OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Noailles (Oise)

Noailles :
| Ti-kêr Noailles ||
| Anv gallek (ofisiel) | Noailles |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Krec'hioù-Frañs |
| Departamant | Oise |
| Arondisamant | Beauvais |
| Kanton | Noailles |
| Kod kumun | 60462 |
| Kod post | 60430 |
| Maer Amzer gefridi | Benoît Biberon 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Thelloise |
| Bro velestradurel | Frañs |
| Lec'hienn web | http://www.noailles60.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 829 ann. (2019) |
| Stankter | 282 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 60 m — brasañ 225 m |
| Gorread | 10,04 km² |
| kemmañ |
Noailles (distagadur gallek:) a zo ur gumun e departamant ar Oise e rannvro Hauts-de-France.

## Politikerezh ha melestradurezh

Roll ar vaered/maerezed zo bet :
| Prantad | Prantad | Anv | Strollad | Karg |
| Da vezañ klokaet. |||||
| 1938 | ? | Anatole Nantier | Front populaire | |
| a-raok 1962 | | Victor Herlem | | |
| 1977 | 1981 | Céline Vanhoucke | | |
| ? | 1995 | Maxime Parlant | | |
| Mezheven 1995 | Meurzh 2001 | Raphaël Perquy | hep strollad | |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Béatrice Marre | PS | Kannad ar Oise (2$^l$ pastel-vro) (1997 → 2002) |
| Meurzh 2008 | Meurzh2014 | Bernard Villeneuve | UMP | |
| abaoe 4 Ebrel 2014 | - | Benoît Biberon | Tu Dehou diseurt | Labourer-douar, kuzulier-departamant abaoe 2021 |

### Gevelliñ

Gevellet eo Noailles ouzh Grossenenglis (Alamagn)

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# No More Room in Hell

No More Room in Hell zo ur c'hoari video doare First-person shooter liesc'hoarier ha dreistbevañ spont. Savet eo bet gant Matt "Max" Kazan ha diazezet war ar c'heflusker video perc'hennet gant Valve Corporation Source. Bed ar c'hoari video a zo unan beuzet gant un aloubadeg zombied, ar c'hoarier a c'hell choaz etre 8 tudenn dreistbever, diazez an doare c'hoari a zo ar c'hengred etre ar c'hoarierien evit dreistbevañ.
Ar c'hoari a c'hell bezañ c'hoariet en doare "tizhout ur pal" pe "dreistbevañ". Awen ar c'hoari No More Room in Hell a zo da glask e-kostez heuliad filmoù George A. Romero Living Dead, an titl e-unan a zo tennet eus ur frazenn er film Dawn of the Dead. Ul lodenn eus an dudennoù a adkaver er c'hoari a zo bet awenet gant filmoù all evel American Psycho pe The Big Lebowski.
# Loeiz VII (Bro-C'hall)

Loeiz VII, lesanvet Loeiz ar yaouankañ, ganet e 1120, marvet e 1180 e Melun, a voe roue Bro-C'hall eus 1137 betek 1180.

## E vuhez

Mab e oa da Loeiz VI, lesanvet Loeiz an Tev, roue ar Franked, hag Adelaid Maurienne (1100-1154) ha dre se e oa war un dro ur c’harolingad hag ur Bosonad a-berzh e vamm.

### Minorelezh

Dre ma oa eil mab ar roue Loeiz VI, war-lerc'h e vreur Fulup, ne oa ket tonket dezhañ mont da roue. Kemm a voe en e blanedenn d'an 13 a viz Here 1131 pa voe lazhet Fulup, kouezhet diwar e varc'h e kêr Bariz, abalamour d'ur pemoc'h a oa o treuziñ ar straed. Raktal goude, d'ar 25 a viz Here, e voe sakret e Reims gant ar pab Inosant II, ha kevredet gant e dad war an tron.

## Ren
### Brezel Champagn (1142-1144)

Meur a abeg a voe d'ar brezel-se : dilennadeg arc'heskop Bourges ha, dreist-holl, afer Raoul de Vermandois. Evit eureujiñ gant Petronille, c'hoar Eleanora Akitania, e skarzhas e wreg kentañ : Eleanora, nizez Thibaud Champagn.
Un darvoud a-bouez a c'hoarvezas e-pad brezel Champagn : 1300 den a voe devet en iliz Vitry-en-Perthois lec'h m'o doa klasket goudor. Loeiz VII hag a oa kaoz eus ar marvioù-se a chomas strafuilhet-bras diwar-se.

### Ar groaziadeg

Loeiz hag Eleanora a gemeras perzh en eil groaziadeg, loc'het e miz Even 1147. Kendeuziñ a reas ar groaziadeg-se met ne voe ket klevet kalz a rebechoù ouzh Loeiz, ouzh Eleanora ne lavaran ket.
Ar brud a redas e oa bet darempredoù kuzh etre ar rouanez ha hec'h eontr Raymond Antioche.

## Euredoù

Eureudiñ a reas gant Eleanora Akitania d'ar 25 a viz Gouere 1137 e Bourdel. Div verc'h o doe :
* Marie e 1145
* hag Alix e 1150
Met trenkañ a reas ar soubenn etre an daou bried ha, d'an 21 a viz Meurzh 1152, e voe torret an dimez war zigarez e oant kendirvi (diskennidi da Roperzh II e oant o-daou).
Eurediñ a reas neuze gant Constanza Kastilha,
Hag adarre, goude marv Constanza, e voe neuze dimezet ouzh Adèle Champagn, hag o doe daou vugel :
* Fulup (1165-1223), lesanvet 'Dieudonné (mall a oa kavout ur pennhêr, hag a oa fent ennañ), ha diwezhatoc'h, pa renas, an Aogust.
* Agnès, dimezet teir gwech, da dri impalaer bizantat:

## Goude e varv

E vab Fulup II an Aogust a bignas war an tron war e lerc’h.

## Livioù

Loeiz VII a gemeras liv glas ar Werc'hez Vari, diwallerez ar rouantelezh, da ardamez ar roue. Hervez an istorour gall Michel Pastoureau e felle d'ar roue diverkañ mezh marv e vreur lazhet gant ul loen a renk izel.

## Levrlennadur

* Louis VII gant Yves Sassier - embannadur Fayard 1991 - 506 p., ISBN 2-213-02786-2
* Levrenn 41 eus ar Société des sciences et art de Vitry-le-François
* Michel Pastoureau, Le Roi tué par un cochon, Seuil, 2015

### Liammoù diavaez

* (fr) Bro-C’hall dindan Loeiz VII ar yaouankañ en un doare eeun.
| En e raok: Loeiz VI | Rouaned Bro-C'hall 1137 – 1180 | War e lerc'h: Fulup II |
# Loeiz VI (Bro-C'hall)

Loeiz VI, lesanvet Loeiz an Tev, ganet e 1081 ha marvet e 1137 a voe roue Bro-C'hall eus 1108 betek 1137. Mab e oa da Fulup Iañ ha da vBertha Holland, e wreg gentañ.

## Bugaleaj

Start e voe bugaleaj Loeiz VI en abeg da iriennoù e vamm-gaer Bertrada Montfort hag a glaskas e gas diwar-dro evit lakaat war an tron unan eus an daou vab he doa bet gant Fulup Iañ (Fulup ha Florus).
Ur veaj a reas Loeiz e Bro-Saoz e-pad goañv 1100-1101 e lez ar roue Herri Iañ. Bertrada a glaskas tennañ gounid eus se evit goulenn digant roue Bro-Saoz derc'hel anezhañ prizoniad.
Armet e voe marc'heg en Abbeville d'ar 24 a viz Mae 1098 ha lakaet da hêr ofisiel war-dro 1099.

## Ren

Deskrivet eo evel un den kreñv ha brezelour ampart met techet da vezañ tev ken na oa diaes dezhañ kerzhet pa oa 40 vloaz. Sakret e voe en Orleañs d'an 3 a viz Eost 1108.
A-hed e ren e stourmas ouzh e wazed evit diskouez e aotrouniezh ha diazezañ ar peoc'h.
Gant feur-emglev Gisors e 1113 e rank anavezet aotrouniezh Herri Iañ, roue Bro-Saoz, war Breizh.
Daou zen dreist-holl o doe ul levezon bras e-korf ren Loeiz VI : Suger ha Raoul de Vermandois.

## Genealogiezh

E 1115 ec'h euredas Loeiz VI gant Adelaid Maurienne (pe Adelaid Savoia), nizez d'ar pab Calixte II. 9 bugel o doe, en o zouez :
* Fulup (1116-1131)
* Loeiz (1120-1180)
| En e raok: Fulup Iañ | Rouaned Bro-C'hall 1108 – 1137 | War e lerc'h: Loeiz VII |
# Loeiz V (roue Frankia ar C'hornôg)

Loeiz V lesanvet Loeiz an Didalvez (ganet war-dro 967- marvet d’an 22 a viz Mae 987), roue ar Franked. Loeiz V a oa mab da Lotar ha da Emma Italia. Berrentez e ren a dalvezas e lesanv dezhañ moarvat.

## E vuhez

En 982, pa oa 15 vloaz, e timezas da Adelaid Anjev, anvet ivez Blanche, merc'h da Foulk II, kont Anjev, he devoa tost ugent vloaz warnañ. C'hoar e oa da Jafrez Grisegonelle ha da eskob Le Puy, Guy d'Anjou, hag intañvezet e oa div wech. Ne badas ket an dimeziñ, re yaouank ar gwaz, ha re droet da vambochat, dispartiañ a rejont daou vloaz goude .
Pa varvas e dad d'an 2 a viz Meurzh 986, ne savas skoilh ebet ouzh e gurunidigezh dre ma oa bet sakret roue pell a oa.
Prest e oa Loeiz V da genderc'hel gant stourm e dad ouzh an impalaer santel evit Lorraine ha gervel a reas arc'heskop Reims dre ma oa hemañ a-du gant an Ottoned. Met mervel a reas a-daol-trumm en ur gwallzarvoud chase e miz Mae 987.
Ar roue karolingat diwezhañ e voe.

## ¨Pennad kar

* Loeiz V

## Levrlennadur

* Jean-Charles Volkmann, Bien Connaître les généalogies des rois de France, ISBN 2-877472086
* Michel Mourre, Le petit Mourre. Dictionnaire d'Histoire universelle ISBN 978-2-04-732194-2

## Notennoù

* ↑ Gallica BNF Istor Bro-C’hall gant ar manac’h Richer Page 147
| En e raok: Lotar | Rouaned ar Franked 986 – 987 | War e lerc'h: Huon Capet |
# Loeiz VII

Loeiz VII a vez graet eus an dud -mañ
* Loeiz VII (Bro-C'hall) (1120-1180), roue ar Franked adal 1137 betek 1180
* Loeiz VII Bavaria-Ingolstadt (1368-1447), dug Bavaria adal 1413 betek 1447
* Loeiz VII Hesse-Darmstadt (1658-1678).

## Pennadoù kar

* Loeiz VI
* Loeiz VIII
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Loeiz VIII

Loeiz VIII a vez graet eus an dud -mañ
* Loeiz VIII (Bro-C'hall) (1187-1226),
* Loeiz VIII Bavaria-Ingolstadt, dug Bavaria eus 1441 da 1445,
* Loeiz VIII Hesse-Darmstadt (1691-1768), Landgrav Hesse-Darmstadt (1739-1768).

## Pennadoù kar

* Loeiz VII
* Loeiz IX
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Loeiz X

Loeiz X, pe Louis X hervez ar galleg pe ar saozneg, zo anv meur a zen.
* Loeiz X (Bro-C'hall) (1289–1316)
* Loeiz X (Bavaria) (1495–1545)
* Loeiz X (Hessen) (1753–1830)
* Louis Farrakhan (bet anvet Loeiz X),e penn an Nation of Islam.

## Rummad

* Loeiz
* Loeiz IX
* Loeiz XI
# Loeiz XII (Bro-C'hall)

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Loeiz Orleañs, pe Loeiz XII, ganet d'ar 27 a viz Even 1462 e Bleaz (Bro-C'hall) ha marvet d'ar 1añ a viz Genver 1515 e Pariz (Bro-C'hall), zo bet roue Bro-C'hall adalek 1498 betek e varv .
Mab e oa da Charles d'Orléans, dug Orleañs, ha d'ar briñsez Marie de Clèves (1426-1487). E dad a oa niz d'ar roue Charlez V. Ne felle ket da Loeiz XI e c'hallje kaout hêred, ken e redias anezhañ da zimeziñ gant e verc'h Janed a Vro-C'hall, a oa siek a gorf; a spered avat ne oa ket.
Dont a reas da vezañ roue memestra pa chomas divugel Charlez VIII hag Anna Vreizh. Goude torret e zimeziñ e euredas gant ar rouanez intañvez kenkent ha bloaz kentañ e ren.

## Brezel foll

E 1485, evel dug en ur renk uhel e kemeras penn un emsavadeg noblañsoù a-gevred gant Frañsez II, dug Breizh e-enep al lezrouanez Anne de Beaujeu, o vezañ ma oa ar roue Charlez VIII, ur minor. Trec'het e oant e Sant-Albin-an-Hiliber e 1488. Toullbac'het e oa bet Loeiz ha dug Breizh lakaet da blegañ dirak Anne de Beaujeu. Anvet eo bet an avañtur ar Brezel foll.

## Difachañ

Pa yeas Charlez VIII da roue e oant difachet.

## Donedigezh d'an tron

E 1498 e varvas Charlez VIII a-daol-trumm ha ne oa ket chomet bev nep bugel dezhañ ganet diwar ar rouanez Anna Vreizh. Pa oant bet plijet bezañ asamblez e kinnigas ar roue nevez Loeiz da Anna Vreizh dimeziñ gantañ. Met evit kas an dimeziñ da benn e oa ret goulenn an aotre digant ar pab, Alesant VI Borgia, a ranke terriñ e eured kentañ gant merc'h Loeiz XI. Emglev a voe etre ar roue hag ar pab. Kas a reas Alesant VI e vab Cesare Borgia da Vro-C'hall gant an aotre ken gortozet ha roet e voe dezhañ, en eskemm, un dugelezh e Bro-C'hall (dug Valentinois e voe anvet) evit e boan hag aberzhet e voe ur briñsez, Charlotte d'Albret, a voe lakaet da zimeziñ gantañ.

## Dimezioù

Teir gwech e timezas.
D'an 8 a viz Genver 1499, ec'h addimezas Loeiz hag Anna Vreizh (1477-1514) e Naoned. Div verc'h o doe:
* Klaoda a Vro-C'hall (1499-1524), dugez Breizh (1514-1524) ha rouanez Bro-C'hall (1515-1524) dre he dimeziñ gant Frañsez Iañ (Bro-C'hall).
* Renée a Vro-C'hall (1510-1575), itron a v-Montargis, dugez Chartrez (1528-1575), dimezet e 1528 gant Ercole d'Este (1508-1559), dug Ferrara, Modena ha Reggio.
* daou vab, ha n'ouzer ket o anvioù
* daou vugel all, ha n'ouzer mann anezho.
En 1514 e timezas da Mari Tudor, priñsez a Vro-Saoz (1496-1533), merc'h d'ar roue saoz Herri VII, Kembread a orin, ha da Elesbed Plantagenêt ( pe [[Elesbed York]). bugel ebet n'o doe.
Ur mab bastard en doa bet ivez, Michel Bucy, arc'heskob Bourges (1489-1511).
| En e raok: Charlez VIII | Rouaned Bro-C'hall 1498 – 1515 | War e lerc'h: Frañsez Iañ |
# Loeiz VI

Loeiz VI a vez graet eus an dud -mañ
* Loeiz VI (Bro-C'hall) (1081–1137)
* Loeiz VI ar Roman (1328–1365), dug Bavaria ha dilennour Brandenburg
* Loeiz VI, dilennour Pfalz (ren 1576–1583)
* Loeiz VI Hesse-Darmstadt (ren 1661–1678)
* Loeiz VI Navarra, anavezetoc'h evel Loeiz XVII
* Loeiz Herri II, Priñs Condé (1756–1830).

## Pennadoù kar

* Loeiz V
* Loeiz VII
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Loeiz VIII (Bro-C'hall)

Loeiz VIII, lesanvet "al Leon", bet ganet d'ar 5 a viz Gwengolo 1187 e Pariz (Bro-C'hall) ha marvet d'an 8 a viz Du 1226 e Montpensier, a oa mab d'ar roue Fulup II (1165-1223), lesanvet "an Aogust", ha da Isabelle de Hainaut (1170-1190).
Roue Bro-C'hall e voe war-lerc'h e dad ha betek e varv e 1226.

## Bugale

* Ur verc'h (1205-1205)
* Philippe de France (1209–1218), marvet da nav bloaz
* Alphonse de France ha Jean de France, gevelled ganet e miz Genver 1213, marvet yaouankik
* Loeiz (1214–1270), roue war-lerc'h e dad dindan an anv Loeiz IX
* Robert de France(1216–1250), kont Artez, dimezet da Vathilde de Brabant, ha bugale dezho
* Jean de France (1219–1232), marvet da 13 vloaz
* Alphonse de Poitiers (1220–1271), kont Poitiers ha Toulouse, dimezet da Jeanne, kontez Toulouse (1220-1271), divugel
* Philippe Dagobert (1222–1232), marvet da 10 vloaz
* Isabelle de France (1225-1270), danvez-pried Hugues de Lusignan, abadez e 1252
* Étienne (1225- 1226/27)
* Charlez Iañ Sikilia (1227–1285), kont Anjev ha Maine, Roue Sikilia ha Naplez ; dimezet div wech.
| En e raok : Fulup II | Roue Bro-C'hall 1223 – 1226 | War e lerc'h : Loeiz IX |

## Levrlennadur

* (fr) Sivéry, Gérard : Louis VIII le Lion, Fayard, 1995 (ISBN 978-2-213-59395-1)
# Loeiz XIII (Bro-C'hall)

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Loeiz XIII (27 Gwengolo 1601 – 14 Mae 1643), roue Bro-C'hall, a oa mab da Herri IV ha Maria de' Medici, a voe roue Bro-C'hall war-lerc'h e dad.
Dimezet e oa da Anna Aostria (1601-1666), ha tad e oa da Loeiz XIV.

## O bugale

* Loeiz XIV
* Fulup Bro-C'hall (1640-1701)
| En e raok: Herri IV | Roue Bro-C'hall Roue Navarra 1610 – 1643 | War e lerc'h: Loeiz XIV |
# Maddalena

Maddalena zo un anv-badez italianek hag a glot gant Madalen e brezhoneg.

## Gerdarzh

Dont a ra eus anv ar santez Mari Madalen (santez).

## Yezhoù all

* Magdalene e saozneg
* Magdalena e spagnoleg

## Tud

* Maddalena de' Medici, anv meur a briñsez
* Maddalena Visconti (Milano, 1366 – Burghausen, 1404) merc'h da Bernabò Visconti, aotrou Milano, ha da Beatrice della Scala.
* Maddalena Casulana, kanerez eus ar XVIvet kantved
* Maddalena Crippa (1957-), aktourez italian

## Arz

* Maddalena penitente (Donatello)
* Maddalena penitente (Caravaggio)

## Pennad kar

* Maria Maddalena
# Maddalena di Pierfrancesco de' Medici

Maddalena di Piefrancesco de' Medici (Firenze, war-dro 1523 – Roma, 14 a viz Ebrel 1583) a oa merc'h da Pierfrancesco de' Medici ha Maria Soderini. Mervel a reas he zad e 1525, pa ne oa nemet 2 vloaz, ha savet e voe gant he mamm ha kerent all er villa del Trebbio. C'hoar e oa da Lorenzino de' Medici ha Giuliano, da Laudomia (war-dro 1510 - 1558), Lorenzino (1514-1548), lesanvet Lorenzaccio ha muntrer an dug Alessandro de' Medici, ha da Giuliano (1520 - 1588), holl koshoc'h egeti.

## Dimezioù

Div wech e timezas:
* da gentañ da Alamanno Salviati, met intañveziñ a reas buan, ha repu a gavas gant he c'hoar e kouent Santa Maria degli Angeli e Firenze. Goude d'he breurLorenzaccio muntrañ an dug Alessandro de' Medici e tec'has da gêr Bolognaha goude da Venezia.
* Addimeziñ a reas da Roberto Strozzi, mab da Filippo Strozzi, ha mont a rejont da gentañ da Vro-C'hall da chom, ha da Roma goude .

## He bugale

Eizh bugel he doe, seizh anezho merc'hed:
* Clarice (m. 1581), a zimezas da Cristoforo Savelli
* Luigia (m. 1548).
* Alfonsina, plac'h a enor gant Caterina de' Medici, dimezet da Scipione
* Caterina, a zimezas da Carlo Fausto Orsini e 1571
* Giulia, a zimezas da Muzio Frangipani
* Innocenza, leanez
* Cornelia, leanez
* ur breur, Leone, a zimezas da Sofonisba Savelli.

## He marv

Mervel a eure d'ar 14 a viz Ebrel 1583 ha beziet e voe en iliz Santa Maria Maggiore.

## Liammoù diavaez

* (en) Dihelloù dwb an tiegezh Medici

## Levrlennadur

* Marcello Vannucci, Le donne di casa Medici, Newton Compton Editori, Roma 1999, ristampato nel 2006 ISBN 8854105260
# Maddaloni

Maddaloni zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Madame de Pompadour

Jeanne-Antoinette Poisson, anavezet ivez evel Markizez Pompadour, dugez Menars, ganet d'an 29 a viz Kerzu 1721 e Pariz ha marvet d'ar 15 a viz Ebrel 1764 e Versailhez, a oa bet kourtizanez ha deuet da vezañ pried-kleiz Loeiz XV, roue Bro-C'hall.
# Madang

Madang a zo ur broviñs war aod norzh Papoua Ginea-Nevez. Enni emañ menezioù uhelañ ar vro. Kalz menezioù-tan zo ivez er broviñs.

## Istor

Tudet e oa bet Ginea-Nevez abred-kenañ ha moarvat e oa erruet annezidi gentañ ar vro d'ar memes koulz hag er peurrest eus an enez. N'eus bet kavet aspadenn ebet koshoc'h eget 12 000 bloaz. Er 6 000 bloavezh diwezhañ ez eus tremenet dre ar vro moraerien deuet eus Taiwan. Lezet o deus un nebeud kumuniezhioù aostroneziek war an aod. An ergerzher rusian Nicholai Miklukho-Maklai a voe an European kentañ o weladenniñ Madang e 1871.

## Liammoù Diavaez

* Touristelezh e Madang
# Maddalena de' Medici

Maddalena de' Medici zo anv div vaouez eus an tiegezh Medici.
* Maddalena di Lorenzo de' Medici
* Maddalena di Pierfrancesco de' Medici

## Levrlennadur

* Marcello Vannucci, Le donne di casa Medici, Newton Compton Editori, Roma 1999, adembannet e 2006 ISBN 8854105260

## Pennadoù kar

* Maria Maddalena de' Medici
* Maddalena
# Maddalena di Lorenzo de' Medici

Maddalena di Lorenzo de' Medici (Firenze 1473 – Roma 1519) a oa merc'h Lorenzo il Magnifico ha Clarice Orsini. Maria Maddalena Romola e oa hec'h anv-badez pa voe badezet en deiz war-lerc'h ma oa ganet. Kelennet e voe evel he breudeur ha c'hoarezed gant lenneien a-seurt gant Agnolo Poliziano.
E 1487 e voe dimezet da Franceschetto Cybo, mab d'ar pab Inosant VIII, ha mont a reas Maddalena da chom da Roma, met goude marv he zad e 1492 e reas chomadennoù e Toskana ha Liguria.
Pa voe dilennet he breur Giovanni da bab Leon X e reas chomadennoù hiroc'h e Roma, hag eno e varvas e 1528.
Beziet e voe en iliz-veur Sant Pêr war urzh he c'henderv, ar pab Klemañs VII.

## Bugale

Seizh bugel he doe
* Lucrezia Cybo (1489 - 1492)
* Clarice Cybo (1490-1492) ganet nammet, marvet da zaou vloaz
* Innocenzo Cybo (1491 - 1550) kardinal , badezet hervez anv pab e dad -kozh,
* Lorenzo Cybo (1500 - 1549) Dug Ferentillo, a zimezas da Ricciarda I Malaspina, penn an tiegezh Cybo Malaspina
* Caterina Cybo (1501 - 1557), a zimezas da zug Camerino eus an tiegezh Varano
* Ippolita Cybo (1503 - 1562)
* Giovanni Battista Cybo (1505 - 1550)

## Pennad kar

* Maddalena de' Medici
# Madame de Staël

Anne-Louise Germaine Necker, baronez Staël-Holstein, anavezet evel Madame de Staël ( 1766-1817), a oa ur romantourez c'hallek suis. Ganet e oa en un tiegezh protestanted suis pinvidik-mor, hag he zad, Jacques Necker, a oa banker e Genève, a deuio da vezañ ministr ar yalc'h gant Loeiz XVI, Roue Bro-C'hall. He mamm, Suzanne Curchod, a oa genidik eus kanton Vaud, ha derc'hel a rae ur saloñs ma tegemere speredoù meur an amzer, Buffon, Marmontel, Friedrich Melchior Grimm, Edward Gibbon, an abad Raynal ha Jean-François de La Harpe.

## Oberennoù

* Journal de Jeunesse, 1785.
* Sophie ou les sentiments secrets (pezh-c'hoari e gwerzennoù), 1786 (embannet en 1790).
* Jane Gray (tragédie en cinq actes et en vers), 1787 (embannet en 1790).
* Lettres sur les ouvrages et le caractère de J.-J. Rousseau, 1788 (adembannadur kresketen 1789).
* Éloge de M. de Guibert.
* À quels signes peut-on reconnaître quelle est l'opinion de la majorité de la nation?
* Réflexions sur le procès de la Reine, 1793.
* Zulma : fragment d'un ouvrage, 1794.
* Réflexions sur la paix adressées à M. Pitt et aux Français, 1795.
* Réflexions sur la paix intérieure.
* Recueil de morceaux détachés (ennañ: Épître au malheur ou Adèle et Édouard, Essai sur les fictions ha teir danevell : Mirza ou lettre d'un voyageur, Adélaïde et Théodore et Histoire de Pauline), 1795.
* De l'influence des passions sur le bonheur des individus et des nations, 1796.
* Des circonstances actuelles qui peuvent terminer la Révolution et des principes qui doivent fonder la République en France.
* De la littérature considérée dans ses rapports avec les institutions sociales, 1800.
* Delphine, 1802.
* Épîtres sur Naples.
* Corinne ou l'Italie, 1807.
* Agar dans le désert.
* Geneviève de Brabant.
* La Sunamite.
* Le Capitaine Kernadec ou sept années en un jour (komedienn).
* La Signora Fantastici.
* Le Mannequin, komedienn.
* Sapho, 1811.
* De l'Allemagne, embannet e Londrez en 1813 hag e Pariz en 1814 (prest e oa en 1810 met distrujet e voe war urzh Napoleon).
* Réflexions sur le suicide, 1813.
* De l'esprit des traductions.
* Considérations sur les principaux événements de la Révolution française, depuis son origine jusques et compris le 8 juillet 1815, 1818 (dalif).
* Œuvres complètes de Mme la Bonne de Staël, publiées par son fils, précédées d'une notice sur le caractère et les écrits de Mme de Staël, par Mme Necker de Saussure, 1820-1821.
* Dix années d'exil, 1821 (dalif).
# Maddalen Arzallus

Maddalen Arzallus (Donibane Lohizune, 27 a viz Kerzu 1990) zo ur varzhez euskarek eus Iparralde.
He breur, Amets Arzallus, zo ur barzh euskarek brudet ivez.
E 2017 he doa kemeret perzh e kampionad broadel ar bertsolari ha berzh bras a reas gant ur varzhoneg diwar-benn prezidant Generalitat Katalonia, Carles Puigdemont.

## Liamm diavaez

* Maddalen Arzallus, bertsolari, elmon.cat
# Pallare

Pallare zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Pallas

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a Ballas zo bet e mojennoù Hellaz kozh:
* Pallas, anv all an doueez Athena, anvet ivez Pallas Athene
* an Titan Pallas, mab da g-Krios hag Eurybia ;
* ar Ramz Pallas, mab da Ouranos ha Gaia ;
* Pallas merc'h Triton, skeudennet gant ar Palladium ;
* Pallas mab Pandion, roue Aten, breur da Egea ha tad ar Ballantided a enebas ouzh Theseüs ;
* Pallas mab Evandros, roue Latium, lazhet gant Turnus ha dialet gant e geneil Eneas ;
* Pallas, tad C'hrise.

## Steredoniezh

* (2) Pallas, un asteroidenn.

## Tud

* Peter Simon Pallas (1741-1811) a oa un naturalour alaman.

## Lennegezh

* E-barzh The Raven, barzhoneg saoznek gant Edgar Allan Poe, emañ ar vran pintet da viken war delwenn Pallas Athene.
# Pallanzeno

Pallanzeno zo ur gumun eus Italia e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte.
# Palladius (Iwerzhon)

Palladius, ganet etre 408-431 ha marvet war-dro 457/461, a voe kentañ eskob Iwerzhon a-raok Padrig.

## Levrlennadur

* O'Croinin, "Who Was Palladius 'First Bishop of the Irish'?", Peritia, volume 14 (2000), 205-37.
* Vita tripartita Sancti Patricii (MS)
# Pallagorio

Pallagorio zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.