OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arno Pötzsch

Arno Pötzsch, bet ganet d'an 23 a viz Du 1900 e Leipzig hag aet da Anaon d'an 19 a viz Ebrel 1956 e Cuxhaven, a oa ur pastor protestant hag ur barzh alaman.
Brudet e voe goude an Eil Brezel-bed pa oa pastor er morlu hag e embannas ul levr barzhonegoù gant an titl Stalingradmadonna ("Itron Varia Stalingrad") e 1946 evit enoriñ tresadenn Kurt Reuber, Itron Varia Stalingrad. Al levr kement hag ar skeudenn a droas d'un arouez a beoc'h, kreñv e-pad mare ar Brezel Yen. Implijet e voe ivez e mitologiezh Emgann Stalingrad ha darvoudoù an Eil Brezel-bed er gevredigezh alaman.

## Oberennoù

* Du hast zu deinem Abendmahl als Gäste uns geladen (EG 224)
* Meinem Gott gehört die Welt (EG 408)
* Du kannst nicht tiefer fallen (EG 533)
* Singt, singt, singt, singt, singt Frieden auf Erden (EG 541: Regionalteil Hessen und Nassau/Kurhessen-Waldeck)
* Bleib bei uns, wenn der Tag entweicht (EG 542: Regionalteil Württemberg)
* Du gabst der Welt das Leben (EG 668: Regionalteil Württemberg)
* Es ist ein Wort ergangen (EG 586: Regionalteil Baden, Elsass, Lothringen, Pfalz / 590 – Regionalteil West und RG 256)
* Herr Gott, gib uns das täglich Brot (EG 633: Regionalteil Niedersachsen, Bremen / 630 – Regionalteil Nordelbien)
* Vor den Türen deiner Welt stehst du allerzeiten (RG 374)
* Ich will dem Herren singen, solang ich leb und bin (RG 731)
# Arno

    Evit implijoù all, gwelet Arno (disheñvelout).
An Arno zo ur stêr en hanternoz Italia, a dremen dre Doskana ha kêr Firenze .
# Arno (kaner)

Arno, Arnold Charles Ernest Hintjens e anv klok, a oa ur c’haner belgiat bet ganet d’an 21 a viz Mae 1949 en Oostende ha marvet d’an 23 a viz Ebrel 2022. Kanañ a rae e saozneg, galleg ha flandrezeg.

## Pladennoù studio

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* 1986 : Arno
* 1988 : Charlatan
* 1990 : Ratata
* 1993 : Idiots savants
* 1995 : À la française
* 1999 : À poil commercial
* 2002 : Charles Ernest
* 2004 : French Bazaar
* 2007 : Jus de box
* 2010 : Brussld
* 2012 : Future Vintage
* 2015 : Human Incognito
* 2019 : Santeboutique

## Daveoù

* ↑ (fr) 'Le chanteur belge Arno est mort à l'âge de 72 ans, annonce son agent'. France Info (Ebrel 2022). Kavet : 23/04/2022.
# Arthur Hay

Ar c'horonal Arthur Hay, navvet markiz Tweeddale anezhañ, bet ganet d'an 9 a viz Du 1824 e Gifford (Lodainn an Ear, Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 29 a viz Kerzu 1878 e Chislehurst (e gevred Londrez-Veur, Bro-Saoz), a oa un evnoniour skosat hag ofiser er British Army.
Anavezet e voe evel Lord Arthur Hay betek 1862 pan eas da veskont Walden hag a-raok mont da varkiz Tweedale da varv e dad George Hay (1787-1876).
Eontr e oa d'ur skiantour breizhveuriat all : Robert George Wardlaw-Ramsay (1852-1921).
Roe e voe e anv d'un nebeud spesadoù evned — Actinodura waldeni, Dicrurus waldenii, Rhabdotorrhinus waldeni — da zougen bri dezhañ.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* D : Dasycrotapha (1878),
* S : Sarcops (1875), Sphenocichla (1875).

### Spesadoù

* A
    Acridotheres albocinctus (1875), Actinodura ramsayi (1875), Aethopyga bella (1877),
* B : Batrachostomus septimus (1877),
* C
    Caprimulgus manillensis (1875), Ceyx argentatus (1877), Chloropsis flavipennis (1878), Chrysocolaptes xanthocephalus (1872), Cuculus crassirostris (koukoug Sulawesi) (1872),
* D
    Dasycrotapha speciosa (1878), Dicaeum quadricolor (1877), Dinopium everetti (1878),
* E
    Elachura formosa (1874), Eumyias sordidus (1870),
* F : Ficedula zanthopygia (1845),
* L : Laticilla cinerascens (1874),
* M
    Malacocincla cinereiceps (1878), Mearnsia picina (1879), Myzomela chloroptera (1872),
* N : Ninox spilocephala (1879),
* P
    Pachycephala philippinensis (1872) ha sulfuriventer (1872), Penelopides affinis (kalao Mindanao) (1877), Polihierax insignis (1872), Pomatorhinus ochraceiceps (1873), Porzana bicolor (1872), Prionochilus olivaceus (1877),
* S
    Sitta neglecta (1870), Spelaeornis chocolatinus (1875), Sphenocichla roberti (1875), Sterrhoptilus capitalis (1877),
* Z
    Zosterops everetti (1878) ha nigrorum (1878).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ En India hag e Krimea.
* ↑ Ober a reer gant ar berradur Walden betek 1876 e metoù al loenoniezh.
* ↑ Ober a reer gant ar berradur Tweedale war-lerc'h 1876 e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 4 A-gevret gant Henry Haversham Godwin-Austen.
* ↑ A-gevret gant Edgar Leopold Layard.
# Arthur Hughes

Arthur Hughes zo anv meur a zen:

## Tud

* Arthur Hughes (livour)
* Arthur Wellesley Hughes (1870–1950), sonaozour kanadian .

## Pennadoù kar

* Arthur
* Hughes
# Arthur Midy

Arthur Midy a oa ul livour gall, bet ganet e 1887 e Saint-Quentin (Bro-C'hall), marvet d'an 8 a viz Meurzh 1944 er Faoued.

## Buhez

Erruout a reas er Faoued e 1905 d'ar c'hentañ gwezh, dont a reas e 1907, 1908 ha 1909 en-dro a-raok gober e annez er gumun. Lazhet e voe, hag e wreg d'e heul, gant ar Rezistañs abalamour d'an darempredoù stank o deveze gant an Alamaned.

## Oberennoù

* Dresañ toenn chapel Sant-Fiakr (1925, mirdi ar Faoued)
* Merc’hed e marc’had ar Faoued (war-dro 1936, mirdi ar Faoued)
* Maouez kozh e chapel Sant-Fiakr ar Faoued (war-dro 1938, mirdi ar Faoued)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn III, pajennoù 42-43-44
# Arthur Griffith

Arthur Joseph Griffith (iwerzhoneg : Art Seosamh Ó Gríobhtha ; Dulenn, 31 a viz Meurzh 1871 – Dulenn, 12 a viz Eost 1922) a oa ur skrivagner, ur c'hazetenner hag ur politiker iwerzhonat hag a grouas ar strollad politikel Sinn Féin. E penn an dileuridigezh e oa da-geñver ar feur-emglev etre Breizh-Veur hag Iwerzhon a voe sinet d'ar 6 a viz Kerzu 1921. Kadoriad Dáil Éireann e voe Griffith etre miz Genver 1922 hag e varv e miz Eost.
# Arthur Dallidet

Arthur Dallidet (anvioù-stourmer er Strollad Komunour Gall: Emile, Nemrod, Guy ha Max) (1906 e Naoned-30 a viz Mae 1942 er Mont-Valérien) a oa ur politikour breizhat. E karg eus aozadur ar Strollad Komunour Gall e-pad an dalc'herezh alaman e oa. Harzet e voe gant ar polis gall ha fuzuilhet gant an Alamaned.

## Buhez

E dud a gendue gant ar Strollad Komunour Gall. Implijet ha micherour e voe en Naoned araok divroañ da Bariz e 1928. Kavout a reas labour el labouradeg Renault e Billancourt met skarzhet e voe goude daou viz. e 1932 e emezelas er Strollad Komunour. E 1934 e kavas labour e ti Renault en hevelep labouradeg, dindan un anv faos. Karget e voe da aozañ ar strollad en embregerezh. Skarzhet e voe en-dro.

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 Bernhard H. Bayerlein, Mikhaïl Narinski, Brigitte Studer, Serge Wolikow, Moscou-Paris-Berlin - Télégrammes chiffrés du Komintern (1939-1941), Embannadurioù Tallandier, Pariz, 2003, p. 560
# Arthur Dunkelblum

Arthur Dunkelblum a zo bet ganet d'an 23 a viz Ebrel 1906 e Kraków (Polonia) ha marvet d'ar 27 a viz Genver 1979.
Dont a reas da vezañ belgiat e 1935.
Meurc'hoarier echedoù poloniat-belgiat.
Mestr abaoe 1932.
C'hoari a rae e Kelc'h Roueel Echedoù Antwerpen.
Kampion Echedoù Belgia e voe e 1935.
C'hoari a reas e skipailh Belgia en unnek Olimpiad Echedoù e 1928, 1933, 1937, 1950, 1954, 1956, 1958, 1960, 1962, 1966 ha 1968.

## Liam diavaez

* Stadegoù Arthur Dunkelblum e ChessWorld
# Arthur Moeller van den Bruck

Arthur Wilhelm Ernst Victor Moeller van den Bruck (23 Ebrel 1876 – 30 Mae 1925) a oa ur skrivagner hag un istorour alaman. Brudet eo e levr Das Dritte Reich ("An Trede Reich"), embannet e 1923, hag a vrude ar vroadelouriezh alaman. Levezoniñ a reas an dispac'h mirour hag an NSDAP. Daoust ma oa a-enep menozhioù Adolf Hitler.
Adal 1906 da 1922 e embannas holl oberennoù Dostoyevsky en alamaneg, troet gant Elisabeth Kaerrick.
En em lazhet e oa e Berlin d'an 30 a viz Mae 1925.

## Levezon war an Naziouriezh

En e levr Das Recht der jungen Völker ("Gwir ar pobloù yaouank"), Moeller van den Bruck a ginnig ur seurt damkaniezh Sonderweg ma tiorren ar soñj eo Rusia ur gevredigezh komunist a-orin tra ma eo SUA ur gevredigezh kapitalist, an daou a veze distaolet gantañ. Kinniget e veze Alamagn evel ar gevredigezh etre an div weledigezh-se. Moeller van den Bruck a vrudas ur preder enep-kuzh-heol hag enep-impalaerour evit ar stad (Staatstheorie), en ur soñjal sevel ur pont etre ar vroadelouriezh hag ar justis sokial.
Ul levezon vras en doe war ar Jungkonservativen (Ar virourien yaouank) evit o enebiezh ouzh Republik Weimar. Dedennet e voe gant ar strollad nazi mes ne gare ket mennozhioù Hitler hag a gave re boblelour. An nazied a gemeras mennozhioù ag e levr Das Dritte Reich memestra, an titl da gentañ, ha mennozh an Übermensch diwezhatoc'h.

## Oberennoù

* Die moderne Literatur in Gruppen und Einzeldarstellungen (1900)
* Das Variété: Eine Kulturdramaturgie (1900)
* Die Deutschen: Unsere Menschheitsgeschichte (1904)
* Zeitgenossen (1905)
* Die italienische Schönheit (1913)
* Der preußische Stil (1915)
* Das Recht der jungen Völker (1918)
* Das Dritte Reich (1923)

## Daveoù

* ↑ Krebs, Gerhard (1941). "Moeller van den Bruck: Inventor of the "Third Reich"". American Political Science Review 35 (6): 1085–1105. DOI:10.2307/1950548. ISSN 0003-0554
# Arthur Hughes (livour)

Arthur Hughes, bet ganet d'ar 27 a viz Genver 1832 e Londrez (Bro-Saoz) hag aet da Anaon er memes kêr d'an 22 a viz Kerzu 1915, a oa ul livour hag ur skeudenner saoz. Eontr e oa d'al livour saoz Edward Robert Hughes.
# Bill Richardson

Ur politikour demokrat hag un diplomat eo Bill Richardson, anezhañ gouarnour Mec'hiko-Nevez eus 2003 betek 2011.
E 1948 e oa bet ganet, e Pasadena e Kalifornia. Katolik eo.
War ar renk eo bet evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2008.
# Billings

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Billings zo un anv-lec'h e meur a vro, hag un anv-tud.

## Lec'hioù
### Alamagn

* Billings (Hessen)

### Kanada

* Billings (Ontario)

### Rusia

* Billings (Rusia)

### Stadoù-Unanet

* Billings (Montana)
* Billings (Missouri)
* Billings (New York)
* Billings (Oklahoma)
* Billings County, North Dakota
* Billings Township, Michigan

## Tud

* Braddish Billings (1783-1864), divroad diazezet en Ottawa, Kanada
* Joseph Billings (1758–?), ergerzhour saoz e servij Rusia

## Pennadoù kar

* Billing
* Billinge
# Billy-Berclau

Billy-Berclau :
| La mairie. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Arondisamant | Béthune |
| Kanton | Douvrin |
| Kod kumun | 62132 |
| Kod post | 62138 |
| Maer Amzer gefridi | Daniel Delcroix 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Béthune-Bruay, Artois-Lys Romane |
| Lec'hienn web | http://www.billy-berclau.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 034 ann. (2020) |
| Stankter | 679 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 27 m |
| Gorread | 7,41 km² |
| kemmañ |
Billy-Berclau a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: ar gêr a voe distrujet razh; roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1921

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
# Bill Irwin

William Mills Irwin, anavezetoc'h evel Bill Irwin, ganet d'an 11 a viz Ebrel 1950 e Santa Monica, Kalifornia, zo kaner, muzikour hag aktour stadunanat.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn
# Billie Holiday

Billie Holiday, lesanvet Lady Day, pe Eleanora Fagan hec'h anv en ti-kêr, bet ganet d'ar 7 a viz Ebrel 1915 e Philadelphia (SUA) hag aet d'an Anaon d'ar 17 a viz Gouere 1959 e New York (SUA), a oa ur ganenerez blues ha jazz stadunanat.

## Un nebeud kanaouennoù

Ouzhpenn 660 kanaouenn a zo bet enrollet gant Billie Holiday.
* Lady Day The Complete Billie Holiday on Columbia (1933-1944) (10 CD)
* Billie Holiday & Lester Young : Lady Day & Pres (1937-1941) (2 CD)
* The Complete Commodore Recordings (1939 & 1944) (2 CD)
* Complete Original American Decca Recordings (1944-1950) (2 CD)
* The Complete Verve Studio Master Takes (1952-1959) (6 CD)
* Billie Holiday Sings (1952)
* An Evening with Billie Holiday (1952)
* Billie Holiday (1954)
* Stay with Me (1955)
* Music for Torching (1955)
* Velvet Mood (1956)
* Lady Sings the Blues (1956)
* Body and Soul (1957)
* Songs for Distingué Lovers (1957)
* All or Nothing at All (1958)
* Lady in Satin (1958)
* Last Recordings (1959)

## Pennad kar

* Tallulah Bankhead
# Billings (Montana)

Billings a zo kêr vrasañ stad Montana er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 105 636 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Billings en ur mod ofisiel e 1877.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Alamagn | Billings |
| Rusia | Kemerovo |
| Japan | Kumamoto |
| Turkia | Diyarbakır |
| Republik Pobl Sina | Panjin |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bill English

Simon William English, pe Bill English, ganet d'an 30 a viz Kerzu 1961, zo ur politiker eus Zeland-Nevez. E penn ar strollad Rōpū Nāhinara (Strollad Broadel Zeland-Nevez) emañ abaoe 2005. Kentañ ministr ar vro eo bet etre Kerzu 2016 ha Gwengolo 2017. Bez e voe bes kentañ ministr (Deputy Prime Minister of New Zealand) etre 2008 ha 2016.
Peizant, kargad Stad, kroget e oa gant ar politikerezh e 1980 en ur emzeliñ er Strollad Broadel pa oa e Skol-veur Victoria (Te Whare Wānanga o Te Ūpoko o Te Ika a Māui). English a oa bet dilennet er parlamant e 1990 evel kannad ar Strollad Broadel e Wallace.

## Soñjoù politikel

English a zo mirour e-keñver ar vuhez sokial. Enebet eo ouzh ar sioc'hanidigezh. English a zo enebet ivez ouzh an emlazh harpet, an dimeziñ heñvelreizh, enebet eo ivez ouzh digastizañ ar gasterezh.
# Billy

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Billy zo:
* ur berranv saoznek, diwar ar berranv Bill, deuet eus an anv-badez William.
* un anv-lec'h gallek

## Tud

* Billy Bremner, c'hoarier mell-droad etrebroadel skosat
* Billy Idol, kaner rock 'n' roll breizhveuriat
* Billy Joel, soner stadunanat
* Billy Mitchell (1879-1936), brigadier-jeneral en aerlu stadunanat.
* Billy Paul, kaner soul stadunanat (brudet-mat en abeg d'ar ganaouenn Me and Mrs. Jones)
* Billy the Kid, forbann stadunanat
* Billy Preston, aktour, kaner ha soner stadunanat
* Billy Swan, kaner stadunanat (brudet-mat en abeg d'ar ganaouenn I Can Help)
* Billy Wilder, filmaozer stadunanat

## Sevenadur

* Billy ze Kick, anv ur film, ur romant hag ul laz rock.

### Sonerezh

* Ode to Billy Joe, kanaouenn
* Billy Boy, luskellerez stadunanat

### Filmoù

* Ode to Billy Joe

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Billy (Allier), en Allier.
* Billy (Calvados), e Calvados
* Billy (Loir-et-Cher), e Loir-et-Cher.
* Billy-Berclau, e Pas-de-Calais.
* Billy-Chevannes, e Nièvre.
* Billy-le-Grand, e Marne.
* Billy-lès-Chanceaux, e Côte-d'Or.
* Billy-Montigny, e Pas-de-Calais.
* Billy-sous-Mangiennes, e Meuse.
* Billy-sur-Aisne, en Aisne.
* Billy-sur-Oisy, e Nièvree.
* Billy-sur-Ourcq, en Aisne.

### Iwerzhon

* Billy, County Antrim.

## Pennadoù kar a-bell pe a-dost

* Bili
* Bill
* Billie
* Billy, ur c'hi-chase gall
* Petit Billy, fourmaj-laezh produet gant Triballat Noyal, e Noal-ar-Gwilen
# Bihanig

Bihanig
* a zo un anv-tiegezh brezhonek, savet diwar an anv-gwan bihanik
* anv unan eus tri mab an intañvez kozh e kontadenn Ar Peroked Sorser, e Kontadennoù ar Bobl, gant Fañch an Uhel.

## Tud

* Loeiz Bihanig, skrivagner brezhonek
* e vab, Gwenole Bihanig, kelenner ha skrivagner brezhoneg

## Gwelout ivez

* ar Bihan
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Bihucourt

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bihucourt |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région de Bapaume |
| Kanton | Bapaume |
| Kod INSEE | 62131 |
| Kod post | 62121 |
| Maer | Maryse Mouronval |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,67 km² |
| Led | 50° 06' 57" Norzh |
| Hed | 02° 49' 28" Reter |
| Uhelder kreiz | 116 m |
| Uhelder bihanañ | 102 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 358 (2007) |
| Stankter | 76 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bihucourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Bihucourt a zo bet unan eus tachennoù Emgann Bapaume e 1871 e-pad ar Brezel etre Bro-C'hall ha Prusia (1870-1871), d'an 2 ha d'an 3 a viz Genver 1871.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
# Bikini (dilhad)

Ar bikini n'eo ket un tamm dilhad, met daou bezh dilhad a vez gwisket gant ar merc'hed evit mont da gouronkañ.
Ar pezh douget war ar bruched a c'holo an divvronn, en ur leuskel ar begel hag an divlez dizolo, hag a zo staget er c'hein, evel ur vrennidenn.
Ar pezh all a c'holo ar c'haol hag ar revr, evel ur bragoù-bihan ordinal.
Etre an daou bezh eo dizolo ar c'hein hag ar c'hof. Heñvel-vi eo an daou bezh eta ouzh dilhad-dindan ordinal ar merc'hed. Tud zo koulskoude o deus klasket bihanaat anezho muiañ ma c'hallent.
Klasket ez eus bet ober bikini eus dilhad paotred da neuial ivez met ar ger n'en deus ket graet berzh evit se.

## Istor

Gant Louis Réard e voe ijinet ar bikini. Kentañ ma voe diskouezet a voe e Pariz d'ar 5 a viz Gouhere 1946 er poull-neuial Molitor, ha douget e oa gant Micheline Bernardini, un dañserez noazh brudet en amzer-se e Casino de Paris.
Disklêriañ a reas Louis Réard en doa dibabet an anv bikini abalamour da Enez Bikini, a oa bet un darzhadenn nukleel warni 5 devezh a-raok, gant ar soñj, hag ar spi e vije ken brudet an daou bezh dilhad hag ar vombezenn a oa nevez-tarzhet
Savet e oa bet gantañ ar frazenn-stur saoznek : The bikini, first an-atomic bomb!, ur c'hoari-gerioù saoznek etre an-atomic ("nann-nukleel") hag anatomic ("anatomek" / "korfadurel").
Goulenn ur breou a reas Louis Réard evit diwall un ijinadenn a seblant bezañ bet anavet gant ar merc'hed en henamzer hervez a weler war livadurioù kozh.
Un degemer fall a voe graet d'ar bikini en e amzerioù kentañ. Sevel en e enep a reas an holl ilizoù, ha berzet e voe e meur a vro. Ret e voe gortoz un toullad bloavezhioù a-raok ma teuas diouzh ar c'hiz.
E 1956 e voe gwelet Brigitte Bardot er film Et Dieu… créa la femme o tougen ur bikini e danvez vichy.
Evel-just e klaskas ar merc'hed yaouank ober evelti. Skoazellet e voe ar vrud gant ar ganaouenn Itsy Bitsy Teenie Weenie Yellow Polka Dot Bikini, kanet gant Brian Hyland, a voe kanet e galleg gant Dalida, Brigitte Bardot, Johnny Halliday ha Richard Anthony. A-hed an hañv e voe skignet Itsy bitsy, petit Bikini er skingomz.
E 1962 e reas berzh bras a-drugarez da Ursula Andress, a zouge ur bikini gwenn ha gleb gadalus er film Dr. No : sec'het e voe an daou damm dilhad ha gwerzhet en ti Christie's e 2001 : 41 250 lur sterling hepken e koustas d'ar prener.
E 1966 e voe tro Raquel Welch da wiskañ ur bikini ragistorel er film One Million Years B.C. War-lerc'h ez eus bet graet ivez filmoù skinwel evit diskouez an tamm danvez-se, evel re ar rummad Baywatch, gant Pamela Anderson.
Abaoe dibenn an XX$^{vet}$ kantved eo deuet da vezañ ur gwiskamant ordinal war an aodoù.

## Doareoù all

Ijinet e oa bet ivez un trikini ha ne reas ket berzh, hag un tankini a blij d'ar re a ra sport a-hervez. Ur mikrokini zo ivez.

## Levrlennadur

* Kelly Bensimon, Le Bikini, des années 1950 à nos jours, Éditions Assouline, 2006, (ISBN 978-2-84323-839-0) (fr).

## Pennadoù kar

* Burqini
* Monokini
* String

## Notennoù

* ↑ https://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/how-wake-testing-atomic-bomb-bikini-became-thing-180955346/.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bijlandsch Kanaal

Bijlandsch Kanaal a zo ur ganol e proviñs Gelderland en Izelvroioù.
Gwelout : Listenn kanolioù an Izelvroioù
# Bihar

Bihar (बिहार en hindieg, بہار en ourdoueg) zo unan eus stadoù India, e biz ar vro.
Emañ Bihar etre Nepal en hanternoz, ha stadoù all eus Unvaniezh India tro-dro : Uttar Pradesh er c'hornôg, Jharkhand er c'hreisteiz ha Kornôg Bengal er reter. Tremen 80 milion a annezidi zo o chom e Bihar, war ur gorread 94 164 km². Patna eo ar gêr-benn. Er bloavezh 2000 e voe savet stad Jharkhand, gant ul lodenn eus douaroù Bihar.
Hindieg hag ourdoueg eo yezhoù ofisiel ar stad, met an darn vrasañ eus an annezidi a gomz unan eus ar yezhoù biharek : bodjpoureg (Bhojpuri), magadeg (Magadhi), maitileg (Maithili). Kar eo ar yezhoù biharek d'an hindieg met n'int ket rannyezhoù eus ar yezh-se evel ma veze soñjet gwechall.
E Bihar emañ Bodh Gaya, al lec'h ma teuas Siddhartha Gautama da vezañ ar Bouda, da lavaret eo an Hini Sklêrijennet. E Bihar ivez e krogas Mahatma Gandhi gant e stourm evit frankiz India goude distroet eus Suafrika.

## Tud brudet

* Rajendra Prasad, prezidant kentañ Republik India
* ar skrivagner Upamanyu Chatterjee
# Bikini

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bikini a zo
* un enezenn eus ar Meurvor Habask, ma voe graet arnodoù nukleel gant Stadoù Unanet Amerika, sellout ouzh Enez Bikini;
* ur pezh dilhad, sellout ouzh bikini (dilhad).
# Bigoudenn

Ur vigoudenn (tra) pe ur Vigoudenn (maouez) a vez lavaret *eus koef ar Vro-Vigoudenn, eus ur vaouez eus ar vro-se e koef hag eus ur vaouez eus ar vro-se kuit a goef.
             Bez' 'po pe 'po ket
             Ur Vigoudenn, ur Vigoudenn,
             Bez' 'po pe 'po ket
             Ur Vigoudenn, da gousket.

## Lennegezh

* En danevell Merc'h ar Gazeg Ourgouilh gant Yann Gerven ez eus un tamm poltred eus ur Vigoudenn.
# Bigòrra

Bigòrra en okitaneg, Bigorre e galleg, zo ur vro vihan en Okitania a oa e Gwaskogn gwechall, ouzh tor ar Pireneoù. Bigordan a vez graet eus un den eus ar vro.
Tarba (Tarbes) e oa ar gêr-benn. E-touez ar c’hêrioù all anavezet er vro emañ Lourd (Lorda en okitaneg, Lourdes e galleg).
Dont a ra anv ar vroig-se eus hini ar bobl a oa o chom enni gwechall, anvet Bigerri pe Bigerriones, unan eus pobloù Gallia Aquitania. Kodianañ a rejont dirak soudarded Publius Licinius Crassus, kaset gant Julius Caesar, e 56 kent JK. Goude bezañ romanekaet e Novempopulania, e voe sujet ar vro gant ar Wizigoted ha gant ar Franked war-lerc'h.
Er Grennamzer he doa bet ar vro, deuet da vezañ ur gontelezh, da zamantiñ eus ar brezelioù etre ar rouantelezhioù gall ha saoz. Staget e voe tro-ha-tro ouzh domanioù amezek, evel tiegezhioù Foish, Bearn pe Comenge.
Da vare an Dispac'h gall e voe krouet un departamant anvet Hautes-Pyrénées (Pireneoù-Uhel), gant Bigorra hag un nebeud traoñiennoù all ouzhpenn. Tarba, kêr-benn Bigorra, a zeuas da vezañ pennlec’h an departamant nevez.
* Broioù Gwaskogn war-dro 1150
* Bigòrra