# Enez-Vriad

Enez-Vriad :
| Porzh Kloz. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Île-de-Bréhat |
| Bro istorel | Goueloù ( Sant-Brieg) |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Pempoull |
| Kod kumun | 22016 |
| Kod post | 22870 |
| Maer Amzer gefridi | Olivier Carré 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | hini ebet |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 377 ann. (2020) |
| Stankter | 130 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 50′ Norzh 2° 59′ Kornôg / 48.83, -2.98 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 26 m bihanañ 0 m — brasañ 34 m |
| Gorread | 2,90 km² |
| Enez-Vriad ||
| kemmañ |
Briad pe Enez-Vriad a zo ur gumun eus kanton Pempoull, e Bro-Oueloù hag e departamant Aodoù-an-Arvor e Breizh.

## Douaroniezh

Anv enezenn vrasañ enezeg Briad a zo dirak aod Breizh etre genoù an Trev ha bae Sant-Brieg, nepell diouzh Plaeraneg, er su, ha Pempoull, er reter, eo ivez. Tachenn ar gumun a zo enni ivez ur bern reier hag enezennoùigoù tro-dro.

### Kumunioù amezek
## Istor
### Ragistor

* Kavet e voe merkoù annezadur eus an neolitik.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 31 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,05 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'ar 16 a viz C'hwevrer 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F (marilhet 42-2967 ha kodet PU-G) eus aerlu ar Stadoù-Unanet (United States Army Air Forces) e donvor Enez-Vriad gant unnek milour en e vourzh; lazhet e voe e unnek nijour, ne voe adkavet korf ebet.
* D'ar 5 a viz Eost 1944 e kouezhas un nijerez Spitfire eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force') en Enez Vriad.
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: ur soudard eusar gumun a varvas e 1951.

## Sevenadur

* En Enez-Vriad e oa bet troet ar film Les Enfants du naufrageur gant ar filmaozour gall Jérome Foulon adalek miz Mae 1991.

### Brezhoneg
#### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

#### Ya d'ar Brezhoneg

* D'an 19 a viz Kerzu 2009 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 4 (Morlu) (3 anezhe chomet dianv) |
| Hollad | 4 |
Marvet int e-pad an Eil brezel-bed.

## Tudoniezh

Boas e oa an dud paour da lakaat kaoc'h-saout da sec'hañ pa n'o doa ket koad d'ober tan.

## Poblañs
### Tud dibar

* Jacquette de Bretagne, itron Briad, merc'h Arzhur III (dug Breizh), pried Arthur Brécart, skoedour Arzhur III, konetabl Roazhon ha kabiten Mervent, ar Coudray-Salbart ha Sant-Albin-an-Hiliber. He ardamezioù voe dibabet evel re enez Vriad.
* Colette (1873-1954) zo bet o chom ur prantad amzer en enez Venniged e ti ur mignon.
* Marc Chagall (1887-1985) en deus livet e 1924 Ar prenestr war Enez Vriad, miret e Kunsthaus Zurich.
* Marie-José Chombart de Lauwe (1923), rezistantez ha sokiologourez.
* Bernard Buffet (1928-1999), livour.
* Erik Orsenna (1947), skrivagner bet graet e annez eno e-pad un toullad bloavezhioù.

## Skeudennoù

* Chapel Keranrouz
* Chapel Kervikael
* Milin-vor ar Birlod
* Milin-vor ar Birlod
* Tour-tan ar Paun
* Tour-tan ar Groaz
* Gwel eus chapel Kervikael
* Livadur: ar c'halvar hag ar vilin-vor
* Livadur: Chapel Kervikael

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel ti-kêr Enez-Vriad

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ Pertes USAAF Finistère
* ↑ Pertes RAF
* ↑ Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
* ↑ EBSSA
* ↑ Dastumad Marc Chagall er Vereinigung Zürcher Kunstfreunde.