OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# São Conrado

São Conrado zo un anv-lec'h portugalek e Brazil.

## Orin

Diwar anv Sant Conrado Piacenza (1290 – 1351), penedour ha sant italian .

## Lec'hioù

* Karter e kreisteiz kêr Rio de Janeiro
* Karter e Cariacica en Espírito Santo.

## Pennadoù kar

* Conrado
* Konrad
# São Filipe

São Filipe zo un anv-lec'h portugalek, diwar an anv-badez Filipe, anv daou sant katolik.

## Daou sant

São Filipe eo anv portugalek ordinal daou sant:
* an abostol Fulup, merzher.
* Filippo Neri - sant katolik italian.

## Lec'hanvadurezh
### Brazil

* São Filipe - município e Bahia.

### Kab Glas

* São Filipe - kumun en enezenn Fogo.
* São Filipe - kêr en enezenn Fogo.

## Pennad kar

* San Felipe
# São Francisco

São Francisco zo un anv-lec'h portugalek.

## Brazil

* Amparo de São Francisco — Sergipe
* Barra de São Francisco — Espírito Santo
* Belém de São Francisco — Pernambuco
* Canindé de São Francisco — Sergipe
* Lagoa de São Francisco — Piauí
* Muquém de São Francisco — Bahia
* Santana do São Francisco — Sergipe
* São Francisco (Minas Gerais) — Minas Gerais
* São Francisco (Paraíba)
* São Francisco (Sergipe)
* São Francisco (São Paulo)
* São Francisco de Assis (Rio Grande do Sul)
* São Francisco de Assis do Piauí
* São Francisco de Goiás
* São Francisco de Itabapoana — Rio de Janeiro
* São Francisco de Paula (Minas Gerais)
* São Francisco de Paula (Rio Grande do Sul)
* São Francisco de Sales (Minas Gerais)
* São Francisco do Brejão — Maranhão
* São Francisco do Conde — Bahia
* São Francisco do Glória — Minas Gerais
* São Francisco do Guaporé — Rondônia
* São Francisco do Maranhão — Maranhão
* São Francisco do Oeste — Rio Grande do Norte
* São Francisco do Pará
* São Francisco do Piauí
* São Francisco do Sul — Santa Catarina
* São Francisco (Niterói), karter en Niterói, Rio de Janeiro
* Stêr São Francisco, e hanternoz Brazil.

## Kab Glas

* São Francisco (Tarrafal de São Nicolau), parrez.
* São Francisco (Cape Verde), kêriadenn.

## Pennad kar

* San Francisco
# Sándor Petőfi

Sándor Petőfi (pe Petőfi Sándor hervez ar boaz hungarek, distaget [ˈpɛtøːfi ˈʃaːndor]) (1añ a viz Genver 1823 - 31 a viz Gouere 1849) a oa ur barzh hungarek hag a seller outañ evel barzh broadel Hungaria. Unan eus pennoù bras Dispac'h Hungaria e 1848 e voe. Gantañ e voe skrivet Nemzeti dal , ur varzhoneg hag a lakaas an Dispac'h da darzhañ, diouzh a lavarer.

## E vuhez

Ganet e voe da zeiz kentañ ar bloavezh 1823 e Kiskőrös, e Rouantelezh Hungaria hag a oa ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria da neuze. Mab e oa d’un tavarnour-kiger a orin slav ha d’e wreg, ur Slovakez anezhi. E dud a gasas anezhañ da skolioù mat met koll he madoù a reas ar familh ha rankout a reas ar mab kuitaat al lise da 16 vloaz. Mont a reas d’ober labourioù bihan e c’hoarivaoù ha da gelenn, kent mont da soudard e Sopron, etre 1839 ha 1841. Goude e voe komedian ha studier e Pápa, ur gêr eus kornôg Hungaria. Ar varzhoneg kentañ a voe embannet gantañ, e miz Mae 1842, a oa sinet Petrovics, anv e dad. Met buan, e fin ar bloaz 1842, en em lakaas da sinañ Petőfi, stumm hungarek an anv-se, hag a dalvez « mab Pêr ». Daoust da orin e dud e tiskouezas, adal e skridoù kentañ, ur vrogarouriezh entanet evit Hungaria. Ul labour kazetenner a gavas e Pest hag embann a reas un dastumad barzhonegoù kentañ e 1844. Dimeziñ a reas e miz Gwengolo 1847. Goude e levr kentañ e teuas da vezañ ur barzh hag a blije d’ar vrogarourien hag a zisplije d’ar virourien.
E Pest e taremprede tud yaouank all, lenneien ha studierien, hag en em gave kenetrezo alies da gas an hungareg war-raok evel yezh lennegel, e-lec’h an alamaneg. Ar c'hoariva a-vicher kentañ en hungareg (Pesti Magyar Színház) a voe digoret da neuze, e 1837. Bez’ e voe Petőfi e-touez pennoù an Dispac’h a darzhas e miz Meurzh 1848. Kemer a reas perzh er skrid anvet 12 Pont (12 poent, goulennoù graet ouzh an Tiegezh Habsburg) ha sevel a reas ur varzhoneg anvet Nemzeti dal hag a seller outi evel uhelboent e oberenn.
Lennet e voe e varzhoneg gantañ dirak ar bobl emsavet e Pest, d’ar 15 a viz Meurzh 1848, da c'helver an dud da stourm evit dizalc’hiezh Hungaria. Goude-se e kemeras perzh en emgannoù. Mont a reas Petőfi diwar wel en emgann Segesvár (Sighișoara bremañ), un emgann a-enep ar Rusianed deuet da sikour an Habsbourged. Eno, d’an 31 a viz Gouere 1849, e stourme e-kichen ar jeneral Józef Bem, un dispac’her polonat divroet. Moarvat e voe lazhet e-pad an emgann, evel m’en doa diouganet e-unan en unan eus e varzhonegoù. Abaoe e seller outañ evel un haroz hag ur barzh broadel.
Troet e voe lod eus e varzhonegoù en alamaneg hag e tchekeg, hag eñ bev c’hoazh, ha meulet e voe e oberenn gant Nietzsche ha gant Victor Hugo. Goude e varv e teuas da vezañ, dre Europa a-bezh, un arouez eus ar stourm evit frankiz Hungaria.

## Notennoù

* ↑ Illyés, Gyula. Jean Rousselot (trad.). Vie de Petőfi (e galleg). Gallimard, Pariz, 1962
* ↑ Didier, Béatrice (ed.). Dictionnaire universel des littératures, Presses Universitaires de France, Pariz, 1994, levrenn 3, pp. 2796-2797

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (hu) Oberennoù Sándor Petőfi
* (fr) Buhez Petőfi – holloueziadur Larousse
# Sápmi

    Gant ar ger Laponia e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Laponia (disheñvelout).
Sápmi eo anv samiek ar vro annezet gant ar Samied. Kavout a reer gwell, alies, bremañ, ober gant an anv-se kentoc'h eget gant an anv hengounel Laponia, pa vez lakaet ar ger «Laponed» da vezañ disprizus bremañ, ha pa ne veze ket graet “Laponia” eus al lodennoù e Rusia nag e Norvegia. Emañ Sápmi e hanternoz Skandinavia ha Ledenez Kola.

## Gwelet ivez

* Samied
* Samieg
# São Carlos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
São Carlos zo
* un anv portugalek, stag ouzh ar sant italian Carlo Borromeo (1538-1584), a zo Carlos Borromeu e portugaleg,
* un anv-lec'h er bed portugalek.

## Anv-lec'h

* São Carlos - kumun e stad São Paulo, Brazil.
* São Carlos - kumun e stad Santa Catarina, Brazil.
* São Carlos do Ivaí - kumun e stad Paraná, Brazil
* São Carlos do Pinhal - anv kozh São Carlos, São Paulo, Brazil.
* Vila de São Carlos - anv kozh Campinas, São Paulo, Brasil.
* São Carlos - karter e kumun Barra Mansa, Rio de Janeiro, Brazil.
* Morro de São Carlos - favela e Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, Brasil.

## Ouzhpenn da se

* São Carlos - unan eus daou anv portugalek an eskob italian Carlo Borromeo
* Catedral de São Carlos Borromeu - iliz-veur
* Teatro Nacional de São Carlos - c'hoariva e Lisbona, Portugal

## Kleuboù

* São Carlos Futebol Clube -kleub mell-droad São Carlos (SP)
* São Carlos Clube - kleub kevredigezhel São Carlos (SP)
# São Domingos (Kab Glas)

São Domingos zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# Sándor Takács

Sándor Takács a zo bet ganet d'an 10 a viz C'hwevrer 1893 e Miszkolc (Roumania) ha marvet d'an 22 a viz Ebrel 1932 e Budapest (Hungaria) .
Mestrc'hoarier echedoù roumanian.

## Liamm diavaez

* {(en) Partiennoù Sándora Takácsa e Chessgames
* {(en) Trec'h war Akiba Rubinstein
# Pièrres dé Lé

Les Pièrres dé Lé a zo anv ur renkad enezennoùigoù ha reier nepell diouzh Normandi e Beliezh Jerzenez etre Jerzenez ha Sark, ez-melestradurel e parrez Sainte Mathie, anvet Les Pierres de Lecq e galleg ha saozneg, anvet ivez Paternosters e saozneg.
E gwrionez emañ Les Pièrres dé Lé en hevelep renkad inizi hag L's Êcrého er c'hornôg hag ar Les Pièrres dé Lé pelloc'h c'hoazh er c'hornôg.
Ne van war wel nemet teir enezenn er renkad pa sav al lanv: L'Êtaîthe ("hini ar reter"), La Grôsse ("an hini vras") ha La Vouêtaîthe ("hini ar c'hornôg").

## Roll anvioù ar reier

* L'Êtchièrviéthe
* La Rocque du Nord
* L'Êtaîse pe L'Êtaîthe
* Lé Bel
* Lé Longis
* La P'tite Mathe
* La Grôsse (Great Rock)
* La Grand' Mathe
* La Greune dé Lé, pe La Bonnette
* La Greune du Seur-Vouêt
* L'Orange
* La Vouêtaîse, La Vouêtaîthe, pe La Vouêt'rêsse
* La Cappe
* La Douoche
* Lé Byi
* La Rocque Mollet
* 'L'Êtché au Nord-Vouêt
* La Galette
* La Briarde
* La Sprague
* La Niêthole Jean Jean pe Lé Gouoillot

## Liammoù diavaez

* Les Pièrres Dé Lé (Société Jersiaise)
# Piña

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Piña zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù

* Piña de Campos, e proviñs Palencia, e Spagn
* Piña de Esgueva, e proviñs Valladolid, e Spagn
* Elías Piña, unan eus proviñsoù ar Republik Dominikan

## Tud

* Celso Piña (1953-2019), kaner, sonaozer ha soner mec'hikan
* Joaquín Piña Batllevell (1930-2013), beleg spagnol, misioner e Suamerika
* Manolita Piña (1883-1994), livourez spagnol hag uruguayat
* Queco Piña (1980-), melldroader spagnol

## Pennad kar

* Piñar
# Piña de Campos

Piña de Campos zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
# Pizzoferrato

Pizzoferrato zo ur gumun en Italia, e proviñs Chieti, e rannvro Abruzzo.
# Pizzone

Pizzone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Pizzoli

Pizzoli zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Pizzoni

Pizzoni zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
# Piéral

Piéral, bet ganet Pierre Germain Bernard Aleyrangues d'an 22 a viz Du 1923 e Levallois-Perret (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Eost 2003 e Pariz XIII (Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall. Unan eus brudetañ aktourien bihan o ment e oa.

## E bezhioù-c'hoari

War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## E filmoù er sinema
### 1940-1949 : c'hwec'h film

* 1942 : Les Visiteurs du soir, sevenet gant Marcel Carné.
* 1943 : L'Éternel Retour gant Jean Delannoy.
* 1945 : Blondine gant Henri Mahé.
* 1946 : Les Gueux au paradis gant René Le Hénaff.
* 1947 : Voyage surprise gant Pierre Prévert, Danger de mort gant Gilles Grangier.

### 1950-1959 : c'hwec'h film (daouzek en holl)

* 1951 : La corona negra, sevenet gant Luis Saslavsky.
* 1953 : Lucrèce Borgia gant Christian-Jaque.
* 1955 : Lola Montès gant Max Ophuls.
* 1956 : Notre-Dame de Paris gant Jean Delannoy (eil film a-gevret).
* 1958 : Le Joueur gant Claude Autant-Lara.
* 1959 : Bobosse gant Étienne Périer.

### 1960-1969 : tri film (pemzek en holl)

* 1960 : Le Capitan, sevenet gant André Hunebelle.
* 1961 : La Princesse de Clèves gant Jean Delannoy (trivet film a-gevret), Vive Henri IV... Vive l'amour, gant Claude Autant-Lara (eil film a-gevret).

### 1970-1979 : c'hwec'h film (unan warn-ugent en holl)

* 1975 : Les Onze Mille Verges, sevenet gant Éric Lipmann.
* 1976 : Spermula pe Amour est un fleuve en Russie gant Charles Matton.
* 1977 : Cet obscur objet du désir gant Luis Bunuel.
* 1979 : La isla de las cabezas gant Nicola Lazemberg, Zoo zéro gant Alain Fleischer, La passion d'une femme sans cœur, film berr gant Moïse Maatouk.

### 1980-1989 : daou film (tri warn-ugent en holl)

* 1982 : Le Crime d'amour, sevenet gant Guy Gilles.
* 1987 : Nuit docile gant Guy Gilles (eil film a-gevret).

### 1990-1999

* film ebet

### 2000-2009 : daou film (pemp warn-ugent en holl)

* 2000 : Les éléphants de la planète Mars, film berr sevenet gant Philippe Barassat.
* 2001 : Folle de Rachid en transit sur Mars (er rann Les éléphants de la planète Mars) gant Philippe Barassat.

## Liamm diavaez

* Piéral war Internet Movie Database
* Poltred Piéral war Les GENS du CINEMA
# Piérnigas

Piérnigas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 37 (2023).
# Piña de Esgueva

Piña de Esgueva zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Valladolid, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Taol-Stad Malet

Taol-Stad Malet 1812 a oa bet un taol-stad c'hwitet e Pariz, e Bro-C'hall, hag a oa bet kaset da benn evit skarzhañ Napoleon I diouzh ar galloud, pa a oa o vrezeliañ e Rusia. An taol-stad a oa bet empentet gant ar jeneral republikan Claude François de Malet, a oa bet toullbac'het diabeg nemet dre ma oa enebet ouzh Napoleon. C'hwitet e oa bet an taol hag ar pennoù a oa bet fuzuilhet.
# Taol-Stad ar 16 a viz Mae

Taol-Stad ar 16 a viz Mae (Hangul: 5.16 군사정변; Hanja: 五一六軍事政變; RR: O-illyuk gunsa-jeongbyeon) a oa bet un taol-stad milourel e Su Korea e 1961, aozet ha raksoñjet gant Park Chung-hee hag e harperien. Savet e voe ganto ar Poellgor Reveulzier Milourel, e-penn anezhañ penn uhel al lu Chang Do-yong.
Dre an taol-stad e voe roet lamm da gouarnamant dilennet Yun Bo-seon ha roet lamm d'an Eil republik Korean. Lakaet e voe e-plas goude an taol-stad ur C'huzul Uhel evit an Adsevel Broadel, unan milourel gant Park o vezañ ar pen gwirion d'an aozadur. Dont a reas da vezañ ar penn ofisiel goude ma voe harzet Chang Do-yong e miz Gouhere.
A-dreñv an taol-stad e oa bet ur vegen tud eus an aferioù a vounte kreñv evit ma vefe modernaet ar vro dreist-holl da geñver greanterezh. Setu penaos e oa bet krouet ur greanterezh lies e-pad ren Park, en eskemm e oa bet lemet ar gwirioù demokratel, gwirioù diazez ar geodedourien hag ouzhpenn-se e oa spurjoù bep an amzer. Lesanvet "Reveulzi ar 16 a viz Mae" gant Park hag e harperien, ar sell reveulzier evit komz eus an taol-stad-se a zo burutellet kreñv hiziv-an-deiz c'hoazh.

## Stadoù-Unanet Amerika hag an taol-stad

Stadoù-Unanet Amerika ne oant ket bet a-enep an taol-stad, d'an 20 a viz Mae e oa dija ar vro o reiñ harp da Park Chung-hee, ar prezidant John F. Kennedy a embanne mignoniezh etre an div vro.
# Taol-stad

Taol-Stad a vez graet eus un doare kemer ar galloud gant un den pe meur a hini gant un doare maez lezenn ha feuls. Disheñvel eo diouzh ur Reveulzi rak ral eo kavout ul lusk pobl kreñv a-dreñv an obererezh. Ur putsch a vez graet eus un taol-Stad kaset da benn gant nerzhioù milourel.
Gant ur sell istorel, an taol-Stad a zo unan eus an daoreoù implijetañ evit kemer ar galloud e istor Mab-Den.

## Ster ar ger

An termeniñ « taol-Stad », a zo deuet diwar Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn. An termeniñ putsch, deuet a-ziwar alamaneg bro Suis, a vez implijet dammheñvel hag a zo deuet war-wel kalz goude an taolioù-stad c'hwitet e 1920 ha 1923 en Alamagn (putsch Kapp e Berlin ha putsch an ostaleri e Munchen). An termenadur pronunciamiento, deuet a-ziwar ar spagnoleg a vez implijet evit diskrivañ emsavadegoù milourel disheñvel diouzh un taol-stad pe ur putsch.

## Kalvezerezh an taol-stad

Unan eus ar studiadennoù pouezusañ war penaos e vez kaset an taolioù-stad da benn a oa bet sevenet gant Curzio Malaparte en e levr "kalvezerezh an taol-stad" hag embannet e 1931. El levr e vez klasket kompren gant an aozour penaos e vez tu seveniñ un taol-stad ha peseurt hini a vefe an hini oberiet ar bravañ. Gant skouerioù Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn (Napoleon), Dispac'h miz Here (Bolcheviked), Baleadeg war Roma (Mussolini) ha putsch an ostaleri (Hitler) e klask displegañ penaos e vez tu da enebiñ ouzh un taol-stad gant ur Stad reizh evit difenn ar frankiz.

## Levrlennadur

* Curzio Malaparte, kalvezerezh an taol-stad, 1931
# Taol-stad c'hwitet e Moskov

Putsch Moskov, pe Taol Eost a vez graet eus un taol-Stad c'hwitet a oa bet e Moskov e miz Eost 1991 en Unaniezh Soviedel gant ur strollad tud a zifenne ur mennad « reut » e-barzh Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel. Aozerien an taol-Stad a oa deuet a-benn da zigadoriañ penn ar vro, Mikhail Gorbatchev, e-pad ur pennadig amzer ha klasket o devoa ren ar vro.
Aozerien ha harperien an taol-Stad a oa komunourien mirourien anezho hag a oa bet kerseet-bras gant programm adkempennoù Gorbatchev. Soñjal a rae dezho e oa an traoù o vont re bell hag e oa ar gevrat unaniezh nevez sinet o reiñ re a c'halloud d'ar republikoù a save an URSS. Ar prezidant gall François Mitterrand, a soñje e oa bet trec'h an emsaverien, en doa komzet eus « M. Guennadi Ianaev, en particulier, comme un des nouveaux dirigeants d'Union soviétique ». Ur c'hwitadenn e oa bet an taol-Stad e gwirionez, ne oa ket padet pelloc'h eget tri devezh. Eneberezh ar prezidant rusian Boris Yeltsin a oa bet unan eus abegoù an taol kleze en dour. Gorbatchev a oa distroet d'ar galloud met gwanaet-don e oa bet e vestroniezh, Yeltsin eo a oa bet gwelet evel trec'her an taol-Stad. C'hwitadenn putsch Moskov he doa roet muioc'h a lañs c'hoazh da Freuzadenn an Unaniezh Soviedel, a-benn fin ar bloavezh e oa echuet gant ar vro.
# Taol-emfichañ

Un daol-emfichañ, anvet ivez taolig emgribañ ha taol-emgempenn, zo ur pezh arrebeuri, hag a gaver e kambr ur vaouez, gant ur melezour warni, dezhi da gribañ pe broustañ he blev.

## Notennoù

* ↑ Geriadur Al Liamm
* ↑ Geriadur Ménard
# Taol-mouezh a eil renk

Er yezhoniezh e vez implijet an termen taol-mouezh a eil renk (saoz.: secondary stress) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ar fed ma c'hell bezañ e yezhoù 'zo un eil taol-mouezh gwanoc'h evit an taol-mouezh pennañ, dreist-holl pa vez hir ur ger, da skouer e saozneg e vez diforc'het etre an taol-mouezh pennañ (merket amañ gant un tired lemm) hag an taol-mouezh a eil renk (merket amañ gant un tired boud), da skouer còunterintélligence.
Degouezhout a ra alies gant gerioù kevrennek evel hemañ, gant pep ger diazez un taol-mouezh a orin, ha pouezet e vez muioc'h war ar penn semantikel. Dont a ra neuze taol-mouezh an elfenn bennek da vezañ an taol-mouezh pennañ keit ha ma teu da vezañ an taol-mouezh lec'hiet war ar spisaer da vezañ an taol-mouezh a eil renk.
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel avat e vez implijet sinoù diakritek arbennik skrivañ dirak ar silabennoù taolmouezhiet: [ˈ] evit merkañ an taol-mouezh pennañ ha [ˌ] evit merkañ an taol-mouezh a eil renk, d.s. [ˌkaʊntɚ.ɪnˈtɛlɪdʒəns]

## Gwelit ivez

* Taol-mouezh
* Silabenn
* Mentadur
# Taol-noz

Un daol-noz zo ur pezhig arrebeuri a vez lakaet e-kichen penn ur gwele, tost da benn an den, dezhañ da dapout aes an traoù en devez ezhomm pa zihun: al lamp da enaouiñ, an dihuner, e lunedoù, ul levr, ur werennad dour, louzoù, pe traoù all.
Peurvuiañ ne vez ket uheloc'h an daol-noz eget penn ar gwele. Tiretennoù a vez a-wechoù .
A-raok amzer ar privezioù en tier e veze lakaet ar pod-kambr en daol-noz hag un norig a serre warnañ.
# Xu Yuhua

Xu Yuhua (e sinaeg: 许昱华/許昱華; e pinyin: Xǔ Yùhua) a zo bet ganet d'an 29 a viz Here 1976.
Mestrc'hoarierez echedoù sinaat eo.
Kampionez ar bed e voe en Yekaterinbourg (Rusia) e 2006.
2500 edo he renk Elo e miz Genver 2008.

## Liammoù diavaez

* He fichenn FIDE
* He fartiennoù e Chessgames
* Lec'hiadennoù ag he fartiennoù
# Xunqueira de Ambía

Xunqueira de Ambía zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Ourense.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Xunqueira de Espadanedo

Xunqueira de Espadanedo zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Ourense.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Xu Yuanyuan

Xu Yuanyuan (sinaeg : 徐媛媛 ; Xu eo an anv-tiegezh), bet ganet d'an 8 a viz Meurzh 1981 e Sina, zo ur Vestrc'hoarierez echedoù sinaat.
E miz Here 1997 e voe trec'h e Kampionad Bedel ar Re Yaouank (Maouezi) dindan 16 vloaz e Yerevan, en Armenia.
E 2000 e voe trec'h e Kampionad Bedel ar Re Yaouank e Yerevan ivez.

## Liammoù diavaez

* He fichenn FIDE
* He c'hoari e Chessgames
* He stadegoù e Chessmetrics
# Xunta de Galiza

Ar Xunta de Galiza eo ar gouarnamant emren Galiza. Xunta de Galicia eo anv ofisiel e galizeg hag Junta de Galicia e spagnoleg.

## Liammoù

* (gl) (es) Lec’hienn ofisiel
# Xuzhou

Xuzhou (扬州) zo ur gêr vras e proviñs Jiangsu e Republik Pobl Sina. Poblet e oa gant 9 168 000 a dud e 2004 ha 9 083 790 e 2020.

## Istor

An takad a oa bet lec'h emgann Xuzhou e 1938 a-enep nerzhioù Lu Impalaeriezh Japan e-kerzh an Eil brezel Sina-Japan. Bet e oa bet ivez lec'h emgann e-kerzh Brezel Diabarzh Sina, ha Kampagn Huaihai e 1948–49.
D'an 19 a viz Mae 1938, Tchang en doa roet urzh kilañ diouzh Xuzhou. Miloureien Japan a oa deuet da vezañ mistri kêr.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Xuetes

Ar Xuetes ([ʃu'ətəs] e katalaneg) pe Chuetas (e spagnoleg) zo ur stroll kevredigezhel en enez Mallorca, diskennidi eus darn eus yuzevien an enez a oa troet da gristenien, hag a zo chomet emouez eus o orin a-hed an istor, dezho anvioù-tiegezh hag a zo e-touez re an dud a zo bet heskinet goude tamallet dezho gant an Ofis Santel bezañ bet yuzevien e kuzh e dibenn ar XVIIvet kantved.
Bet int lakaet a-gostez, ha betek deroù an XXvet kantved, e timezent kenetrezo. Entre 18.000 hag 20.000 eus an dud-se a zoug darn eus an anvioù-tiegezh-se e Mallorca.

## An anvioù-tiegezh

Sede an anvioù-tiegezh a zo Xuetes: Aguiló, Bonnín, Calle, Cortès, Fortesa/Forteza, Fuster, Martí, Miró, Picó, Pinya/Piña, Pomar, Segura, Tarongí, Valentí, Valleriola, ha Valls. Ar re-se eo ar re a chom eus ur gumuniezh kristenaet (conversa) kalz brasoc'h : e kaieroù ar c'hristenekadurioù, etre ar XIVvet ha XVvet kantved, hag e re an Ofis Santel, eus dibenn ar XVvet ha deroù ar XVIvet, a gaver enne ouzhpenn 330 anv-tiegezh etre ar yuzevien kristenaet hag an dud kondaonet dre an abeg a yuzeviñ en Mallorca. Un dra souezhus avat o deus kavet an enklaskerien: anvioù all zo c'hoazh a orin yuzev splann, hag ar re-se n'int ket gwelet evel diskennidi yuzevien, na xuetes, evel Abraham, Amar, Bofill, Bonet, Daviu, Duran, Homar, Jordà, Maimó, Salom, Vidal ha re all c'hoazh.
Bezañ bet kristenaet n'eo ket trawalc'h da vezañ xuete eta; ret eo ivez bezañ anavezet evel xuete en eñvor an dud all, dre an orin hag an tiegezh. Ar xueted eta, a zo holl diskennidi eus yuzevien kristenaet, hogen an holl ziskennidi eus yuzevien kristenaet n'int ket xueted.

## Istor
### Kristenien nevez (1391-1488)

Betek dibenn ar XIVvet kantved e veze roet bec'h gant an iliz katolik e mallorca da gristenaat yuzevien an enez, met dister e oa frouezh he strivoù ha kemm ebet ne c'hoarvezas er gevredigezh. Kemm avat a deuas adal 1391, pa veze arsailhet ar c'harterioù yuzev, ha pa deuas Sant Vicente Ferrer en 1413 da brezeg, ha pa voe peurgristenaet yuzevien Mallorca, en 1435.

### Deroù an Inkizision spagnol (1488-1544)

* Gwelout ar pennad Inkizision spagnol.
En 1488, pa oa bev c'hoazh ar re ziwezhañ eus an dud kristenaet e 1435, e tegouezhas e Mallorca an inkizitourien gentañ al lez-varn nevez savet gant ar Rouaned katolik a oa da-vat o klask aozañ ur stad vroadel war diazez ur relijion hepken.

### XXvet kantved

E-pad Brezel Spagn ez eas a-du un toullad Xueted gant emsavadeg Franco hogen ar re all a oa a-du gant ar republikaned a voe heskinet gant an diktatour. E deroù ar bloavezhioù 1940, dindan levezon ar Falange Española ha hini nazied Alamagn, e voe aozet enklaskoù ha savet listennadoù anvioù evit prientiñ treuzdougen tud d'ar c'hampoù-diouennañ. A-hervez e vije bet savet gant an eskob Josep Miralles Sbert kement a gaieradoù anvioù ma ne c'halljod ket o implij.
# Thulsa Doom

Thulsa Doom zo anv un dudenn ijinet gant ar skrivagner stadunanat Robert E. Howard ; enebour eo da Kull of Atlantis. Thulsa Doom a zo kroget e obererezhioù en istor berr "Delcardes' Cat". Goude-se e oa bet gwelet er c'homics hag er filmoù evel enebour Kull ha, diwezhatoc'h, en unan eus bedoù all Howard, Conan the Barbarian.
Thulsa Doom eo diaz darn eus an hudourien fallakr marv-bev en istorioù Howard, evel Tsotha-Lanti (er saga Conana) pe Kathulos (en istor berr Skull Face); un awen disteroc'h eo met adkavet e vez tresoù spered eus outañ en hudourien bev pe marv-bev ijinet gant Howard evel Thoth Amon, Thugra Khotan, Kathulos, ha Xaltotun memes ma'z int disheñvel-mik a-fed tres korf diouzh Thulsa Doom.