# Lanyugon

Lanyugon :
| Iliz katolik Itron-Varia. ||
| Anv gallaouek | Jugon |
| Anv gallek (ofisiel) | Jugon-les-Lacs |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Lanyugon (betek 2015) Plened (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22084 |
| Kod post | 22270 |
| Maer Amzer gefridi | Roger Aubrée 2014-2015 |
| Lec'hienn Web | http://www.jugon-les-lacs.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 817 ann. (2013) |
| Stankter | 97 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 24′ 36″ Norzh 2° 19′ 15″ Kornôg / 48.41, -2.320833333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 30 m bihanañ 17 m — brasañ 116 m |
| Gorread | 26,15 km² |
| Lanyugon ||
| kemmañ |
Lanyugon a oa ur gumun eus kanton Plened-Yugon, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.
Bodet e oa gant Doloù d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Lanyugon-Kumun-Nevez.

## Ardamezioù

* En erminig, e gastell en gul digoret ha goulaouet en sabel.

## Douaroniezh

* Al lenn zo 200 hektar dindani. Div stêr a dremen e Lanyugon : ar Rosette hag an Argenon. Gwarezet eo ar gêr ouzh ar beuzioù gant daou stankell, hini ar « Chaoser vihan » hag hini ar « Chaoser vras ».

## Istor
### Henamzer

* Kouerien a oa o chom eno kerkent hag an Eil kantved kt JK. Ar Goriolosited e oant, ur bobl a vrezelourien ha marc'hadourien hag a savas an hent etre Fanum Martis (Kersaout hiziv) ha Darioritum (Gwened). Traoù eus ar c'houlz-se a voe kavet e-pad furchadennoù henoniezh e 1960.

### Krennamzer

* Krog e voe savidigezh ar c'hastell er XI$^{vet}$ kantved gant Eudes kont Pentevr moarvat. Krouet e voe ar prioldi er XII$^{vet}$ kantved. Roet e voe dourioù d'ar menec'h gant Olier Dinan. Disec'het e voe ar geunioù, savet e voe milinoù gant ar gouerien.
* E Roazhon, Begerel, Brest ha Lanyugon e veze skoet o moneiz aour hag arc'hant gant Duged Breizh er XII$^{vet}$ kantved.
* Savet e voe ar « Chaoser vihan » hag hini ar « Chaoser vras » e 1230 war gourc'hemenn Dug Breizh Pêr 1añ evit krouiñ lennoù artifisiel (Lenn Lanyugon hag ar « stank vihan ») tro-dro d'ar c'hastel evit gwareziñ anezhañ, hag evit ar peskvagerezh, ar milinoù hag ar givijerezh. Lenn Lanyugon ha stankell ar Chaoser vras a zo ouzhpenn 800 bloaz eta. Disec'het e voe ar « stank vihan » e 1848.
* Taget e voe ar c'hastell gant Beltram Gwesklin evit Charlez V (Bro-C'hall) e-pad Brezel hêrezh dugelezh Breizh.
* E 1420 e voe urzhiet gant ar dug Yann V ar Fur distrujañ ar c'hreñvlec'h.

### XVII$^{vet}$ kantved

* E 1616 e voe urzhiet gant Breujoù Breizh distrujañ da vat kastell Lanyugon. Gant mein eus ar c'hastel e voe savet Hôtel Sevoy gant Charles Lebecs evit ul lodenn da nebeutañ moarvat.

### XVIII$^{vet}$ kantved

* Edo ar chouan Boishardy e Lanyugon d'ar 16 a viz Kerzu 1794.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas naontek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,85 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 18 a viz Du 1942 e kouezhas ur c'harr-nij Messerschmitt Bf 109 eus an aerlu alaman e Raleon e Lanyugon.
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Kavet e voe repu gant ar vreudeur Moryoussef, yuzevien anezho, e ti Anne-Marie Orveillon. Homañ voe anvet reizh a-douez ar broadoù gant Israel e 2009.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

#### Kumun nevez

* 1973: staget e voe kumunioù Sant-Yunieg (e Bro-Sant-Brieg) ha Leskoed-Lanyugon (e Bro-Sant-Maloù) ouzh Lanyugon evit ober ur gumun hepken, dre atiz ar maer Jean Orveillon. Nac'hañ a ra Doloù kemer perzh. Fernand Hamon a zeuas da vezañ ar maer nevez.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet eo bet Doloù gant Lanyugon evit ober Lanyugon-Kumun-Nevez d'ar 1añ a viz Genver 2016.

## Monumantoù, danframmoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Itron-Varia.
* Monumant ar re varv.
* Ar garrbont 257 metr a hirder savet etre 1980 ha 1981.
* Labourioù war ar chaoser goude ar beuzioù.
* Dont a reas ar gumun da vezañ kêr vihan neuziet-kaer e 1976, ha goude kêr c'hlas ha kêrig bokedet.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Gwerenn-livet ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant ar Rezistañs, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Sevenadur ha sport

* Krouet e voe « La Jugonnaise » ar c'hlub mell-droad e 1936, al levraoueg e 1959 ha kelc'h keltiek « La Rozargue » e 1971.

## Gevelliñ

Lenzkirch (Alamagn) (Baden-Württemberg)

## Tud brudet
### Tud bet ganet eno

* 1345 : Yann Iañ (Châtillon), Kont Pentevr ha Beskont Lemojez
* François Ollivier-Martin, istorour ar c'horn-bro
* Jean Robieux, klasker skiantel
* Joël Leboucher (1943-2011), livour ha kizeller, bet krouet gantañ ar genstrivadeg livañ « Livioù Breizh »

### Tud bet marvet eno

* Émile Poilvé, gourener breizhat ha kampion olimpek e Berlin e 1936 ; 11 a viz Here 1962 (e Leskoed-Lanyugon).

### Tud ha loened bet gweladennet ar barrez

* roue Bro-Saoz e-pad ar Grenn-amzer
* Pêr Iañ dug Breizh
* ar chouan Boishardy
* Maxime Du Camp ha Gustave Flaubert e-pas o beaj e Breizh
* Napoleone III hag an impalaerez Eugenia e miz Eost 1958
* gwelet eo ar bleiz diwezhañ e 1915 gant daou besketer yaouank. Ampoezonet eo gant an annezidi
* douarañ a ra ar nijer Alfred Fronval e prad ar stank vihan e 1922
* savet eo ur garrbont evit an trenoù gant Louis Harel de la Noë
* Maurice Halna du Fretay, eus Sant-Brieg, en doa kuzhet ur c'harr-nij e Lanyugon. Mont a reas da Vro-Saoz gantañ e miz Du 1940 evit mont e-barzh ar Royal Air Force. Mervel a reas e miz Eost 1942 e-pad ur gerc'hadenn war Dieppe.
* Charles De Gaulle e 1960

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn web ar gumun
* (br)Lanyugon war al lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Anv nevez; Yugon, ken plaen ha tra, e Geriadur Hemon.
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb