OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Matthew Gregory Lewis

Matthew Gregory Lewis (9 a viz Gouere 1775 e Londrez - 14 a viz Mae 1818) a oa ur skrivagner hag ur c'hoarivaour breizhveuriat. Alies e vez graet "manac'h" anezhañ, rak brudet e voe a-drugarez d'e romant The Monk (Ar manac'h) a skrivas e 1796. Unan eus skrivagnerien luskad al lennegezh c'hotek e voe.

## E vuhez

Lewis a studias e Westminster School hag e Christ Church, e Oxford gant ar pal dont da vezañ kannad. Kas a reas lod brasañ e amzer vak er broioù estren, ha yezhoù estren a zeskas ivez. E 1794 e voe kaset betek Den Haag, hag eno e labouras evel kargad e kannati Breizh-Veur. Daoust ma chomas eno un nebeud mizioù nemetken, e profias eus ar chomadenn-se evit skrivañ Ambrosio, or the Monk, hag a voe embannet e-pad an hañv. Berzh a reas kerkent, met buan e voe goulennet ma vefe difennet gwerzhañ al levr, abalamour d'ar pezh a oa ennañ. Adembannet e voe, goude m'en defe Lewis tennet pennadoù zo dioutañ. Skrivagnerien all evel Lord Byron pe c'hoazh Markiz Sade a embannas e oan bet plijet-bras gant ar romant. Goude-se e voe dilennet evel kannad Hindon (Wiltshire). Goude un nebeud bloavezhioù e tivizas dilezel ar politikerezh. E 1796 e lakaas embann ur pezh-c'hoari anvet The Castle Spectre. Treiñ a reas ivez Kabale und Liebe (bet skrivet gant Friedrich Schiller), Rolla (1797), ha meur a levr all, trajediennoù hag operaioù en o zouez. Pa varvas e dad e voe pinvidik-mor Lewis hag e 1815 e tivizas mont da veajiñ en Indez-Kornôg, a-benn gweladenniñ domani e dad. Pevar miz e padas ar veaj-se, hag e-pad e skrivas The Journal of a West Indian Proprietor, hag a voe embannet e 1833, goude marv Lewis. E 1817 e tivizas mont betek Jamaika, gant ar pal anavezout buhez ar sklaved, ha klask o sikour. Met re skuizh e oa abalamour d'an hin, ha mervel a reas e-pad an distro d'ar Rouantelezh-Unanet.

## E oberenn

* The Monk, (1796)
* The Castle Spectre, (1796)
* Rolla, (1797)
* The Journal of a West Indian Proprietor),(1833)
# Matthew J. Munn

Matthew James Munn, ganet e 1981 e Stadoù-Unanet Amerika, a zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
# Matteo Iañ Visconti

Matteo Iañ Visconti (1250 † 1322) a voe aotrou Milano.
Kaset e oa bet kuit eus kêr Milano gant ar bobl en 1302, ne oa bet anvet den ebet en e lec'h gant an impalaer santel. Galvet e voe en-dro gant an impalaer en 1317 avat ha chom a reas ouzh ar stur betek e varv e 1322. War e lerc'h e renas e vab Galeazzo Iañ Visconti (1277 † 1328),

## Dimeziñ ha bugale

dimezet en 1269 da Bonacosa Borri († 1321)
* Giovanni Visconti (1290 † 1354) arc'heskob Milano, ne oa ket dimezet,
* Luchino Visconti (aotrou Milano) (1292 † 1349), a zimezas teir gwech
# Matteo Salvini

Matteo Salvini, ganet d'an 9 a viz Meurzh 1973 e Milano, zo ur politikour italian. Kannad europat eo abaoe 2004, ha sekretour kevredadel al Lega Nord abaoe 2013. Dindan e renerez ez eus paouezet goustadik gant rannvroelouriezh ar strollad evit mont war-du ur sell identelour hag emveliour italian. Gantañ e vez dilaosket ivez an enepfaskouriezh hag an enep-kreizennañ. Salvini a zo lesanvet "Ar C'habiten" (Il Capitano) gant e harperien.

## Yaouankiz

Matteo Salvini a zo ganet e Milano e 1973, mab un den a aferioù hag ur vamm maouez er ger. Salvini en deus bet studiet el lise Alessandro Manzoni e Milan. Goude-se e yeas da skol-veur Milano (Università degli Studi di Milano) evit studiañ an Istor. Ne voe ket echuet e studioù gantañ.
Ezel e oa bet eus ur strollad eus an tu-kleiz pellañ en ur Greizenn sokial emveret, hini Leoncavallo. Chomet eo pouezus hervezañ ar skiant-prenet-se hiziv-an-deiz c'hoazh, memes ma z'eo eñ el luskad tu dehoù pellañ eus ar strollad Lega Nord.

## Ministr an diabarzh

D'ar 1añ a viz Even 2018 e voe kadoriet evel ministr diabarzh Italia. Raktal e embanne e c'hoant da dalañ kreñv ouzh al luskadoù envroidi amreizh er vro.

## Dilennadegoù 2018

* Logo "Salvini Premier" evit dilennadegoù 2018, diwar skouer hini Donald Trump.
* Logo kampagn Donald Trump
# Matthew W. Taylor

Maddie William Taylor, anavezetoc'h evel Matthew W. Taylor, bet ganet e Flint (Michigan, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 31 a viz Kerzu 1966, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
# Mangabe

Mangabeed :
| Mangabeed penn ruz ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangabeed zo marmouzed eus ar Bed kozh.

## Spesadoù

E 3 genad eo rummataet ar mangabeed :
* Genad Cercocebus
** Cercocebus atys
** Cercocebus torquatus Mangabe penn ruz
** Cercocebus agilis
** Cercocebus chrysogaster Mangabe kof aour
** Cercocebus galeritus Mangabe Tana
** Cercocebus sanjei Mangabe Sanje
* Genad Lophocebus
** Lophocebus albigena Mangabe jodoù gris
** Lophocebus aterrimus Mangabe du
** Lophocebus opdenboschi
** Lophocebus ugandae
** Lophocebus johnstoni
** Lophocebus osmani
* Genad Rungwecebus
** Rungwecebus kipunji
# Mangabe Tana

Mangabe Tana :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Cercocebus |
| Anv skiantel ||
| Cercocebus galeritus Peters, 1879 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mangabe Tana (Cercocebus galeritus) a zo ur marmouz hag a vev e Kenya.
# Mangabe kof aour

Mangabe kof aour :
| Diouer a roadoù (DD) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Cercocebus |
| Anv skiantel ||
| Cercocebus chrysogaster Lydekker, 1900 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangabe kof aour (Cercocebus chrysogaster) a zo ur marmouz hag a vev e Republik demokratel Kongo.
# Mangabe jodoù gris

Mangabe jodoù gris :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Lophocebus |
| Anv skiantel ||
| Lophocebus albigena Gray, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangabe jodoù gris (Lophocebus albigena) a zo ur marmouz hag a vev e kreiz Afrika.
# Mangabe Sanje

Mangabe Sanje :
| En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Cercocebus |
| Anv skiantel ||
| Cercocebus sanjei Mittermeier, 1986 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Mangabe Sanje (Cercocebus sanjei) a zo ur marmouz hag a vev e Tanzania.
# Mangabe du

Mangabe du :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Lophocebus |
| Anv skiantel ||
| Lophocebus aterrimus Oudemans, 1890 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangabe du (Lophocebus aterrimus) a zo ur marmouz hag a vev en Angola hag e Republik Demokratel Kongo.
# Manga

Manga a zo ur ger a gaver e meur a yezh, hag e lec'hanvadurezh meur a vro.

## Traoù

* manga zo ur ger japanek a vez graet eus bannoù-treset
* manga zo ur ger tamilek, hag anezhañ e teu ar ger brezhonek mangez;

## Lec'hanvadurezh

* Manga, Burkina Faso
* Manga, Republik Kreizafrika
* Manga, Minas Gerais, e Brazil
hag ivez
* La Manga, e Spagn

## Tud

* Mangas Coloradas (1793?-1863), penn Apache.

## Gwelout ivez

* Mango
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Mangabe penn ruz

Mangabe penn ruz :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Cercopithecidae |
| Genad : | Cercocebus |
| Anv skiantel ||
| Cercocebus torquatus Kerr, 1792 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangabe penn ruz (Cercocebus torquatus) a zo ur marmouz hag a vev tost aodoù Pleg-mor Ginea.

## Doareoù pennañ

Hiroc'h eo e lost (etre 60 ha 75 cm) eget e gorf (etre 50 ha 60 cm). War-dro 10 kg eo e bouez.
En em vagañ a ra diwar frouezh, greun ha kraoñ.
# Louis L'Hévéder

Louis L'Hévéder, bet ganet d'ar 24 a viz Genver 1899 er Vinic'hi (Aodoù-an-Hanternoz d'an ampoent, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Here 1946 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall), a oa ur c'helenner hag ur politikour sokialour gall.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993

## Liamm diavaez

* Buhezskrid Louis L'Hévéder war Diazez roadennoù istorel Bodadenn Vroadel (Bro-C'hall)
# Louis Lansana Beavogui

Louis Lansana Beavogui (28 a viz Kerzu 1923 - 19 a viz Eost 1984) a oa ur politikour eus Ginea, bet kentañ ministr ha prezidant en etrekarg en e vro.
Maer Kissidougou e voe pa oa 31 bloaz ha dilennet e Bodadeg Vroadel Bro-C'hall e 1956, asambles gant daou gannad all, en anv Ginea C'hall. Goude dizalc'hiezh Ginea e voe ministr e gouarnamant Ahmed Sékou Touré. Mont a reas da vinistr kentañ Ginea d'ar 26 a viz Ebrel 1972 ha chom gant ar garg-se betek an 3 a viz Ebrel 1984. Goude marv Sékou Touré d'ar 26 a viz Meurzh 1984 e voe ivez lakaet da brezidant Ginea en etrekarg. Ur sizhunvezh goude, d'an 3 a viz Ebrel, e voe distroadet ha toullbac'het e Kindia da heul un taol-Stad aozet gant Lansana Conté ha Diarra Traoré. Kaset e voe da Gonakry abalamour da gudennoù yec'hed ha mervel a reas eno d'an 19 a viz Eost.
g • ka • kePrezidanted Ginea :
* Ahmed Sékou Touré · Louis Lansana Beavogui · Lansana Conté · Moussa Dadis Camara · Sékouba Konaté · Alpha Condé
# Louis Le Vau

Louis Le Vau (Pariz, 1612 – 11 a viz Here 1670) a oa un tisavour gall a labouras evit ar roue Loeiz XIV.
Gant Le Vau, a-gevret gant André Le Nôtre ha Charles Le Brun, e voe adkempennet kastell Vaux-le-Vicomte. Goude-se e labouras ivez e kastell Versailhez ha, gant kenlabour Claude Perrault, e Palez al Louvre. Gant Le Vau ivez e voe adkempennet un tammig kastell Vincennes, kastell Le Raincy, meur a otel e Pariz, an iliz Saint-Sulpice e Pariz...
# Louis Lefebvre (aktour)

Louis Lefebvre, bet ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1919 e Pariz XIV (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Kerzu 1968 e Villepinte (Seine-Saint-Denis, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.

## E filmoù

* 1933 : Zéro de conduite : Jeunes diables au collège, film berr gant Jean Vigo.
* 1934 : L'Atalante gant Jean Vigo (eil film a-gevret).
# Louis Lichou

Louis Lichou a oa bet ganet e Plouzeniel d'an 22 a viz Eost 1920 hag aet da Anaon d'an 10 a viz Meurzh 2006 e Brest.

## Red e vuhez

Skoliad e oa bet e Skolaj Sant-Frañsez Lesneven a-raok mont da studier e Kevrenn ar Gwir Roazhon.
Kargoù e-leizh a voe fiziet ennañ a-hed e vuhez, e bed al labour-douar hag ar c'hevelourioù dreist-holl.
Pennrener da gentañ-penn ha, da c'houde, prezidant Kef kengredit Breizh (CMB) e voe etre 1959 ha 1991.
Resevet en devoa Kolier an Erminig e 1989.
# Louis Jouvet

Jules Eugène Louis Jouvet, bet ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1887 e Kraozon (Penn-ar-Bed, Breizh) hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Eost 1951 e Pariz (Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva ha sinema) hag ul leurenner gall.
Daoust dezhañ bezañ bet korbellet meur a wech evel studier gant Skol-c'hoariva uhel broadel Pariz ez eas da gelenner enni a-barzh fin ar gont.

## E filmoù er sinema
#### 1930-1939 : naontek film

* 1933 :
** Topaze, sevenet gant Louis Gasnier,
** Knock, ou le triomphe de la médecine gant Roger Goupillières ha Louis Jouvet e-unan.
* 1935 : La Kermesse héroïque gant Jacques Feyder.
* 1936 :
** Mister Flow gant Robert Siodmak,
** Les Bas-Fonds gant Jean Renoir.
* 1937 :
** Mademoiselle Docteur gant G.W. Pabst,
** Un Carnet de bal gant Julien Duvivier,
** Drôle de drame gant Marcel Carné,
** Forfaiture gant Marcel L'Herbier,
** L'Alibi gant Pierre Chenal.
* 1938 :
** La Marseillaise gant Jean Renoir (eil film a-gevret),
** Ramuntcho gant René Barberis,
** La Maison du Maltais gant Pierre Chenal (eil film a-gevret),
** Entrée des artistes gant Marc Allégret,
** Éducation de prince gant Alexandre Esway,
** Le Drame de Shanghaï gant G.W. Pabst (eil film a-gevret),
** Hôtel du Nord gant Marcel Carné (eil film a-gevret).
* 1939 :
** La Fin du jour gant Julien Duvivier (eil film a-gevret),
** La Charrette fantôme gant Julien Duvivier (trede film a-gevret).

#### 1940-1949 : dek film (nav warn-ugent en holl)

* 1940 :
** L'École des femmes, film diechu gant Max Ophüls,
** Sérénade gant Jean Boyer,
* 1941 : Volpone gant Maurice Tourneur ha Jacques de Baroncelli.
* 1943 : Untel Père et Fils gant Julien Duvivierr (pevare film a-gevret).
* 1946 : Un revenant gant Christian-Jaque.
* 1947 :
** Copie conforme gant Jean Dréville,
** Quai des Orfèvres gant H. G. Clouzot.
* 1948 : Les Amoureux sont seuls au monde gant Henri Decoin.
* 1949 :
** Entre onze heures et minuit gant Henry Decoin (eil film a-gevret),
** Retour à la vie (rann Le Retour de Jean) gant Henri-Georges Clouzot (eil film a-gevret).

#### 1950-1959 : pevar film (tri ha tregont en holl)

* 1950 :
** Miquette et sa mère gant Henri-Georges Clouzot (trede film a-gevret),
** Lady Paname gant Henri Jeanson.
* 1951 :
** Knock sevenet gant Guy Lefranc,
** Une histoire d'amour gant Guy Lefranc (eil film a-gevret).

## Liamm diavaez

* Louis Jouvet war Internet Movie Database
# Louis Lallour

Louis Lallour, ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1926 e Kerlaeron e Plourac'h hag aet d'an Anaon e miz C'hwevrer 2015, a oa ur c'haner kan-ha-diskan breizhat.

## Liammoù diavaez

* Louis Lallour o kanañ ha Jean o tañsal
# Louis Le Pensec

Louis Le Pensec, “Loeiz ar Peñseg” e brezhoneg , ganet d'an 8 a viz Genver 1937 e Mellag (Penn-ar-Bed) ha marvet d'an 10 a viz Genver 2024 e Kemperle, a zo ur politikour eus Breizh. Ezel e oa eus ar Strollad Sokialour Gall. Ministr e gouarnamantoù Pariz eo bet meur a wech etre 1981 (Ministr ar Mor dindan François Mitterrand) ha 1998. Maer Mellag eo bet e-pad bloavezhioù, eus 1971 da 1997, kuzulier kanton Kemperle eus 1971 da 1997, kannad pastell-vro Kemperle eus 1973 da 1997, ha senedour etre 1998 ha 2008. Brezhoneger e oa, desket ar yezh gantañ dre soubidigezh.

## Daveoù

* ↑ https://bed.bzh/br/poltredou-filmaozourien/brigitte-chevet
* ↑ http://www.ofis-bzh.org/bzh/actualite/zoom/index.php?actualite_id=365
* ↑ (fr) "Louis Le Pensec, figure politique du Finistère et ancien ministre de la Mer, est décédé", Ouest-France, 10 Genver 2024.
* ↑ (fr) Christian Bougeard (2008). Un siècle de socialismes en Bretagne. Presses universitaires de Rennes. 285-287 p. ISBN 978-2-7535-0557-5.
# Louis Le Pontois

Louis Le Pontois (8 Gouere 1838 – 7 Ebrel 1919) a oa kabiten er morlu ha henoniour.
E 1882 e voe anvet da gabiten fourgadenn hag e 1884 e voe lakaet e penn ar morreder Châteaurenault, e lestraz ar Reter-Pellañ. Anvet e voe da ofiser al Lejion a Enor. E 1892 e tistroas d’an Oriant ha paouez a reas gant e servij oberiant e 1895. Neuze e pledas da vat gant an henoniezh ha buan e tapas brud gant e studiadennoù sirius. Kenlabourat a reas gant Paul du Châtelier (1833-1911), un henoniour breizhat all, ha ganto o-daou e voe dizoloet ur bez viking en enez Groe, e 1906. Lod eus kavadennoù Louis Le Pontois a voe fiziet er mirdi digoret gant P. du Châtelier en e vaner e Kernuz, e Pont-'n-Abad.

## Levrioù

* La Sépulture scandinave à barque de l'île de Groix, P. du Châtelier ha L. Le Pontois, Kemper, 1908, 98 p.
# Louis Héry

Louis Émile Héry (Redon, 15 Here 1801 - Saint-Denis, 27 Here 1856) a oa kelenner ha skrivagner en Enez ar Reünion hag a voe an hini kentañ o skrivañ kreoleg an enezenn.
Genidik e oa eus Redon hag e 1820 ec'h erruas en enez Bourbon (Reünion bremañ), e Meurvor Indez. Labourat a reas da gentañ war-dro ur blantadeg korz-sukr hag a oa perc'hennet gant div genitervez dezhañ. Buan a-walc'h e cheñchas micher avat ha mont da gelenner e skolaj roueel Saint-Denis.
Kuitaat a reas ar skol-se evit digeriñ ur skol brevez e Sainte-Suzanne, ul lec'h all en enezenn. E 1844 e tistroas d'ar skolaj roueel, ma chomas betek e varv e 1856.
En em lakaat a reas Louis Héry da dreiñ fablennoù anavezet e kreoleg. E 1828 e voe embannet e Fables créoles dédiées aux dames de l'île Bourbon, awenet gant fablennoù Jean de La Fontaine. Al levr kreolek kentañ e oa. Adembannet e voe, kresket, e 1849, 1856 ha 1883.

## Notennoù

* ↑ marilhoù ganedigezhioù Redon, État Civil, Saint-Denis
# Nicolas Lunven

Nicolas Lunven, bet ganet d'an 28 a viz Du 1982 e Gwened, a zo ur bageer-dre-lien breizhat.
Mab eo da vBruno Lunven ha niz da zDominique Lunven, bageerien ivez.
Kemeret en deus perzh e meur a redadeg.
Trec'h eo bet d'ar Solitaire du Figaro-Urgo e 2017 hag e 2009 (pa oa nemet 26 vloaz).

## Liammou diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Nicolas Mahut

Nicolas Pierre Armand Mahut, bet ganet d'an 21 a viz Genver 1982 en Añje (Maine-et-Loire) a zo un tenniser gall, sportour a vicher abaoe 2000.
Aet e oa ar maout gantañ, a-gevret gant Pierre-Hugues Herbert, da-geñver gourfenn kenstrivadeg daou-ha-daou an US Open bet dalc'het e New York (SUA) d'an 12 a viz Gwengolo 2015.
# Nicolas Jaar

Nicolas Jaar (New York, 10 a viz Genver 1990) zo ur sonaozour ha produer sonerien stadunanat-ha-chileat.
Mab eo da Alfredo Jaar hag Evelyne Meynard, ganet eo e New York d'an 10 a viz Genver 1990. Divroañ a reas gant e vamm da Chile d'an oad a 2 vloaz betek e 8 vloaz. Bet eo e lise gall New York. D'e bevarzek vloaz e roas da c'houzout d'e dad e venne bezañ sonaozour sonerezh elektronek. Profañ a reas hemañ dezhañ ur bladenn bet erbedet gant ur c'heneil gwerzher pladennoù, unan dibar o kas d'ar pellañ bevennoù ar sonerezh elektronek. "Thé au harème d'Archimède, gant Ricardo Villalobos". D'e c'hwezek vloaz e klevas an daouad Wolf + Lamb war gwagennoù ur skingomz new-yorkat. Dibab a reas kas dezho e labourioù kentañ The Student e 2008. Seniñ, sonaozañ a reas goude gant tud deus ar bed a-bezh, Rusianed, Afganed hag all.
# Nicolas Le Millier

Nicolas Le Millier, ganet d'an 18 a viz Du 1978, a zo ur biniaouer hag ur fleüter breizhat. Seniñ a ra e-barzh ar strollad Plantec, hag asambles gant Dominique Pouleriguen pe gant sonerien all.

## Strolladoù

* Plantec
* Pouleriguen/Le Millier

## Pladennoù

* Plantec: Reverzhi, Créon Musique, 2005
* Plantec: Plantec, Créon Musique, 2006
* Plantec: A-raok, Aztec Musique, 2007
* Plantec: Plantec + DVD, Aztec Musique, 2009
* Plantec: Mekanik, Aztec Musique, 2010
* TiTOM: Un cri dans l'ébène, L'Oz Production, 2010 (Tonioù 2, 5, 6, 7, 8, 9, 11)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Plantec
* M'hoc'h eus c'hoant da selaou Mekanik ha pladennoù all.
* M'hoc'h eus c'hoant da selaou Un cri dans l'ébène.
# Nicolas Tripoteau

Nicolas Tripoteau, ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1983, a zo ur mestrc'hoarier echedoù breizhat.
Ezel eo eus ar c'hleub "ABC Pays de Vannes".
Kampion ar Mor-Bihan eo bet 7 gwezh diouzh renk.
2379 edo e renk Elo (FIDE) e 2012.
Berzh a reas meur a wezh e tournamantoù "Open" Fouenant :
* Trede e 2000,
* Eilvet e 2002,
* Eilvet e 2003.
Dont a reas ar maout gantañ e tournamant "Open" Henbont 2006.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE (e saozneg)
* Ur bartienn e Chessgames a-enep da Baadur Jobava (e saozneg)
# Nicolas Troussel

Nicolas Troussel, bet ganet d'an 11 a viz Mae 1974 e Montroulez, a zo ur bageer dre-lien breizhat.
Emañ o chom e Fouenant gant e wreg ha e zaou vugel.

## Loreadeg

1añ e
* Spi Ouest-France e 1995
* Course Croisière EDHEC e 1997
* Solitaire du Télégramme ha Circuit européen de Melges 24 e 1998
* Transat AG2R (gant Armel Le Cléac'h) e 2004
* Spi Ouest-France e 2005
* Solitaire du Figaro e 2006
* Redadeg en donvor en e unan ha Transat BPE e 2007
* Solitaire du Figaro e 2008
* Grand Prix de l’Ecole navale ha Med Race e 2011

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Nicolas Jacques Pelletier

Nicolas Jacques Pelletier, ganet e-tro 1756, ha marvet e Pariz d'ar 25 a viz Ebrel 1792, a oa un torfedour. Brudet eo dre ma voe ar c'hentañ den bet kondaonet d'ar marv ha lazhet en ur implij ar guillotine war ar place de Grève.

## Al lazhadenn

Al lazhadenn a oa bet sevenet gant ar bourev Charles-Henri Sanson, war ar place de Grève e Pariz, d'ar 25 a viz Ebrel 1792, da 3 eur 30 en ur implij ar guillotine. An arvesterien niverus a oa boas da welet lazhadennoù hir ha poanius (tud krouget, dibennet gant ur c'hleze pe freuzet ouzh ur rod) hag a c'helle padout eurvezhioù. Ar re-se a voe sabatuet ha kounnaret o welet e oa bet ken prim al lazhadenn ha diboan. Huchet e voe war ar bourev Sanson.
An devezh goude al lazhadenn, ur ganaouenn a veze kanet dre ar straedoù : « Rentit din ma c'hroug-lec'h koad, rentit din ma c'hrouglec'h».
# Nicolas Mary

Nicolas Mary, lesanvet Desfontaines, ganet war-dro 1610 e Rouen ha marvet e 1652 en Angers, a oa un aktour ha skrivagner gall.

## Oberennoù

* L’Illustre Comédien ou Le Martyre de Saint Genest (1645)
* Eurymédon ou l’Illustre Pirate, (1637),
* Orphise ou la Beauté persécutée (1638),
* Hermogène (1638),
* Bélisaire (1641),
* Les Galantes vertueuses (1642),
* Le Martyre de Saint Eustache (1644),
* Saint Alexis ou l’Illustre Olympie (1644),
* Alcidiane ou Les Quatre Rivaux (1645),
* Belissante ou l’Infidélité reconnue (1647)
* La Véritable Sémiramis (1647).
Hag ivez:
* la Vraie Suite du Cid
* un heuliad da Ibrahim Bassa gant Georges de Scudéry.

### Romantoù

Tri romant (les Heureuses Infortunes de Céliante et Marilinde):
* Veuves-Pucelles (1638),
* l’Illustre Amazonthe (1645)
* l’Inceste innocent (1658).
# Mangbetoueg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar mangbetoueg (mangbetu) komzet gant tro-dro da 620 000 den e Republik Demokratel Kongo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Mango (Italia)

Mango (Ël Mango e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
En-dro dezhi emañ kumunioù Camo, Castino, Coazzolo, Cossano Belbo, Neive, Neviglie, Rocchetta Belbo, Santo Stefano Belbo, ha Trezzo Tinella.
# Manganeses de la Lampreana

Manganeses de la Lampreana zo ur gumun eus proviñs Zamora e Spagn.
# Mango (evn)

Mangoed :
| Ur par A. nigricollis, luc'hskeudennet e Lammoù-dour an Iguazu (Arc'hantina). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Anv skiantel ||
| Anthracothorax Boie, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar mangoed eo an evned-kelien a ya d'ober ar genad Anthracothorax, krouet e 1831 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
* Anthracothorax dominicus (mango Antilhez)
** A. d. aurulentus ha dominicus,
* Anthracothorax mango (mango Jamaika),
* Anthracothorax nigricollis (mango gouzoug du),
* Anthracothorax prevostii (mango Prévost)
** A. p. gracilirostris, hendersoni, iridescens, prevostii ha viridicordatus,
* Anthracothorax veraguensis (mango Panamá),
* Anthracothorax viridigula (mango ar mangrovennoù),
* Anthracothorax viridis (mango glas).
O c'havout a reer holl en Amerika dre-vras, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Anthracothorax (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mangboutoueg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar mangboutoueg (mangbutu) komzet gant tro-dro da 15.000 den e Republik Demokratel Kongo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz