# Pobloù Galia hag Akitania

Setu amañ anvioù ar pobloù galian e Galia, hervez ma vezont anvet gant Julius Caesar ha skrivagnerien Henroma ; anavezet int gant an istorourien c'hall, na venegont ket atav Galianed Suis pe Italia avat.

## A

| Anv | Latin | Lec'hiañ | Kêr | Anv kozh |
| Abrinkated | Abrincatui | Avranchin | Avranches | Igena |
| Adanated | Adanati | Maurienne | Modane | Adana |
| Agesinated | Cambolectri Agessinates | Lez ar Garonna (diasur) | | |
| Agnuted | Anagnutes | Vendée | | |
| Albici | Albici | Kompezenn La Crau | | |
| Allobroged | | Savoia, Daofinez | Vienne | Vienna |
| Ambarri | Ambarri | lez ar Saona, Ain | Izernore | Izarnodurum |
| Ambibarii | Ambibarii | Arvorig (lec'hiañ diasur) | | |
| Ambianed | Ambiani | aber ar stêr Somme | Amiens | Samarobriva |
| Ambilatred | Ambilatri | Vendée | | |
| Ambiliated (kemmesk marteze gant an Ambianed) | Ambiliati | Normandi, Orne | | |
| Ambivareted | Ambivareti | E biz Galia marteze | | |
| Andecamulenses | | | Rançon | Andecamulenses |
| Andes pe Andekaved | Andes / Andecavi | Anjev | Angers | |
| Antobroged | | Akitania | | |
| Ardyens | | Ron | | |
| Arvorigiz$^,$ | Aremoricii | | | |
| Arverned | Arvernii | Aovergn | Gergovia | |
| Atacini | | Aude | | |
| Atesui | | Gaule lyonnaise | | |
| Atourais | Aturenses, Tarusates | Tursan | Aire-sur-l'Adour | Atura |
| Atrebated | Atrebates | Belgica, Artez | Arras | Nemetacum |
| Aulerci Brannovici | Aulerci Brannovici | kreisteiz Yonne | | |
| Aulerci Cenomani | Aulerci Cenomani | Maine, Sarthe | Le Mans | Suindinum |
| Aulerci Diablintes | Aulerci (diasur) | Mayenne | Jublains | Noviodunum |
| Aulerci Eburovices | Aulerci Eburovices | Normandi, Eure | Évreux | Mediolanum |
| Ausques | Ausci | Gers | Auch | Elimberrum |

## B

| Anv | Latin | Lec'hiañ | Kêr | Anv kozh |
| Bajocasses Bodiocasses Baiocasses | | Bessin | Bayeux | Augustodurum |
| Belindes | Belindi | | Belin-Béliet | |
| Bellovaked | Bellovaci | Oise | Beauvais | Bratuspantium Caesaromagus |
| Beneharned | Beneharnenses, Benearni Ptiani, Pathiciani | Bearn | Lescar | Beneharnum, Lascurris er Grennamzer |
| Bercorates | | Baretous | Aramits | |
| Bigerri | Bigerri, Bigerriones | Bigorre | Saint-Lézer | |
| Bipedimus | Bipedimui | | | |
| Bituriges Cubi | Bituriges Cubi | Berry | Bourges | Avaricum |
| Bituriges Vivisques | Bituriges Vivisci | Bordelais | Bourdel | Burdigala |
| Blannovii | | Beaune, Mâcon | | |
| Bodiontici | | | Digne | Dinia |
| Boïates | Boii | tost da ziazad Arcachon, Pays de Buch, e-kichen Le Teich | Biganos-Lamothe | Boïos |
| Boied | Boii | Saonenn izelañ ar stêr Allier | Er c'hreisteiz da Saint-Parize-le-Châtel, er reter da Saint-Pierre-le-Moûtier | Gergovia Boiorum, a zo Gorgobina gant Caesar e -52. |
| Bramovices | | Tarentaise | | |
| Brezhoned | | Breizh | | |
| Brigiani | | Briançonnais | | |

## C

| Anv | Latin | Lec'hiañ | Kêr | Anv kozh |
| Kadurked | Cadurci | Quercy (Lot ha Tarn-et-Garonne) | Cahors Ussel | Divona |
| Caeroesi | Caeroesi | Ardenne | | |
| Kaleted | Caletes | Normandi, war-dro Dieppe, Pays de Caux | Lillebonne pe Harfleur | Juliobona pe Caracotinum |
| Campones | | war-dro Campan | | |
| Karnuted | Carnutes | Beauce | Chartres Orléans | Autricum Cenabum |
| Katalaoned | Catalauni | War-dro Châlons-en-Champagne | Châlons-en-Champagne | (Duro) Catalaunum |
| Katuriged | Caturiges | Saonenn uhelañ ar Stêr Durance | Embrun | Eburodunum |
| Katuvellaoned | Catuvellauni | | Châlons-en-Champagne | |
| Cavares | | Vaucluse | Orange Cavaillon | Arausio Cabellio |
| Cénomans, gwelout Aulerques Cénomans | | Maine, Sarthe (departamant) | Le Mans | Vindunum |
| Centrons | | Belgica | Douai | Duacum |
| Ceutrons | Ceutrones | Savoia - Tarentaise, lez ar stêr Isère | | |
| Chalbici | | Chablais, e Savoia | | |
| Cocosates | | Born, adal Linxe betek Sanguinet, Marensin, e-tal Morcenx | Castets | Cocosa, Caequosa |
| Commonii | Commones | | Toulon | |
| Condruses | | Ardenne, Saonenn ar stêr Meuse | | |
| Consorans | Consoranni | Couserans | Saint-Lizier | Lugdunum Consoranorum |
| Convenes | Convenae | Comminges | Saint-Bertrand-de-Comminges Bagnères-de-Luchon Capvern | Lugdunum Convenarum Onesorium Thermae Aquae Convenarum |
| Koriosolited | | Bro-Sant-Maloù | Kersaout | Fanum Martis |
| Corisopites | | Kerne | Kemper | |

## D

| Anv | Latin | Lec'hiañ | Kêr | Anv kozh |
| Diablinted | Diablinti, Diablintes | Lezioù ar stêr Mezven | Jublains | Noviodunum diablinti |
| Durokased | Durocassi | Normandi, Drouais | Dreux | Durocassis |

## E

| Anv | Latin | Lec'hiañ | Kêr | Anv kozh |
| Ekiated | Eciates | | Tolead Antibes | |
| Eburoned | Eburones | Limbourg, proviñs Liège | Tongres | Limbourg |
| Eburovices | | Perche | Évreux | Mediolanum |
| Eduaned Haeduaned | Aedui Haedui | Kreiz Galia | Autun, Mont Beuvray Chalon-sur-Saône Mâcon | Augustodunum Bibracte Cabillonum Matisco |
| Eleuteted | Eleuteti | Marteze etre menezioù Cantal hag ar stêr Aveyron (Cantal | | |
| Elisiked | Elesyces | Trowardroioù Narbonne | | Ἐλισύκων |
| Elusates | | Armagnac, Gers | Eauze | Elusa |
| Epomandui | | Doubs | Mandeure | Epomanduodurum |
| Esubiens | Esubii | Saonenn Ubaye | Faucon-de-Barcelonnette? | |
| Esuvianed | Esuvii | lezioù ar stêr Orne | Exmes | Axima |

## G

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Gabaled | Gabali | Gévaudan (Lozère) | Javols | Anderitum |
| Garocelli | | Durance | | |
| Garited | | Garonne | | |
| Garoumnes | Garumni | Lec'h dianav darn a lavar e Val d'Aran, e saonenn uhelañ ar Garona re all a gomz eus lez kleiz ar Gironde ma oa ar Vasated o chom ivez | | |
| Gated | Akitania, n'ouzer ket pelec'h |
| Geidumnes | Geidumni | Sambre, Meuse | | |
| Geloni | | Pikardi | | |
| Graiocelii | Garocelli | Haute-Maurienne, korn-bro ar Mont-Cenis | Aussois | Ocelum |

## H

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Helvianed | Helvii | Kreisteiz Ardèche | Aps | Alba |

## L

| Anv | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Lemovices | Limousin | Lemojez | Lemovicas |
| Lexovii | Normandi | Lisieux | Noviomagus Lexoviorum |
| Lingones | Haute-Marne | Langres | Andemantunnum |

## M

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Mediomatrici | | Loren | Metz | Mediomatrix |
| Meldi | | Seine-et-Marne | Meaux | Iantinum |

## N

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Namneted | | Breizh | Naoned | Portus Namnetum |
| Nemausus | | Okitania | Nimes | Nimes, Nemze |

## P

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Parisii | | Enez-Frañs | Pariz | Lutetia |
| Petrocorii | | Akitania | Periguers | |
| Pictones | Pictavi | Poatev | Poitiers | Pictavis |

## R

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Redones | Riedones | Bro-Roazhon | Roazhon | Condate |
| Remi | Remi | Champagn | Reims | Durocortorum |
| Ruteni | Ruteni | Okitania | Rodés | Segodunum |

## S

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Santones | Santones | Saintonge | Saintes | Mediolanum Santonum |
| Senones | Senones | Yonne | Sens | Agedincum |
| Silvanectes | Silvanectii | Oise | Senlis | Sulbanectium |
| Suessiones | Suessiones | Aisne | Soissons | Noviodunum |

## T

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Tolosated | Tolosates | Okitania | Toloza | |
| Tricassed | | Aube | Troyes | Tricassium |
| Turoned | Turoni | Touren | Tours | Caesarodunum |

## U

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Unelled | Unelli | Cotentin | Coutances | Cosedia |

## V

| Anv | Latin | Lec'h | Kêr | Anv kozh |
| Vasated | Vasates | Bazadais | Bazas | Cossium |
| Vediantii | | rannvro Nisa | | |
| Vellates | | Marteze traoñienn ar Bidassoa (ode Belate) | | |
| Vellaves | Vellavi | Velay | St-Paulien | Ruessium |
| Veliokased | | Vexin | Rouen | Rotomagus |
| Venames | Venami | | | |
| Veneted | Weneted | | Bro-Wened | Gwened | |
| Veragri | | Suis - korn-bro Martigny | |
| Veroduni | | Meuse | Verdun | Virodunum |
| Viducasses | | Calvados | Vieux | Aregenua |
| Viromandui | Viromandui | Vermandois, Thiérache, Aisne | St Quentin | Augusta |
| Vokated Boïates ? | | bro Buch, Gevred Gironde | | |
| Vokonted | Vocontii | Comtat, Ragalpoù Provañs, entre Durance hag Isère | Vaison-la-Romaine | Vasio |
| Volked Arekomiked | Volcæ Arecomisci | Lengadoc | Nimes | Nemaussus |
| Volked Tektosaged | Volcæ Tectosages | Reter Lomagne Garona uhelañ | Toulouse | Tolosa |

## Listenn hervez ar rannvroioù bras er bloaz 14 (goude JK)

Amañ e vo kaoz eus Galianed damromanekaet. Hervez an istorourien c'hall eo ret komz eus Gallo-romains.

#### Pobloù ar Provincia Romana

* An Albici, a oa o c'hêr-benn en Alba Reiorum
* An Allobroged, war lez an Isère, a oa o c'hêr-benn e Cularo / Grenoble
* An Atacines a oa o c'hêr-benn en Atacinus vécus / Aussière)
* Ar pobloù Cavares, a oa o c'hêr-benn e Cabellio / Cavaillon
* An Helvii, a oa o c'hêr-benn e Alba Helviorum
* Ar Ruteni Provinciales
* Ar Saluvii
* Ar Sardones
* Ar Segovellaunes a oa o c'hêr-benn e Valentia / Valence)
* An Tricastini
* Ar Vocontii / Voconces, amezeien c'halloudus d'an Allobroged, div gêr-benn dezho : e Vasio / Vaison-la-Romaine ha Lucus Augusti / Luc-en-Diois
* Ar Volques, a oa o c'hêr-benn e Colonia Augusta Nemausus / Nîmes
* Ar Volcae Tectosages / Volques pe Tektosaged, a oa o c'hêr-benn e Tolosa / (Toloz)

#### Alpoù

En Alpoù gall hervez ar roll en Trophée des Alpes, e La Turbia.

#### Aquitania

* Arverni: Augustonemetum (Clermont-Ferrant)
* Ausci: Augusta Auscorum (Auch)
* Bigerriones: Tarba
* Bituriges Cubi: Avaricum (Bourges)
* Bituriges Vivisci: Burdigala (Bourdel)
* Boiates: Boios
* Cadurci: Divona Cadurcorum (Cahors)
* Cocosates: Cocosa
* Convenae: Lugdunum Convenarum
* Elusates: Elusa
* Gabali: Anderitum (Javols)
* Lactorates: Lactora
* Lemovices: Augustoritum (Limoges)
* Nitiobriges: Aginnum (Agen)
* Petrocorii: Vesunna (Périgueux)
* Pictones pe Pictavi : Limonum (Poitiers)
* Ruteni: Segodunum (Rodez)
* Santones: Mediolanum Santonum (Saintes)
* Sotiates: Sotium
* Tarbelli: Aquae Tarbellicae (Tarbes)
* Tarusates: Atures
* Vasates: Cossium
* Vellavii: Ruessium (Velay)

#### Gallia Belgica

* Ambiani: Samarobriva (Amiens)
* Atrebated: Nemetacum, Nemetocenna (Arras)
* Bellovaked: Caesaromagus (Beauvais)
* Catalauni: Durocatalaunum (Châlons)
* Catuslogi : war ar stêr Bresle (Eu)
* Ceutron : Duacum
* Eburoned pe Tungri : Aduatuca (Tonger) (Tongres); gwelout ivez Emgann Aduatuca.
* Leuci: Nasium (Naix) ha Tullum (Toul),
* Lingones: Andematunnum (Langres)
* Mediomatrici: Divodurum (Metz)
* Menapii: Castellum Menapiorum (Cassel)
* Morini: Gesoriacum, Tarvenna (Thérouanne)
* Nervii: Bagacum ( Bavay), ha goude Camaracum (Cambrai)
* Raurici: Augusta Raurica (Augst)
* Remi: Durocortorum (Reims, kêr-benn Gallia Belgica)
* Sequani: Vesontio (Besançon)
* Silvanectes: Augustomagus (Senlis)
* Suessiones: Augusta Suessionum (Soissons)
* Treveri: Augusta Treverorum (hiriv Trier en Alamagn)
* Verbigeni: Vindonissa
* Virodunenses: Virodunum
* Viromandui: Augusta Viromanduorum, a roas o anv da Vermand (Aisne). Krediñ a reer e talveze o anv kement ha gwazed vihan, marteze dre ma ne oant ket galloudek.

#### Gallia Lugdunensis

E Gallia Lugdunensis edo Arvorig dindan ar Romaned
* Abrincatui: Avrincae (Avranches)
* Ambarri: Izarnodurum
* Andes sive Andecavi: Iuliomagus (Angers)
* Arvii: Vagoritum
* Aulerci Cenomani: Suindunum (Le Mans)
* Aulerci Diablintes: Noviodunum Diablintum (Jublains)
* Aulerci Eburovices: Mediolanum Eburovicum (Evreux)
* Baiocasses: Augustodurum (Bayeux)
* Kaleted: Iuliobona (Lillebonne)
* Karnuted: Autricum (Chartres)
* Kuriosolited: Fanum Martis (Corseul)
* Haedui: Augustodunum (Autun)
* Lexovii: Noviomagus (Lisieux)
* Meldi: Iantinum (Meaux)
* Namneted: Condivicnum (Naoned, Nantes)
* Os(s)ismi : Vorgium (Karaez, Carhaix)
* Parisii: Lutetia (Paris)
* R(i)edones: Condate Redonum (Roazhon, Rennes)
* Saii sive Essuvii: Saii
* Segusiavi: Forum Segusiavorum (Feurs)
* Senones: Autessiodurum (Sens)
* Tricasses: Trecae (Troyes)
* Turones: Caesarodunum (Tours)
* Unelli: Constantia (Carentan, ha Coutances))
* Veliokased: Rotomagus (Rouen)
* Veneti: Darioritum (Gwened, Vannes)
* Viducasses: Aregenua (Vieux)

## Levrlennadur

* (la)Julius Caesar : Commentarii de bello Gallico
* (fr) Marcel Bordet : La Gaule romaine. Bordas Université. Connaissance, n° 28. 1971
* (fr) Jean-Louis Brunaux Les Gaulois, Paris, Éditions Les Belles Lettres, 2005. Anv ennañ eus ar pobloù eus Galia a zo meneget gant Caesar.

## Liammoù diavaez

* (fr) Carte des peuples gaulois

## Notennoù

* 1 2 3 Plinius an Henañ, Hist. Nat. IV, xviii
* 1 2 3 4 5 6 7 Pobl eus Gallia narbonensis
* 1 2 3 Belgica
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 penn-lec'h
* 1 2 3 4 kengevredad pobloù
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Arvorig
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Novempopulanie
* ↑ Skrivet Pimpedunni a-wechoù, a zo kement ha « pemp kreñvlec'h » e galianeg
* ↑ Kemmesk marteze gant Aulerci Brannovices
* ↑ Anvioù all : Segobriges ha Cenomanes.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 (fr) SAVIGNAC Jean-Paul, « Merde à César » – Les Gaulois – Leurs écrits retrouvés, rassemblés, traduits et commentés, Paris, La Différence, 2000, p. 178 (ISBN 978-2-7291-1323-0)
* ↑ Hervez an istorour Raymond Lizop (1879-1969) e 1931.