OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paper

Ar paper a zo un danvez fardet diwar gwiad plant lakaet da vezañ un toaz hag a c'hell bezañ gwasket evit ober follennoù moan-tre gantañ. Ur baperenn a zo ur follenn baper hec'h-unan. Ijinet eo bet ar paper evit bezañ implijet evit skrivañ, ha meur a implij all a zo, evel gronnañ traoù pe ober kinkladurioù.

## Ijinadenn ar paper

Krediñ a reer eo bet ijinet ar paper gant ar Sinaiz p'eo bet kavet ar baperenn goshañ e Bro-Sina deiziadet eus ar bloaz - 8 ktJK. Evit e veze kontet a-gozh gant ar Sinaiz e oa bet ijinet ar paper dindan ren Qin Shi Huang, diazezer an tiernelezh Qin en 3vet kantved ktJK.
Hervez ur vojenn all e vije bet reolennet penaos fardañ ar paper gant ur ministr sinaat karget eus ar gounezerezh er bloaz 105, ken e oe produet e-leizh.

## Krennamzer

Hervez an hengoun e vije bet dizoloet ar paper gant an Arabed pa oan bet trec'h war ar Sinaiz en emgann Talas (745). Koulskoude eo bet kavet e oa anavezet an dra dija. Er mare-se e komprenas an Arabed ervat eo ar paper ur benveg dreist evit dasparzh ar mennozhioù ha dont a reas kêr Samarkand da vezañ ur greizenn evit eilañ testennoù an Islam war dornskridoù e paper. Kompren a rejont ivez e oa gwelloc'h ouzhpennañ pilhoù roget d'ar plant a veze implijet. A feur ma tostaas an Arabed ouzh Europa e oe ledanaet implij ar paper di war-dro ar bloaz Mil. E Bro-C'hall ez eus roudoù eus implij ar paper war-dro 1200.

## Pennadoù kar

* Paper-skrivañ
* Paper-splu
* Paper-sil
* Paper-revr
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Papasidero

Papasidero a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Paoul

Paoul :
| Chapel Lansalaun. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Paule |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Mêl-Karaez (betek 2015) Rostrenenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22163 |
| Kod post | 22340 |
| Maer Amzer gefridi | Martine Bou-Anich 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Poc'hêr Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz Breizh |
| Lec'hienn Web | http://www.paulecommunedebretagne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 682 ann. (2020) |
| Stankter | 18 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 14′ 13″ Norzh 3° 26′ 37″ Kornôg / 48.236944444, -3.443611111 |
| Uhelderioù | bihanañ 108 m — brasañ 298 m |
| Gorread | 37,56 km² |
| Paoul ||
| kemmañ |
Paoul a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Paoul, Jean Banalegan ha Gilles Le Bert, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 70 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,62 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe d’an 22 a viz Eost 1914 e Tamines e Belgia, soudard e oa er 41vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Jahinet ha krouget e voe ur Rezistant FFI eus Karaez d’an 8 a viz Even 1944 er gumun gant an Alamaned.
* Fuzuilhet e voe c'hwec'h Rezistant FTPF d’ar 27 a viz Gouhere 1944 er gumun gant an Alamaned$^,$.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Korzenn-dour roman Karaez.
* Ar vammenn veur a oa e Sant Siferin, e Paoul.
* Delwennig he lourenn bet kavet e Paoul, eus amzer ar Gelted kozh.
* Bressillien / Brecillien = Brekillian, e lec'h a zo bet furchadennoù hendraouriezh meur.
* Kastell-Laouenan.
* An iliz katolik ha monumant ar re varv.
* Iliz katolik Santez Paola, XIX$^{vet}$ kantved.
* Chapel Lansalaun.
* Monumant ar re varv e kreiz ar vourc'h, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakenn an daou Rezistant marvet e Kerbernez, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar Rezistant krouget gant an Alamaned, luc’hskeudenn.
* Monumant ar Rezistañs, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Paoul war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Papaito

Papaito zo anv-micher ar c'haner kuban Mario Muñoz Salazar, ganet d'an 3 a viz Du 1923 en Marianao, Cuba. Sonet en deus gant La Sonora Matancera e-pad 38 vloaz. Mervel a reas d'ar 4 a viz Mezheven 2000.

## Liamm diavaez

* Da selaou e-pad 1 eur hanter : Son montuno sabroson - Lo mejor de "Papaito"
* Gant Johnny Pacheco : Que no muera el son
# Papatrigo

Papatrigo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Pape Sy

Pape Sy a zo ur c'hoarier basketball ganet e Loudieg d'ar 5 a viz Ebrel 1988.
Ganet eo bet pa oa e dad c'hoarier evit skipailh Loudieg er pevare rummad. Krog eo gant ar basket du-hont ha buan a-walc'h e voe dibabet gant skipailh poñsin Aodoù-an-Arvor. Da 12 vloaz e rankas dilojañ d'an Havr-Nevez ma teuas da vezañ c'hoarier a-vicher dindan roched STB e ProB (an eil rummad) e 2007. D'ar 24 a viz Mezheven 2010 e voe dibabet gant skipailh Atlanta Hawks e eil tro an draft. E-giz-se e teuas da vezañ ar Breizhad kentañ da vezañ c'hoariet en NBA, kampionad basket ar Stadoù-Unanet, o kemer perzh en ur c'hrogad a-enep Indiana Pacers d'an 8 a viz Ebrel 2011. Seizh gwezh eo bet war an dachenn e-kerzh e vloavezh kentañ er Stadoù-Unanet. D'ar 26 a viz Eost 2011 e tibab distreiñ da Vro-C'hall ken ma ne vo ket echu harz-labour ar c'hoarierien NBA: c'hoari a raio krogadoù kentañ kampionad ProA dindan roched Gravelines.

## Kluboù

* 2007-2010. STB Le Havre
* 2010-2011. Atlanta Hawks
* 2011-2012. BCM Gravelines
* 2012-2013. MSB le Mans Basket

## Mamennoù

* ↑ Le Télégramme - L'arrière du Havre a été drafté par Atlanta Pape Sy : de Loudéac en NBA
* ↑ Le Télégramme - NBA : Pape Sy, le rêve costarmoricains
* ↑ L'Équipe - Séraphin et Sy sélectionnés
* ↑ SB Nation Atlanta - Pacers Vs. Hawks Score: Atlanta Falls To Indiana, 114-102; Pape Sy Plays
* ↑ L'Équipe - Basket: la fiche de Pape SY
* ↑ BCM Gravelines - Transfert: Pape Sy, officiel!
# Papeleg

Ur yezh atlantel eus skourr ar Yezhoù mandjakouek-papelek eo ar papeleg (papel) komzet gant tro-dro da 111.550 den (1998) e Ginea Bissau dreist-holl met ivez gant un nebeud tud e Ginea.

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Paourentez

Ar baourentez eo stad an dud paour, pe peorien. Pa vank traoù pemdez d'un den e vez lavaret eo paour an den-se.

## Liammoù diavaez

* ATD Quart Monde
# Ocre

Ocre zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
# Ochánduri

Ochánduri zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Ocotepeque

Ocotepeque zo ur gêr eus Honduras ha kêr-benn departamant Ocotepeque. 13,940 a dud zo enni , hervez niveradeg 2020. War lez ar stêr Lempa emañ, nepell diouzh an harzoù gant El Salvador ha gant Guatemala (18 km)

## Istor

En 1934 (7 Mezheven) e voe distujet kêr gant dour-beuz ar Río Marchala, ha kaset ar gêr-benn-departamant da Sinuapa. Savet e voe Nueva Ocotopeque e 1935 hag anvet da gêr-benn departamant. En 1958 eo kemmet anv Nueva Ocotepeque en Ocotepeque.
E 1969 e voe aloubet kêr gant arme El Salvador e-pad Brezel ar Vell-droad.
# Octave Lapize

Octave Lapize, Louis Octave Lapize hervez e fichenn el lu gall, a oa ur reder war varc'h-houarn, bet ganet d'ar 24 a viz Here 1887 e Pariz.
Gounezet e oa bet 8vet Tro Bro-C'hall gantañ e 1910.
Marc'hhouarner a-vicher e oa bet adalek 1909 betek 1914.
Aet e oa bet da Anaon d'ar 14 a viz Gouere 1917 en Ospital Milourel Gama e Toul (Meurthe-et-Moselle) war dalbenn ar Brezel-bed kentañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Mémoire des Hommes
# Octavia

Octavia zo anv meur a vaouez eus ar gens Octavius e Roma an Henamzer .

## Lec'hioù

* Octavia, Nebraska, kêriadenn e Nebraska, SUA.

## Pennad kar

* Octavius
# Ocreatus

Ocreatus :
| Ur barez Ocreatus underwoodii, luc'hskeudennet e Manizales (departamant Caldas, Kolombia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Anv skiantel ||
| Ocreatus Gould, 1846 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ocreatus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1846 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
* Ocreatus addae
** O. a. addae hag annae,
* Ocreatus peruanus,
* Ocreatus underwoodii
** O. u. discifer, incommodus, melanantherus, polystictus hag underwoodii.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Betek 2016 e veze sellet ouzh ar spesad underwoodii evel an hini nemetañ er genad. Disoc'h al labourioù kaset da benn gant an evnoniour alaman Karl-Ludwig Schuchmann (1948-) hag e genseurted a ziskouelas e oa ret sellet ouzh an isspesadoù O. underwoodii addae hag O. underwoodii peruanus evel gwir spesadoù o-unan.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Ocreatus (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Gwengolo 2018).
* ↑ André-Alexander Weller (1968-) & Dietmar Jürgens.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Octave Mirbeau

Octave Mirbeau (1848 e Trévières, Bro-C'hall-1917) a zo ur skrivagner gall.

## Buhez

Eur c'horn-bro evid klask ar goudor, hag ivez tachenn eun istor a garantez diroll, poaniusoc'h-poaniusañ, setu petra eo bet Breizh evit Mirbeau.
E 1859, e vo kaset d'ar skolaj Saint-François Xavier, e Gwened. Da unnek vloaz, e zarempredoù gant tud un tammik noblañs, a lak da ziwanañ en e galon imor hag soñjou c'hwerv.
E 1883 e klask an disoñj e korn-bro Beg ar Raz ha Plougoñ, lec'hioù brav-kenañ da welet, war-lerc'h un istor a galon hag a strafuilhas-holl ar paotr.
E 1886, emañ o chom e Nermouster, da c'houde er Gerveur, gant e gamalad bras Claude Monet.
E Kerispenn eo, e Kichenn an Alre, e skriv e 1887 L'Abbé Jules, en ur foetañ bro e-pad ur bloavezh hanter.
An eil goude egile, a-wechoù muioc'h, a-wechoù nebeutoc'h, e kaver en e skridoù e-giz Le Calvaire (1886), Sébastien Roch (1890), Le Journal d'une femme de chambre (1900), pe La 628-E8 (1907) pajennou diwar Breizh. A-wechoù e tiskouez anezhi gand he liv kaer-meurbet hag evel ouzh un daolenn impresionnist, a-wechoù all e-giz eur vro vrokus gant he mojennoù hag he brizhkredennoù.

## Oberenn

* Le Calvaire (1886).
* L'Abbé Jules (1888).
* Sébastien Roch (1890).
* Dans le ciel (1893-1989).
* Le Jardin des supplices (1899).
* Les Mauvais bergers (1897).
* Le Journal d'une femme de chambre (1900).
* Les affaires sont les affaires (1903).
* Farces et moralités (1904).
* La 628-E8 (1907).
* Dingo (1913).
* Contes cruels (1990).
* Combats esthétiques (1993).
* Correspondance générale, I-II-III (2003-2005-2009).
* Combats littéraires (2006).

## Levrlennadur

* Pierre Michel - Jean-François Nivet, Octave Mirbeau, l'imprécateur au coeur fidèle, Séguier, 1990.
* Samuel Lair, Mirbeau et le mythe de la Nature, Presses universitaires de Rennes, 2004.
* Samuel Lair, Octave Mirbeau l'iconoclaste, L'Harmattan, 2008.
* Cahiers Octave Mirbeau, n° 1-21, 1994-2014.

## Liammoù diavaez

* Société Octave Mirbeau.
* (fr) Dictionnaire Octave Mirbeau.
* (fr) Octave Mirbeau, Éditions du Boucher
# Octavio Paz

Octavio Paz zo ur barzh mec'hikan ganet e Kêr-Vec'hiko e 1914, ha marvet er memes kêr d'an 19 a viz Ebrel 1998.
Stourmet en deus enep d'ar faskouriezh ha graet anaoudegezh gant Louis Aragon ha Pablo Neruda da vare brezel diabarzh Spagn.
Bet en deus priz Nobel al lennegezh e 1990.
# Octavius

Octavius zo un anv latin, deuet da vout anv-badez saoznek.

## Anv latin

* a-wechoù praenomen, pe anv-kentañ
* a-wechoù nomen, pe anv-tiegezh, hini ar Gens Octavia, un tiegezh roman illur .

## Orin

Octavus a zo eizhvet, e latin. Diwar ar ger-se e teu an anvioù Octavius hag Octavia, e-lec'h Octavus hag Octava. Dont a ra un i en anv, evel a zo c'hoarvezet ivez gant Marcia ha Titia, deuet eus Marcus ha Titus.
Degouezhout a ra gant an anvioù all Primus, Secundus, Quintus, Sextus, Septimus, Nonus, Decimus, hag a gaver o c'hevatal evit ar merc'hed 'Prima, Secunda, Tertia, Quarta, Quinta, Sexta, Septima, Nona, Decima.
Roet e veze moarvat d'an eizhvet bugel, pe eizhvet mab, pe eizhvet merc'h. Tud o deus bet laret e c'halle bezañ un dave da eizhvet miz ar bloaz, met neuze ne vije ket ken ral an anvioù Septimus, Octavius, Nonus.

## Adstummoù

* Octavia, evit ar merc'hed.

## Tud
### Romaned
#### Octavius o anv-kentañ

* Octavius Mamilius, Dictator Tusculum en amzer Lucius Tarquinius Superbus, seizhvet ha diwezhañ Roue Roma

#### Gens Octavia

* Marcus Octavius, tribunus plebis en 133 kent JK, enebour da Tiberius Sempronius Gracchus
* Gnaeus Octavius, konsul en 87 B.C., he was slain by the partisans of Marius and Cinna.
* Gaius Octavius, praetor en 61 B.C., tad da Augustus
* Gaius Octavius (63 BC – AD 14), an impalaer Augustus

### Tud all anvet Octavius

* Octavius, roue brezhon mojennel
* ar priñs Octavius Breizh-Veur, mab da George III ha Charlotte von Mecklenburg-Strelitz, marvet en-bugel
* Henry Octavius Coxe, levraoueger en XIXvet kantved.
* Octavius Oakley, dourlivour saoz

## Traoù

* Octavius, diviz savet gant Marcus Minucius Felix
* Octavius, lestr-tasmant
# Monte di Malo

Monte di Malo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Monte Águila

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Monte Águila a zo ur gêr eus Chile$^,$. E miz Genver 2017 e oa 6 574 a annezidi.

## Skeudennoù

* Kazarn ar bomperien
* Bagonioù dilezet

## Liammoù diavaez

* (es) Lec'hienn ofisiel
* (en) Lec'hienn ofisiel (Cabrero)

## Daveoù

* ↑ Cabrero
* ↑ Monte Aguila
# Monteagudo de las Vicarías

Monteagudo de las Vicarías zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Monteagudo del Castillo

Monteagudo del Castillo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
# Monte Vidon Corrado

Monte Vidon Corrado zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
# Monteagudo

Monteagudo zo un anv-lec'h spagnolek, hag a dalv kement ha menez kornek, pe begek.

## Bolivia

* Monteagudo (Bolivia).

## Euskal Herria

* Monteagudo (Nafarroa).

## Spagn

* Monteagudo del Castillo, e proviñs Teruel,
* Monteagudo de las Salinas, e proviñs Cuenca,
* Monteagudo de las Vicarías, e proviñs Soria.

## Pennad kar

* Monte
# Monteagudo de las Salinas

Monteagudo de las Salinas zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
# Monte do Gozo

Ar Monte do Gozo (a vefe Brelevenez e brezhoneg) zo ur menez e Galiza.
War hent ar birc'hirined a ya da Santiago de Compostela emañ, hag alese e welont tourioù an iliz-veur a ziskouez eo damechu o beaj.

## Istor

Er Grennamzer, en 1105, e oa bet savet ur chapel war ar menez , war c'houlenn eskob Compostela, Diego Gelmírez. Ac'halese e tiskenne ar birc'hirined diwar o marc'h da gerzhout betek an iliz-veur ha bez ar sant, evel ma reas ar roue Alfonso XI Kastilha. Dilezet e voe ar chapel er XVII$^{vet}$ kantved.
En 1989 e voe graet labourioù bras evit degemer ar pab Yann-Baol II da-geñver Devezhioù Yaouankiz ar Bed. Da lidañ Bloavezh santel 1993, e oa bet savet ur pikol herberc'hlec'h a zo bremañ un annez-studierien.
* Chapel ar Monte do Gozo
* Delwennoù pirc'hirined, da guzh-heol.

## Pennad kar

* Urzh Monte Gaudio‎
# Monte di Procida

Monte di Procida zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, a-dal da enez Procida : ur ganol zo etrezo, anvet Kanol Procida (canale di Procida).
Er c'hornôg emañ enezennig San Martino .
# Monteagudo (Nafarroa)

Monteagudo zo ur gumun eus Nafarroa, en Euskal Herria.

## Tud brudet

* Ezequiel Moreno y Díaz, beleg ha sant katolik
# NGC 1333

NGC 1333 zo un nivlennad hag a vez kavet war-dro mil bloavezh-gouloù diouzh an Douar e steredeg Perseüs.
# NGC 1792

NGC 1792 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet 39 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar Goulm.
# NGC 1300

NGC 1300 a zo ur c'halaksienn droellennek barrennet, lec'hiet war-dro 61 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Eridan.
# NGC 1566

NGC 1566 zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet war-dro 38 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg an Aouredenn.
# NGC 1313

NGC 1313 zo ur c'halaksienn troellennek barrennet lec'hiet war-dro 13 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar Rouedig.
# NGC 1350

NGC 1350 a zo ur c'halaksienn droellennek a gaver war-dro 87 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar Forn.
# NGC 1380

NGC 1380 :
| hedred | 03h 36m 27,6s |
| ledred | -34° 58′ 35″ |
| pellded | ~ 80 milion b.g. |
| meurded war wel | 9,9 |
| mentoù war wel | 3,5′ × 1,5′ |
| steredeg | Forn |
NGC 1380 zo ur c'halaksienn ferennheñvel a vez kavet war-dro 60 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar Forn.
# NGC 1553

NGC 1553 :
| hedred | 04h 16m 10.5s |
| ledred | −55° 46′ 49″ |
| pellded | ~ 78,9 milion b.g. |
| meurded war wel | 10,3 |
| mentoù war wel | 4′.5 × 2′.8 |
| steredeg | Aouredenn |
NGC 1553 zo ur c'halaksienn ferennheñvel a zo war-dro 78,9 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg an Aouredenn.
# NGC 1672

NGC 1672 zo ur c'halaksienn troellennek barrennet lec'hiet war-dro 60 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Aouredenn.
# NGC 1705

NGC 1705 a zo ur c'halaksienn ferennek lec'hiet 17 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg al Livour.
# Nyenkeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr Yezhoù tibetek ar reter eo an nyenkeg (nyenkha, henkha, lap pe mangsdekha) komzet gant tro-dro da 10.000 den (1993) e Boutan.
Div rannyezh ez eus:
* Pobdjikeg (phobjikha)
* Tchoutobikeg (chutobikha)

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek
# Nyfer

Ar stêr Nyfer zo ur stêr eus Sir Benfro, ur 15 km hed dezhi.
Eieniñ a ra e tolead Crymych e menez Y Frenni Fawr ha redek war-du ar c'hornôg.
Aberiñ a rae e-kichen Trefdraeth e Bae Trefdraeth, a zo un darn eus Bae Ceredigion.
Er Grennamzer e rae an disparti etre daou gombod kantrev Cemais, Uwch Nyfer hag Is Nyfer.
# Nyctyornis

Nyctyornis :
| Nyctyornis athertoni. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Meropidae |
| Anv skiantel ||
| Nyctyornis Jardine & Selby, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nyctyornis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gwespetaered, krouet e 1830 gant ar skiantourien vreizhveuriat William Jardine (1784-1843) ha Prideaux John Selby (1788-1867).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Nyctyornis amictus (gwespetaer barv ruz),
* Nyctyornis athertoni (gwespetaer barv glas)
** N. a. athertoni ha brevicaudatus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meropidae/Nyctyornis (lennet e-barzh d'an 9 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nycticorax

Nycticorax :
| Nycticorax nycticorax. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Ardeidae |
| Anv skiantel ||
| Nycticorax T. Forster, 1817 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nycticorax a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kerc'heized-noz, krouet e 1817 gant an naturour saoz Thomas Ignatius Maria Forster (1789-1860).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad, bev c'hoazh, a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* Nycticorax caledonicus
** N. c. australasiae, caledonicus, crassirostris (†), manillensis, mandibularis ha pelewensis,
* (††) Nycticorax duboisi (aet da get),
* (††) Nycticorax mauritianus (aet da get),
* (††) Nycticorax megacephalus (aet da get),
* Nycticorax nycticorax (kerc'heiz-noz kein du)
** N. n. falklandicus, hoactli, nycticorax hag obscurus,
* (††) Nycticorax olsoni (aet da get).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ardeidae/Nycticorax (lennet e-barzh d'ar 26 a viz Gouere 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nyctiprogne

Nyctiprogne :
| Nyctiprogne leucopyga, treset gant Spix (1825). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Caprimulgiformes |
| Kerentiad : | Caprimulgidae |
| Anv skiantel ||
| Nyctiprogne Bonaparte, 1857 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nyctiprogne a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1857 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Nyctiprogne leucopyga
** N. l. exigua, N. l. latifascia, N. l. leucopyga, N. l. majuscula ha N. l. pallida,
* Nyctiprogne vielliardi.
O c'havout a reer e Suamerika.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Caprimulgidae/Nyctiprogne (lennet e-barzh d'an 23 a viz Mezheven 2016).
# Nyeri

Nyeri zo ur gêr eus Kenya, pennlec'h proviñs Central. Emañ e kreiz ar vro, 150 km e norzh Nairobi.
Savet e voe e miz Kerzu 1902 gant Saozon. Nebeut war-lerc'h e voe deaschet di trevadennerien eus Europa hag India. E Nyeri emañ bez Robert Baden-Powell, krouer emsav ar skouted. War-dro 120 000 annezad a oa enni e 2009.
# Nyctibiidae

Nyctibiidae :
| Nyctibius jamaicensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Nyctibiiformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Nyctibiidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1851 gant an daou skiantour gall Jean-Charles Chenu (1808-1879) ha René Primevère Lesson (1794-1849), ennañ spesadoù kar d'an adrened.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad oc'h ober ar c'herentiad :

## Genadoù

* Nyctibius - Vieillot, 1816 (7 spesad).

## Annezva

Bevañ a ra an holl spesadoù e Kreizamerika hag en takadoù 'zo eus Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Nyctibiidae: Potoos Chenu & des Murs, 1851.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nyctibiiformes/Nyctibiidae (lennet e-barzh d'an 30 a viz Meurzh 2022).
# Nyctibius

Nyctibius :
| Nyctibius aethereus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Nyctibiiformes |
| Kerentiad : | Nyctibiidae |
| Anv skiantel ||
| Nyctibius Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Nyctibius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar genad nematañ an hini eo er c'herentiad Nyctibiidae.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
* Nyctibius aethereus
** N. a. aethereus, chocoensis ha longicaudatus,
* Nyctibius bracteatus,
* Nyctibius grandis,
* Nyctibius griseus
** N. g. griseus ha panamensis,
* Nyctibius jamaicensis
** N. j. abbotti, costaricensis, jamaicensis, lambi ha mexicanus,
* Nyctibius leucopterus,
* Nyctibius maculosus.
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha takadoù 'zo eus Suamerika, dek (10) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Nyctibiidae/Nyctibius (lennet e-barzh d'an 30 a viz Meurzh 2022).
# Nyctidromus

Nyctidromus :
| Nyctidromus albicollis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Caprimulgiformes |
| Kerentiad : | Caprimulgidae |
| Anv skiantel ||
| Nyctidromus Gould, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nyctidromus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ adrened, krouet e 1838 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Nyctidromus albicollis
** N. a. albicollis, N. a. derbyanus, N. a. gilvus, N. a. insularis, N. a. merrilli ha N. a. yucatanensis,
* Nyctidromus anthonyi.
C'hwec'h (6) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Caprimulgidae/Nyctidromus (lennet e-barzh d'an 21 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.