OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Chastre

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Chastre (walloneg : Tchåsse) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 31,57 km²
* Poblañs (2022) : 7 727 a dud
* Stankter : 245 den/km²
# Chatal

Ar chatal a zo loened pevarzroadek a c'hell bezañ savet gant an dud abaoe Nevezoadvezh ar Maen; ur ger lies eo eta. Ur penn-chatal a vez lavaret pa ne gomzer nemet eus ul loen.
Serret e vez ar chatal e krevier an atantoù pa ne vezont ket lakaet da beuriñ dindan an amzer. Kevatal eo ar ger chatal d'ar ger gallek "bétail", met ur ster strishoc'h a zo d'ar ger saoznek "cattle", a zo kenorin, pa ne dalv nemet evit ar bioù (Bos taurus).
Chatal-korn a zo ur ger brezhonek kevatal da "cattle". Implijet e vez evel ur furm a-stroll peurvuiañ, met kavet e vez al liester chataloù ivez.
En henvrezhoneg e veze implijet ar ger gwarzheg evel e kembraeg (gwartheg) pe e kerneveureg (gwarthek). Kavout a reer ar stumm “gorheg” e ledenez Rewiz (gouez da Yvan Guehennec).
Un diforc'h a vez graet etre
hag
Ar chatalerezh a vez graet eus ar sevel-chatal pe desavadur ar chatal gant an saverien-chatal.

## Kunujenn

"Chatal" a zo ivez ur ger-kunujenniñ taolet gant dispriz.

## El lennegezh

Chatal vil pleget bepred o glin. Va fobl, barzhoneg gant Youenn Olier.
# Chatel

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Chatel, pe Châtel, pe Chastel, zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh ivez.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Châtel (Ain), e kumun Culoz en Ain
* Châtel, e Haute-Savoie
* Châtel-Censoir, en Yonne
* Chatel-Chéhéry, en Ardennes
* Châtel-de-Joux, en Jura
* Châtel-de-Neuvre, en Allier
* Châtel-Gérard, en Yonne
* Châtel-Guyon, en Puy-de-Dôme
* Châtel-Montagne, en Allier
* Châtel-Moron, en Saône-et-Loire
* Châtel-Saint-Germain, en Moselle
* Châtel-sur-Moselle, en Vosges
* Le Châtel, en Savoie

#### hag ivez

* Autry-le-Châtel, en Loiret
* Bâgé-le-Châtel, en Ain
* Beire-le-Châtel, en Côte-d'Or
* Berzé-le-Châtel, en Saône-et-Loire
* Boissey-le-Châtel, en Eure
* Boissy-le-Châtel, en Seine-et-Marne
* Braux-le-Châtel, en Haute-Marne
* Bruyères-le-Châtel, en Essonne
* Chauvirey-le-Châtel, en Haute-Saône
* Chauvirey-le-Châtel-et-Chauvirey-le-Vieil, kumun gwechall en Haute-Saône
* Chenay-le-Châtel, en Saône-et-Loire
* Cruzy-le-Châtel, en Yonne
* Cussy-le-Châtel, en Côte-d'Or
* Ervy-le-Châtel, en Aube
* Fesches-le-Châtel, en Doubs
* Gometz-le-Châtel, en Essonne
* Gurcy-le-Châtel, en Seine-et-Marne
* Jouy-le-Châtel, en Seine-et-Marne
* Ligny-le-Châtel, en Yonne
* Marcilly-le-Châtel, en Loire
* Marigny-le-Châtel, en Aube
* Mouchy-le-Châtel, en Oise
* Pierre-Châtel, en Isère
* Saint-Haon-le-Châtel, en Loire
* Saint-Hilaire-le-Châtel, en Orne
* Saint-Julien-le-Châtel, en Creuse
* Saint-Martin-le-Châtel, en Ain
* Saint-Parize-le-Châtel, en Nièvre
* Sigy-le-Châtel, en Saône-et-Loire
* Til-Châtel, en Côte-d'Or
* Vanault-le-Châtel, en Marne
* Vannes-le-Châtel, en Meurthe-et-Moselle
* Velle-le-Châtel, en Haute-Saône
* Yèvre-le-Châtel, kumun gwechall en Loiret
* Pointe du Châtel, menez 2202 m, er massif des Arves

### Suis

* Châtel-Saint-Denis, e kanton Fribourg
* Châtel-sur-Montsalvens, e kanton Fribourg

#### hag ivez

* Oron-le-Châtel, e kanton kanton Vaud

## Tud

* Philippe Chatel (né en 1948), kaner gall

## Pennadoù kar

* Chastel
# Chastèlnòu de Randon

Chastèlnòu de Randon (okitaneg; Châteauneuf-de-Randon e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, hag e departamant al Lozera, e rannvro Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées.

## Tud
### Tud marvet eno

* 1380 : Beltram Gwesklin

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chateaubriand

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un anv tiegezh nobl kozh eus Breizh eo Chateaubriand. Dont a ra eus Châteaubriant, stumm gallek Kastellbriant.

## Anvioù-tud

* François-René de Chateaubriand (1768-1848) skrivagner ha politikour
* Lucile de Chateaubriand (1764-1804) c'hoar ar skrivagner, skrivagnerez
* Céleste de Chateaubriand (1774-1847) gwreg ar skrivagner
* Armand de Chateaubriand (1768-1809) keniterv ar re-mañ, gwazour roueelour e-pad an Dispac'h Gall

## Anvioù-lec'h

* Assis Chateaubriand kêr eus Paraná e Brazil
* Maison de Chateaubriand ur mirdi
* Lise Chateaubriand ul lise publik e Roazhon
* Joliot-Curie - Chateaubriand un arsavlec'h eus metro Roazhon

## Sevenadur

* Chateaubriand buhezskrid ar skrivagner
* Chateaubriand, ur film evit ar skinwel
* Prix Chateaubriand priz lennegezh war an istor

## Boued

* Chateaubriand, spilhenn vevin tri santimetr a devder ganti
* ur wastell eus Clermont-Ferrand

## Gwelet ivez

* Châteaubriant
* Briand
# Chastity

Chastity ("glanded") zo un anv-badez saoznek, roet d'ar merc'hed e SUA.

## An anv

Brudet eo an tri anv vertuzioù roet d'ar merc'hed: Faith, Hope, Charity. Re all zo, vertuzioù pe perzhioù, evel Chastity, Felicity, Joy. Chastity ha Virginia a ra dave d'ar memes meizad, evel an anvioù diwar al liv gwenn (Bianca, Blanche ...) .

## Tud

* Chastity Brown, ganet e 1982, kanerez stadunanat.
# Chateaubriant

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un anv tiegezh nobl kozh eus Breizh eo Châteaubriant, « kastell ar "Brient" » tudjentil genedik eus bro-Gastellbriant.

## Anvioù-tud

* Françoise de Châteaubriant (1495-1537), serc'h d'ar roue gall Frañsez 1añ;
* he gwaz Jean de Laval-Châteaubriant (1486-1543), gouarnour Breizh eus 1531 betek 1543, mignon d'ar roue gall Frañsez 1añ;
* Alphonse de Châteaubriant (1877-1951), skrivagner ha kazetenner,
* Loïc de Châteaubriant (1958- ), stourmer evit ar brezhoneg.

## Gwelet ivez

* Kastellbriant
* Chateaubriand
* Briant
# Chateg

Ur yezh nilez-saharek eus isskourr ar yezhoù kirek eo ar chateg (shatt) komzet gant tro-dro da 15 000 den (1984) e Soudan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù dadjouek
# Campagne-lès-Hesdin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Campagne-lès-Hesdin |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Val de Canche et d'Authie |
| Kanton | Pennlec'h Kanton Campagne-lès-Hesdin |
| Kod INSEE | 62204 |
| Kod post | 62870 |
| Maer | Michel Évrard |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 15,64 km² |
| Led | 50° 23' 54" Norzh |
| Hed | 01° 52' 39" Reter |
| Uhelder kreiz | 90 m |
| Uhelder bihanañ | 29 m |
| Uhelder brasañ | 94 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 757 (2007) |
| Stankter | 112 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campagne-lès-Hesdin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Campagne-lès-Wardrecques

Kumunioù Frañs :
| Anv | Campagne-lès-Wardrecques |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Saint-Omer |
| Kanton | Arques |
| Kod INSEE | 62205 |
| Kod post | 62120 |
| Maer | Gérard Flament |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,69 km² |
| Led | 50° 43' 11" Norzh |
| Hed | 02° 20' 03" Reter |
| Uhelder kreiz | 26 m |
| Uhelder bihanañ | 22 m |
| Uhelder brasañ | 71 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 040 (2007) |
| Stankter | 222 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campagne-lès-Wardrecques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Campagne-lès-Wardrecques Churchyard

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 7 |
| Hollad | 7 |
Tri anezhe a varvas e-pad ar Brezel-bed kentañ, ar re all e-pad an Eil brezel-bed.

## Dave ha notennoù

* ↑ Traces of War
# Campandré-Valcongrain

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Campandré-Valcongrain |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Campandré-Valcongrain e Kanton Villers-Bocage hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Aunay-Caumont-Intercom |
| Kanton | Villers-Bocage |
| Kod INSEE | 14128 |
| Kod post | 14260 |
| Maer | Jean-Pierre Planquette (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,57 km² |
| Led | 48° 58' 40" Norzh |
| Hed | 00° 35' 06" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 123 m |
| Uhelder brasañ | 334 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 110 (2008) |
| Stankter | 17 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campandré-Valcongrain a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant c'hwec'h kumun all d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Les Monts-d'Aunay.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: mervel a reas ur gwaz nann-soudard e Campandré-Valcongrain abalamour d'ar brezel d'an 19 a viz Gouere 1944 e-pad Aloubadeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hoad domaniel.
* An iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1984 | Meurzh 2014 | Jean-Pierre Planquette | digostezenn | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
# Campagnatico

Campagnatico a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
# Campagne-lès-Guines

Kumunioù Frañs :
| Anv | Campagne-lès-Guines |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Campagne-lès-Guines e Kanton Guînes hag en Arondisamant Calais | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Calais |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Pays |
| Kanton | Guînes |
| Kod INSEE | 62191 |
| Kod post | 62132 |
| Maer | Philippe Demilly |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 5,72 km² |
| Led | 50° 50' 26" Norzh |
| Hed | 01° 54' 17" Reter |
| Uhelder kreiz | 45 m |
| Uhelder bihanañ | 21 m |
| Uhelder brasañ | 160 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 454 (2007) |
| Stankter | 79 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campagne-lès-Guines a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Campagnola Cremasca

Campagnola Cremasca a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
# Campagnolles

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Campagnolles |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Campagnolles en Arondisamant Vire | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Vire |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Intercom séverine |
| Kanton | Saint-Sever-Calvados |
| Kod INSEE | 14127 |
| Kod post | 14500 |
| Maer | Hervé Dupard |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 10,06 km² |
| Led | 48° 53' 27" Norzh |
| Hed | 00° 55' 26" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 95 m |
| Uhelder brasañ | 164 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 449 (2010) |
| Stankter | 45 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campagnolles a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e Campagnolles abalamour d'ar brezel, daou anezhe e miz Even 1944, tri arall e miz Eost 1944, d.l.e. pemp e-pad Emgann Normandi, hag unan e miz Mae 1945, hemañ a voe lazhet gant ur voledennig.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz
* Iliz katolik Sant Varzhin, XV$^{vet}$ kantved; pavezet eo an dachenn razh gant goloennoù-bez
* Ar c'hastell, XIX$^{vet}$ kantved.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Catherine Gournay-Leconte | digostezenn |
| 1995 | Meurzh 2008 | Gérard Denis | digostezenn |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Arrondissements de Vire et de Bayeux, Embannadurioù Hardel, Caen, 1857, Levrenn 3, pajennoù 158-160
* ↑ EBSSA
# Campagne-lès-Boulonnais

Kumunioù Frañs :
| Anv | Campagne-lès-Boulonnais |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton d'Hucqueliers et environs |
| Kanton | Hucqueliers |
| Kod INSEE | 62202 |
| Kod post | 62650 |
| Maer | Bernard Hibon |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 13,28 km² |
| Led | 50° 36' 48" Norzh |
| Hed | 01° 59' 54" Reter |
| Uhelder kreiz | 150 m |
| Uhelder bihanañ | 113 m |
| Uhelder brasañ | 179 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 596 (2011) |
| Stankter | 45 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Campagne-lès-Boulonnais a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz.
* Iliz katolik Saint Omer.
* Ar c'hastell, XVIII$^{vet}$ kantved.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| 2008 | → bremañ | Bernard Hibon | Mab da Albert Hibon |
| 1975 | 2008 | Gérard Lottillier | |
| 1972 | 1974 | Émile Bailliet | |
| 1965 | 1972 | Albert Hibon | |
| 1947 | 1965 | Georges Martel | |
| 1946 | | Alphonse Duhamel | |
| 1919 | 1945 | Alfred Noutour | Mab da Flory Nautour |
| 1892 | 1919 | Flory Noutour | |
| 1878 | 1892 | Jean-Baptiste Braure | |
| 1871 | 1878 | Frédéric Ducrocq | |
| 1870 | 1871 | Fidèle Pocholle | |
| 1832 | 1870 | Pierre Warnier | |
| 1816 | 1832 | Defisset | |
| 1794 | 1816 | Pierre-François Dautriau | |
| 1793 | 1794 | François Talleux | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Communauté de communes du Canton d'Hucqueliers et environs
# Campagnola Emilia

Campagnola Emilia zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Campana (Calabria)

Campana a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Castione della Presolana

Castione della Presolana :
| Ar gêr ||
| Anv italianek | Castione della Presolana |
| Anv lombardek | Castiù |
| Melestradurezh ||
| Bro | Italia |
| Rannvro | Lombardia |
| Proviñs | Proviñs Bergamo |
| Kod ISTAT | 016064 |
| Kod post | 24020 |
| Maer Amzer gefridi | Mauro Pezzoli abaoe 2011 |
| Lec'hienn web | https://www.comune.castione.bg.it/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 476 ann. (31-12-2010) |
| Stankter | 82 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 45° 54′ 00″ Norzh 10° 02′ 00″ Reter / 45.9, 10.03333 |
| Uhelder | 870 m |
| Gorread | 42,5 km² |
| Lec'hiadur ||
| Castione della Presolana ||
| kemmañ |
Castione della Presolana a zo ur gumun ag Italia e Proviñs Bergamo.

## Kêriadennoù

* Bratto; eno eo bet c'hoariet kampionad echedoù italian ar maouezi meur a wezh: 1979, adalek 2002 betek 2006, e 2008 hag e 2009.
* Castione della Presolana, pennlec'h ar gumun.
* Dorga, m 978.
* Lantana, m 1010.
* Malga Alta di Pora, m 1499.
* Cantoniera della Presolana, m 1297.
* Rusio, m 921.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Castione Andevenno

Castione Andevenno zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
# Dakia

Dakia a oa ur vro, en Henamzer, hag a glot dre vras gant Roumania hiziv. Dont a ra an anv eus ar ger latin Dacia, diwar anv an Daked, ur bobl kar d'an Draked, a oa o chom e Trakia, hag a oa damheñvel o yezh.

## Rouaned

Daou eus rouaned Dakia zo anavezet: Burebista ha Decebalus.

## Proviñsoù roman

* Dacia Aureliana, e Bulgaria ha Serbia, er c'hreisteiz d'an Danav
* Dacia Felix pe Dacia Traiana, e Roumania, etre 106 ha 275 (106÷275)
* Dacia Ripensis, goude 275
A-hend-all e veze lavaret Dacia e latin ar Grennamzer eus Danmark (Dacus an anv-gwan).
# Clive Barker

Clive Barker, ganet d'ar 5 a viz Here 1952, zo ur skrivagner, senarioour ha filmaozer saoz. Barker zo bet brudet adal ar bloavezhioù 1980 gant un heuliad danevelloù, el levr Books of Blood, hag a vrudas e anv e bed ar skrivagnerien spont. Kendalc'het en deus abaoe da skrivañ romantoù hag a zo bet adsavet e stumm filmoù. Ar re vrudetañ o vezañ Hellraiser ha Candyman. Bet eo ivez pennbroduer ar film Gods and Monsters.
Livadurioù ha skeudennoù Barker zo bet diskouezet e palieroù er Stadoù Unanet koulz hag en e levrioù. Krouet en deus tudennoù evit bannoù-treset, ha brudet-mat eo e istorioù spont hag ar bannoù-treset savet diwarno.
# Clive Dunn

Clive Robert Benjamin Dunn a oa un aktour saoz bet ganet d'ar 9 a Du 1920 e Londrez, e Bro-Saoz ha marvet d'ar 6 a viz Du 2012.
# Clochette (Maupassant)

Clochette zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1886. Unan eus gwellañ ha tenerañ kontadennoù ar skrivagner gall eo.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn Gil Blas d'an 21 a viz Kerzu 1886.
Adembannet e voe bloaz goude, en 1887, en dastumad Le Horla.

## An danevell

Buhez ur gemenerez kozh. ur gwallzarvoud a oa c'hoarvezt pa oa yaouank.

## Embannadurioù

* Kerzu 1886 - Clochette , e Gil Blas.
* 1887 - Clochette, en dastumad Le Horla embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 - Clochette, e : Maupassant, Contes et Nouvelles, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, Éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Liamm diavaez

* (fr) Ar skrid.

## Pennadoù kar

* Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù

* ↑ Maupassant, Contes et Nouvelles, tome II, notice de Louis Forestier (pp. 1567-1568), éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1979 (ISBN 978 2 07 010805 3)
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# Clodoaldo Tavares de Santana

Clodoaldo Tavares de Santana (pell anavezetoc'h evel Clodoaldo), bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1949 en Aracaju (Sergipe, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.

## Kib vell-droad ar bed

Kreizer difenner e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Clodoaldo en un dalc'h hepken :
* Kib vell-droad ar bed 1970 bet aozet e Mec'hiko : aet ar maout gantañ ha skipailh broadel Brazil ; c'hoariet en devoa c'hwec'h krogad ar genstrivadeg betek ar gourfenn ha merket ur pal ouzh skipailh broadel Uruguay da-geñver an hanterc'hourfenn. Perzh e oa eus ar skipailh – Félix - Carlos Alberto, Brito, Piazza, Everaldo - Clodoaldo, Gérson - Jairzinho, Tostão, Pelé, Rivellino – a c'hounezas ar gourfenn ouzh hini Italia en Estadio Azteca (Mec'hiko) d'an 21 a viz Mezheven 1970.
# Clivio

Clivio zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese, e rannvro Lombardia.
# Clodius Albinus

Decimus Clodius Septimius Albinus a oa ur jeneral en arme roman Britannia hag a voe anvet da impalaer e penn kentañ miz Genver 196. En em lazhañ a reas d'an 19 a viz C'hwevrer 197 goude emgann Lugdunum.

## E vuhez

Ganet e oa, a greder, etre 140 ha 150, e Hadrumentum, en Afrika, ha genidik eus Roma e vije bet e dud. Koulskoude e c'halljent bezañ bet Afrikaned romanekaet kenkoulz all.
Lakaet e voe gant Marcus Aurelius e penn ul lejion, ha stourm a reas e 175 e Bitinia a-enep Avidius Cassius. Pretor e oa e 180, ha konsul (suffectus) etre 190 ha 193. Kaset e voe gant Commodus da gemer penn an arme roman en Enez Vreizh (teir lejion anezhi).
Sevel e reas a-enep Didius Julianius, en devoa prenet an impalaeriezh. Degemer a reas an titl a gaesar (= eil impalaer) roet dezhañ gant Septimius Severus, ha konsul boutin d'e heul e 194.
Goude trec'hiñ war Pesciennus Niger e 195, en em savas Septimius Severus a-enep Clodius Albinus. Abalamour da se e voe anvet hennezh da impalaer e penn kentañ 196 gant arme roman Britannia, gant skoazell re Germania, Galia, hag Hispania. Tremen e reas e Galia, hag en em staliañ e Lugdunum (Lugdunum ad Rhodanum).
Septimius ne zaelas ket evit ober brezel. Mont a reas da C'halia dre ar Jura, dre hent Pontarlier-Besançon, hag en em gavout e Tournus, e-lec'h ma voe trec'h war arme Albinus.
D'ar 17, pe 19 a viz C'hwevrer 197, an div arme e oa penn ouzh penn evit an eil gwech. Herve Cassius Dio, 150 000 soudard roman a stourmas. Hir e voe an emgann. A-benn ar fin e voe trec'h arme Septimius war hini Albinus.
Clodius Albinus en em lazhas gant e c'hougleze.
Septimius e lakas troc'hañ e benn dezhañ, hag e gas da Roma, evit diskouez e oa echu gant ar brezel hag e oa eñ an trec'her hag impalaer dre wir.
Septimius e lakas ivez lazhañ familh Albinus, hag ar re a oa a-du gantañ, ha 29 senedour e Roma. Lugdunum a voe kemeret ha devet.

## Prederouriezh

Ernest Renan, da zisplegañ komzoù ar c'hristen Tertulianus, en deus lavaret ː
Mais, vraiment, en quoi Septime Sévère était-il plus légitime qu'Albin et que Pesciennus Niger ? Il réussit mieux qu'eux, voilà tout. Le principe chrétien ː "Il faut reconnaître celui qui exerce le pouvoir", devait contribuer à établir le culte du fait accompli. La politique libérale ne doit rien et ne devra jamais rien au christianisme.
Ac'hanta, perak e oa Septimius Severus reishoc'h hervez al lezenn eget Albinus ha Pesciennus Niger ? deut eo a-benn gwelloc'h egeto, ha setu holl. Ar reolenn gristen ː "Ret eo ober gant hini hag emañ ar c'halloud gantañ", e oa enni staliañ azeulerezh an taol peurc'hraet. Ne zle ket ha ne zleo biken netra uhelvennad al librentez d'ar gristeniezh.

## Notennoù ha davennoù

* ↑ François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994. p. 65-66-70
* ↑ Ernest Renan : Marc Aurèle et la fin du monde antique. 1882. Livre de Poche. Biblio Essais 4015. 1984. p. 327.
# Cloelia

Cloelia (Clelia, en italianeg) zo un harozez eus istor mojennel Roma, e dibenn amzervezh Rouaned Roma, a oa bet skrapet gant ar brezelour etrusk Porsenna, e 507 kent JK, hag a dec'has o treuziñ ar stêr Tevere war-neuñv.

## Lennegezh

* Clélie, histoire romaine, romant gallek gant Madeleine de Scudéry, embannet e 10 levrenn etre 1654 ha 1660.
# Clocaenog

Clocaenog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 248 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 248 a dud, ha 135 anezho (54,4%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.