OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Chapel Brancacci

Ar chapel Brancacci zo ur chapel en iliz Santa Maria del Carmine, e karter an Oltrarno, e kêr Firenze, en Italia. E 1386 e voe lakaet sevel gant ar marc'hadour Piero di Piuvichese Brancacci, da enoriñ Sant Pêr.
E 1424 eo e niz, Felice di Michele Brancacci a urzhias kinkladur ar chapel digant Masolino da Panicale.

## Livourien

Masolino a grogas gant al labour e 1424 met mont a reas kuit da Vudapest e-pad tri bloaz ma voe livour el lez. Gant Filippino Lippi e voe echuet al labour etre 1480 ha 1485.

## An izelvosoù

* Adam hag Eva kaset e-maez ar Baradoz a-raok an adkempenn ha goude.

### Ar Pec'hed Orin
   #### Izelvos uhelañ

   * En tu kleiz : Temptadur Adam, gant Masolino
   * En tu dehoù : Adam hag Eva kaset kuit eus ar Baradoz, gant Masaccio

### Buhez Sant Pêr
## Levrlennadur

* (en) Baldini, Umberto & Casazza, Ornella : The Brancacci Chapel, Harry N. Abrams, 1992 (ISBN 978-0-8109-3120-6)
* (de) Baldini, Umberto & Casazza, Ornella : Die Brancacci-Kapelle, Fresken von Masaccio, Masolino, Filippino Lippi in Florenz, Metamorphosis Verlag, 1997 (ISBN 978-3-928692-13-7)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ganet e 1382, Felice di Michele Brancacci en doe kargoù ofisiel e Republik Firenze. Kannad e voe e-metoù sultan Egipt e 1422. E miz Mae 1431 e timezas gant Maddalena di Palla Strozzi, merc'h Palla Strozzi. Harluet e voe eus kêr gant Cosimo de' Medici e 1434 ha mervel a reas e Siena.
# Chapel-Yent

Chapel-Yent :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | La Chapèll-Janczon |
| Anv gallek (ofisiel) | La Chapelle-Janson |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Felger-2 |
| Kod kumun | 35062 |
| Kod post | 35133 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Forêt 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | http://www.lachapellejanson.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 483 ann. (2020) |
| Stankter | 49 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 20′ 54″ Norzh 1° 06′ 03″ Kornôg / 48.3483333333, -1.10083333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 98 m bihanañ 79 m — brasañ 249 m |
| Gorread | 29,96 km² |
| Chapel-Yent ||
| kemmañ |
Chapel-Yent (La Chapelle-Janson e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie, heuliañ J.-Y. Le Moing ː Capella Gencon, 1032

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 68 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,30% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 2 a viz Eost 1944 e kouezhas un nijerez Focke-Wulf Fw 190A-8/R2 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e "Les Caillières" er Chapel-Yent; gloazet e voe he sturier.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Lezin.
* Monumant ar re varv e-tal iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

* An ti-kêr.
Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv |
| Here 2011 | → bremañ | Alain Forêt |
| Du 1999 | Here 2011 | Marie-Louise Beaucé |
| Meurzh 1989 | Du 1999 | Joseph Azé |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| des Aulnières Aotrounez Langevinière | En glazur hadet gant kanochennoù en argant |
| de Beaucé Aotrounez Montframery | En argant e erez en sabel, pigoset hag iziliet en gul, e sourinan en aour |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (fr)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Chapel-al-Loc'h (kumun nevez)

Chapel-al-Loc'h :
| Anv gallek (ofisiel) | La Chapelle-du-Lou-du-Lac |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Menezalban |
| Kod kumun | 35060 |
| Kod post | 35360 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Herviou 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Sant-Meven Menezalban |
| Bro velestradurel | Bro Breselien |
| Lec'hienn Web | http://www.lachapelleduloudulac.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 017 ann. (2020) |
| Stankter | 140 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 12′ 48″ Norzh 1° 59′ 27″ Kornôg / 48.2133333333, -1.99083333333 |
| Uhelderioù | bihanañ 70 m — brasañ 114 m |
| Gorread | 7,28 km² |
| Chapel-al-Loc'h ||
| kemmañ |
Chapel-al-Loc'h (La Chapelle-du-Lou-du-Lac e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen. Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Chapel-al-Loc'h hag Al Loc'h.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell hag iliz Al Loc'h.
* An iliz katolik.
* Ar c'hastell.
* Iliz katolik Santez Katell.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 4 Genver 2016 | → bremañ | Patrick Herviou | | |

## Pennadoù kar

* Al Loc'h,
* Chapel-al-Loc'h.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Arrêté n°2015-18262 du 23 septembre 2015 portant création de la commune nouvelle de la Chapelle-du-Lou-du-Lac à compter du 1$^{er}$ janvier 2016
* ↑ (fr)« Patrick Herviou, maire de La Chapelle-du-Lou-du-Lac », Ouest-France, 6 janvier 2016.
# Cerami

Cerami zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
# Cerano

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cerano zo un anv-lec'h italianek.
* Cerano, kumun e proviñs Novara
* Cerano d'Intelvi, kumun e proviñs Como
* Cerano, contrada di Brindisi war lez Mor Adria
* Monte Cerano, menez en Alpoù Pennin

## Tud

* Giovanni Battista Crespi lesanvet Cerano, livour italian.
# Ceranova

Ceranova (Siranöva e lombardeg) zo ur gumun eus proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Cerapoda

Ar Cerapoda zo un isurzhiad dinosaored eus strollad an Ornithischia.
Rannet int e tri strollad bras. Da gentañ an Ornithopoda (« treid laboused »). Ar strolladoù all zo Pachycephalosauria (« Glazarded o fenn tev ») hag ar Ceratopsia (« dremmoù kornek »).

## Rummouriezh

* isurzhiad Cerapoda
** Stormbergia
** Agilisaurus
** Hexinlusaurus
** Danurzhiad Ornithopoda
*** kerentiad Hypsilophodontidae
*** kerentiad Hadrosauridae
*** kerentiad Heterodontosauridae
** Danurzhiad Pachycephalosauria
** Danurzhiad Ceratopsia
# Ceprano

Ceprano a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
# Cerano d'Intelvi

Cerano d'Intelvi zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e Lombardia.
# Ceraso (Italia)

Ceraso zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Ceranesi

Ceranesi zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Cerano (Italia)

Cerano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
# Esclusham

Esclusham zo ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, Kembre, 215 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 3515 a dud, ha 470 anezho (13,9%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Escaudœuvres

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Escaudœuvres |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Escaudœuvres en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Cambrai |
| Kanton | Cambrai-Reter |
| Kod INSEE | 59206 |
| Kod-post | 59161 |
| Maer | Patrice Égo |
| Amzer-gefridi | 2010-2014 |
| Gorread | 6,64 km² |
| Led | 50° 11' 36" Norzh |
| Hed | 03° 15' 57" Reter |
| Uhelder kreiz | 59 m |
| Uhelder bihanañ | 38 m |
| Uhelder brasañ | 77 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 399 (2007) |
| Stankter | 511 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Escaudœuvres |
Escaudœuvres a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: douaret e voe milourion eus ar C'hommonwealth en Escaudœuvres Convent Cemetery; goude ar brezel e voe kaset ar bezioù da Ramillies British Cemetery.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Pierre

## Armerzh

* Al labouradeg-sukr

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| 1945 | 1953 | Henri Foulon | Strollad Sokialour Gall |
| 1953 | 1959 | Joseph Guidez | Strollad Sokialour Gall |
| 1959 | 1972 | François Courbet | Strollad Komunour Gall |
| 1972 | Even 1995 | Édouard Tricquet | Strollad Komunour Gall |
| Even 1995 | 2006 | Pierre Doise | Digostezenn |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Patrice Égo | Strollad Komunour Gall |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Escañuela

Escañuela zo ur gumun eus proviñs Jaén, en Andalouzia, e Spagn. An niver annezidi zo 934 (2023).
# Escaudain

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Escaudain |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Escaudain en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Denain |
| Kod INSEE | 59205 |
| Kod-post | 59124 |
| Maer | Jacky Laure |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,97 km² |
| Led | 50° 20' 07" Norzh |
| Hed | 03° 20' 37" Reter |
| Uhelder kreiz | 41 m |
| Uhelder bihanañ | 31 m |
| Uhelder brasañ | 51 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 9 053 (2007) |
| Stankter | 908 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Escaudain |
Escaudain a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, kloc'hdi eus ar XV$^{vet}$ kantved.

## Dave ha notennoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Escaut (departamant)

An Escaut a oa un departamant gall e Belgia etre 1795 ha 1814. Gent e oa ar pennlec'h. Dont a ra an anv eus anv gallek ar stêr vrasañ a dremen ennañ, a zo Escaut e galleg ha Schelde e nederlandeg.
Disrannet e oa e pevar arondisamant:
# Escaut (disheñvelout)

Escaut zo :
* anv gallek ar stêr Schelde,
* anv un departamant gall e Belgia, Escaut (departamant).
Hag ivez :

## Pennadoù kar

* Esco
* Lescaut
# Escobar

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Escobar zo un anv-tiegezh hag un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù
### Arc'hantina

* Belén de Escobar

### Spagn
#### kumunioù

* Escobar de Campos, e proviñs León
* Escobar de Polendos, e proviñs Segovia

## Tud

* Manolo Escobar, kaner spagnol
* Pablo Escobar, trafiker dramm kolombian
# Escautpont

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Escautpont |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Escautpont en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut |
| Kanton | Condé-sur-l'Escaut |
| Kod INSEE | 59207 |
| Kod-post | 59277 |
| Maer | Francis Mariage |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,78 km² |
| Led | 50° 25' 30" Norzh |
| Hed | 03° 33' 34" Reter |
| Uhelder kreiz | 28 m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 41 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 211 (2007) |
| Stankter | 728 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Escautpont |
Escautpont a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Gerdarzh

* Pont an Escaut, Scaldis pons e latin, Escautpont e galleg.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Escaut emañ Escautpont.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Esco

Esco zo anv meur a lec'h.

## Lec'hioù

* Esco, Kentucky, e SUA
* Esco (en aragoneg) pe Escó (e spagnoleg), e proviñs Zaragoza, en Aragon,
* Escondido (Kalifornia), lesanvet Esco, e San Diego County, e Kalifornia
* Escos (Pyrénées-Atlantiques), e Bro-C'hall

## Pennadoù kar

* Esko, anv-badez finnek
* Escaut, anv-stêr gallek
# Escobar de Campos

Escobar de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Departamant Escuintla

Escuintla zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, hag Escuintla eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Flores

Departamant Flores zo unan eus 19 departamant Uruguay, ha Trinidad eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Futaleufú

Futaleufú zo un departamant e gwalarn Proviñs Chubut, e Patagonia Arc'hantina, en Arc'hantina, hag Esquel ar pennlec'h anezhañ. Dont a ra an anv eus ar stêr Futaleufú, hec'h eienenn en Arc'hantina, a ya da aberiñ e Chile.
37.540 a dud zo en departamant, 9.435 km² dezhañ, da lavarout eo 4 annezad/km². En hanternoz emañ Cushamen, er reter ha kreisteiz Languiñeo, hag er c'hornôg emañ Chile.

## Kêrioù

* Esquel
* Trevelín
* Corcovado
* Lago Rosario
* Aldea Escolar pe Los Rápidos
* Los Cipreses
* Villa Futalaufquen

## Lec'hioù all

* Cerro Centinela
* Nahuel Pan
* Los Tepues
* Barrancas o Mallin Grande
* Cabaña A. Pescado

## Pennad kar

* Futaleufú

## Liamm diavaez

* Proyecciones de población de la Provincia de Chubut
# Departamant Gracias a Dios

Gracias a Dios zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, e reter ar vro, ha Puerto Lempira eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Izabal

[[Restr:Izabal_in_Guatemala.svg|thumb|{{Legend|#c12838|Izabal e Guatemala]] Izabal zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, en-dro d'al Lenn Izabal, ha Puerto Barrios eo ar gêr-benn anezhañ. Ennañ emañ douaroù ar vro a sko war ar Meurvor Atlantel.

## Kumunioù

Pemp kumun zo : Puerto Barrios, Livingston, El Estor, Morales ha Los Amates.
# Departamant El Progreso

El Progreso zo unan eus daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha Guastatoya eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Guatemala

Departamant Guatemala zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Guatemala eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Francisco Morazán

Departament Francisco Morazán zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, e-kreiz ar vro. An Distrito Central eo ar gêr-benn anezhañ, ennañ kêrioù Tegucigalpa ha Comayagüela.
# Departamant Huehuetenango

Huehuetenango zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha Huehuetenango eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant El Paraíso

El Paraíso zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, e reter ar vro, ha Yuscarán eo ar gêr-benn anezhañ.
# Dasanatcheg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr yezhoù omoek-tanaek ar reter eo an dasanatcheg (da(a)sanach, dathanaik', g(h)eleba, gelebinya, gallab, dama, marille, reshiat, russia pe shangilla), komzet gant 34.564 a dud en holl en Omo en Etiopia (32.064 den e 1998 mui 231 den evel eil yezh) hag e reter Kenya (2.500 den e 1980).

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Dasorc'hidigezh (Carracci)

Dasorc'hidigezh Jezuz (La resurrezione di Cristo en italianeg) zo ul livadur 217 cm hed x ha 160 led dezhañ, graet e 1593 gant al livour italian Annibale Carracci.
War wel emañ e Mirdi al Louvre e Pariz.

## Liammoù diavaez

* Ur skeudenn eus an daolenn
* Musée du Louvre – Lec'hienn ar mirdi
# Das schöne Abenteuer (1924)

Das schöne Abenteuer zo ur film alaman mut embannet e 1924 sevenet gant Manfred Noa gant an aktourien Vilma Bánky, Georg Alexander hag Ernst Reicher.
Kinkladurioù ar film a zo bet savet gant rener an arzoù Oscar Werndorff.

## Aktourien

* lma Bánky evit Bessy Ferguson
* Georg Alexander
* Ernst Reicher evit Micky
* Hans Unterkircher evit Seine Hoheit, der Prinz
* Wolfgang von Schwindt
* Hans Albers evit Henry Valescu
* Anna Führing
* Eugen Burg evit Kiminalinspektor
* Loni Pyrmont

## Levrlennadur

* Schildgen, Rachel A. (1921) - More Than A Dream: Rediscovering the Life and Films of Vilma Banky - 1921 PVG Publishing, 2010 (ISBN 978-0-9827709-2-4)

## Liammoù diavaez

* Das schöne Abenteuer war IMDb
# Dasorc'hidigezh

Pa gomzer eus dasorc'hidigezh e komzer
* eus sevel a varv da vev, un dra ha n'hall ket bezañ ;
* hag a-wechoù ivez, er relijion gristen,
** eus an dasorc'hidigezh a vo da z-Deiz ar Varn, pa savo an holl dud varv da vezañ barnet hervez o oberoù ;
** eus dasorc'hidigezh Jezuz-Krist, da zeiz Pask, a zo kontet en Aviel ( pe resisoc'h, e Pevar Aviel an Testamant Nevez), hag a zo danvez meur a livadur, dreist-holl da vare an Azginivelezh.
Unan eus Misterioù Glorius Jezuz Krist eo an Dasorc'hidigezh.
# Das blaue Licht

Das blaue Licht (alamaneg a dalvez Ar gouloù glas) a zo ur film romantel alaman sevenet ha skrivet ar senario anezhañ gant Leni Riefenstahl, Béla Balázs ha Carl Mayer. E 1932 e teuas er-maez.

## Awen

Diazezet eo senario ar film war meur a istor : ur vojenn alaman kozh, ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm hag an danevell Bergkristall skrivet gant Gustav Renker e 1930. Ne voe ket meneg an danevell-se gant sevenerien ar film avat.

## Senario

Junta (Leni Riefenstahl) a vev asambles gant Vigo (mêsaer, c'hoariet e berzh gant Mathias Wieman) pell diouzh ar gêriadenn dostañ. Hi eo an den nemetañ a c'hall krapañ gant ar memezioù tost d'ar gêriadenn ha tizhout ur vougev er Menez Cristallo, ma luc'h ur gouloù glas souezhus da vare loargann. Kas o deus annezidi ar gêriadenn outi, rak soñjal a ra dezho ez eo ur sorserez. Maouezed ar gêriadenn eo o deus ar muiañ a gas outi, peogwir ez eus marvet paotred yaouank pa glaskjont krapañ gant ar menez. Degouezhout a ra ul livour anvet Tonio (Beni Führer), hag eñ dedennet gant Junta koulz ha gant ar gouloù glas.

## Filmañ

Filmet e voe ar film e Sarentino (alamaneg Sarntal) en Italia hag e Tisino e Suis.

## Doareoù all

* E 1937 e teuas ar film er-maez en-dro. Tennet e voe anvioù Carl Mayer, Béla Balázs ha Harry R. Sokal rak Yuzevien e oant.
* En miz Du 1951 e voe savet ar film en-dro : kemmet ar sonerezh anezhañ ha kinniget e voe e Roma. Berraet e voe ivez gant Leni Riefenstahl : 73 munutenn e-lec'h 86 munutenn. Tennañ a reas ar senenn ziwezhañ ha skignet e voe ar film gant an titl Ur vojenn eus ar menezioù gant Leni Riefenstahl. En Alamagn hag en Aostria e voe skignet gant an titl Die Hexe von Santa Maria, (Sorserez Santa Maria).

## Priz

* 1932 : Medalenn argant e Festival filmoù Venezia

## Liammoù diavaez

* Das blaue Licht. Skeudennoù gant Walter Riml
* Pennad diwar-benn Das blaue Licht
# Dashiell Hammett

Dashiell Hammett zo ur skrivagner romantoù ha danevelloù polis stadunanat.

## E romantoù

* Red Harvest (1929)
* The Dain Curse ( 1929)
* The Maltese Falcon (1930)
* The Glass Key ( 1931)
* The Thin Man ( 1934)
# Daskirier

Daskirierien :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Un daskirier (ger all : taskaneer) a zo unan eus al loened a goazh ar boued en div bazenn, da gentañ en ul lonkañ anezhañ don dres ha goude ur frapad amzer en ur dilonkañ an danvez hanter koazhet evit e chaokat, ar pezh a vez anvet an daskiriadur.
E touezh an daskirierien e kaver :
En urzhiad an artiodaktiled emaint p'o deus un niver par a vizied gant ivinoù.

## Koazhadur an daskirierien

E peder lodenn e vez rannet stomog an daskirierien : ar bigof (rumen), ar rouedenn (reticulum), al levrioù (omasum) hag an torig-toaz (abomasum). En div gavenn gentañ en em rann ar boued etre al liñvennoù hag an danvezioù fetis. Ar re-se a vez kaset d'ar genou en-dro dre ar gorzenn-voued. Mesket gant an halo ha friket ar fibrennoù e teu da vezañ dourennek hag e ya endro er bigof hag er rouedenn e-lec'h ma vez koazhet kelluloz ar fibrennoù gant mikroboù ken ez eont gant ar pektin hag ar sukroù da goiñ dindan oberezh an trenkennoù
Ar pezh a zo bet koazhet,goude 24 pe 48 eur, a ya d'al levrioù e-lec'h un tamm eus an danvez a vez kaset e kas ar gwad. En torig-toaz e vez koazhet ar peurrest evel ma vez graet e stomogoù an unstomoged evel ar moc'h. Goude-se e vez kaset an traoù d'ar vouzellenn vihan.
Koulskoude, ar glukoz produet dre goazhañ ar c'helluloz er bigof hag el levrioù a vez implijet gant ar mikroboù. P'o deus ezhomm an daskirierien eus ar glukoz evit mont-en-dro o empenn hag evit laezh ar parezed, e teu ar glukoz eus koazhañ ar propionat en avu, p'emañ ar propionat unan eus an trenkennoù produet er bigof.

## Relijion

Er relijion yuzev, ne vez ket aotreet d'ar feizidi debriñ an nann-daskirierien e-touez al loened war zouar. Sellet ouzh Kachrout.

## Implijoù all

Dre skeudennadur e vez implijet ar verb daskiriañ gant ar ster "prederiañ don war un dra bennak". Taskagnat(ur deveradenn da washañ eus taskaneal) a c'hell bezañ prederiañ hag ivez chipotal war draoù munut en ur glask tabutal gant ar re all.
Diouzh an implijoù e reer gant an den daskirier pe taskagner.

## Pennad kar

* Unstomog

#### Liammoù diavaez

* (fr) fao.org Lec'hienn Aozadur boued ha labour-douar ar Broadoù-Unanet.
# Columbina talpacoti

Columbina talpacoti :
| Columbina talpacoti. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Columbina |
| Anv skiantel ||
| Columbina talpacoti (Temminck, 1810) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Columbina talpacoti a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

## Annez

Kavout a reer al labous eus gwalarn Mec'hiko da Uruguay.

## Liammoù diavaez

* Columbina talpacoti war al lec'hienn BirdLife International.
* Columbina talpacoti war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Columbina talpacoti war al lec'hienn Avibase.
# Colverde

Colverde zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Colunwy

Colunwy a oa ur c'hombod kozh e reter Kembre, e Rouantelezh Powys.
# Columbus (Ohio)

Columbus eo kêr-benn stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 787 033 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Columbus en ur mod ofisiel e 1812.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| India | Ahmedabad |
| Alamagn | Dresden |
| Italia | Genova |
| Republik Pobl Sina | Hefei |
| Israel | Herzliya |
| Danmark | Odense |
| Spagn | Sevilla |
| Republik Sina | Tainan |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Colzate

Colzate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.