OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Claude Champaud

Claude Champaud (22 Genver 1929 - 12 Meurzh 2019) a oa ur skolveuriad ha politikour breizhat, genidik eus Ar Bineg, e Bro-Naoned. Kelenner war ar gwir eo bet, ha prezidant Skol-Veur Roazhon I, etre 1971 ha 1976. Er bloavezhioù 1970 ivez e oa unan eus renerien ar CELIB, hag en anv ar strollad-se e voe ezel eus Kuzul Ekonomikel ha Sokial Rannvro Breizh. Kuzulier-rannvro hag unan eus besprezidanted Kuzul Rannvro Breizh eo bet ivez. Marvet eo da 90 vloaz.

## Embannadurioù

* L'exploitation ancienne de cassitérite d'Abbaretz-Nozay, Annales de Bretagne, 1957.
* Une tentative de pacification des esprits en 1794 : la commission philanthropique de Rennes, Sirey, 1962. (cf. bodad dengar Roazhon)
* Le séparisianisme, Armor-Éditeurs, 1977.
* Le Droit des affaires, Que sais-je ? PUF, 1981-1987-1991-1994
* À jamais la Bretagne, Éditions régionales de l'Ouest, 1998, 248 p.
* Les stratégies judicaires de l’entreprise, (gant Didier Danet), Dalloz, 2006
* Manifeste pour la Doctrine de l’Entreprise : sortir de la crise du financialisme, (gant Didier Danet, D. Briand ha R. Contin). Larcier, Bruxelles, 2011
* L’entreprise dans la Société du 21ème siècle, 2013
* Quand des Bretons éveillèrent la Bretagne : le Celib, Comité d'étude et de liaison des intérêts bretons, 2017.
# Claude-Victor Perrin

Claude-Victor Perrin, dug Bellune (1808), ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1764 e Lamarche (hiriv e Vosges) ha marvet e Pariz d'an 1 a viz Meurzh 1841, zo ur jeneral gall en amzer an Dispac'h Gall, ha marichal en amzer an Impalaeriezh c'hall kentañ. Tabouliner e voe en artilherezh en 1781, greunader er Garde nationale, ha buan e savas skeul an arme : jeneral brigadenn e voe da 29 bloaz, brezel Italia a reas gant Napoleone Buonaparte. Goude e voe anvet da jeneral rannarme ha pennjeneral arme ar Republik Batav en amzer ar Gonsuliezh. Kannadour gall e voe e Danmark etre 1804 ha 1806.
Galvet e voe d'an arme war e giz, ha bras e voe e berzh en Emgann Friedland, e 1807, ma voe anvet da marichal an Impalaerezh war-lerc'h. Neuze e voe kaset en tu all d'ar Pireneoù da stourm ouzh emsavidi Brezel Dizalc'hiezh Spagn e penn ur c'horf-arme, ha trec'h e voe eno en emgannoù Espinosa, Uclès, Medellín — hogen faezhet e voe ivez, evel en emgannoù Talavera, Chiclana hag Cádiz. E 1812 e voe galvet gant Napoleon adarre da vont da Rusia gant ur c'horfarme.

## E vuhez
### E dud

Bourc'hizien e oa e tud Victor , eus bro Langres. E dad, Charles Perrin, en devoa ur garg a-bouez evel merour domanioù ar roue, a oa mab da Charles Perrin, urcher ar roue e Lamarche, ha da Gabrielle Guérin); e vamm a oa Marie-Anne Floriot, merc'h d'ur merour domanioù ar roue ivez. D'ar 16 a viz Here 1781, da 17 vloaz, ez eas da dabouliner e rejimant artilherezh Grenoble. Dek vloaz goude, d'ar 1añ a viz Meurzh 1791 ec'h adprenas e zisoudardañ hervez ar priz merket gant al lezenn. Da Valence ez eas da chom, ha da zimeziñ, ha fred a gavas en ti-kêr ma laboure e dad-kaer.
# Claude Auclair

Claude Auclair (La Barre-de-Monts, 1añ a viz Mae 1943 - Naoned, 20 a viz Genver 1990) a oa un tresour hag ur senarioour bannoù-treset breizhat brudet er bloavezhioù 1970 ha 1980. E oberenn a denn d'ar skiant-faltazi goudeapokaliptek (Jason Muller, Simon du Fleuve), da Geltia (Bran Ruz), d'an ekologiezh ha d'ar minorelezhioù sevenadurel.

## Buhez

Goude bezañ tremenet e vugaleaj er Geunioù Brezhon e tiloj e dud da Naoned pa'z eo 10 vloaz. Studiañ a ra an arzoù-kaer e kêr an Duged ha mont a ra goude da veajiñ tro-dro ar mor Kreizdouar e 1967. Pa tistro e addizolo ar bannoù-treset ha kregiñ a ra da embann e labour er c'helaouennoù. E 1970 e embann an heuliad Jason Muller e-barzh Pilote, ar vandenn-dreset goudeapokaliptek kentañ, skrivet ar senario anezhi gant Jean Giraud evit an daou istor kentañ ha goude gant Pierre Christin. E 1971 e krou e Tintin La Saga du Grizzly, ur western a-du gant an Indianed, ha goude Les Naufragés d'Arroyoka gant Greg.
Ar bloaz goude e nac'h Goscinny kenderc'hel gant Jason Muller, ha Claude Auclair a ra evit Record "Catriona Mac Killigan", istor emsavadeg ar Skosiz a-enep Londrez (gant Jacques Acar). Aozañ a ra evit Tintin 6 albom eus e bennoberenn "Simon du Fleuve", un heuliad goudeapokaliptek ekologour hag a ra berzh e-mesk al lennerien. Jeu zo gant Lombard ha paouez a ra an heuliad e 1978. "Cité N.W n°3", 5vet albom "Simon du Fleuve", zo embannet e Tintin e 1978, ar vandenn-dreset diwezhañ senarizet gantañ e-unan.
Mont a ra e-barzh ar mizieg belgiat hollvrudet (À suivre) hag aozañ a ra un oberenn all, "Bran Ruz" (1978-1981, gant Alain Deschamps). E brezhoneg eo an titl orin, ha troet eo an albom e brezhoneg ivez. Kenderc'hel a ra gant ar bed keltiek gant Tuan Mac Cairill (1982, gant Deschamps), ha war-lerc'h gant ar sklaverezh e "Le Sang du flamboyant" (1984, gant François Migeat). Tresañ a ra e 1981 golo albom Alan Stivell Terre des vivants. Etre 1988 ha 1990 e ra gant Alain Riondet pevar istor nevez eus "Simon du Fleuve". E 1989 e embann e-barzh (A SUIVRE) "Celui-là" gant ar memes senarioour, met mervel a ra d'an 20 a viz Genver 1990 diwar ur c'hleñved hir a-raok bezañ gouest da echuiñ an eil albom, ar pezh a zo graet gant Jacques Tardi ha Jean-Claude Mézières evit gallout kinnig anezhañ d'al lennerien.

## E oberenn

Un diaraoger eus ar skiant-faltazi goudeapokaliptek e voe Claude Auclair. An denelouriezh, difenn ar pobloù hag an ekologiezh zo e-kreiz e oberenn.
# Claude-Michel Schönberg

Claude-Michel Schönberg, bet ganet d'ar 6 a viz Gouere 1944 e Gwened, zo un aktor, kaner, saver kanaouennoù ha sonaozer.

## Liammoù diavaez

* Le premier pas
# Claude Chabrol

Ur sevener, un aktour, un saver-divizoù, ur skriver-senario eus Bro-Frañs e oa Claude Chabrol. Ganet eo bet d'ar 24 a viz Mezheven 1930 ha marvet d'ar 12 a viz Gwengolo 2010 e Pariz.

## Roll-filmoù
### Aktour

* 1986 : Je hais les acteurs gant Michel Galabru, Jean Poiret, Pauline Lafont
* 1987 : L'été en pente douce gant Jean-Pierre Bacri,Jacques Villeret, Pauline Lafont

### Sevener

* 1959 : Le Beau Serge (Priz Jean Vigo)
* 1959 : Les Cousins
* 1959 : A double tour
* 1960 : Les Bonnes femmes
* 1961 : Les Godelureaux
* 1963 : Landru
* 1969 : La Femme infidèle
* 1969 : Que la bête meure
* 1970 : Le Boucher
* 1970 : La Rupture
* 1974 : Nada
* 1975 : Une Partie de plaisir
* 1975 : Les Innocents aux mains pleines
* 1976 : Les Magiciens
* 1976 : Folies bourgeoises
* 1977 : Alice ou la dernière fugue
* 1978 : Les Liens de sang
* 1978 : Violette Nozière
* 1980 : Le Cheval d'orgueil
* 1982 : Les Fantômes du chapelier
* 1984 : Le Sang des autres
* 1985 : Poulet au vinaigre
* 1986 : Inspecteur Lavardin
* 1988 : Le Cri du hibou
* 1989 : Une Affaire de femmes
* 1991 : Madame Bovary
* 1992 : Betty
* 1994 : L'Enfer
* 1995 : La Cérémonie
* 1997 : Rien ne va plus
* 1999 : Au coeur du mensonge
* 2000 : Merci pour le chocolat (Priz Louis Delluc)
* 2002 : La Fleur du mal
* 2004 : La Demoiselle d'honneur
* 2005 : L'Ivresse du pouvoir
* 2007 : La Fille coupée en deux
* 2009 : Bellamy
# Doc Penfro

Doc Penfro (Pembroke Doc e saozneg) zo ur gêr eus Kembre, e kreisteiz Sir Benfro. Emañ e-kichen Penfro, e goueled aber ar stêr Cleddau, a-dal da gêr Neyland. An trede kêr vrasañ e Sir Benfro eo Doc Penfro, gant 9 753 a annezidi e 2011.
Savet e voe ar gêr e 1814 pa voe kroget gant Morlu ar Rouantelezh da sevel liestri eno. Moret e voe an daou lestr kentañ, Valorous hag Ariadne, e miz C’hwevrer 1816. Dre ma oa ezhomm da zifenn ar chanter lestrsaverezh e teuas Doc Penfro da vezañ ur gêr leun a soudarded, gant kazarnioù savet e 1844. Moret e voe al lestr diwezhañ e 1922, ha serret e voe ar chanter da vat e 1926.
E 1931 e voe savet un aerborzh gant Aerlu ar Rouantelezh. E-pad an Eil Brezel-bed e voe un tan-gwall bras eno, d’an 19 a viz Eost 1940, pa voe bombezet beolioù tireoul gant nijerezed alaman.
Aet eo an arme kuit bremañ hag uhelik eo feur an dilabour er vro. Oberiant eo ar porzh atav avat : gant ar gompagnunezh Irish Ferries ez eus listri-treizh da vont bemdez da Ros Láir en Iwerzhon.

## Tud brudet

* Phil Carradice (g. 1947), skrivagner saoznek
# Dodo

Dodo :
| Un dodo adsavet, er Grande galerie de l'évolution. Aet da get ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Raphus |
| Anv skiantel ||
| Raphus cucullatus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An dodo (Raphus cucullatus pe Didus ineptus pe Struthio cucullatus) a oa un evn reder, kar d'an dubeed ha d'ar c'houlmed, en Enez Voris (Maskaregnez) ha diouennet gant an dud er XVII$^{vet}$ kantved.
# Dobranotch

Dobranotch (ruseg : Добраночь) zo ur strollad sonerezh etrevroadel bet savet, evit ar mare a denn d’o giz a-vremañ, e Naoned e 1997 get sonerion a Rousia, Moldova ha Liban. Get hengoun ar broioù-se ema levezonet o zonioù a vez sonet get binivioù klev, evel rebed, boest-an-diaoul, simbalum, tuba ha benveg tos. Dishañval-mik eo ar strollad Dobranotch diouzh an triad folk iwerzhonat a oa pa zeraouas e dibenn ar blezadoù 1990. Daet eo da vout ur strollad folk a veur a lec'h hag a gej folk ar Balkanioù, sonerezh klezmer ha luskoù arab. E 2001 en em stalias ar strollad e Sankt-Peterbourg.

## Izili ar strollad

* Mitya Khramtsov, ar rebedour hanter-yuzev a zegas ul levezon yuzev e son ar strollad, eo an ezel nemetañ ag ar strollad zo ennoñ abaoe ar penn-kentañ.
* Ussama Shakhin, soner benveg tos a Liban.
* Andrei Sapkevich, soner boest-an-diaoul bet stummet er mirva-sonerezh, zo eus Moldova e-menn e oa e dad ur rebedour folk desket drezoñ e-unan hag a sone en eured modovan.
* Zheka Lizin, soner simbalum.
* Alexei Stepanov, soner tuba, en deus studiet ha sonet klezmer get Zheka Lizin e-barzh ur strollad goubed en ur Greizenn ar gumuniezh yuzev.

## Pladennoù

* Musique russe et yiddish (« Sonerezh rusian ha yidek », pladenn-arc'hant, 1999)
* Чтоб душа развернулась (« Evit an ene dibleg », pladenn-arc'hant, 2001)
* Добраночь (« Dobranotch », pladenn-arc'hant, 2004)
* Handmade (« Graet gant an dorn », pladenn-arc'hant verr, 2005)
* Live in Krakow (« Sonadeg e Krakouv », DVD, 2006)
* На Востоке всё решает Солнце (« Er Reter, pep tra a vez divizet gant an Heol », pladenn-arc'hant, 2010)

## Liammoù diavaez

* Load ar strollad Dobranotch
* Dobranotch àr Myspace
# Dodekanesa

An Dodekanesa (Δωδεκάνησα, en henc'hresianeg Dōdekánēsa, e gresianeg a vremañ Dodekánisa, en italianeg Dodecaneso, e turkeg Oniki Ada) zo un enezeg eus an Enezvor a vod en tu all da 160 enezenn hag enezennouigoù, en o mesk 26 enezenn didud. Hec'h anv a dalvez « daouzek (dōdeka) enezenn (nēsos) ».
E-maez da aod gevred Turkia emaint, er su da Samos hag er biz da Greta. Bevennañ e ra Mor Kreta er reter. Ul lodenn eus strollad an Inizi Sporades eo inizi an Dodekanesa. Un istor pinvidik o deus hag e kalz anezhe, e-touez ar re vihanañ zoken, e kaver ilizoù bizantat ha kastelloù eus ar Grennamzer.

## An inizi pennañ

An enezenn vrasañ ha brudetañ eo Enez Rodos he deus kontrollet ar vro tro-ha-tro e-pad kantvedoù. E-mesk ar re all ez eo a-bouez Kos ha Patmos war dachenn an istor. An nav enezenn all zo Astipalea, Kalimnos, Karpatos, Kasos, Leros, Nisiros, Simi, Tilos ha Kastelorizo. Gallout a reer menegiñ ivez inizi Agatonisi, Alimia, Arkoi, Chalki, Farmakonisi, Giali, Kinaros, Levita, Lipsi, Nimos, Pserimos, Saria, Sirna ha Telendos

## Istor

Luziet eo istor an Dodekanesa. Liammet eo ouzh istorioù ar C'hroaziadegoù, an Impalaeriezh otoman, Italia, ha hini an Eil Brezel-bed.
N'eo anavezet an enezeg dindan an anv-se nemet abaoe 1908. D'ar mare-se e tivizas an daouzek enezenn unaniñ da stourm ouzh gouarnamant Turkia$^,$.

## Notennoù

* ↑ Peter Saundry, C.Michael Hogan & Steve Baum. 2011. Sea of Crete. Encyclopedia of Earth. Eds.M.Pidwirny & C.J.Cleveland. National Council for Science and Environment. Washington DC.
* ↑ Larousse encyclopédique, levrenn IV, p. 3330.
* ↑ Dictionnaire encyclopédique d'Histoire, Michel Mourre, levrenn X, p. 4836 evit Venezia hag ar C'hroaziadegoù, vol. IV, p. 2124 evit an impalaeriezh otoman, Italia hag an Eil Brezel-bed.
# Dodik Jegou

Dodik Jegou, Marie-Charlotte Le Berre en ti-kêr, zo un arzourez vreizhat, livourez, kizellerez, priourez, ganet d'ar 14 a viz Mae 1934 e Kemper.

## Buhez

Merc'h eo da Vark ar Berr. Delc'her a rae he zad ur stal anvet A la ville d'Ys e-lec'h ma tremene ur bern arzourien. Studiet he deus Dodik e Skol an Arzoù-kaer e Kemper. Eno e reas anaoudegezh gant Georges Jégou, ur c'hizeller, "Gwen Jegou" e anv arzour, a zeuas da vezañ he fried. Goude o eured e 1955 en em stailhjont e Sant-Maloù hag e kroujont un stal-labour priouriezh eno.
Unan eus kengrouerien La Maison internationale des poètes et des écrivains de Saint-Malo e 1982 eo Dodik. Kendelc'her a ra abaoe da ren an ti. Meur a briz a vez roet bep bloaz da varzhed gant ar gevredigezh. Unan anezho, ar priz Imram, zo gouestlet da oberennoù e brezhoneg.
Marc'heg en Urzh ar Palmes académiques e voe e 1997, ha Kolier an Erminig a voe deroet dezhi er memes bloaz.
# Dobunni

An Dobunni a oa ur bobl vrezhon eus kreisteiz Enez Vreizh, a-raok aloubadeg ar vro gant ar Romaned. En em astenn a rae ar vro annezet ganto war ar pezh a zo bremañ Gloucestershire, kontelezh Bristol ha tammoù eus Somerset, Herefordshire, Oxfordshire, Worcestershire. Da vare an Impalaeriezh roman e oa Corinium Dobunnorum (Cirencester) o c'hêr-benn.
En-dro dezho e oa pobloù all : Cornovii ha Corieltauvi en hanternoz, Catuvellauni er reter, Atrebates ha Belgae er c'hreisteiz, Silures hag Ordovices er c'hornôg. Skeiñ a raent pezhioù arc'hant. Diwar o roudoù e c'haller soñjal e oa rannet o bro e div lodenn, bet unanet a-wechoù dindan ur roue hepken. War a seblant ne oa ket an Dobunni ur bobl vrezelgar ha ne glaskjont ket stourm kalz ouzh ar Romaned.

## Anv

Rivet & Smith, p. 339-340
* RIB 2250, maen-bonn eus amzer Numerian (283-284) : R(es) P(ublica) C(ivitatis) D(obunnnorum)
* CIL XVI.49 : LUCCONI TRENI F DOBUNN = Lucco, mab Trenus, Dobunard (war dro 105)
* Ptol. II, 3, 12 : DOBUNI; II; 3, 13 : DOBUNNIS
* Cassius Dio LX, 20, 2 : BODUNNORUM
* Ravenna 106$_{31}$ : CIRONIUM DOBUNORUM
# Doctor Krank

Ur strollad thrash metal a orin eus Breizh eo Doctor Krank. Savet eo diwar izili bet er strolladoù Anken ha Scumbags. E brezhoneg e vez kanet lodenn vrasañ ar c'hanaouennoù.

## Izili

* Benoist Dubreuil (gitar boud)
* David Glon (gitar)
* Mark Ar Ruz (gitar)
* Steven Mazé (kan)
* Morzoll (taboulinoù)

## Liammoù diavaez

* Pajenn facebook ar strollad
# Doctrinal an Christenien

Doctrinal an Christenien zo ul levr brezhonek embannet meur a wech er XVII$^{vet}$ kantved. Un droidigezh diwar ar galleg e oa, rak ar skrid latin orin, Doctrina Christiana, a oa bet savet gant ar jezuist Diego de Ledesma (1519-1575) ha troet e meur a yezh dija.
E 1977 ez eus bet embannet daou zoare anezhañ gant The Dublin Institute For Advanced Studies, dindan evezh Roparz Hemon, hag ennañ:
* ur skrid krennvrezhonek eus 1622, a oa bet moulet e Montroulez,
* ur skrid e brezhoneg modern, eus 1677, moulet e Kemper.

## Embannadur 1622

Graet eo an droidigezh gant Tanguy Gueguen, Belec, hag Organist, natiff à leon. Hervez Roparz Hemon e oa an embannadur kentañ. E krennvrezhoneg e oa, da lavarout eo
* ne veze ket skrivet ar c'hemmadurioù,
* ne veze ket skrivet an arouez c'h: skrivet e vez chuy, pechedou, lech.

## Doare-skrivañ Juluan Maner

E 1659 e voe kemmet doare-skrivañ ar brezhoneg gant Juluan Maner, nevez-krog da skrivañ ar c'hemmadurioù, met ne oa ket gwall ampart an holl war ar reolennoù nevez.

## Embannadur 1677

E 1677 e voe adembannet Doctrinal an Christenien e skritur nevez an tad Juluan Maner. Koulskoude ne veze ket graet an holl gemmadurioù rak ne oa ket boazet mat an aozer ouzh ar reolennoù nevez.

## Embannadur 1680

E Geriadur istorel ar brezhoneg avat eo ur skouerenn all a zo implijet gant Roparz Hemon da zastum e skouerioù : un embannadur eus 1680 e Kemper, ennañ, emezañ, un droidigezh graet gant ar Frère Bernard du Saint-Esprit.

## Liamm diavaez

* La littérature en langue bretonne, pennad gant Yves Le Berre
# Documenti umani

Documenti umani zo un dastumad kontadennoù italianek gant Federico De Roberto, embannet e 1888.

## An danevelloù

War-lerc'h ar rakskrid (Prefazione) setu anvioù pevarzek danevell al levr.
* Documenti umani
* Il passato
* Una dichiarazione
* Il memoriale del marito
* Il ritratto del maestro Albani
* Studio di donna
* Il sacramento della penitenza
* Un caso imprevisto
* Donato del Piano
* La morta
* Le due facce della medaglia
* Una voce
* Epilogo
* L'orgoglio e la pietà
# Bombezadenn Tokyo (10 a viz Meurzh 1945)

En nozvezh etre an 9 hag an 10 a viz Meurzh 1945, an United States Army Air Forces (USAAF) en doa bombezet kêr-benn Japan Tokyo gant bombezennoù tan. An dagadenn-se zo anvet Operation Meetinghouse gant an USAAF ha lesanvet Great Tokyo Air Raid e Japan.
Bombezennoù tan a oa bet bannet gant 279 karr-nij bombezer ponner Boeing B-29 Superfortress, ha darn eus reter Tokyo a oa bet distrujet. Tabut bras zo c'hoazh diwar-benn fallagriezh an dagadenn war drevourien nemetken. E-tro 90 000 betek 100 000 a dud lazhet, e-tro 1 milion hep lojeiz, 267 171 savadur distrujet. Ar gwashañ bombezadenn e oa bet en un taol eus an Eil brezel-bed. Difennoù aer Japan a oa tost didalvoud, 14 karr-nij stadunanat a oa bet distrujet ha 96 bourzhiad a oa marvet.
An dagadenn war Tokyo a oa ur bazenn nevez a-fed bombezadurioù Japan a oa kroget e miz Even 1944. A-raok bombezadenn Tokyo, an USAAF a oa bet o klask bombeziñ greanterezh an impalaeriezh met en aner. Pennoù bras an USAAF a oa kemmet o soñj a-benn neuze ha soñjet e oa bet ganto tagañ nerzh kalon Japaniz dre bombeziñ kêrioù trevour. Ar c'hentañ gwech ma oa bet taget Tokyo kêr-benn an Impaleriezh a oa bet e-doug an Doolittle Raid stadunanat d'an 18 a viz Ebrel 1942. Nebeut a zistruj a oa bet hag un oberiadur arouezel e oa bet dreist-holl.

## Istor studiadenn an darvoud

Goude ar vombezadeg, d'an 18 a viz Meurzh, an impalaer Hirohito en doa gweladennet an distrujoù. An istorourien n'int ket a-du war an disoc'h a-fed spered an dud: evit lod evel F.J. Bradley ez eo sklaer e oa bet sabatuet an impalaer ha kendrec'het e oa kollet ar brezel. Hervez lod all evel Barret Tillman e oa chomet diefed warnañ.
# Bombezenn FAB-500

Ar vombezenn FAB-500 a zo unan savet gant an Unvaniezh Soviedel hag a zo 500 kilogram a boue enni. Unan gant un implij ledan eo da vezañ bannet eus an aer. Implijet eo dreist-holl gant Nerzhioù aeregorel Rusia, republikoù soviedel kozh ha broioù pratikoù. Ar stumm M-54 a oa bet lakaet en implij e 1954, da vezañ douget gant kirri-nij ponner, ar stumm M-62 a oa bet embannet e 1962 ha da vezañ bannet gant kirri-nij chase. Ur vombezenn distur eo hag implijus gant holl girri-nij an URSS.
# Bombinatoridae

Bombinatoridae :
| Barbourula busuangensis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Bombinatoridae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Bombinatoridae zo ur c'herentiad e rummatadur an divelfenneged, ennañ tousegi.

## Genadoù

* Barbourula
* Bombina
# Bomboncito

Bomboncito ("Ma dousig") zo un tango arc'hantinat bet savet e 1958 gant Antonio Romano ha Jorge Cerioti evit an ton ha Luis Caruso evit ar c'homzoù. Sonet eo bet da gentañ gant laz Fulvio Salamanca.

## Liammoù diavaez

* YouTube
# Bomeg

Ur yezh atlantel eus skourr ar yezhoù boullomek eo ar bomeg (bom) komzet e Sierra Leone.
Tost-tre eo d'ar soeg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Bombezenn FAB 5000NG

Ar vombezenn FAB 5000NG (Rusianeg: ФАБ-5000НГ, NG a dalvez evit anv an ijinerr, Nison Gelperin) a oa ur vombezenn 5 000 kilogramm bannet dre an aer. Implijet e oa evit distrujoù ramzel gant nerzhioù aerlu URSS e-pad an Eil Brezel-bed. An arm-se a oa ar vombezenn galloudusañ eus an holl re a oa gant al Lu ruz.
Ar vombezenn a oa savet gant an ijinour war ar gimiezh Nison Gelperin (1903-1989) e 1942. Gelperin a ijine ha save bombezennoù gant ur gollo houarn treut, evit chom hep implij re a houarn pe Aluminiom a oa deuet da vezañ ral dre aloubadeg URSS gant nerzhioù lu an Trede Reich. e darn ijinadennoù Gelperin, ar metal na oa nemet 35 dre gant hollad pouezh ur vombezenn.

## Implij brezel

Ar c'hentañ wech ma voe implijet ur vombezenn FAB-5000 a voz e-pad nozvezh an 28 a viz Ebrel 1943, pa voe taget kreñvelc'h arvorel Königsberg gant ur bombezadeg. Ar bombezer Pe-8 a daolas ar vombezenn FAB 5000NG eus un uhelder a 5 800 metr a voe hejet dihejet gant nerzh an darzhadenn.
D'an 19 a viz Gouhere 1943, e-pad Emgann Kursk, daou Pe-8 o devoa bannet pep a vombezenn war al linenn tren nepell diouezh Orel, tost da 100 metrad linenn tren a voe riñset. Degadoù a drenioù, ha karbedoù stourm alaman, a voe distrujet ivez. Bombezet e oa bet dija ar mirlec'h eoul-maen hag al linennoù tren gant ur vombezenn d'ar 4 a viz Even ha gant div d'an 3 a viz Gouhere.
Div dagadenn a voe sevenet war nerzhioù alaman d'an 12 a viz Gouhere er memes lec'h. Paouezet e voe implij ar vombezennoù-se dre ma oant re zañjerus evit an nerzhioù soviedel ivez. Hervez mamennoù soviedel e oa bet distrujet daou skraper-oabl leun a izili eus ar Gestapo hag harperien polis Belarusian gant div FAB-5000 e kêr Mogilev, e Bielorusia. Hervez ar mammennoù diasur-se e oa bet sevenet an oberiadur d'ar 26 a viz Mae 1943.
D'ar 7 a viz C'hwevrer 1944, div vombezenn FAB-5000 a voe bannet war Helsinki, e-pad bombezadegoù meur Helsinki 1944. Lec'h pennañ an tren-buzug hag an ti-gar a voe riñset. Nebeut devezhioù war-lerc'h e voe bannet div vombezenn ouzhpenn war kêrbenn Finland. Ar vombezenn FAB-5000 ziwezhañ da vezañ bet bannet e oa bet war ti-gar Brailiv, Ukraina, d'an 9 a viz Meurzh 1944. En graet e oa bet e-pad emgannoù Godell Kamenets-Podolsky, an eskemmoù dre tren a voe harzet e-pad meur a zevezh.

## Gwelet ivez

* Grand Slam
* FAB-9000
# Bombina

Bombina :
| Bombina bombina ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Anura |
| Kerentiad : | Bombinatoridae |
| Genad : | Bombina |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Bombina zo ur genad e rummatadur an divelfenneged, ennañ tousegi eus Eurazia.

## Spesadoù

* Bombina bombina
* Bombina lichuanensis
* Bombina maxima
* Bombina orientalis
* Bombina pachypus
* Bombina variegata
# Bombezadennoù atomek Hiroshima ha Nagasaki

Bombezadennoù atomek Hiroshima ha Nagasaki zo div vombezadenn graet gant aerlu SUA e miz Eost 1945 e Japan, war kêrioù Hiroshima ha Nagasaki. En holl e oa bet lazhet 129 000 ha 226 000 den, an darn vrasañ anezho o vezañ trevourien. Betek-henn eo ar wechoù nemetañ ma voe implijet an arm nukleel e-kerzh ur stourm gwir.
Bloavezh diwezhañ an Eil Brezel-bed, ar Gevredidi a oa o prientiñ un aloubadeg koustus eus bro Japan. A-raok an oberiadur e oa bet krog bombezadennoù ramzel ha bombezadennoù tan war 67 kêr brasañ ar vro. Ar brezel en Europa a oa echuet gant kodianidigezh an Trede Reich d'an 8 a viz Mae 1945, holl aked ar Gevredidi a zo trot neuze war Talbenn ar Meurvor Habask. E miz Gouhere 1945, ar Manhattan Project en devoa savet div vombezenn atomek lesanvet: "Fat Man", ha "Little Boy".

## Div vombezenn

* D'ar 6 a viz Eost 1945 diouzh ar beure, e voe taolet ar vombezenn atomek "Little Boy" war Hiroshima.
* D'an 9 a viz Eost 1945, diouzh ar beure, e voe taolet ar vombezenn atomek "Fat Man" war Nagasaki.
* Hiroshima goude tarzhadenn ar vombezenn atomel
* Ar jeneraled Yoshijiro Umezu ha Douglas MacArthur o sinañ ar peoc'h e bae Tokyo war vourzh al lestr Missouri d'an 2 a viz Gwengolo 1945

## Pennadoù kar

* Devezh Hiroshima