OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Padern

Padern (Paternus e latin) e oa eskob kentañ Gwened war-dro 560 hervez ar vojenn deuet betek ennomp. Eus Breizh e oa, pe marteze eus Kembre, nemet un den all e vije ar Padarn anavet e Kembre.
Ur Paternus all, Padern Avranches, zo bet eskob en Avranches e Normandi.
Mard eo asur ez eus bet un den anvet Padern evel eskob e Gwened, n'ouzer ket hag ar c'hentañ eo bet evel ma'z eo skrivet war roll kozh an eskibien. Pa 'z eus bet dalc'het ur sened-Iliz e Gwened war-dro 463 e c'heller krediñ e oa ur gumuniezh kristen eno d'ar mare-se. Pelloc'h e 610 e weler anv Modestus evel eskob Gwened deuet da sened-Iliz Orléans.
Daoust ma'z eus bet savet ur buhezskrid latin, ar Vita Paterni, ne gaver ket ennañ traoù hag a c'heller krediñ. Aet e vije Padern, ur galian-roman o chom en Arvorig anezhañ, da ziazezañ ur manati da Gembre, anvet Llanbadarn Fawr (Lanbadern Veur) e Ceredigion tost da Aberystwyth hag ivez manatioù all.

## E Kembre

Un toullad ilizoù zo en e anv e Ceredigion ha Powys. Hini Llanbadarn Fawr e-kichen Aberystwyth eo an hini muiañ anavet.
* Llanbadarn Odwyn
* Llanbadarn Trefeglwys e Ceredigion
* Llanbadarn Fynydd
* Llanbadarn-y-garreg e Powys.
Dismantroù un iliz kozh zo nepell diouzh Llanberis, e Gwynedd, hag en e anv e vije bet, ma kreder ivez eo en e anv emañ Llyn Padarn ha Dolbadarn .

## Ilizoù gouestlet da sant Padern

| Iliz | Lec'hiadur | Wikidata |
| Gwened – Breizh | 47°39'33.84" N – 2°45'14.51" K | Q3583474 |
| Louvigneg-Baez – Breizh | 48°02'53.2" N – 1°19'52.7" K | Q3583475 |
| Llanbadarn Fynydd – Kembre | 52°23'25.1" N – 3°19'36.4" K | Q13129608 |
| Llanbadarn Odwyn – Kembre | [52°13'12" N – 4°06'20.9 K] | Q20593317 |
| Llanbadarn Trefeglwys – Kembre | 52°14'45.4" N – 4°10'47.6" K | Q24341789 |
| Llanbadarn y Garreg – Kembre | [52°07'43.7" N – 3°17'42.7" K] | Q20593327 |
| Llanbadarn Fawr (Powys) – Kembre | [52°16'09.5" N – 3°20'21.9" K] | Q17738754 |
| Llanbadarn Fawr (Ceredigion) – Kembre | 52°24'32.8" N – 4°03'39.4" K | Q7595030 |
| Llanberis – Kembre | 53°07'04.4" N – 4°07'30.5" K | Q17744340 |
| Ernes – Normandi | 49°01'09.5" N –0°07'40.9" K | Q3583476 |
| Neuville-près-Sées – Normandi | 48°39'27.7" N – 0°15'02.6" K | Q3583477 |

## Liammoù diavaez

* Vita Sancti Paterni.
* LLanbadarn Fawr ha Padarn Redcoat

## Pennad kar

* Llanbadarn
* Tro Breizh
# Paderno Dugnano

Paderno Dugnano a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Padern Avranches

Padern Avranches, pe Paterne, Patier, Pair e galleg, marvet war-dro 563, a oa eskob Avranches.
Ganet e oa e Poitiers e ti tud pinvidik. Mont a reas da vanac'h, da abati Ansion (pe abati Saint-Jouin-de-Marne).
Lidet e vez d'ar 16 a viz Ebrel ha d'an 23 a viz Gwengolo.
E Orleañs, un iliz hag ur barrez a zo dediet d'ar sant-mañ.

## Lec'hioù

* Saint-Pair
* Saint-Pair-sur-Mer

## Pennadoù kar

* Patern
* Paderne
# Paderna

Paderna zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
# Paderne

Paderne zo anv meur a lec'h e Galiza ha Portugal.

## Galiza

* Paderne (Betanzos), kumun e proviñs A Coruña
* Paderne de Allariz, kumun e proviñs Ourense
* San Xoán de Paderne, parrez e kumun Paderne,
* Santiago de Paderne, parrez e kumun Cesuras, e proviñs A Coruña
* Santo Estevo de Paderne, parrez e kumun Castroverde, e proviñs Lugo

## Portugal

* Paderne (Albufeira), parrez e kumun Albufeira, en Algarve ;
* Paderne (Melgaço), parrez e kumun Melgaço

## Pennad kar

* Padern
# Pademelon kof ruz

Pademelon kof ruz :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Macropodidae |
| Genad : | Thylogale |
| Anv skiantel ||
| Thylogale billardierii Desmarest, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pademelon kof ruz (Thylogale billardierii) a zo ur bronneg godellek hag a vev e Tasmania.
# Pademelon pavioù ruz

Pademelon pavioù ruz :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Macropodidae |
| Genad : | Thylogale |
| Anv skiantel ||
| Thylogale stigmatica Gould, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pademelon pavioù ruz (Thylogale stigmatica) a zo ur bronneg godellek hag a vev e reter Aostralia hag e su Ginea-Nevez.
# Paderborn

Paderborn zo ur gêr eus Alamagn, e stad Nordrhein-Westfalen. Pennlec'h Kreis Paderborn eo. Er bloavezh 2013 e oa 143 659 a annezidi. Emañ Paderborn er mervent da goadeg Teutoburger Wald. Ur skol-veur anavezet zo, savet e 1972.

## Istor

Un eskopti katolik a voe savet e Paderborn gant Karl Veur e 795. Eno e kavas repu ar pab Leon III, e 799, pa oa o tec'hout rak e enebourien e Roma. Skoazellet e voe gant Karl Veur da zistreiñ da Roma er bloavezh 800 hag en eskemm e voe kurunennet Karl Veur da impalaer, gant Leon III. E 1295 e oa bet degemeret Paderborn da ezel eus ar c'hevre kenwerzhel anvet Hansa.

## Tud brudet

* Franz Stock (1904-1948), beleg katolik

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Paderborn gant ar c'hêrioù-mañ :
* Le Mans (Bro-C'hall) abaoe 1967
* Bolton (Bro-Saoz) abaoe 1975
* Belleville (Illinois) (SUA) abaoe 1990
* Iruñea (Euskadi) abaoe 1992
* Przemyśl (Polonia) abaoe 1993
* Debrecen (Hungaria) abaoe 1994

## Notennoù

* ↑ Heinrich Schopppmeyer, Paderborn als Hansestadt, p. 353

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Paderborn (de)
* Lec'hienn skol-lveur Paderborn (de) (en)
# Paderne (Betanzos)

Paderne zo ur gumun eus gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña, e komark Betanzos.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Padenghe sul Garda

Padenghe sul Garda zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# OpenBSD

OpenBSD zo ur reizhiad korvoiñ frank Unix-heñvel.

## Istor

E 1994 eo bet tarzhet kuit Theo de Raadt, unan eus krouerien NetBSD, eus ar raktres-mañ evit e emzalc’h tagus. Krouet en deus OpenBSD war-lerc’h, diwar diazez NetBSD.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel OpenBSD

## Daveoù

* ↑ À la découverte de NetBSD : saison 1, épisode 1. GNU/Linux Magazine (Here 2019).
# Opel

Opel Automobile GmbH, berraet aliesoc'h en Opel, zo un embregerezh sevel kirri alaman hag a zo ur skourr eus Stellantis abaoe ar 16 a viz Genver 2021. Perc'hennet e oa gant ar saver kirri stadunanat General Motors etre 1929 ha 2017 ha gant PSA Group a-raok bezañ kendeuzet gant Fiat Chrysler Automobiles a-benn sevel Stellantis e 2021. Darn eus an otoioù savet gant al linennoù Opel er Rouantelezh-Unanet a vez gwerzhet dindan an anv Vauxhall Motors, kement-se abaoe ar bloavezhioù 1980. Lod eus karbedoù Opel a oa savet en Aostralia gant ar merk Holden abaoe 2020, en Norzhamerika ha Sina eo ar merk Buick, Saturn (abaoe 2010), hag ar merkoù Cadillac, hag e Suamerika eo gant ar merk Chevrolet.
# OpenAI

OpenAI a vez graet eus un aozadur stadunanat arbennikaet war an naouegezh artifisiel rannet etre OpenAI, Inc. hag a zo hep gounid hag ul lodenn embregerezh anvet OpenAI Global, LLC..
# Oostzaan

Oostzaan (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, en Izelvroioù. E miz Mae 2009 e oa 9 191 annezad enni. 16, 13 km² eo gorread Oostzaan.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Oostzaan ez eus 13 dileuriad :
* Gemeente Belangen - 3 dileuriad
* GroenLinks - 3 dileuriad
* VVD - 3 dileuriad
* CDA - 1 dileuriad
* D66 - 1 dileuriad
* Partij Luijendijk - 1 dileuriad
* PvdA - 1 dileuriad

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Oostzaan
* Kartenn Oostzaan
# Open the border

Open the border zo un teulfilm gant Mikael Baudu hag Arno Vanier, filmet etre 2014 ha 2016, hag embannet e 2017 gant Gwengolo Filmoù. Talvezout a ra an titl "Digorit an harz".
Kontañ a reer istor Saif, Said ha Tarek, tri repuad o deus c'hoant da vont betek Alamagn. Dont a reont eus Kurdistan Irak. Ranket o doa kuitaat o lec'h-bevañ abalamour ma veze lazhadeget tud o reljion, ar Yezidied, gant spontourien Daech. [ Diskouez a ra ar film penaos e vev ar repuidi er c'hampoù e Gres, da c'hortoz tremen an harz. Nebeut a dud a c'hall tremen bemdez, neuze eo diaes ar vuhez evit an divroidi a rank gortoz pell er c'hampoù.

## Liammoù diavaez

* An teulfilm war YouTube
# Opera

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Opera zo ur ger italianek hag a dalv kement hag oberenn, hag a c'hall bout:
* arz ar c'hoarigan
* ur c'hoarigandi
Sterioù all a c'hall kaout c'hoazh.

## Sterioù all

* ur merdeer Opera (merdeer)
* ur gumun eus Italia: Opera (Italia), e Lombardia
* anv meur a film hag a denn d'ar c'hoarigan:
** Opera , ur film italian da spontañ, gant Dario Argento e 1987
** Ópera , ur film mec'hikan, gant Juan Patricio Riveroll e 2007.

## Pennadoù kar

* Le fantôme de l'opéra
# Opera (Italia)

Opera a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Opateg

Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù sonorek eo an opateg (ópata) komzet gwechall e Mec'hiko
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù outoek-aztekek
* Yezhoù sonorek
# Open VLD

Open VLD (Open Vlaamse Liberalen en Democraten) a zo un un emglev politikel belgiat bet savet evit an dilennadegoù gant daou strollad politikel: Vlaamse Liberalen en Democraten ha Vivant.
# Ona

Ar bobl Ona a oa ur bobl amerindian e Douar an Tan, distrujet gant ar re Wenn. Onaeg e oa o yezh.

## Liamm

* https://web.archive.org/web/20080510033116/http://www.ethnociel.qc.ca/onas.html
# Omrop Fryslân

Omrop Fryslân zo un aozadur skignañ en Izelvroioù evit Friziz. Skignañ a ra abadennoù skingomz ha skinwel, e frizeg hag ivez e nederlandeg hag e Stellingwerfs, ur rannyezh izelsaksek.

## Skingomz

E 1978, RONO (Radio Omroep Noord en Oost), hag a skigne abadennoù evit hanternoz ha reter an Izelvroioù, a voe rannet etre Radio Noord, Radio Oost ha Radio Fryslân. Abaoe 1988 ez eo Omrop Fryslân a ra war-dro an abadennoù evit Friziz. He abadennoù a c'hall bezañ klevet dre wagennoù radio (FM), dre neudennoù ha dre Internet.

## Skinwel

Abaoe 1994 e pled Omrop Fryslân gant abadennoù skinwel ivez. Skignet e vezont dre wagennoù, dre neudennoù, dre loarell ha dre Internet.
Dre ma'z eo ofisiel ar frizeg en Izelvroioù, e vez skignet ivez abadennoù gant Omrop Fryslân war ar chadenn NPO 2 dre ar stad a-bezh : 36 eurvezh a abadennoù frizek a vez skignet bep bloaz evel-se.

## Liamm diavaez

* (fy) Lec'hienn ofisiel Omrop Fryslân
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# On Fire

On Fire a zo ur bladenn bet savet gant Galaxie 500 hag embannet e 1989 gant Rough Trade. Enrollet eo bet e studio Noise NY e New York. Lakaet eo bet da 16$^{vet}$ pladenn wellañ ar bloavezhioù 1980 gant Pitchfork Media.
Adembannet eo bet e 1997 gant Rykodisc, gant teir c'hanaouenn ouzhpenn. War ar CD e kaver ivez video "When Will You Come Home".

## Roll ar c'hanaouennoù

    Holl ganaouennoù gant Galaxie 500 nemet ar re veneget.
* "Blue Thunder"
* "Tell Me"
* "Snowstorm"
* "Strange"
* "When Will You Come Home"
* "Decomposing Trees"
* "Another Day"
* "Leave the Planet"
* "Plastic Bird"
* "Isn't It a Pity" (George Harrison)
* "Victory Garden" (The Red Krayola) (CD nemetken)
* "Ceremony" (Joy Division) (CD nemetken)
* "Cold Night" (CD nemetken)

## Sonerien

* Damon Krukowski – taboulinoù
* Dean Wareham – guitar, kan
* Naomi Yang – gitar boud
* Mark Kramer – produour, ograoù "mac'hadmat" (e saozneg :"cheap organ") war "Isn't A Pity"
* Ralph Carney – saksofon tenor war "Decomposing Trees"
# Omsk

Omsk (Омск e rusianeg) zo ur gêr vras e Rusia, e mervent Siberia. Poblet eo gant 1 129 281 a dud ha, gant se, ez eo an eil kêr vrasañ e Siberia, goude Novosibirsk, hag ar seizhvet kêr vrasañ e Rusia.
Emañ Omsk war-hed 2 700 km er reter da Voskov ha kêr-benn Oblast Omsk eo ivez. Emañ e kember ar stêrioù Irtych hag Om hag un arsav eo war al linenn hent-houarn a-dreuz Siberia.
Da vare Impalaeriezh Rusia e oa en Omsk sez gouarnour Kornôg Siberia. E-pad ur pennad berr, e 1918-1919, e voe kêr-benn Arme Gwenn Rusia a stourme a-enep ar volcheviked. Kêr-benn kozaked Siberia eo ivez, ha sez eskopti Omsk ha Tara.

## Liammoù diavez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (ru) Lec'hienn Omsk
# On

On, pe on, pe ON zo ur ger a gaver e meur a yezh.

## Ar ger on

* ur ger brezhonek,
** stumm eus ar verb bezañ, distaget oun e Leon
** e falc'huneg e-lec'h hon
* ur ger euskarek, hag a dalvez mat, evel en droienn egun on (demat!)
* un araogenn saoznek, a glot gant war e brezhoneg,
** a weler war ur bern mekanikoù tredan pe elektronek, da verkañ ha war enaou emañ, e-kichen ar ger saoznek off, a verk ha lazh eo.
* ur ger gallek, ar raganv on, deuet diwar l'on.
* on, 14vet lizherenn al lizherenneg jeorjek

## An anv On

* On, ur rann eus kêr Marche-en-Famenne e Belgia, e proviñs Luxembourg.
* On, ur stumm kozh d'an anv Heliopolis

## ON

* ON, evit Ontario, ur stad e Kanada

## Traoù all

* Ön, ur film svedek e 1966 .
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.

## Pennadoù kar

* Onji
* Yōon
# On n'est pas là pour se faire engueuler

On n'est pas là pour se faire engueuler a zo ur ganaouenn skrivet gant Boris Vian war un ton savet gant Jimmy Walter e 1954.
Embannet e voe gant Philips, e 1955, war ar bladenn Chansons Possibles a zouge Complainte Du Progrès (Les Arts Ménagers), Cinématographe ha J'suis Snob ivez.

## Liammoù diavaez

* La Comédie Française chante Boris Vian
# On vient à peine de commencer

On vient à peine de commencer a zo ur ganaouenn c'hallek gant Christophe Miossec, ar c'hentañ sonenn en albom Ici-bas, Ici même enrollet e 2014.
# Onaeg

Ur yezh tchonek eo an onaeg (ona, selk'nam, selknam, shelknam, aona) komzet gwezhall e Tierra del Fuego ha Patagonia en Arc'hantina hag ivez e Chile.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get e 2003.

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Omri

Hervez an Tanac'h goude m'en dije Zimri lazhet Ela e savas an arme (a oa o kampiñ nep ar Felishtiz e Gibeton) hag ar bobl. « Ha roue a reas Israel Omri, jeneral an arme, war Israel, an deiz-se er c'hamp . » (1R 16, 16).
« Hag e pignas Omri, hag holl Israel gantañ, eus Gibeton da ober seziz Tirsa. Pa welas Zimri e oa tapet kêr, ez eas e tour-meur ar roue, hag e têvas warnañ ti ar roue, en tangwall, hag e varvas […]. » (1R 16, 17-18).
« Neuze e lodennas pobl Israel dre an hanter : un hanter eus ar bobl war-lerc'h Tivni ; mab Ginat, d'ober anezhaén roue, hag an hanter allwar-lerc'h Omri. Hag e trec'has an dud war-lerc'h Omri war an dud a heuilhe Tivni, mab Ginat : mervel a reas Tivni, hag e renas Omri. » (1R 16, 21-22)
Ober a reas Omri eus Shomron kêr-benn rouantelezh Israel e-lec'h Tirsa.
Hervez Kentañ Levr ar Rouaned, « e reas Omri ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, gwashoc'h eget an holl re a oa bet a-raok dezhañ, en ur gerzhout a-grenn war roudoù Yarovam, mab Nevat, hag er pec'hedoù en devoa laket Israel da ober, o hegasiñ an Aotroù, Dpue Israel, gant falsdoueed. » (1R 16, 25-26)
E vab Ahav a renas war e lerc'h.

#### Notennoù ha daveennoù

* ↑ (br) Troidigezh An Tour-tan, eil levrenn, p 155
# On Her Majesty's Secret Service (film)

On Her Majesty's Secret Service zo ur film spiañ embannet e 1969. Ar c'hwec'hvet film eo en heuliad filmoù James Bond gant Eon Productions. Diazezet eo war ar romant gant Ian Fleming embannet e 1963. Goude ma vefe bet choazet gant Sean Connery paouez da vezañ James Bond goude You Only Live Twice, Eon Productions en doa choazet un aktour ha top model dizanv, George Lazenby, evit adkemer ar roll. E-kerzh ar filmadenn, Lazenby en doa embannet e c'hoarife ar roll ur wech c'hoazh nemetken.
Er film-se, James Bond a stourm a-enep Blofeld (Telly Savalas), hag a glask kaout un daspren bedel o c'hourdrouz ma vefe difrouezh ar plantennoù kement hag ar miroù boued. Kement-mañ a vefe graet gant ur strollad daouzek maouez troet o spered ha lesanvet "Angels of death". O klask talañ ouzh ar steuñv drouk, Bond a gej hag a zo sikouret gant ar gontez Teresa di Vicenzo (Diana Rigg) a zeuio da vezañ gwreg nemeti an dudenn.

## Aktourien

* George Lazenby evit James Bond, MI6 agent, codename 007.
* Diana Rigg kontez Tracy di Vicenzo, gwreg nemeti James Bond
* Telly Savalas evit Ernst Stavro Blofeld (lesanvet Comte Balthazar de Bleuchamp), Penn ar SPECTRE enebour daonet Bond.
* Gabriele Ferzetti evit Marc-Ange Draco Tad Tracy ha penn torfedourien Korsika.
* Ilse Steppat evit Irma Bunt, harperez Blofeld a glask lazhañ Bond.
* Lois Maxwell evit Miss Moneypenny, sekretourez M.
* George Baker evit Sir Hilary Bray

## Liammoù diavaez

* On Her Majesty's Secret Service war IMDb
# Onanì

Onanì zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Once Upon a Time (stirad skinwel)

Once Upon a Time a zo ur stirad skinwel stadunanat skignet abaoe an 23 a viz Here 2011, war ABC.

## An tudennoù

* Gwennerc'h / Mary Margaret Blanchard
* Emma Swan
# Onano

Onano zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
# Ondarroa

Ondarroa zo ur porzh-pesketa, e reter aod Bizkaia, en Euskal Herria. 9 277 a oa o chom ennañ e 2006.

## Douaroniezh

En hanternoz emañ ar Mor Kantabrik, er reter emañ kumun Mutriku (e Gipuzkoa), er c'hreisteiz emañ Berriatua, er c'hornôg emañ Berriatua, Mendexa hag Amoroto.

## Skeudennoù

* Paludoù e karter Renteria, en Ondarroa.
* Kantxopi.
* En diadreñv emañ Arrigorri, traezhenn Ondárroa.
* Traezhenn Saturraran, Ondarroa ha Mutriku.
* Ar Pont Kozh.
* Zapatu Azule
* Kreiz-kêr Ondarroa. Ar Pont Nevez gwelet eus ar Pont Kozh
# Ondarreta

Ondarreta eo anv an aod kornokañ e Donostia, kêrbenn Gipuzkoa en Euskal Herria.
# Oncino

Oncino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Oncostoma

Oncostoma :
| Oncostoma olivaceum, luc'hskeudennet e Panamá. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Oncostoma P.L.Sclater, 1862 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Oncostoma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1862 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Oncostoma cinereigulare,
* Oncostoma olivaceum.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tyrannidae/Oncostoma (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Mezheven 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Onan

Onan (אוֹנָן "kreñv", en hebreeg) a oa eil mab Juda, e Levr ar C'heneliezh. Diwar e anv eo savet ar ger onanegezh, kenster gant masturberezh pe emflourañ.

## Bibl

Juda en deus tri mab: Er, Onan ha Chêla. Dimeziñ a ra Er d'ur vaouez anvet Tamar. mervel a ra Er, ha hervez al lezenn (Deuteronom 25,5), eo kemeret Tamar da bried gant Onan. Nemet nac'h a ra Onan reiñ bugale da d-Tamar, ha n'a ket betek penn an embarañ. Displijout a ra e emzalc'h da Zoue, ha mervel a ra Onan.

## Kristeniezh

Kemeret eo bet istor Onan evel un dave d'an emflourañ, hogen n'eo ket ar soñj ar Yuzevien.

## Onanegezh

Kavout a reer ar ger e Geriadur Ménard e 2012, da dreiñ ar ger onanisme, ur ger gallek deuet eus ar saozneg, hag a voe skrivet e 1712 el levr Onania; or, The Heinous Sin of Self-Pollution, and all its Frightful Consequences in Both Sexes, ha dizanv an oberour, petra bennak ma kreder hiriv e voe savet gant ar surjian saoz John Marten (~1692–1737).
# Ondina

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ondina a c'hall bout:
# Maschito

Maschito zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, e Basilicata.
# Masciago Primo

Masciago Primo zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Masegoso de Tajuña

Masegoso de Tajuña zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Masegoso

Masegoso zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
# Maser (Italia)

Maser zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Maserada sul Piave

Maserada sul Piave zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Maseru

Maseru eo kêr-benn Lesotho ha distrig Maseru. Emañ war ribloù ar stêr Mohokare a verk an harz gant Suafrika. Maseru eo ar gêr vras nemeti er vro, annezet gant 227 880 a dud (2006). Ur c'hamp-polis e oa ar gêr en deroù ha kêr-benn ar vro e teuas da vezañ pa'z eas Basutoland (anv kozh Lesotho) d'ur vro dindan warez eus Breizh-Veur e 1869. Hec'h anv a dalvez Lec'h ar c'hragoù ruz e sothoeg.

## Daveoù

* ↑ Sam Romaya, Alison Brown (April 1999). "City profile: Maseru, Lesotho". Cities 16 (2): 123–133. DOI:10.1016/S0264-2751(98)00046-8
# Masera

Masera zo ur gumun eus Italia e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte.
# Morskorneg

Pa ya an dour-mor da vezañ skornet en ur ober ur wiskad ledan-tre e lavarer emañ ar vorskorneg. P'eo sal an dour-mor ha p'eo o vrañsellat diehan dre an houlenn ne c'hell ket c'hoarvezañ nemet en takadoù ma ya an temperadur izel-tre, da lavaret eo tro-war-dro d'ar pennahelioù (polioù). E Meurvor skornek Arktika koulz hag e Meurvor skornek Antarktika e vez skornet an dour mizioù-pad ha diehan er pennahelioù. War vordoù ar Meurvor skornek Arktika ne chom ket ar vorskorneg e-pad an hañv. O ledanañ-diledanañ tro dro d'ar c'hevandir Antarktika a ra-hi ivez.
Dre an adtommañ hinadel e tigresk ar morskornegi hervez skiantourien zo.
# Morskoul

Morskouled :
| Sula leucogaster ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Suliformes |
| Kerentiad : | Sulidae |
| Anv skiantel ||
| Sulidae Reichenbach, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Morskouled eo an evned-mor mor a ya d'ober ar c'herentiad Sulidae. Ar Morskoul boutin eo an hini anavezetañ anezho e Breizh.

## Genadoù

Tri genad ha 10 spesad morskouled a zo:
* Morus - Vieillot, 1816 (3 spesad),
* Papasula (1 spesad)
* Sula (6 spesad)
# Morskoul Mor Tasman

Morskoul Mor Tasman :
| Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Sulidae |
| Genad : | Sula |
| Anv skiantel ||
| Sula dactylatra tasmani van Tets, Meredith, Fullagar & Davidson, 1988 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morskoul Mor Tasman (Sula dactylatra tasmani) a oa un evn-mor. Aet e vefe da get e fin an XVIII$^{vet}$ pe penn kentañ an XIX$^{vet}$ kantved.

## Annez

Bevañ a rae en inizi Norfolk ha Lord Howe e Mor Tasman.
# Morsasco

Morsasco (Morzasch e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, .
# Morskoul Nazca

Morskoul Nazca :
| Sula granti (Inizi Galápagos) Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Sulidae |
| Genad : | Sula |
| Anv skiantel ||
| Sula granti Rothschild, 1902 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar morskoul Nazca a zo ur spesad evned-mor, Sula granti an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e reter ar Meurvor Habask ha neizhiañ en Inizi Galápagos hag e Clipperton dreist-holl. E welet a c'haller en Isla de la Plata hag en inizi Revillagigedo ivez.

## Liammoù diavaez

* Sula granti war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Sula granti war al lec'hienn Avibase.