OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Felix González-Torres

Felix González-Torres (26 a viz Du 1957 - 9 a viz Genver 1996) a oa un arzour a orin eus Kuba. E vugaleaj a gasas e Puerto Rico a-raok mont da New York. Levezonet eo bet gant ar Minimal Art. Holl e ziskouezadegoù a aozas en Andreas Rosen Gallery (New York) adalek 1990 ha betek e varv, abalamour d’ar sida, e 1996.

## E oberennoù

En e oberennoù e veskas eñvorennoù personel, prederiadennoù diwar-benn istor an arzoù ha re all diwar-benn ar politikerezh. Alies-kaer ec’h implijas e oberennoù evit diskouez ar pezh a veve evel arzour heñvelreizh a Guba, hep ma vefe skoueriet boutin e labour. Dre e oberenn hag e vicher en deus diskouezet gwirvoud e vuhez e diabarzh ar gevredigezh. Félix González-Torres a implijas traoù ar vuhez pemdez, evel madigoù da skouer, a-benn sachañ evezh gweladennerien e ziskouezadegoù. E 1991 e tiskouezas un oberenn savet gant 315 kilo regalis, stumm ur vannadell dezho, a-benn diskouez ne save ket a-du gant ar muiañ niver er Stadoù-Unanet e-keñver Brezel ar Pleg-mor. E servij ar weladennerien emañ e oberennoù.

## Levrlennadur

* Ad Reinhardt, Joseph Kosuth, F. Gonzalez-Torres, Symptoms of Interference, Conditions of Possibility, Academy editions, 1994.
* Susan Cahan, Jan Avgikos, Tim Rollins, Felix Gonzalez-Torres, ART Press, 1994.
* Nancy Spector, Pour Félix, Paris Musée, 1996.
* Anthony Calnek, Félix González-Torres, katalog an diskouezadeg, Musée d'art moderne de la ville de Paris, 1996.
* Julie Ault (dir.), Félix González-Torres, Steidl Publishing, 2006.

## Liammoù diavaez

* felixgonzalez-torres.com
* Muioc'h a draoù diwar-benn Felix Gonzalez-Torres
* Andrea Rosen Gallery: Felix Gonzalez-Torres
* Carnegie International 1999/2000: Felix Gonzalez-Torres
* Guggenheim: obereennoù Felix Gonzalez-Torres
* Untitled (1992) er MoMA
* The Renaissance Society: Felix Gonzalez-Torres
* Skrid-varn
* Kemennadenn ar gouarnamant amerikan da geñver Diskouezadeg daouvloazek Venezia 2007
# Felix Timmermans

Leopold Maximiliaan Felix Timmermans (5 Gouere 1886 – 24 Genver 1947) zo ur skrivagner nederlandek eus Flandrez. Troet eo bet e oberennoù e kalz yezhoù all. Kinnniget e oa bet e anv teir gwech evit Priz Nobel al lennegezh.
Ganet e voe Timmermans e kêr Lier, en ur familh pevarzek a vugale. Mervel a reas e Lier ivez da 60 vloaz. Skrivañ a reas pezhoù-c'hoari, romantoù istorel, oberennoù relijiel ha barzhonegoù. Pallieter (1916) eo e romant anavezetañ. Lod eus e skridoù zo bet sinet gant an anv-pluenn Polleke van Mher. Livour ha tresour e oa ivez.
E deroù an Eil Brezel-bed e oa Timmermans e penn ar gelaouenn vroadelour flandrezat Volk. Kemer a reas perzh ivez en Europäische Schriftsteller-Vereinigung (Kevre Skrivagnerien Europa), hag a oa bet diazezet gant an Nazied. Abalamour da se, hag abalamour ma resevas ar Rembrandtprijs (Priz Rembrandt) digant skol-veur Hamburg e 1942, e voe sellet outañ, goude ar brezel, evel ur "c'henlabourer sevenadurel". Didamallet e voe avat d'an 22 a viz Kerzu 1946.

## Notennoù

* ↑ Nomination Database - Nobelprize.org.
# Grizilhonoù

Ar grizilhonoù, pe kefioù-dorn, zo gwalennoù metal, e daou benn ur chadennig, hag a vez lakaet en-dro da arzornioù ar brizonidi d'o stagañ, da virout na skofent gant o gwarded pe na c'hallfent redek kuit. Gant ar boliserien e vezont implijet dreist-holl ha digoret e vezont ganto war-bouez un alc'hwez. Tud zo a implij grizilhonoù ivez en o c'hoarioù reizhel.
# Gro Harlem Brundtland

Gro Harlem Brundtland (ganet d’an 20 a viz Ebrel 1939) zo ur bolitikourez eus Norvegia. E penn Strollad al Labour eo bet ha kentañ ministr he bro e voe e 1981, etre 1986 ha 1989, hag etre 1990 ha 1996. Goude se e voe pennrenerez Aozadur Yec'hed ar Bed eus 1998 da 2003. E miz Mae 2007 e oa bet anvet da gannadez arbennik gant ar Broadoù Unanet evit ar guzuliadeg war Cheñchamant an hin.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Grognardo

Grognardo zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Groeslon

Groeslon pe Y Groeslon zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Gwynedd. Emañ e Dyffryn Nantlle, etre Caernarfon ha Penygroes, un tammig er c'hornôg da gêriadenn Carmel ha da dorgenn Moel Tryfan.
Ur gêriadenn mengleuzierien e oa Groeslon, en amzer ma veze tennet mein-glas eus ar c'hornad.
E 2011 e oa 1 256 a dud o chom er gêriadenn.

## Tud brudet

* John Gwilym Jones, saver perzhioù-c'hoari
* Tom Huws, barzh
* Eirug Wyn, skrivagner

## Liammoù diavaez

* Istor Groeslon el lec'hienn nantlle.com
# Grobbendonk

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Grobbendonk zo ur gumun e Flandrez Belgia en Arondisamant Turnhout hag e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 28,37 km²
* Poblañs (2022) : 11 442 a dud
* Stankter : 403 den/km²
# Groffliers

Kumunioù Frañs :
| Anv | Groffliers |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Opale Sud |
| Kanton | Berck |
| Kod INSEE | 62390 |
| Kod post | 62600 |
| Maer | Claude Vilcot |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,09 km² |
| Led | 50° 23' 08" Norzh |
| Hed | 01° 37' 01" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 0 m |
| Uhelder brasañ | 33 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 473 (2007) |
| Stankter | 182 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Groffliers a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Grizzana Morandi

Grizzana Morandi zo ur gumun italian e proviñs Bologna.
# Groen

Groen (e brezhoneg: Glas) a zo ur strollad politikel eus Flandrez Belgia.

## Liamm diavaez

* www.groen.be Lec'hienn ofisiel.
# Groene Hart

Groene Hart (nederlandeg a dalvez kalon c'hlas) a zo ur rannvro en Izelvroioù e diabarzh Randstad. Enni e kaver kêrioù evel Zoetermeer, Alphen aan den Rijn, Gouda, Waddinxveen, Bodegraven, Gorinchem, Vianen haWoerden, ha tro-dro emañRotterdam, Den Haag, Leiden, Haarlem, Amsterdam hag Utrecht. N'eus ket kalz annezidi er Groene Hart ha disheñvel diouzh an tiriadoù-kêr a zo tro-dro eo. Er Groene Hart e kaver kalz laboused : kornigelled kupennek, morbiged-Eurazia pe marc'heged. Ul lec'h leun a zour eo, ma kaver Reeuwijkse Plassen, Langeraarse Plassen, Nieuwkoopse plassen, Vinkeveense plassen ha Braassemermeer, hag ivez stêrioù evel an Hollandse IJssel, an Oude Rijn, al Lek, ar Vlist, al Loet hag ar stêr Rotte ha gwazhioù bihanoc'h evel an Aar, ar Gouwe hag ar Meije.

## Liammoù diavaez

* Programmabureau Groene Hart
* Dielloù Groenehart
* VVV Het Groene Hart
* Diazezadur Groene Hart
# Hazas de Cesto

Hazas de Cesto zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# He

Pempvet lizherenn meur a abjad (هد۶) semitek eo he (prenestr), en o zouez al lizherennegoù fenisek , aramaek , hebraek (ה) , siriek (ܗ) hag arabek (ﻩ).
Dont a ra hec'h anv diwar ar fed ma veze heñvel he stumm orin ouzh hini ur prenestr.
Distaget e vez (LFE) [h].
Diwar stumm al lizherenn fenisek-mañ e oa bet diorroet al lizherennoù gresianek epsilon E, estruskek , latin E ha kirillek E, Ë ha Э.
Hervez ar sistem niverenniñ hebraek gematria e talvez al lizherenn-mañ da 5.
# Hazparne

Hazparne :
| Ti eus an XVIII$^{vet}$ kantved. ||
| Anv okitaneg | Hasparn |
| Anv gallek (ofisiel) | Hasparren |
| Bro | Lapurdi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Akitania-Nevez |
| Departamant | Pireneoù-Atlantel |
| Arondisamant | Baiona |
| Kanton | Hazparne (pennlec'h) |
| Kod kumun | 64256 |
| Kod post | 64340 |
| Maer Amzer gefridi | Beñat Inchauspé 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays d'Hasparren (sez) |
| Lec'hienn web | www.ville-hasparren.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 764 ann. (2020) |
| Stankter | 114 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 7 m — brasañ 610 m |
| Gorread | 77,01 km² |
| kemmañ |
Hazparne (Hasparn en okitaneg; Hasparren e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Lapurdi, en Iparralde, e kanton Hazparne, a-stok ouzh Nafarroa Beherea.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 191 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,52% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 28 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: daou soudard a varvas.
* Brezel Aljeria: daou vilour a varvas.

## Skeudennoù

* Polotva Urkurai
* Urkurai, ti Bernatenia
* Gourin un ti en Urkurai
* Polotva
* Diri
* Ti-post
* Urkurai

## Monumant ar re varv

* Monumant ar re varv.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (eu)(fr) [Lec'hienn ofisiel ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Hañv

An hañv a zo unan eus ar peder rannvloaz en takadoù kerreizh, an hini tommañ d'an aliesañ.

## Deiziad

N'haller ket lavaret pegoulz e krog an hañv ha ne vez ket gwelet petra eo an hañv e pep lec'h pa n'eo ket ar memes rannvloazioù a zo en hantervoul norzh hag en hantervoul su.
Er steredoniezh e vez termenet deiz kentañ an hañv evel hini ar goursav-heol, da lavaret eo war-dro an 21 a viz Mezheven en hantervoul norzh ha war-dro an 21 a viz Kerzu en hantervoul su. E-keñver an oablouriezh e kez termenet an hañv gant mizioù Mezheven, Gouere hag Eost (Norzh) ha Kerzu, Genver, C'hwevrer (Su) en o fezh. Tostoc'h ouzh ar fedoù eo an termenadur-mañ.
Koulskoude e vez kavet meur a zeiziad boas evit penn an hañv e bro pe vro. En Iwerzhon e vez lidet an hañv d'ar 1añ a viz Mae, met e broioù all eo bet dibabet ar 1añ a viz Mezheven pe an 21 a viz Mezheven. E steredoniezh Sina eo ar 6 a viz Mae, pe seik, a zo deiziad kentañ an hañv.
E su ha gevred Azia e vez termenet an hañv evel ar maread etre Meurzh ha Mezheven pa vez diwezh ar rannvloaz tomm ha donedigezh ar monson.

## Abeg ar wrez

Pa vez an hañv en un hantervoul eo troet homañ war-du an Heol p'eo kosteziet ken e chom pelloc'h dindan e vannoù ha dre-se eo hiroc'h an deizioù ha tommoc'h an temperadur.

## Gerioù kar

* An dibenn-hañv a vez lavaret ivez eus an diskaramzer.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Heavy Trash

Heavy Trash a zo ur strollad sonerien amerikan diazezet e New York. Ennañ emañ Jon Spencer (The Jon Spencer Blues Explosion) ha Matt Verta-Ray (bet ezel eus Madder Rose ha Speedball Baby). Liesseurt eo sonerezh ar strollad : rockabilly, blues, alt country, Americana ha garage punk. Embannet eo o fladennoù gant Yep Roc Records, Bronzerat Records ha Crunchy Frog Records. Un droiad a rejont gant ar strollad kanadian The Sadies, gant an anv Heavy Trash and The Sadies.

## Pladennoù

* Heavy Trash – 2005
* Going Way Out with Heavy Trash – 2007
* Midnight Soul Serenade – 2009

## Liammoù diavaez

* Heavy Trash Lec'hienn ofisiel
* Heavy Trash e lec'hienn All Music Guide
* Holl bladennoù Heavy Trash e lec'hienn Pop-Catastrophe
* Atersadenn Jon ha Matt
* Heavy Trash - Skeudennoù hag atersadenn - Sailor Jerry, miz Du 2007
* Atersadenn Jon Spencer gant Tim Newby, e lec'hienn Honest Tune, 2007
* Atersadenn e lec'hienn Supersweet, miz Here 2009
# Hañveg

Hañveg :
| Ar vourc'h. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Hanvec |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Daoulaz (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29078 |
| Kod post | 29460 |
| Maer Amzer gefridi | Yves Cyrille 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 036 ann. (2020) |
| Stankter | 34 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 19′ 39″ Norzh 4° 09′ 31″ Kornôg / 48.3275, -4.158611 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 322 m |
| Gorread | 59,11 km² |
| Hañveg ||
| kemmañ |
Hañveg a zo ur gumun eus Bro Gerne e kanton Pont-ar-Veuzenn, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Hamuc, XIt; Hanffuet, 1368; Hanffvec, Haffvet, 1368; Havec, Havet, 1371; Haffvec, 1516; 1536

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Hañveg, Madagascar ha Mathieu Lequil, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz .

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Bourillon, person ha daou gure, Rolland ha Saliou; graet e voe al le gant Marchand, beleg.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 135 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,71% eus he foblañs e 1911,abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 26 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'ar 26 a viz Gwengolo 1942 e kouezhas ur c'harr-nij Spitfire IX (marilhet BS447 ha kodet FC-L) eus aerlu ar Stadoù-Unanet (United States Army Air Forces) en Hañveg; e sturier a zeuas a-benn da achap ha da zistreiñ da Vreizh-Veur.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas pemp milour eus ar gumun er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Dismantroù ur chapel e Lanvoe.

### Monumant ar re varv

* Tu kornôk.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno

* 1811 : Yann-Vari ar Skourr, barzh brezhonek.
* 1899 : Herve ar Menn, soner, embanner, dastumer tonioù.
* 1955 : Christian Gourkuñv, c'hoarier mell-droad ha gourdoner.

### Ardamezeg ar familhoù

* de Carné
* Aotrounez Kerliver
* En aour e ziv dreustell en gul

## Pennad kar

* Lanvoe.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
* (br) Hañveg war lec'hienn Geobreizh
* InfoBretagne

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 45
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pertes USAAF Finistère
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Heaberht Kent

Heaberht Kent a oa roue Kent e-pad an VIII$^{vet}$ kantved asambles gant Egbert II. Meneget eo war ur garta gant Offa Marcia eus 764 (atque Heaberhti regis Cantiae)
# Heavy metal

An Heavy metal (alies berraet dre an anv metal) zo un doare rock en deus emdroet e dibenn ar bloavezhioù 1960 ha derou ar bloavezioù 1970, e Bro-Saoz hag er Stadoù-Unanet pergen. Gwriziennet er blues-rock er rock bredanadel, ar strolladoù a grouas an heavy metal a ziorroas ur son pounner ha tev, a naoue dre distortion amplaet kenan, soloioù gitar padusoc'h, taboulinoù lakaet en araok, ar pezh a roe un hollad trouzus-bras. Pozioù hag abadennoù an Heavy metal a zo dre-vras kenstaget gant ar gourelezh hag an tourc'heta.
Ar strolladoù heavy metal kentañ, peurgetket Led Zeppelin, Black Sabbath ha Deep Purple, a dennas bandennedoù ledan a arvesterion, daoust ma oant burutellet start, ur blegenn boutin en doare-sonerezh-mañ. E kreiz ar bloavezhioù 70, Judas Priest a lakas an doare da emdreiñ dre lemel e levezonoù blues ; Motörhead a silas levezonoù punk rock hag a greskas tizh o sonerezh. Strolladoù ar wagenn Nevez a Heavy Metal Breizhveurek, evel Iron Maiden, a heulias un hent heñvel. A-raok dibenn an dekvloaziad en doa an Heavy Metal tennet ur moriad a faned anvet evel "metalheadoù" pe "headbangers".
Er bloavezioù 1980, e teuas ar glam metal da vout un nerzh kenwerzhel pennañ, gant strolladoù e-giz Mötley Crüe pergen. Al leurennoù underground a broduas doareoù eizhoc'h hag argadusoc'h : an thrash metal a zeuas da vout brudet gant strolladoù evel Metallica pa chomas doareoù all, an death metal pe ar black metal da skouer, en anadennoù a 'n underground. Abaoe kreiz ar bloavezioù 1990, doareoù e-giz an nevez metal, levezonet gant doareoù all e-giz ar funk, ar rap pe raloc'h, ar reggae hag ar metalcore, meskaj a vetal eizhañ gant punk hardcore, o deus astennet termenadurezh an doare-mañ

## Arouezenn

An Heavy Metal a zo peurvuiañ arouezet gant sonioù gitar disgwiet, a gant ritmoù youlek, sonioù gitar boud ha batri, hag ur c'han nerzhus. Is-doaroù ar metal a pouezh muioc'h pe nebeutoc'h war ar poentoù-se. Ar strolladoù "skouer" a zo savet gant ur soner tamboulinoù, ur soner gitar boud, ur soner gitar, hag ur c'haner, a zo bet get ur benveger. An touchennaouegoù a zo a-wechoù implijet evit kreñvat leuniadur ar son.

## Notennoù

* ↑ Weinstein (2000), p. 25
# Kantipur

Kantipur a oa ur rouantelezhig e Nepal, etre 1560 ha 1826. Dont a ra anv ar rouantelezh-se eus anv sañskritek he c'hêr-benn (savet diwar "kanti", gouloù, sklêrijenn ha "pur", kêr) hag a zo anavezet bremañ evel Kathmandu.
# Kantolor-skourret

Ur c'hantolor-skourret zo un doare kantolor istribilhet ouzh an terest en ur sal bennak.

## Skeudennoù

* Unan eus brasañ kantolorioù-skourret ar bed, savet evit moskeenn Al Ameen en Maskato (Oman) nebeut a-raok bezañ degaset di
* E Kurhaus Baden-Baden, en Alamagn
# Kantlou

Kantlou :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Chaunteló |
| Anv gallek (ofisiel) | Chanteloup |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Baen-Veur |
| Kod kumun | 35054 |
| Kod post | 35150 |
| Maer Amzer gefridi | Vincent Minier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | http://www.chanteloup35.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 847 ann. (2020) |
| Stankter | 105 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 58′ 00″ Norzh 1° 36′ 51″ Kornôg / 47.9666666667, -1.61416666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 38 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 17,53 km² |
| Kantlou ||
| kemmañ |
Kantlou (Chanteloup e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Baen-Veur e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie ː de Cantu Lupi, 1330

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 31 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,14% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kantlou e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved, dastumadenn P.Delahaye.
* Leurgêr an iliz.
* Arrivée route de Corps-Nuds.
* An iliz katolik.
* Ar skol.
* Bugale o tont maez eus ar skol.
* La Retenue.
* Stank Venon.
* Stank Venon.
* Kastell ar Riffray.
* Kastell ar Riffray.
* Kastell ar Riffray.
* Koad Pouez gant Roazhon a-drek.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Koad Pouez.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| d'Auvergne, aotrounez Chanteloup ha Riffray | En sabel e groaz en argant, ur penn bleiz diframmet ivez en argant ouzh pep konk. |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kantol

Ur gantol, pe goulaouenn-goar, zo ur seurt bazhig rousin pe koar, graet evit sklêrijennañ an dud en tier a-raok marevezh an tredan.
A-wechoù e veze bodet kantolioù en ur c'hantolor.
# Kantolor

Ur c'hantolor zo ur pezh arrebeuri a dalv da zougen meur a gantol hervez niver ar skourroù anezhañ.

## Pennadoù kar

* Menora
# Kanton

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kanton a c'hall bezañ :
# Galoze

Galoze (Gallués hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Gallèseries

Ar Gallèseries zo ur fest a vez aozet e Sant-Malo da vrudañ ar sevenadur gallaouek.

## Liamm

* (fr) Diwar-benn ar Gallèseries (pennad er gelaouenn Ouest-France, 28.02.2012)
# Galmaarden

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Galmaarden (galleg : Gammerages) zo ur gumun e Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 35,29 km²
* Poblañs (2022) : 8 806 a dud
* Stankter : 250 den/km²
# Galléco

Ar galléco zo ur seurt moneiz departamantel ijinet gant kuzul-departamant Il-ha-Gwilun.

## Liamm diavaez

* http://lepeuplebreton.bzh/2015/08/20/monnaies-locales-le-modele-actuel-du-galleco-nest-pas-perenne/
* http://etreounepasetrebretillien.com/2019/03/03/par-ici-la-monnaie/
# Gallésie

Gallésie zo un anv gallek ijinet war-dro 1979 da ober meneg eus Breizh-Uhel hep ober anv ebet eus Breizh.
Savet e vije diwar ur ger gallais (hag a gaver evel anv-tiegezh), a vije kevatal d'ar ger gallo, pe gallou (hag a gaver ivez evel anv-tiegezh), an anv roet e galleg da yezh Breizh-Uhel.
Kavout a reer ar ger Gallésie :
* en anv ar gevredigezh Au Carrefour de la Gallésie, a aoz ur fest anvet La Gallésie en Fête bep bloaz abaoe 1976, e Mousterfil, er mervent da gêr Roazhon, e dibenn miz Mezheven ;
* ur rue de la Gallésie zo e Trevendel.

## Pennadoù kar

* Gallèseries
* Kreiz Breizh

## Notennoù

* ↑ La Gallésie en Fête
* ↑ Treffendel (fr)
# Gallus (genad)

Gallus :
| Gallus varius. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Anv skiantel ||
| Gallus Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gallus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kilheien, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pëvar spesad a ya d'ober ar genad :
* Gallus gallus
** G. g. bankiva, gallus, jabouillei, murghi ha spadiceus,
* ar c'hilhog Sri Lanka (Gallus lafayetii),
* ar c'hilhog Sonnerat (Gallus sonneratii),
* ar c'hilhog Java (Gallus varius).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Phasianidae/Gallus (lennet e-barzh d'an 11 a viz Ebrel 2022).
# Galtellì

Galtellì zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Galsan Tschinag

Galsan Tschinag, bet ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1944 e Mongolia, zo ur skrivagner mongol.
Goude studioù en Oulan Bator (kêr-benn Mongolia) ec'h a da Leipzig evit studiañ an alamaneg a raio gantañ evit skrivañ e romantoù.
En e oberennoù e teskriv hengoun ha buhez an Douvined, unan eus pobloù Mongolia. En o zouez emañ Die graue Erde (Ar bed gris e brezhoneg) ma liv ennañ bugaleaj ur chaman.
# Gallus

Gallus zo
* un anv latin, Galian e brezhoneg;
* anv ar c'hilhog e latin,;
* Gallus, anv beleien an doueez Kibele, tizhoged anezho;
* anv meur a zen, a orin eus Galia alies, da vare an impalaeriezh roman.

## Tud

* Quintus Roscius Gallus, aktour roman ;
* Gaius Asinius Gallus, konsul roman er bloaz 8 kent JK;
* Cornelius Gallus, kentañ prefed Egipt ;
* Gaius Aelius Gallus, eil prefed Egipt ;
* Trebonianus Gallus, impalaer roman.
* Constantius Gallus, caesar roman ;
* Gallus, skrivagner latin ;
* Gallus, pe Gallen, sant iwerzhonat, avielour Suis ;
* Gallus Anonymus, kronikour polonat en XI ha XIIvet kantved ;
* Nicolaus Gallus, beleg aet a-du gant al luterianegezh ;
* Jacobus Gallus, sonaozour tchek.

## Bevoniezh

* Gallus (genad) zo ur genad e kerentiad ar Phasianidae, e rummatadur an evned. Er genad-se emañ ar yar (Gallus gallus).

## Lec'hanvioù

* Gallus (stêr), stêr e Galatia.

## Pennadoù kar

* Gall
* Gallen
* Galia
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.