OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Roll ar Pennoù Stad e 289

Pennoù stad e 288 - Bloavezh 289 - Pennoù stad e 290 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Koush - Yesbokheamani, Roue Koush (283-300)

## Asia

* Armenia - Tiridates III Armenia, Roue Armenia ((283-330)
* Sina - Jin ar Reter Impalaer Wu Impalaer Sina (265-290)
* Impalaeriezh Gupta – Ghatotkacha, Impalaer Gupta (280-319)
* Japan (Mare Kozh) - Impalaer Ōjin, Impalaer Japan (c.270-c.310)

## Europa

* Iwerzhon - Fiacha Sraibhtine, Penn-roue Iwerzhon (285-322)
* Impalaeriezh roman
** Gaius Aurelius Valerius Diocletianus, Augustus ar Reter (284-305)
** Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Augustus ar C'hornôk (286-305)

## Retrer Kreiz

* Persia (Tiernezh Sasanid) - Bahram II, Roue Persia (276-293)
# Roll ar Pennoù Stad e 308

Pennoù stad e 307 - Bloavezh 308 - Pennoù stad e 309 - Pennoù Stad dre vloaz

## Asia

* Sina - Tiernelezh Jin ar C'hornôk - Impalaer Huai - (307 - 313

## Europa

* Impalaeriezh roman ar C'hornôk
** Licinius - Impalaer roman ar c'hornôk (308 - 324
*** Constantinus I, Impalaer roman ar c'hornôk e Gallia, Spagn ha Preden (306-337)
** Maxentius - (nann-anavezet) (306 - 312) en Italia
*** Maximian, Impalaer roman en Italia (286-305, 307-308)
** Skraper: Domitius Alexander en Africa (308)

## Reter Nesañ

* Impalaer Roman ar Reter
** Galerius, Impalaer Roman ar Reter (305-311)
*** Maximinus Daia, Impalaer Roman ar Reter (308-313)
* Persia (Tiernezh Sassanid)
** Hormizd II, Roue Meur Persia (302 - 309)
# Roll ar Pennoù Stad e 2890 Kt J-K

Pennoù Stad ar bloaz 2891 Kt J-K - Darvoudoù ar bloaz 2890 Kt J-K - Pennoù Stad ar bloaz 2889 Kt J-K - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

** Henegipt'- Qa'a, Faraon (ca. 2916 Kt J-K-2890 Kt J-K)
** Henegipt'- Hotepsekhemwy, Faraon (ca. 2890 Kt J-K- 2853 Kt J-K)
# Roll ar Pennoù Stad e 223

Pennoù stad e 222 - Bloavezh 223 - Pennoù stad e 224 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Koush - Aryesbokhe, Roue Koush (215-225)

## Asia

* Armenia - Chosroes I, Roue Armenia (197-238)
* Chera - Yanaikat-sey Mantaran Cheral, Roue Chera (201-241)
* Iberia - Vache, Roue Iberia (216-234)
* Shu Han -
** Liu Bei, Impalaer Shu Han (221-223)
** Liu Shan, Impalaer of Shu Han (223-263)
** Zhuge Liang, Ministr kentañ of Shu Han (223-234
* Korea (Prantad an teir rouantelezh)
** Baekje - Gusu, Roue Baekje (214-234)
** Gaya Confederacy - Geodeung, Roue Gaya (199-259)
** Goguryeo - Sansang, Roue Goguryeo (197–227)
** Silla - Naehae, Roue Silla (196–230)
* Impalaeriezh Kushan - Vasudeva I, Roue Kushan (c.191-225)
* Parthia -
** Vologases VI, Roue Parthia (c.208-228)
** Artabanus IV, Roue Parthia (c.216-224)
* Tuoba - Tuoba Liwei, Pentiern ar c'hlan Tuoba (219-277)
* Wei - Cao Pi, Impalaer Wei (220-226)
* Wu - Sun Quan (d.252)

## Europa

* Impalaeriezh roman - Alexander Severus, Impalaer roman (222-235)
# Roll ar Pennoù Stad e 3

Pennoù Stad ar bloaz 2 - Darvoudoù ar bloaz 3 - Pennoù Stad ar bloaz 4 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Kush - Natakamani, Roue Kush (-1 20)
* Mauretania - Juba II, Roue Mauretania (-25 23)

## Azia

* Sina (Tierniezh Han ar C'hornôg) -
** Impalaer Ping, Impalaer Sina (-1 - 6)
* Impalaeriezh Kushan - Heraios (e-tro 1 - 30)
* Korea (Teir rouantelezh Korea) -
** Roue Onjo eus Baekje (-18–29)
** Roue Yurimyeong eus Goguryeo (-19-18)
** Bak Hyeokgeose Geoseogan eus Silla (-57-4)
** Roue Daeso eus Buyeo ar reter (-7–22)

## Europa

* Enez Vreizh - Tasciovanus, roue ar Gatuvellauned (e-tro -20 - 9); Tincomarus, roue an Atrebated (e-tro -20 - 7)
* Iwerzhon - Crimthann Nia Náir, Pennroue Iwerzhon (-7 - 9)
* Impalaeriezh roman (Tierniezh Julio-Klaodia)
** Caesar Augustus, Impalaer roman ha Koñsul, (-43 - 14)
** P. Vinicius, P. Alfenus Varus, Koñsuled (2-3)
** L. Aelius Lamia, M. Servilius, Koñsuled (3-4)

## Reter-kreiz

* Armenia - Artavazde V, Roue Armenia (2 - 11)
* Kappadokia - Archelaus, Roue Kappadokia (-36- 17)
* Iberia -
** Pharasmanes I$^{añ}$, Roue Iberia (1 - 58
** Aderk, Roue Iberia (e-tro -2 - 30)
* Judea - Archelaus, Etnark Judea (4 - AD 6)
* Kommagene - Antiochus III, Roue Kommagene (-12 - 17)
* Nabatea - Aretas Philopatris, Roue Nabatea (-9- 40)
* Osroene - Abgar V Ukkama bar Ma'nu, Roue Edesa (-4- 7)
* Partia - Phraates V, Pennroue Partia (-2 - 4)
* Pontus - Pythodorida, Roue Pontus (-8 - 23)
# Roll ar Pennoù Stad e 3150 Kt J-K

Pennoù Stad ar bloaz 3151 Kt J-K - Darvoudoù ar bloaz 3150 Kt J-K - Pennoù Stad ar bloaz 3149 Kt J-K - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Henegipt - Namer, Faraon (3150 Kt J-K-3125 Kt J-K)
# Roll ar Pennoù Stad e 340

Pennoù stad e 339 - Bloavezh 340 - Pennoù stad e 341 - Pennoù Stad dre vloaz

## Afrika

* Aksoum - Ezana Aksoum (330 - 356)

## Azia

* Sina - Tierniezh Jin ar reter Impalaer Cheng Jin (322 - 344)
** Zhao Diwezhat - Shi Hu (334 - 349)
* Rouantelezh Tuyuhun– Mùróng Yèyán (329–351)
* Japan
** Impalaer Nintoku (313–399)
* India
** Impalaeriezh Gupta – Samudragupta (335–380)

## Europa

* Impalaeriezh roman ar C'hornôk
** Constans - Impalaer roman ar c'hornôk (337 - 350) en Illyria, Italia, Afrika
*** Constantinus II, Impalaer roman ar c'hornôk e Gallia (337-340)

## Reter Nesañ

* Impalaer Roman ar Reter
** Constantius II, Impalaer Roman ar Reter (337-361)
# Sion

Sion zo anv meur a lec'h dre ar bed.

## E yezhoù all

* Seion e kembraeg, evel el lec'hanv Capel Seion.
* Zion, e saozneg

## Lec'hanv ha relijion

* Menez Sion, ur menez er c'hreisteiz da Jeruzalem gozh.
** Er Bibl e vez graet Sion eus kêr Jeruzalem, ha diwar-se eus kement tra benniget gant Doue.
*** Er Bibl hebreek e vez laret merc'h Sion eus Jeruzalem hag eus kêriz, hag eus ar bobl yuzev da-heul. D'ar gatoliked e talv « merc'h Sion » da gompren Mari, mamm Jezuz.

## Lec'hanvioù
### Breizh

* Sion-les-Mines, anv gallek Hezin-ar-Mengleuzioù e Bro-Naoned

## Frañs

* Sion (Gers) ur gumun er Gers;
* Sion, ur gumun gozh en Haute-Savoie, hiziv e-barzh Val-de-Fier;
* "Sion-sur-Mer" anv-kozh Sion-sur-l'Océan betek ar bloavezhioù 1930.
* Sion-sur-l'Océan, karter e kêr Saint-Hilaire-de-Riez, e Vendée;
* Saxon-Sion, kumun er Meurthe-et-Moselle,
** enni emañ tuchenn Sion, he deus awenet Maurice Barrès en e romant La colline inspirée.

## India

* Sion (Mumbai), ur c'harter e Mumbai

## Iwerzhon

* Sion Mills, ur gêriadenn

## Izelvroioù

* Sion (Rijswijk), e Rijswijk

## Suis

* Sion (Valais), kêr-benn kanton Valais.

## Tchekia

* Sion (Tchekia), ur c'hastell, e-kichen Kutná Hora

## Sionouriezh

Diwar anv ar Menez Sion eo e teu ar ger sionouriezh.
* Serc'hed Sion (חובבי ציון, Hovevei Tsion) a zo ur gevredigezh yuzev eus dibenn an XIXvet kantved a embanne e oa poent distreiñ da zouar Israel gozh kent amzer krouidigezh wirion ar sionouriezh.

## Gwelout ivez

* Scion
* Zion
* Sioni
* Siôn, doare kembraek an anv Yann
# Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear

    Arabat droukveskañ gant Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar
Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear (pe Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear e gouezeleg; East Dunbartonshire e saozneg) a zo unan eus Kuzulvaoù Bro-Skos. E Cair Cheann Tulaich emañ ar sez.
# Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar

    Arabat droukveskañ gant Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear
Kuzul Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar (pe Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar e gouezeleg; West Dunbartonshire e saozneg) a zo unan eus Kuzulvaoù Bro-Skos. E kêr Dùn Breatann emañ ar sez.
# Siorrachd Lannraig a Tuath

Kuzul Siorrachd Lannraig a Tuath (Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath e gouezeleg; North Lanarkshire e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Tobar na Màthar eo ar pennlec'h.
# Siorrachd Obar Dheathain

Kuzul Siorrachd Obar Dheathain (Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain e gouezeleg; Aberdeenshire e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. N'emañ ket kêr Obar Dheathain e-barzh, hag ur c'huzul en he fart he deus (Kuzul Kêr Obar Dheathain), daoust da se eo staliet sez ar c'huzul er gêr-se, ar pezh a ra d'ar c'huzulva-mañ bezañ an hini nemetañ e Bro-Skos gant e bennlec'h er-maez eus e zalc'h.
# Sionouriezh

Ar sionouriezh, pe sionegezh, eo ar soñj diazezet war un trivliad broadel e-touez ar Yuzevien, lakaet da vroadelouriezh gant lod, da ideologiezh dieubiñ gant lod all, e rank ar Yuzevion distreiñ da Israel, gwelet evel ur greizenn vroadel pe stadel, Eretz Israel.

## Gerdarzh

Diwar anv Menez Sion eo e teu ar ger "sionouriezh". Serc'hed Sion (חובבי ציון, "Hovevei Tsion") zo ur gevredigezh yuzev eus dibenn an XIX$^{vet}$ kantved a embanne e oa poent distreiñ da zouar Israel gozh kent amzer krouidigezh wirion ar sionouriezh.
* 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
* Strolladoù sokial-sevenadurel
* Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
* Istor ar Yuzevien
* Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
* Istor ar Yuzevien dre vro
* Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
* Kredennoù yuzevek
* Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
* Lidoù
* Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
* Yezhoù yuzev
* Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
* Strolladoù politikel er yuzevegezh
* Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
* Heskinerezh ar Yuzevien
* Enepyuzevegezh • Shoah
# Sion (Valais)

Sion :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Sitten |
| Anv gallek | Sion |
| Anv italianek | Sion |
| Anv romañchek | Sion |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Valais |
| Distrig | distrig Sion |
| Yezh ofisiel | galleg |
| Niv. OFS | 6266 |
| Kod post | 1950 |
| Maer | Philippe Varone |
| (Amzer gefridi) | 2016- |
| Lec'hienn web | https://www.sion.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 34 708 ann. |
| Stankter | 996 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 46° 13′ 40″ Norzh 7° 21′ 31″ Reter / 46.2277777778, 7.35861111111 |
| Uhelder | 515 metr |
| Gorread | 34,85 km² |
| kemmañ |
Sion (Sitten en alamaneg, Sedunum en latin) eo pennlec'h kanton Valais e Suis.

## Douaroniezh

E-kichen kember ar stêr Sionne gant ar Rhon emañ Sion., 80 km ouzh Bern

## Anv
#### Hen impalaeriezh roman

* (Civ)itas Sedunorum (CIL XII, 136, da vare Aogust)

#### Impalaeriezh roman izel ha krennamzer uhel

* (...)s Sedunensis (CIL XII, 139)
* Civitas Vallensium Ortodorus Sedunis (Not. Gall.)
* Civitas Vallensium Oct(odorus) id est Sed(unis) (Not. Gall.)
* Civitas Vallensium id est Sidonis seu Oct(odorus) (Not. Gall.)
* (Missus) Heliodori episcopi a Sedunis, 585 (Conc. Gall. II)
* Ex Civitate Sedonis Dracoaldus, 614 (Conc. Gall. II)

### Gerdarzh

* Sedun- = diwar anv ar bobl gelt Seduni
* Savet o devije ur gêr greñv anvet Drousomagos, anv meneget gant Klaudios Ptolemaios (Geogr. II, 12, 3)

## Ardamezioù

rannet; ouzh I en argant e div steredenn en gul peuliek; ouzh 2, en gul

## Istor

Kêrbenn ar Seduni da vare Aogust.
Er bloaz 377, ar gouarnour (praeses) Pontius Asclepiodotus a lak da adsevel savadurioù ar stad (augustae aedes) (enskrivadur gant unarouez ar C'hrist, heuliet gant un alpha ha gant un omega CIL XII, 138)
Sion a zo bet aloubet gant ar Vrañsizien er bloaz 1798, ha savet da bennlec'h departamant Simplon da vare an impalaeriezh Iñ.

## Monumantoù ha traoù heverk

* XIXt kantved
* Iliz-veur
* Tour ar sorserien

## Tud

* Eskob Eliodorus (sened-iliz Mâcon 585)
* Eskob Leudemundus, enebour da Kloter II, war dro 613/614

## Levrlennadur

* Charles Bonnet & Catherine Santschi ː Topographie Chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XV. Valais (Civitas Vellensium). De Boccard. 2007
* M.-N. Bouillet ː Dictionnaire universel d'histoire et de géographie. L. Hachette & Cie. Paris. 1863

## Daveoù ha notennoù

* ↑ C. Bonnet & C. Santschi, p 108 ː ar meneg se a zo diasur.
# Siorrachd Chlach Mhannainn

Kuzul Siorrachd Chlach Mhannainn (Comhairle Shiorrachd Chlach Mhanainn e gouezeleg; Clackmannanshire Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Alamhagh eo ar pennlec'h.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Siorrachd Lannraig

Siorrachd Lannraig, pe Lanarkshire e saozneg, a oa ur gontelezh a Skos a-raok adaozadur 1975.
En hanternoz dezhi e oa Stirlingshire hag un darnig distag eus Dunbartonshire, Stirlingshire adarre ha West Lothian er biz, Peeblesshire er reter, Dumfriesshire er gevred ha kreisteiz, er mervent Dumfriesshire adarre hag Ayrshire, hag er c'hornôg Ayrshire, Renfrewshire ha Dunbartonshire. Betek 1893 e oa Glasgow e Lanarkshire.

## Darvoudoù

E Lanarkshire e voe dalc'het an International Children's Games e 2011.

## Stêrioù

* North Medwin River
* South Medwin River
# Siorrachd Lannraig a Deas

Kuzul Siorrachd Lannraig a Deas (Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas e gouezeleg; South Lanarkshire Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Hamaltan eo ar pennlec'h.
# Sentimental Journey

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sentimental Journey zo anv saoznek meur a oberenn.

## Lennegezh

* A Sentimental Journey Through France and Italy ur romant gant Laurence Sterne e 1768;

## Filmoù

* Sentimental Journey (film), ur film e 1946 ha Maureen O'Hara

## Sonerezh

* Sentimental Journey (kan), ur ganaouenn gant Les Brown e 1945, kanet gant Doris Day ;
* Doris Day's Sentimental Journey un albom gant Doris Day e 1965
* Sentimental Journey (Ringo Starr), un albom gant Ringo Starr e 1970;
# Senés

Senés a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Seosamh Mac Grianna

Seosamh Mac Grianna (20 Eost 1900 – 11 Mezheven 1990) a oa ur skrivagner iwerzhonek eus gwalarn Iwerzhon. Ganet e voe en un tiegezh barzhed ha konterien, e Rann na Feirste, e kontelezh Dún na nGall, d'ur mare ma oa an iwerzhoneg yezh an holl er c'hornad. Breur e oa da Séamus Ó Grianna.

## Yaouankiz

Mab e oa da Feidhlimidh Mac Grianna ha Máire Eibhlín Néillín Ní Dhomhnaill. Mont a reas d'ar skol da Leitir Ceanainn da gentañ ha Doire da c'houde. E Dulenn e studias da vont da vestr-skol. Neuze e kemeras perzh e Brezel Dizalc'hiezh Iwerzhon hag er Brezel diabarzh. Dre ma oa e-touez ar re a save a-enep ar Feur-emglev etre Iwerzhon ha Breizh-Veur e voe toullbac'het e-pad pemzek miz. Labourat a reas goude evel mestr-skol, met dilezel a reas ar vicher buan a-walc'h ha mont da labourat evel troer gant an ti-embann An Gúm.
En em lakaat a reas da skrivañ er bloavezhioù 1920 : skrivañ a rae a bep seurt traoù, danevelloù, arnodskridoù, levrioù beaj, levrioù istor, troidigezhioù e-leizh, hag ur romant awenet gant e eñvorennoù, Mo Bhealach Féin, e levr brudetañ. Ganet ha desavet e oa bet en ur c'hornad ma oa kreñv ar sevenadur hengounel, m'o doa soñj ar re gozh c'hoazh eus Naonegezh Veur ar bloavezhioù 1840, ha kement-se a adkaver en e skridoù. Met gwelet a rae ivez ar vro o cheñch dirak e zaoulagad hag ar vuhez vodern, gant ar saozneg da-heul, o c'hounit tachenn en Iwerzhon nevez.

## Dibenn e vuhez

Ne skrivas avat nemet e-pad pemzek vlooaz. Adal 1935 e soñjas ne oa ket gouest da grouiñ ken, diwaskañ a reas poan-spered ha ne zeuas ket e-barzh biskoazh. E 1959 en em lazhas e wreg, Peig Ní Dhomhnaill, ha beuzet e voe e vab Fionn e bae Dulenn. Er bloavezh-se ez eas Seosamh Mac Grianna da vredospital Sant Conall e Leitir Ceanainn hag eno e chomas betek e varv e 1990.

## Un nebeud oberennoù

* Mo Bhealach Féin (1940)
* An Druma Mór (1972)
* An Grádh agus an Ghruaim (1929)
* Eoghan Ruadh Ó Néill (1931)
* Pádraic Ó Conaire agus Aistí Eile (1936)
* An Bhreatain Bheag (1937)
Ha kalz levrioù troet diwar ar saozneg evel Typhoon gant Joseph Conrad pe Ivanhoe gant Walter Scott.

## Notennoù

* ↑ Nevez-troet e saozneg gant Mícheál Ó hAodha, gant an titl This Road of Mine, embannet gant Lilliput Press, 2020

## Liammoù diavaez

* (en) Feidhlimidh 'ac Grianna (c1851–1944) of Rannafast, Annaghery, Co Donegal - Acmhainní Gaedhilge
* (ga) MAC GRIANNA, Seosamh (1900–1990) at Ainm.ie
# Sentidigezh

Ar sentidigezh a zo stad un den a sent, ne vern an abeg. Ar senterezh eo an ober.

## Abegoù

Abegoù zo d'ar sentidigezh
* aon rak un den pe un nerzh bennak (hini ar stad, an arme)
* levezon degemeret pe dibabet (hini ar stad, pe ar relijion, pe ar reolenn, pe lezennoù ar gevredigezh).

## Sentiñ en istor

Dre ar sentidigezh e vez displeget gant lod lazhadegoù evel hini ar Yuzevien (displegadur Adolf Eichmann e oa) pe hini My Lai e Viet Nam, pe ar jahinerezh en Aljeria .

## Urzhioù relijiel

Sentiñ zo unan eus reolennoù an urzhioù relijiel katolik.

## Nac'h sentiñ

Nac'h sentiñ a ra an arbennourien (pe objektourien). D'ar mare ma veze ret d'ar baotred monet d'an arme e voe nac'het sentiñ ouzh ar stad gant lod anezho. E Breizh e oa bet anavezet afer daou arbennour, Bernez Korbel ha Herve Kerrain, a nac'has plegañ d'an arme ha komz galleg dirak ar varnerien.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sepeneg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù misegiek eo ar sepeneg (sepen) komzet gant tro-dro da 428 den (1981) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù rouboniek
# Seongwoo Kang

Seongwoo Kang, ganet e 1998, zo ur barzh gallek hag ur c’helenner war ar brezhoneg e Skol Veur Brest.

## Oberennoù

* 2022 : Poésie du barde Canard - Barzhonïezh ar Barzh Houad (troidigezh vrezhonek gant Frank Bodenes) ; RAZ Éditions, Santeg (ISBN 978-2-37517-028-1)

## Liammoù diavaez

* (fr) Atersadenn er gelaouenn sevenadurel c'hallek Culture Coréenne
* (br) Pennad kaoz gant Brezhoweb, Arte radio

## Notennoù

* ↑ (fr) Diwan
* ↑ (fr) Pennad e Le Télégramme d'an 22 a viz C'hwevrer 2023
* ↑ BnF Data : "traduction par Frank Bodenes [...] Texte en français suivi de sa trad. en breton"
# Seoul

Seoul (서울 en hangeul, distaget) eo kêr-benn Republik Korea (Korea ar Su). En tu-hont da 10 milion a annezidi a oa o vevañ enni e 2007, ha ma konter an tolead kêr gant e 25 620 000 a dud ez eo an trede brasañ megalopolenn er bed goude Tokyo ha Kêr-Vec'hiko ha dirak New York.

## Lec'hiañ

Emañ Seoul e gwalarn Korea ar Su, war ar Stêr-Han, 45 km hepken diouzh ar zonenn divouleret a zo etre Korea an Norzh ha Korea ar Su hag a dalvez da harzoù etrezo.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en), (es), (fr), (ko), (ja), (zh) Lec'hienn ofisiel kêr vetropolel Seoul
# Senyllt

Roue diwezhañ Galwyddel e voe Senyllt ap Dingat. Tec'hel a reas eus e vro pa voe aloubet gant tud Rheged an Hanternoz ha ret dezhañ mont da repuiñ da Enez Manav, ma krouas e vab un diernelezh a badas betek 844.

## Liammoù diavaez

* Senyllt
| En e raok: Dingat Roue Galwyddel | Roue Galwyddel ) War-dro 510 | War e lerc'h: Neithon<br\> Roue Manav |
Neithon · Rhun · Tutgual map Rhun · Anllech · Mermin Mawr · Anaraud Gwalchcrwn · Iudgual · Sandde · Guriat ·
# Sephanoides

Sephanoides :
| S. sephaniodes, luc'hskeudennet e-tro San Martín de los Andes (proviñs Neuquén, Arc'hantina). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Anv skiantel ||
| Sephanoides G.R.Gray, 1840 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sephanoides zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Sephanoides fernandensis
** S. f. fernandensis (†) ha leyboldi,
* Sephanoides sephaniodes.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, un (1) isspesad, bev c'hoazh, dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Sephanoides (lennet e-barzh d'an 30 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sinkopenn

Er yezhoniezh e vez implijet an termen sinkopenn (diwar ar henc'hresianeg: syn- "ken- "+ kopein "skeiñ") (saoz. syncope) pe meztroc'h evit komz eus un doare metaplasmenn ma vez kollet ur sonenn pe meur a sonenn eus diabarzh ur ger, peurliesañ ur vogalenn wan, da lâret eo hep taol-mouezh warni, da skouer:
    latin cál[i]dum > italianeg caldo ("tomm")
    latin trem[u]láre > galleg trembler ("krenañ")
Implijet e vez ar sinkopenn evit sevel barzhoniezh a-wezhoù ivez, da skouer:
    latin: commo[ve]rat > commorat ("fiñval en doa graet")
    saozneg: over > o'er ("war")
Unan eus perzhioù pennañ ar yezh dre gomz hag ivez ar rannyezhoù brezhonek an hini eo ivez dre ma vez kollet vogalennoù gwan pa gomzer buan pe buanoc'h, da skouer:
    bihan distaget [bi:n]
    hennezh distaget [hens]

## Gwelit ivez:

* Metaplasmenn
* Troc'hadur
* Koazhadur
* Apokoptenn
* Sinairezenn
* Strizhadur
* Protezenn
* Epentezenn
* Paragoge

## Notennoù

* ↑ Lavar 09 p. 94
# Sini (Italia)

Sini zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Sinjau

Sinjau :
| Chapel ar benedourien ||
| Anv okitanek | Sinjau |
| Anv gallek (ofisiel) | Yssingeaux |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Liger-Uhel |
| Arondisamant | Sinjau (pennlec'h) |
| Kanton | Sinjau (pennlec'h) |
| Kod kumun | 43268 |
| Kod post | 43200 |
| Maer Amzer gefridi | Bernard Gallot 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Sucs |
| Lec'hienn web | http://www.yssingeaux.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 320 ann. (2020) |
| Stankter | 91 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 589 m — brasañ 1320 m |
| Gorread | 80,57 km² |
| kemmañ |
Sinjau zo ur gumun en departamant Liger-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Sinjau eo.
Er bloavezh 2020 e oa 7 320 a annezidi hag a reer Yssingelais anezho e galleg.

## Tud ganet er gêr

* ar jeneral Raymond de La Rocque (1841-1926), tad ar c'horonal de La Rocque.

## Kêrioù gevellet

* Ebersberg (Alamagn)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Sinlabajos

Sinlabajos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Sinn Féin

Sinn Féin (distagadur: en iwerzhoneg) a zo ur strollad politikel broadelour ha republikan, gant ul linenn bolitikel kreñv a-gleiz, hag a zo diazezet koulz e Republik Iwerzhon hag e Norzhiwerzhon. Kement ha Ni hon-unan e talvez an anv. Prezidant ar strollad eo Gerry Adams. 14 sez (diwar 166) en deus en Dáil Éireann (kambr kannaded ar Republik e Dulenn), war-lerc'h votadeg 2011, ha 29 sez (diwar 108) e Bodadeg Norzhiwerzhon (war-lerc'h votadeg 2011). Pemp sez (diwar 650 en holl, ha 18 evit Norzhiwerzhon) en deus ivez e Parlamant ar Rouantelezh-Unanet, war-lerc'h votadeg 2010, met ne gemeront ket perzh er Parlamant-se, ha 4 e Parlamant Europa (3 en anv ar Republik hag 1 en anv Norzhiwerzhon), war-lerc'h votadeg 2014. Ar strollad broadelour pennañ eo e Norzhiwerzhon (tost da 27% eus ar mouezhioù en holl e votadegoù 2011).

## Liammoù

* (en) lec'hienn ofisiel Sinn Féin
# Sinio

Sinio (Sin-i e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Sinnamary

Ar Sinnamary a zo unan eus stêrioù brasañ Gwiana c'hall, 262 km hed dezhi.
# Sinoe

Sinoe zo ur gontelezh eus Liberia.

## Daveenn

* ↑ Disoc'hoù niveradeg 2008
g • ka • ke Kontelezhioù Liberia :
| Kontelezhioù | Bomi · Bong · Gbarpolu · Grand Bassa · Grand Cape Mount · Grand Gedeh · Grand Kru · Lofa · Margibi · Maryland · Montserrado · Nimba · River Cess · River Gee · Sinoe |
# Sinnai

Sinnai zo ur gumun hag ur gêr eus Italia, en enez Sardigna , e proviñs Cagliari.
# Sicignano degli Alburni

Sicignano degli Alburni zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.