OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Priz Carmesina

Ar Priz Carmesina (Premi Carmesina e katalaneg) zo ur priz roet d'ul levr-bugale aozet gant Mancomunitat de Municipis de la Safor hag an embanner valensian Edicions del Bullent.

## Loreidi

Roll al loreidi:
* 2013: Els xiquets de la gorra, gant Enric Lluch i Girbés. Skeudennoù gant Pere Devesa Peiró.
* 2012: Set Blancaneus i un nan, gant Carles Cano i Peiró. Skeudennoù gant Núria Feijoó Antolín.
* 2011: Un gos de pel·lícula
* 2010: Un pirata tocat pel cacau, gant Màrius Moneo.
* 2009: L’últim linx, gant Santiago Forné. Skeudennoù gant Antoni Laveda.
* 2008: Els pirates no ploren, gant Pep Castellano. Skeudennoù gant Canto Nieto
* 2007: Jordi i el tresor de les vint perles, gant Lluís Miret. Skeudennoù gant Xavier Gordillo.
* 2006: La taverna del bandoler, gant Lourdes Boïgues
* 2005: En Mei-Mei vol ser rei, gant Mercé Viana
* 2004: El somni d'un cavallet de fusta, gant Montserrat Bonaventura
* 2003: Una llegenda per a Draco, gant Francesc Gisbert
* 2002: El món dels forrellats, gant Ferran Bataller
* 2001: La Botiga del Carme, gant Teresa Broseta
* 2000: Banyes de bou, gant Isabel Marín
* 1999: El detectiu Camaperdiu, gant Vicent Marçà
* 1998: La princesa Pomèlia, gant Núria Pradas
* 1997: El viatge extraordinari d’un tap de banyera, gant Jordi Folck
* 1996: Les peripècies d’un gra de cafè, gant Roland Sierra
* 1995: La Witchie fa un encanteri, gant Estrella Ramon
* 1994: S’ha escapat un cangur, gant Montserrat Bonaventura
* 1993: Jocs de mags, gant Salvador Comelles
* 1992: L’engruna de cristall, gant Pepa Guardiola
* 1991: Un estiu al maset, gant Isabel Bataller

## Liammoù diavaez

* Edicions del Bullent
# Priz Cervantes

Ur priz lennegel eo ar priz Miguel de Cervantes (e kastilhaneg : Premio Miguel de Cervantes), roet e vez bep bloaz abaoe 1976 gant ministrerezh spagnol ar Sevenadur d'ur skrivagner kastilhanek evit hollad e oberennoù , diwar kinnigoù akademiezhioù ar c'hastilhaneg. Al loread a resev 125 000 euro. Gopradenn lennegel wellañ al lennegezh spagnolek eo. Anvet eo bet ar priz en enor da Miguel de Cervantes, skrivagner Don Quijote de la Mancha.

## Roll al loreidi

* 2023 Luis Mateo Díez ( Spagn)
* 2022 Rafael Cadenas ( Venezuela)
* 2021 Cristina Peri Rossi ( Uruguay)
* 2020 Francisco Brines ( Spagn)
* 2019 Joan Margarit ( Katalonia)
* 2018 Ida Vitale ( Uruguay)
* 2017 Sergio Ramírez ( Nicaragua)
* 2016 Eduardo Mendoza ( Katalonia)
* 2015 Fernando del Paso ( Mec'hiko)
* 2014 Juan Goytisolo ( Katalonia)
* 2013 Elena Poniatowska ( Mec'hiko)
* 2012 José Manuel Caballero Bonald ( Spagn)
* 2011 Nicanor Parra ( Chile)
* 2010 Ana María Matute ( Katalonia)
* 2009 José Emilio Pacheco ( Mec'hiko)
* 2008 Juan Marsé ( Spagn)
* 2007 Juan Gelman ( Arc'hantina)
* 2006 Antonio Gamoneda ( Spagn)
* 2005 Sergio Pitol ( Mec'hiko)
* 2004 Rafael Sánchez Ferlosio ( Spagn)
* 2003 Gonzalo Rojas ( Chile)
* 2002 José Jiménez Lozano ( Spagn)
* 2001 Álvaro Mutis ( Kolombia)
* 2000 Francisco Umbral ( Spagn)
* 1999 Jorge Edwards ( Chile)
* 1998 José Hierro ( Spagn)
* 1997 Guillermo Cabrera Infante ( Kuba)
* 1996 José García Nieto ( Spagn)
* 1995 Camilo José Cela ( Spagn)
* 1994 Mario Vargas Llosa ( Perou)
* 1993 Miguel Delibes ( Spagn)
* 1992 Dulce María Loynaz ( Kuba)
* 1991 Francisco Ayala ( Spagn)
* 1990 Adolfo Bioy Casares ( Arc'hantina)
* 1989 Augusto Roa Bastos ( Paraguay)
* 1988 María Zambrano ( Spagn)
* 1987 Carlos Fuentes ( Mec'hiko, ganet er Panama)
* 1986 Antonio Buero Vallejo ( Spagn)
* 1985 Gonzalo Torrente Ballester ( Spagn)
* 1984 Ernesto Sábato ( Arc'hantina)
* 1983 Rafael Alberti ( Spagn)
* 1982 Luis Rosales ( Spagn)
* 1981 Octavio Paz ( Mec'hiko)
* 1980 Juan Carlos Onetti ( Uruguay)
* 1979 Jorge Luis Borges ( Arc'hantina) ha Gerardo Diego ( Spagn)
* 1978 Dámaso Alonso ( Spagn)
* 1977 Alejo Carpentier ( Kuba)
* 1976 Jorge Guillén ( Spagn)

## Liamm diavaez

* (es) Lec'hienn ofisiel
# Priz Goya

Ar Priz Goya (Premio Goya) pe Prizioù Bloaziek an Akademiezh (Premios Anuales de la Academia) zo ur priz roet gant Akademiezhan Arzoù ha Skiantoù Sinematografek Spagn (Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España) da enoriñ an dud eus micher pe metoù ar fiñvskeudennerezh.
Ar priz zo un delwenn arem o skeudenniñ al livour meur Francisco de Goya graet gant José Luis Fernández. An hini gentañ a voe graet gant Miguel Ortiz Berrocal hogen adal an eil e vezont graet gant José Luis Fernández.
An abadenn priziaoua a vez en deizioù diwezhañ miz Genver, pe deizioù kentañ C'hwevrer, ha graet e vez war batrom ar Prizioù Oscar.
# Priz Femina Estrenvro

Ar priz Femina Estrenvro a voe krouet e 1985. Gantañ e vez loreet un oberenn lennegel ha n'eo ket gall.

## Loreidis

* 1985 : John Maxwell Coetzee, Michael K, sa vie, son temps
* 1986 : Torgny Lindgren, Bethsabée
* 1987 : Susan Minot, Mouflets
* 1988 : Amos Oz, La Boîte noire
* 1989 : Alison Lurie, La Vérité sur Lorin Jones
* 1990 : Vergilio Ferreira, Matin perdu
* 1991 : David Malouf, Ce vaste monde
* 1992 : Julian Barnes, Love, etc...
* 1993 : Ian McEwan, L'Enfant volé
* 1994 : Rose Tremain, Royaume interdit
* 1995 : Jeroen Brouwers, Rouge décanté
* 1996 : Javier Marias, Demain dans la bataille, pense à moi
* 1997 : Jia Pingwa, La Capitale déchue
* 1998 : Antonio Muñoz Molina, Pleine Lune
* 1999 : Hitonari Tsuji, Le Bouddha blanc
* 2000 : Jamaïca Kincaid, Mon frère
* 2001 : Keith Ridgway, Mauvaise pente
* 2002 : Erri De Luca, Montedidio
* 2003 : Magda Szabó, La Porte
* 2004 : Hugo Hamilton, Sang impur
* 2005 : Joyce Carol Oates, Les Chutes
* 2006 : Nuala O'Faolain, L'Histoire de Chicago May
* 2007 : Edward St Aubyn, Goût de la mère
* 2008 : Sandro Veronesi, Chaos calme
* 2009 : Matthias Zschokke, Maurice à la poule

## Liammoù diabarzh

* Priz Femina
* Priz Femina Esae
# Priz Goncourt al liseidi

Priz Goncourt al liseidi zo ur priz lennegel gall krouet e 1988 gant ar stal FNAC ha rektorelezh Roazhon.
Al liseidi a ya d'ober ar juri a zibab un oberenn e-touez ar re war ar stern evit ar priz Goncourt.

## Skrivagnerien enepyuzev

Tud zo a sav o mouezh da lavarout n'eo ket dereat kuzhat ouzh al liseidi e vez roet ur priz anvet Goncourt diwar anv skrivagnerien a zo bet e-touesk ar gwashañ skrivagnerien enepyuzev zo bet biskoazh e galleg. Ne vezont ket klevet nemeur.

## Roll al loreidi

* 1988 : Érik Orsenna evit L’Exposition coloniale
* 1989 : Jean Vautrin evit Un grand pas vers le Bon Dieu
* 1990 : Françoise Lefèvre evit Le Petit Prince cannibale
* 1991 : Pierre Combescot evit Les Filles du Calvaire
* 1992 : Eduardo Manet evit L’Île du lézard vert
* 1993 : Anne Wiazemsky evit Canines
* 1994 : Claude Pujade-Renaud evit Belle-mère
* 1995 : Andreï Makine evit Le Testament français
* 1996 : Nancy Huston evit Instruments des ténèbres
* 1997 : Jean-Pierre Milovanoff evit Le Maître des paons
* 1998 : Luc Lang evit Mille six cents ventres
* 1999 : Jean-Marie Laclavetine evit Première ligne
* 2000 : Ahmadou Kourouma evit Allah n’est pas obligé
* 2001 : Shan Sa evit La Joueuse de go
* 2002 : Laurent Gaudé evit La Mort du roi Tsongor
* 2003 : Yann Apperry evit Farrago
* 2004 : Philippe Grimbert evit Un secret
* 2005 : Sylvie Germain evit Magnus
* 2006 : Léonora Miano evit Contours du jour qui vient
* 2007 : Philippe Claudel evit Le Rapport de Brodeck
* 2008 : Catherine Cusset evit Un brillant avenir
* 2009 : Jean-Michel Guenassia evit Le Club des incorrigibles optimistes
* 2010 : Mathias Enard evit Parle-leur de batailles, de rois et d'éléphants
* 2011 : Carole Martinez evit Du Domaine des Murmures
* 2012 : Joël Dcker evit La Verité sur l’affaire Harry Quebert
* 2013 : Sorj Chalandon evit Le Quatrième Mur
* 2014 : David Foenkinos evit Charlotte
* 2015 : Delphine de Vigan evit D'après une histoire vraie
* 2016 : Gaël Faye evit Petit Pays
# S/2003 J 10

S/2003 J 10 :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna ha Yanga R. Fernández |
| Dizoloet d'ar | 6 c'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 23 041 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,4295 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 716,25 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 165,086° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~2 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00081 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
S/2003 J 17 a zo ul loarenn gilgradek direizh eus Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-veur Hawaii e voe dizoloet e 2003. Lodek eo-hi e strollad Karme, ur strollad loarennoù a gelc'htro etre 23 milion ha 24 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 165°.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# S/2003 J 16

S/2003 J 16 :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Brett J. Gladman, Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit ha Lynne Allen |
| Dizoloet d'ar | 6 c'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 20 957 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2246 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 616,36 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 148,537° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~2 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{13}$ |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00081 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
S/2003 J 18 a zo ul loarenn gilgradek direizh eus Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol Veur Hawaii e voe dizoloet e 2003. Lodek eo-hi e strollad Ananke, ur strollad loarennoù a gelc'htro etre 19.3 ha 22.7 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 150°.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# S. Scott Bullock

Stuart Scott Bullock a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 7 a viz Mae 1956 e Santa Monica, e Kalifornia.
# S/2003 J 15

S/2003 J 15 :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna ha Yanga R. Fernández |
| Dizoloet d'ar | 6 c'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 22 627 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,1910 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 689,77 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 146,501° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~2 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00081 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
S/2003 J 15 a zo ul loarenn gilgradek direizh eus planedenn Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-Veur Hawaii eo bet dizoloet e 2003. Emañ e strollad Ananke, ur strollad loarennoù hag a gelc'htro etre 19.3 milion a gilometradoù ha 22.7 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 150°.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# S. Macaio

S. Macaio zo ur bladenn bortugalek gant ar c'haner portugalat José Afonso (1929-1987), e 1969. Un adstumm bihanoc'h eo d'ar bladenn vras Contos Velhos, Rumos Novos, embannet war un dro.

## Kanaouennoù ar bladenn

* S. Macaio, Kanaouenn-bobl eus an Inizi Asorez/José Afonso
* Vai Maria Vai, José Afonso
* Qualquer Dia, F. Miguel Bernardes/José Afonso
* Já o Tempo se Habitua, José Afonso
# S/2000 J 11

S/2000 J 11 :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard |
| Dizoloet e | 2000 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 12.555.000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0.248 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 287 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 28° (diwar keheder Yaou) |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | 4 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | 9,0×10×10$^{13}$ |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0015 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
S/2000 J 11 eo an hini bellañ eus al loarennoù progradek direizh eus Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-veur Hawaii e voe dizoloet e 2000.
E strollad Himalia e oa bet lakaet met ne oa bet ket jedet perzhioù he c'helc'htro d'an ampoent.

## Liammoù diavaez

Loarennoù nevez-dizoloet Yaou
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# S/2003 J 12

S/2003 J 12 :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna et Yanga R. Fernández |
| Dizoloet d'ar | 8 C'hwevrer 2003 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 17 739 540 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,4449 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 482,685 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 128,770° (diwar keheder Yaou), 142,685° (diwar an ekliktik) |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~1 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{12}$ |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00038 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
S/2000 J 12 eo an hini dostañ eus loarennoù kilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol-veur Hawaii e voe dizoloet e 2003. N’eo lodek eus strollad ebet war a seblant.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Rœulx

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Rœulx |
| Skoedoù | |
| Lec'hiadur Rœulx en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Bouchain |
| Kod INSEE | 59504 |
| Kod-post | 59172 |
| Maer | Albert Després |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,02 km² |
| Led | 50° 18' 36" Norzh |
| Hed | 03° 20' 09" Reter |
| Uhelder kreiz | 35 m |
| Uhelder bihanañ | 31 m |
| Uhelder brasañ | 53 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 674 (2007) |
| Stankter | 913 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Rœulx |
Rœulx a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
* An ti-kêr

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Matathias

Hervez daou levr ar Vakabeed ar Bibl ez eo ar beleg Mathathias tad pemp mab. Unan anezo, Youdas, lesanvet Makabai ("ar morzhol"), a gemeras penn an emsavadeg enep Antioc'hos Epifan.
Fellout a rae d'ar roue-se ha d'e warlerc'hidi hellenaat an holl bobloù a oa dindan o beli, ar Yuzevien en o-zouez.
Ren a reas Antioc'hos etre 175 ha 164 KJK war ur vro ec'hon adalek stêr an Eufrates betek harzoù Egipt gant Antioc'heia da gêr-benn.
Kriz-tre e voe an heskinerezh enep ar Yuzevien evit o lakaat da zilezel o c'hredennoù hag o boazioù. Lod a asantas mont a-du gantañ (1M. 1:11-15). Lod all a savas da enebiñ. Kemer a reas Mathathias penn ar re-mañ (1M. 2:27) en em dennas er gouelec'h evit en em brientiñ evit stourm ouzh ar vac'homerien.
Pa varvas Mathathias e kemeras e vab Youdas Makabai e lec'h (1M. 3:1) etre 166 ha 160 KJK.
Daou levr eus an Testamant Kozh, Kentañ Levr ar Vakabeed hag Eil Levr ar Vakabeed a gont istor an emsavadeg hag an emgannoù.

## Daveoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 5, 1986, p.64
* ↑ Daou levr all zo, n'int ket anzavet gant an Iliz katolik roman ; gant an Iliz ortodoks int anzavet avat.
# Matelica

Matelica zo ur gêr eus Italia e proviñs Macerata e rannvro ar Marche, e-kreiz Italia.
# Matera

Matera :
| Anv italianek | Matera |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Basilicata |
| Proviñs | Proviñs Matera |
| Kod ISTAT | 077014 |
| Kod post | 75100 |
| Maer Amzer gefridi | Salvatore Adduce abaoe 2010 |
| Lec'hienn web | https://www.comune.mt.it/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 60 556 ann. (28-02-2014) |
| Stankter | 154 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 40° 40′ 19″ Norzh 16° 35′ 44″ Reter / 40.671915, 16.595449 |
| Uhelder | 401 m |
| Gorread | 392,09 km² |
| Lec'hiadur ||
| Matera ||
| kemmañ |
Matera a zo ur gêr ag Italia, kêr-benn proviñs Matera, e rannvro Basilicata.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Tramontano Matera
* Lenn Sant Juluan
* E Matera mougevioù tiez kent
* Palez kumun Matera

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun.
# Matanzas

Matanzas, pe San Carlos y San Severino de Matanzas, zo ur porzh eus arvor hanternoz enez Kuba, ha kêr-benn proviñs Matanzas. War lez ur bae ec'hon emañ, 102 km er reter da La Habana, ha 40 km er c'hornôg da Varadero, kêr an douristed tommheolierien. 143 706 a dud a oa enni en 2004. Ar pevare porzh er bed eo evit an ezporzhiañ sukr-korz.

## Stêrioù

«Kêr ar pontoù» eo Matanzas, ha seitek zo anezho dreist an teir stêr a dreuz kêr d'en em deurel er bae, ar stêrioù Yumuri, San Juan, ha Canimar. « Venezia» Cuba a vez laret anezhi ivez.

## Istor

Savet e voe e miz here 1693 entre aberioù ar stêrioù Yumurí, San Juan ha Canímar.

## Tud

* La Sonora Matancera, laz-seniñ ma kanas Celia Cruz.
# Matelin

Matelin pe Matilin zo un anv-badez brezhonek, pe brezhonekadur an anv-badez gallek Mathurin, diwar anv ar sant.

## Gerdarzh

Dont a rafe eus an anv latin Maturus (azv, darev) deuet da vout Maturinus, aet da Maturino en italianeg ha Mathurin e galleg.

## Yezhoù all

* Mathurin, e galleg
* Maturino, en italianeg

## Ar sant

Hennezh a oa un denjentil galian-roman, abostol Galia, enoret e Kistinid ha Monkontour (IIIde kantved) a vez goueliet d'ar 1añ a viz Du.

## Krennlavar

    Sant Matilin Monkontour
    Mestr war an douar hag an dour

## Tud brudet en anv-se
### Breizh

* Mathurin Crucy (1749-1826), tisavour
* Matilin an Dall (1789-1859), talabarder
* Matelin Prielleg (1869-1945), beleg ha skrivagner
* Mathurin Méheut (1882-1958), livour
* Jean-Mathurin Cadic, beleg
* François-Mathurin Gourvès (1929–2020), eskob Gwened

### Bro-C'hall

* Mathurin Régnier (1573-1613), barzh
* Mathurin Jacques Brisson (1723-1806), evnoniour ha fizikour

### Italia

* Maturino da Firenze (Firenze, 1490 - Roma, 1528), livour

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Camps-Saint-Mathurin-Léobazel, e Corrèze,
* Saint-Mathurin, e Vendée,
* Saint-Mathurin-sur-Loire, en Anjev.

### Enez Moris

* Port Mathurin, kêr-benn Enez Rodrigues.

## Liammoù diavaez

* Buhez ar Zent pp. 930-931
* Gwerz en enor da zant Matilin-Monkontour
# Matarasenn

Ur vatarasenn zo ur pezh arrebeuri a vez lakaet war ur gwele, goloet gant ul liñsel, d'an dud da c'hourvez warni. Dont a ra ar ger brezhonek eus ar ger gallek matelas, deut eus ar ger arabek matrah.
Meur a seurt matarasenn zo bremañ :
* matarasenn gwinterelloù
* matarasenn lateks
* matarasenn dour
# Mate Postal

Mate Postal a zo ur gazetenn spagnolek embannet bep daou viz e Barcelona gant Comisión Permanente de Ajedrez postal de la Federación Espanõla de Ajedrez. Ul lec'hienn a vez implijet ivez abaoe 1997 evit embann keleier ar gevredigezh.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Mate Postal
# Matelin Prielleg

Matelin Prielleg (Gregam, 1869-1945) a oa ur beleg breizhat, chaloni ha skrivagner e brezhoneg Gwened.
Mab henañ e dud e oa, seizh bugel dezho. E dad a oa bet maer Gregam.
Gantañ e voe adkempennet ar romant Iniz er vertu, skrivet gant Jean Marion, hag a voe advoullet e 1925. E 1927 e voe embannet e Levr-Oferenn, meulet gant beleion zo: ur bennoberenn lennegel, a skrivas Marsel Klerg e Barr-Heol e 1978.

## Levrlennadur

* Ur skrivagner eus Bro-Wened: ar chaloni Matelin Prielleg, Barr-Heol niv 96, 1978
# Proviñs Lleida

Proviñs Lleida (Província de Lleida e katalaneg, stumm ofisiel abaoe 1992; Província de Lhèida en okitaneg aranek; Provincia de Lérida e kastilhaneg, stumm diofisiel) zo unan eus an 50 proviñs zo e Spagn, e gwalarn Kumuniezh Emren Katalonia, ha kêr Lleida eo ar gêr-benn. 229 c'humun zo er broviñs, ha 443 032 a dud o chom enni e 2010, ha gant-se eo an nebeutañ tudet eus peder froviñs Katalonia. En hanternoz ar broviñs ivez emañ ar Val d'Aran, ur saonenn okitanek ma komzer araneg.

## En-dro dezhi

En-dro dezhi emañ :

## Komarkoù

* Alta Ribagorça
* Alt Urgell
* Baixa Cerdanya (lodenn ar c'huzh-heol)
* Garrigues
* Noguera
* Pallars Jussà
* Pallars Sobirà
* Pla d'Urgell
* Segarra
* Segrià
* Solsonès
* Urgell
* Val d'Aran
Ouzhpenn-se emañ kumun Gósol e Proviñs Lleida, eviti da vezañ ivez e komark Berguedà hag a zo e Proviñs Barcelona.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Lezenn 2/1992
# Proviñs Lạng Sơn

Proviñs Lạng Sơn (Hán Tự: 諒山) a zo ur broviñs e norzh Viet-Nam. Harzoù he deus gant proviñsoù sinaat Guangxi ha Yunnan. Lạng Sơn eo he c'hêr-benn.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel