OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nájera

Nájera zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Náströnd

Er vitologiezh skandinava eo Nástrǫnd ("Aod ar c'helanoù") ul lec'h e-barzh Hel annezet gant Níðhöggr, un aerouant hag a vandrouilh ar re varv. Adkavet e vez er bed-se an dorfedourien, an avoultrerien hag an dorrerien-emglev (evit tud an Norzh ez eo ar falsle ar gwashañ torfed a c'hall bout graet).
# Nâzım Hikmet

Nâzım Hikmet Ran, anavezetoc'h evel Nâzım Hikmet (distaget [nɑːˌzɯm hikˈmɛt] e turkeg), (Thessaloniki, 15 a viz Genver 1902 – Moskov, 3 a viz Mezheven 1963) a oa ur skrivagner turkek, hag a seller outañ alies evel ar barzh turkek pouezusañ en XX$^{vet}$ kantved. Troet eo bet e skridoù en ouzhpenn 50 yezh.
Meulet eo bet e varzhoniezh ha deskrivet eo bet an den evel ur "c'homunour romantel" pe evel un "dispac'hour romantel". Harzet e voe meur a wech e Turkia abalamour d'e vennozhioù politikel ha tremen a reas ul lodenn vat eus e vuhez en toull-bac'h pe en harlu. Tennet e oa bet e geodedouriezh turk digantañ e 1959 ha rentet e voe dezhañ e 2009. Pa varvas, e 1963, e oa keodedour polonat.

## Buhez

Ganet e voe e Selanik, a oa neuze en Impalaeriezh Otoman (Thessaloniki hiziv, e Gres). Mont a reas da ofiser a vor, met e 1919 e voe klañv-bras ha dilezel a reas ar morlu e 1920. E 1921 ez eas gant mignoned dezhañ da gemer perzh er brezel evit dieubidigezh Turkia. En Ankara e reas anaoudegezh gant Mustafa Kemal Pasha (Kemal Atatürk) a brizias ur varzhoneg bet skrivet gantañ da vroudañ an Durked da gemer perzh er brezel. E-lec'h mont da soudard e voe anvet da gelenner, met ne blije ket nemeur e soñjoù komunour d'ar pennoù bras na d'ar virourien. Mont kuit a reas da Jorjia, hag alese da Voskov. Eno e reas studioù e Skol-veur gomunour Labourerien ar Reter e 1922. Distreiñ a reas da Durkia e 1928 hag eno e voe toullbac'het e-pad tri miz. E 1933 adarre e voe lakaet er vac'h, a-raok bezañ lezet da vont e 1934.
E 1938 e voe kondaonet da 28 vloaz toull-bac'h. Neuze e voe brudet er bed a-bezh, ha tud eus ar bed a-bezh, evel Pablo Picasso, Paul Robeson pe Jean-Paul Sartre, a c'houlenne ma vije dieubet. Kregiñ a reas Nâzım Hikmet gant un harz-debriñ e miz Ebrel 1950. Reuz a voe er vro, ha skrivagnerien durkek all a reas harz-debriñ ivez. A-benn ar fin e voe lezet da vont d'an 19 a viz Mae, da-geñver un distaoliadeg embannet gant gouarnamant nevez ar vro.
D'an 22 a viz Du 1950 e voe roet dezhañ Priz Etrebroadel ar Peoc'h, asambles gant Pablo Picasso, Paul Robeson, Wanda Jakubowska ha Pablo Neruda. Ret e voe dezhañ kuitaat Turkia e 1951, ha ne zeuas ket en-dro ken goude. Tremen a reas ar braz eus dibenn e vuhez en Unaniezh Soviedel, ha beajiñ a reas e broioù all ivez evel Sina pe [Bro-C'hall]]. Mervel a reas e Moskov.
# Nz (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Nz, nz implijet gant meur a yezh komzet en Afrika evit skrivañ ar son kensonennel |/n͡z/, /ⁿz/, /n͡ʒ/ pe /ⁿʒ/.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Nzérékoré (rannvro)

Nzérékoré zo ur rannvro eus Ginea. Harzoù he deus gant Sierra Leone, Liberia hag Aod an Olifant.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique
g • ka • ke Rannvroioù Ginea :
| Rannvroioù | Boké · Conakry · Faranah · Kankan · Kindia · Labé · Mamou · Nzérékoré |
# Nzanyieg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù biouek-madarek A.8 eo an nzanyieg (nzanyi, njanyi, nzangi, njai, zani, jeng(e), njei(ng) pe kobotshi) komzet gant tro-dro da 86.000 den en e holl en Adamawa e Nigeria (77.000 den e 1993) hag e Kameroun (9.000 den).
Dek rannyezh ez eus:
* Pakaeg (paka)
* Rogedeg (rogede)
* Ngwolieg (nggwoli)
* Hodeg (hoode)
* Maiheg (maiha)
* Magareg (magara)
* Dedeg (dede)
* Moutidieg (mutidi)
* Lovieg (lovi)
* Holmaeg (holma): e Kameroun

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Nyíregyháza

Nyíregyháza a zo unan eus kêrioù bras Hungaria.

## Douaroniezh

274,46 km2 eo gorread ar gêr.

## Poblañs

War-dro 118 058 a dud a zo o chom eno e 2016.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* nyíregyháza.hu
# Rouzegan-geun

Rouzegan-geun :
| Ur rouzegan-geun Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acrocephalidae |
| Genad : | Acrocephalus |
| Anv skiantel ||
| Acrocephalus palustris (Bechstein, 1798) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rouzegan-geun (liester : rouzeganed-geun) a zo ur spesad golvaneged, Acrocephalus palustris an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Motacilla s. Sylvia palustris (kentanv) da gentañ-penn (e 1798) gant al loenoniour alaman Johann Matthäus Bechstein (1757-1822).

## Doareoù pennañ

* Ur rouzegan-geun, luc'hskeudennet e Vorarlberg (Aostria)
* Cuculus canorus canorus hag Acrocephalus palustris

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha kevnid. C'hoarvezout a ra dezhañ debriñ melc'hwed-krogennek.

## Annez

Ober a ra ar spesad e annez el lec'hioù gleb (eus Europa da greiz Rusia) ha nijal kuit da aodoù gevred Afrika da c'hoañviñ.

## Liammoù diavaez

* Acrocephalus palustris war al lec'hienn BirdLife International.
* Acrocephalus palustris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Acrocephalus palustris war al lec'hienn Avibase.
# Rouxinol do Rinaré

Antônio Carlos da Silva, anavezetoc'h evel Rouxinol do Rinaré, ganet d'ar 28 Gwengolo 1966 en Banabuiú e Ceará, zo ur barzh a skrive pezh a anver lennegezh cordel, unan eus re vrudetañ an Nordeste.

## Liammoù diavez

* Lec'hienn ofisiel
# Rouzegan-tamariskl

Rouzegan-tamariskl :
| Ur rouzegan-tamariskl. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acrocephalidae |
| Genad : | Acrocephalus |
| Anv skiantel ||
| Acrocephalus melanopogon (Temminck, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rouzegan-tamariskl (liester : rouzeganed-tamariskl) a zo ur spesad golvaneged, Acrocephalus melanopogon an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Sylvia melanopogon (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.

## Annez

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Acrocephalus melanopogon albiventris, e gevred Ukraina ha mervent Rusia,
* Acrocephalus melanopogon melanopogon, eus kreisteiz Europa da Ukraina ha kornôg Turkia, gwalarn Afrika,
* Acrocephalus melanopogon mimicus, eus reter Turkia da greisteiz Rusia, Kazakstan, Iran hag Irak.

## Liammoù diavaez

* (en) Acrocephalus melanopogon war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Acrocephalus melanopogon war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acrocephalus melanopogon.
# Rouzañ

Rouzañ a ra kroc'hen an dud en heol pa vez diwisk.
Abaoe eil hanterenn an XX$^{vet}$ kantved e plij d'an dud, paotred ha plac'hed, rouzañ war an aod.

## Dreistmouk

Gant ar skinoù eo e rouz ar c'hroc'hen. Mekanikoù zo ivez da rouzañ en un doare artifisiel.

## Dañjer

Dañjerus e c'hall efed skinoù an heol bezañ avat.
# Rouzegan-Turkestan

Rouzegan-Turkestan :
| Ur rouzegan-Turkestan, luc'hskeudennet e Kolkata (Kornôg Bengal, India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acrocephalidae |
| Genad : | Acrocephalus |
| Anv skiantel ||
| Acrocephalus agricola (Jerdon, 1845) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rouzegan-Turkestan (liester : rouzeganed-Turkestan) a zo ur spesad golvaneged, Acrocephalus agricola an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Sylvia (Acrocephalus) agricola (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant ar skiantour breizhveuriat Thomas Caverhill Jerdon (1811-1872).

## Doareoù pennañ

* E Bulgaria, war aodoù ar Mor Du
* Acrocephalus agricola

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Acrocephalus agricola agricola, eus Kazakstan ha biz Iran, dre greiz Azia, da vMongolia ha kornôg-kreiz Sina
* Acrocephalus agricola septimus, eus reter Europa da Ukraina ha kornôg Kazakstan.

## Liammoù diavaez

* (en) Acrocephalus agricola war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Acrocephalus agricola war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acrocephalus agricola
# Rouzegan-korz

Rouzegan-korz :
| Ur rouzegan-korz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acrocephalidae |
| Genad : | Acrocephalus |
| Anv skiantel ||
| Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar rouzegan-korz (liester : rouzeganed-korz) pe richaner-korz, a zo ur spesad golvaneged bihan, Acrocephalus scirpaceus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Turdus scirpaceus (kentanv) da gentañ-penn (e 1804) gant an naturour gall Jean Hermann (1738-1800).

## Doareoù pennañ

* Vioù rouzegan-korz
* Cuculus canorus canorus hag Acrocephalus scirpaceus

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha diwar hugennoù ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Acrocephalus scirpaceus avicenniae, war aodoù ar Mor Ruz,
* Acrocephalus scirpaceus fuscus, eus Egipt (dre ar Reter-Kreiz) da c'hevred Rusia Europa, reter Kazakstan hag Iran,
* Acrocephalus scirpaceus scirpaceus, eus Europa da gornôg Rusia, Ukraina ha kornôg Turkia, gwalarn Afrika.

## Liammoù diavaez

* Acrocephalus scirpaceus war al lec'hienn BirdLife International.
* Acrocephalus scirpaceus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Rouzegan korz e Dictionnaire français-breton (Martial Ménard), Éditions Palantines, 2012, pajenn 1201b.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acrocephalus scirpaceus.
# Pinged

Pinged zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e kreisteiz ar gontelezh, en hanternoz da Ben-bre.
# Pinilla

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pinilla zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù
### e proviñs Burgos

* Pinilla de los Barruecos
* Pinilla de los Moros
* Pinilla Trasmonte

### e proviñs Guadalajara

* Pinilla de Jadraque
* Pinilla de Molina

### e proviñs Zamora

* Pinilla de Toro

## Tud

* Antonio Pinilla, melldroader spagnol
* Gustavo Rojas Pinilla (1900–1975), jeneral ha politiker kolombian
* Mauricio Pinilla, melldroader eus Chile

## Pennadoù kar

* Pineda
* Pinar
* Pino
# Pinerolo

Pinerolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Pineto

Pineto zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
# Pinicola

Pinicola :
| Pinicola enucleator ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Genad : | Pinicola |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pinicola a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad beraned.

## Spesadoù

* beran-pin, Pinicola enucleator
* Pinicola subhimachala
# Pinilla Trasmonte

Pinilla Trasmonte zo ur gumun vihan e Spagn e proviñs Burgos .
# Pinilla de Jadraque

Pinilla de Jadraque zo ur gumun vihan e Spagn e proviñs Guadalajara ; 130 a dud a oa enni o chom e 2022.
# Pinedas

Pinedas zo ur gumun e Spagn, e proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.

## Poblañs

115 a dud a oa eno o chom e 2023

## Notennoù

* ↑ 'Instituto Nacional de Estadística'.
# Pingu

Pingu a zo un heuliad abadenn skinwel evit ar vugale graet gant kompagnunezhioù eus Breizh-Veur ha Suis. 156 pennad zo. Skignet e oa war BBC Two, CBeebies er Rouantelez-Unanet, war SF Schweizer Fernsehen e Suis, war TF1, France 3 ha France 5 e Bro-C'hall.
Troioù-kaer ur familh manked en Antarktika. Ar mab eo Pingu.

### Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel (liesyezhek)
* Pingu war Internet Movie Database
* Pingu war Allociné
# Pinilla de Molina

Pinilla de Molina zo ur gumun vihan e Spagn e proviñs Guadalajara ; 12 a dud a oa enni o chom e 2022.
# Pedivigliano

Pedivigliano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Pedrengo

Pedrengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Pederobba

Pederobba zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Pedofiliezh

Implijet e vez an termen pedofiliezh (diwar ar gresianeg παιδί, "bugel" + -φιλια "karantez"), pe maboriadezh, evit ober dave da dud en o oad hag en em sant sachet ez-karantezel ha/pe ez-reizhel war-du bugale, da lâret eo tud n'eo ket bet tizhet ar gaezouregezh gante c'hoazh.
Krouet e oa bet an termen paedophilia erotica e 1886 gant ar psikiatrour eus Viena Richard von Krafft-Ebing pa embannas e oberenn Psychopathia Sexualis.
Diaes eo lakaat ur vevenn sklaer etre oadourion/ezed, krennarded/ezed ha bugale ; kemmañ a ra al lezennoù er c'heñver-mañ a vro da vro evit ar pezh a sell ouzh an darempredoù reizhel, met gant Aozadur Hollvedel ar Yec'hed e vez lakaet marevezh ar grennardezh etre 10 ha 19 vloaz, hag aliesik a-walc'h e vez komzet ivez eus 13-18 vloaz. Un den yaouankoc'h a vefe lakaet da vugel (pe rakkrennard mar tosta da 18-19 vloaz) ha lakaet da oadour pa vez ouzhpenn 18-19 vloaz.
Un torfed eo kaout darempredoù reizhel etre tud deuet ha bugale (en o zouez ivez krennarded/ezed hervez ar vro) en darn vrasañ eus broioù ar bed, daoust ha ma c'hell kemmañ a vro da vro an oad resis hervez lezennoù.

## El lennegezh

* Sébastien Roch (1890), romant gant Octave Mirbeau.

## Gwelet ivez

* Nepiofiliezh
* Pederastiezh
* Efebofiliezh
# Pedrajas de San Esteban

Pedrajas de San Esteban zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Valladolid, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Pedesina

Pedesina zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Pediculariidae

Pediculariidae :
| Jenneria pustulata ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Iskevrennad : | Caenogastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Uskerentiad : | Cypraeoidea |
| Kerentiad : | Pediculariidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pediculariidae a zo ur c'herentiad blotviled hag a vez graet '"hoc'higed-mor", "hoc'higoù-mor", "hoc'higed", "moc'h-mor" pe "moudennigoù" anezho. Kerentiadoù tost Cypraeidae, Ovulidae ha Triviidae a vez graet memes anvioù anezho e brezhoneg abalamour ma oa renket gwechall en hevelep kerentiad. E yezhoù all e vez graet anezho Porcellana (it), Porcelaines pustulata(fr), Faoiteag (iwerzhoneg), kauri (al), kauri's (flandreg) pe zoken cowries (en).

## Iskerentiad ha genad

Hervez ar skiantourien e vez renket ar spesad nemetañ a zo er c'herentiad-mañ dindan un iskerentiad Cypraediinae hag ur genad nemetken.
* genad Jenneria Jousseaume, 1884

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dictionnaire Français-Breton, Martial Ménard, ti-embann Palantines, Kemper, Breizh, 2012, ISBN 978-2-35678-069-0
* ↑ Dictionnaire breton-Français, Français-Breton, Roparz hemon,Ronan Huon, ti-embann Al Liamm, Brest, Breizh, 1997, ISBN 2-7368-0052-4
* ↑ lec'hienn WORMS Word Register of Marines species, bet sellet outi d'an 8 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=437163, (en)
# Pedraza (Segovia)

Pedraza zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Pedraza de Alba

Pedraza de Alba zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Pedraza de Campos

Pedraza de Campos zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
# Salón, Lágrimas y Deseo

Salón, Lágrimas y Deseo zo un albom gant ar ganerez vec'hikan Lila Downs, e Mae 2017. Gouestlet eo d'ar sonerezh ranchera.
Kenlabouret he deus gant ar ganerez chileat Mon Laferte hag ar c'haner spagnol Diegol El Cigala.

## Kanaouennoù

* Urge (Martín Urieta)
* Palabras de Mujer (Agustín Lara)
* Peligrosa (Lila Downs/Paul Cohen)
* Tus Pencas (Lila Downs)
* La Mentira (Se te Olvida) (Álvaro Carrillo)
* El Querreque (Rolando Hernández)
* Inmortal (Lila Downs/Paul Cohen)
* Piensa en mí (Agustín Lara)
* Envidia gant Andrés Calamaro (Lila Downs/Paul Cohen)
* Seguiré mi Viaje (Álvaro Carrillo)
* Ser Paloma gant Carla Morrison (Lila Downs/Paul Cohen)
* Son de Juárez gant Banda Tierra Mojada (Lila Downs)
* Un Mundo Raro gant Diego el Cigala
* José Alfredo Jiménez
* Peligrosa (gant Mon Laferte) (Lila Downs/Paul Cohen)
# Salzano

Salzano zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
# Salzburg

    Evit implijoù all, gwelet Salzburg (disheñvelout).
    Tennañ a ra ar pennad-mañ da gêr Salzburg, Aostria. Evit stad kevredet Salzburg, sellit ouzh: Salzburg (stad).
Kêr-benn Stad kevredet Salzburg (stad), Aostria eo Salzburg (alamaneg evit "kastell an holen"), lesanvet "Roma an Alpoù". Lec'hiet eo war ar vevenn etre Aostria ha Bavaria, Alamagn, war riblennoù ar stêr Salzach. Rannet eo kêr e 13 arondisamant, 145 000 annezad enni. Ganet eo bet Wolfgang Amadeus Mozart eno e 1756.

## Monumantoù heverk

* Kastell-kreñv ar briñsed-arc'heskibien, brasañ kastell e-kreiz Europa (Festung Hohensalzburg)
* Iliz-Veur Sant Rupert ha Sant Virgil (1628)
* Penniliz sant Pêr (Stiftkirche Sankt Peter)
* Kastell Mirabell (Kastell Mirabell)
* Kastell ar Roue Leopold (Schloss Leopoldskron)
* Kastell Aigen
* Palez Lodron (1631)
* Pferdeschwemme
* Getreidegasse
* Eskopti kozh (Residenz)

## Istor

Korvoet eo bet ar mengleuzioù holen adalek Oadvezh kentañ ar Maen hag e-pad Oadvezh kentañ an Houarn pa oa mestr ar Gelted war ar vro. Nepell diouzh Salzburg ez eus bet kavet e kêriadenn Hallstat ur vered vras enni 2000 bez. Colonia Hadriana e oa bet anvet kêr gant ar Romaned. Er Grennamzer uhelañ e tiazezas sant Rupert un abati evit al leaned hag e nizez, unan all evit al leanezed hag e tiorroas ur gêr en-dro dezho. Anvet eo bet diwar ar mengleuzioù holen a gaver tro-war-dro. Diouzh kenwerzh an holen e kreskas ar galloud lec'hel ken e voe lakaet ar gêr da arc'heskopti en 11vet kantved.

## Gevelliñ

* Reims, Bro-C'hall (1964)
* Verona, Italia (1973)
* Léon, Nicaragua (1984
* Singida, Tanzania (1984)
* Busseto, Italia (1988)
* Vilnius, Lituania (1989)
* Dresden, Alamagn (1991)
* Kawasaki, Japan (1992)
* Meran, Italia (2000)
* Shanghai, Sina (2004)
* Bern, Suis (2006)

## Ganedigezhioù

* 1756 : Johann Chrysostomus Wolfgang Gottlieb Mozart, lesanvet Wolfgang Amadeus Mozart, sonaozour

## Liammoù diavaez

* Porched ofisiel kêr Salzburg
# Salzburg (stad)

    Tennañ a ra ar pennad-mañ da stad kevredet Salzburg, en Aostria. Evit kêr-benn ar stad-mañ, sellit ouzh: Salzburg.
Salzburg :
| (Banniel Salzburg) (Skoed Salzburg) ||
| Yezh ofisiel | Alamaneg |
| Kêr-benn | Salzburg |
| Pennrenerez ar stad kevredet (Landeshauptfrau) | Wilfried Haslauer junior (ÖVP mirour) |
| Gorread -Hollad -Dour | 7 154,23 km² 1.4% |
| Poblañs -Stankter | 521 238 (2003) 72/km² |
Ur stad kevredet a Aostria eo Salzburg ("Kastell an Holen", distaget ['saltsbuɐk] en alamaneg aostriek) a zo kêr Salzburg e gêr-benn. Diazezet e oa bet evel sez un eskopti war dismatroù kêr roman Iuvavum e 690. Etre 1328 ha 1803 e oa ur stad emren e-barzh an Impalaeriezh Santel Roman ha German. E 1816 e teuas da vezañ perzh eus Impalaeriezh Aostria renet gant an Habsbourged.
Rannet eo Salzburg e pemp rannvro (Gaue):
* Flachgau
* Tennengau
* Pinzgau
* Pongau
* Lungau

## Kêrioù pennañ Salzburg

| | Kêr | annezad (2006) |
| 1 | Salzburg, kêr-benn stad Salzburg | 150 000 |
| 2 | Hallein | 18 399 |
| 3 | Saalfelden | 15 093 |
| 4 | Sankt Johann im Pongau | 10 489 |
| 5 | Bischofshofen | 10 087 |
| 6 | Zell am See | 9 638 |

## Tud vrudet a Salzburg

* Wolfgang Amadeus Mozart, sonaozour

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel stad kevredet Salzburg
# Salé

Salé (arabeg : سلا ; tifinagh : ⵙⵍⴰ) zo ur gêr hag ur gumun e Maroko, e rannvro Rabat-Salé-Kénitra, war aod ar Meurvor Atlantel, en hanternoz da aber ar stêr Bouregreg, dirak Rabat, ar gêr-benn. Pontoù zo dreist ar stêr etre an div gêr.
Ur porzh morlaeron ha kourserien eo bet.

## Istor

Gant ar Fenikianed e voe savet Salé ; Sala Colonia e oa hec'h anv en amzer ar Romaned. En X$^{vet}$ kantved e teuas ar meuriad berber Beni Ifren da lakaat he c'hêr-benn eno. Kreskiñ a reas dindan an Almohaded en XII$^{vet}$ kantved har ar merinied er XIVvet.
Ar morbreizherezh a voe kaset war-raok gant ar moriscos, betek Kernev-Veur, Island hag an Douar-Nevez.
# Salzkammergut

Salzkammergut zo ur rannvro veneziek en Aostria, 650 km ² he gorread, war harzoù Aostria-Uhel, Salzburg ha Stiria. Dont a ra hec‘h anv eus ar gweleadoù holen a gaver enni, korvoet abaoe Oadvezh an Arem. Lesanvet e vez "Suis Aostrian" abalamour d’he menezioù ha d’he zraoniennoù kaer. E 1997 e oa bet lakaet, gant an UNESCO, Rannvro Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut war roll lec’hiennoù ar Glad bedel.

## Notennoù

* ↑ UNESCO (en) (fr)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Salzkammergut
# Salzburg (disheñvelout)

Salzburg a c'hall bezañ:
* Salzburg, pevare brasañ kêr Aostria
* Stad Salzburg, unan eus stadoù kevreet Aostria, kêr Salzburg ar gêr-benn anezhi
* Salzburg, ur gêr e Rheinland-Pfalz, en Alamagn
* Salzburg, ur gêr e Loren, anvet Château-Salins e galleg
# Sam Anderson

Sam Anderson, ganet e Wahpeton (Norzh Dakota) d'an 13 a viz Mae 1945, a zo un aktour stadunanat.

## Liammoù diavaez

Sam Anderson war an Internet Movie Database
# Salza di Pinerolo

Salza di Pinerolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# Salò

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Salò zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia, war lez Lenn Garda.

## Istor
### Republik Salò

D'an 18 a viz Gwengolo 1943 e voe krouet Republik Salò (Repubblica di Salò en italianeg) gant Benito Mussolini, a embannas diskar ar rouantelezh hag a lakaas fuzuilhañ an izili eus ar C'huzul Meur faskour o devoa votet en e enp. Goude-se e klaskas adkavout gwrizioù poblel ar faskouriezh, dre ur programm broadeladurioù .
Nepred avat ne voe Republik Salò ur Stad emren, na ne voe anezhi e gwirionez, ker sujet ma oa da zisentezioù an Trede Reich, a venne ma teufe Italia da vrezeliñ ganti.
Da get ec'h eas ar Stad-vimboched-se d'ar 25 a viz Ebrel 1945, goude faezhidigezh an Alamaned e-tal argadeg ar C'hevredidi.

## Skeudennoù

* Pleg-mor Salò
* Porta dell'orologio

## Notennoù

* ↑ (fr) Matard-Bonucci, Marie-Anne : Les 600 jours de Salò