha bugale

En 938 e timezas da Huon Veur (897-956), markiz Neustria ha dug ar Franked, ha bugale o doe :
* Beatris Capet, dimezet da Frederig Iañ Loren
* Huon Capet, Roue Bro-C'hall en 987
* Emma, dimezet en 960 da Richarzh Iañ, dug Normandi ;
* Otto ha Eudes-Henri, duged Bourgogn.
# Haelen

Haelen zo ur gêr e Limburg, e gevred an Izelvroioù, hag enni kêriadennoù Buggenum, Horn, ha Nunhem. Abaoe miz Genver 2007 emañ e kumun Leudal.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Hadiyeg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr ar yezhoù an Uheldiroù eo ar hadiyeg (hadiyya, (h)adiya, hadya pe adea) komzet gant 923.958 den evel yezh kentañ ha gant 150.889 den all evel eil yezh e Gurage, Kambaata ha Hadiyya en Etiopia (1998).
Tost-tre eo d'al libidoeg.
Div rannyezh ez eus:
* Lemoeg (leemo)
* Soroeg (soro)

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Hadsund

Hadsund (selaou ) zo ur gêr hag ur porzh e hanternoz Jutland, e Danmark. E miz Genver 2019 e oa 5 520 a dud o chom enni.
# Hadzaeg

Ur yezh digenvez komzet war aodoù al Lenn Eyasi e Tanzania eo a hazdaeg. Komzet e vez gant tout an izil eus ar meuriad ha treuzkaset e vez d'ar vugale c'hoazh. En arvar emañ, avat, abaoe ma'z eo bet distrujet ar c'helien tse-tse er vro, ar pezh en deus lakaet magerien loened da skrapañ o douareier.

## Rummadur

Gwelet e vez alies an hazdaeg evel ur yezh goiek-sanek asambles gant e amezeg sandaweg peogwir en deus klikoù. Nebeut-tre a c'herioù boutin a zo etre an hazdaeg, ar sandaweg hag ar yezhoù koiek-sanek ha diasur eo e rummatadur.

## Daveoù

* Sands, Bonny E. (1998) 'The Linguistic Relationship between Hadza and Khoisan' In Schladt, Matthias (ed.) Language, Identity, and Conceptualization among the Khoisan (Quellen zur Khoisan-Forschung Vol. 15), Köln: Rüdiger Köppe, 265-283.
* Bonny Sands, Ian Maddieson, Peter Ladefoged (1993). 'The Phonetic Structures of Hadza', UCLA Working Papers in Phonetics, No. 84: Fieldwork Studies in Targeted Languages.
* A.N. Tucker, M.A. Bryan, and James Woodburn as co-author for Hadza (1977). 'The East African Click Languages: A Phonetic Comparison'. In J.G. Moehlig, Franz Rottland, Bernd Heine, eds, Zur Sprachgeschichte und Ethnohistorie in Afrika. Berlin: Dietrich Diener Verlag.

## Liammoù diavaez

* Hadza bibliography
* Ethnologue Report for Hadza
* Science article speculating on the status of clicks in the original human language (PDF file)
* Hadza wordlist and sound files at UCLA
# Hadeland

Hadeland a oa unan eus rouantelezhioù Norge er Grennamzer.
# Haelgouarc'h

An Haelgouarc'h a zo ur stêr eus Breizh hag a gember gant an Erzh etre Sulieg ha Chapel-Erzh.
# Livingston (Guatemala)

Livingston zo ur gumun hag ur porzhig eus reter Guatemala war lez ar Mor Karib, e pleg-mor Honduras, en aber ar Rio Dulce. N'eus hent ebet da vont alese da neblec'h: dre ar mor ez eer alese da Puerto Barrios er gevred, pe betek Belize, ar vro amezek. An darn vrasañ eus an dud a zo eus ar bobl Garifuna.

## Istor

Anvet eo diwar anv ar politiker stadunanat Edward Livingston.
# Livigno

Livigno zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Livilla

    Evit c'hoar an impalaer Caligula, mont betek Julia Livilla.
Livia Julia, pe Livilla (Livia vihan), ganet en 13 kent JK, marvet en 31, a oa merc'h nemeti Antonia Minor ha Drusus. C'hoar e oa da Germanicus ha Claudius. Merc'h-vihan an impalaerez Livia Drusilla e oa, ha diwarni e voe anvet.
Dimeziñ a reas da briñs ar yaouankiz, Caius, mab-bihan da Augustus, hag a oa da ren war-lerc'h e dad-kozh. Pa varvas he fried, en un doare souezhus, e voe graet dezhi dimeziñ da Drusus, mab Tiberius. Ur verc'h he doe, Julia, ha daou vab gevell.

## He darempredoù en he ziegezh

N'ouzer nemet nebeud a dra diwar-benn he darempredoù gant an dud all eus he ziegezh. Hervez Suetonius avat e tisprize he breur yaouankañ Claudius: pa glevas-hi e teuje Claudius da vout impalaer, pezh a reas da varv e niz Caligula, e lavaras fraezh e oa mantrus evit ar bobl roman.
Marteze e vage gwarizi ouzh he c'hoar-gaer Agrippina an Henañ, gwreg Germanicus, a veze meulet muioc'h. Rak brud vat he devoa Agrippina dre m'he devoa ganet an danvez-impalaer Caligula hag an impalaerez Agrippina ar Yaouankañ.
Hervez Tacitus e oa Livilla ur gaer a vaouez. Moarvat, evel kalz maouezi eus lignez Julio-Claudian, e klaske pe kreskiñ he galloud pe reiñ ar galloud d'o mibien.

## Dimeziñ da Gaius Caesar

Div wech e voe dimezet. Da gentañ er bloavezh 2 da Gaius Caesar (mab-bihan Augustus), mab-bihan hag advab Augustus, a oa da vezañ impalaer war-lerc'h e dad-kozh. Livilla eta a oa da vezañ gwreg da hêr an impalaer. Moarvat e roas an dimeziñ-se c'hoantoù bras a c'halloud diwar-goust raktresoù merc'hed-bihan Augustus, Agrippina an Henañ ha Julia Minor. Hogen Gaius a varvas er bloaz 4, Livilla a addimezas d'he c'henderv Drusus Julius Caesar, mab of Tiberius. He merc'h Julia a voe ganet tostik goude an eured.

## Sejanus ha muntr Drusus Julius Caesar

Er bloaz 19 e c'hanas daou vab gevell, Tiberius Gemellus ha Germanicus Gemellus; Germanicus a varvas ez-vihan. War a seblant e voe piket he c'halon gant Lucius Aelius Sejanus, prefed pretorian Tiberius. Hennezh a glaske kemer ar galloud, hag ezhomm en doa da dennañ Drusus diwar e hent. Hervez Tacitus, Suetonius, ha Cassius Dio, en doa kontammet pried Livilla gant he skoazell. Met ma voe lazhet Drusus e voe graet en un doare soutil rak e 23 e seblante naturel ha ne voe ket diskred warnañ. Sejanus a c'houlennas aotre da zimeziñ da Livilla e 25 met Tiberius a nac'has aotren an eured.

## Filmoù

* Susan Sarandon a oa Livilla e 1985 er filmoù berr A.D. Anno Domini

## He marv

Kondaonet e voe dgant Sened Roma da vervel gant an naon, en he zi, dindan evezh he mamm Antonia, en 31. Daonet e voe an eñvor anezhi, friket an delwennoù dezhi. An nebeud re a zo chomet ha deuet betek ennomp zo bet torret.

## Notennoù

* ↑ Suetonius, Vita Claudii, 2.2
* ↑ Tacitus, Annales, 2.43
* ↑ Tacitus, Annales, 4.3
# Livinallongo del Col di Lana

Livinallongo del Col di Lana a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
# Livia della Rovere

Livia della Rovere (Pesaro, 16 a viz Kerzu 1585 – eno, 6 a viz Gouhere 1641) a oa ur briñsez italian eus an tiegezh della Rovere, anezhi diwezhañ dugez Urbino (1599-1631).

## He buhez

Merc'h henañ Ippolito della Rovere, markiz San Lorenzo in Campo, e oa. E dad a oa mab divastardet ar c'hardinal Giulio della Rovere, hag Isabella Vitelli, markizez dell'Amatrice. Ur breur he doa, Giulio, markiz San Lorenzo in Campo ha dell'Amatrice, ha peder c'hoar da vihanañ :
* Lucrezia, pried da Marcantonio Lante, markiz San Lorenzo in Campo, ha mamm da Ippolito Lante Montefeltro della Rovere, dug Bomarzo ha diazezour an tiegezh Lante Montefeltro della Rovere ;
* Elisabetta, marvet en-bugel ;
* Eleonora ha Livia, leanezed e manati Corpus Domini, e Pesaro.

## Un dugelezh

E 1570 e voe dimezet Francesco Maria II della Rovere, dug Urbino, da Lucrezia d'Este (1535 – 1598), merc'h da Ercole II d'Este, dug Ferrara. Ur gwall zimeziñ e voe : kalz koshoc'h e oa ar wreg eget an ozhac'h, naplezek e oa Francesco Maria, reiñ a reas e gleñved d'ar paourkaezh Lucrezia, ha divugel e chomjont.
Dispartiañ a rejont e 1578, hep gallout dizimeziñ avat. Distreiñ a reas Lucrezia da Ferrara, ma varvas e 1598.

### He bloavezhioù diwezhañ

En em dennañ a eure Livia da Gastelleone, er palez della Rovere savet gant he zad. Mervel a reas eno e Gouhere 1641. Beziet e voe en iliz Pesaro gant menec'h ar c'h-Corpus Domini, hervez he youl.
Perc'hennez e oa d'ur bern oberennoù arzel.

## Notennoù

* ↑ (it) Giovanna Solari, 22 Storie dei Duchi di Urbino tra il Sole e la Luna', Mondadori, Milano 1973, p. 389.
# Livingston

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Livingston a c'hall bezañ meur a dra :

## Tud

* Edward Livingston (1764-1836), politikour stadunanat
* Jay Livingston (1915–2001), sonaozour stadunanat
* Philip Livingston (1716-1778) politikour stadunanat
* Robert R. Livingston (1746-1813), politikour stadunanat
* Ron Livingston (1967-), aktor stadunanat
* Shaun Livingston (1985-), c'hoarier base-ball stadunanat
* William Livingston (1723–1790), politikour stadunanat

## Lec'hioù
### Bro-Skos

* Livingston pe Baile Dhùnlèibhe e gouezeleg

### Guatemala

* Livingston (Guatemala)

### Stadoù-Unanet

* Livingston (Alabama)
* Livingston (Kalifornia)
* Livingston (Montana)
* Livingston (New Jersey)
* Livingston (Tennessee)
* Livingston (Texas)
* Livingston (Wisconsin)
Hag ivez :
* Livingston County, anv meur a gontelezh er Stadoù Unanet
* Livingston Island, en Inizi Shetland ar Su

## Gwelet ivez

* Livingstone
# Livingstone

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Livingstone zo un anv saoznek eus Bro-Skos, unan eus an anvioù a gaver e skourr skosat an tiegezh iwerzhonat Duinnshléibhe, pe Dunleavy e saozneg. Doareoù all zo dezhañ: Livingston, Levingston, Levingstone, Levinston, Levenston, Levinson, Levenson ha Levingstown.
Prouet e vije bet e teu Livingstone eus ar C'hlan MacLea, un anv hag a zeu eus an anv MacDuinnshléibhe ("d" a vije c'hwezhadennet hag an “e” dibenn aet da get), troet da gentañ da Maconlea, pe MacConloy, McCloy ha goude MacALeavy, MacAlea, MacLea, MacLay, McClay hag ivez Levy ha Leavy.

## Orin

Dont a rafe an anv eus kêr Livingston, a zo Leivinstoun e skoteg, ha Baile Dhùn Lèibhe e gouezeleg, ha brasañ kêr West Lothian, e Bro-Skos, ur 25 km er c'huzh-heol da Edinburgh ha 50 km er reter da Glasgow. Er biz dezhi emañ kêr Broxburn, ha Bathgate er gwalarn.

## Tud

* David Livingstone, ergerzher skosat
* Ken Livingstone, politikour saoz

## Lec'hioù

* Lammoù-dour Livingstone
* Livingstone (Zambia), kêr e Zambia
# Jules-Laurent-Benjamin Morelle

Jules-Laurent-Benjamin Morelle a zo bet eizhvet eskob Sant-Brieg ha Landreger goude Emglev 1801, an hini kentañ en XX$^{vet}$ kantved, hag an hini kentañ goude an diforc'h etre ar Stad c'hall hag an Iliz katolik.
Anvet e voe d'an 13 a viz Gouere 1906 ha sakret en iliz-veur Sant-Brieg d'ar 26 a viz Gouere 1906.
Aet e oa da Anaon d'an 9 a viz Genver 1923.

## Levrlennadur

* Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
# Jules Grévy

Jules Grévy (1807-1891) a oa ur politikour gall, ha trede prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. E zilez a rankas reiñ gant afer ar medalinier d'an 2 a viz Kerzu 1887 savet en-dro d'e vab-kaer.
# Jules Dufaure

Jules Armand Stanislas Dufaure, bet ganet e Saujon (Charente-Inférieure) d'ar 4 a viz Kerzu 1798 hag aet d'an Anaon e Rueil-Malmaison (Seine) d'ar 27 a viz Even 1881, a oa un alvokad, ur pennvreutaer hag ur politikour gall, kannad, seizh gwech ministr, anvet da senedour e vuhez-pad e 1876, Prezidant Kuzul ar Vinistred e 1876 hag adalek 1877 betek 1879. Dilennet e voe d'an Académie Française e 1863.

## Pennadoù kar

Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall)

## Liammoù diavaez

Académie française: Jules-Armand Dufaure
# Jules-Vincent Lamoré

Jules-Vincent Lamoré (Naoned, 3 a viz Mae 1803 – idem, 14 a viz Mae 1878, lesanvet « Forest », a oa ul levrdiour eus Naoned hag an dagerreotipour breizhat kentañ.
Mab e oa da Vincent Lamoré, ganet e Gwened e 1764, hag Henriette Geneviève Gaudet (1776-1856). En em staliañ a reas an tad e Naoned e deroù an XIX$^{vet}$ kantved. Tapout a reas ur waskerell da voullañ e 1811. Pa varvas e 1829 e kendalc'has e wreg d'ober war-dro al levrdi betek 1836, pa roas ar stal d'e vab Jules-Vincent.
E korn ar straed Jean-Jacques Rousseau ha kae ar Foz edo e stal-levrioù. Dindan an anv Jules Forest aîné e voe enrollet gantañ e 1852. Displegañ a reas e oa Forest ul lesanv roet abaoe pell-pell en e familh, ha nag e dad nag e dad-kozh ne ouie ar perag eus al lesanv-se.
Ober a reas un ugent bennak a zagerreotipoù adalek 1839. Pevar anezho zo perc'hennet gant Mirdi Naoned. Unan anezho a ziskouez ar c'hae Baco, enez Feydeau hag ar pont Belle-Croix er foñs.
# Jules Bourcier

Jules Bourcier, bet ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1797 e Cuisery (Saône-et-Loire, Frañs) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Meurzh 1873 e kêriadenn ar Batignolles (Seine, Frañs), a oa un evnoniour gall.
Barrek e oa war an evned-kelien ha kenlabouras a reas war an danvez-se gant evnoniourien all, Adolphe Delattre (1805-1854) hag Étienne Mulsant (1797-1880) peurgetket. Roet e voe e anv d'ur spesad — Trochilus Bourcieri — eus ar c'herentiad-se, gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849), e 1832.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Spesadoù (Evned-kelien an holl anezhe)

* A
    Aglaeactis castelnaudii, cupripennis, Amazilia candida, cyanifrons, edward, franciae, saucerottei, viridigaster, Archilochus alexandri,
* B
    Boissonneaua jardini, matthewsii,
* C
    Calliphlox evelynae, mitchellii, Calypte costae, Campylopterus villaviscensio, Chaetocercus heliodor, jourdanii, mulsant, Chalcostigma herrani, stanleyi, Chlorostilbon alice, poortmani, Coeligena lutetiae, prunellei, wilsoni, Colibri cyanotus, Cynanthus doubledayi,
* D
    Discosura conversii, letitiae, Doryfera johannae, ludovicae,
* E
    Eriocnemis aline, derbyi, godini, luciani, mosquera, nigrivestis, Eulidia yarrellii, Eutoxeres aquila, condamini,
* G : Glaucis dohrnii,
* H
    Haplophaedia aureliae, Heliangelus spencei, Heliodoxa leadbeateri, rubinoides, schreibersii, Heliothryx barroti, Hylocharis eliciae, grayi, humboldtii,
* J : Juliamyia julie,
* K : Klais guimeti,
* L
    Lampornis viridipallens, Lepidopyga goudoti, Lesbia victoriae, Leucippus fallax, Loddigesia mirabilis,
* M : Metallura williami,
* O
    Ocreatus addae, Oreotrochilus chimborazo,
* P
    Phaeochroa cuvierii, Phaethornis anthophilus, augusti, idaliae, philippii, yaruqui, Polyonymus caroli,
* S : Schistes geoffroyi,
* T
    Thalurania colombica, watertonii, Threnetes ruckeri,
* U
    Urochroa bougueri, Urosticte benjamini.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Bourcier e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 A-gevret gant Étienne Mulsant.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 A-gevret gant Adolphe Delattre.