OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Moroeg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar moroeg (moro) komzet e Kordofan e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kordofanek
# Mornico Losana

Mornico Losana zo ur gumun eus Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Morokodoeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar morokodoeg (morokodo) komzet gant tro-dro da 3.400 den e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Maine (stêr)

Ar Maine zo ur stêr e Bro-C'hall hag a c'hoarvez eus kember ar stêrioù Mayenne et Sarthe, hag a dremen dre Vro-Anjev ha kêr Anje.
11,5 km hed zo dezhi, hag en em deurel a ra el Liger e Bouchemaine, er c'hreisteiz da gêr Anje.
# Mainistir Ó dTorna

Mainistir Ó dTorna zo ur gêr eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí, anavezet e saozneg dindan an anv Abbeydorney. Tro 1140 den a oa o vevañ enno ha tro-war-dro e 2002. Un abati a oa gwezhall e hanternoz ar gêr, savet e 1154 met distrujet e 1537, alese an anv Mainistir Ó dTorna ("manati pe abati un den anvet Ó Torna").
Kêr-benn ar gontelezh : Trá Lí :
| Kêrioù all | Baile an Bhuinneánaigh • Cathair Saidhbhín • Cill Airne • Cill Orglan • An Daingean • Lios Tuathail • An Neidín • Oileán Chiarraí |
| Parrezioù, kêriadennoù ha Bailte fearainn | Abhainn an Scáil • Ard Fhearta • Baile na nGall • Baile an Sceilg • An Baile Dubh • Baile an Fheirtéaraigh • Baile an Mhuilinn • Baile an Ridire • Baile Uí Thaidhg • Béal Átha Longfoirt • Baile Mhic Eilegóid • Baile Uí Shíoda • Bréanainn • Brosnach • An Caladh • Cathair Uí Mhóráin • Cathair Bó Sine • Cathair Dhónaill • Caislean Graighre • Caisleán na Mainge • Ceann Trá • Cill Flainn • Cill Garbháin • Cill Mhaoile • An Clochán (Ciarraí) • Cnoc na gCaiseal • Na Coirríní • Coolgarriv • An Corráin, • Cuas an Bhodaigh • An Currach • DairbhreDoire Mór • Doire Fhionain • Dubháth • Dún Chaoin • An Faiche Mór • An Fearann Fuar • An Fhianait • An Fheothanach • Fionnóg • An Fosadh • Gníomh go Leith • Cill Doire (Ciarraí) • Lios Póil • LiosEiltín • Leac Snámha • Maigh Mheáin • Mainistir Ó dTorna • An Ráth Mhór • An Scragán • An Siopa Dubh • An tSnaidhm • Tairbeart • An Tearmann) • An Teampall Nua • An Tóchar • Tuath Ó Siosta |
| Rummad:Kontelezh Ciarraí |||
# Maintenay

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maintenay |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Canche et d'Authie |
| Kanton | Campagne-lès-Hesdin |
| Kod INSEE | 62538 |
| Kod post | 62870 |
| Maer | Jacques Dubus |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 12,11 km² |
| Led | 50° 22' 03" Norzh |
| Hed | 01° 48' 47" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 5 m |
| Uhelder brasañ | 102 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 377 (2007) |
| Stankter | 31 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maintenay a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar velin

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Maio (Kab Glas)

Maio zo ur gumun eus ar C'hab Glas. Klotañ a ra gant an enezenn a-anv ganti.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# Maing

Maing zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Notennoù

* ↑ PAGES 14-18
# Mainz

Mainz (Moguntiacum pe Mogontiacum e latin, Mayence e galleg ha gwechall e saozneg, Magonza en italianeg, Moguncja e poloneg, Maguncia e spagnoleg) eo kêr-benn ha brasañ kêr stad Rheinland-Pfalz en Alamagn, war lez kleiz ar Roen, dirak kember ar stêr Main. Ur gêr roman kozh e oa, brudet e oa he skol-veur adalek ar Grennamzer, hag un arc'heskobiezh e oa ivez. Dilenner an Impalaeriezh santel roman german e oa an arc'heskob. 223.318 a dud a oa o chom e kêr e dibenn 2023.

## Istor

Mogontiacum, krenv-lec'h roman war ar stêr Roen, ha kêr-benn Germania Superior.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Bro-Saoz | Watford | 1956 |
| Bro-C'hall | Dijon | 1957 |
| Kroatia | Zagreb | 1967 |
| Broioù Katalan | València | 1976 |
| Israel | Haifa | 1981 |
| Alamagn | Erfurt | 1988 |
| Stadoù-Unanet | Louisville | 1994 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maine-et-Loire

Maine-et-Loire :
| Anv gallek (ofisiel) | Maine-et-Loire |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Pennlec'h (prefeti) | Angers |
| Isprefetioù | Cholet Saumur Segré |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Christian Gillet (UDI) |
| Prefed | René Bidal |
| Kod EBSSA | 49 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-49 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR512 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 820 713 ann. (2020) |
| Stankter | 115 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 27′ Norzh 0° 36′ Kornôg / 47.45, -0.6 |
| Gorread | 7 166 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 4 |
| Pastelloù-bro | 7 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 9 |
| Kumunioù | 177 |
| kemmañ |
Ar Maine-et-Loire, pe Maine-ha-Liger e brezhoneg, zo un departamant, e kornôg Bro-C'hall, abaoe 1790. Savet eo an anv diwar anv div stêr, ar Maine, hag al Liger. Un tammig bihanoc'h eo eget proviñs an Anjev.
Añje (Angers e galleg) eo anv ar pennlec'h anezhañ.

## Arondisamantoù Maine-et-Loire

* Arondisamant Añje
* Arondisamant Cholet
* Arondisamant Saumur
* Arondisamant Segré

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ "Maine-ha-Liger" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
# Maine (proviñs)

    Evit sterioù all an anv Maine, gwelit ar pennad Maine (disheñvelout).
Ar Maine a oa ur broviñs c'hall a-raok an Dispac'h Gall. Kontelezh Maine zo bet anezhi adalek 955, un dugelezh eo bet diwezhatoc'h, hag a glote gant eskopti kozh ar Mañs.
Pa voe krouet an departamantoù gall e 1790 e voe rannet etre departamantoù ar Mayenne hag ar Sarthe. Un dornadig parrezioù a voe staget ouzh al Loir-et-Cher hag unan ouzh an Indre-et-Loire.

## Gwelet ivez

* Skol-Veur ar Maine, skol-veur a-vremañ ar Mañs ha Laval.
# Mainistir Fhear Maí

Mainistir Fhear Maí pe Mainistir Fhear Maigh (Fermoy e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e Kontelezh Korkig.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Breizh | Plañvour | 2003 |
| Polonia | Nowa Dęba | 2003 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ logainm.ie
# Levrioù brezhonek da studiañ yezhoù all

N'eus ket bet savet kalz a levrioù-studi evit mont eus ar brezhoneg d'ur yezh all. Ar skridoù deskiñ kentañ a zo bet savet gant Roparz Hemon p'en doa klasket broudañ ar vrezhonegerien da zeskiñ an esperanteg. Eus 1928 betek 1930 e stagas d'e gelaouenn lennegel Gwalarn ur stagadenn esperantek, Nord Okcidento.

## Esperanteg

* Erwan ar Menga., Deskomp Esperanteg. Yezhadur Esperantek, Hor Yezh, 1978.
* Merwen Runpaot. Komprenit an esperanteg. Lesneven, Hor Yezh, 1993.

## Kembraeg

* Abeozen ha Kerverzhiou. Skol vihan ar c'hembraeg, Skridou Breizh, Brest, 1944.
* Yvan Guehennec. Kembraeg evit ar Vrezhoned. Ploveilh, Preder, 1997.

## Iwerzhoneg

* Arzel Even. Skol vihan an iverzoneg. Hor Yezh, 1959.
* Máiread Ní Ghráda. O teskiñ iwerzhoneg. Plufur, Skol Ober, 1983.

## Manaveg

* Padrig ar Besko. Dornleor manaveg. Emgleo Breiz, 2000.
Er pennad Geriadurouriezh ar brezhoneg ez eo bet renablet ar geriadurioù brezhoneg-yezh all hag ar c'hontrol.
# Levrioù Erell

Levrioù Erell zo un dastumad levrioù skrivet ha skeudennaouet gant Angharad Tomos.
Rala Rwdins a vez graet anezho e Kembre.
Embannet e oa bet 12 levr kentañ an dastumad e brezhoneg gant An Here.

## Gwerzh

Seblantout a ra an daou gentañ bezañ bet peurwerzhet.
Poan a vez o kavout ar re all, koulskoude e chome kantadoù anezho e 2009.

## Levrioù an dastumad

* 1. Katell Skubell (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 2. Katell Spanell (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 3. Lazhañ an Heol (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 4. An Hudourig Brell (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 5. Moanig Vihan (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 6. Gouel kala-goañv (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 7. Un Devezh Kannañ (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 8. Glebigell (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 9. Tomm, tomm, tomm ! (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 10. Didrouz-kaer... (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 11. Korventenn (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 12. C'hwil Laouen (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)

## Nebeud a verzh

Nebeud a verzh o deus graet al levrioù e Breizh, pa reont berzh ken-ha-ken e Kembre.
War a seblant ne blijont ket d'an dud vras, kustum ouzh levrioù an embannerien c'hallek, paper lufr ha livioù flamm
. Kavet eo bet un tamm diaes ha re binvidik ar brezhoneg enne ivez.
Koulskoude e plij ar bed-se d'ar vugale peurvuiañ, da re Vreizh evel da re Gembre, pa vez kinniget dezho, ur bed a faltazi pell diouzh ar pemdez ha diouzh bed an dud vras peurvuiañ.

## Brud

Ouzhpenn-se n'eus ket bet klasket brudañ anezho ivez evel ma oar ober Kembreiz, gant aktourien o vont a skol da skol da c'hoari an istorioù, ar skrivagnerez o kaozeal gant tud ar vugale, abadennoù er skinwel, filmoù, pladennoù.
Gwir eo ivez ne vez ket brudet, na klasket brudañ al levrioù brezhonek evit ar vugale e skolioù Breizh.
# Levrioù Samuel

Levrioù Samuel, pe Shmouel hervez troidigezh An Tour-Tan, (en hebreeg ספר שמואל‎ Sefer Shmouel) zo daou levr eus an Testamant Kozh.
Er Bibl hebreek ne reont nemet ul levr. Rannet int bet en droidigezh c'hresianek a vod anezho gant Levrioù ar Rouaned dindan an titl "Pevar Levr an Renoù". Er Vulgat e kaver "Pevar Levr ar Rouaned".
Anv levrioù Shmouel a zo liammet ouzh an hengoun a rae eus ar Profed Schmouel o aozer.
Kavout a reer pemp lodenn enno : 1) Shmouel (1S, 1-7) ; 2) Shmouel ha Shaoul (1S 8-15) ; 3) Shaoul ha David (1S 16 betek 2S1 ; 4) David (2S 2-20)5) traoù ouzhpenn (2S 21-24). Kendelc'her a ra istor David e Kentañ Levr ar Rouaned betek e varv (1R 2, 1-10).

## Daveoù

* ↑ Bible de Jérusalem, Cerf, embannadur 1998, p. 306
# Levrioù an Danevelloù

Levrioù an Danevelloù zo levrioù diwezhañ an Tanac'h. Anvet int en hebraeg דברי הימים‎ (Diḇrê Hayyāmîm), "Traoù (pe Fedoù) an deizioù". An droidigezh c'hresianeg (Παραλειπομένων da lavarout eo "an darvoudoù lezet a-gostez") he deus graet gantañ daou levrig. Ne glot ket an anv gresianek gant danvez ar skridoù peogwir e kaver enno kalz arroudennoù heñvel-mik pe zamheñvel ouzh ar re a lenner e levrioù Shmouel hag ar Rouaned. Gwir eo ez eus ivez danevelloù ha ne gaver ket e lec'h all. Dre vras, er stummoù kristen eus ar Bibl, e kaver :
* Kentañ Levr an Danevelloù (1 Dn)
* hag Eil Levr an Danevelloù (2 Dn) goude Eil Levr ar Rouaned (2R) ha Levr Ezra (Ez), e-touez Al Levrioù istorek evit ar gatoliked.
Anvet int levrioù an Neventizoù e Bibl protestant Gwilh ar C'hoad.
Dre vras e ro al levrioù-mañ un diverradur eus istor Israel hag ar bed, adalek Adam betek skrid Koresh (358 KJK), oc'h embann an distro eus an harlu e Babilon, a gaver a-hend-all e deroù Levr Ezra. Daou bennroue o deus merket an istor-se : David ha Salaun.
An destenn a ziskouez emañ oberour al levr da glask en-dro d'an Templ. Lakaet e vefe bet dre skrid war-dro ar bloaz 300 kent JK gant unan eus al Levidi e servij an templ.

## Daveoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, levrenn 4, p 370
* ↑ Troidigezh Gwilh ar C'hoad, 1897, pp 351-407
* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 4, p 371
# Levrioù ar Rouaned

Levrioù ar Rouaned a zo daou levr eus ar Bibl, anavezet gant ar yuzevien evel gant ar gristenien. Dont a reont goude Levrioù Samuel, ha kontañ a reont istor Israel adal fin rouantelezh David betek kouezhadenn rouantelezh Israel ha hini Juda en 586 kent JK.

## Al levrioù

* Kentañ Levr ar Rouaned‎
* Eil Levr ar Rouaned‎
# Levrioù ar Vakabeed

Levrioù ar Vakabeed zo pevar anezho.
* Kentañ Levr ar Vakabeed
* Eil Levr ar Vakabeed
* Trede Levr ar Vakabeed
* Pevare Levr ar Vakabeed
# Morleon Aostralia

Morleon Aostralia :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Neophoca |
| Anv skiantel ||
| Neophoca cinerea Péron, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Aostralia (Neophoca cinerea) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Otariidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Neophoca.
# Morleon Kalifornia

Morleon Kalifornia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Zalophus |
| Anv skiantel ||
| Zalophus californianus Lesson, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Kalifornia (Zalophus californianus) a zo ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae hag a vev war aodoù kornôg Norzhamerika.
# Morleon Patagonia

Morleon Patagonia :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Otaria |
| Anv skiantel ||
| Otaria flavescens (Shaw, 1800) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Patagonia (Otaria flavescens) a zo ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Otaria.
# Morlivid-lann

Morlivid-lann :
| Ur morlivid-lann. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Pluvialis |
| Anv skiantel ||
| Pluvialis apricaria (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar morlivid-lann pe lagaour, a zo un evn hirc'harek, Pluvialis apricaria an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevan a ra al labous e gwalarn Eurazia.

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morlivid-lann en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hor Yezh niv. 203-204, p. 6, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Morlivid-aod

Morlivid-aod :
| Ur morlivid-aod, luc'hskeudennet e Sanibel (Florida, Stadoù-Unanet Amerika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| Genad : | Pluvialis |
| Anv skiantel ||
| Pluvialis squatarola (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar morlivid-aod (liesterioù : morlivided-aod, morlividi-aod), pe moulleg, a zo ur spesad evned hirc'harek, Pluvialis squatarola an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Tringa Squatarola (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

| Vi Pluvialis squatarola. | Pluvialis squatarola, luc'hskeudennet e Delta Sine-Saloum (Senegal). |

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, blotviled, kresteneged ha preñved-mor hag a bak o furchal en traezh.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Pluvialis squatarola cynosurae, e hanternoz Kanada,
* P. s. squatarola, e hanternoz Eurazia hag Alaska,
* P. s. tomkovichi, en Enez Wrangel (biz Siberia).

## Liammoù diavaez

* (en) Pluvialis squatarola war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Pluvialis squatarola war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Hor Yezh niv. 203-204, p. 6, Gwengolo-Kerzu 1995.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pluvialis squatarola.
# Morleon Steller

Morleon Steller :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Eumetopias |
| Anv skiantel ||
| Eumetopias jubatus Schreber, 1776 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Steller (Eumetopias jubatus) a zo ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Eumetopias.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Morleon Zeland Nevez

Morleon Zeland-Nevez :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Phocarctos |
| Anv skiantel ||
| Phocarctos hookeri Peters, 1866 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Zeland-Nevez (Phocarctos hookeri) a zo ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Phocarctos.
# Morlivid

Morlivided :
| Ur morlivid-aod ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Charadriidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar morlivided a zo evned eus ar c'herentiad Charadriidae, asambles gant ar c'hornigelled pe an noueliged.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù morlivided emañ:
* ar morlivid-lann (Pluvialis apricaria)
* ar morlivid rous (Pluvialis fulva)
* ar morlivid-aod (Pluvialis squatarola)
* ar morlivid-menez (Charadrius morinellus)

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morlivided en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
# Morleon Galápagos

Morleon Galápagos :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Zalophus |
| Anv skiantel ||
| Zalophus wollebaeki Sivertsen, 1953 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Galápagos (Zalophus wollebaeki) a zo ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae, brosezat eus Inizi Galápagos.
Rummataet e c'hell bezañ ivez evel un isspesad da Zalophus californianus.
# Morleon Japan

Morleon Japan :
| Morleon Japan plouzet Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Otariidae |
| Genad : | Zalophus |
| Anv skiantel ||
| Zalophus japonicus Peters, 1866 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morleon Japan (Zalophus japonicus) a oa ur bronneg mor kigdebrer eus ar c'herentiad Otariidae aet da get er bloavezhioù 1950.
Betek 2003 e veze rummataet evel un isspesad da Zalophus californianus.
# Nurallao

Nurallao zo ur gumun italian, e proviñs Sud Sardegna ha rannvro emren Sardigna.
# Nuray

Nuray zo un anv-plac'h turkek a dalv "loar skedus" (diwar an arabeg nūr نور "skedus" hag an turkeg ay "loar") unan eus anvioù roet an aliesañ e 2007 en Azerbaidjan.

## Tud

* Nuray Hafiftaş (g. 1964), kanerez turk
* Nuray Lale (g. 1962), barzhez alaman
* Nuray Mert (g. 1960), kazetennerez turk
* Nuray Tekin (g. 1960), skrivagnerez turk

## Daveoù

* ↑ Economics.apa.az
# Nursultan Nazarbayev

Nursultan Abishuly Nazarbayev (e kazac'heg : Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, Nûrsûltan Äbîshûlâ Nazarbaye ; e rusianeg : Нурсултан Абишевич Назарбаев, Nursultan Abishyevic Nazarbayev), bet ganet d'ar 6 a viz Gouere 1940 e Chemolgan, republik sokialour Kazac'h, en URSS, eo Prezidant Kazac'hstan abaoe diskar an URSS ha deroù an dizalc'hiezh e 1991. Addilennet eo bet e 1999 (gant 81 % eus ar mouezhioù), e 2005 (gant 91,15 % eus ar mouezhioù), e 2011 (gant 95,5 % eus ar mouezhioù) hag e 2015 (gant 97,5 % eus ar mouezhioù).

## Liammoù diavaez

* webpage ofisiel
* video a-du gant Nazarbayev
* Ar prezidant kazac'h a c'houlenn digouviañ penn an telecom
* Digoradur berr d'an darempredoù etre Sina ha Kazac'hstan
* Kazakhstan, Armenia sign agreements to develop relations
* Kazakhstan has no need for West's advice - Nazarbayev
* Kazakhstan to export 6-7 mln tonnes of grains of this year harvest
* Pro-Nazarbayev party merges with President's power base
* Kazakhstan: New political party borrows from Western right
* Kazakhstan to be top oil producer by 2011: Nazarbayev
* Kazakh blogger found guilty
* Kazac'hstan ha Kleptokratiezh Nazarbayev - Islamic Human Rights Commission
# Nus

Nus zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Nusco

Nusco zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Nuvolento

Nuvolento zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Nureci

Nureci zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Nusantara (kêr)

Nusantara zo ur gêr nevez en Indonezia, o vezañ savet c’hoazh, war aod kornôg Borneo. D’an 12 a viz Eost 2024 e teu da benngêr Indonezia e-lec’h Jakarta. Dont a ra he anv eus Nusantara, anv enezeg Indonezia en indonezeg. Savet eo bet ar gêr-benn nevez dre abegoù a denn da dommadur ar blanedenn.

## Daveoù

* 1 2 (fr) "Cela prend beaucoup de temps" : l'Indonésie inaugure sa nouvelle capitale, déplacée pour des raisons environnementales. France Info (Eost 2024).
* ↑ (en) Indonesia names new capital, approving shift from Jakarta. CNN (Genver 2022).
# Nuuk

Nuuk eo kêr-benn ha kêr vrasañ Greunland. Emañ e genoù ar fjord Nuuk, war aod kornôg an enez. 17 984 a dud a oa o chom enni e 2019 (ur c'hard eus poblañs Greunland pe war-dro).
Annezet eo al lec'h abaoe an X$^{vet}$ kantved gant Vikinged hag Inuit. E 1728 e voe savet kêr c'hGodthåb (Spi mat e daneg) gant Hans Egede, ur misioner norvegat. E 1979 e voe adanvet Nuuk (Ledenez e greunlandeg) gant gouarnamant an enez.
# Nuvolera

Nuvolera zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Mametz

Anv div gumun c'hall eo Mametz:
* Mametz, e Pas-de-Calais
* Mametz, e Somme
** Emgann koad Mametz e 1916.
# Mambo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mambo a c'hall bezañ meur a dra:
* Mambo (sonerezh), un doare sonerezh eus Kuba
* Mambo (dañs), un dañs war ar sonerezh-se
* Mambo (film), ur film e 1954
* Mambo (vodou), ur velegez vodou en Haiti
* MAMbo zo ur berradur evit Museo d'Arte Moderna di Bologna
* MAMBO zo ur berradur evit Museo de Arte Moderno de Bogotá.
# Mambo (dañs)

An dañs mambo a voe ijinet gant ar soner kuban Dámaso Pérez Prado e 1943 da vezañ dañset war ar sonerezh "mambo" (bet brudet gantañ ivez)$^,$. Goude bezañ roet brud d'e zañs e La Habana, ec'h ezporzhias Prado e sonerezh hag e zañs da Vro-Vec'hiko ha da New York, ma voe reolennet an dañs. Chom a reas brudet-bras an dañs betek ar bloazioù 1960.

## Sonerien mambo

* Dámaso Pérez Prado y su Orquesta
* Benny Moré
* Orestes López
* Xavier Cugat y su Orquesta
* Rafael de Paz y su Orquesta
* Pablo Beltrán Ruiz y su Orquesta
* Omega "El Fuerte"

## Pennad kar

* mambo (sonerezh)

## Notennoù

* ↑ Lilia Prado o tañsal mambo tra m'emañ laz-seniñ he fried o seniñ Que Rico Mambo:
* ↑ Verónica Castro o tañsal mambo: https://www.youtube.com/watch?v=_oquRrJ89gs
# Mambrilla de Castrejón

Mambrilla de Castrejón zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
# Mambrillas de Lara

Mambrillas de Lara zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.