# Teiz

Teiz :
| Kenkiz Josoù. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Theix |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Sine |
| Kod kumun | 56251 |
| Kod post | 56450 |
| Maer Amzer gefridi | Yves Questel 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Gwened Tolpad |
| Bro velestradurel | Bro Kêr-Wened |
| Lec'hienn Web | (fr)www.theix.org |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 6 946 ann. (2013) |
| Stankter | 178 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 47″ Norzh 2° 39′ 17″ Kornôg / 47.6297, -2.6547 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 25 m bihanañ 2 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 47,13 km² |
| Teiz ||
| kemmañ |
Teiz a oa ur gumun e Breizh e kanton Sine e departamant ar Mor-Bihan.
Bodet e voe gant Noaloù d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Teiz-Noaloù.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Theis, 1387 ; Theys, 1347, 1441 ; Theiz, Theis, 1453 ; Theis, 1516 ; Thieix, 1554 ; Laix, 1558 ; Tehis, 1630 ; Teis, 1636 ; This, 1654.

### Gerdarzh

* Erwan Vallerie ː anv ur c'hloareg breton, "Dey", alese Saint-They. Ur sant breton e oa Taicus.
* Hervé Abalain ː pe deveret eus al latin ̈texus, taxus "ivin".

## Ardamezioù

* Benet etre gul hag argant e bevar feul en glazur ; e c'housourin en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel, balirant war al lodennadur.
* Aozerien ː B. Frelaut & G. Piganneau.
* Kuzul ar Gumun ː 1985.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D'an 31 a viz Meurzh 2010 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

### Deskadurezh

* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1995.
* E distro-skol 2015 e oa enskrivet 209 skoliad er c'hlasoù divyezhek (22,2% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : krouet e voe kumun Teiz e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Surzhur; e Bann Gwened e oa. Diskaret e voe Kanton Surzhur gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801) dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Teiz en Arondisamant Gwened e 1800 hag e Kanton Gwened-Reter e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 92 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,60 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas dek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur milour.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou soudard.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Mogerioù ar genkiz.
* Kenkiz Josoù.
* Ar chapel.
* Chapel Santez Barba.
* Monumant ar re varv, er vered gwezhall, e Plasenn bered Sant Visant bremañ, luc’hskeudennoù$^,$ ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 20 a viz Ebrel 1922.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* Alleno
* Aotrounez Kerguignen, Trogoazien, Trevien
* En argant e deir joskenn en sabel diframmet en gul, 2, 1.
* Coué
* Aotrounez Salarun
* En argant e dreustell en sabel, heuliet gant teir flourdilizenn en gul.
* Fabri
* Aotrounez Bonnepart
* En glazur e sourin en aour karget gant ur rozenn en gul ha heuliet gant div steredenn en aour.
* Pont (du)
* Aotrounez Trédudé
* En argant e dreustell volzek evel ur pont, karget gant ur rodig-kentr en aour ha heuliet gant teir rozenn en gul.

## Gevelliñ

* Sahlenburg (Alamagn) abaoe 1995
* Thônes (Frañs)

## Pennadoù kar

* Noaloù,
* Teiz-Noaloù.

## Liammoù diavaez

* (br)Teiz war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (fr)Abalain, Hervé : Les noms de lieux bretons, Éditions Jean-Paul Gisserot, 2000
* (fr)Éditions Flohic (a-stroll) : Le patrimoine des communes du Morbihan, 2 levrenn, 1996 (ISBN 978-2-84234-009-4)
* (fr)Marteville, Alphonse & Varin, Pierre (kendalc'herien J. Ogée) : [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5394191n/f15.item.r=A.zoom Nouveau dictionnaire istorique et gégraphique de Bretagne, 1843.
* (fr)Ogée, Jean (1728-1789) : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, 1778 (peder levrenn).
* (fr)Potier de Courcy, Pol : Nobiliaire et armorial de Bretagne
* (fr)Tanguy, Bernard : Les noms de lieux bretons, Emgleo Breiz, 2015 (ISBN 978-2-35974-118-6) • Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor, Chasse-marée - ArMen, 2003 (ISBN 2903708363)
* (br)Vallerie, Erwan : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez — Corpus – Traité de toponymie historique de la Bretagne, An Here, 1995 (ISBN 978-2-86843-153-0) • Communes bretonnes et paroisses d’Armorique, Brasparzh, emb. Beltan, 1986, (ISBN 978-2-905939-04-3)

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Ofis Publik ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 381
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Teiz - Fichenn ar gumun
* 1 2 3 (fr)memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb