OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Timbroù Prusia

Unan eus Stadoù kozh Alamagn e oa Rouantelezh Prusia, an hini greñvañ hag a roas lañs da unvanidigezh ar vro e fin an XIXvet kantved.
E 1850-56 ez eo embannet an timbroù kentañ. Kinnig a reont penn a Roue Frederig Gwilherm IV Prusia. Un eil hag un trede rummad gant e boltred a vo lakaet e gwerzh e 1857 ha 1858. Ar rummad kentañ warni ar meneg PREUSSEN (« Prusia ») zo embannet dindan tresadenn un erer kurunennet o terc’hel ur vazh-veli (1861-65 ha 1867).
27 timbr-post zo bet embannet gant melestradurezh Prusia.
Adalek ar 1añ a viz Genver 1868 e vez implijet timbroù Kengevread Norzh Alamagn eno, ha timbroù an Impalaeriezh alaman diwezhatoc’h.
# Timbroù Queensland

Ur proviñs e biz Aostralia eo Queensland bremañ. Un drevadenn saoz eo bet, disrannet diouzh Sukembre-Nevez e miz Even 1859.
D'ar 1añ a viz Gwengolo 1860 e voe embannet timbroù kentañ Queensland. Kroget e oa bet e 1851 gant implij timbroù Sukembre-Nevez.
War holl dimbroù-post Queensland e veze skeudennet ar rouanez Victoria war-bouez daou dimbr o skeudenniñ tudennoù alegorek eus Aostralia (1903, 1907).
Etre ar 1añ a viz Genver 1880 hag ar 1añ a viz Gouere 1892 e voe aotreet timbroù-taos eus 1866–1892 da vezañ implijet evit ar post.
Emezelet he deus Queensland da Genglad Aostralia e 1901, met timbroù dindan hec'h anv a voe embannet e 1903 ha betek 1907-10.
E 1913 e voe kemeret lec'h timbroù Queensland gant re Aostralia.
Ur mell dastumadenn timbroù eus Queensland a c’heller gwelet e Mirdi Queensland.

## Pennadoù kar

* Timbroù Aostralia
* Timbroù Sukembre-Nevez

## Levrlennadur

* Campbell, Hugh M. Queensland Cancellations & Other Postal Markings 1860–1913. Melbourne: Royal Philatelic Society of Victoria, 1977 161p.
* Campbell, Hugh M. Queensland Postal History. Melbourne: Royal Philatelic Society of Victoria, 1990 326p.
* Hull, A.F. Basset. The Postage Stamps, Envelopes, Wrappers, Post Cards and Telegraph Forms of Queensland. London: Royal Philatelic Society, London, 1930 181p.
# Timbroù Rodezia ha Nyasaland

Etre 1953 ha 1963 e sav Rodezia ar Su ha gwarezvaoù Rodezia an Norzh ha Nyasaland ur c'hevread hanter zizalc’h, dindan aotrouniezh ar Rouantelezh-Unanet, hag a zo anavezet dindan anv a gKevread Kreiz Afrika (« Central African Federation » pe CAF e saozneg). Dre ziazezañ an hevelep kenemglev etre ar broioù-se e fell d’ar Saozon sevel ur Stad stabil tonket da vezañ un Dominion e-barzh Kenglad ar Broadoù. Tarzhañ a ra an unvaniezh d’ar 31 a viz Kerzu 1963 dre youl broadelourien afrikan ha da heul divizoù an aozadurioù etrebroadel. Dizalc’h eo Rodezia an Norzh dindan anv Zambia ha Nyasaland dindan anv ar Malawi. Rodezia ar Su a vo anvet Zimbabwe dizale.
An timbroù embannet zo warno an alc’hwez « Rhodezia & Nyasaland ».

## Pennadoù kar

* Timbroù Nyasaland
* Timbroù Rodezia an Norzh
* Timbroù Rodezia ar Su
# Wounded Knee

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Wounded Knee zo un anv saoznek stag ouzh SUA.
* Wounded Knee Creek
* Wounded Knee, South Dakota
* Lazhadeg Wounded Knee e 1890
** pe Aerva Wounded Knee, ul lec'h istorel e SUA, abaoe al lazhadeg
* Darvoud Wounded Knee e 1973

## Lennegezh

* Bury My Heart at Wounded Knee, ul levr gant Dee Brown, e 1970, ma tezrevell darvoudoù Lazhadeg Wounded Knee e 1890.

## Ur film

* Bury My Heart at Wounded Knee (film), ur film diwar al levr, graet e 2007 .
# Woueg

Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo ar woueg (吳方言 pinyin wú fāng yán; 吳語 pinyin wú yǔ lumazi wu niu(nyu)) komzet gant tro-dro da 90 milion a dud (1990) e Sina ar reter. Ar woueg eo an eil yezh sinaek komzet ar muiañ hervez an niver a dud.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinaek
# Wouneg

Ur yezh dchokoek direnk eo ar wouneg. Komzet eo gant 6.000 a dud war harzioù etre Kolombia ha Panama. Ur yezh SOV eo.

## Gwelet ivez

Yezhoù Kolombia
Yezhoù Panama
# Worodougou

Worodougou zo ur rannvro eus Aod an Olifant, e gwalarn ar vro.
g • ka • ke Rannvroioù Aod an Olifant :
| Rannvroioù | Agnéby · Bafing · Bas-Sassandra · Denguélé · Dix-Huit Montagnes · Fromager · Haut-Sassandra · Lacs · Lagunes · Marahoué · Moyen-Cavally · Moyen-Comoé · N'zi-Comoé · Savanes · Sud-Bandama · Sud-Comoé · Vallée du Bandama · Worodougou · Zanzan |
# Wortegem-Petegem

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Wortegem-Petegem zo ur gumun e Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 42,47 km²
* Poblañs (2022) : 6 517 a dud
* Stankter : 153 den/km²
# Wormhout

Wormhout :
| Plasenn Jeneral de Gaulle hag iliz Sant-Marzhin ||
| Anv flandrezek | Wormout |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Dukark |
| Kanton | Wormhout (pennlec'h) |
| Kod kumun | 59663 |
| Kod post | 59470 |
| Maer Amzer gefridi | Frédéric Devos 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Hauts de Flandre |
| Lec'hienn web | http://www.ville-wormhout.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 709 ann. (2020) |
| Stankter | 208 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 5 m — brasañ 33 m |
| Gorread | 27,41 km² |
| kemmañ |
Wormhout a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An ti-post er blasenn.
* Ar velin.
* An iliz.
* Nev, keur ha kostezioù an iliz.
* Melin Riele, pe Milin Deschodt, 1756, rummet,
* Iliz katolik Sant Varzhin, mod hallekerke, XVI$^{vet}$-XVII$^{vet}$ kantvedoù, rummet,
* un ti, 17, straed Herzeele, XVIII$^{vet}$-XIX$^{vet}$ kantvedoù, rummet.

### Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Wormhoudt Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Indez | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | tremen 140 |
| Hollad | tremen 140 |
Er vered ez eus pevar bez eus ar Brezel-bed kentañ, holl anavezet, ha tremen 140 bez eus an Eil brezel bed; 111 eus ar re-mañ a zo anevezet met tremen 30 anezhe a zo chomet dianv. Enni eo beziet tro 80 soudard eus Lu Breizh-Veur, drouklazhet el lec’h anvet « Plaine au Bois » en Ekelsbeke goude bout en em rentet d'an 28 a viz Mae 1940. An dorfedourion a oa milourion eus an SS Leibstandarte Adolf Hitler$^,$ $^,$.

## Emdroadur ar boblañs 1793-2010

* Andonioù : Cassini hag EBSSA

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Frédéric Devos | Tu-dehoù diseurt |
| Even 1995 | Meurzh 2014 | René Kerckhove | Strollad Sokialour Gall |
| Meurzh 1977 | 1995 | Robert Deldicque | Strollad Sokialour Gall |
| 1957 | 1977 | André Dehaene | |
| 1945 | 1957 | Robert Dehaene | |
| 1945 | 1945 | Louis Blanckaert | |
| 1944 | 1945 | Germain Cockenpot | |
| 1933 | 1944 | Émile Dehaene | |
| 1929 | 1933 | Joseph Aammeux | |
| 1919 | 1929 | Louis Blanckaert | |
| 1899 | 1919 | Albert Dehaene | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Winog, krouer un abati e Wormhout e 685, marvet ha douaret eno e 716 pe 717.

## Gevelliñ

* Llandudno (Rouantelezh Unanet)

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Wormhoudt-Massacre
* ↑ Traces of War
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Wormerland

Wormerland (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, en Izelvroioù. 45,14 km² eo gorread Wormerland (douar : 38,79 km², dour : 6,35 km²), ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 15 876 annezad enni. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober Wormerland : Jisp, Neck, Oostknollendam, Spijkerboor, Wijdewormer, Wormer. Stok ouzh kumunioù Beemster, Graft-De Rijp, Zaanstad, Oostzaan, Landsmeer ha Purmerend eo.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Wormerland ez eus 17 dileuriad :
* PvdA - 4 dileuriad
* GroenLinks - 4 dileuriad
* Liberaal WL - 3 dileuriad
* VVD - 3 dileuriad
* CDA - 3 dileuriad

## Liam diavaez

* Lec'hienn ofisiel Wormerland
# Worms

Worms zo ur gêr dizalc'h (kreisfreie Stadt) eus Rheinland-Pfalz en Alamagn. Emañ war lez ar Roen, etre Ludwigshafen ha Mainz. E dibenn 2014 e oa 81 010 a dud o chom enni.

## Istor

Unan eus kêrioù koshañ Alamagn eo Worms, pa gaver meneg anezhi da vare ar Gelted gant an anv Borbetomagus, aet da Vormatia diwezhatoc'h, a-raok amzer ar Romaned, hag ar c'hreñvlec'h savet gant Drusus en 14 kent JK.
* Emgann Worms
Anavezet eo ivez dre ma'z eus meneg anezhi e deroù Kan an Nibelungen, ur meurgan alamanek eus an XIII$^{vet}$ kantved. Ur mirdi, anvet Nibelungenmuseum a oa bet digoret e kêr e 2001.
Brudet eo Worms ivez dre ma voe Martin Luther o tifenn e gredenn dirak ur vodadeg eno e 1521.

## Monumantoù

Anavezet eo an iliz-veur Sant Pêr, eus an XI$^{vet}$ ha XII$^{vet}$ kantved, unan eus an teir iliz-veur romanek vras a zo en Alamagn, gant hini Mainz ha hini Speyer. Ur sinagogenn, distrujet e 1938 hag adsavet e 1961, hag ur c'harter yuzev bras a rae eus Worms (Wermajze, ווירמייזא e yiddish) ur greizenn a bouez evit ar sevenadur yuzev en Alamagn gwechall.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Worms gant ar c'hêrioù-mañ :
* Auxerre (Bro-C'hall)
* Bautzen (Alamagn)
* Parma (Italia)
* Mobile (Stadoù Unanet)
* St Albans (Bro-Saoz)
* Tiberias (Israel)
* Ningde (Sina)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel (de) (en)
# Wenzhou

Wenzhou (温州) zo ur gêr vras e proviñs Zhejiang e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 7 777 000 a dud (e 2006).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Wenzweiler

Wenzweiler (en alamaneg), pe Wentzwiller (e galleg, yezh ofisiel nemeti) a zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen.
# Wervershoof

Wervershoof (distagañ :) a zo ur gumun hag ur gêr e rannvro West-Friesland, e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 31,08 km² eo gorread Wervershoof (douar : 23,46 km², dour : 7,62 km²) ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 8 769 annezad enni. Ar c'hêriadennoù, kêrioù ha distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Wervershoof : Onderdijk, Wervershoof, Zwaagdijk-Oost.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Wervershoof ez eus 13 dileuriad :
* Algemene Belangen Combinatie (ABC) - 3 dileuriad
* CDA - 2 zileuriad
* Progressief Wervershoof (PW) - 2 zileuriad
* VVD - 2 zileuriad
* Zwaagdijker Dorpsbelang - 2 zileuriad
* PvdA - 2 zileuriad

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Wervershoof
# Weneted (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Weneted (stumm brezhonekaet), pe Veneti (stumm latin), a c'hall bezañ anv meur a boblad :
* Weneted, ur bobl c'halian eus Arvorig, a oa o vevañ er pezh zo Bro Gwened bremañ
* Veneti (Adria), ur bobl a veve en Henamzer e goueled Mor Adria, en tolead zo rannvro Veneto bremañ
** ar veneteg, o yezh, tost d'al latin;
* Veneti (Vistula), ur bobl a oa o vevañ en Henamzer en arvor ar Mor Baltel, en aber ar stêr Vistula
# Wervicq-Sud

Kumunioù Frañs :
| Anv | Wervicq-Sud |
| Anv izelvroek | Zuid-Wervik |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Wervicq-Sud e Kanton Quesnoy-sur-Deûle hag en Arondisamant Lille | |
| Riez | Frañs |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lille |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Kanton | Quesnoy-sur-Deûle |
| Kod INSEE | 59656 |
| Kod-post | 59117 |
| Maer | Jean-Gabriel Jacob |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,09 km² |
| Led | 50° 48' 23" Norzh |
| Hed | 03° 02' 55" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 58 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 698(2007) |
| Stankter | 923 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | Wervicq-Sud |
Wervicq-Sud e galleg, Zuid-Wervik en izelvroeg, a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall, war lez ar stêr Leie.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik Immaculée Conception

## Douaroniezh

Ar stêr Leie eo ar vevenn etre Wervik-Sud ha kêr Wervik e Belgia.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Werner Herzog

Werner Herzog (anv gwir:Werner Stipetic) , bet ganet d'ar 5 a viz Gwenholon 1942 e Munich (Alamagn).
Werner Herzog a zo un aktour, un aozour filmoù hag un leurennour opera alaman.
# Werra

Ar Werra zo ur stêr eus Alamagn. Eieniñ a ra e-kichen Eisfeld e kreisteiz Thüringen. Tremen a ra, a-hed 292 km, dre stadoù Thüringen, Hessen ha Saks-Izel. War he lezennoù emañ kêrioù Meiningen, Bad Salzungen hag Eschwege. Kejañ a ra gant ar stêr Fulda e Hannoversch Münden, evit stummañ ar stêr Weser.
# Wenzel Aostria

Wenzel von Österreich (1561 – 1578), a oa ur priñs aostrian eus Tiegezh Habsburg a voe Priol Meur Urzh Malta adalek 1577 e Kastilha.
Mab e oa da Masimilian II an Impalaeriezh Santel ha d'e bried Maria Spagn.
# Valhermoso (Guadalajara)

Valhermoso zo ur gumun e proviñs Guadalajara, en Kastilha-La Mancha. 26 a dud a oa o chom enni e 2022.
# Valido

Ur valido a oa ur mignon da roue Spagn en amzer ar renad kozh
Ar valido a oa mignon ha den a fiziañs ar roue, lakaet gantañ e penn gouarnamant ar vro. Mont a rae da-heul ar roue pa veaje, pan ae da chaseal, ha betek pan ae da gousket.

## Ar validos hag o rouaned
### Gant Juan II (1406-1454)

* Álvaro de Luna .

### Enrique IV (1454-1474)

* Juan Pacheco (markiz Villena).
* Beltrán de la Cueva (Gran Mestr meur Urzh Santiago ha Dug Alburquerque).

### Rouaned katolik (1474-1504)

N'eus bet hini

### Fernando II Aragon (1479-1516) ha V Kastilha (rejantez 1507-1516)

Janed Kastilha a oa rouanez Kastilha etre 1504 ha 1555, goude ma n'he devoe galloud ebet adal 1506, rak he zad Fernando II Aragon an hini a voe rejant Kastilha neuze (1507-1516). N'eus hini ebet dreit ar re all petra bennak ma oa C'hardinal Cisneros e penn Kuzul Rejañs Kastilha entre ar 25 a viz Gwengolo 1506 hag ar 17 a viz Eost 1507 ha Gobernador del Reino de Castilla entre an 23 a viz Genver 1516 hag an 8 a viz Du 1517.

### Carlos Iañ Spagn (1516-1556)

* Francisco de los Cobos.
* Martín de Gaztelu a oa sekretour feal ha Mayordomo Mayor del Reino .

### Felipe II (1556-1598)

* Juan de Idiáquez.
* Mateo Vázquez.
* Antonio Pérez.

### Felipe III (1598-1621)

* Dug Lerma.
* Dug Uceda.

### Felipe IV (1621-1665)

* Baltasar de Zúñiga.
* Kont-Dug Olivares.
* Luis de Haro.

### Carlos II (1665-1700)

* An tad jezuist Juan Everardo Nithard, Fernando de Valenzuela, e hantervreur bastard Juan José de Austria, Dug Medinaceli, Kont Oropesa hag ar C'hardinal Portocarrero eo a voe validos ar ren .
# Valira

Ar Valira a zo ur stêr eus ar Pireneoù hag un adstêr d'ar Segre. Stêr bennañ Andorra eo hag er vro-se emañ an darn vrasañ eus he red. E kumun Encamp, Andorra emañ hec'h andon hag e La Seu d'Urgell e Katalonia, Spagn emañ he c'hember gant ar Segre.
# Valière

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Valière zo un anv-lec'h gallek hag un anv-den.

## Stêr

* Ar Valière (stêr), stêr e Bro-C'hall hag e Breizh.
** Stank ar Valière, e Breizh, en Il-ha-Gwilun.

## Kumunioù gall

* Chevigny-en-Valière, e Côte-d'Or.
* Sainte-Valière, en Aude.

## Tud

* Sabinus Valière, politikour gall.

## Pennadoù kar

* Valère
* La Vallière
# Valière (stêr)

Ar Valière zo ur stêr e Bro-C'hall hag e Breizh, en Il-ha-Gwilun, dezhi 27,8 km hed. Eieniñ a ra e Saint-Pierre-la-Cour, e Bro-C'hall, en departamant Mayenne.
Stanket eo saonenn ar Valière gant stank ar Valière, evit dastum dour evit kêr Gwitreg.
Adstêr eo d'ar Gwilun, war he lez dehou, un tamm er c'hornôg da Witreg.

## Kumunioù treuzet

* e Mayenne (Bro-C'hall): Saint-Pierre-la-Cour (andon) ha Saint-Pierre-la-Cour,
* e Breizh: Sant-Albin-al-Lann, Pozieg, Gwitreg, Ervored, ha Stredell.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Valhermoso de la Fuente

Valhermoso de la Fuente zo ur gumun eus proviñs Cuenca e Spagn.
# Valhermoso

Valhermoso ( saonenn gaer) zo un anv-lec'h spagnolek.

## Kumunioù

* Valhermoso de la Fuente, e proviñs Cuenca
* Valhermoso, e proviñs Guadalajara

## Pennad kar

* Valfermoso
# Valhuon

Kumunioù Frañs :
| Anv | Valhuon |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pernois |
| Kanton | Heuchin |
| Kod INSEE | 62835 |
| Kod post | 62550 |
| Maer | Roger Grut |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,17 km² |
| Led | 50° 26' 05" Norzh |
| Hed | 02° 22' 41" Reter |
| Uhelder kreiz | 145 m |
| Uhelder bihanañ | 118 m |
| Uhelder brasañ | 167 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 545 (2007) |
| Stankter | 59 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Valhuon a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Omer

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Valide Sultan

Valide Sultan a oa an titl roet da vamm ar sultan en Impalaeriezh Otoman.
An eil den pouezusañ en impalaeriezh e oa, war-lerc'h ar sultan e-unan. Dre ma oa mamm ar sultan he devoa levezon bras war renerezh an aferioù politikel, hervez ar sturienn vuzulmat "Gwir ur vamm eo gwir Doue". Kement-se a voe gwir er XVIIvet kantved dreist-holl, pa voe un toullad sultaned gwall zivarrek, pe bugale anezho: neuze e kreskas levezon ar valide sultan.
An hini vrudetañ eus ar maouezed-se e oa Hürrem Sultan, anavezet en Europa evel Roxelana.

## Anvioù ar Valide Sultan

* Nilüfer (Valide Sultan) (pried Orhan I, mamm Murat I, tr:Nilüfer Hatun)
* Hüma (pried Murat II, mamm Mehmet II, tr:Hüma Hatun)
* Amina Gul-Bahar (pried Mehmet II, mamm Bayezid II, tr:I. Gülbahar Hatun) (1481-1492)
* Ayşe Hafsa (pried Selim I, mamm Suleyman I, tr:Ayşe Hafsa Sultan) (1520-1534)
* Hürrem (pried Suleyman I, mamm Selim II, Hürrem Sultan)
* Nurbanu (pried Selim II, mamm Murat III, tr:Nurbanu Sultan)
* Safiye Sultan (pried Murat III, mamm Mehmet III, tr:Safiye Sultan)
* Handan (pried Mehmet III, mamm Ahmet I, tr:Handan Sultan)
* Mahfiruz Hadice (pried Ahmet I, mamm Osman II, tr:Mahfiruz Hadice Sultan)
* Kösem (Mahpeyker, pried all da Ahmet I, mamm Murat IV ha Ibrahim I, tr:Kösem Sultan)
* Turhan Hadice (pried Ibrahim I, mamm Mehmet IV, tr:Turhan Hatice Sultan)
* Saliha Dilashub (Saliha Dilaşub, pried all da Ibrahim I, mamm Suleyman II, tr:Saliha Dilaşub Sultan)
* Mah-Para Ummatullah Rabia Gül-Nush (pried Mehmet IV, mamm Mustafa II and Ahmet III, tr:Emetullah Rabia Gülnuş Sultan)
* Saliha Sabkati (pried Mustafa II, mamm Mahmut I, tr:Saliha Sultan)
* Shehsuvar (pried all da Mustafa II, mamm Osman III, tr:Şehsuvar Sultan)
* Mihr-i shah (pried da Mustafa III, mamm Selim III tr:Mihrişah Valide Sultan)
* Ayşe Seniyeperver (Aisha Sina Parvar, Ayse Sine-perver, pried Abdülhamit I, mamm Mustafa IV, tr:Ayşe Seniyeperver Sultan)
* Naksh-i-Dil (pried all da Abdülhamit I, mamm Mahmut II,tr:Nakşidil Sultan) [Kaoz zo bet diwar he fenn ha lavaret e oa keniterv da Josephine, gwreg kentañ Napoleone Buonaparte. Gwelout Aimée du Buc de Rivéry]
* Pertevniyal (pried Mahmut II, mamm Abdülaziz, tr:Pertevniyal Valide Sultan)
* Bezmiâlem (Bazim-i Alam, pried all da Mahmut II, mamm Abdülmecit I, tr:Bezmialem Sultan)
* Rahime Perestu (pried Abdülmecit I, advamm da Abdülhamit II, tr:Perestü Kadın Efendi)

## Levrlennadur

* Leslie Peirce, The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback)

## Notennoù

* ↑ Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback)
* ↑ Christine Isom-Verhaaren, "Royal French Women in the Ottoman Sultans' Harem: The Political Uses of Fabricated Accounts from the Sixteenth to the Twenty-first Century", Journal of World History, vol. 17, No. 2, 2006
# X

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
X a c’hall bezañ:
* X (lizherenn)
* X (sifr roman)
* ar c'hromozom X
* x, arouez al lieskementiñ
* ar rouedad sokial X (Twitter)
# Władysław Szpilman

Władysław Szpilman (pe "Wladek"), ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1911 e Sosnowiec en Pologn (Impalaeriezh Rusia d'an ampoent) ha marvet d'ar 6 a viz Gouhere 2000 e Varsovia (Polonia), a oa ur pianoour polonat hag a c'hallas tec'hel rak an Nazied ha dreistbevañ d'ar Shoah e-pad an Eil brezel-bed. Kontet e voe kement-se gantañ en e eñvorennoù, Śmierć miasta titl kentañ al levr embannet kerkent ha 1946.

## E vuhez

Darbet e voe dezhañ bezañ kaset da gamp-diouennañ Treblinka.

## Film

Diwar-benn darvoudoù dezrevellet en e levr gant Szpilman eo bet savet ar film The Pianist gant ar filmaozer Roman Polanski (1933-) en 2002.

## Video

* (fr) http://www.youtube.com/watch?v=n9oQEa-d5rU
* (en) http://www.youtube.com/watch?v=_vb9c1NxGdg
* (fr) http://www.youtube.com/watch?v=xcJA9wkD5fQ
* (fr) http://www.youtube.com/watch?v=fArXJqvw-QA
* (fr) http://www.youtube.com/watch?v=Lzk4tYcwyo4
# XIIvet tierniezh Henegipt

An XII$^{vet}$Tierniezh a oa bet e penn ar vro eus 1991 betek 1802 kt JK. Sellet e vo outi gant Egiptiz an amzerioù diwezhañ evel ouzh an Dierniezh veurdezusañ.
# Władysław Taczanowski

Władysław Taczanowski, bet ganet d'ar 1añ a viz Meurzh 1819 e Jabłonna ("Województwo" Lubelskie, Polonia) hag aet da Anaon d'ar 17 a viz Genver 1890 e Varsovia (kêr-benn Polonia), a oa un evnoniour polonat.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* D : Doliornis,
* P : Pseudotriccus,
* U : Urothraupis.

### Spesadoù

* A
    Anairetes nigrocristatus, Anthus godlewskii (sidan-Godlewski), Aramides wolfi (rakig Wolf),
* G : Gallinago andina (gioc'h Puna),
* H : Heliodoxa branickii,
* K : Knipolegus signatus,
* L : Lyrurus mlokosiewiczi (skilgog-Kaokaz),
* M
    Mecocerculus minor, Muscisaxicola griseus, juninensis, Myiarchus cephalotes, Myiophobus phoenicomitra,
* O
    Ochthoeca rufipectoralis, thoracica
* P
    Phaeomyias tumbezana, Picumnus sclateri, steindachneri, Pogonotriccus ophthalmicus, Polioxolmis rufipennis, Pseudelaenia leucospodia, Pseudotriccus pelzelni,
* S : Silvicultrix jelskii,
* T
    Taphrolesbia griseiventris, Tolmomyias poliocephalus, Tumbezia salvini,
* U : Urothraupis stolzmanni.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Taczanowski e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 4 5 6 A-gevret gant Hans von Berlepsch.
* ↑ A-gevret gant Frédéric de Lafresnaye.
# Veniliornis nigriceps

Veniliornis nigriceps :
| Veniliornis nigriceps, luc'hskeudennet e kreisteiz Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Veniliornis |
| Anv skiantel ||
| Veniliornis nigriceps (Orbigny, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Veniliornis nigriceps a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus nigriceps (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant ar skiantour gall Alcide Dessalines d'Orbigny (1802-1857).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* Veniliornis nigriceps equifasciatus, en Andoù hanternoz Kolombia hag Ecuador,
* V. n. nigriceps, en Andoù Bolivia (Cochabamba ha kornôg Santa Cruz),
* V. n. pectoralis, en Andoù Perou.

## Liammoù diavaez

* (en) Veniliornis nigriceps war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Veniliornis nigriceps war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Veniliornis nigriceps war al lec'hienn Avibase.