OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kensonenn gweuz-dent dre stlakat

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-dent dre stlakat mouezhiet treuzskrivet [ѵ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 123.
Kavet e vez ar fonenn-mañ e yezhoù komzet e Kreiz Afrika dresit-holl, en o zouez ar c'heraeg ("kera") hag ar mangbetoueg (mangbetu).
Ral eo ar son-mañ e-touez ar c'hesnonennoù dre stlakat dre ma n'eo ket ur son r-heñvel.
Alies a-walc'h e vez implijer un arouezenn ad hoc evit treuzskrivañ ar son-mañ el pe c'hoazh implijet gant Joseph Greenberg. E 2005 e oa bet degemeret ez-ofisiel gant al LFE an arouezenn [ѵ] diwar goulenn Dr. Kenneth S. Olson:

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Hantervogalenn
* Kensonenn gweuz-dent
* Kensonenn dre stlakat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat divouezh

| LFE – niverenn | 169 |
| LFE – unicode | ʍ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | W |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat divouezh treuzskrivet [ʍ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 169.
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ganti dao u lec'h distagañ war un dro: ar gweuz hag an drekstaon.
Talvezout a ra ar son da fonem e rannyezhoù saoznek 'zo, da skouer ar saozneg evel ma vez komzet e Skos e c'hoazh e meur a lñec'h er Stadoù-Unanet ma vez enebiet ouzh ar gensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat mouezhiet [w], d.s. whine ("leñval") kv. wine ("gwin").
Daoust ha ma vez deskrivet evel ur gensonenn dre daravat peurliesañ evit abegoù istorel, e gwirionez e vez distaget evel ur gensonenn dre dostaat divouezh e saozneg, da lâret eo.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn gweuz-drekstaon
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn divouezh
* Hwair (lizherenn)
* Wh (lizherenn)
# Kensonenn gweuz-drekstaon dre serriñ divouezh

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-drekstaon dre serriñ divouezh treuzskrivet [k͡p] hervez reolennoù al LFE.
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ma vez distaget war un dro ar gensonenn drekstaon dre serriñ divouezh ([k]) hag ar gensonenn diweuz dre serriñ divouezh ([p]).
Implijet e vez stank ar son-mañ er yezhoù komzet e kornôg hag e kreiz Afrika.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn gweuz-drekstaon
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn divouezh
# Kensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat mouezhiet

| LFE – niverenn | 170 |
| LFE – unicode | w |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | w |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [w] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 170.
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ganti dao u lec'h distagañ war un dro: ar gweuz hag an drekstaon.
E brezhoneg e vez skrivet <w> pa deu diwar kemmadur dre vlotaat "gw", d.s. "gwerenn" < "ar werenn" had <ou> (hep taol-mouezh a-hendall, d.s "ouelañ".
E rannyezhoù saoznek 'zo, da skouer ar saozneg evel ma vez komzet e Skos e c'hoazh e meur a lec'h er Stadoù-Unanet e c'hell bezañ enebiet ez-fonemek ouzh ar gensonenn gweuz-drekstaon dre dostaat divouezh [ʍ], d.s. whine ("leñval") kv. wine ("gwin").

## Skouerioù

* Abc'hazeg: ауаҩы, "den"
* Arabeg: ﻭﺭﺩ [ward], "roz"
* Latin klasel: vinvm ['winum], "gwin"
* Kopteg: ϯⲟⲩ, "pemp"
* Finneg: vauva [ˈʋɑuwɑ], "babig"
* Galleg: oui [wi], "ya"
* Sinaeg mandarinek: 王 / wáng [wɑŋ˧˥], "roue"
* Henjorjieg: ჯაჭჳ, "chadenn"
* Pachtoueg: ﻭﺍﺭ [wɑr], "ur wezh"
* Poloneg: łaska, "gras"
* Spagnoleg: cuanto ['kwant̪o], "pegement?"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn gweuz-drekstaon
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
* Hantervogalenn
* W (lizherenn)
# Kensonenn gweuz-drekstaon dre serriñ mouezhiet

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-drekstaon dre serriñ mouezhiet treuzskrivet [ɡ͡b] hervez reolennoù al LFE.
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ma vez distaget war un dro ar gensonenn drekstaon dre serriñ mouezhiet ([g]) hag ar gensonenn diweuz dre serriñ mouezhiet ([b]).
Implijet e vez stank ar son-mañ er yezhoù komzet e kornôg hag e kreiz Afrika.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn gweuz-drekstaon
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn gweuz-gouel

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn gweuz-gouel (saoz.: labial-velar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn kendistaget ganti an diweuz ha gouel ar staon da lec'hioù distagañ pennañ war un dro.
Peurliesañ e kaver kensonennoù gweuz-gouel enne un elfenn gensonennel dre serriñ mui un elfenn gensonenn fri, da skouer [k͡p, g͡b, ŋ͡m].
Kavet e vez ivez kensonennoù gweuz-drekstaon dre strakal, d.s. [k͡p’], hag ivez dre entarzhañ, d.s. [ɠɓ].
Peurliesañ e vezont treuzksrivet oc'h implijout ur waregig evit diswel e talvez an div lizherenn d'ur fonemenn nemeti. A-wezhoù e vez implijet ereadurioù evit treuzskrivañ seurt sonennoù daoust ha ma ne vezont ket anavezet ez-ofisiel an arouezennoù-se gant al lizherenneg fonetikel etrebroadel, da skouer::
Evel ma tiskwel ar skouerioù-mañ tennet diwar an eggoneg e talvez seurt kensonennoù kendistaget da gensonennoù eeun dre ma c'hellont bezañ enebiet ouzh an hevelep elfennoù kensonennel an eil war-ler'ch eben evel fonemennoù distag an eil diouzh eben:
| Kensonenn eeun | Kensonenn eeun | Div gensonenn renk-ouzh-renk | Div gensonenn renk-ouzh-renk |
| pom | flastrañ | kba | keviañ |
| abu | ur c'hi | bga | lazhañ |
| aku | ur gambr | ak͡pki | ur stomok |
| gom | terriñ | g͡bga | malañ |
| k͡pu | mervel | kpu | to kneel |
| g͡bu | degouzhout | gba | to divide |

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Lamm-dour Garnock

Al lamm-dour Garnock en Ayrshire, Bro-Skos, eo an uhelañ er rannvro, gant 20 m.
# Lamia

Lamia zo un anv gresianek a gaver ivez e latin.
Un anv-badez arabek eo ivez, hag a dalv skedus, hag ivez diwezuz livrin..

## Mojenn

* E mojennoù Hellaz e oa anv ur vaouez a droas en un drougael pe un euzhvil, sellout ouzh Lamia (euzhvil) .
* Mamm sibilla Libia a oa Lamia hec'h anv.

## Istor

* Làmia (Λάμια) ur gourtizanez en Atena, merc'h da Gleanor.

## Douaroniezh

* Lamía a oa ur gêr en Hellaz, savet er Vvet milved.

## Loened

* Ul loen hañvalik ouzh ul logodenn, e Ginea Nevez

## Steredoniezh

(248) Lamia zo un asteroidenn dizoloet gant Palisa en 1885.
# Lamezia Terme

Lamezia Terme zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Lamkangeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo al lamkangeg ((hiroi)-lamkang) komzet gant tro-dro da 10.000 den (1996) e gevred Manipour hag e Nagaland en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Lamm-dour Coo

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lamm-dour Coo (Cascade de Coo e galleg) zo ul lamm-dour, 15 metr e uhelder, war ar stêr Amblève e Belgia.
# Lamed

Daouzekvet lizherenn meur a abjad semitek eo lamed(h) (broud), en o zouez al lizherennegoù fenisek aramaek , hebraek (ל) , siriek (ܠ) hag arabek (ﻝ).
Dont a ra hec'h anv diwar ar fed ma veze heñvel he stumm ouzh hini ur broud.
Distaget e vez (LFE) [l].
Diwar stumm al lizherenn fenisek-mañ e oa bet diorroet al lizherennoù gresianek lambda Λ, estruskek , latin L ha kirillek Л.
Hervez ar sistem niverenniñ hebraek gematria e talvez al lizherenn-mañ da 30.
# Laminaria digitata

Laminariaeged :
| Laminaria cloustoni ||
| Rummatadur Cronquist ||
| Riezad : | Plantae |
| Skourrad : | Heterokontofita |
| Kevrennad : | Faeofikeae |
| Urzhad : | Laminarialeged |
| Kerentiad : | Laminariaseged |
| Genad : | Laminaria |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ur spesad bezhin gell eo al Laminaria digitata, anvet tali moan pe jelmestr e brezhoneg.
Meneget eo ar bezhin-se en Inventaire de Roscoff, savet gant J. Feldman e 1964, gant an anv :

## Anvioù brezhonek

Meur a anv a vez implijet.
E Kernev-Izel e kaver : bol, baol, paol (b).
E Bro-Leon e reer anezhe : bezhin bleuñv, bezhin sklej, bezhin stonn, bezhin warle, cholgorn, foetoù-traezh, gwaskle, goazle, gwrac’hle, warle, grac'hle, (Bro-Bagan, Gorre-Leon) ; kaol (–enn) (Kerlouan, Gorre-Leon) ; korle, melkern, salkorn, tali du (Goueled-Leon) ; tali gwrac'hle, tali warle, tali laezh, tali moan (Goueled-Leon) ; tali moan Ebrel.
E Bro-Dreger e vezont anvet felest(r) ha jelmestr (treid moan).

## Notennoù taksonomek

Hervez renabl Rosko e kaver anezhañ e meur a lec’h disheñvel. E lec’hioù maenek goudoret pe gant nebeut a gas. Gwelet e vez en daere pa ziskenn kalz ar mor da goulz an nevez-bras.
Gouennadur : Padus. Frouezhus int a-hed ar bloaz.
Dastumet e vez kalz ar bezhin-mañ gant bezhinaerien Bro-Leon. Gwelet e vez an dalienn a-wechoù klañvet gant Laminariocolax tomentosoides isspesad deformans (gwechall Streblonema deformans).

## Daveoù

* « Inventaire des algues de Roscoff »
* Rousseau, F., Burrowes, R., Peters, A.F., Kuhlenkamp, R. and de Reviers, B. A comprehensive phylogeny of the Phaeophyceae based on nrDNA sequences resolves the earliest divergences, C. R. Acad. Sci. III, Sci. Vie 324 (4), 305-319 (2001)

## Notennoù

* ↑ Inventaire de Roscoff J. Feldman 1964
# Klaus Rifbjerg

Klaus Rifbjerg :
| Klaus Rifbjerg o sinañ e levr Rod e BogForum 2008 e Kopenhagen ||
| Obererezh | romantoù, pennadoù kelaouiñ, burutellañ |
| Ganedigezh | 15 a viz Kerzu 1931 e Kopenhagen |
| Yezh skrivañ | daneg |
| Enorioù | Priz an Norzh (Akademiezh Sveden) 1999 Priz lennegezh Kuzul an Norzh 1970 Priz meur Akademiezh Danmark |
| kemmañ |
Klaus Rifbjerg (15 a viz Kerzu 1931 e Kopenhagen) a zo ur skrivagner danat. Ouzhpenn 170 levr (romantoù, arnodadennoù) a zo bet skrivet gantañ.

## E vuhez

Ganet e voe Rifbjerg e Kopenhagen met kas a reas e vugaleaj en enezenn Amager e Øresund, war aodoù reter Sjælland. E dud a oa kelennerien. Saozneg ha lennegezh a studias e skol-veur Kopenhagen, ha goude-se e skol-veur Princeton e-pad bloaz.
E 1958 e voe brudet gant e romant Den kroniske Uskyld. Lakaet e voe da film e 1985, sevenet gant Edward Fleming. Abaoe en deus skrivet ouzhpenn 100 romant, hag ivez dastumadegoù danevelloù, pezhioù-c'hoari, senariooù filmoù, deizlevrioù ha levrioù evit ar vugale.
Kazetenenr ha buruteller eo bet Rifbjerg ivez. Asambles gant Villy Sørensen e voe e penn ar gelaouenn lennegel Vindrosen, hag etre 1984 ha 1991 e voe rener lennegel Gyldendal.

## Oberennoù (un dibab)

* Under vejr med mig selv (1956)
* Efterkrig (1957)
* Den kroniske uskyld (1958)
* Konfrontation (1960)
* Operaelskeren (1966)
* Lonni og Karl (1968)
* Anna (jeg) Anna (1969)
* Lena Jørgensen Klintevej 4 2650 Hvidovre (1971)
* Tak for turen (1975)
* De hellige aber (1981)
* Falsk forår (1984)
* Krigen (1991)
* Nansen og Johansen (2002)

## Notenn

* ↑ Afterbeat. En samtale med Klaus Rifbjerg, Henrik Juul Jensen, 1996, ISBN 87-16-14257-8

## Liammoù diavaez

* Klaus Rifbjerg e lec'hienn Bibliografi
* E vuhez e lec'hienn Litteraturpriser
# Klavier (benveg-seniñ)

Graet e vez klavier eus ur benveg-seniñ ma vez graet gant ur c'hlavier. An hini anavezetañ eo ar piano. En o zouez emañ ivez an ograou, ar c'hlavisim, hag un toullad brav a vinvioù elektronek, evel ar sintetizor; hag evit ar ster diwezhañ-mañ eo e vez graet an aliesañ gant ar ger bremañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, p.261a; TermOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg) .
# Klaus Nomi

Klaus Nomi, bet ganet Klaus Sperber d'ar 24 a viz Genver 1944 en Immenstadt im Allgäu (Bavaria, Alamagn) ha marvet d'ar 6 a viz Eost 1983 e New York (Stadoù-Unanet Amerika), a oa ur c'haner alaman.
Souezhus e oa skeuliad Klaus Nomi dre ma oa ledan-kenañ, e vouezh etre bariton hag ustenor. E stil a zo new wave arnodel hag en deus ul look ezdouarad ha sintetek er-maez rummad.
# Klaus Störtebeker

Klaus Störtebeker (bet ganet war-dro 1360 ha dibennet d'an 20 a viz Here 1401 e Hamburg) a oa ur c'hourser brudet eus hanternoz Alamagn. Bez' e oa e penn ur vandennad kourserien lesanvet Vitalienbrüder en alamaneg ("Breudeur ar Bevañs").
E dibenn an XIII$^{vet}$ hag e penn kentañ ar XIV$^{vet}$ kantved e oa oberiant ar "Vreudeur"-se war aodoù hanternoz Alamagn. Genidik e oa Störtebeker eus Wismar, ur porzh eus Mecklenburg war aod ar Mor Baltel. E-pad ar braz eus e vuhez e voe diazezet en enez Rügen hag alese e tage bigi Kevre an Hansa er Mor Baltel hag e Mor an Hanternoz.
Kalz a istorioù a gonter diwar e benn. Gouzout a reer e voe o'n em gannañ a-du gant roue Sveden a-enep Danmark.
E 1401 e oa kêr Hamburg o klask tapout anezhañ. Goude un emgann war vor e-kichen enez Heligoland e voe tapet. Hervez ar vojenn e oa bet o klask marc'hata gant e enebourien, o kinnig dezho ur chadenn aour hir a-walc'h evit ober an dro da gêr Hamburg a-bezh. Met ur wech harzet e voe barnet, gant unnek ha tri-ugent eus e dud, kondaonet d'ar marv ha dibennet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Klañvour kentañ

Evit pezh a sell ouzh ar c'hleñvedoù-red eo ar c'hlañvour kentañ an den klañv kentañ anavezet en ur boblañs bennak, pe ar c'hlañvour kentañ anavezet en ur studiadenn kleñved-red.
# Klaus Meine

Klaus Meine a oa bet ganet d'ar 25 Mae 1948 e Wedemark, Hanover, Alamagn.
Kaner ar strollad Scorpions eo.

## Liammoù diavez

* Pennad-kaoz gant Klaus Meine
* Patrom:Imdb name
# Klausen (Sutirol)

Klausen zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige. 2 847 a dud zo enni o chom.
# Klavdiya Plotnikova

Klavdiya Zakharovna Plotnikova (e ruseg : Клавдия Захаровна Плотникова) (tro 1895 - 1989) a oa yezherez ziwezhañ ar c'hamaseg. He zad a oa rusian, Zahar Perov e anv, hag he mamm a oa kamasian dindan an anv Afanasija.
Plotnikova n'he doe ket tro da gomz kamaseg goude 1950 peogwir n'he doa mignon ebet da gomz anezhañ. Barrek e oa gant ar yezh koulskoude, ha sikour a reas al lizheregourien betek fin he buhez. Komz a rae ur ruseg flour rak he doa desket anezhañ e-pad he bugaleaj. Met gant ar bloavezhioù o tremen e teuas ar ruseg da vezañ he yezh nemeti, ha he live a zigreskas.
# Klañvgarr

Ar c'hlañvgarr (pe ambulañs er yezh komzet) zo ur c'harbed evit kas ar glañvourien, ar c'hloazidi hag ar gwilioudadezed betek un ospital pe un unvez prederioù bennak (da skouer evit prederioù heuliañ hag azgouestaat, pe addeskiñ hag advarrekaat ar c'horf). Aveet eo ar c'harr evit evezhiañ ar gouziviad ha reiñ ar prederioù kentañ.
Mallus e c'hall bezañ an treuzdougen. Karbedoù priorek e vez ar c'hlañvgirri eta gant an darn vuiañ eus kodoù an hentoù er bed. Ur gouloù-tro hag ur c'hwitellerez o dez ivez, ha livioù flamm hag arouezioù liesseurt : ar Groaz Ruz, ar Greskenn Ruz, steredenn ar vuhez, Kroaz Malta pe merkad Battenburg.
Peurvuiañ int sammorelloù, met kavout a reer klañvgirri er bed hag a zo marc'hoù-tan, kirri-tan, busoù, aerlistri (ur viñsaskell pe ur c'harr-nij peurliesañ), pe bigi.
Krouet e voe ar c'hlañvgirri e-pad ar brezelioù evit kas ar c'hloazidi er-maez eus an dachenn. A-raok ma oa ijinet ar c'hirri-tan ne oant nemet kirri sachet gant kezeg pe tud.
# Malac'hov

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Malac'hov pe Malakhov (e kirilleg: Малахов) zo un anv-tiegezh slavek.
Treuzskrivet e vez e Malakov pe Malakoff e yezhoù zo evel ar galleg hag ar saozneg.

## Anv-tiegezh
### Malac'hov

* Aimable Pélissier, dug Malakoff (1794-1864), marichal a Frañs ;
* Boris Malac'hov (1923-1988), soudard soviedel ha Haroz an Unvaniezh soviedel ;
* Jorj Malac'hov (1928-1979), arzour ukrainat ;
* Mic'hail Malac'hov (1923-1988), soudard soviedel ha Marc'heg Urzh ar Gloar ;
* Mic'hail Malac'hov, ergerzhour rusian an Arktika ;
* Vladimir Malac'hov (1980-), mestr meur etrebroadel an echedoù rusian ;
* Vladimir Malac'hov (1968-), dañsour rusian ;
* Vladimir Malac'hov (1968-), hokeier rusian.

### Malakhova

* Elizaveta Malac'hova (1993-), c'hoarierez echedoù ukrainat.

## Lec'hioù
### Breizh

* Malakoff, karter Naoned
* Malakoff, anv-lec'h e Pleneventer

### Bro-C'hall

* Malakoff, kumun en Hauts-de-Seine
* Malakoff, anv-lec'h e Berry

### Kanada

* Sheen-Esher-Aberdeen-et-Malakoff, kumun gozh e Kebek, anvet Sheenboro hiziv-an-deiz
* Malakoff, kumun en Ontario

### Maoris

* Malakoff, pennkêr en Enez Maoris

### Stadoù-Unanet

* Malakoff, Teksas
* Park Stad Istorel Malakoff Diggins, park e Kalifornia

### Ukraina

* Tour Malac'hov a oa ur c'hreñvlec'h eus Seziz Sevastopol (1854-1855) e-pad brezel Krimea hag Emgann Malac'hov.
# Malacocincla

Malacocincla :
| M. cinereiceps, luc'hskeudennet e Puerto Princesa (Palawan, Filipinez). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pellorneidae |
| Anv skiantel ||
| Malacocincla Blyth, 1845 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Malacocincla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Malacocincla abbotti
** M. a. abbotti, altera, baweana, concreta, krishnarajui, obscurior, olivacea ha williamsoni,
* Malacocincla cinereiceps,
* Malacocincla malaccensis
** M. m. malaccensis ha poliogenis,
* Malacocincla perspicillata,
* Malacocincla sepiaria
** M. s. barussana, harterti, rufiventris, sepiaria ha tardinata.
Pemzek (15) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pellorneidae/Malacocincla (lennet e-barzh d'ar 6 a viz Genver 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Malacopteron

Malacopteron :
| M. palawanense, luc'hskeudennet e Puerto Princesa (Palawan, Filipinez). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Pellorneidae |
| Anv skiantel ||
| Malacopteron Eyton, 1839 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Malacopteron a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1839 gant an naturour saoz Thomas Campbell Eyton (1809-1880).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Malacopteron affine,
* Malacopteron albogulare
** M. a. albogulare ha moultoni,
* Malacopteron cinereum
** M. c. cinereum, indochinense, niasense ha rufifrons,
* Malacopteron magnirostre
** M. m. cinereocapilla ha magnirostre,
* Malacopteron magnum
** M. m. magnum ha saba,
* Malacopteron palawanense.
Dek (10) isspesad en holl.

## Rummatadur

Renket e veze er c'herentiad Timaliidae kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pellorneidae/Malacopteron (lennet e-barzh d'an 19 a viz C'hwevrer 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mal (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mal a zo
* ober ar malañ
** ar pezh zo bet malet, an arreval
* ur val, ur seurt arc'h,
* ur flac'h
* ar par, pa gomzer eus mal ha femelenn
# Mala

Mala (Mala pe Magh Ealla en iwerzhoneg, Mallow e saozneg) a zo ur gêr vrazik e hanternoz kontelezh Korkig, en Iwerzhon. Gevellet eo gant Landreger.
# Malabo

Malabo eo kêr-benn Ginea ar C'heheder. Emañ war aod hanternoz enez Bioko (anvet gwechall enez Fernando Póo).
Savet e oa bet Malabo e 1827 gant Saozon, dindan an anv Port Clarence, evit degemer sklaved digabestret. An darn vrasañ anezho a yeas diwezhatoc’h da Sierra Leone, hogen re all a chomas war an enezenn hag o diskennidi hiziv, a reer anezho fernandinos, a gomz un doare kreoleg. E 1846 e tremenas an enez e dalc’h Spagn hag advadezet e voe ar gêr Santa Isabel. Pa zeuas Ginea ar C’heheder da vezañ ur stad dizalc’h e 1969, e voe lakaet Santa Isabel da gêr-benn d’ar vro nevez, e-lec’h Bata, ar gêr vrasañ war an douar-bras. E 1973 e voe advadezet adarre, gant ar prezidant Francisco Macías Nguema a felle dezhañ ober gant "gwir anvioù afrikanek", hag anvet e voe neuze Malabo.
Tireoul zo bet kavet er mor hag abaoe dibenn an XX$^{vet}$ kantved eo kresket buan poblañs kêr : e 2005 e oa 155 000 a dud o chom enni.
# Malac'hi

Malac'hi pe Malaki (en Hebreeg: מַלְאָכִי ; e gresianeg : Μαλαχίας) a zo unan eus an daouzek profed "bihan" eus an Tanac'h. Talvezout a ra e anv kement a "ma c'hannad". Diouzh danvez e skrid (Levr Malac'hi) e c'heller tennañ e vevas en ur mare tost da hini Hagai ha Zec'haria, un tamm diwezhatoc'h moarvat, en amzer Nehemia hag Ezra, war-dro ar bloaz 430 kent JK rak adsavet e oa an Templ.

#### Daveoù

* ↑ Troidigezh Gwilh ar C'hoad, 1897, p 826
* ↑ kavet e vez e saozneg ar stummoù Malachi, Malachias pe Malache
* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p 263
# Malaconotidae

Malaconotidae :
| Laniarius barbarus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Malaconotidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Malaconotidae zo ur c'herentiad e rummatadur an evned.

## Genadoù

* Dryoscopus - Boie, 1826 (6 spesad),
* Laniarius
* Malaconotus
* Nilaus
* Prionops
* Rhodophoneus
* Tchagra
* Telophorus
E Malaconotidae pe e Prionopidae :
* Prionops
# Malika

Malika (arabeg : ملكة "rouanez"), treuzskrivet Malikah ha Malikha a-wechoù, zo un anv-bihan arabek roet d'ar merc'hed.
Stumm benel an anv Malik (مالك "roue") eo. Stank eo an dud anvet "Malika" pe "Malik" en Afrika an Norzh.

## Maouezed brudet

Aljeria
* Malika Mokeddem (1949-), skrivagnerez
Bro-C'hall
* Malika Sorel (1960 —), arnodskridourez eus an tu dehou pellañ
* Malika Bellaribi Le Moal (1956-), kanerez
* Malika Ménard (1987-), miss Bro-C'hall 2010, luskerez skinwel ha kazetennerez
Maroko
* Malika El Fassi (1919-2007), skivagnerez
* Malika Oufkir (1953-), skivagnerez
Kabilia
* Malika Arabi (1951-), skivagnerez
Stadoù-Unanet
* Malikha Mallette, aktourez

## Lennegezh

* Malika Secouss, un heuliad 9 albom bannoù-treset (1998-2009) sinet Téhem gant Thierry Maunier (1969 —)
# Malisiteg-pasamawkodieg

Ur yezh aljek eus is-skourr eus ar yezhoù algonkek ar reter eo ar malisiteg-pasamawkodieg (malecite-passamaquoddy), komzet gant 1.500 den en holl e Brunswick Nevez e Kanada (655 den e 1998) hag e Maine er Stadoù-Unanet.
Div rannyezh ez eus:
* Malisiteg (woolastukw): komzet e Kanada dreist-holl
* Pasamawkodieg (peskotomuhkati): komzet er Stadoù-Unanet dreist-holl
Saozneg a vez komzet gant ar re yaouankañ dreist-holl.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek