OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Au bois

Au bois (Er c'hoad) zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1886.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn Gil Blas d'an 22 a viz Mezheven 1886.
Adembannet e voe bloaz goude, en 1887, en dastumad Le Horla.

## An danevell

Galvet eo maer Argenteuil abalamour ma'z eus bet tapet daou gozh gant ar gward er c'hoadoù. Hag ar maer d'o goulennata.

## Embannadurioù

* 1886 - Au bois, e Gil Blas.
* 1887 - Au bois, en dastumad Le Horla embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 - Au bois, e : Maupassant, Contes et Nouvelles, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, Éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Lenn

* Au bois en dastumad Le Horla.

## Pennadoù kar

* Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù

* ↑ Maupassant, Contes et Nouvelles, tome II, notice de Louis Forestier (pp. 1567-1568), éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1979 (ISBN 978 2 07 010805 3)
* ↑ (fr) Ar skrid.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Au coeur du mensonge

Au cœur du mensonge a zo ur film-drama gall, sevenet gant ar filmaozour gall Claude Chabrol, hag a oa deuet er-maez d'an 13 a viz Genver 1999.
Troet e oa bet e Kankaven.

## An danvez

Eloïse, ur plac'hig dek vloaz, a zo bet taget. Piv eo ar muntrer? René Sterne, kelenner war an tresañ ha paotr tavedek? Ret eo da Frédérique Lesage, komiserez nevez e Sant-Maloù, enklask. E-keit-se e ra Germain-Roland Desmot, skrivagner brudet, al lez da Viviane, pried René. Germain-Roland Desmot a varvo ivez.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Sandrine Bonnaire : Vivianne Sterne
* Jacques Gamblin : René Sterne
* Antoine de Caunes : Germain-Roland Desmot
* Valeria Bruni Tedeschi : Komiserez Frédérique Lesage
# Atys (mab Kroisos)

Atys, mab d'ar roue Kroisos (pe Krezuz), ha tad da b-Pythios, a oa roue Lydia.
Hervez levr kentañ Istorioù Herodotos e reas e dad Kroisos un hunvre ma welas e vab Atys lazhet gant ur goaf. Klask a reas Kroisos mirout ouzh ar gwall blanedenn. E zimeziñ a reas kenkent, ha paouez d'e gas da vrezeliñ. Kement-se ne harzas ket ouzh an droug avat.

## An hoc'h-gouez

Un deiz e tegouezhas ur pikol hoc'h-gouez spontus e bro Olympos Mysia, ha tud Mysia a yeas da gaout ar roue Kroisos da c'houlenn digantañ skoazell e vab hag un toullad tud yaouank gant chas da gaout an dizober eus al loen. Nac'h a reas an tad roue met derc'hel warnañ a reas ar mab ken na voe laosket da vont da hemolc'hiñ an houc'h dra ma ne vez ket armoù houarn gante. Met kas a reas Adrastos evel diwaller. E-kerzh ar chaseadeg e voe lazhet Atys gant Adrastos a oa o klask skeiñ e c'hoaf ouzh an hoc'h-gouez.
En em lazhañ a reas Adrastos war vez Atys gant ar morc'hed.

## Pennadoù kar

* Atys
* Attis
# Blaise Compaoré

Blaise Compaoré zo ur politikour burkinabat ganet d'an 3 a viz C'hwevrer 1951 e Ziniaré, ur gêr en hanternoz da Ouagadougou. Kemeret en devoa ar galloud e Burkina Faso d'ar 15 a viz Here 1987 da-heul un taol-Stad ma voe lazhet ar prezidant Thomas Sankara. Dilennet e voe da brezidant e 1991 hag adarre e 1998, 2005 ha 2010. D'an 31 a viz Here 2014 e ro da c'houzout e tilez e garg. Emsavadegoù bras a oa bet a-enep dezhañ evit na glaskje ket mont da brezidant evit ar pempet gwech.
g • ka • kePrezidanted Burkina Faso :
| Republik Volta-Uhel | Maurice Yaméogo · Sangoulé Lamizana · Saye Zerbo · Jean-Baptiste Ouédraogo · Thomas Sankara |
| Burkina Faso | Thomas Sankara · Blaise Compaoré · Michel Kafando · Roch Marc Christian Kaboré |
# Blagoevgrad

Blagoevgrad (Благоевград e bulgareg) zo ur gêr eus Bulgaria, e mervent ar vro. Kêr-benn Proviñs Blagoevgrad eo.
Emañ e traoñienn ar stêr Strouma, e-harz ar menezioù Rila, tost da harzoù Republik Makedonia. E 2011 e oa 70 881 a dud o vevañ e Blagoevgrad.

## Kêrioù gevellet

Liammoù he deus Blagoevgrad gant ar c'hêrioù-mañ :
* Auburn (SUA)
* Batumi (Jorjia)
* Delčevo (Republik Makedonia)
* Lecce (Italia) abaoe 2014
* Nagasaki (Japan)
* Serres (Gres)
* Skopje (Republik Makedonia)
* Székesfehérvár (Hungaria)
* Thessaloniki (Gres)
* Žilina (Slovakia)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Blainville-sur-Orne

Blainville-sur-Orne :
| Iliz katolik Saint Gerbold. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Ouistreham |
| Kod kumun | 14076 |
| Kod post | 14550 |
| Maer Amzer gefridi | Daniel Françoise 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Caen la Mer |
| Lec'hienn web | Blainville-sur-Orne |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 761 ann. (2020) |
| Stankter | 810 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 25 m bihanañ 0 m — brasañ 36 m |
| Gorread | 7,11 km² |
| kemmañ |
Blainville-sur-Orne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed:

## Monumantoù ha traoù heverk

* An oppidum.
* An iliz katolik.
* An oppidum eus an Henamzer.
* Iliz katolik Saint Gerbold.

## Emdroadur ar boblañs 1793-2011

| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 210 | 299 | 325 | 382 | 351 | 359 | 353 | 389 | 357 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 362 | 381 | 388 | 351 | 350 | 307 | 297 | 282 | 245 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 235 | 239 | 231 | 960 | 1189 | 1206 | 579 | 1573 | 2079 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2011 |
| 2119 | 2735 | 2519 | 4390 | 4341 | 4390 | 5395 | 5541 | 5676 |
( Mammennoù: ldh/EHESS/Cassini betek 1999 hag INSEE abaoe 2006)

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Even 1995 | → bremañ | Daniel Françoise | SSG | gwazour-kretadur |
| Meurzh 1965 | Even 1995 | Jacques Bayou | SKG | kelenner |
| Here 1947 | Meurzh 1965 | Jules Launay | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
Abaoe ar 1añ a viz Genver 2003 e ya ar gumun d'ober perzh e Caen la Mer.

## Tud

* Jean-Baptiste Colbert en deus savet un ti-feurm e 1668 e Blainville-sur-Orne.

## Gevelliñ

* Bomlitz (Alamagn, Saks-Izel), abaoe 2004
* Sartirana Lomellina (Italia, Lombardia), abaoe 2007

## Liammoù diabarzh

* Roll Kumunioù Calvados
* Kumuniezh tolpad-kêrioù Caen la Mer

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ ldh/EHESS/Cassini, poblañs betek 1999.
* ↑ 2006 2007 2011, poblañs abaoe 2006.
* ↑ istor Caen la Mer a-fet niver a gumunioù, war lec'hienn ar gumun Fleury-sur-Orne.
# Blaise

Blaise zo un anv-badez gallek, kar d'an anv brezhonek Bleaz, eus al latin Blasius, a dalv kement ha gak.

## Anvioù kevatal e yezhoù all

* Blasius e latin, alamaneg ha nederlandeg
* Blaž e sloveneg ha kroateg.
* Blas e spagnoleg
* Biagio en italianeg
Tud zo a gemmesk Blaise ha bleiz a-wechoù, pe a blij dezho tostaat Blaise ha Breizh, a zistagont damheñvel.

## Tud

* Blaise de Montluc, soudard gall er XVI$^{vet}$ kantved
* Blaise Cendrars, skrivagner gall a orin suis
* Blaise Pascal, matematikour ha skrivagner gall
* Adolphe Benoît Blaise, sonaozour gall marvet e 1772
* Blaise Compaoré, prezidant Burkina Faso etre 1987 ha 2014
* Blaise Diagne, maer Dakar, e Senegal.

## Lennegezh

* Modesty Blaise, harozez krouet gant Peter O'Donnell.

## Lec'hanvadurezh

* Ty Blaise, e Lennon.

### Stêrioù

Div stêr zo, benel o anv:
* Blaise, adstêr d'ar Marne
* Blaise, adstêr d'an Eure

### Kumunioù

Meur a gumun c'hall zo anvet Blaise.
* Blaise, kumun gozh en Haute-Marne, hiziv e-barzh kumun Colombey-les-Deux-Églises
* Blaise, kumun gozh en Ardennes, hiziv e-barzh Vouziers
* Blaise-sous-Arzillières, e departamant ar Marne,
* Cirey-sur-Blaise, en Haute-Marne
* Courcelles-sur-Blaise, en Haute-Marne
* Guindrecourt-sur-Blaise, en Haute-Marne,
* Montreuil-sur-Blaise, en Haute-Marne,
* Vaux-sur-Blaise, en Haute-Marne
* Wassy-sur-Blaise, en Haute-Marne

## Pennadoù kar

* Bleaz
* Bleaz (anv-badez)
* Saint-Blaise
# Blaise Cendrars

Blaise Cendrars, anv-pluenn Frédéric-Louis Sauser, bet ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1887 e La Chaux-de-Fonds, Kanton Neuchâtel, e Suis, broadet gall e 1916, marvet d'an 21 a viz Genver 1961.
Skrivagnour gallek a Suis.
# Blaise Pascal

Blaise Pascal, (19 a viz Mezheven 1623, 19 a viz Eost 1662) a oa matematikour, fizikour ha prederour gall.

## Oberennoù pennañ

* Essai pour les coniques (1640)
* Expériences nouvelles touchant le vide (1647)
* Récit de la grande expérience de l'équilibre des liqueurs (1648)
* Traité du triangle arithmétique (1654)
* Les Provinciales (Lizhiri 1656-1657)
* Élément de géométrie (1657)
* De l'Esprit géométrique et de l'Art de persuader (1657)
* Histoire de la roulette (1658)
* L’Art de persuader (1660)
* Pensées (1669, embannet goude e varv)
* Abrégé de la vie de Jésus-Christ (testenn kavet e 1840, embannet e 1846)
* Prière pour demander à Dieu le bon usage des maladies
* Comparaison des chrétiens des premiers temps avec ceux d’aujourd’hui
* Trois discours sur la condition des grands, lakaet dre skrid goude marv Pascal gant Pierre Nicole. Troet e brezhoneg (Teir frezegenn a-zivout aoz ar re Vras) gant Gwendal Piégais, embannet e Nidiad 18, Ebrel 2014.
# Blanc et Bleu

Blanc et Bleu zo ur gontadenn gant Guy de Maupassant e 1885.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a oa e Gil Blas an 3 a viz C'hwevrer 1885, sinet Maufrigneuse.
Adembannet e oa bet e 1907 en Œuvres complètes de Guy de Maupassant, gant an Éditions Conard, hag adarre e 1912 en dastumad dalif Misti gant Paul Ollendorff.

## An danevell

En e vag emañ an daneveller gant e vignon Pol. Ha hennezh ha kontañ un istor erc'h.

## Embannadurioù

* 1885 - Blanc et Bleu.
* 1912 - En dastumad dalif Misti gant Paul Ollendorff.
* 1907 - Blanc et Bleu, en Œuvres complètes de Guy de Maupassant, Paris, Louis Conard.
* 1967 - Blanc et Bleu, e-barzh Misti, dastumad ugent danevell diwar zorn Maupassant, Éditions Albin Michel, Le Livre de poche n° 2156.
* 1974 - Blanc et Bleu, Maupassant, contes et nouvelles, texte établi et annoté par Louis Forestier, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard.

## Notennoù

* ↑ Ar skrid orin : .
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Blagovechtchensk

Blagovechtchensk (ruseg: Благовещенск) a zo ur gêr lec'hiet war ribl norzh an Amour e gevred Rusia. Kêr-benn Oblast Amour eo. Poblet e oa gant tro-dro 224 000 a dud e 2015.
# Blairville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Blairville |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Vertes vallées |
| Kanton | Beaumetz-lès-Loges |
| Kod INSEE | 62135 |
| Kod post | 62173 |
| Maer | Daniel Deruy |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,6 km² |
| Led | 50° 13' 14" Norzh |
| Hed | 02° 42' 53" Reter |
| Uhelder kreiz | 111 m |
| Uhelder bihanañ | 95 m |
| Uhelder brasañ | 130 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 308 (2007) |
| Stankter | 67 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Blairville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
# Blake ha Mortimer

Blake et Mortimer a zo ur rummad bannoù treset bet krouet gant an treser belgiat Edgar P. Jacobs e 1946, ha kendalc'het, goude e varv e 1987, gant Bob de Moor, ha goude-se gant Jean Van Hamme, Ted Benoit, Yves Sente, André Juillard, René Sterne, Chantal De Spiegeleer ha Aubin Frechon. Embannet int bet gant embannadurioù al Lombard, ha bremañ e vezont embannet gant éditions Blake et Mortimer, ur skourr eus ar strollad Dargaud. Rak embannet e oa an istorioù e-barzh Le Journal de Tintin e-pad meur a vloaz.

## Tudennoù

* Sellout ouzh ar pennad : Roll tudennoù Blake ha Mortimer
Meur a dudenn a vez adkavet en un doare reoliek er rummad bannoù treset. An tudennoù pennañ o vezañ Francis Blake ha Philip Mortimer, hag ar c'horonal Olrik, hag a zo un den drouk hag enebour a-viskoazh d'an daou all.

## Liammoù diabarzh

* Francis Blake
* Philip Mortimer
* Edgar P. Jacobs
* Olrik
* Tintin (kazetenn bannoù treset)
* Roll ar bannoù treset brudet

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
* (fr) Blake ha Mortimer en Open Directory Project
# Aman Andom

Aman Mikael Andom (1924 - 17 a viz Du 1974) a oa ur soudard hag ur politikour etiopian eus Eritrea, prezidant kentañ Etiopia goude ma voe roet lamm d'an impalaer Haile Selassie.
Lesanvet e voe Leon an dezerzh goude e drec'hioù war arme Somalia da vare ar brezel etre an div vro (1963-1964). Daoust da se e voe roet e sac'h dezhañ gant an impalaer abalamour m'en doa kaset tagadennoù war tiriad Somalia pa oa bet lâret dezhañ chom hep ober.
E 1974 e voe bac'het an impalaer, kemeret ar galloud gant an Derg ha lakaet Aman Andom da brezidant d'an 12 a viz Gwengolo. Dizemglev a savas buan etre Andom hag izili all an Derg ha lamet e voe e garg digantañ e miz Du 1974. D'ar 17 a viz Du e voe lazhet pa oa argadet e di gant soudarded.
g • ka • kePrezidanted Etiopia :
| Gouarnamant an Derg | Aman Andom · Mengistu Haile Mariam · Tafari Benti · Mengistu Haile Mariam |
| Republik pobl Etiopia | Mengistu Haile Mariam · Tesfaye Gebre Kidan |
| Republik kevredadel Etiopia | Meles Zenawi · Negasso Gidada · Girma Wolde-Giorgis |
# Aman

Ur stêr e Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre eo an Aman (River Amman e saozneg). Ur stêr all zo dezhi ar memes anv.
Adstêr eo d'ar Llwchwr. Eieniñ a ra er Mynydd Du. Redek a ra dre Dyffryn Aman, ar saonenn, da gejañ gant al Llwchwr e-kichen Pantyffynnon.
Diwar hec'h anv eo anvet Rhydaman ha Pontaman, Glanaman, Brynaman ha Rhosaman. War he lezioù emañ Garnant ha Betws ivez.
# Amanda Peet

Amanda Peet zo un aktorez stadunanat.
Ganet eo bet Amanda Peet e Kêr New York, d'an 11 a viz Genver 1972.

## Roll filmoù

* 1995 – Animal Room
* 1996 – She's the One
* 1996 – One fine Day
* 1997 – Ellen Foster
* 1997 – Touch Me
* 1997 – Grind
* 1998 – Playing by Heart
* 1999 – Simply Irresistible
* 1999 – Body Shots
* 2000 – Takedown
* 2000 – Whipped
* 2000 – Isn't she Great
* 2000 – The Whole Nine Yards
* 2001 – Saving Silverman
* 2002 – Igby Goes Down
* 2003 – High Crimes
* 2002 – Changing Lanes
* 2003 – The Elegant Universe
* 2003 – Something's Gotta Give
* 2003 – Whatever We Do
* 2003 – Identity
* 2004 – The Whole Ten Yards
* 2005 – Melinda and Melinda
* 2005 – A Lot Like Love
* 2005 – Syriana
* 2005 – The Martian Child
* 2006 – Griffin and Phoenix
* 2006 – Fast Track
* 2006 – Snow Angels
* 2008 - The X-Files: I Want to Believe

## Gwelet ivez
### Liammoù diavez

* Amanda Peet - IMDB
# Amand Pierre Harel

Amand Pierre Harel, bet ganet d’ar 24 a viz Ebrel 1836 e Kell-Loezherieg hag aet d’an Anaon d’an 8 a viz Mae 1885 e Pariz, a oa ur c’hizeller breizhat.
# Amanda Lear

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Amanda Lear (saoznekaet en Amanda Lir a-wechoù), ganet Tap(p) e Saigon e 1939, zo ur ganerez, aktourez hag animatourez skinwel gall. Hervez mammennoù lies hag enebet e vefe bet ganet e 1939, 1941, 1946 pe 1947 e Saigon, Hong Kong pe Hanoi.
Awen Salvador Dalí e voe er bloavezhioù 1960. Kregiñ a reas goude-se gant hent ar c'hanañ gant ar ganaouenn Follow Me, a-raok mont war-zu ar vicher animatourez skinwel e meur a vro dre Europa.

## Notennoù

* ↑ (en) Library of Congress
# Amanda Swisten

Amanda Swisten (ganet Mary Bradley d'an 20 a viz Kerzu 1978 e New York) a zo un aktorez hag un diskouezerez-c'hiz stadunanat he deus bet c'hoariet e meur a stirad skinwel hag e meur a film.
American Wedding (2003) eo ar film kentañ ma voe gwelet. Ennañ e c'hoari perzh Fraulein Brandi. Goude-se e c'hoarias e filmoù all evel The Last Run (2004), The Girl Next Door (2004) ha Freezer Burn (2005). Perzhioù bihan he deus e stiradoù skinwel evel I'm with Her, Two and a Half Men, Quintuplets ha Joey.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Amanda Swisten
* Amanda Swisten e lec'hienn Maxim
* Amanda Swisten e MySpace
# Amandine Henry

Amandine Henry, bet ganet d'an 28 a viz Gwengolo 1989 e Lille (Norzh, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, kreizerez he fost war an dachenn.

## Liamm diavaez

* Amandine Henry war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amandola

Amandola zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
# Alabama Song

Alabama Song a zo ur varzhoneg hag a voe savet ar pozioù saoznek anezhi e 1925 gant al lennegourez alaman Elisabeth Hauptmann (1897-1973) evit ar barzh alaman Bertolt Brecht (1898-1956). Lakaet e voe da ganaouenn pa voe krouet un ton dezhi e 1927 gant ar sonaozer alaman Kurt Weill (1900-1950).
Kanet e voe evit ar wech kentañ e 1927 gant gwreg Weil — an arzourez aostrian Lotte Lenya (1898-1981) — pa voe displeget Mahagonny-Songspiel e festival Baden-Baden (Republik Weimar d'an ampoent) : enrollet e voe gant ar ganourez d'ar 24 a viz C'hwevrer 1930. Graet e voe ganti en-dro da-geñver Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny (Braster ha diskar kêr vMahagonny), un abadenn sonerezh gant Brecht ha Weill hag a voe diskouezet e Leipzig (Republik Weimar) d'an 9 a viz Meurzh 1930 evit ar wech kentañ.

## Doareoù all

Brud nevez a voe degaset d'ar ganaouenn pa voe enrollet Alabama Song (Whisky Bar) gant ar strollad rock stadunanat The Doors e 1966 evit e gentañ albom The Doors. Un nebeud bloavezhioù war-lerc'h (e miz Gouere 1978) e voe enrollet un doare all, gwall souezhus, gant ar c'hanour saoz David Bowie (1947-2016) : embannet e voe ar bladennig d'ar 15 a viz C'hwevrer 1980 (o tougen Space Oddity war he zu B).
Kanet e voe Alabama Song ivez gant Angel Blue, Dalida, Dionysos, Marianne Faithfull, Chiara Galiazzo, Nina Hagen, Ute Lemper, Audra McDonald, Marilyn Manson, Melina Mercouri, Catherine Sauvage (La lune de l'Alabama), Soan, Peter Straker, Teresa Stratas, Dave Van Ronk, Viza ha Yelawolf.

## Er sinema

Lod eo an doare savet gant The Doors eus sonerezh The World's End, ar film gant ar filmaozer saoz Edgar Wright (1974-) a oa bet embannet e miz Gouere 2013.

## Liammoù diavaez

* Alabama-Song kanet gant Lotte Lenya.
* Gerioù Alabama Song (Whisky Bar) kanet gant The Doors.
* Alabama Song kanet gant David Bowie.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Anavezet eo dindan anvioù all ivez : Moon of Alabama, Moon over Alabama ha Whisky Bar.
# Alabamaeg

Ur yezh muskogeek eus skourr yezhoù ar reter eo an alabamaeg (alibamu pe alabama) komzet gant ur 100 den bennak (diwar 500-600 den en holl) e gevred Texas er Stadoù-Unanet (1997). Gwezhall e veze komzet ivez en Oklahoma.

## Daveoù

* Davis, Philip; & Hardy, Heather. (1988). Absence of noun marking in Alabama. International Journal of Linguistics, 54 (3), 279-308.
* Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). Alabama. In Ethnologue: Languages of the world (15th ed.). Dallas, TX: SIL International. Accessed online www.ethnologue.com/show_language.asp?code=akz on October 1, 2005.
* Hardy, Heather; & Davis, Philip. (1988). Comparatives in Alabama. International Journal of Linguistics, 54 (2), 209-231.
* Hardy, Heather; & Davis, Philip. (1993). Semantics of agreement in Alabama. International Journal of Linguistics, 59 (4), 453-472.
* Hardy, Heather; & Montler, Timothy. (1988). Imperfective gemination in Alabama. International Journal of Linguistics, 54 (4), 399-415.
* Montler, Timothy; & Hardy, Heather. (1991). Phonology of negation in Alabama. International Journal of Linguistics, 57 (1), 1-23.
* Rand, Earl. (1968). Structural phonology of Alabaman, Muskogean language. International Journal of Linguistics, 34 (2), 94-103.
* Sylestine, Cora; Hardy; Heather; & Montler, Timothy (1993). Dictionary of the Alabama Language. Austin : University of Texas Press. ISBN 0-292-73077-2.

## Liammoù diavaez

* Online Alabama-English-Alabama Dictionary
* Alabama-Coushatta Tribe of Texas
* Chíkmàa Oolahomma! - How to say "hello" in Alabama
# Alaejos

Alaejos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.