OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Plutark

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Plutark eo an anv a zo roet da :
* Plutark C'heronea (46-125). Istorour, politikour, prederour gresian. Gwelout Ploutarc'hos.
* Plutark Atenas (350-432). Prederour gresian, krouet gantañ skol blatonek nevez Atenas.
* Plutark Alesandria (merzheriet e 202). Sant kristen a vez lidet d’an 28 a viz Mezheven.
# Pluto

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pluto zo un anv latin (adkemeret e yezhoù all):
* hini an doue Pluton
* hini ar blanedenn Ploudon
* hini ar c'hi Pluto, ki Mickey Mouse
* Pluto, ur manga gant Naoki Urasawa.
# Pluto (Disney)

Pluto zo ur c'hi eus bed Mickey Mouse, krouet gant ar Walt Disney Company e 1930. N'eo ket denheñvel evel tudennoù all Disney : ne oar ket komz ha mont a ra war e grabanoù.
# Pluniav-Bizhui

Pluniav-Bizhui :
| Anv gallek (ofisiel) | Pluméliau-Bieuzy |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Pondi |
| Kod kumun | 56173 |
| Kod post | 56930 |
| Maer Amzer gefridi | Benoît Quéro 2019-2020 |
| Etrekumuniezh | Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | https://www.plumeliau-bieuzy.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 341 ann. (2020) |
| Stankter | 50 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 57′ 30″ Norzh 2° 58′ 20″ Kornôg / 47.9583333333, -2.97222222222 |
| Uhelderioù | bihanañ 33 m — brasañ 176 m |
| Gorread | 86,7 km² |
| Pluniav-Bizhui ||
| kemmañ |
Pluniav-Bizhui (Pluméliau-Bieuzy e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Bizhui-an-Dour ha Pluniav.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ti kozh e Bizhui-an-Dour.
* Kalvar Porzh-Arzhur.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 8 Genver 2019 | → bremañ | Benoît Quéro | LR | Kuzulier departamant |

## Pennadoù kar

* Bizhui-an-Dour,
* Pluniav.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs du Morbihan, 28 Du 2018.
# Pluskenn (planedenn)

Darn kalet war gorre ar planedennoù eo ar bluskenn, dreist-holl evit pluskenn an Douar (planedenn Douar). Dre keñveriañ gant pluskenn ar frouezh e teu an hevelebiezh, rak eo tanavoc'h ar roc'helloù teuzet a gaver dindani. pluskenn an Douar a vez graet eus ar roc'helloù krouet diwar an obererezh tanveneziek, da lavaret eo dislonkadennoù a zegas ar magma war ar gorre dre sanioù hir-tre a ya betek gorre al leur pe foñs ar mor. Gant ar roc'helloù solutaet e vez graet lodenn vrasañ ar menezioù. P'eo liñvel ar magma e flod pluskenn an Douar, houmann graet gant tammoù divent, ar plakennoù, juntet mat a-walc'h, met darn anezho o riklañ war riblenn reoù all.
# Pluti

Er yezhoniezh e vez implijet an termen pluti, plouti hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg (saoz.: pluti, diwar ar sañskriteg प्लुति [pluti] "hiraedenn ur vogalenn") evit komz eus ur vogalenn dreist-hir e sañskriteg.
Peurliesañ e vez merket seurt vogalennoù gant an niverenn tri pa vezont treuzskrivet gant al lizherenneg latin evit diskouez e talvezont da dri mora pep hini, da skouer ā3, ī3, ū3, ṝ3, ḹ3.

## Gwelit ivez:

* Mora
* Silabenn
* Sañskriteg
# NO MA'AM

NO MA'AM :
| Ardamez an No MA'AM ||
| Padelezh | Lodenn 8 tamm 9 - Lodenn 11 tamm 12 |
| Bro | Stadoù-Unanet Amerika |
| Izili | 6 d'an uhelañ |
| Doare | Piri enep feministed Fest |
| Pennoù | Al Bundy |
| kemmañ |
Ar strollad NO MA'AM a zo un aozadur ijinet e bed ar stirad skinwel Married… with Children abalamour da stourm a-enep galloud ar maouezed.

## Istor ar strollad NO MA'AM

Ar strollad NO MA'AM a zo bet krouet gant Al Bundy. Meur a abeg a zo, aet e oa skuizh da vat gant doare bevañ e wreg Peggy Bundy. Ouzhpenn da-se, ha dreist-holl, e vezo ur wech ma vo bet difennet an nozvezh gouestlet d'ar baotred nemetken er sal Bowling gant ur strollad feministed. En tamm 9 eus al lodenn 8 er stirad ez eo krouet ar strollad.

## Aozadur an No MA'AM

* Yezh orin: National Organization of Men Against Amazonian Masterhood
* Brezhoneg: Aozadur Broadel ar Piri enep Aotrouniezh an Amazonezed
Al Bundy a zo penn rener an aozadur.
Lec'h pennañ an aozadur a vez e ti Al Bundy, pe er c'harr-di pe el liorzh pe c'hoazh war toenn al lojeiz. Eil lec'h pennañ an aozadur a zo an Nudie Bar, un davarn gant dañserezed hanter noaz.

## Palioù an No MA'AM

Pal pennañ ofisiel an aozadur a vez stourm a-enep aotrouniezh ar maouezed er gevredigezh ha dreist-holl war ho gwazed. Dre vras ar pal gwirion er stirad skinwel a vezo evañ bier ha flemmañ ar merc'hed ha mont d'an davarn Nudie Bar.

## 10 gourc'hemenn an No MA'AM

* « Gwir a zo da lavarout "brennig" eus ar bronnoù, ha "boestoù laezh" a-wechoù zoken .»
* « N'omp ket rediet da walc'hiñ hor divgazel. ("Fall ez eo bezañ Gall" a vez implijet a-wechoù)»
* « Gwir hon eus da zrailhañ an dud kasaus.»
* « Alvokaded, gwelet an 3de gourc'hemenn.»
* « Gwir a zo da vleniañ un oto pabor, ma ro harp d'ar merc'heta.»
* « An holl a gemer ar bus, nemedon.»
* « Adroomp plas d'ar ger "serc'h" (kompren orgedenn).»
* « An neuial kenamzeriet n'eo ket ur sport.»
* « Neuial da hanternoz a zo ur sport (catch er vouilhenn a vez implijet a-wechoù)»
* « O.K., ne vez nemet 9 anezho, n'eus ket den ebet o vezañ direbech ...»

## Enebourien an No MA'AM

Enebourien daonet an aozadur a zo ar F.A.N.G:
* Yezh orin: Feminists Against Neanderthal Guys
* Brezhoneg- Feministed a-enep ar piri Neanderthalian
E-penn ar strollad 'se e vezo kavet Marcy D'Arcy.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn an No MA'AM bro C'hall
* An No MA'AM war bundyology.com
# NSA

National Security Agency :
| Krouidigezh | 4 a viz Du 1952 |
| Sujidigezh | Departamant Difenn ar Stadoù-Unanet |
| Lec'h pennañ | Fort George G. Meade Maryland SUA |
| Bro | Stadoù-Unanet Amerika |
| Arc'hantaouiñ | 10,2 miliard a zollarioù e 2012 |
| Implijidi | 21650 e 2012 |
| Lec'hienn internet | www.nsa.gov |
| kemmañ |
Ajañs SUA kefridiet da selaou an dud hag ar frammoù eo an NSA (saozneg : National Security Agency ; brezhoneg : Ajañs evit ar Surentez Vroadel). Kuzh eo he budjed met hervez kont e vefe 10 gwezh hini ar CIA. Brasañ aozadur titouriñ an SUA eo, e keñver ar budjed hag ar c'hoskor. Kalz eus he frogrammoù evezhiañ a voe diskuliet e 2013 gant Edward Snowden, ur goprad kozh eus an ajañs. Dizoloet e voe edo an ajañs o tasklevout hag o stokañ kemennadoù dre gomz pe dre skrid ouzhpenn ur miliard a dud dre ar bed.

## Istor an NSA

E-pad an Eil Brezel-bed e teuas war wel evit lu ar Stadoù-unanet e oa ar c'helaouiñ tredanel-magnetek (Communications Intelligence pe COMINT) un oberiantiz a dalvoudegezh. Kement-mañ a oa deuet war-wel evit dont a-benn da ziluziañ kodoù-kuzh an eskemmoù lu Alamagn an Trede Reich ha Lu Impalaeriezh Japan. Ur brezel ar c'hodoù-kuzh a oa bet ha gounezet gant ar Stadoù-unanet harpet gant ar Rouantelezh-unanet.
Krouet e voe an NSA en ur mod ofisiel gant ar prezidant Harry S. Truman e 1952. Kavet e voe abeg enni pa spias pennoù bras al luskad enep Brezel Vietnam er bloavezhioù 1960 ha 1970.
# Na Blascaodaí

Un enezeg eus Iwerzhon eo Na Blascaodaí, e-tal aod kontelezh Ciarraí. Inizi Blasket a reer anezho e saozneg. N'eus den ebet ken o chom war an inizi. Ar re ziwezhañ a oa o vevañ war an enezenn vrasañ, An Blascaod Mór, a oa bet degaset d'an douar-bras e 1953.

## An inizi

Setu amañ anvioù an inizi, en iwerzhoneg hag e saozneg :
* An Blascaod Mór (Great Blasket Island)
* Beiginis (Beginish)
* Inis Tuaisceart (Inishtooskert)
* Inis na Bró (Inishnabro)
* Inis Mhic Aoibhleáin (Inishvickillane)
* An Tiaracht (Tearaght Island)

## Brud

Brudet a-walc'h eo an enezeg abalamour d'ar skridoù savet gant tud eus an inizi o deus kontet penaos e oa ar vuhez enno gwechall : Tomás Ó Criomhthain (aozer An tOileánach), Peig Sayers (skrivagnerez Peig) ha Muiris Ó Súilleabháin (skrivagner Fiche Blian ag Fás).
# Na Garbh Chrìochan

Na Garbh Chrìochan (The Rough Bounds e saozneg, «an Harzoù Garv» e brezhoneg) zo ur c'hornad meneziek en Uheldirioù Bro-Skos, e kornôg Siorrachd Inbhir Nis, etre Loch Shubhairne ha Loch Seile, e distrigoù Cnòideart‎, norzh Mòrar, Àrasaig ha Mùideart.
Brudet eo evel ur c'hornad gouez, garv, ha nebeut a dud zo o chom eno.

## Istor

Rannet e oa ar c'hornad etre daou glan, ha kann a veze etreze a-wechoù, Klan Macdonald Clanranald ha Klan MacDonell Glengarry, a oa enebourien d'ar gouarnamant saoz a-hend-all. En XVIII$^{vet}$ kantved e oa Na Garbh Chrìochan ur c'hornad katolik. Pennoù klanioù brudet a voe: Alexander Ranaldson MacDonell of Glengarry (1771-1828) ha Ranald George Macdonald of Clanranald (1788-1873).
# Na-Meoeg

Ur yezh direnk eo an Na-Meoeg. Komzet e vez e Viet-Nam, e proviñs Lang Son, e pastell-vro Trang Dinh : kêriadennoù "Cao Minh" ha "Khuoi Phu Dao", pennkêr Khanh Long; e pastell-vro Thach An, kêriadenn Ca Liec.
Ar yezh hag an dud a gomz anezhi a c'hallfe bezañ deuet eus Guangxi (Sina).

## Gwelet ivez

* Yezhoù direnk

## Liamm diavaez

* Ethnologue.com
# Na Caoil Bhòdach

Na Caoil Bhòdach (e gouezeleg), Kyles of Bute (e saozneg), a zo ur strizh-mor etre penn hanternoz Eilean Bhòid (Bute) ha ledenez Còmhghall e douar-bras Bro-Skos.
Div lodenn zo enne: hini ar reter ha hini ar c'hornôg:
* hini ar reter, a zo An Caol an Ear, etre Rothesay Bay hag aber Loch Riddon; en hanternoz emañ ar Burnt Islands hag Eilean Dubh;
* hini ar c'hornôg, An Caol an Iar/An Caol Ceathrach, dirak kêriadenn Tighnabruaich betek Sound of Bute.
# NRF

An Nouvelle Revue Française (brudet gant ar berradur NRF) zo ur gelaouenn lennegel gall krouet e penn kentañ an XXvet kantved.

## Istor

Niverenn gentañ ar gelaouenn a voe embannet d’ar 1añ a viz C’hwevrer 1909. Un hanter-dousennad skrivagnerien a yae d’ober strollad ar grouerien : André Gide, Jean Schlumberger (a arc’hantaouas ar gelaouenn a-raok na zeufe Gallimard), Jacques Copeau, Henri Ghéon, Marcel Drouin hag André Ruyters.
Embannet e veze enni barzhonegoù, danevelloù, dezrevelloù. Ul lodenn vat anezhi a veze gouestlet d’ar burutelladennoù.
Buan e voe soñjet embann oberennoù ar re a skrive er gelaouenn. Rak-se e voe kinniget da Gaston Gallimard merañ an ti-embann nevez hag al levrioù kentañ embannet a voe L’otage gant Paul Claudel hag Isabelle gant André Gide e 1911.
Tamm-ha-tamm, ha daoust d’an niver bras a gelaouennoù lennegel d’ar mare-se, e teuas da vezañ ur skouer hag ur pouez a dapas er gevredigezh c’hall etre an daou vrezel-bed.
Un troc’h a voe en embann an NRF goude miz Even 1940. Pierre Drieu La Rochelle, enepyuzev, arallrevour (homofob) ha tost ouzh an ideologiezh nazi, a gemeras penn ar gelaouenn eus miz Kerzu 1940 betek 1943.
Goude ar brezel e voe berzet ar gelaouenn evit bezañ bet kenlabouret gant an Alamaned.
E 1953 e voe adlañset dindan an anv Nouvelle Nouvelle Revue Française, gant Jean Paulhan ha Marcel Arland. Berzh bras a reas e-pad daou pe dri bloaz.
Hiziv an deiz eo deuet an NRF da vezañ un trimizieg, gant 5000 skouerenn embannet ha 1200 koumananter (25000 koumananter er bloavezhioù 1930).

## Skrivagnerien

E-touez ar skrivagnerien o deus embannet oberennoù en NRF emañ Paul Claudel, Marguerite Duras, Jean-Marie Gustave Le Clézio, Marcel Proust, Jean-Paul Sartre, Paul Valéry…
# Na

Na zo ur ger e brezhoneg hag e yezhoù all.

## E brezhoneg

Ur ger yezhadurel eo na:
* ur stagell-genurzhiañ evel e Na te na me pe Na te na kafe
* rannig-verb an doare-gourc'hemenn er stumm-nac'h, evel e Na vutunit ket amañ,
* stagell-isurzhiañ
** el lavarenn-stag er stumm-nac'h, evel e-barzh Ar sonerien na glevan ket zo manet kousket
** gant ar verb diwall, evel e Diwall na gouezhfe da vreur!
* eil rann stagelloù-isurzhiañ:
** ken na, evel e-barzh Kenavo, pe Chom ganin ken na savo an heol
* er stumm-nac'h, evel gant e-lec'h na, abalamour na, evit na, gant na ha meur a hini all.

## E yezhoù pe broioù all

* ur ger-mell en iwerzhoneg, evel en anvioù Sheela na Gig, Conradh na Gaeilge pe Tír na nÓg,
* un araogenn e portugaleg, evel e na ciudade, e kêr.

## Lec'hanvadurezh

* ur stêr e Thailand, ar Stêr Na,

## Kimiezh

* Na, arouez ar sodiom.

## Pennadoù kar

* Ne, ni, no
* Da, ma, pa, ra, va
# Na Cealla Beaga

Na Cealla Beaga (Killybegs e saozneg) zo ur gêr vihan e kontelezh Dún na nGall en Iwerzhon. Porzh pesketa brasañ ar vro eo, war aod kreisteiz ar gontelezh, nepell diouzh kêr Dún na nGall.
Talvezout a ra an anv Na Cealla Beaga kement hag "Ar C'helloù Bihan" en iwerzhoneg, abalamour d’ar venec'h a oa diazezet eno gwechall-gozh. En hañv e vez ur gouel en enor d’ar besketaerien, ma vez benniget ar bagoù.
E 2016 e oa 1 236 a dud o vevañ e Na Cealla Beaga.

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
* ↑ Census 2016 Sapmap Area: Settlements Killybegs –Central Statistics Office (Ireland)
# Montesarchio

Montesarchio zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Montescaglioso

Montescaglioso zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Montescheno

Montescheno zo ur gumun eus Italia e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte.
# Montescudaio

Montescudaio zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e proviñs Pisa, e Toskana.
# Montesano sulla Marcellana

Montesano sulla Marcellana zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
# Montesegale

Montesegale zo ur gumun e Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
# Montesano Salentino

Montesano Salentino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
# Montese

Montese zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
# Montescudo-Monte Colombo

Montescudo-Monte Colombo zo ur gumun en Italia, e Proviñs Rimini ha rannvro Emilia-Romagna.
# Montescano

Montescano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
# Meryeg

Ur yezh finnek-ougrek eo meryeg (moska) komzet gwechall gant ar Veryed, ur meuriad o chom tro-dro da vMoskov.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get er Grennamzer a-raok ma oa bet tu da dastum kalz a ditour diwar he fenn.

## Gwelet ivez

* yezh finnek-ougrek
# Merzher

    Evit implijoù all, gwelet Merzher (disheñvelout).
Ur merzher a zo un den hag a varv evit e gredennoù relijiel, evel a oa c'hoarvezet e deroù istor ar gristeniezh.
A-wechoù e vez lavaret eus un den hag a zo marvet evit un dra bennak all, evit e vro pe evit kredennoù politikel. Ar verzherinti a vez lavaret eus ar marv-se.

## Istor

Merzher a zo tost d'ar ger gresian martyr (stumm kozh : marty o talvezout kement ha test). Implijet e veze en Azia Vihanañ dindan ar stumm martyriai (testenioù) evit lakaat da embann anvioù ar begennoù a roe harp d'ar geoded. Lennet e veze an anvioù ez-publik ha kaset e veze anezho dre skrid d'ar pennoù bras. Diwar an embannoù-se e kemeras ar gristenien ar ger evit ar verzherinti hag evit ar verzherien. Danevelloù barnedigezh hag o lazhadennoù a veze gwelet evel testenioù roet evit kanañ gloar d'ar relijion nevez.

### Kristeniezh

E-pad an tri c'hantved kentañ e veze kroazstaget ar gristenien koulz hag ar vac'hidi bolitikel hag a-wechoù e vezent roet da zebriñ d'al loened gouez er sirk. An holl anezho a zo bet anavezet gant an ilizoù kristen kentañ evel merzherien ha sent. Tertulllian (Eil kantved) a skrivas : sanguis martyrum, semen christianorum (had ar gristenien eo gwad ar verzherien).

### Islam

En arabeg e kaver ar ger shahid o talvezout test koulz ha merzher. Ne gaver ket an termen er c'hKoran, met en Hadith (teskad komzoù Mohammed). Ar verzherez kentañ eo bet Soumaya bent Khabbab, ur vaouez kozh lazhet gant keodederien Mekka a-du gant al liesdoueadegezh. Darn eus ar vuzulmaned, ar Chiited, a lid memor ar shahid Hussein ben Ali a voe lazhet en emgann Kerbala, pa oa o vrezeliñ ouzh an eil kalif omeyad, Yazid Iañ. Bep bloaz e vez lidet eñvor an darvoud e-pad gouel an Achoura pa ya ar Chiited er straedoù o huanadiñ hag o stekiñ ouzh o bruched.

## Pennad kar

* Merzher (disheñvelout)
# Merzherien Belfiore

Merzherien Belfiore eo an anv roet d'ar c'hentañ bagad emsaverien italian kondaonet d'ar marv e kêr Mantova etre 1852 ha 1855, da vare ar Risorgimento diwar urzhioù gouarnour Rouantelezh Lombardo-Veneto, ar feldmarichal Josef Radetzky.
Anvet int bet diwar anv Belfiore, ur gêriadenn e-kichen Mantova, ma voe lazhet unnek den da vihanañ.
# Meryl Streep

Mary Louise "Meryl" Streep (bet ganet d'an 22 a viz Even 1949) a zo un aktorez amerikan hag he deus labouret er sinema, er c'hoariva hag er skinwel. Gwelet e vez gant lod evel an aktorez wellañ eus he remziad (best actress of her generation)$^,$$^,$.

## Filmoù

| Bloavezh | Titl | Roll | Notennoù |
| 1977 | Julia | Anne Marie | |
| 1978 | The Deer Hunter | Linda | |
| 1979 | Manhattan | Jill | |
| 1979 | The Seduction of Joe Tynan | Karen Traynor | |
| 1979 | Kramer vs. Kramer | Joanna Kramer | |
| 1981 | The French Lieutenant's Woman | Sarah/Anna | |
| 1982 | Still of the Night | Brooke Reynolds | |
| 1982 | Sophie's Choice | Sophie Zawistowski | |
| 1983 | Silkwood | Karen Silkwood | |
| 1984 | Falling in Love | Molly Gilmore | |
| 1985 | Plenty | Susan Traherne | |
| 1985 | Out of Africa | Karen Blixen | |
| 1986 | Heartburn | Rachel Samstat | |
| 1987 | Ironweed | Helen Archer | |
| 1988 | A Cry in the Dark | Lindy Chamberlain | |
| 1989 | She-Devil | Mary Fisher | |
| 1990 | Postcards from the Edge | Suzanne Vale | |
| 1991 | Defending Your Life | Julia | |
| 1992 | Death Becomes Her | Madeline Ashton | |
| 1993 | The House of the Spirits | Clara del Valle Trueba | |
| 1994 | The River Wild | Gail Hartman | |
| 1995 | The Bridges of Madison County | Francesca Johnson | |
| 1996 | Before and After | Dr. Carolyn Ryan | |
| 1996 | Marvin's Room | Lee | |
| 1998 | Dancing at Lughnasa | Kate 'Kit' Mundy | |
| 1998 | One True Thing | Kate Gulden | |
| 1999 | Music of the Heart | Roberta Guaspari | |
| 2001 | A.I. Artificial Intelligence | Blue Fairy | Mouezh |
| 2002 | Adaptation. | Susan Orlean | |
| 2002 | Patrom:Sort | Clarissa Vaughan | |
| 2003 | Stuck on You | Roll he unan | Cameo dizanv |
| 2004 | The Manchurian Candidate | Eleanor Shaw | |
| 2004 | Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events | Aunt Josephine | |
| 2005 | Prime | Lisa Metzger | |
| 2006 | A Prairie Home Companion | Yolanda Johnson | |
| 2006 | The Music of Regret | The Woman | Film berr sonerezh |
| 2006 | The Devil Wears Prada | Miranda Priestly | |
| 2006 | The Ant Bully | Queen Ant | Mouezh |
| 2007 | Dark Matter | Joanna Silver | |
| 2007 | Evening | Lila Wittenborn Ross | |
| 2007 | Rendition | Corrine Whitman | |
| 2007 | Lions for Lambs | Janine Roth | |
| 2008 | Mamma Mia! | Donna Sheridan | |
| 2008 | Doubt | Sister Aloysius Beauvier | |
| 2009 | Julie & Julia | Julia Child | |
| 2009 | Fantastic Mr. Fox | Mrs. Fox | Mouezh |
| 2009 | It's Complicated | Jane Adler | |
| 2010 | Higglety Pigglety Pop! or There Must Be More to Life | Jennie | Mouezh |
| 2011 | The Iron Lady | Margaret Thatcher | |
| 2012 | Great Hope Springs | Maeve Soames | |
| 2013 | August: Osage County | Violet Weston | |

## Notennoù

* ↑ Santas, Constantine (2002). Responding to Film. Rowman & Littlefield‏. 187 p. ISBN 0-8304-1580-7.
* ↑ Hollinger, Karen (2006). The Actress: Hollywood Acting and the Female Star. CRS Press. 94–95 p. ISBN 0-415-97792-4.
* ↑ (2005) The Middle East. Library Information and Research Service. 204 p.
# Merzhereg

Merzhereg :
| An iliz katolik. ||
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Gwenvenez-Penfaou |
| Kod kumun | 44092 |
| Kod post | 44290 |
| Maer Amzer gefridi | Fabrice Sanchez 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Redon tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Redon hag ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | https://masserac.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 684 ann. (2020) |
| Stankter | 36 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 51″ Norzh 1° 49′ 53″ Kornôg / 47.63083333333333333333, -1.831388889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 27,5 m bihanañ 0 m — brasañ 55 m |
| Gorread | 18,78 km² |
| Merzhereg ||
| kemmañ |
Merzhereg a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwenvenez-Penfaou, e Liger-Atlantel, e reter ar vro.

## Douaroniezh

* Ar stêrioù Don ha Gwilen a gember e Merzhereg.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Marzerac, 869; Macerac, 1062; Marserac, 1630

## Ardamezioù

* Rannet; ouzh 1 en gul e gammell abad en argant; ouzh 2 en aour e gioc'h en sabel; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel

## Dezougen

* An ti-gar.

## Istor
### XV$^{vet}$ kantved

* E 1449 e voe lakaet ar barrez en Eskopti Redon, bet savet e miz Even ha diskaret e miz Kerzu.

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Merzhereg e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Gwenvenez-Penfaou hag e Bann Blaen. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Savenneg.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 57 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,43 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemp den eus ar gumun hervez monumant ar re varv .
* D'an 16 a viz Mae 1945 e voe kavet korf marv un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an 13 a viz Gouere 1944 gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Benead.
* Chapel Sant Benead, e bered ar gumun.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Beauchesne Aotrounez la Chevaleraye | En gul e groaz en aour |

## Pennadoù kar

* Merzher (lec'hanvadurezh)

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)B.A. Pocquet du Haut Jussé, "Les papes et les ducs de Bretagne", pajennoù 467 ha 468
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Merzhereg
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 327
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Merzherien Gwengolo 1792

Merzherien Gwengolo 1792 zo 191 beleg ha laik a oa bet lakaet d'ar marv e Pariz d'an 2 a viz Gwengolo 1792, ha bet lakaet war roll ar gwenvidien e 1926.

## Istor

Da-geñver al lazhadeg a oa dirollet e Bro-Frañs d'an 2 a viz Gwengolo 1792, kalz a dud, beleien ha laiked a oa bet lakaet d'ar marv gant Paotred an Dispac'h galle tiez aet da brizonioù e Pariz, evel kouent an tadoù Karmez ha kloerdi sant Firmin. En o zouez ez eus 191 den bet lakaet war an aoterioù evit bezañ kavet gwelloc'h mervel, kentoc'h eget touiñ sentidigezh d'al lezennoù nevez savet war an Iliz hag ar veleien (Constitution civile du Clergé). Bez e oa anezho tri eskob, 127 beleg, 56 lean pe leanez a bep korn eus Bro-Frañs, ha 5 laik. Lakaet e oant bet da wenvidien gant ar Pab Pi XI, d'ar 17 a viz Here 1926.
Eskopti Kemper ha Leon a rent enor dreist-holl d'an dud eürus Glaoda Laporte, Visant Le Rousseau, Nikolas Verron ha Fransez al Livec. Ar pevar beleg-se a oa eus Kompagnunezh Jezuz (Jezuisted). Eskopti Naoned a rent enor d'an dud eürus Henri Luzeau de la Mulonnière, Joseph Bécavin, ha Charles Bernard (du Cornillet). Eskopti Roazhon a rent enor d'an dud eürus Julien Poulain du Launay, ha Louis-Laurent Gaultier. Eskopti Sant-Brieg ha Landreger a rent enor d'an dud eürus Erwan-Andrev Guillou a Geranrun, Erwan-Yann-Bêr Rey Kervisic ha Ronan-Jozef Urvoy.
Meneg zo eus gouel an dud-se en deiziadurioù d'an 2 a viz Gwengolo.

## Levrlennadur

* Louis Saluden, Jean-Louis Chapalain, Eur brestad epad an XVIIIet kantved : an den eurus Glaoda Laporte, Brest, Moulerez ru ar C'hastell, 1927, 206 p.

## Liammoù diavaez

* Bienheureux Martyrs des Carmes war lec’hienn Nominis
* Liste des victimes, béatifiés et "différés jusqu’à ce qu’il soit plus informé" (Association du souvenir des Martyrs de septembre 1792)

## Notennoù

* ↑ Propre de Quimper et Léon : Messes / Sent Eskopti Kemper ha Leon : Overennou, Kemper, 1990, p. 134.

## Gwelet ivez

* Lazhadegoù Gwengolo
* Spont bras