OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Veniliornis spilogaster

Veniliornis spilogaster :
| Ur par Veniliornis spilogaster, luc'hskeudennet en Uruguay. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Veniliornis |
| Anv skiantel ||
| Veniliornis spilogaster (Wagler, 1827) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Veniliornis spilogaster a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus Spilogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus gevred Brazil da c'hevred Paraguay, Uruguay ha biz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

* (en) Veniliornis spilogaster war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Veniliornis spilogaster war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Veniliornis spilogaster war al lec'hienn Avibase.
# Vennonetes

Ar Vennonetes pe Vennones a oa ur bobl eus an Alpoù, e reter Suis, en Henamzer. Pe Galianed, pe gentoc'h Raeti e oant.
Gant arme Publius Silius Nerva e voent trec'het er bloaz 16 kent JK.

## Monumant

Engravet e oa bet o anv war ar monumant anvet Tropaeum Alpium e Turbia, savet en enor d'an impalaer Augustus, e-touez anvioù ar pobloù trec'het gantañ. An trede pobl meneget int war ar monumant, hogen ar bevare e skrid Plinius an Henañ, a laka ar Venostes da drede hag ar Vennonetes da bevare.
# Venosa

Venosa a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e rannvro Basilicata.
# Veniliornis mixtus

Veniliornis mixtus :
| Ur barez Veniliornis mixtus, luc'hskeudennet e Buenos Aires (Arc'hantina). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Veniliornis |
| Anv skiantel ||
| Veniliornis mixtus (Boddaert, 1783) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Veniliornis mixtus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus mixtus (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
* Veniliornis mixtus berlepschi, e kreiz Arc'hantina (eus proviñs Córdoba da reoù Neuquén ha Río Negro),
* V. m. cancellatus, eus reter-pellañ Bolivia da reter Brazil, biz Paraguay ha kornôg Uruguay,
* V. m. malleator, e Chaco hanternoz Arc'hantina, Paraguay ha gevred Bolivia,
* V. m. mixtus, e hanternoz Arc'hantina (diazad Paraná ha proviñs Buenos Aires).

## Liammoù diavaez

* (en) Veniliornis mixtus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Veniliornis mixtus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Veniliornis mixtus war al lec'hienn Avibase.
# Venlo

Venlo zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Limburg, tost a-walc’h da harzoù Alamagn.
Tudet e oa Venlo gant 101 155 den e 2018.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Venostes

Ar Venostes (Venostes pe Venostae e latin ) a oa ur meuriad Kelted pe Raeti eus an Alpoù hag a oa o chom e Raetia, er saonenn anvet hiziv Val Venosta pe Vintschgau, e Sutirol, e proviñs Bolzano. Dont a ra an anvioù Val Venosta ha Vintschgau eus hini ar Venostes.
Edont er su d'ar Focunates, er c'hornôg d'an Isarci, en norzh d'an Tuliassi, hag er reter d'ar Rugusci.
Diasur eo o orin etnek. Hervez ar skrivagnerien int bet deskrivet evel Kelted pe Raeti.

## Monumant Turbia

Engravet e oa bet o anv war ar monumant anvet Tropaeum Alpium e Turbia, en enor d'an impalaer Augustus, ma'z eo bet merket anvioù ar pobloù trec'het gantañ. Reted marteze e oa ar Venosted, evel o amezeien, Kelted marteze ivez rak ar wrizienn *wen- a gaver en o anv evel en hini un toullad pobloù all, Kelted peuvuiañ, hogen Germaned pe Slaved ivez.

## Levrlennadur
### Mammennoù an Henamzer

* Pliny (1938). Natural History, Loeb Classical Library. Harvard University Press. ISBN 9780674993648.

### Levrioù a vremañ

* Bundi, Martin (2014). "Val Venosta". Historisches Lexikon der Schweiz
* Talbert, Richard J. A. (2000). Barrington Atlas of the Greek and Roman World. Princeton University Press. ISBN 978-0691031699.
* Waldherr, Gerhard H. (2006). "Venostes". Brill's New Pauly. DOI:10.1163/1574-9347_bnp_e12200260

## Notennoù

* ↑ Talbert, 2000, kartenn 19: Raetia.
* ↑ Waldherr, 2006
* ↑ Bundi, 2014
# Veniliornis passerinus

Veniliornis passerinus :
| Veniliornis passerinus, luc'hskeudennet e Poconé (Mato Grosso, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Veniliornis |
| Anv skiantel ||
| Veniliornis passerinus (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Veniliornis passerinus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus passerinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ e Suamerika :
* Veniliornis passerinus agilis, eus reter Ecuador da hanternoz Bolivia, kornôg Brazil,
* V. p. diversus, e hanternoz Brazil,
* V. p. fidelis, e reter Kolombia ha kornôg Venezuela,
* V. p. insignis, e kornôg-kreiz Brazil,
* V. p. modestus, e biz Venezuela,
* V. p. olivinus, eus kreisteiz Brazil da greisteiz Bolivia, Paraguay ha hanternoz Arc'hantina,
* V. p. passerinus, er Gwianaoù‎ ha biz Brazil,
* V. p. tapajozensis, e kreiz Brazil,
* V. p. taenionotus, e reter Brazil.

## Liammoù diavaez

* (en) Veniliornis passerinus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Veniliornis passerinus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Veniliornis passerinus.
# Venise et Bretagne

Venise et Bretagne zo ur ganaouenn c'hallek, savet ar son gant Étienne Bardou (?-1938) hag an ton gant Joseph-Ernest Dassier (1813-1891), a zo bet brudet-bras e Breizh e-pad an Eil Brezel-bed.
E-kerzh miz Mezheven 1933 e sinas Tino Rossi ur gevrat gant an ti-embann pladennoù stadunanat Columbia. Ha kerkent ha 1934 ec'h enrollas ar c'haner gall Venise et Bretagne.

## Liammoù diavaez

* (fr) Base d'archives ethnographiques RADdO / Skrid-sonerezh ar ganaouenn
* Kanet gant Tino Rossi ha Georges Brassens : YouTube

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Lec'hienn ofisiel Tino Rossi - Discographie 45 Tours SP - Tino Rossi.
# Veniliornis sanguineus

Veniliornis sanguineus :
| Veniliornis sanguineus, luc'hskeudennet e Guyana. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Veniliornis |
| Anv skiantel ||
| Veniliornis sanguineus (Lichtenstein, 1793) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Veniliornis sanguineus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus sanguineus (kentanv) da gentañ-penn (e 1793) gant al loenoniour alaman Anton August Heinrich Lichtenstein (1753-1816).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e douaroù izel gleb aodoù ar Gwianaoù‎.

## Liammoù diavaez

* (en) Veniliornis sanguineus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Veniliornis sanguineus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Veniliornis sanguineus war al lec'hienn Avibase.
# Torre Santa Susanna

Torre Santa Susanna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Brindisi, e Puglia.
# Torre d'Isola

Torre d'Isola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Torre Pallavicina

Torre Pallavicina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Torre Pellice

Torre Pellice (en italianeg), pe La Tor en piemonteg, La Torre de Pèlis en okitaneg (bet anvet ivez Torre di Luserna) zo ur gumun italian a 4 545 den e meurgêr Torino, er Val Pellice, en Piemonte. Liammet eo hec'h istor ouzh re ar c'humunioù amezek, Luserna San Giovanni, er Valle Pellice, e kember ar froudoù Pellice hag Angrogna.
Eno emañ kreiz an Iliz Valdoat italian, hag an Unione Montana del Pinerolese.
# Torre San Patrizio

Torre San Patrizio zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
# Torre Val de San Pedro

Torre Val de San Pedro zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Torre de' Busi

Torre de' Busi zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Torre Pacheco

Torre Pacheco zo ur gumun eus Spagn e Rannvro Murcia.
# Torre San Giorgio

Torre San Giorgio (La Tor pe Tor San Giòrs e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Torre d'Arese

Torre d'Arese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Échappé battu

E barrez klasel e implijer an termen échappé battu evit deskrivañ ur pas ma krog an dañser/ez er pempvet emstumm pe en |trede emstumm a-raok lammat ha distreiñ en-dro d'al leur en eil emstumm plié, ha neuze e lamm adarre en ur ouzhpennañ ur batterie (s.o. entrechat) evit achuiñ er pempvet emstumm pe en trede emstumm.

## Gwelit ivez:

* Échappé
# Écija

Écija zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Éclaibes

Kumunioù Frañs :
| Anv | Éclaibes |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Éclaibes en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Sambre - Avesnois |
| Kanton | Hautmont |
| Kod INSEE | 59187 |
| Kod-post | 59330 |
| Maer | Yvon Dubois |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,89 km² |
| Led | 50° 12' 15" Norzh |
| Hed | 03° 55' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 175 m |
| Uhelder bihanañ | 145 m |
| Uhelder brasañ | 196 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 292 (2007) |
| Stankter | 59 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Éclaibes a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
| Ar gêriadenn | An ti-kêr |

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Dismantroù ar c'hastell, XII$^{vet}$-XVI$^{vet}$ kantvedoù

## Douaroniezh

* War lez gwazh Éclaibes emañ Éclaibes.

## Liammoù diavaez

* Éclaibes

## Dave ha notennoù

* ↑ Éclaibes
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Écaillon (Norzh)

Écaillon zo ur gumun e Bro-C'hall, en departamant Norzh, hag en arondisamant Douai.

## Douaroniezh

Un 10 km er c'hreisteiz da gêr Douai emañ Écaillon, ha hi war lez ar wazh Escaillon, a ra un enezenn m'emañ abati Anchin.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: un nijva a voe savet hag implijet gant al lu alaman e kreisteiz ar gumun hag e Masny.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell, bet savet tro 1865
* Iliz katolik Notre-Dame de la Visitation, 1816

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Pierre Dubois | Strollad Komunour Gall | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Emdroadur ar boblañs 1793-2007

* Mammenn : Cassini hag EBSSA

## Notennoù

* ↑ Anciens Aérodromes
# Écarté (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen écarté evit deskrivañ unan eus an tuioù épaulement p'en em gav an dañserez war al leurenn ma sell an dañserez ouzh unan kognoù dirak al leurenn ganti he gar oberiant (da lâret eo an hini o fiñval) en eil emstumm, war ar leur pe savet diwarnañ.
Un tammig a-veskell eo korf an dañserez e-kenver an arvesterion/ezed, troet he fenn war ar skoaz dirak. Savet en e sav emañ ar vrec'h eus tu ar c'har oberiant hag en eil emstumm (divrec'h) emañ eben.
P'emañ ar c'har oberiant hag ar vrec'h en he sav war-du an arvesterion e reer écarté derrière eus an emstumm resis-mañ, keit ha ma reer écarté devant eus an emstumm kontrol.

## Gwelit ivez:

* Croisé
* Effacé
* Écarté
# Échappé (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen échappé evit deskrivañ ur fiñvadenn kroget en un emstumm serr (kentañ pe bempvet emstumm) hag achuet en un emstumm digor (eil pe bevare emstumm).
Daou doare échappé zo :
* Échappé sauté: da heul ur plié don e lamm an dañser(ez) en aer en ur gemmañ emstumm an divc'har betek an eil emstumm ma krogas er c'hentañ emstumm ha betek ar pevare emstumm ma krogas er pempvet emstumm, o tont en-dro d'al leur e demi-plié ;
* Échappé sur les pointes (pe Échappé sur les demi-pointes): da heul ur plié don e lamm an dañser(ez) en pointe pe en demi-pointe, oc'h achuiñ en eil emstumm ma krogas er c'hentañ emstumm hag er pevare emstumm ma krogas er pempvet emstumm, reut an daoulin atav.
# Échale salsita

Échale salsita zo ur ganaouenn spagnolek savet e 1930 gant ar soner kuban Ignacio Piñeiro, hag eñ en tren da vont da Chicago, SUA. Tud 'zo a wel aze orin ar ger "salsa", ur ger boutin a-hend-all, met dizemglev zo ; adkemeret eo bet an diskan gant George Gershwin e-barzh Cuban Overture e 1932.

## Komzoù

    Salí de casa una noche aventurera
    Buscando ambiente de placer y de alegría
    Ay mi Dios, cuanto gocé.
    En un sopor, la noche pasé,
    Paseaba alegre por los lares luminosos
    Y llegué al bacanal.
    En Catalina me encontré lo no pensado,
    La voz de aquel que pregonaba así: Salsa
    En Catalina me encontré lo no pensado,
    La voz de aquel que pregonaba así:
    Échale salsita, échale salsita,
Ah, ah, ah, ah...
    En este cantar profundo,
    Lo que dice mi segundo
    No hay butifarra en el mundo
    Como la que hace el congo.
    Échale salsita, Échale salsita
Ah, ah, ah, ah, ah...
    Congo miró embullecido
    Su butifarra olorosa,
    Son las más ricas, sabrosas,
    Las que en mi Cuba he comido
    Échale salsita, échale salsita
Ah, ah, ah, ah...

## Kanerien

Ur son brudet-bras eo, bet kanet gant ur bern tud :
* Ignacio Piñeiro gant ar Septeto Nacional :
* Guillermo Portabales :
* Moreno Son, ul laz maouezed yaouank
* Kanet gant Carlos Embale, eilet gant sonerien Sierra Maestra :
# Éclimeux

Kumunioù Frañs :
| Anv | Éclimeux |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Canche Ternoise |
| Kanton | Le Parcq |
| Kod INSEE | 62282 |
| Kod post | 62770 |
| Maer | Roger Pollet |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,03 km² |
| Led | 50° 23' 56" Norzh |
| Hed | 02° 10' 50" Reter |
| Uhelder kreiz | 116 m |
| Uhelder bihanañ | 82 m |
| Uhelder brasañ | 126 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 161 (2006) |
| Stankter | 27 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Éclimeux a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil Brezel-Bed: bombezet e voe ar gumun d'ar 4 a viz Genver 1944 gant ar 387th Bomb Group eus Aerlu SUA, abalamour d'an diazlec'h fuc'helloù V1 a oa bet savet eno d'an Alamaned.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Dave ha notennoù

* ↑ B-26 Marauder list
# Écoivres

Kumunioù Frañs :
| Anv | Écoivres |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Écoivres e Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Saint-Polois |
| Kanton | Saint-Pol-sur-Ternoise |
| Kod INSEE | 62283 |
| Kod post | 62270 |
| Maer | Hervé Bridoux |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,22 km² |
| Led | 50° 26' 07" Norzh |
| Hed | 02° 27' 00" Reter |
| Uhelder kreiz | 142 m |
| Uhelder bihanañ | 122 m |
| Uhelder brasañ | 148 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 101 (2007) |
| Stankter | 45 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Écoivres a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Yelcho

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Yelcho zo un anv eus Chile.
* Lenn Yelcho, ul lenn e-harz an Andoù
* Río Yelcho, ar stêr a deu er-maez eus al lenn
* Base Yelcho, diazva chileat en Antarktika
* Escampavía Yelcho (1906), lestr eus morlu Chile
* Kumun Yelcho, kumun gwechall e proviñs Chiloé, hiriv e departamant Palena
* Yelcho (gwin), gwin chileat
# Yelle

Yelle zo ur strollad sonerezh elektropop bet krouet e penn-kentañ ar bloavezhioù 2000 gant ar ganourez vreizhat Julie Budet (bet ganet e Sant-Brieg (Aodoù-an-Arvor) d'ar 17 a viz Genver 1983) ha Jean-François Perrier (GrandMarnier e anv-arzour). An trivet ezel, Tanguy Destable (Tepr e anv-arzour), a voe degemeret just a-raok enrolladur kentañ albom ar strollad, Pop Up an titl anezhañ.
Ur vrud etrebroadel en deus tapet ar strollad ha sonet en deus en ouzhpenn 350 sonadeg er bed, zoken e broioù dic'hallek evel ar Stadoù-Unanet lec'h m'en deus graet berzh bras.

## Albomoù ar strollad

* 3 a viz Gwengolo 2007 : Pop Up (daouzek kanaouenn ennañ),
* 14 a viz Meurzh 2011 : Safari Disco Club (unnek kanaouenn ennañ),
* 29 a viz Gwengolo 2014 : Complètement fou (trizek kanaouenn ennañ),
* 4 a viz Gwengolo 2020 : L'Ère du Verseau (dek kanaouenn ennañ)

## Liamm diavaez

* Lec'hienn internet ofisiel ar strollad

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Merc'h ar c'haner breizhat François Budet eo.
* ↑ (fr) Yelle a conquis l’Amérique, Courrier international, 25 a viz Eost 2011.
# Yeleg

Ur yezh papouek eus skourr yezhoù papouek ar reter eo ar yeleg (yele, yelejong pe rossel) komzet gant tro-dro da 3.750 den (1998) e Papoua-Ginea nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù papouek ar reter
# Yelizaveta Yaroslavna

Yelyzaveta Yaroslavna (ukraineg : Єлизавета Ярославна ; 1025 – ~ 1067), anvet Ellisiv Kyiv a-wechoù, a oa ur briñsez eus Rous Kyiv hag a droas da rouanez Norvegia dre he dimeziñ gant Harald Hardråde e 1043.

## Buhez

Ganet e voe e 1025 gant he mamm Ingegerd Olofsdotter Sveden (Sveden 1001 – Kyiv, 1050), eil pried Yaroslav Iañ ar Fur (~ 978 – 1054), priñs meur Kyiv ha Novgorod.
C'hoar Anna Kyiv, rouanez ar Franked, e oa Yelyzaveta. Ur c'hoar all dezhi, Anastasia Kyiv, a voe rouanez Hungaria.
Ar priñs norvegiat Harald Sigurdsson Hardråde, unan eus kadourien veurañ an Istor, a guitaas Norvegia e 1030 goude Emgann Stiklestad ; war e hent da Vizantion e reas un ehan e lez Kyiv ma voe piket e galon gant Yelyzaveta, met nac'h a reas he zad he dimeziñ d'ur priñs paour en harlu. Kenderc'hel gant e hent a reas Harald ; komandant Gward ar Vareged e voe e Bizantion, ha kalz pinvidigezhioù a vernias dre e gurioù e reter ar Mor Kreizdouar a-raok distreiñ da Gyiv, ma'z asantas Yaroslav reiñ e verc'h Yelyzaveta dezhañ. Er saga anvet Morkinskinna e lenner e voe dalc'het an eured e-kerzh ar goañvezh 1043-44 ; e 1045 e vije aet ar c'houblad da Norvegia. Den ne oar hiroc'h a-zivout eured Yelyzaveta Yaroslavna ha Harald Hardråde eget ar pezh a lenner digant ar barzh Stúfur Thordharson "an Dall" (* 1025), meneget en Heimskringla Snorri Sturluson (~1230), hag a zo gwall skort : ne c'heller ket gouzout ha mont da Norvegia a eure Yelyzaveta evit gwir; pe marvet e vije war an hent. Ur fed istorel eo e voe lakaet Harald Hardråde da genroue ar vro a-gevret gant e niz Magnus Olavsson. E-unan e renas Harald war Norvegia goude marv Magnus e 1047. Ur fed istorel all eo e kemeras Harald un eil gwreg e 1048, un Norvegiadez anvet Tora Torbergsdatter, evit abegoù politikel ; daou vab en doe ganti : Olaf III Norvegia ha Magnus II Norvegia.
E 1066 e tivizas Harald aloubiñ Bro-Saoz, met lazhet e voe en Emgann Stamford Bridge (25 a viz Gwengolo 1066). En deiz-se end-eeun e varvas Maria Haraldsdotter, merc'h Harald ha Yelyzaveta ; o merc'h all, Ingegerd (~ 1046 – ~ 1120) a voe rouanez Danmark adalek 1085 betek 1095 ha hini Sveden adalek 1105 betek 1118.
Den ne oar petra a c'hoarvezas gant Yelyzaveta Yaroslavna ; dianav eo deiziad ha lec'h he finvezh.

## Mammennoù

* (en) 'Heimskringla – Saga of Harald Hardråde'. Kavet : 27/02/2022.
* (fr) Sturluson, Snorri. La saga de Harald l'impitoyable (troidigezh gant Régis Boyer). Paris : Payot, 1979 (ISBN 978-2-228-33630-7)

## Notennoù

* ↑ Ellisiv Jarisleivsdatter, Ellisiv merc'h Yaroslav gant an istorour Snorri Sturluson en e Heimskringla.
* ↑ "Ar barchenn louedet", ur skrid islandat bet skrivet e-tro 1220 ; (da) 'Morkinskinna'. Kavet : 27/02/2022.
* ↑ (en) 'Elizabeta Yaroslava (11th cent.)'. Kavet : 27/02/2022.
# Yellow River

Yellow River zo un anv saoznek, hini meur a stêr ha meur a lec'h.

## Stêrioù
### Stadoù-Unanet

* Yellow River (Florida)
* Yellow River (Georgia)
* Yellow River (Indiana)
* Yellow River (Iowa)
* E Wisconsin:
** Yellow River (Chippewa River)
** Yellow River (Red Cedar River)
** Yellow River (St. Croix River)
** Yellow River (Wisconsin River)
* anv kozh ar Missouri River e Kansas

## Sonerezh

* Yellow River (song)
* Yellow River Piano Concerto

## Pennadoù kar

* Yellow Creek
* Yellow
* River
# Yellow Submarine (albom)

Dekvet albom ar Beatles eo Yellow Submarine, embannet d'an 13 a viz Genver 1969 er Stadoù-Unanet ha d'ar 17 a viz Genver 1969 er Rouantelezh-Unanet. Embannet eo bet evel sonerezh ar film-bevaat skignet e miz Gouere 1968. War ar bladenn e klever c'hwec'h kanaouenn gant ar Beatles, peder nevez ha div bet embannet a-raok, Yellow Submarine hag All You Need Is Love. Ar peurrest eus an albom eo ar sonerezh aozet hag enrollet gant George Martin. Ur redi e-keñver ar c'hevratoù a oa bet an albom-se ha biskoazh n'eo bet gwelet evel un albom a-bouez, gant ar strollad zoken.

## Listenn ar c'hanaouennoù

Holl ganaouennoù savet gant Lennon/McCartney, war-bouez ar re ma'z eus merket un anv all.
| Tu kentañ : kanaouennoù ar film Yellow Submarine – 2:37 Only a Northern Song – 3:23 – George Harrison All Together Now – 2:08 Hey Bulldog – 3:09 It's All Too Much – 6:27 – George Harrison All You Need Is Love – 3:48 | Eil tu : sonerezh ar film Pepperland – 2:18 – George Martin Sea of Time – 3:00 – George Martin Sea of Holes – 2:16 – George Martin Sea of Monsters – 3:35 – George Martin March of the Meanies – 2:16 – George Martin Pepperland Laid Waste – 2:09 – George Martin Yellow Submarine in Pepperland – 2:09 – Lennon/McCartney / sonaozañ Martin |

## Fichenn-broduiñ
### The Beatles

* John Lennon : gitar tredan, gitar akoustik, piano, klavier, glockenspiel, ukulele, harmonika, taboulinoù, kan
* Paul McCartney : gitar boud, gitar akoustik,trompilh, taboulinoù, kan
* George Harrison : gitar tredan, gitar akoustik, gitar-boud, orglez Hammond, taboulinoù, violoñs, kan
* Ringo Starr : toumperezh, timbaloù, benveg-tosiñ, kan war Yellow Submarine

### Sonerien ouzhpenn

* George Martin : produiñ, meskañ, piano, sonaozañ.
# Yekitiya Jinen Azad

Ar Yekîneyên Jinên Azad ên Star berraet gant ar stumm YJA-STAR, eo anv skourr milourel soudardezed ar Partiya Karkerên Kurdistanê‎ pe Strollad Labourerion Kurdistan.

## Adkemer er sevenadur

* Teul-film war ar soudardezed Gulîstan, Land of Roses, 2016
# Yeles

Yeles zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Yelizaveta Bykova

Yelizaveta Ivanovna Bykova (e ruseg: Елизавета Ивановна Быкова), ganet d'ar 4 a viz Du 1913 e Bogolyubovo (Rusia) ha marvet d'an 8 a viz Meurzh 1989 e Moskov (Rusia), a oa ur veurc'hoarierez echedoù soviedat.
Kampionez ar bed e kampionad ar maouezi e voe adalek 1953 betek 1956, hag adalek 1958 betek 1962.

## He skridoù

* Bykova, E. I.: Sovetskie šachmatistki (russ. «Советские шахматистки»), Moskau 1951
* Bykova, E. I.: Sorevnovanija na pervenstvo mira po šachmatam sredi ženščin (russ. «Соревнования на первенство мира по шахматам среди женщин»), Moskau 1955
* Bykova, E. I.: Vera Menčik (russ. «Вера Менчик»), Moskau 1957

## Liamm diavaez

* He fichenn e Chessgames .