OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kensonenn ouel

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn ouel (saoz.: velar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an drekstaon da lec'h distagañ pennañ, da lâret eo e stok pe e tosta korf an teod ouzh ar etre ar staon hag an huged.
Setu ar c'hensonennoù drekstaon pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
| LFE | Deskrivadur | Skouer | Skouer | Skouer | Skouer |
| LFE | Deskrivadur | Yezh | Stumm skrivet | LFE | Ster |
| | gouel dre fri (mouezhiet) | saozneg | ring | [ɹɪŋ] | "gwalenn" |
| | gouel dre serriñ divouezh | brezhoneg | ki | [ki] | "ki" |
| | gouel dre serriñ mouezhiet | brezhoneg | glas | [ɡla:s] | "glas" |
| | gouel dre daravat divouezh | iwerzhoneg | deoch | [dʲɔ̝̈x] | "evañ" |
| | gouel dre daravat mouezhiet] | gresianeg | γάλα | [ˈɣala] | "laezh" |
| | gweuz-gouel dre dostaat divouezh | saozneg | which (rannyezhoù Skos) | [ʍɪtʃ] | "pe(hini)" |
| | gouel dre dostaat (mouezhiet) | galizeg | pagar | [paɰaɾ] | "paeañ" |
| | gouel dre dostaat a-gostez mouezhiet | wahgieg-kreiz | aʟaʟe | [aʟaʟe] | "mezevellet" |
| | gweuz-gouel dre dostaat mouezhiet | saozneg | witch | [wɪtʃ] | "gwrac'h" |

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn logigoù

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn logigoù (saoz.: alveolar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an dent da lec'h distagañ pennañ, da lâret eo e stok pe e tosta penn an teod ouzh al logigoù dent, etre an dent hag ar staon.
Alies a-walc'h e ra yezhoù ar bed pe gant kensonennoù dent (evel e spagnoleg) pe gant kensonennoù logigoù. E meur a yezh indezek avat, en o zouez ar sañskriteg hag an hindeg e reer gant rummadoù fonemennek logigoù ha dent.
N'eus arouezenn ispisial ebet evit treuzskrivañ kensonennoù logigoù en ur mod disheñvel diouzh ar c'hensonennoù dent ha mar bez ezhomm merkañ al lec'h distagañ resis e ranker ober gant sinoù diakritek skrivet dindan an arouezennoù hag a dalvez evit skrivañ kensonennoù dent, da skouer [s̪, t̪, n̪, l̪] keit ha ma talvez an arouezennoù hep sin diakritek ebet evit merkañ ar c'hensonennoù logigoù.
Setu ar c'hensonennoù logigoù pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
| LFE | Deskrivadur | Skouer | Skouer | Skouer | Skouer |
| LFE | Deskrivadur | Yezh | Stumm skrivet | LFE | Ster |
| | logigoù dre fri | saozneg | run | [ɹʷɐn] | "redeg" |
| | logigoù dre serriñ divouezh | saozneg | tap | [tʰæp] | "tuellenn" |
| | logigoù dre serriñ mouezhiet | saozneg | debt | [dɛt] | "dle" |
| | logigoù dre daravat divouezh | saozneg | suit | [sut] | "dilhad klok" |
| | logigoù dre daravat mouezhiet | saozneg | zoo | [zu] | "zoo" |
| ʦ | logigoù dre fic'hal divouezh | alamaneg | zeit | [ʦaɪt] | "amzer" |
| ʣ | logigoù dre fic'hal mouezhiet | italianeg | zucchero | [ˈʣukkero] | "sukr" |
| | logigoù dre daravat a-gostez divouezh | kembraeg | Llwyd | [ɬʊɪd] | "gris" |
| | logigoù dre daravat a-gostez mouezhiet | zouloueg | dlala | [ˈɮálà] | "c'hoari" |
| | logigoù dre dostaat | saozneg | red | [ɹʷɛd] | "ruz" |
| | logigoù dre dostaat a-gostez | saozneg | loop | [lup] | "kildroenn" |
| | alveolar flap | spagnoleg | pero | [peɾo] | "met" |
| | logigoù dre stlakat a-gostez (mouezhiet) | vendaeg | | [vuɺa] | "digeriñ" |
| | logigoù dre froumal (mouezhiet) | spagnoleg | perro | [pero] | "ki" |
| | logigoù dre strakal (divouezh) | jiorjeg | ტიტა | [tʼitʼa] | "tulipezenn" |
| | logigoù strakal dre daravat (divouezh) | amhareg | | [sʼɛɡa] | "gras" |
| | logigoù dre entarzhañ (mouezhiet) | vietnameg | đã | [ɗɐː] | merk an dremenet |
| | klik kostez logigoù | namaeg | ǁî | [kǁĩĩ] | "divizet" |

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn rakfriet

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn rakfriet pe stankenn rakfriet (saoz.: prenasalized consonant pe prenasalised stop) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un heuliad kensonennel ennañ ur gensonenn fri mui ur stankenn hag a dalvez da sonenn unvan kentoc'h evit div sonenn renk-ouzh-renk e-keñver framm fonologel ur yezh bennak.
E fidjieg, da skouer, n'hall e rank bezañ dielfennet an heuliadoù [mb, nd, ŋɡ] evel fonemennoù unvan kentoc'h evit ur gensonenn dre fri mui ur gensonenn dre serriñ rak n'eus er yezh-se stankenn mouezhiet ebet.
Alies, daoust ha ma n'eo ket dre ret atav, e vez gant an div elfenn kensonennel an hevelep lec'h distagañ, da skouer:
    Diweuz: [mb]
    Dent: [nd]
    Gouel: [ŋɡ]
Kavet e vez stank kensonennoù rakfriet er yezhoù bantouek hag ivez e meur a familh yezhoù all dre Afrika a-bezh hag e lec'hioù all dre ar bed, da skouer e meur a yezh komzet en Aostralia hag e sinhaleg hag e diveheg.

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn stambouc'hus

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn stambouc'hus (saoz.: emphatic consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un enebiezh fonemek a gaver er yezhoù semitek etre ur rummad kensonennoù dre serriñ distaget e meur a doare disheñvel a yezh da yezh hag ar c'hensonennoù dre serriñ plaen.
Hervez ar yezh semitek resis e c'hell bezañ distaget ar c'hensonennoù mouezhiet ha/pe divouezh er rummad stambouc'hus-se evel dre drekstaonekadur, dre hugedekadur pe dre c'hourlañchennekadur (da skouer en arabeg) pe c'hoazh dre strakal (kensonennoù divouezh nemetken, da skouer en amhareg) pe dre entarzhañ.
Peurliesañ e vez romanekaet ar sonennoù stambouc'hus dre skrivañ ur pik dindan ul lizherenn, d.s. "ṣ".
En arabeg unvan a-vremañ e vez enebet kensonennoù kurunennek plaen ouzh kensonennoù kurunennek all produet gant un doare distagañ a eil renk ma vez izelaet kein pe gwrizienn an teod, bet deskrivet evel drekstaonekadur, hugedekadur pe gourlañchennekaet:
    Plaen: ﺱ (/s/: "sīn") kv. Stambouc'hus: ﺹ (/sˁ/: "ṣād" )
    Plaen: ﺩ (/d/: "dāl") kv. Stambouc'hus: ﺽ (/dˁ/: "ḍād")
    Plaen: ﺕ (/t/: "tāʼ") kv. Stambouc'hus: ﻁ (/tˁ/: "ṭāʼ")
    Plaen: ﺫ (/ð/: "ḏāl") kv. Stambouc'hus: ﻅ (/ðˁ/ pe /zˁ/: "ẓāʼ")
Hervez an enklaskoù bet kaset da-benn war an dachenn-mañ e oa pemp kensonenn stambouc'hus a-orin e kentsemiteg:
* ur gensonenn dent dre serriñ divouezh treuzskrivet "ṭ" ([t’]). Gwelit ivez: tet(h)
* ur gensonenn etredent dre daravat divouezh treuzskrivet "ṱ" ([θ’]). Gwelit ivez: tsade
* ur gensonenn kevig dre daravat divouezh treuzskrivet "ṣ" ([(t)s’]). Gwelit ivez: tsade
* ur gensonenn a-gostez dre daravat pe dre foic'hal divouezh treuzskrivet "ṣ́" ([(t)ɬ’]). Gwelit ivez: tsade
* ur gensonenn drekstaon dre serriñ divouezh pe mouezhiet treuzskrivet "ḳ" ([k’]or [q’]). Gwelit ivez: qoph(h)

## Gwelit ivez:

* Doare distagañ a eil renk
* Gourlañchennekadur
* Kensonenn gourlañchenn
* Kensonenn ankoue
* Hugedekadur
# Kensonenn staon a-gostez dre dostaat

| LFE – niverenn | 157 |
| LFE – unicode | ʎ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | L |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn staon a-gostez dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ʎ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 157.
Atav e vez mouezhiet ar c'hensonennoù dre dostaat hep par divouezh ebet.

## Skouerioù

| Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Aymareg | llaki | | "trist" |
| Brezhoneg | marilh | [marˈi:ʎ] | —— |
| Katalaneg | lluna | | "loar" |
| Kroateg | odijeljen | | "disrannet" |
| Faeroeg | fylgja | | "heuliañ" |
| Gouezeleg Skos | till | | "distro" |
| Gresianeg | λιακάδα | | "sklêrijenn an heol" |
| Gwaskoneg | hilh | | "mab" |
| Hungareg (rannyezhel) | király | | "roue" |
| Italianeg | figlio | | "mab" |
| Ketchwaeg | allin | | "mat" |
| Makedoneg | љубов | | "karantez" |
| Norvegeg (norzh) | alle | | "an holl" |
| Okitaneg | miralhar | | "prederiañ" |
| Portugaleg | olho | | "lagad" |
| Sisanoeg | piyl | | "pesk" |
| Slovakeg | roľa | | "park" |
| Spagnoleg | millón | | "milion" |

## Notennoù

* ↑ (en) International Phonetic Association
* ↑ Europek unvan ha rannyezhoù Europa.

## Pennadoù kar

* Kensonenn
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn staon
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn rak-staon

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn rak-staon (saoz.: alveolo-palatal consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti diadreñv al logigoù dent hag ar staon da lec'hioù distagañ pennañ war un dro, da lâret eo e stok beg an teod ouzh diadreñv al logigoù dent keit ha ma vez tostaet lavnenn an teod ouzh ar staon.
Disheñvel eo ar c'hensonennoù rak-staon ouzh ar c'hensonennoù drek-logigoù dre ma vezont distaget gant lavnenn an teod kentoc'h evit beg an teod ha disheñvel int ivez diouzh ar ruzennoù kilbleg hag ar c'hensonennoù isbeg an teod dre ma touch muioc'h eus korf an teod ouzh ar staon.
Kavet e vez kensonennoù rak-staon e mandarineg hakaeg, ha woueg komzer e Sina hag ivez en abc'hazeg, poloneg, ruseg, oubic'heg, japaneg, koreaneg ha serbeg. Gant ar c'hanaoreg (pe kinnauri) e vez implijet friennoù rak-staon ivez.
Setu ar c'hensonennoù rak-staon pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel: :
| LFE | Deskrivadur | Skouer | Skouer | Skouer | Skouer |
| LFE | Deskrivadur | Yezh | Stumm skrivet | LFE | Ster |
| | Kensonenn rak-staon dre daravat divouezh | Sinaeg mandarinek | 小 (xiǎo) | [ɕiɑu˨˩˦] | "bihan" |
| | Kensonenn rak-staon dre daravat mouezhiet | Poloneg | zioło | [ʑɔwɔ] | "geotenn" |
| ʨ | Kensonenn rak-staon dre fic'hal divouezh | Serbeg | кућа (kuća) | [kuʨa] | "ti" |
| ʥ | Kensonenn rak-staon dre fic'hal mouezhiet | Japaneg | jishin | [ʥiɕĩɴ] | "kren-douar" |

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn silabennek

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn silabennek (saoz.: syllabic consonant) evit komz eus ur gensonenn a c'hall talvezout da silabenn drezi hec'h-unan fenn pe c'hoazh da graoñiell ur silabenn.
Hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etrebroadel e vez implijet ar sin diakritek ispisial < ̩> skrivet dindan ur gensonenn evit diswel eo silabennek.
E brezhoneg unvan ne gaver kensonenn silabennek ebet nemet ma vefe evit onomatopia, da skouer:
    ch! [ʃ̩] evit lakaat an dud da devel
    sss [s̩] evit drevezañ trouz un naer
    zzz [z̩] evit drevezañ trouz ur wenanenn
Setu e nebeud skouerioù diwar yezhoù ar bed ma vez implijet kensonennoù silabennek gante en un doare boaz:
    Saozneg:
       E saozneg kaver un n silabennek hag un l silabennel, da skouer:
       button [bʌt̚n̩] ("buton; nozelenn")
       bottle [bɒtl̩] ("boutailh")
    Sañskriteg
       E sañskriteg ऋ [r̩] ऌ [l̩] a zo o-div kensonennoù silabennek o klotaat gant ar c'hensonennoù nann-silabennek र [r] ha ल [l].
    Tchekeg ha slovakeg
       E tchekeg hag e slovakeg e c'hell bezañ silabennek r [ɾ] hag l [l], da skouer:
       Strč prst skrz krk ("lakaat a reas ar biz a-dreuz d'ar gouzoug")
       Ouzhpenn-se e c'hell ar c'hensonnoù silabennek-se bezañ berr pe hir skrivet gant un tired lemm warne, ŕ ha ĺ), da skouer:
       kĺb ("kevre")
       vŕba ("halegenn")
E yezhoù all, en o zouez en tacheliteg ar yezhoù salichek hag ar yezhoù wakachek e kaver ivez kensonenn dre serriñ (saoz. obstruent) hag a c'hell bezañ dielfennet evel kensonennoù silabennek, da skouer e bellakouleg ([pʰtʰkʰtsʰ]):
    [spʰs] "avel biz"
    [ɬqʰ] "gleb"
    [ťɬɬ] "sec'h"
E sinaeg manadrinek unvan e kaver elfennoù deskrivet peurliesañ evel "vogalennoù dre daravat" (saoz. fricative vowels) hag a c'hell bezañ dielfennet a-hend-all evel kensonennoù dre daravat (saoz. fricative consonant), da skouer:
    zhi dielfennet evel [ʐ̩] e lec'h [ʐɨ]

## Gwelit ivez:

* Silabenn
* Kensonenn
* Vogalenn
* Vogalenn nann-silabennek
# Kensonenn staon a-gostez dre stlakat

Ar gensonenn staon a-gostez dre stlakat a zo ur fonenn ral a-walc'h gensonennel implijet evel fonem gant un nebeud yezhoù komzet en Aostralia, evel da skouer an iwaidjaeg, hag an ilgareg ma vez talvez da fonem enebiet ouzh ar gensonenn kevig a-gostez dre stlakat hag ouzh ar gensonenn tro-gil a-gostez dre stlakat. Bez' e c'heller dielfennañ ar fonenn-mañ er yezhoù-mañ avat evel un heuliad donoc'h /ɺj/ kentoc'h evit ur fonem war-eeun.
N'eus hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etreboadel arouezenn ebet evit treuzskrivañ ar gensonenn-mañ ha rankout a reer ober gant arouezennoù ad hoc mar bez ezhomm, d.s. ʎ̯

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn staon
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn dre stlakat
[[Rummad:Kensonennoù a-gostez
# Kuzul Marksour-Leninour Portugal

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
An anv Kuzul Marksour-Leninour Portugal a c'hell ober dave da :
# Kuzul Kêr Obair Dheathain

Kuzul Kêr Obair Dhethain (Comhairle Cathair Obar Dheathain e gouezeleg; Aberdeen City Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Degouezhout a ra gant tachenn kêr Obair Dheathain, ur gêr vras e reter ar vro.
# Kuzul Marksour-Leninour Portugal (1970)

Kuzul Marksour-Leninour Portugal (e portugaleg: Comité Marxista-Leninista de Portugal) a oa anv ur strollad komunour marksour-leninour a stourme dre guzh, bet krouet e Portugal war-dro 1970 Kuzul Marksour-Leninour Portugal (Comité Marxista-Leninista Português).
Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn O Bolchevista ("Ar Bolchevikour").
# Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet

Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet eo organ seveniñ Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU). En e garg emañ «atebegezh pennañ mirout ar peoc'h hag ar surentez etrebroadel» hervez Karta ar Broadoù Unanet, hag evit se en deus galloudoù dezhañ e-unan evel kastizoù etrebroadel pe ober brezel. Divizoù 'zo anvet "ratozhiad" a vez ret doujañ dezho ha lakaat anezho da dalvezout.
15 riez a ya d'ober ar C'huzul Surentez: 5 riez pad (anvet "izili hollbadus"), dezho ur gwir veto (Republik Frañs, Rouantelezh-Unanet, Kevread Rusia, Republik Pobl Sina, Stadoù-Unanet Amerika) ha 10 riez dibad dilennet evit 2 vloaz (cheñchet evit hanter bep bloaz), eus rannoù bras ar bed (Afrika, Amerika Latin...). Emañ sez ar C'huzul e sez ar Broadoù Unanet, e New York. Izili ar 15 bro-se a rank bezañ war al lec'h bepred, pa'z eo un aozadur pad.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (liesyezhek)
# Kuzul Kernev-Veur

E 1889 eo e voe savet Kuzul Kontelezh Kernev-Veur.
D'ar 1añ a viz Ebrel 2009 e voe kendeuzet gant Kuzulioù ar 6 Distrig a oa e Kernev-Veur betek neuze. Da c'hortoz an dilennadeg kentañ e chome ar guzulierion kontelezh dilennet e 2005 evit sevel ar C'huzul nevez.
Chom a ra Inizi Sillan e-maez eus tachenn ar C'huzul.
D'ar Yaou 4 a viz Mezheven 2009 e voe dalc'het an dilennadeg kentañ evit Kuzul Kernev-Veur (Konsel Kernow e kerneveureg, Cornwall Council e saozneg). E miz Mae 2013 e oa bet dalc'het dilennadegoù nevez.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Kuzul Kêr C'hlasc'ho

Kuzul Kêr C'hlasc'ho (Comhairle Baile Ghlaschu e gouezeleg; Glasgow City Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos.
# Kuzul Sruighlea

Kuzul Sruighlea (Comhairle Shruighlea e gouezeleg; Stirling Council e saozneg) a zo unan eus 32 dakad-kuzul pe "kuzulva" Bro-Skos. E kêr Sruighlea emañ ar pennlec'h. Savet eo bet e 1994.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Kuzul Kêr Zùn Dèagh

Kuzul Kêr Zùn Dèagh (Comhairle Cathair Dhùn Dè e gouezeleg; Dundee City Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Degouezhout a ra gant tachenn kêr zDùn Dèagh.
# Kuzul Kêr Zinedin

Kuzul Kêr Zinedin (Comhairle Cathair Dhùn Èideann e gouezeleg; The City of Edinburgh Council e saozneg) a zo unan eus an 32 "dakad-kuzul" pe "kuzulva" a zo e Bro-Skos. Degouezhout a ra gant tachenn kêr zDinedin, kêr-benn Bro-Skos.
# Lusigliè

Lusigliè zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Luskad Boogaloo

Al Luskad Boogaloo (saozneg: boogaloo movement) zo un aozadur feuls stadunanat enep-gouarnamantel. A-wechoù e vez graet "bezen" eus al luskad lies-se. Izili al luskad a ra anezho o-unan, pe graet e vez anezho, ar boogaloo boys pe boogaloo bois.
An izili a zikslêr int frankizourien prest da gemer perzh en Eil brezel diabarzh stadunanat lesanvet boogaloo. An droienn boogaloo zo bet implijet da gentañ war al lec'hienn 4chan e-tro 2012. Kroget eo an droienn da vezañ brudet da vat e fin ar bloavezh 2019 nemetken. An izili a ra gant an droiennoù boogaloo, gant kemmoù bihan war ar ger evit chom hep bezañ kastizet, evit ober anv eus emsavadegoù feuls a-enep ar gouarnamant kevredadel pe luskadoù an tu kleiz pellañ, ar re-se o vezañ a-du gant ar gouarnamant o klask dizarmañ ar geodedourien.
Dre vras e vez graet eus al luskad unan eus an tu dehoù pellañ: a-du-krenn gant an armoù, enep gouarnamantel. En gwirionez pep strollad eus al luskad zo dieub, war temoù evel ar ouenn e c'hell bezañ disheñvel-mat o selloù. Lodennoù eus al luskad zo dreistbeliourien wenn pe neveznazied o klask plantañ reuz betek ma vefe ur brezel gouennel o tarzhañ. Lod all zo a-enep an naziegezh hag ar ouennelouriezh.
Al luskad Boogaloo a oa ul luskad enlinenn da gentañ met abaoe ez eo tremenet d'ul luskad a vez gwelet en darn eus an darvoudoù foran er Stadoù-Unanet Amerika dreist-holl ar manifestadegoù evit George Floyd pe a-enep ar c'henfinamant. Armet-mat int hag alies e vezont gwelet gant ur roched hawaiian ha gant unwiskoù lu.
# Luskad Evit Frañs

Mouvement Pour la France (“Luskad evit Frañs”) a zo ur strollad politikel gall eus an tu dehou souverenist bet savet gant Philippe de Villiers.
Strolladoù politikel e Breizh :
| Dileuridi e Parlamant Europa (3 diwar 732): | Strollad Sokialour (PS) (SSE, 2) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (SPE, 1) |
| Dileuridi e Kambr ar gannaded (36 diwar 577) : | Strollad Sokialour (PS) (19) · Ar Re C'hlas (1) · MoDem (1) · Kreiz Nevez (NC) (1) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (14) |
| Dileuridi er Sened (18 diwar 331): | Strollad Komunour Gall (PCF) (1) · Luskad Republikan ha Keodedour (MRC) (1) · Strollad Sokialour (PS) (6) · Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall (UDF) (3) | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (7) |
| Dileuridi e Kuzul Rannvroel Breizh (83): | Strollad Komunour Gall (PCF) (4) · Rannvroelourien (3) · Strollad Sokialour (PS) ha tud nes (33 + 10) · PRG (3) · Les Républicains (LR) (12) · Kreiz (UDI, MoDem) (6) · Rassemblement National (12) |
| Dileuridi breizhat e Kuzul Rannvroel Broioù al Liger (35 diwar 93) | Europe Écologie (Ar Re C'hlas (4) · Strollad Sokialour (PS) (6+2) · Les Républicains (LR) (10+2) · Kreiz (UDI, MoDem) (7) · Rassemblement National (4) |
| Dileuridi er c'huzulioù meur breizhat (258): | Strollad Komunour Gall (PCF) (8) · Strollad Sokialour (PS) (121) · Strollad Radikal an Tu-kleiz (PRG) (3) · A-bep seurt, tu-kleiz (21) · Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall (UDF) (21) · Unvaniezh evit ul Luskad Poblel (UMP) (37) · A-bep seurt, tu-dehou (43) · Hep liv politikel (5) |
| Strolladoù broadelour breizhat: | CBIL · Emgann · Unvaniezh Demokratel Breizh (UDB) · Frankiz Breizh (steuziet) · Breizh Europa · Strollad Breizh · POBL · Adsav |
| Strolladoù bihan all a vez kavet e Breizh: | Anarkour : Kevredad Anarkour (FA) · Alternativenn diveliour (AL) · Tu-kleiz pellañ : Kevredad Komunour Dispac'helour (LCR) · Stourm Micherour (LO) · Strollad al Labourerien (PT) · Ekologour : Cap 21 · Luskad ekologour dizalc'h (MEI) · Remziad ekologiezh · An Alternatived · Tu-dehou pellañ : Luskad Evit Frañs (MPF) · A bep seurt : Le Mouvement de la ruralité |
# Luskad Politikel Ladin

Al Luskad Politikel Ladin (ladineg Moviment Politich Ladins) a zo ur strollad politikel bihan oberiant e Proviñs Emren Bolzano. Difenn a ra ar vinorelezh ladinek. Goude bezañ gounezet ur sez a guzuler proviñsel e 1998 gant 11.028 mouezh, n'o-deus kannad ebet adalek 2003.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
Ur raktres eo ar pennad-mañ diwar-benn Italia. Gallout a rit skoazell Wikipedia dre glokaat anezhañ
# Lusitania

Lusitania a zo ur proviñs roman kozh. Un darn vat eus Portugal a-vremañ, er su d'an Douro, hag ivez un darn eus León hag Estremadura e Spagn, a yae d'e ober. Savet e oa bet dindan priñsiezh Aogust.
# Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez

And-Jëf/Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez (e galleg: And-Jëf/Mouvement Révolutionnaire pour la Démocratie Nouvelle; and-jëf: "ober a-gevret" e wolofeg) a oa anv ur strollad marksour-leninour krouet e Senegal e 1962, gant Reenu-Rew e-doug ur C'hendalc'h bet dalc'het dre guzh e 1974.
Bac'het e oa bet an darn vrasañ eus pennoù ar Strollad e 1975, en o zouez Landing Savané, laosket da vont bloaz war-lerc'h e 1976 ma'z adstagas gant e oberoù politikel.
Oberiant-tre e oa bet ar Strollad e diabarzh ar sindikad "Unvaniezh Labourerion Dieub Senegal" (Union des travailleurs libres du Sénégal, UTLS).
E 1980 e stagas ar Strollad da embann ar gelaouenn Jaay Doolé Bi ("Ar Proleter").
E 1981 en em enrollas ar Strollad war restr ofisiel ar strolladoù politikel dindan an anv And-Jëf/MRDN.
E 1991 e oa And-Jëf/MRDN unan eus ar strolladoù bet savet gante ar strollad And-Jëf/Strollad Afrikan evit an Demokratelezh hag ar Sokialouriezh (And-Jëf/Parti Africain pour la démocratie et le socialisme, AJ/PADS).
# Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura

KESAML (KE) (Maoour)
Izili hag ez-izili
Aozadur Komunour Luksembourg
Hent Proleter (Frañs)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Izelvroioù)
Ray O. Light (SUA)
Kevredad Komunour Japan (KB)
Evita ar Gumunouriezh (Italia)
Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura
Strollad Bolchevikour (N. Kurd.-Turkia)
Strollad Kumunour (ML) Panama
Strollad Komunour Dispac'hel (Arc'hantina)
Strollad Komunour Dispac'hel (Uruguay)
SKI (ML) Banniel Ruz (India)
SKI (ML) Demokratelezh Nevez (India)
SKI (ML) Janashakti
SKN Kreizenn Unaniezh-Masal (Nepal)
SKN Mashal (Nepal)
SK Perou (ML)
SK Turkia/ML
SK al Labourerion (Norvegia)
SK (ML) Republik Dominikan
SK (ML) Bolivia
SK Kolombia - Maoour
Strollad Labourerion Bangladesh
SK (ML) Alamagn
Strollad al Labour (Serbia)
Aozadur ML Afghanistan
Ensavadur Amaru (Perou)
SK Filipinez
SK Suafrika (ML)
Revindo (Gevred Azia)
SKI (ML) Kuzul Kreiz Da c'hortoz :
Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura (e spagnoleg: Movimiento Popular Revolucionario Paraguay Pyahúra) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Paraguay e 1996.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
# Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz

Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz, berraet e Kroaz-Ruz etrebroadel alies, a zo un aozadur etrebroadel dengar. Bodet e vez ennañ tremen 180 aozadur broadel.

## Istor

E kreiz an XIX$^{vet}$ kantved e voe krouet. Krouet e oa bet gant Henri Dunant, e bal a oa degas ur skoazell neptu d'ar vilourion bet gloazet en emgannoù. Dunant a oa bet spontet gant stad truezek ar soudarded bet gloazet en Emgann Solferino e 1859.
a vo kavet e Wikimedia Commons.