OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fervaques

Fervaques :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Livarot |
| Kod kumun | 14265 |
| Kod post | 14140 |
| Maer Amzer gefridi | Didier Lallier 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Livarot |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 73 m — brasañ 197 m |
| Gorread | 10,67 km² |
| kemmañ |
Fervaques a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e Fervaques abalamour d'ar brezel, daou e miz Even, ar re all e miz Eost; unan anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg hag unan all gant ur vindrailhadeg; unan anezhe a oa bet ganet e Bodsorc'hel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* An iliz.
* Ar c'hastell, XV$^{vet}$ kantved ha 1597.
* Maner ar Verger, XVI$^{vet}$.
* Iliz katolik Sant Jermen, XII$^{vet}$ kantved ha 1891-1896$^,$.

### Bez ar C'hommonwealth e-tal Kastell Fervaques

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Letanant e oa er Rifle Brigade, 1st Bn. Mervel a reas d'an 21 a viz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| ? | Meurzh 2001 | François Chavatte | | |
| Meurzh 2001 | Kerzu 2015 | Didier Lallier | digostezenn | Labourer-douar keuzer |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 28 Kerzu 2015
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Clochers de France
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ In Memories
* ↑ EBSSA
# Ferruccio Castiglioni

Ferruccio Castiglioni, ganet d'ar 25 a viz Ebrel 1921 e Milano (Italia) ha marvet d'an 12 a viz Gwengolo 1971, a oa ur mestrc'hoarier echedoù italian.
# Fersen

Fersen, pe von Fersen, zo un anv-tiegezh brudet eus Sveden.

## Tud brudet

* Simon Verssen (1420)
* Henning Verssen (1515)
* Lorenz Verssen (1546)

## XVIIvet kantved

* Reinhold von Fersen (1609)
* Hermann von Fersen d.ä. (1654)
* Otto Wilhelm von Fersen (1623–1703), soudard svedat
* Hans von Fersen d.ä. (1625–1683)
* Fabian von Fersen (1626–1677), soudard svedat, kenderv da Otto
* Reinhold Johan von Fersen (1646-1716)
* Hans von Fersen (1683–1736)
* Herman von Fersen ar Yaouankañ (1674–1709)
* Johann Hermann von Fersen (marvet e 1801), jeneral en arme Rusia

## XVIIIvet kantved

* Carl Reinhold von Fersen, (1716–1786)
* Fredrik Axel von Fersen, Axel von Fersen an Henañ (1719–1794)
* Ulrika von Fersen (1749-1810)
* Hedvig Eleonora von Fersen (1753–1792), keniterv da Ulrika
* Augusta von Fersen (1754–1846)
* Hans Axel von Fersen, Axel von Fersen ar Yaouankañ (1755–1810)
* e c'hoar Sophie von Fersen (1757–1816)
* Fabian Reinhold von Fersen (1762–1818)

## XIXvet kantved

* Axel von Fersen (1798–1838)
* Gustaf Hans von Fersen (1802–1839)
* Hedvig Wilhelmina Augusta Sofia Maria Teresia Lovisa von Fersen (1816–1879)
* Vasili Fersen (1858-1937), amiral rus.
* Jacques d'Adelswärd-Fersen (1880-1923), romantour ha barzh gall-svedat, kar da Hans Axel

## Tud all

* Thomas Fersen, kaner gall
# Fort Lauderdale

Fort Lauderdale zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Florida e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 165 521 a annezidi e 2010. Penn-lec'h kontelezh Broward eo ivez.

## Kêrioù gevellet

| Duisburg, Alamagn Gold Coast, Aostralia La Romana, Republik Dominikan Haifa, Israel Agogo, Ghana Belo Horizonte, Brazil Kêr-Banama, Panamá Quepos, Costa Rica Mar del Plata, Arc'hantina | Isla Margarita, Venezuela Medellín, Kolombia Muğla, Turkia Rimini, Italia São Sebastião (São Paulo), Brazil Sefton, Bro-Saoz, Rouantelezh-Unanet Cap-Haïtien, Haiti Venezia, Italia |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fort Sainte Anne

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fort Sainte-Anne zo anv meur a greñvlec'h savet gant ar C'hallaoued e Frañs-Nevez :
* Fort Sainte-Anne, savet en Enez ar C'hab Breton en 1629,
* Fort Sainte-Anne, savet el lenn Champlain en 1666,
* Fort Albany, savet en 1670, kemeret hag adanvet Sainte-Anne en 1686 gant ar C'hallaoued.

## Gwelet ivez

* Sainte-Anne
# Fort Wayne

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Fort Wayne zo un anv-lec'h e Stadoù Unanet Amerika.
* Fort Wayne (Indiana), en Indiana
* Fort Wayne (Detroit), e Michigan
* Fort Wayne (Oklahoma), en Oklahoma
** Emgann Old Fort Wayne
* USS Fort Wayne (SP-3786), ul lestr
# Fort Wayne (Indiana)

Fort Wayne zo ur gêr lec'hiet e biz Indiana er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 253 691 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Fort Wayne en ur mod ofisiel e 1794.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Japan | Takaoka |
| Polonia | Płock |
| Alamagn | Gera |
| Republik Pobl Sina | Taizhou |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Fort Saint-Louis

Fort Saint-Louis zo un anv-lec'h gallek a gaver e meur a vro.

## Gerdarzh

Savet eo diwar Fort, ha Saint-Louis

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Fort Saint-Louis e Toulon.

### Kanada

* Fort Saint-Louis e Kêr Gebek, savet gant Samuel de Champlain en 1620.
* Fort Saint-Louis, kentañ anv Fort Chambly , savet war ar stêr Richelieu en 1665.
* Fort Saint-Louis, en Ontario

### Stadoù-Unanet

* Fort Saint-Louis e Texas.

### Aod an Olifant

* Fort Saint-Louis, en Assinie etre 1701 ha 1704.

## Fort Louis

* Fort-Louis, kumun en Elzas.
* Fort Louis, e Marigot en Enez Saint-Martin
# Fort Sainte-Anne (Vermont)

Fort Sainte-Anne zo ur c'hreñvlec'h gall en Nouvelle-France savet en 1666 en Isle La Motte, e Vermont, e SUA da ziwall Kanada diouzh argadennoù ar bobl henvroat Iroquois. Anvet e voe Sainte Anne abalamour d'ar rouanez c'hall, Anna Aostria. Fort Sainte Anne a oa diaes da zifenn rak ar bobl Iroquois, peogwir e oa an diwezhañ eus ar pemp kreñvlec'h a-hed ar stêr Richelieu war-zu ar c'hreisteiz. Ar pevar all e oa Fort Richelieu, Fort Chambly, Fort Sainte Thérèse ha Fort Saint-Jean. Alexandre de Prouville de Tracy an hini a lakeas sevel anezho gant peder c'hompagnunezh eus ar rejimant Carignan-Salières. An tri c'hentañ a voe savet e 1665, an daou all e 1666.
A-benn diwezh 1665 e voe graet ar peoc'h gant teir eus ar pemp pobl Iroquois e kêr Kebek. Daniel de Courcelle, gouarnour Kanada, a gasas Tracy, e diskar-amzer 1666, gant 1 200 soudard, ha ganto Huroned hag Algonkined, da argadiñ an div bobl Iroquois all ha zalc'he da stourm, hag ivez ar pobloù Mohawk hag Oneida.
# Fort Smith (Arkansas)

Fort Smith zo ur gêr eus kornôg stad Arkansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 86 209 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Fort Smith en ur mod ofisiel e 1817.

## Skeudennoù

* Baldor Technological Center
* Ur pont wan an hent-houarn
* Un tamm eus Istor Fort Smith
* Kuzh-heol war Fort Smith

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fort Smith

Fort Smith zo un anv-lec'h saoznek en Amerika.

### Kanada

* Fort Smith, Northwest Territories

### Stadoù-Unanet

* Fort Smith (Arkansas),
* Fort Smith National Historic Site, en Fort Smith, Arkansas
* Fort Smith (Louisiana), kreñvlec'h Confederate gwechall, hiziv e Bossier City, Louisiana
# Fort Sumter

Fort Sumter zo ur c'hreñvlec'h war aod South Carolina, e-kichen porzh Charleston. Brudet e oa bet evit an daou emgann a voe eno e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
Bez e oa unan eus ar c'hreñvlec'hioù ispisial bet savet goude brezel 1812, gant mogerioù uhel ha mañsonerezh ponner. al labourioù a oa bet kroget e 1829, met a oa diechu e 1860, pa guitaas South Carolina an Unaniezh.
Kentañ emgann Fort Sumter a voe kroget d'an 12 a viz Ebrel 1861, pa voe tennet gant kanolioù Stadoù Kengevreet Amerika war gwarnizon an Union Army. An tennoù-se a oa bet ar re gentañ er Brezel diabarzh, hag a gendalc'has an devezh-pad. Kalz trevourien a arvestas ar vombezadeg. Ar c'hreñvlec'h a godianas d'an 13 hag a voe dilaosket d'ar 14.
Hiziv-an-deiz, Fort Sumter a zo digor d'ar weladennerien, hag anvet eo Fort Sumter National Monument. Troiadoù gweladenniñ a vez kinniget gant an National Park Service.
# Impalaeriezh latin Kergustentin

Impalaeriezh latin Kergustentin, pe Impalaeriezh latin zo ur stad latin feodel savet gant renerien ar pevare Kroaziadeg e lanneier tapet diwar impalaeriezh Bizantion. Ar pal e oa kas tiegezh an impalaerien ortodoks da get ha staliañ e penn ar stad ul lignez katolik a zae eus ar c'hornôg. E giz-se e oa bet klasket adkavout galloud ha gorre an impalaeriezh roman kozh.
Da benn-kentañ e oa galvet tud d'ar pevare Kroaziadeg d'aloubiñ Jeruzalem adarre, kouezhet gant ar vuzulmaned abbasid, met kudennoù politikel hag un diouer a c'halloud milourel a lakaas ar groazidi da cheñch soñj ha mont da lakaat seziz war Kergustentin, kêr-benn impalaeriezh Bizantion. An emglev a oa lakaat Isaac II Angelos war an tron en-dro, dalc'het d'ar c'houlz-se gant Alexios III Angelos. Mab Isaac II, Alexios IV, a doueas d'ar groazidi o harpañ gant argant ha nerzhioù milourel evit aloubiñ Jeruzalem ma vije adkavet ar galloud gant e dad. Trec'h e voe ar groazidi, mes ne oant ket bet paeet gant Alexios evel e oa bet raktreset. Preizhet e oa bet ar geoded pinvidik ganto en Ebrel 1204.
# Impalaeriezh roman ar C'hornôg

Impalaeriezh roman ar C'hornôg pe Imperium Romanum (Pars Occidentalis) a oa lodenn gornôgel an impalaeriezh roman ur wech kensturiet. E 285 e tivizas an impalaer Diokletian fiziout lodenn kornôg an impalaeriezh roman da vMaksimian. En em staliañ a reas Diokletian e Nikomedia e proviñs ar Pontos (Turkia hiziv) ha an eil Aogust e Trier (Augusta Treve rorum) nepell diouzh ar Roen, harz an impalaeriezh. E 293, an daouveli pe diarkia (gresianeg : dyarchia) a yeas da vezañ ur pevarbeli pe d/tetrarkia (eus ar gresianeg tetrarchia) pa oe harpet Maksimian gant daou gKezar Konstañz Klor (Constantius Chloros) ha Diokletian gant Galerus. Roet e veze da Diokletian an anv-gwan doareañ Jovius (entitlet gant Yaou) pa veze meneget Maximianus evel Herculius (entitlet gant Herkulius), hemañ hanter-doue izeloc'h eget an doue-tad.
Kendelc'her a reas ar pevarveli gant ar remziadoù a-heul. E 305 e tilezas Diokletian ha Maximianus ar galloud impalaerel ha Koñstanz Klor ha Galer a oe kurunnennet evel Aogustoù. Maksimian Iañ a yeas da gKezar, eiler ar c'hentañ, ha Flavius Valerius Severus da eiler an eil. Miret e oe sistem an ar pavarbeli betek 394 pa chom a reas Lucius Septimus Severus an impalaer nemetañ e-pad 4 miz just a-raok e varv. Ur wech c'hoazh e tivizas ma oe lodennet an impalaeriezh etre daou benn, e vibien, Arkadius evel impalaer evit ar Reter hag Honorius, impalaer evit ar C'hornôg.
Koulskoude n'eo ket bet anavezet an troc'h ez-ofisiel betek kreiz ar c'hantved goude. N'eus kazi an impalaer diwezhañ, Romulus Augustulus (skarzhet kuit e 476) a zo bet anvet impalaer roman ar C'hornôg. Justinianus Iañ, impalaer roman ar Reter a adkemeras lodennoù a-bouez eus ar bet-impalaeriezh aloubet gant ar Vandaled hag ar Goted. Adkemeret e oe Norzhafrika e 533 hag an Italia etre 535 ha 552. Er mare-se e chome al latin yezh ofisiel impalaeriezh ar Reter hag e veze skrivet er yezh-mañ an testennoù lezennel evel ar Codex justinianus, pa ne gomze ar bobl nemet ar gresianeg ha yezhoù reteriat all.

## Gwelet ivez

* Roll an Impalaerien roman
* Impalaeriezh roman ar Reter
# Impalaeriezh trevadennel Danmark

Impalaeriezh trevadennel Danmark eo an trevadennoù (De danske kolonier e daneg) he deus bet Danmark, adal 1536 betek 1953, en Afrika, Azia, Europa ha Norzhamerika.

## Istor

Ar roue Christian IV Danmark, anezhañ Roue div rouantelezh Danmark ha Norge, a roas lusk d'an trevadenniñ danat er XVIvet kantved.

### Iskevandir Indez

Trevadenn gentañ Danmark e-maez Europa a voe diazezet e su iskevandir Indez e Trankebar. Meur a hini all a voe digoret etre ar XVIIvet hag an XIX$^{vet}$ kantved.
E 1755 e taolas Danmark he dorn war gêriadenn Serampore (Frederiksnagore), ha diwezhatoc'h war gêrioù Achne ha Pirapur, ur 25 km en hanternoz da Golkata.
E 1829 e voe digoret ur skol-veur danat e Serampore, bepred digor hiziv.
E 1845 e voe gwerzhet Trankebar hag ar c'hêrioù all da Impalaeriezh Breizh-Veur.
E 1868 e voe gwerzhet dezhi an Inizi Nikobar.

### Afrika

En Afrika e talc'he Danmark un toullad kreñvlec'hioù, e Ghana (Osu, a voe adanvet Christiansborg, Takoradi). E 1850 e voent gwerzhet holl da Vreizh-Veur, ma'z ejont d'ober ar Goldcoast, un drevadenn vreizhveuriat.
# Impalaeriezh trevadennel Frañs

Impalaeriezh trevadennel Frañs (Empire colonial français e galleg) eo hollad an tiriadoù e-maez Europa hag a oa e dalc'h ar Frañs eus ar XVII$^{vet}$ kantved betek ar bloavezhioù 1960. An impalaeriezh trevadennel-se a oa unan eus ar re vrasañ er bed, a-gevret gant Impalaeriezh trevadennel Breizh-Veur, Impalaeriezh Rusia, hini Spagn, an Impalaeriezh Otoman hag an Impalaeriezh Qing. Betek 24,000,000 km² a zouaroù a oa dalc'het ganti pa oa en he bog er bloavezhioù 1920 ha 1930, ar pezh a rae 17.8% eus douaroù ar bed ma konter Frañs Europa e-barzh. Skignet eo bet kalz ar galleg gant an Impalaeriezh-se, koulz ha yezhoù trevadenniñ all evel ar saozneg, ar spagnoleg pe ar portugaleg bet kaset war-raok gant an impalaeriezhioù all.
Un diforc'h a vez graet etre ar "C'hentañ impaleriezh trevadenn C'hall", a oa bet anezhañ betek 1814, d'an ampoent e oa bet kollet pe gwerzhet an darn, hag an "Eil impalaeriezh C'hall", a oa kroget gant aloubadeg Aljer e 1830.
Ar frañs a oa kroget da sevel trevadennoù en Amerikaoù, ar C'harib, India er XVI$^{vet}$ kantved met kollet e oa bet un darn goude bezañ trec'het er Brezel Seizh Vloaz. An tiriadoù dalc'het en Norzhamerika a oa bet kollet d'ar Rouantelezh-Unanet ha da Vro-Spagn, met goude-se e oa bet rentet Louisiana da Vro-C'hall e 1800.
Afrika & Meurvor Indez : Maghrib (Aljeria, Maroko, Tunizia) • Inizi Arguim (a-vaez da Varoko) • Afrika C'hall ar C'hornôg (Aod-an-Olifant, Dahomey, Soudan c'hall (Mali), Ginea C'hall, Maouritania, Niger, Senegal, Volta-Uhel) & Togo c'hall & Enez James (Gambia) • Afrika ar C'heheder C'hall (Tchad, Gabon, Kreiz Kongo, Oubangui-Chari) • Aod C'hall ar Somalied • Komorez (Anjouan) • Madagaskar • Inizi Mascareigne : Enez Frañs (Moris) & Sechelez
An Amerikaoù (Trevadennoù gall en Amerika) : Frañs Nevez (Akadia, Louiziana, Kebek, An Douar-Nevez) • Inini • Berbice • Haiti & Santo Domingo • Tobago • Inizi Gwerc'h (darn)
Azia : Alaouit • Proviñs Hatay • Sri Lanka • Indez Frañs (Chandernagore, Aod Koromandel • Chennai • Malabar, Mahe, Pondichery, Karaikal, Yanaon) • Kwangchowan (Sina) • Indez-Sina (Annam, Kochinchina, Kambodja, Laos, Tonkin), Liban, Siria.
Antarktika & Oseania: Kaledonia-Nevez • Hebridez Nevez (Vanuatu hiziv) • Frañs Antartika
II- Tiriadoù ha perc'henniezhioù tramor a-hiziv
# Impalaeriezh toukouleur

Diazezet e oa bet an Impalaeriezh toukouleur (pe Impalaeriezh haalpulaaren diouzh o anv-i) en XIX$^{vet}$ kantved gant El Hadj Oumar Tall, eus kenel an Doukouleured, en ul lodenn eus Mali bremañ.
E 1836 e teuas Oumar Tall en-dro eus ur birc’hirinded e Mekka, titlet El Hadj ha Kalif eus an disivoud Tidjania evit Soudan. Goude bezañ bet o chom e Fouta-Toro (Senegal bremañ), ez eas d’e vro c’henidik, Fouta-Djalon, e Ginea bremañ. Ac’hano e teraouas e zjihad (brezel santel) e 1850.
Ne zeuas ket a-benn da drec’hiñ arme drevadennel Frañs, ha goude c’hwitadenn seziz kreñvlec’h Medina e miz Gouere 1857, e tilec’hias e impalaeriezh war-du ar reter e-ser tagañ ar rouantelezhioù Bambara. Aloubet Segou gantañ, e reas kêr-benn e impalaeriezh eus ar gêr-mañ, ha lezel an dorn d’e vab Ahmadou Tall bloaz diwezhatoc’h evit mont da aloubiñ Hamdallaye, kêr-benn Impalaeriezh peul Makina anezhi. Trec’het e vo en ur glask aloubiñ Tombouktou, ha mont da repuiñ da zDegembere, tost da vBandiagara. Mervel a reas e 1864 e tarzhadenn e bourvezioù poultr.
Dont a reas e niz Tidiani Tall a-ziwar e lerc’h, hag hemañ a ziazezas kêr-benn an Impalaeriezh Toukouleur e Bandiagara.
E Segou e kendalc’has Ahmadou Tall da ren, met sevel a reas bec’h etre e vreudeur hag eñ. E 1890 e teuas ar Frañsizien a-benn da aloubiñ Segou dre gevrediñ gant ar Vambaraed. Ret e voe da Ahmadou tec’hel da Sokoto, e norzh Nigeria. Evel-se ez echuas an impalaeriezh.

## Gwelet ivez

* Toukouleured
# Itron Varia an Erc'h

Itron Varia an Erc'h zo unan eus an anvadurioù a roer d'ar Werc'hez Vari, anavezet en Italia, Spagn, ha Portugal, en Europa, e Latinamerika ha kebek ivez. Dont a ra an anv eus ur burzhud c'hoarvezet e Roma er IV$^e$ kantved, pa voe diazezet bazilikenn Santa Maria ad Nives ("Santez Varia an Erc'h"), a voe adanvet Santa Maria Maggiore diwezhatoc'h.

## Etre Istor ha mojenn

Goloet e voe ar Menez Eskilin gant an erc'h d'ar 5 a viz Eost 358, e kreizig-kreiz an hañv eta, er bloaz-se. War-lerc'h an darvoud-se, gwelet evel ur brurzhud, e voe divizet gant ar pab lakaat eno ar santual gouestlet d'ar Werc'hez. Lidet e vez ar gouel-se d'ar 5 a viz Eost.

## Itron-Varia an Erc'h e Breizh

Soñjal a reer e c'hallje bezañ bet kemmesk e Breizh etre "an erc'h" hag "an nec'h" (an uhel).
* Iliz Louergad
* Iliz Kerborzh
* Iliz Brelevenez (bremañ e Lannuon)
* Ur chapel e Kerc'haoueg
* chapel e Fouenant
* chapel e Lanniliz
* chapel e Baod
* chapel e Kaodan
* chapel e Kistreberzh
* chapel e Berc'hed (Mor-Bihan)
* chapel e Banaleg

## Brazil

E meur a lec'h e vez enoret Nossa Senhora das Neves ha dreist-holl e kêr João Pessoa, kêr-benn Paraíba.

## Galiza

* As Neves, anv meur a lec'h a deufe eus anv ar Werc'hez.

## Italia

* Iliz Nostra Signora della Neve e La Spezia.

## Spagn

* E Rubí de Bracamonte, e Valladolid, eo enoret la Virgen de las Nieves ha lidet d'ar 5 a viz Eost.
* E Torrox, en ardremez Malaga, en Andalouzia.

## Gwelet ivez

* Itron Varia
# Itron Varia

Itron Varia zo un anv roet d'ar Werc'hez Vari, pe Mari, mamm Jezuz, gant ar Gatoliked. En anv-se eo e vez anvet kalz pardonioù ha savadurioù relijiel e Breizh pe e brezhoneg er broioù all.

## Ilizoù ha chapelioù

* Itron Varia an Erc'h, anv meur a lec'h er bed.

### Breizh
#### Kumunioù

* Itron-Varia-ar-Gwildoù, ur gumun gozh e Sant-Kast-ar-Gwildoù bremañ

#### Abatioù

* Abati Itron Varia ar Gurunenn Wenn e Chapel-ar-Wern
* Abati Itron Varia ar Releg, e Plouneour-Menez
* Abati Itron Varia Bear
* Abati Itron Varia Daoulaz

#### Ilizoù

| Kernev Iliz Itron-Varia Vrenniliz Iliz Itron Varia Brasparzh Itron Varia ar Vugale e Bulad (Bugelat, da gaout bugale) Itron Varia Beg ar Raz Itron Varia Izel-vor er Forest-Foen Itron Varia Populo e Landudal Itron Varia a Geloù Mat, Kast (Keloù-doare) Itron Varia Nazared e chapel ar Geoded e Lanruen Itron Varia ar Feunteunioù e Gouezeg | Treger Iliz Itron-Varia Runan Itron Varia an drev e Bear Iliz Itron Varia ar C'hloastr-Plourin Itron Varia ar Feunteunioù, e Pontrev Itron Varia Druez, e Lanvaeleg har er Roc'h-Derrien Itron Varia an Drinded er C'hrann Speied, e Remengol ivez Itron Varia an Erc’h e Louergad, Kerborzh, Brelevenez-Lannuon Itron Varia ar C'halvar e Pont-ar-C'hastell, Plua, Eviaz, ar Roc'h Derien, Planiel Itron Varia ar Galloud en Enez Kalod Karanteg, Lambal Itron Varia a Wir Sikour, e Gwengamp, Trezien, Lokireg, Kergrist Moeloù, Runan Itron Varia Garmez, e Leskoed-Gwareg, Neuilheg Itron Varia a C’hras e Pluguen, Pluskelleg, Brec’h, Gwenroued Itron Varia ar Veaj vat Priveilh Itron Varia Gonfort e Konforzh-Meilhars, Berc'hed | Bro-Wened Itron Varia an Drein e Rostren, Josilin Itron Varia ar Bleuñv e Langedig Itron Varia Remed-holl e Remengol | Bro-Naoned Itron Varia an Drugarez e Naoned | Bro-Roazhon Itron Varia ar Burzhudoù hag ar Vertuzioù e Sant-Salver e Roazhon Iliz Itron Varia Gwitreg Itron Varia an Neizh voualc'h e Sant-Suleg-ar-C'hoad | Bro-Leon Itron Varia ar Folgoad Itron Varia al Levenez e Trelevenez Itron Varia ar Joa e Penn-ar-C'hrann | Bro-Sant-Brieg Itron Varia an Nec'h Trezeniel Itron Varia ar C’havell e Ploueg-ar-Mor |

#### Chapelioù

| Kernev Itron Varia Rokamadour e Kameled Chapel Itron-Varia Kerzevot en Erge-Vras Chapel Itron Varia ar Feunteun Wenn e Plougastell Chapel Itron-Varia Dreminou e Ploveur Chapel Itron-Varia ar C'hrann e Speied Itron-Varia ar Sklaerder e Kombrid Chapel Itron Varia ar Sklaerded (Plonevez-Porzhe) | Sant-Jili-Plijo Bro-Sant-Brieg Chapel Itron Varia Hirel, e Ruskad | Treger Chapel Itron-Varia ar Sklaerder (Perroz-Gireg) | Bro-Leon Chapel Itron-Varia ar C'hreiz-kêr e Kastell-Paol | Bro-Wened Penniliz Intron-Varia Gelwenn e Gwern Chapel Itron Varia Krann |

### Inizi Kergelenn

* Itron-Varia an Avelioù, e Port-aux-Français

### Mec'hiko

* Penniliz Itron Varia Guadalupe (Mec'hiko) e kêr-Vec'hiko

### Okitania

* Itron Varia Lourd

### Palestina

* Itron Varia Menez Karmel, iliz e Menez Karmel

### Tchekia

* Iliz Itron Varia Týn

## A bep seurt
### Kantikoù

* Kantik Itron Varia an Danoued
* Itron Varia Vulad

### Lennegezh

* Itron Varia Garmez, romant gant Youenn Drezen

### an natur

* Beskenn-an-Itron-Varia, bleunioù
# Itron Varia Garmez

Itron Varia Garmez zo ur romant brezhonek gant Youenn Drezen (1899-1972).

## Embannadurioù

* Embannet e oa bet e 1941 gant Skrid ha Skeudenn, skeudennoù gant Reun Kreston, ha kentskrid gant Roparz Hemon.
* Adembannet e voe e 1977, goude marv an oberour, gant Embannadurioù Al Liamm.
* Adembannet eo bet e 2012 gant Aber.

## Troidigezh

* Troet eo bet e galleg gant Youenn Drezen e-unan hag embannet gant Denoël (Pariz) e 1943 : Notre dame bigoudenn, rakger gant Jean Merrien.
Hervez ar gazetenn c'hallek Arvor e oa sañset bezañ embannet gant an Nouvelle Revue Française :
   On dit que Xavier de Langlais, dont les illustrations de Tristan et Yseult font actuellement l'admiration des lecteurs de La Bretagne, prépare la parution, très prochaîne, d'un roman, en breton naturellement. Nous attendons avec impatience ITRON VARIA GARMEZ. Les traductions françaises de ces deux romans paraîtrons à la N.R.F.
   – Selaouit 'ta, Arvor niv. 28, 1941, p. 1e
Adembannet e oa bet e 2002 gant La Découvrance.
# Itron Varia Vulad

(Bulad-Pestivien)
Gwerc'hez Vulad, Itron Vari, Harzit pep droug d'hon glac'hariñ. Roit dimp bennozh, roit dimp souten, Mirit 'n hon zouez ar feiz gristen!
War ar mor bras dianket, e-kreiz an noz du-dall, Ha tro-war-dro, an avel gant kounnar o yudal, An den a vor a greñva e fiziañs, e bedenn Dirakañ 'kreiz an oabl du, pa bar ur steredenn.
Ni 'zo ivez dianket 'kreiz mor ar bed treitour, Hag en-dro dimp o krozal an avel hag an dour, Avel diwar an ifern ha dour don ar pec'hed, Du an oablenn, du an noz, hon c'halon zo nec'het.
Dre holl, enep da Zoue, a zo hirie brezel, Parit, steredenn Vulad, a-us da Vreizh-Izel Mirit hon bro da Zoue, mirit hon bro kristen, Ni ho ped a-greiz kalon, selaouit hon fedenn.
# Itron Brassempouy

Intron Brassempouy, a vez graet anezhi an Intron he c'habell ivez, pe c'hoazh Gwener Brassempouy, zo un delwenn ivor mammout diglok. Unan a goshañ skeudenn un den eo. Kizellet eo bet e-kerzh Henoadvezh diwezhañ ar Maen (Sevenadur La Gravette, etre 29 000 ha 22 000 blez zo).
# Itron Varia Lourd

Itron Varia Lourd eo anv ar Werc'hez Vari a vije en em ziskouezet e kêr Lourd, en Okitania.

## Liammoù

* Histoér en intron varia a Lourd aveit lén de Viz Mari, 1906.

## Notennoù

* ↑ Katalog BNF Bro-C'hall

## Pennadoù kar

* Lourd
* Lurdes