OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Seizh sant diazezer Breizh

Seizh sant diazezer Breizh a reer eus seizh sant kristen hag o doa bevet war dro ar V$^{vet}$ kantved, dre ma'z eo ganto e voe savet seizh eskopti kentañ Breizh. E-kerzh ren Nevenoe e voe ouzhpennet Eskopti Roazhon ha hini Naoned, a-raok sevel penneskopti Dol d'ober un arc'heskopti eus Breizh.
Pep a gêr eskobel a vije bet savet gant ar seizh sant :
* Sant Brieg, e Sant-Brieg, eskopti Sant-Brieg
* Sant Kaourintin, e Kemper, eskopti Kerne
* Sant Maloù, e Sant-Maloù, eskopti Sant-Maloù
* Sant Padern, e Gwened, eskopti Gwened
* Sant Paol Aorelian, e Kastell-Paol, eskopti Leon
* Sant Samzun, e Dol, eskopti Dol
* Sant Tudwal, e Landreger, eskopti Treger

## Azeul a-stroll

Bez' ez eus en Ardeven (Bro-Wened) ur chapel hag a zo gouestlet d'ar seizh sant. War-dro ar bloaz 1980 e voe adsavet, hag abaoe e vez pardon bep bloaz.
Bez' ez eus ivez e Bulad-Pestivien ur feunteun dediet d'ar seizh sant, savet e 1683.
A-hed an amzer ez eo bet liammet ar seizh sant gant meur a vurzhud. Evit o enoriñ o deus savet ar Vretoned ur birc'hirinded anvet Tro Breizh.
* Feunteun Bulad-Pestivien
* Seizh sant Tro Breizh e Kastell-Paol

## Pennadoù kar

* Sent Breizh
* Traoñienn ar Sent
* Seizh Sant
# Seizhvet brezel Italia

Seizhvet brezel Italia a badas eus 1526 da 1529. D'ar 14 a viz Genver 1526 e oa bet sinet feur-emglev Madrid (1526) gant ar roue gall Frañsez Iañ, ha hervez ar baperenn sinet e ranke paouez da deurel e c'hoant war Italia, leuskel Bourgogn gant Spagn, leuskel Flandrez hag Artez, ha dimeziñ da Eleonora Aostria, c'hoar Karl V. Pa voe lezet ar roue gall en e frankiz avat, d'ar 17 a viz Meurzh 1526, goude leuskel e zaou vab etre daouarn e enebour, ha pa zistroas da Vro-C'hall, ne reas forzh ebet gant an emglev hag ar promesaoù ken : abeg a voe kavet neuze e Spagn da ober vil da vibien ar roue falstouer.
D'an 22 a viz Mae 1526 e voe savet Kevre Cognac gant roue Bro-C'hall, ar pab Klemez VII, dugelezh Milano, Bro-Saoz, Venezia ha Firenze a-enep an Impalaer. Gwanaet e oa arme an impalaer gant ar c'hleñvedoù hag an diouer a arc'hant evit paeañ goproù ar soudarded, ha se zo kaoz e chomas dug Urbino, Francesco Maria della Rovere, e penn armeoù ar C'hevre, hep lammat war Milano, ha ma c'hortozas nerzhioù nevez.
E miz Gwengolo 1526, goude trec'het Hungariz e Mohács gant Suleiman ar Meurdezus, ha dindan gwask noblañsed Roma, e rankas ar pab Klemez VII plegañ d'ober un arsav-brezel gant an impalaer.
A-benn nevezamzer ar bloaz 1527 ne c'halle ket Charles de Bourbon paeañ goproù soudarded arme an impalaer ken, enni un 12 000 pe 15 000 landsknecht renet gant Georg von Frundsberg : da virout ouzh e arme da vont a bep tu e prometas dezhi e c'hallje preizhata e kêrioù Toskana ha Stadoù ar Pab.
Kêrioù Firenze ha Bologna a zeuas a-benn da baeañ an arme impalaerel evit ma'z aje da lec'h all da breizhañ, ha setu hi war-du Roma. Sur e oa ar pab Klemez VII e c'hallje marc'hata ivez, ken ne reas mann da zifenn kêr.
Da veure ar 6 a viz Mae 1527, evel respont d'an emglev etre ar pab Klemez VII hag ar roue gall enep dezhañ, e c'hourc'hemennas Charles de Bourbon d'e arme kemer kêr Roma, hep kanolioù na seziz. Lazhet e voe Bourbon e-kerzh an arsailhadeg, met kemeret e voe Roma a-benn un nebeud eurvezhioù.
Meur a zevezh e padas arigrap Roma. Preizhet e voe e pep lec'h, en ilizoù, e ti tud eus kostezenn an impalaer zoken. Goude teir sizhunvezh seziz e voe kemeret Castel Sant'Angelo‎, ma oa repuet ar pab ha kardinaled. Ret e voe d'ar pab paeañ 70 000 dugad aour evit bezañ dieubet. Bras e voe brud preizhadeg Roma er bed kristen, un arouez eus youl Doue da galz a dud. Ne voe kuitaet Roma gant an arme impalaerel nemet e miz C'hwevrer 1528, pan eas da Naplez. E-pad ar breizhadeg e oa aet an armeoù gall da aloubiñ Rouantelezh Naplez ha da lakaat seziz dirak kêr Naplez e miz Ebrel 1528.
Gant ar c'hleñvedoù-red, gant an amiral Andrea Doria, eus Genova, o cheñch tu d'e borpant, e rankas ar C'hallaoued kuitaat Naplez. Adarre e voent trec'het e Lombardia.
Echuet e voe ar brezel gant Peoc'h an Itronezed‎, d'ar 5 a viz Eost 1529.

## Notennoù

* ↑ Landsknecht (« mevel-douar » ; "laskaned"-ed e brezhoneg) : goprsoudarded alaman war droad a servije e Bro-C'hall er XV$^{vet}$ kantved hag er XVI$^{vet}$ kantved.
# Seizhvet pastell-vro Penn-ar-Bed

Seizhvet pastell-vro Penn-ar-Bed zo enni pemp kanton abaoe 1986.

## Eus 1958 da 1986

Pevar c'hanton a oa en amzer-se:
* Kanton Brieg
* Kanton Douarnenez
* Kanton Plogastell
* Kanton Pont-e-Kroaz

## Abaoe 1986

Pemp kanton zo bremañ: unan zo bet tennet, ha daou all staget:
* Kanton Douarnenez
* Kanton ar Gelveneg
* Kanton Plogastell-Sant-Jermen
* Kanton Pontekroaz
* Kanton Pont-'n-Abad

## Disoc'hoù dilennadegoù ar gannaded
### 2017

| War ar renk | War ar renk | Strollad | Tro gentañ | Tro gentañ | Eil tro | Eil tro |
| War ar renk | War ar renk | Strollad | Mouezhioù | % | Mouezhioù | % |
| | Liliana Tanguy | REM | 16 894 | 38.08 | 20 611 | 62.95 |
| | Didier Guillon | LR | 7 536 | 16.98 | 12 133 | 37.05 |
| | Roland Jaouen | FI | 6 491 | 14.63 | | |
| | Florence Crom | PS | 4 043 | 9.11 | | |
| | Agnès Belbéoc'h | FN | 2 963 | 6.68 | | |
| | Christophe Roumier | UDI | 1 977 | 4.46 | | |
| | Jean Cathala | EELV | 1 870 | 4.21 | | |
| | Monique Le Berre | MBP-UDB | 1 221 | 2.75 | | |
| | Alice Roudaut | LO | 445 | 1.00 | | |
| | Bernard Le Guen | PB-PFE | 347 | 0.78 | | |
| | Sylvie Joncour | DVG | 306 | 0.69 | | |
| | Bruno Grognet | DIV | 276 | 0.62 | | |
| Mouezhioù | Mouezhioù | Mouezhioù | 44 369 | 100.00 | 32 744 | 100.00 |
| Mouezhioù a dalvez | Mouezhioù a dalvez | Mouezhioù a dalvez | 44 369 | 97.74 | 32 744 | 86.16 |
| Mouezhioù gwenn | Mouezhioù gwenn | Mouezhioù gwenn | 651 | 1.43 | 3 807 | 10.02 |
| Mouezhioù null | Mouezhioù null | Mouezhioù null | 376 | 0.83 | 1 452 | 3.82 |
| Perzhidi | Perzhidi | Perzhidi | 45 396 | 56.47 | 38 003 | 47.29 |
| Chomet hep mouezhiañ | Chomet hep mouezhiañ | Chomet hep mouezhiañ | 34 987 | 43.53 | 42 362 | 52.71 |
| Voterien enrollet | Voterien enrollet | Voterien enrollet | 80 383 | | 80 365 | |
| Mammenn: Ministrerezh an Diabarzh |||||||

### 2022
## Notennoù

* ↑ Disoc'hoù eus dilennadegoù ar gambr e 2017, Ministrerezh an Diabarzh
# Sejm

Ar Sejm (distaget [sejm] e poloneg) eo kambr izel Parlamant Polonia. Ennañ ez eus 460 kannad (posłowie e poloneg), dilennet dre ar mouezhiañ hollek, evit pevar bloaz.
Digor d'an holl e vez an divizoù er Sejm. Kadoriad ar gannaded eo "Marichal ar Sejm", unan anezho dilennet evit se.
Abaoe ar XV$^{vet}$ kantved ez eo ar Sejm benveg lezenniñ uhelañ ar vro. E Rouantelezh Polonia (1385–1569) ha goude-se e Kenunaniezh Polonia ha Lituania (1569-1795) e raed Sejm eus hollad kambroù ar parlamant, ar gambr izel (Izba Poselska, Kambr ar Gannaded) hag ar gambr uhel (Senat, Sened). Abaoe Eil Republik Polonia (1918–1939) e reer Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Sejm Republik Polonia) eus ar gambr izel, tra ma reer Senat Rzeczypospolitej Polskiej (Sened Republik Polonia) eus ar gambr uhel.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel (pl) (en) (fr)
# Seizh torgenn Roma

Seizh torgenn zo, hervez ar vojenn hag ar skridoù kozh, meneget gant Cicero ha Ploutarc'hos, e deroù istor Roma, hag a oa gronnet gant ur voger savet er IVvet kantved kent JK. Dezho e veze lidet gouel ar Septimontium ("seizh torgenn").

## Ar seizh torgenn

* Aventinus (Aventino hiziv)
* Cælius (Celio)
* Capitolium (Campidoglio)
* Esquilinus (Esquilino)
* Palatinus (Palatino)
* Quirinalis (Quirinale)
* Viminalis (Viminale).

## Pennadoù kar

* Roma quadrata
* Savidigezh kêr Roma
# Seizhvet Kroaziadeg

Ar seizhvet kroaziadeg a oa ur "bircʼhirinerezh armet" savet gant roue Frañs Loeiz IX hag a badas eus miz Eost 1248 betek e faezhidigezh e miz Ebrel 1254.
Pal ar groaziadeg-se e oa harpañ stadoù latin ar Reter hag adaloubiñ Jeruzalem adarre kent ma kouezhje dindan beli ar vuzulmaned. An argad a dremenas war tiriad Sultanelezh an Ayyoubided en Ejipt, a oa kreiz ar galloud muzulman hag a zalc'he Jeruzalem. Un trec'h da vat a-enep Ejiptiz a veze gwelet evel pouezus-kenañ da c'hallout kemer Jeruzalem en-dro goude-se.
En Alamagn e vez graet ar c'hwec'hvet kroaziadeg anezhi en abeg da groaziadeg Frederik II ha kroaziadeg Damiette hag a vez gwelet evel ar bempvet kroaziadeg en he fezh ganto.
# Seizhvet Kenunaniezh

Ar Seizhvet Kenunaniezh zo un emglev-brezel e 1815, er maread amzer anvet ar C'hant Deiz.

## Istor

E 1814 e oa bet trec'het Napoleone Buonaparte gant ar C'hwec'hvet Kenunaniezh savet a-enep dezhañ, ha kaset e oa bet d'an harlu da Elba, un enezenn er Mor Kreizdouar dirak aod Toskana. E-keit-se e oa bet lakaet ur priñs gall da roue e Bro-C'hall, Loeiz XVIII e anv.
E 1815 avat, goude tec'het Napoleone eus Elba, dilestret e Provañs, adkemeret ar galloud gantañ e Pariz, ha skampet buan ar roue, en em vodas adarre darn eus broioù galloudus Europa da dalañ ouzh an impalaer, hag adlakaat ar roue gall Loeiz XVIII war e gador-roue.
Echuiñ a reas ar brezel gant emgann Waterloo d'an 18 a viz Mezheven 1815, kollet gant Napoleon, a voe kaset d'an harlu da Santez Helena, un enezenn bell er Meurvor Atlantel e dalc'h Breizh-Veur.

## Tud

* Napoleon Iañ
* Michel Ney
* Emmanuel de Grouchy
* Jean-de-Dieu Soult
* Louis Nicolas Davout
* Isidore Exelmans
* Joachim Murat
* Arthur Wellesley Wellington
* Gebhard von Blücher
* Johann von Thielmann
* Friedrich von Bülow
* Adam Albert de Neipperg

## Liammoù diabarzh

* Brezelioù ar C'henunaniezhioù
# Saint-Léger-Dubosq

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Léger-Dubosq |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Léger-Dubosq en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays d'Auge dozuléen |
| Kanton | Dozulé |
| Kod INSEE | 14606 |
| Kod post | 14430 |
| Maer | Thierry Cambon |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,06 km² |
| Led | 49° 13' 35" Norzh |
| Hed | 00° 01' 38" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 120 m |
| Uhelder bihanañ | 17 m |
| Uhelder brasañ | 131 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 175 (2009) |
| Stankter | 43 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Saint-Léger-Dubosq a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Léger.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Saint-Maixent-sur-Vie

Saint-Maixent-sur-Vie a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe e Kanton Apremont da gentañ hag e Kanton Saint-Gilles-sur-Vie e 1801 pa voe diskaret Kanton Apremont. E Bann Les Sables-d'Olonne e oa. Lakaet e voe kumun Saint-Maixent-sur-Vieen Arondisamant Les Sables-d’Olonne bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 21 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,51% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez ar blakenn en iliz katolik.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou waz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour eus ar gumun e Phum Dong Pr Kompong Cham e Kambodja d’an 26 a viz Du 1951 ; pennserjant e oa er 1añ BMC (Bataillon Mixte du Cambodge).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Masen.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Saint-Malô-du-Bois

Saint-Malô-du-Bois a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Mortagne; e Bann Montaigu e oa. Lakaet e voe kumun Saint-Malô-du-Bois en Arondisamant Montaigu bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée e 1810 pa voe diskaret Arondisamant Montaigu.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Brezel 1870-1871

* Mervel a reas daou waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez marilhoù ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 6,34% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Maloù.
* Daou vonumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$$^,$.

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Mémorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Castelletto Stura

Castelletto Stura (Castlèt dë Stura e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Castelletto d'Erro

Castelletto d'Erro zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Castelletto di Branduzzo

Castelletto di Branduzzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Castelletto sopra Ticino

Castelletto sopra Ticino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
# Castellfollit de Riubregós

Castellfollit de Riubregós zo ur gumun e Katalonia (Spagn), e proviñs Barcelona.
# Castelletto Merli

Castelletto Merli zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Castelletto Uzzone

Castelletto Uzzone (Castlèt Usson e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Castelletto Monferrato

Castelletto Monferrato (Castlèt Monfrà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Castelletto Molina

Castelletto Molina (Castlèt Molèina e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Castelletto d'Orba

Castelletto d'Orba zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Porto Valtravaglia

Porto Valtravaglia zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Porto Torres

Porto Torres zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Portofino

Portofino zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.

## Dibunadegoù Portofino leuniet gant Giuseppe Amisani

Ar mirour boutin eus Portofino zo bet Giuseppe Amisani, anvet “Ar Mirour Riez”, hag a zo bet dedic’het gant Portofino da un droiad war an dour, “ar droiad Amisani”. Pa sellit war Bocche ha suivit ar c’hervezou prant hag a zo o tont d’ar Portofino Mare, e rummad bep trañs e c’hallot gwelet, ebarzet eun ar gonglomerad, plakenn ar marmor gant an enskrivadur: “Amañ e c’houlenno ar prantaderezh anezhañ gant ar bed”. Giuseppe Amisani a gavas e amzer war al lec’h-se e 1941 hag a skrivañ diouzh an aer.
# Porto Tolle

Porto Tolle zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
# Porto Viro

Porto Viro zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
# Portocannone

Portocannone zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
# Portoferraio

Portoferraio zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 11 810 a dud zo enni o chom.
# Porto Venere

Porto Venere (Porzh-Gwener e brezhoneg) zo ur porzh hag ur gumun eus Liguria en Italia, e proviñs La Spezia. Teir c'hêriadennig zo anezhi: Fezzano, Le Grazie ha Porto Venere, ha teir enezenn Palmaria, Tino ha Tinetto.
En 1997 e voe anvet Porto Venere a-gevret gant Cinque Terre da lod eus Glad an Denelezh gant an UNESCO.

## Tud

E Porto Venere e vije ganet Simonetta Vespucci, a zo bet poltredet gant Botticelli er XV$^{vet}$ kantved.

## Skeudennoù

* Portovenere gwelet adal ar mor.
* Bae roc'hellek ha kastell Doria e beg Porto Venere.
* Porto Venere gwelet adal Lerici

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Porto do Son

Porto do Son zo ur gumun eus arvor kornôk Galiza, e proviñs A Coruña, war lez kreisteiz ar ría de Muros e Noia .

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Portobuffolé

Portobuffolé zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Choisy-au-Bac

Choisy-au-Bac :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Aisne |
| Arondisamant | Compiègne |
| Kanton | Compiègne-1 |
| Kod kumun | 60151 |
| Kod post | 60750 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Noël Guesnier 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Agglomération de la région de Compiègne |
| Lec'hienn web | https://www.choisyaubac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 307 ann. (2020) |
| Stankter | 209 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 31 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 15,86 km² |
| kemmañ |
Choisy-au-Bac a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Barnet e voe d'ar marv e voe ur soudard breizhat eno gant al lu gall d'an 13 a viz Gouhere 1915.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz an Drinded.
* Iliz katolik an Drinded Santel.
* Chapel an Teir-Dervenn.
* Ur chapel er vered.
* Dismantroù iliz prioldi Sant Stevan.

## Douaroniezh

* War lez ar stêrioù Aisne hag Oise emañ Choisy.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.

## Tud

* François Rolland (8 a viz Mae 1889 e Zinzag, Breizh - 13 a viz Gouhere 1915), barnet d'ar marv er gumun evit bout nac'het sentiñ dirak an enebour ha dismeget ur mestr, bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ e Saint-Étienne-Roilaye.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Mémoire des hommes
# Chokoladenn

Ar chokoladennoù zo madigoù graet gant chokolad ha traoù all e-barzh evel pralin, kraoñ-kelvez, likor, karamel, ganach, nougad, spisoù hag all. N'o deus nemet ment ur begad, ha kalz stummoù a c'hallont kaout. En ur voest e vezont kinniget peurliesañ, en ur sac'hig a-wechoù, ha lod anezho a c'hall bezañ paket en ur baperenn. Profet ha debret e vezont da-geñver darvoudoù ha gouelioù evel Nedeleg, ar bloaz nevez, Pask, un deiz-ha-bloaz bennak hag all.
Hervez al lezenn e Frañs e tle ur "madig chokolad" bezañ aozet gant 25% a chokolad d'an nebeutañ. Graet e vezont en ur mod greantel en ur fabrik pe en ur mod artizeneloc'h gant ur artizan chokoladour.
Gwerzhet e vezont e stalioù anvet chokoladerezhioù pe stalioù-chokolad, gant un den anvet ar chokolader, pe er gourmarc'hadoù ha stalioù-bara en ur priz izeloc'h alies.
Ar chokoladerezh eo an arz hag ar vicher da aozañ chokoladennoù ha traoù all e chokolad evel tablezennoù ha vioù Pask. Emañ chokoladennoù Bro-Velgia ha Bro-Suis e-touez ar re vrudetañ.
Kalz seurtoù chokoladennoù a zo, setu un nebeud re :
* an drufenn chokolad
* ar bralinenn eus Bro-Velgia
* ar bapilhotenn (eus Lyon)
* chokoladennoù Mon Chéri, graet gant an embregerezh Ferrero, gant ur gerezenn goñfizet ha likor kerez e-barzh.
E chokolad du, chokolad laezh ha raloc'h e chokolad gwenn e vezont aozet.
War dachenn ar yec'hed eo ar chokoladennoù boued sukret ha n'eo ket aliet debriñ re anezho. Ar chokolad avat, a zegas elfennoù dedennus, gwelit ar pennad chokolad evit gouzout hiroc'h.

## Pennad kar

* madig
# Choisies

Kumunioù Frañs :
| Anv | Choisies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Choisies en Arondisamant Avesnes-sur-Helpe | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des vallées de la Solre, de la Thure et de l'Helpe |
| Kanton | Solre-le-Château |
| Kod INSEE | 59147 |
| Kod-post | 59740 |
| Maer | Pierre Gravez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,51 km² |
| Led | 50° 12' 53" Norzh |
| Hed | 04° 02' 34" Reter |
| Uhelder kreiz | ... m |
| Uhelder bihanañ | 144 m |
| Uhelder brasañ | 202 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 72 (2007) |
| Stankter | 24 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Choisies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Chokolad

Ar chokolad a zo un toaz fardet gant kakao, anv greun ar wezenn gakao, ha sukr. Boued eo hag a vez kavet mat gant kalz a dud.
Eus ar c'hakao e tenner an amann kakao hag an toaz kakao. Kaledet int dre frikañ ha flastrañ anezho gant sukr, vanilha pe traoù all. Pa vez ouzhpennet laezh e komzer eus "chokolad dre laezh", a hend-all ez eus kaoz eus "chokolad du". Chokoload gwenn zo ivez, met n'eus ket toaz kakao e-barzh.
Malet e vez ar chokolad evit bezañ kinniget e stummoù diniver : plakennoù, delwennoùigoù, gwiskadennoù evit ar gwastilli, madigoù, vioù a vez kinniget e-leizh da vare Pask e lod broioù diwar al levezon gristen. Pa vez lakaet e stumm ur boultrenn, ouzhpennet flour dezhañ, e c'heller meskañ anezhañ gant dour pe laezh evit fardañ un died a vez evet gant kalz a dud ha gant ar vugale alies-tre. Implijet e vez evit fardañ kalz dibennoù-pred : gwastilli chokolad, diennoù, diennoù-skorn, tartez.
Ar flavonoid a gaver er chokolad du a zo un danvezenn mat-tre evit ar yec'hed. Tennet e vez kuit flavonoid ar chokoladoù all (chokolad dre laezh, chokolad gwenn...) dre m'eo un tammig c'hwerv.

## Istor

Dont a ra ar ger chokolad eus an nahouatleg xocolatl pe chocolatl a dalv « dour c'hwerv ». Prouet eo bet gant henoniourien e veze implijet ar fav kakao e lec'h furchadegoù Puerto Escondido (Honduras) etre 1100 ha 1400 kent JK.

## Gwelet ivez

Pastezerezh

## Notennoù

* ↑ (en) Penn Museum, miz Du 2007
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Choli

Ar choli (चोली colī en hindeg ; lengha en ourdoueg; ravike pe ravika e yezhoù Su India evel an telougoueg) zo ur seurt korfenn berr ha strizh douget gant merc'hed India, asambles gant ar sari.

## Skeudennoù

* Maouezi o tañsal en o choli
* Priñsez rajput en he choli
* Choli-lehnga ensemble in the colours of spring
* Ur Maharani en choli ha dupatta
# Chocó

Chocó zo unan eus departamantoù Kolombia, e gwalarn ar vro. Bez ez eo ivez an departamant nemetañ a-stok ouzh Panamá, hag an hini nemetañ en deus un aod a sko war ar Meurvor Habask hag un aod all war ar Meurvor Atlantel.
| Amazonas  Antioquia  Arauca  Atlántico  Bolívar  Boyacá | Caldas  Caquetá  Casanare  Cauca  Cesar  Chocó | Córdoba  Cundinamarca  Guainía  La Guajira  Guaviare | Huila  Magdalena  Meta  Nariño  Norte de Sant. | Putumayo  Quindío  Risaralda  San Andrés y P.  Santander | Sucre  Tolima  Valle del Cauca  Vaupés  Vichada |
# Chofar

Ur chofar pe shofar ((he) שׁוֹפָר, distaget [ʃoˈfaʁ]) zo ur benveg sonerezh kozh savet diwar gorn ur maout hag implijet er Yuzevegezh evit abegoù relijiel. Seniñ a reer anezhañ da vare Roch ha-Chanah hag evit merkañ dibenn Yom Kippour.
# Choi Eun-hee

Choi Eun-hee (1926-2018) zo un aktourez korean. E 1947 e reas he film kentañ. Buan e voe brudet bras. Ren a reas ar Shin Film company gant he fried, ar rener-filmoù Shin Sang-ok.
E 1978 e tibriedas Choi ha Shin. O-daou e voent skrapet gant diktatour Norzhkorea, Kim Jong-il. Hennezh a felle dezhañ lakaat Shin da labourat evitañ, da ober filmoù da vrudañ e c'halloud, ha da lakaat Choi c'hoari er filmoù.
Ur pennadig goude plegañ d'an diktatour e voent addimezet. E 1986 e rejont ur veaj ofisiel da Vienna, hag e tec'hjont da gannati SUA ma c'houlennjont repu politikel.
Choi a reas 81 film. Evit ar film Sogum e voe anvet da aktourez wellañ e 14vet Festival Etrevroadel Filmoù Moskou en 1985. Gant Shin e kenskrivas o eñvorennoù eus o bloavezhioù e Pyongyang. Shin a skrivas ivez e emvuhezskrid ur pennadig a-raok e varv.
E 2015 e voe embannet A Kim Jong-Il Production: The Extraordinary True Story of a Kidnapped Filmmaker, hec'h emvuhezskrid e saozneg.

## Liammoù diavaez

* Eun-hie Choi war IMDb