OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eleonora d'Este

Eleonora d'Este zo anv meur a briñsez :
* Eleonora d'Este (1515-1575), merc'h da Alfonso Iañ d'Este ha da Lucrezia Borgia;
* Eleonora d'Este (1537-1581), merc'h da Ercole II d'Este.
* Eleonora d'Este (1561-1637), merc'h da Alfonso d'Este, markiz Montecchio;
* Leonora pe Eleonora d'Este (1639-1640), merc'h da Francesco Iañ d'Este, dug Modena, marvet da ur bloaz;
* Leonora pe Eleonora d'Este (1643-1722) , merc'h da Francesco Iañ d'Este, dug Modena.

## Pennadoù kar

* Eleonora
# Islavarenn-lec'h

An islavarenn-lec'h, pe lec'hiañ, zo un islavarenn-doareañ hag a verk al lec'h.
E brezhoneg e vez degaset :
* gant ma (diwar ar ger ma, pe man, hag a gaver er gerioù c'hoariva ha peurvan)
* gant e-lec'h ma, el lec'h ma, e kement lec'h ma
   « E-lec'h ma staot ur c'hi E staot daou pe dri »

## Liamm diavaez

* Wikeriadur

## Notennoù

* ↑ Islavarenn lec'hiañ e Yezhadur bras ar brezhoneg, gant Frañsez Kervella, e 1947 (§ 785).
# Islavarenn-dra

Klokaat a ra an islavarenn-dra ur bennlavarenn.
Degaset eo an islavarenn-dra gant ar rannig-verb e (+ verb displeget) :
Er stummm nac'h an islavarenn-dra zo degaset gant ar ranning ne:
Pa vez ar bennlavarenn er stumm nac'h, verb an islavarenn-dra zo displeget en doare divizout:
# Isleria

Isleria :
| Isleria hauxwelli hauxwelli, tresadenn (1857) gant Wolf. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thamnophilidae |
| Anv skiantel ||
| Isleria Bravo et alii, 2012 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Isleria a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2012 gant an evnoniour stadunanat Gustavo A. Bravo hag e genseurted da zougen bri d'an daou evnoniour stadunanat Morton ha Phyllis R. Isler.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Isleria guttata,
* Isleria hauxwelli
** I. h. clarior, hauxwelli, hellmayri ha suffusa.
O c'havout a reer en Amazonia (Suamerika), pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Myrmotherula betek 2012.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Gustavo A. Bravo, R. Terry Chesser & Robb T. Brumfield, Isleria, a new genus of antwren (Aves: Passeriformes: Thamnophilidae), Zootaxa, miz C'hwevrer 2012, 3195: 61–67.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Thamnophilidae/Isleria (lennet e-barzh d'an 30 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Islwyn Ffowc Elis

Islwyn Ffowc Elis zo ur skrivagner kembraek, ganet e Wrecsam d'ar 17 a viz Du 1924 ha marvet d'an 22 a viz Genver 2004.

### Oberennoù

* Cyn Oeri'r Gwaed (1952, Gwasg Aberystwyth) - skridoù
* Cysgod y Cryman (1953, Gwasg Aberystwyth) - romant
* Ffenestri Tua'r Gwyll (1955, Gwasg Aberystwyth) - romant
* Yn Ôl i Leifior (1956, Gwasg Aberystwyth) - romant da-heul Cysgod y Cryman
* Wythnos Yng Nghymru Fydd (1957, Plaid Cymru) - romant
* Blas y Cynfyd (1958, Gwasg Aberystwyth)
* Tabyrddau'r Tabongo (1961, Gwasg Aberystwyth) - romant
* Cysgod y Cwmwl - (1962)
* Thema yn y Nofel Gymraeg - (1963)
* Y Blaned Dirion (1968, Gwasg Gomer) - skiant faltazi
* Y Gromlech yn yr Haidd (1971, Gwasg Gomer) - romantig
* Eira Mawr (1972, Gwasg Gomer) - romantig troet e brezhoneg gant Job Habask, dindan an titl Erh puill (Emgleo Breiz).
* Harris (1973, Gwasg Gomer) - drama
* Marwydos (1974, Gwasg Gomer) - danevelloù
* Dirgelwch Tegla (1977)
* Straeon y Pentan Daniel Owen (1981)
* Caneuon Islwyn Ffowc Elis (1988) - embannet gant Robat Arwyn
* Naddion: detholion o ryddiaith (1998)

### Troidigezhioù

* Efengyl Mathew: trosiad i Gymraeg diweddar (1961)
* Noson y Ddawns (1965) troet diwar an norvegeg, gant Dilys Price

### Embanner

* Edward Tegla Davies: Llenor a Phroffwyd (1956, Gwasg y Brython)
* Storïau'r Deffro (1959)
* Llais o'r Dyffryn: casgliad o gerddi William Griffiths Glynceiriog (1964)
* Twenty-five Welsh Short Stories (1971, Gwasg Skol-veur Oxford) - ken-embanner gant Gwyn Jones
# Islavarenn-doareañ

Un islavarenn-doareañ zo war un dro islavarenn ha renadenn-doareañ. Meur a seurt zo anezho.

## An islavarennoù-doareañ

* an islavarenn-lec'h, pe islavarenn-lec'hiañ
* an islavarenn-amzer, pe islavarenn-amzeriañ
* an islavarenn-abeg,
* an islavarenn-bal,
* an islavarenn-heuliad,
* an islavarenn-enebiñ,
* an islavarenn-vartezeañ.

### Lec'h ar verb

Ereet e vez an islavarenn-doareañ ouzh ar bennlavarenn gant ur stagell isurzhiañ (mar/ma, pa, peogwir) pe ur stagell gevrennek (evit ma, abalamour ma). Ar stagelloù isurzhiañ a vez heuliet gant ar verb displeget atav, hag ar rener n'hall dont nemet war-lerc'h ar verb.
* Da bourmen ez in pa vo brav an amzer.
# Islavarenn-enebiñ

An islavarenn-enebiñ zo un islavarenn-doareañ hag a verk an enebiñ.
E brezhoneg e vez degaset gant meur a droienn:
* gant petra bennak ma
* gant goude ma, daoust ma ...
* gant pegen ... bennak ma

## Notennoù

* ↑ Lavarennoù asantiñ pe diforc'h e Yezhadur bras ar brezhoneg, gant Frañsez Kervella, § 794.
# Islonk

An islonk (liester : islonkoù) a zo al ledennadoù izel ha toull a c'heller gwelout pe faltaziañ. Eus an uhelennoù, da lavaret eo war naou ar menezioù e vez merzet an islonkoù a zo en traoñ. Meur a zen a ya da vezevelliñ pa wel un islonk tost dezhañ. Kenster dezhañ eo ar ger isfont(où).

## Toull didanzouar

Un toull dindanzouar eus ar re donnañ eo ivez ken ne c'heller ket gwelout e foñs. Ergerzhout an islonkoù naturel a gaver stank er menezioù graet gant mein-raz a zo obererezh ha plijadur ar speleologerien. E Genver 2007 eo bet tizhet 2170 m dindanzouar e Kaokaz Kornôg. Desachañ a ra alies soñj an islonk santidigezh un aon da gouezhañ ennañ pe da vezañ kollet. Skeudenn al lec'h ma vije kaset an dud kondaonet goude o marvioù eo ivez e relijionoù zo (Yuzevegezh, sellet ouzh Gehenna, Kristeniezh, sellet ouzh ifern). Kouezhañ en un islonk a zo unan eus an huñvreoù boutinañ.

## Islonkoù

Islonkoù ar mor ne vezont ket merzet nemet gant ar splujerien a c'hell mont don, pe en o unan pe gant ul lestr-spluj. Brasoc'h eo an holl islonkoù mor eget re ar menezioù pa 'z eus fozioù-mor donnoc'h eget an islonkoù a zo dindan an amzer (kaniennoù, kanyonoù, dinaou sonn).

## Ster dre skeudennadur

En un doare difetis e vez kaoz eus un islonk pa 'z eus merzerezhioù disheñvel-tre etre an dud e-keñver traoù damheñvel. Skouer : Etrezo ez eus un islonk e-keñver ar pezh a santont (pe a fell dezho kaout).

## Sellet ivez

* Gehenna
* Ifern
* Kanyon
* Speleologiezh
* Splujerezh
# Islavarenn-bal

An islavarenn-bal zo un islavarenn hag a verk ar pal.

## E brezhoneg

E brezhoneg e vez degaset al lavarenn-bal
* gant ma
* gant evit ma
* gant troiennoù evel
** gant aon na
** da virout na
Doareoù all zo da c'heriañ meizad ar pal avat :
* gant abalamour da unan bennak da ober tra pe dra

## E galleg

* LA GRAMMAIRE DU FRANÇAIS LANGUE ÉTRANGÈRE POUR ÉTUDIANTS FINNOPHONES (!)

## Notennoù

* ↑ Yezhadur Bras ar Brezhoneg, §790, p. 412 : Lavarennoù o verkañ ar pal.
# Islavarenn-diskuliañ

An islavarenn-diskuliañ, pe islavarenn-dra, zo un islavarenn dezhi karg ur renadenn eeun.
Gallout a ra dont war-lerc'h ar bennlavarenn pe bezañ lakaet en he raok.
   Me 'oar e teuio Yann fenoz. Me 'gred ne deuio ket.
   Skuizh out, a welan.
A-wechoù, gant verboù zo er bennlavarenn, e ranker implij an doare-divizout en islavarenn:

## Notennoù

* ↑ Hervez Yezhadur Bras ar Brezhoneg §§649, 770, 773-783.
* ↑ Hervez Arbres.
# Islavarenn-stag

An islavarenn-stag, er yezhadur, zo un islavarenn hag a zo stag ouzh un anv-kadarn pe ouzh ur raganv eus ar bennlavarenn. An anv liammet ouzh an islavarenn stag a vez graet ger-diaraok anezhañ.
Bez e c'hall bezañ gwelet evel ur seurt anv-gwan dre ma kemer lec'h un anv-gwan :
* An den a livez e glas zo ur furlukin.
* An den glas zo ur furlukin.

## Stumm diogel

Degaset eo an islavarenn-stag gant ar rannig-verb a (+ verb displeget) :
* An den a welez ahont zo ur poliser kuzh.
* Amañ 'z eus bugale a ra trouz.
Met n'en deus rannig-verb ebet dirak stummoù ar verb kaout :
* An hini en deus arc'hant a baeo evit ar re all.
N'eus rannig-verb ivez dirak ur raganv renadenn-dra:
* Ar re ho lenno a vo souezhet-bras

### Stummoù gant ha(g)

Evit lakaat ar pouezh war al liamm izurzhiañ, e vez implijet ha(g) dirak ar rannig-verb:
* An iliz hag a welit ahont zo bras.
Ha(g) zo implijet atav :
* pa ar ger-diaraok zo un raganv gour eeun: Hi hag a zlee bezañ amañ abaoe ur c'hardeur ...
* pa ar ger-diaraok zo un anv divoutin: Ronan, hag a oa klañv, a chomas er gêr ivez.
* pa ar ger-diaraok zo un anv amresisaat:
** Ul lizher, hag a zo skrivet brav.
** Anavezout a ran un den hag a zeufe gant plijadur da gomz dirazoc'h

### Pa ar ger-diaraok zo ur renadenn-dra eeun

Implijet e vez ar stumm ober er islavarenn-stag, hep ar rannig-verb a :
* An nor emaoc'h o livan zo kozh-tre.

### Pa ar ger-diaraok zo ur renadenn dieeun pe ur renadenn doarenn

Lakaet e vez ur araogenn displeget e fin an islavarenn-stag:
* Ar vro, e oa Yann o chom enni, a oa brav
* An dud, a blij din bezañ ganto, a zo tud diardoù

## Stumm nac'h

Implijet e vez ar rannig-verb na war-lerc'h un anv strizh:
   * an evn na gant ket ken, ...
Implijet e vez ha ne war-lerc'h un anv amstrizh
* Kavet em eus ur c'haier kozh ha ne oa ket implijet an holl bajennoù anezhañ

## Islavarenn-stag gant ma

Pa vez ur ster lec'hiañ d'ar ger-diaraok, amzer pe doare, e vez implijet ar rannig-stagañ ma:
   * Er stad ma emaomp ...
Un islavarenn-lec'hiañ eo eta.
# Esino Lario

Esino Lario a zo ur gumun ag Italia e Proviñs Lecco.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Eskern ar c'hreiztroad

Eskern ar c'hreiztroad eo ar pemp askorn a zo en troad, etre eskern ar chouk-troad ha oeñsoù ar bizied-treid.
Teir lodenn a ya d'ober pep askorn : ar penn (koublet ouzh an oeñs nesañ), ar c'horf hag an diaz (koublet ouzh lod eus eskern ar chouk-troad hag eskern ar c'hreiztroad all).
Boutin eo torr eskern ar c'hreiztroad gant ar c'hoarierien mell-droad.

## Koubloù

Koublet eo (ouzhpenn d'ar c'houbl ouzh an oeñs nesañ) :
* askorn ar c'hreiztroad kentañ : ouzh daou askorn gennheñvel, eil askorn ar c'hreiztroad
* eil askorn ar c'hreiztroad : ouzh an tri askorn gennheñvel, kentañ ha trede askorn ar c'hreiztroad
* trede askorn ar c'hreiztroad : ouzh un askorn gennheñvel, eil ha pevare askorn ar c'hreiztroad
* pevare askorn ar c'hreiztroad : ouzh un askorn gennheñvel, an diñseg, trede ha pempvet askorn ar c'hreiztroad
* pempvet askorn ar c'hreiztroad : ouzh an diñseg, pevare askorn ar c'hreiztroad
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Eskern ar palv

Eskern ar palv eo ar pemp askorn a zo en dorn, etre eskern an arzorn ha oeñsoù ar bizied.
Teir lodenn a ya d'ober pep askorn : ar penn (koublet ouzh an oeñs nesañ), ar c'horf hag an diaz (koublet ouzh lod eus eskern an arzorn hag eskern ar palv all).
Un torr a c'hell c'hoarvezout e gouzoug eskern ar palv (al lodenn etre ar penn hag ar c'horf) pa vez skoet gant ar meilh-dorn ouzh un dra galet.

## Koubloù

Koublet eo (ouzhpenn d'ar c'houbl ouzh an oeñs nesañ) :
* askorn ar palv kentañ : ouzh an tristurieg
* eil askorn ar palv : ouzh an tristurieg, an eiltristurieg, ar pennog, trede askorn ar palv
* trede askorn ar palv : ouzh ar pennog, eil ha pevare askorn ar palv
* pevare askorn ar palv : ouzh ar pennog, ar bac'heg, trede ha pempvet askorn ar palv
* pempvet askorn ar palv : ouzh ar bac'heg, pevare askorn ar palv

## Loened all

En evned hag eskell-kroc'hen emañ an eskern-se en divaskell.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Eskiula

Eskiula (Esquiula en okitaneg; Esquiule e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, bremañ e kanton Auloron e Senta Maria-kornaoueg.

## Istor

* En 1790 edo e kanton Aramits, gant kumunioù eus Bearn.
* E 2000 e voe c'hoariet ar pastorala (en euskareg) en Eskiula. Ar bolitikerien c'hall Jacques Delors ha Martine Aubry a oa deuet di n'eo ket sur o doa komprenet kalz a dra.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eskişehir

Kêrioù Turkia :
| Eskişehir ||
| Proviñs | Eskişehir |
| Rannvro | Kreiz Anatolia |
| Kod post | |
| Maer | Yılmaz Büyükerşen (1999, 2004, 2009) (DSP) |
| Vali (prefed) | Mehmet Kılıçlar (2009) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 39°46' Norzh |
| Led | 30°31' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Eskişehir |
Eskişehir (Kêr gozh e turkeg) zo ur gêr durk e kornôg Anatolia, kêrbenn proviñs Eskişehir.
War-dro 600.000 annezad zo enni.

## Hin

Roadennoù keidat :
| Mizioù | Gen | C'hwe | Meur | Ebr | Mae | Even | Gou | Eost | Gwen | Here | Du | Ker |
| Temp. uhelañ | 3.9 | 6.2 | 11.2 | 16.4 | 21.8 | 25.9 | 29.2 | 28.9 | 25 | 19.8 | 12.4 | 5.5 |
| Temp. izelañ | -4.1 | -3.9 | -1.5 | 2.8 | 6.9 | 10.4 | 13.1 | 13 | 8.4 | 4.4 | 0.3 | -2 |
| Prantadoù heoliek (eur.) | 2.7 | 4.1 | 5.5 | 6.3 | 8.7 | 10.3 | 11.1 | 10.6 | 8.8 | 6.3 | 4.3 | 2.2 |
| Niver a zeizioù glav | 11.5 | 11.4 | 10.9 | 11.8 | 9.3 | 6.9 | 4.1 | 3.7 | 4.7 | 7.6 | 9.6 | 12.8 |
| Mammenn: meteor.gov.tr ||||||||||||||
# Eskern gennheñvel

An eskern gennheñvel zo tri askorn eus ar chouk-troad, etre ar bulzuneg hag eskern ar c'hreiztroad.
Koublet eo :
* askorn gennheñvel kentañ : ouzh ar bulzuneg, an eil askorn gennheñvel, kentañ hag eil askorn ar c'hreiztroad,
* eil askorn gennheñvel : ouzh ar bulzuneg, kentañ ha trede askorn gennheñvel, eil askorn ar c'hreiztroad,
* trede askorn gennheñvel : ouzh ar bulzuneg, an diñseg, an eil askorn gennheñvel, trede askorn ar c'hreiztroad.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Eskern an arzorn

Eskern an arzorn zo eizh askorn bihan renket war div linenn. Liammañ a reont an arvrec'h ouzh eskern ar palv.
Linenn gentañ (tostañ ouzh an arvrec'h) :
* skafeg
* loareg
* trizueg
* pizenneg
Eil linenn (tostañ ouzh ar palv) :
* tristurieg
* eiltristurieg
* pennog
* bac'heg
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Eskern ar chouk-troad

Eskern ar chouk-troad zo seizh askorn etre ar skin hag ar spilhenn er c'har diouzh un tu hag eskern ar c'hreiztroad diouzh an tu all. An ufern eo al lec'h ma koubl eskern ar c'har ouzh eskern ar chouk-troad.
An askorn seul eo an hini brasañ anezhe.
g • ka • keEskern korf an den :
| Klopenn | askorn tal · askorn kitern · askorn ividig · askorn kilpenn · genneg · sileg |
| Dremm | gaved · karvan · askorn staoñ · askorn boc'h · askorn fri · askorn an daeroù · soc'heg · krogen draoñ ar fri |
| Skouarn grenn | morzhol · annev · stleug |
| Gourlañchenn | askorn uheñvel |
| Skoaz & Bruched | plankenn-skoaz · ibil-skoaz · klerenn · kostezenn |
| Livenn-gein | melloù ar gouzoug · melloù ar c'hein · melloù an dargreiz |
| Brec'h & Dorn | paler · gwerzhid · helmo · skafeg · loareg · trizueg · pizenneg · tristurieg · eiltristurieg · pennog · bac'heg · eskern ar palv · oeñs |
| Lestr | askorn kroazell · askorn belost · askorn klun |
| Gar & Troad | askorn morzhed · padelleg · skin · spilhenn · askorn seul · askorn fer · bulzuneg · eskern gennheñvel · diñseg · eskern ar c'hreiztroad · oeñs |
# Kad

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kad zo un anv boutin brezhonek, implijet evel anv divoutin a-wechoù.
* ur ger hag a dalvez kement hag emgann,
** a zo savet ar ger argad diwarnañ
* a gaver
** en anvioù-pobloù : Katuriged, ha re all
** e meur a anv den:
*** Kadoudal, Kadwallader, Kadwallon, Kadvan,
*** e Kembre: Cadwaladr, Cadoc;
* stumm berraet anv ar strollad sonerien Kadwaladyr;
* ur gelaouenn drouizel (1936-1939) Kad;
* pennlizherennoù an aozadur Kuzul an Distaoliadeg, un aozadur a skoazelle ar brizonidi bolitikel er bloavezhioù 1979-81;
* Pennlizherennoù Korvigelloù an Drouizig, un aozadur a bled gant stlenneg ha brezhoneg.
# Kaden

Kaden :
| Anv gallaouek | Caden |
| Anv gallek (ofisiel) | Caden |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Kistreberzh |
| Kod kumun | 56028 |
| Kod post | 56220 |
| Maer Amzer gefridi | Bernard Chauvin 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Kistreberzh |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | http://www.caden.questembert-communaute.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 580 ann. (2020) |
| Stankter | 41 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 54″ Norzh 2° 17′ 11″ Kornôg / 47.6316666667, -2.28638888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 1 m — brasañ 91 m |
| Gorread | 38,1 km² |
| Kaden ||
| kemmañ |
Kaden a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Catin, 835; Cadent, 990, 992; Caden, 1037, 1275; Cadin, 1370; Caden, 1387, 1516; Cada-, 1630; Cadin, 1654

## Ardamezioù

En aour e groaz en gul, ur rodig-kentr en sabel ouzh pep konk

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Kaden e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Roc'h-an-Argoed; e Bann Roc'h-an-Argoed e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton dindan anv Kanton Roc'h-an-Argoed ivez ha lakaet e voe Kaden en Arondisamant Gwened e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 105 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,37 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pemp den abalamour d'ar brezel, daou anezhe e kamp-bac'h Dora (Alamagn).

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Koef Kaden.
* Maner Kaden.
* Chapel maner Kaden.
* Giz Kaden.
* Ar maner hag e chapel.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe d’an 10 a viz Eost 1924.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Carné Aotrounez Bléhéban ha Trévry | En aour e ziv dreustell en gul |
| Chéreil, Aotrounez Bléhéban | En glazur e lammell en argant |

## Liammoù diavaez

* (br) Kaden war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 58
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Kaden - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Kadiboleg

Ur rannyezh hindek eo ar c'hariboleg (khariboli) ha talvezout a ra da yezh unvan ar yezh-se evit he deskiñ er skolioù hag evit ober ganti dre skrid dre vras.

## Gwelet ivez

* Hindeg
* Ourdoueg
* Hindoustaneg
# Kachwianeg

Ur yezh karibek eo ar c'hachwianeg (kaxuiâna, kashuyana, kashujana, kachuana, warikyana, warikiana pe kaxúyana) eus is-skourr Yezhoù su Gwiana. Komzet e vez gant tost da 434 den (1986) e Brazil.
Ur rannyezh ez eus:

## Gwelet ivez

* Yezhoù karibek ar su
# Kadiou

Kadiou ([ka'di:u], [ka'diw]) zo un anv-badez brezhonek.

## Gerdarzh

Cadiou 1069 (diellaoueg Kemperle) ; Kadiou 1128 (idem) ; latinaet e Cadiocus 1220 (diellaoueg Kemper) ; Cadio 1427 (Bilioù), 1481 (An Alre), 1721 (Kemper) ; Le Cadiou, 1698 (Kemper-Kerfeunteun). Eus kad, "emgann".

## Tud

* Yann Kadiou (1834-1897), skrivagner brezhonek
* Marie Cadiou (1847-1927), skrivagnerez c'hallek, anavezet dre hec'h anv-pluenn M. Maryan
* Paul Cadiou (1860-1924), skrivagner gallek,
* Henri Cadiou (1906-1989), livour gall eus Pariz
* Gilles Cadiou (1938-), livour gall ;
* Jacques Cadiou (1943-), marc'hhouarner gall
* Georges Cadiou, ganet e 1951, kazetenner brezhonek ha skrivagner gallek,
* Yvan Cadiou (1962-), mestr-keginer eus Marselha,
* Frédéric Cadiou, ganet e 1969, ur melldroader

## Lavaroù ha krennlavaroù

* Mab e dad eo Kadiou / Pe a vent, pe a liv / Nemenet e vamm a lavarfe gaou / Mar n'emañ e ouenn eo al liv.
* Me a zo amañ evel mab Kadiou / P'o devez ar re all ur vazhad, me am bez div.

## Notennoù

* ↑ (fr) Deshayes, Albert : Dictionnaire des noms de famille bretons, Le Chasse-Marée-ArMen, 1995 (ISBN 978-2-903708-61-0)
* ↑ Léopold-François Sauvé (1878) : Lavarou koz a Vreiz-Izel, Stlatkine Reprints, 1986, p. 76 (ISBN 978-2-05-100101-4)
# Kadjakseg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù tchadek ar reter B.1 eo ar c'hadjakseg (ka(d)jakse, kajeske, kujarke, (tadi)mini pe kawa) komzet gant tro-dro da 10 000 den e reter Tchad (1983) hag ivez gant un nebeud repuidi en tu all d'ar vevenn e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kadmiom

Un elfenn gimiek eo r c'hadmiom, 48 e niver atomek ha Cd arouez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford