OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Priz Abel

Ar priz Abel a zo ur gopr roet bep bloaz d'ur matematikour gant Akademiezh Norvegia ar skiantoù hag al lizhiri.

## Penn kentañ

E 2001, da lidañ daou c'hant vloaz ganedigezh ar matematikour Norvegian Niels Henrik Abel (1802), e tivizas gouarnamant Norvegia krouiñ ur priz nevez evit ar vatematikourien. Pal ar priz-se a zo talañ ouzh ar mank a briz Nobel e matematik. Medalenn Fields a vez lakaet da gevatal alies, met ar priz-mañ ne vez ket roet bep bloaz ha n'eo graet nemet evit matematikourien en tu-mañ da 40 vloaz.

## Ar priz

Ar priz a vez roet gant Akademiezh Norvegia ar skiantoù hag al lizhiri. Pemp matematikour etrevroadel a vez er bodad titlañ. Roet e vez ar priz gant Roue Norvegia e miz Meurzh, talvezout a ra 6 milion a gurunennoù, e-tro 730 000 euro. Norvegia he deus roet 200 milion a gurunennoù da bourvez ziazez (e-tro 25 milion a euroioù).

## Listenn al loreidi

* 2003: Jean-Pierre Serre (Bro C'hall, Skolaj Bro C'hall)
* 2004: Michael Atiyah (Rouantelezh Unanet, Skol Veur Dinedin) hag Isadore Singer (SUA, MIT)
* 2005: Peter Lax (Hungaria, Courant Institute of Mathematical Sciences eus New York)
* 2006: Lennart Carleson (Sveden, Ensavadur roueel teknologiezh Stockholm)
* 2007: Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan (India, National Academy of Sciences)
* 2008: John G. Thompson (Stadoù-Unanet Amerika, University of Florida) hag Jacques Tits (Belgia, Collège de France)
* 2009: Mic'hail Gromov (Rusia, Institut des Hautes Études Scientifiques)
* 2010 : John Tate (Stadoù-Unanet), University of Texas at Austin)
* 2011 : John Milnor (Stadoù-Unanet), Stony Brook University)
* 2012 : Endre Szemerédi (Hungaria, Stadoù-Unanet, Rényi Alfréd Matematikai Kutatóintézet, Rutgers University)
* 2013 : Pierre Deligne (Belgia, Institute for Advanced Study)
* 2014 : Yakov Sinai (Rusia, Stadoù-Unanet, Институ́т теорети́ческой фи́зики им. Л. Д. Ланда́у, Princeton University)
* 2015 : John F. Nash (Stadoù-Unanet, Princeton University), Louis Nirenberg (Kanada/Stadoù-Unanet, Courant Institute of Mathematical Sciences)
* 2016 : Andrew Wiles (Rouantelezh-Unanet, Oxford University)
* 2017 : Yves Meyer (Bro C'hall, École Normale Supérieure Paris-Saclay)

## Liammoù diavaez

* (no) (en) Lec'hienn ar priz
# Privàs

Privàs :
| Kêr Brivàs hag ar menezioù tro-dro. ||
| Anv okitanek | Privàs |
| Anv gallek (ofisiel) | Privas |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Ardecha (prefeti) |
| Arondisamant | Privàs (pennlec'h) |
| Kanton | Privàs (pennlec'h) |
| Kod kumun | 07186 |
| Kod post | 07000 |
| Maer Amzer gefridi | Yves Chastan (PS) 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Privas - Rhône et Vallées |
| Lec'hienn web | http://www.mairie-privas.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 567 ann. (2020) |
| Stankter | 706 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 294 m bihanañ 200 m — brasañ 750 m |
| Gorread | 12,14 km² |
| kemmañ |
Privàs (stumm okitanek), Privas (e galleg hag ent-ofisiel, distaget /pʀiva/), eo pennlec'h departamant gall Ardecha, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Douaroniezh

* War ar stêr Ouvèze emañ.

## Emdroadur ar boblañs 1793-2009

Histogramme

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Priz Alex Wedding

Ar Priz Alex Wedding (alamaneg : Alex-Wedding-Preis) a zo ur priz lennegezh evit ar vugale a vez roet da-geñver deiz-ha-bloaz ar skrivagnerez Alex Wedding. Krouet eo bet ar priz e 1968, hag izili Akademiezh arzoù Berlin (alamaneg : Akademie der Künste) eo a ra war-dro. 5 000 euro a vez roet d'an hini a dap ar priz.

## Loreidi (dibab)

* 1968: Willi Meinck
* 1969: Karl Neumann
* 1970: Kurt David
* 1971: Joachim Nowotny
* 1972: Götz R. Richter
* 1973: Herbert Friedrich
* 1981: Klaus Beuchler
* 1983: Peter Abraham
* 1985: Werner Lindemann
* 1986: Gunter Preuß
* 1987: Wolf Spillner
* 1988: Werner Heiduczek
* 1989: Maria Seidemann
* 1990: Walther Petri
* 1993: Peter Hacks
* 1998: Klaus Kordon
* 2000: Benno Pludra
* 2003: F. K. Waechter
* 2008: Karla Schneider

## Liamm diavaez

* Ar priz e lec'hienn Akademiezh arzoù Berlin
# Proviñs El Loa

Proviñs El Loa zo unan eus proviñsoù Chile, e reter rannvro Antofagasta, ha Calama eo ar gêr-benn. Ur gorread a 42 934,1 km² zo dezhi hag un 177 048 a dud o chom enni. Hin ha doare an dezerzh a gaver er broviñs. Enni e tenner kouevr eus mengleuzioù. Brudet eo kêr San Pedro de Atacama.
| Kod | Kumun | Kêr-benn | Gorread (km²) | Poblañs (2017) | Dregantad a dud diwar hollad proviñs El Loa (%) |
| 02201 | Calama | Calama | 15 597 | 165 731 | 93,66 % |
| 02202 | Ollagüe | Ollagüe | 2964 | 321 | 0,13 % |
| 02203 | San Pedro de Atacama | San Pedro de Atacama | 23 439 | 10 996 | 6,21 % |
| Total | Total | Total | 41 999 | 177 048 | 100 % |
* ↑ Calama | SUBDERE.
* ↑ Censo 2017 – Todos Contamos – Este Censo necesita todo tu apoyo para saber cuántos somos, cómo somos y cómo vivimos..
# Proviñs Foggia

Proviñs Foggia zo unan eus proviñsoù rannvro Puglia, en Italia, ha kêr Foggia eo ar pennlec'h anezhi. 61 gumun zo enni.
# Proviñs Firenze

Proviñs Firenze a oa unan eus proviñsoù rannvro Toskana, en Italia, etre 1848 ha 2014, ha Firenze e oa ar pennlec'h.
Abaoe 2015 eo deuet da vezañ Meurgêr Firenze.

## Notennoù

* ↑ (it) LEGGE 7 aprile 2014, n. 56. Disposizioni sulle città metropolitane, sulle province, sulle unioni e fusioni di comuni.
# Proviñs Forlì-Cesena

Proviñs Forlì-Cesena zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Emilia-Romagna. Kêr Forlì eo ar pennlec'h.
# Proviñs Fermo

Proviñs Fermo zo ur broviñs eus Italia er rannvro Marche.

## Proviñsoù all ar rannvro

* Proviñs Ancona
* Proviñs Ascoli Piceno
* Proviñs Macerata
* Proviñs Pesaro e Urbino
# Proviñs Ferrara

Proviñs Ferrara zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Emilia-Romagna, ha kêr Ferrara eo ar gêr-benn anezhi.

## Notennoù

Patrom:Kumunioù Proviñsoù Ferrara
# Proviñs Estremadura

Estremadura zo unan eus c'hwec'h proviñs istorel Portugal.

## Pennad kar

* Proviñs Estremadura (1936-1976)
# Proviñs Enna

Proviñs Enna (Provincia di Enna en italianeg ; Pruvincia di Enna e sikilianeg) a oa unan eus nav froviñs Sikilia, e-kreiz an enez, hag Enna e oa he c'hêr-benn. Ugent kumun a oa enni.
D'ar 4 a viz Eost 2015 e voe kaset ar broviñs da get, evel 8 proviñs all Sikilia, ma troas neuze da Libero consorzio comunale di Enna ("Kevuniad kumunel frank Enna").
Kumunioù Proviñs Enna :
| Agira Aidone Assoro Barrafranca Calascibetta Catenanuova Centuripe Cerami Enna Gagliano Castelferrato | Leonforte Nicosia Nissoria Piazza Armerina Pietraperzia Regalbuto Sperlinga Troina Valguarnera Caropepe Villarosa |

## Notennoù

* ↑ (it) 'Province e Città metropolitane'. Kavet : 14/06/2023.
# Proviñs El Tamarugal

Proviñs El Tamarugal zo unan eus div broviñs rannvro Tarapacá e Chile, ha kêr Pozo Almonte eo ar gêr-benn anezhi.
Proviñs Iquique eo proviñs all ar rannvro.

## Skeudennoù

* Isluga.
* Punta Pichalo, Pisagua.
* Colchane.
* IlizLa Tirana, en kumun Pozo Almonte.
* Tiez labourerien e-kichen ul labouradeg Humberstone.
# Proviñs Elqui

Proviñs Elqui zo unan eus proviñsoù rannvro Coquimbo e Chile.
# Rickshaw

Ur rickshaw zo ur marc'h-houarn da zougen tud pe pakadoù a weler en Azia.

## Foto-galleri

* Rickshaw er mirdi Toyota e i Aichi, Japan. Foto: Gnsin
* Bugale japanat en ur rickshaw, war-dro 1860-1900.
* Daou rickshaw japanat war-dro 1897.
* Rickshaw e Kyoto, Japan.
* Rickshaw e Calcutta, en India.
* Rickshaw e Calcutta, en India.
* Becâk a reer eus ar rickshaw en Indodezia.
* Ur rickshaw e-giz Bangladesh, luc'hskeudennet e Stockholm.
* Rickshaw en India.

## Levrlennadur

* Powerhouse Museum Sydney, .
* Joanna Kirkpatrick, Transports of Delight. The Ricksha Arts of Bangladesh, Indiana University press, 2003.
* Rob Gallagher, The Rickshaws of Bangladesh. Dhaka: University Press, Ltd., 1992.
# Richárd Réti

Richárd Réti a zo bet ganet d'ar 28 a viz Mae 1889 e Pezinok (e Slovakia bremañ, en Hungaria, ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria pa oa ganet) ha marvet d'ar 6 a viz Even 1928 e Praha (Tchekoslovakia).
Mestr-meur echedoù tchekoslovak, marvet abred.
Aozer studiadennoù. Dont a reas ar maout gantañ e meur a dournamant goude ar Brezel bed kentañ: Košice, Budapest, Gothembourg, Teplitz-Schönau.

## Oberennoù skrivet

* (fr) Richárd Réti, Cours scientifique d'échecs, Petite Bibliothèque Payot, Embannadurioù Payot, Pariz ;
* (fr) Richárd Réti, Les Idées modernes aux échecs, Petite Bibliothèque Payot, Embannadurioù Payot, Pariz ;
* (en) Richárd Réti, New Ideas In Chess,1922 ;
* (en) Richárd Réti, Masters Of The Chess Board, 1930.

## Levrioù diwar e benn

* (de) Harry Golombek, Richard Rétis beste Partien, Überarbeitete Neuauflage von John Nunn, Beyer-Verlag, Hollfeld 2002, ISBN 3-88805-268-8 ;
* (cs) Ján Kalendovský, RICHARD RÉTI šachový myslitel, Olympia, Praha, 1989 .

## Div bartienn

* Richárd Réti / Savielly Tartakower, Vienna, 1910.
1. e4 c6
2. d4 d5
3. Mc3 dxe4
4. Mxe4 Mf6
5. Dd3 e5
6. dxe5 Da5+
7. Fd2 Dxe5
8. O-O-O Mxe4??
9. Dd8+ Rxd8
10. Fg5+ Rc7
11. Fd8 mat
* Mario Monticelli – Richárd Réti (Budapest, 1926)
1. d4 Mf6
2. Mf3 b6
3. c4 Fb7
4. Mc3 e6
5. Dc2 c5
6. e4 cxd4
7. Mxd4 d6
8. Fe2 Ae7
9. O-O O-O
10. Fe3 Mbd7
11. Tfd1 a6
12. f3 Tc8
13. Dd2 Me5
14. b3 Dc7
15.Ma4 Mfd7
16. Tac1 Mc5
17. Mb2 Tfd8
18. De1 Ff6
19. Df2 Mc6
20. Mxc6 Fxc6
21.Md3 Db7
22. Mf4 Fb2
23. Tc2 Fa3
24. Fc1 Fxc1
25. Tcxc1 b5
26. Dg3 De7
27. Td2 bxc4
28. Fxc4 Fb5
29. Fxb5 axb5
30. Tcd1 Ta8
31. h3 Mb7
32. Rh2 Df6
33. Md3 Tdc8
34. e5 De7
35. Mf4 d5
36. Mh5 Df8
37. Td4 Txa2
38. Tg4 g6
39. Mf6+ Rg7
40.Th4 h6
41. Txh6 Dc5
42. Th7+ 1-0
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ricigliano

Ricigliano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Rick Grimes

Rick Grimes zo un dudenn ijinet e bed ar c'homics ha stirad skinwel The Walkind Dead. C'hoariet eo gant Andrew Lincoln. Krouet gant ar skrivagner Robert Kirkman hag an treser Tony Moore, an dudenn a zo bet tu gwelet evit ar wech kentañ er c'homics The Walking Dead #1 e 2003.
Rick Grimes zo sheriff ur gêr vihan. Ur mab en deus anvet Carl, ha dimezet eo gant Lori. Dihuniñ a ra eus ur c'homa goude bezañ bet tennet warnañ gant torfedourrien. Ur wech dihunet en un ospital goullo e kompren ez eo bet riñset ar bed gant un aloubadeg zombied.
En heuliad comics, Rick eo an dudenn o dreistbevañ ar pellañ, heuliet gant e vab Carl, kamaladez Carl Sophia Peletier, ha mamm nevez Sophia, Maggie Greene.
# Ricomer

Ricomer, a-wechoù Richomer, Rigomer, Ricimer, zo un anv hag a gaver e-touez ar Franked ha Burgonded.

## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ric (= galloudus) ha mer (=meur) hag anv meur a briñs eo bet.

## Tud

* Richomer, pe Flavius Ricomer, jeneral frank en arme Roma, konsul e 384;
* Ricomer pe Ricimer (~405 -472), jeneral suev en arme Roma (Flavius Ricimerus), patris etre 456 ha 472, konsul e 459,
* Ricomer (roue frank) pe Rigomer, roue frank, marvet e Le Mans e 490 pe 510, breur da Ragnacari, roue Cambrai;
* Sant Richomer (marvet e 530), eskob Meaux
* Ricomer Orleañs, eskob Orleañs e 573
* Ricomer (patris Burgondia), patris Burgondia e 607
# Ricote

Ricote zo ur gumun eus Spagn e Rannvro Murcia.
# Richville

Richville zo anv meur a lec'h e SUA :
* Richville (Michigan)
* Richville (Minnesota)
* Richville (New York)
* Richville (Ohio)

## Pennadoù kar

* Richeville
* Rocheville
# Ricimer

Ricimer pe Flavius Ricimer (c. 405 – 18 Eost 472) a oa ur jeneral roman, suev ha vizigot a orin, a oa bet anvet da magister militum. Eñ an hini a oa ar galloud gantañ en Impalaeriezh ar C'hornôg dre hanterouriezh krakimpalaerien adal 456 betek e varv en 472.
Krediñ a reer e oa mab d'ar priñs suev Requila ha d'ur verc'h da Walia, roue ar Vizigoted. Kristen arian e oa, ha oudard a vicher. Brezeliñ a reas da gentañ dindan ar magister militum Flavius Aetius ha mignon e oa da Majorian. Goude-se, dindan an impalaer Avitus, e voe trec'h war ar Vandaled ma voe savet da magister militum praesentalis.
Goude diskaret Avitus, dre ma n'halle ket, evel barbar a orin, ha dre ma oa arian a relijion, bout anvet da impalaer, e renas dre hanterourien krakimpalaerien a veze lakaet gantañ war ar gador-impalaer, ha tennet ha lazhet pa gare, evel Majorian pe Antemius, pa glaskent en em zieubiñ diouzh o gwarezer. Gant-se en deveze bec'h a-wechoù gant impalaerien ar Reter pa nac'hent kadarnaat e zibaboù.
Adal 455 e c'halle Ricimer goulenn bezañ lakaet da impalaer, met ne reas morse, rak gwell e kave chom a-dreñv ar re a zibabe, pa ouie re vat penaos e veze kont gant an impalaerien ha pa wele pet a oa bet drouklazhet, ha n'en doa ket c'hoant da gaout gwall fin evelto.
# Rico vacilón

Vacilón qué rico vacilón zo ur ganaouenn spagnolek gant al lusk cha cha cha, savet war-dro 1955 gant Rosendo Ruiz Quevedo (1918-2009), mab da Rosendo Ruiz Suárez, ha kanet ha brudet gant al laz Orquesta Aragón.
Unan eus brudetañ kanaouennoù Kuba eo, lakaet eo bet e meur a yezh, galleg, japaneg, brezhoneg, ha re all c'hoazh.

## Liammoù diavaez

* Komzoù ar ganaouenn
* Komzoù ar ganaouenn, hag un droidigezh c'hallek
* Kanet gant The Cuban All Star Band
* Kanet gant Orquesta Aragón
* Dañset gant Fred Astaire ha Rita Hayworth
* Kanet e japaneg
* Kanet gant Wilber Saname

## Notennoù

* ↑ (es) EcuRed.
# Montournais

Montournais :
| Kastell La Maison Neuve. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Pays de la Loire |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | La Roche-sur-Yon |
| Kanton | Les Herbiers |
| Kod kumun | 85147 |
| Kod post | 85700 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Martin 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Pays-de-Pouzauges |
| Lec'hienn web | http://www.montournais.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 630 ann. (2020) |
| Stankter | 55 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 178 m bihanañ 103 m — brasañ 251 m |
| Gorread | 29,46 km² |
| kemmañ |
Montournais a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Krennamzer
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Pouzauges hag e Bann La Châtaigneraie. Lakaet e voe kumun Montournais en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800..

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 101 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,89% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas eizh gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Aljeria: lazhet e voe ur milour eus ar gumun d’ar 16 a viz Even 1961 en Djebel Debbar e Guelma, korporal e oa.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia.
* Kastell La Maison Neuve.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Montourz

Montourz :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Montórs |
| Anv gallek (ofisiel) | Montours |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Entraven |
| Kod kumun | 35191 |
| Kod post | 35460 |
| Maer Amzer gefridi | Jean Malapert 2014-2016 |
| Etrekumuniezh | Ar Gougleiz Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | (fr)www.montours.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 070 ann. (2014) |
| Stankter | 150 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 26′ 37″ Norzh 1° 18′ 28″ Kornôg / 48.4436111111, -1.30777777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 174 m bihanañ 108 m — brasañ 184 m |
| Gorread | 15,27 km² |
| Montourz ||
| kemmañ |
Montourz (Montours e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Sant-Brizh-Gougleiz e departamant Il-ha-Gwilen.
Kendeuzet e oa bet gant Gougleiz ha Kell-Gougleiz d'ar 1$^{añ}$ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Dorioù-ar-Gougleiz.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 51 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,91% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur gward republikan d’ar 7 a viz Mae 1948 e Mỹ Tho e Kochinsina er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Melani.
* Chapel Sant Gorgon.
* Chapel Santez Anna e "Valaine".
* An iliz katolik ha div chapel.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1977 | 2016 | Jean Malapert | UDI | Prezidant Ar Gougleiz Kumuniezh (1992-2016) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Pennadoù kar

* Dorioù-ar-Gougleiz,
* Gougleiz,
* Kell-Gougleiz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)« Le maire, Jean Malapert démarre un septième mandat », Ouest-France, 2 Ebrel 2014.
# Montpelhièr

    Gant ar ger Montpellier e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Montpellier (disheñvelout).
Montpelhièr :
| Anv okitanek | Montpelhièr |
| Anv gallek (ofisiel) | Montpellier |
| Bro | Okitania Montpelhierenc (kêrbenn) |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Languedoc-Roussillon |
| Departamant | Erau (prefeti) |
| Arondisamant | Montpelhièr (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h dek kanton |
| Kod kumun | 34172 |
| Kod post | 34000, 34070, 34080, 34090 |
| Maer Amzer gefridi | Michaël Delafosse 2020 - 2026 |
| Etrekumuniezh | Montpellier Agglomération |
| Lec'hienn web | montpellier.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 299 096 ann. (2020) |
| Stankter | 5 258 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 27 m bihanañ 8 m — brasañ 119 m |
| Gorread | 56,88 km² |
| kemmañ |
Montpelhièr eo anv pennlec'h departamant gall an Hérault, e kreisteiz ar vro. Montpellier eo e anv e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Ilizoù katolik Montpellier

* Talbenn Iliz-veur Saint-Pierre Montpellier
* Porzh-enor Skol-veur ar Medisinerezh (kloastr kozh manati Sant-Benead)
* Iliz-veur Saint-Pierre gwelet diwar lein an toennoù

## Armerzh

Montpellier he deus lies obererezh armerzhel. Ur gêr vodern eo. He industriezh a zo douget d'ar gennad tredeel : teknologiezh ar c'helaouiñ hag ar c'hehentiñ (TKK), liesvedia, bevdeknologiezh, apotikerezh. Sez Kambr kenwerzh hag industriezh Montpellier eo. Merañ a ra hennezh aerborzh ar gêr, an "Eurogare", Skol-Uhel ar C'henwerzh, ar CFA kenwerzh ha dasparzh hag hini letierezh ha pretierezh. Gant 1000 goprad eo IBM unan eus implijerien prevez kentañ ar gêr.
Sez Kambr kenwerzh hag industriezh rannvro Languedoc-Roussillon eo ivez.

## Tud brudet

* sant Rok
* ar Gipsy Kings

### Tud marvet eno

* 2014 : Manitas de Plata, gitarour flamenko

## Gevelliñ

* Louisville, Kentucky, Stadoù-Unanet (1955)
* Heidelberg, Baden-Württemberg, Alamagn (1961 ; ledanet eo bet ar darempredoù gant kêr Vautzen, paeronet gant Heidelberg abaoe 1990.)
* Barselona, Katalonia (1963)
* Chengdu, Sichuan, Republik Pobl Sina (1981)
* Tiberias, Galilea, Israel (1983)
* Fes, Maroko (2003)
* Tlemcen, Aljeria (2009)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Montresta

Montresta zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Montorso Vicentino

Montorso Vicentino a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Montottone

Montottone zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
# Montpellier (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.

## Montpellier

Montpellier (gant daou "ll") a c'hall bezañ:

### Okitania

* anv gallek Montpelhièr, ur gêr vras e su ar vro
** Montpellier Hérault Sport Club, ur c'hlub sport eno

### Bro-C'hall

* Montpellier-de-Médillan, kumun er Charente-Maritime

### Kebek

* Montpellier, ur gêr e Papineau

## Montpelier

Montpelier (gant un "l"):

### Stadoù-Unanet

* Montpelier, kêr-benn Vermont
* Montpelier (Idaho)
* Montpelier (Kentucky)
* Montpelier (Maryland)
* Montpelier (Ohio)
* Montpelier (Virginia)

### Iwerzhon

* Montpelier, kêr e kontelezh Luimneach
* Montpelier, bannlev e kontelezh Dulenn

### Bro-Saoz

* Montpelier, karter e Bristol
* Montpelier, karter e Brighton
# Montreal

Montreal (Montréal e galleg, distaget [mɔ̃ʁeˈal] e galleg standard, Montreal e saozneg, distaget [ˌmʌntriˈɔːl]) eo kêr vrasañ Kebek hag eil kêr Kanada gant ouzhpenn 1,8 milion a annezidi war 365,65 km². An tolead kêr a vod 4,3 milion a dud, tro an hanter eus poblañs Kebek. Tennañ a ra hec'h anv eus ar "Mont Royal" (Menez ar Roue), ur dorgenn a-us da greizenn istorel ar gêr badezet gant Jakez Karter e 1535-1536.
Kalon armerzhel, kenwerzhel hag arc'hantel Kebek eo. Ouzhpenn 400 sez sokial he deus, c'hwec'h skol-veur ha 450 kreizenn enklask. Ur greizenn sevenadurel a-bouezh eo ivez evit ar c'hoarioù video, ar sinema hag an dezign. Ar galleg eo yezh ofisiel ar melestradurezh hag ar yezh ar muiañ komzet er gêr. Ouzhpenn an hanter eus ar boblañs zo divyezhek, hag ar c'hard zo teiryezhek.
Sez meur a aozadur etrebroadel eo : Aozadur etrebroadel an nijerezh foran, Ensavadur stadegoù an UNESCO, sekretourva ar C'hendivizad war liesseurted ar vuhez , Ajañs bedel an enepdoperezh.
Degemeret he deus an Diskouezhadeg Hollvedel e 1967 hag ar C'hoarioù Olimpek hañv e 1976. Bep bloaz e vez savet darvoudoù bras evel Priz Bras kirri Kanada ha festivalioù a bep seurt evel Festival etrebroadel jazz Montreal, ar "Francofolies" ha "Juste pour rire". "Kanadianed Montreal", skipailh hoke war skorn ar gêr, eo skipailh oberiant koshañ Amerika.

## Gevellerezh

| Aljer (Aljeria) Amsterdam (Izelvroioù) Boston (Stadoù Unanet) Brusel (Belgia) Bukarest (Roumania) Busan (Republik Korea) Hiroshima (Japan) | Hanoi (Vietnam) Lima (Perou) Lucknow (India) Lyon (Bro-C'hall) Manila (Filipinez) Managua (Nicaragua) Milano (Italia) | Pariz (Bro-C'hall) Port-au-Prince (Haiti) Roma (Italia) San Salvador (El Salvador) Shanghai (Sina) Tel Aviv (Israel) Yerevan (Armenia) |

## Notennoù

* ↑ Brezhonekaet e Krec'h-ar-Roue gant Jakez Konan ; sellit da skouer ouzh an danevell "O vont da Lenn-ar-C'hlujiri" e Lannevern e kañv, p. 189.
* ↑ Série « Perspective géographique », Niveradeg 2016, 2 a viz Ebrel 2017.
# Quintus Gargilius Martialis

Quintus Gargilius Martialis a oa ur skrivagner latin diwar-benn al liorzhañ hag a oa o vevañ en III$^e$ kantved.
Ofiser e oa ha krediñ a reer eo e anv a zo meneget en un enskrivadur latin evel komandant an armead 260 soudard a varvas en Auzia en Mauretania Caesariensis.
Tammoù bras eus e oberenn (anvet De hortis, a greder), a oa diwar-benn ar gwez hag al legumaj, hag o ferzhioù da bareañ, a zo deuet betek ennomp, evel ul lodenn eus ar Medicina Plinii, un dornlevr dizanv eus ar IVvet kantved, anezhañ un dastumad aozadurioù diwar louzoù tapet eus Naturalis Historiae (xx–xxxii), gant Plinius an Henañ.

## Levrlennadur

* Er pennad-mañ ez eus testennoù tennet eus 11vet embannadur an Encyclopædia Britannica, ur vammenn a zo en domani foran.
* Corpus Inscriptionum Latinarum, viii, 9047.