OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Électricité de France

EDF pe Electricité De France (Tredan Frañs e brezhoneg) a zo ar produer energiezh dredan pennañ e Bro-C'hall hag er bed a bez.
Lodenn an eneregiezh nukleel e-keňver ar broduksion graet gant EDF e bro-c'hall a zo eus 82,2 % e 2014 (73,3 % ma 'vez kontet an holl produerien). Kontet e vez 58 greizenn atomik war an dachenn broadel.
An eil eien tredan a zo hini ar stankoù (war dro 15%), heuliet gant ar greizennoù termek (Eoul maen, gaz ha glaou) (8%) hag an energiezhioù nevez gant (5%).
Krouet eo bet war dro 640 TWh tredan gant EDF e 2012 ma 'vez kontet e broduksion er bed a bez.

## Perzhioù Pennañ

Kavet e vez EDF en un 30 bro bennak. Kement war ar produiñ ha war dasparzh.
E Europa :
* Alamagn : 100 % EDF Gas Deutschland, 50 % FSG
* Aostria : 25 % Groupe Estag
* Belgia : 100 % EDF Belgium, 100 % Segebel, 63,50 % SPE
* Bro C'hall : 100 % C2, 100 % C3, 34 % Dalkia Hdg, 50 % Dalkia Intern., 67 % Dalkia Invest., 100 % EDF Développement Environnement SA, 100 % EDF Énergies Nouvelles (EDF EN), 100 % EDF International, Intern.), 88,82 % Électricité de Strasbourg, 100 % ERDF, 50 % Immob. PB6, 100 % Immob. Wagram Étoile, 100 % La Gérance Générale Foncière, 100 % Richemont, 100 % RTE$^{66}$, 100 % SOCODEI, 100 % Sofilo, 55 % SOFINEL, 51 % TIRU, 100% Netseenergy
* Rouantelezh Unaoned : 100 % EDF Energy, 100 % EDF Trading, 100 % EDF UK, 100 % EDF Production UK Ltd, 100 DIN UK
* Hongria : 95,57 % Bert, 100 % DÉMÁSZ (groupe)
* Italia : 99,484 % Edison$^{67}$ , 100 % EDF Fenice, 50 % TDE, 100 % MNTC, 100 % Wagram4, 50 % SNI
* Izel Vroioù : 50 % Sloecentrale$^{68,69}$
* Pologn : 94,31 % EC Krakow, 99,74 % EC Wybreze, 86,52 % EDF Polska, 79,79 % ERSA (Rybnik), 40,58 % Kogeneraja, 39,93 % Zielona Gora
* Slovaquia : 49 % SSE
* Suis : 100 % EDF Alpes Investissements, 26,06 % Groupe Alpiq (Énergie en Suisse)
E Amérika :
* Brezil : 90 % Ute Norte Fluminense, 100 % Ute Paracambi
* Stadoù Unaoned : 49,99 % Constellation Energy Nuclear Group, 100 % UniStar Nuclear Energy
E Asia :
* China : 100 % Figlec, 19,6 % Shandong Zhonghua Power Cy, 35 % San Men Xia, 30 % Taishan Nuclear Power Joint Venture Company Limited (TNPC)$^{70}$
* Viet Nam : 56,25 % Meco
* Laos : 40 % NTPC

## Kevrannerion

D'an 31 a viz kerzu 2013, e veze kontet 1 860 008 468 lodenn dasparzhet evel diskouezet dindan :
* Stad Bro C'hall 84,49 %
* Ensavadurioù European 4,20 %
* Ensavadurioù e peurrest ar bed 3,64 %
* Ensavadurioù Bro C'hall 2,91 %
* Kevrannerion en o unan 2,87 %
* Kevrannerion mevel eus ar strollad EDF 1,80 %
# Église La mécanique du silence

Église La mécanique du silence a zo ul levr gallek bet skrivet gant Daphné Gastaldi, Mathieu Martinière ha Mathieu Perisse, embannet gant JC Lattès ha deuet er-maez d'an 22 a viz Meurzh 2017.
Kontañ a ra enklaskoù tri c'hazetenner e-pad bloaz diwar-benn ar veleien vaboriat kuzhet gant an Iliz katolik e Bro Lyon hag e lec'hioù all.

## Gwelet ivez

* Spotlight
# Égypte : 1156 av. J.-C. - L'Énigme de la tombe royale

Égypte : 1156 av. J.-C. - L'Énigme de la tombe royale ("Egipt : 1156 kt JK - kudenn ar bez roueel") zo ur c'hoari video savet gant Cryo Interactive hag embannet e 1997.

## Sinopsiz

Peogwir eo bet tamallet d'e dad bezañ preizhet bez ar faraon Seti Iañ ez enklask Ramose, un teban yaouank, evit e wennañ.
Diouzh noz en em gav dirak bez ar faraon, ha gant harp darn eus ar skipailh a vez o kleuziañ hag o kinklañ ar bez e kav ur maen, warnañ un tres eus ar bez ha skeuden ur marmouz ; arouez Hori, unan eus an dreserien o deus labouret er bez, eo ar marmouz-se. Mont a ra Ramosé da enklask e Set Ma'at her imenty Ouaset, kêriadenn an artizaned a labour e bezioù ar faraoned, da welet Hori ; siwazh, marv eo hennezh, muntret en e gav. Diwar ar prouennoù a gaver war lec'h ar muntr e tamaller an torfed d'ur c'halvez a zo aet da stal-labour ar valzamerien.
Antronoz e ya Ramose d'ar stal-se, ma tizolo un irienn ledanoc'h. Dre widre e teu a-benn da dremen evit unan eus ar gavailherien. Ganto ec'h eo ambrouget betek ur bez ma c'hoarvez obidoù un denjentil. Diskenn a ra Ramose er gambr-vez m'en em gav enmuret, met dont a ra a-benn da ziflipañ dre ur riboul a gas d'ur bez all a zo war sevel evit un denjentil all, Panehesy e anv ; eno ez eus ul leñverez ouzh e c'hortoz. Kaset eo Ramose ganti betek kenkiz an denjentil, en deus aozet ur gouel bras.
Dre c'hoari ar c'houviad e teu Ramose a-benn da gavout un tres eus sal peuliaouk azeuldi Ra e Karnak. Goude-se e tiflip a-zirak fulor Panehesy. En azeuldi e tizolo tammoù eus ar preizh, ha teulioù a daol ar bec'h war Ptahnefer, un den tost d'ar faraon. Didamallet eo e dad neuze.

## Gweladenn ha holloueziadur

Er mod "gweladenn" e c'heller furchal al lec'hioù en ur c'hellout dastum ditouroù diwar-benn Egipt mar kliker pa dro al linker da bik-goulennata. Dre-se e c'haller tizhout un diaz-ditouroù a zo rannet e pemp rummad : an Douar, an Amzer, an Dud, Faraon hag an Doueed. Ur pennad berr hag ur skeudenn zo war pep fichenn.

## Gameplay hag endro

Evel ar c'hoarioù Versailles ha Chine ec'h eo Égypte savet gant an deknologiezh "Omni 3D" a ro tro da welet an endro war 360° pa chomer difiñv en ul lec'h. Sonerezh Egipt a-vremañ a ya d'ober son ar c'hoari (Egypt : Music of the Nile from the Desert to the Sea, Virgin Records, 1997).
# Yezhoù baltez-finnek

Notenn: Disheñvel eo ar yezhoù baltek-finnek-mañ diouzh ar yezhoù baltek-finnek.
Un is-skourr eus ar yezhoù finnek-lappek eo ar yezhoù baltez-finnek (saozneg: Balto-Finnic), ennañ 2 yezh komzet e Norvegia ha Sveden
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:

## Gwelet ivez

* Yezhoù ouralek
* Yezhoù finnek-ougrek
# Yezhoù bantouek

Ur familh-yezhoù eo eus yezhoù bantouek a vez renket d'o zro e-touez ar yezhoù nijerek-kongoek.
Ar familh-yezhoù komzet war an tachenn ledanañ en Afrika a-bezh eo ar yezhoù bantouek, komzet gant tro-dro da 310 milion a dud e kreisteiz Kameroun hag e gevred Nigeria peg ouzh ar vevenn gant Kameroun, e Gabon, e Republik Kongo, Republik Demokratel Kongo, Rwanda, Burundi, Ouganda, Kenya, Tanzania, Angola, Zambia, Malawi, Mozambik, Zimbabwe, Namibia, Botswana ha Suafrika.
Ar ger bantouek a voe savet gant Wilhelm Heinrich Immanuel Bleek diwar ar ger bantouek boutin ntu (den) gant ar rakger ba- implijet e meur a yezh vantouek evit al liester.
Gant ar yezhoù bantouek e ve renket an anvioù-kadarn e meur a glas a glot gant ur rakger resis. Un tammig evel ar jener er yezhoù indezeuropek eo ar c'hlasoù-anv-se. Chench a ra an niver a glasoù a yezh da yezh, met dre vras e vez tro-dro d'un dek benanket. Adkavet e vez an hevelep rakger a-hed ur frazenn staget ouzh pep ger a glot gant ar mmes klas-anv, da skouer e swahilieg:
    Mtoto mdogo amekisoma 'E (al levr) lennet en deus ar bugel bihan'
    Watoto wadogo wamekisoma 'E (al levr) lennet o deus ar vugele vihan'
    Watoto wadogo wamevisoma 'O (al levrioù) lennet ar vugale vihan'
Ar swahilieg eo ar yezh vantoueg gant ar muiañ-niver a tud barrek warni en holl, dreist-holl evel eil yezh, met ar choneg hag ar zouloueg eo ar yezhoù a ra ar muiañ a dud gante evel yezh kentañ.
Setu roll ar yezhoù bantouek pennañ:
* Kreiz a reter Afrika
** Swahilieg (Kiswahili)
** Lingaleg
** Gandaeg (Luganda)
** Gikouyoueg (Gĩkũyũ)
** Boukousoueg (Lubukusu)
** Sogaeg (Lusoga)
** Kongoeg (Kikongo)
** Tchitcheweg (Chichewa)
** Rwandeg (Kinyarwanda)
** Roundieg (Kirundi)
* Kreisteiz Afrika
** Choneg (chiShona)
** Ndebeleg (Sindebele)
** Tswaneg (Setswana)
** Sothoeg (Sesotho)
** Zouloueg (isiZulu)
** Xhosaeg (isiXhosa)
** Sothoeg an norzh (sepedi pe Sesotho sa Leboa)
** Swatieg (siSwati)
* Kornôg Afrika
** Ngoumbeg (Ngumba) (Kameroun)
** Kakoeg (Kameroun)
** Basaeg (Kameroun)
E brezhoneg ez eo gwell ober dre implijout ar wrizienn hep ar rakger evit sevel anvioù ar yezhoù-se, da skouer swahilieg diwar ar wrizienn swahili, e swahilieg 'kiswahili' ma'z eo kevatal ar rakger bantouek ki- ouzh al lostger keltiek -eg eveit envel yezhoù.

## Liammoù diavaez

* Geriadur bantoueg keñver-ouzh-keñver (e saozneg)
* Klasoù-anv er yezhoù bantouek (e galleg)
# Yezhoù baltek-finnek

Notenn: Disheñvel eo ar yezhoù baltek-finnek-mañ diouzh ar yezhoù baltez-finnek.
Unan eus skourroù pennnañ ar yezhoù finnek-ougrek eo ar yezhoù baltek-finnek (saozneg: Baltic-Finnic) komzet gant tro-dro da 6 milion a dud o chom war dro ar Mor Baltel.
yezhoù ofisiel Finland hag Estonia eo ar finneg hag an estoneg.
Al liamm-familh tostañ ez eus gant ar yezhoù samiek rak diorroet e oant bet diwar an hevelep kent-yezh tro-dro 1500-1000 a-raok Jezuz. En em didroc'hañ a reas an estoneg diouzh ar finneg tro-dro 2000 bloaz zo.
Daoust ha ma vez kavet meur a c'her heñvelster hag heñvelstumm e-touez ar yezhoù-mañ, n'eus ket tu da gompren ur yezh pa ouzer unan eus ar re all.
Meur a berzh boutin e vez kavet etre yezhoù ar skourr-mañ e pep keñver, da skouer implij ar c'hasoù hag implij ar c'hensonennoù berr, hir hag hir-tre.

## Gwelet ivez:

* Yezhoù finnek-ougrek
# Yezhoù balantek-gandjek

Un isskourr eus ar yezhoù atlantel eo ar balantek-gandjek .
Div yezh a zo en isskourr-mañ:
* Balanteg-ganjdeg (balanta-ganja)
* Balanteg-kentoheg (balanta-kentohe)

## Gwelet ivez

* Yezhoù atlantel
* Yezhoù nijerek-kongoek
# Yezhoù baltek

Ar yezhoù baltek zo ur skourr eus ar yezhoù indez-europek, komzet er reter d’ar Mor Baltel.
Isrannet e vez ar yezhoù-se evel-henn :
E-keñver traoù zo (ereadurezh, geriaoueg) e tenn ar yezhoù baltek, un tammig, d’ar yezhoù slavek. Abalamour da se e voder anezho a-wechoù en ur skourr yezhoù baltek-ha-slavek.
Implijet e vez al lizherenneg latin evit skrivañ an holl yezhoù baltek, a-wechoù gant un nebeud arouezioù diakritek ouzhpenn, evel : Č, Š, Ž, pe ar makron da verkañ hirder ar vogalennoù.
Dedennus-bras eo ar yezhoù baltek evit ar yezhoniourien a studi ar yezhoù indezeuropek, rak kavout a reer enno stummoù nebeut-emdroet hag a zo heñvel, moarvat, ouzh henstummoù an indezeuropeg kozh.

## Liammoù diavaez

* Pennad en Encyclopaedia Britannica (e saozneg)
# Yezhoù baltek ar c'hornôg

Strollad yezhoù baltek ar c'hornôg zo ur rann ag ar yezhoù baltek ennañ:
* an henbruseg (aet da get)
* ar Yatvingeg pe Sudoveg (aet da get)
* ar skalvianeg (aet da get)
* hag ar galindianeg (aet da get)
Aet eo razh anezhe da get.
# Yezhoù baltek ar reter

Strollad Yezhoù baltek ar reter zo ur rann ag ar yezhoù baltek ennañ:
* al latveg
* al lituaneg
* ar c'houroneg pe yezh Kourland (aet da get)
* ar Seloneg (aet da get)
* hag ar Semigaleg pe Zemgaleg (aet da get)
Aet eo al lodenn vrasañ anezhe da get nemet al lituaneg hag al latveg a chom yezhoù bev mat.
# Yezhoù baibaiek

Ur isskourr eus Yezhoù papouek eo ar yezhoù baibaiek, ennañ div yezh:
* Baibaieg
* Naieg biaka

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Yezhoù baiek

Ur skourr eus ar yezhoù tibetek-burmek eo ar yezhoù baiek, komzet e gwalarn Sina, ennañ ur yezh nemetken:

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek-burmek
# Yezhoù banarek

Ur skourr eus ar yezhoù monek-kmerek (mon-khmer) eo ar yezhoù banarek (saozneg: bahnaric languages), ennañ un 30 yezh bennaket komzet gant tro-dro da 700.000 den e Viêt Nam, Kambodia, ha Laos.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù banarek peurliesañ:
* Yezhoù banarek an norzh, d.s. ar sedangeg, an halangeg e Vietnam
* Yezhoù banarek ar c'hornôg, d.s. an nyaheuneg hag an oieg e Laos
* Yezhoù banarek ar c'hreiz, d.s. an taliengeg, an alakeg, an tampoueg hag ar banareg e Laos ha Vietnam
* Yezhoù banarek ar su (a-wechoù renket evel un isrummad e-touez yezhoù banarek ar c'hreiz), d.s. ar sreeg hag ar mnongeg e Vietnam

## Liammoù diavaez

* Ethnologue]
* Lec'hienn diwar-benn ar yezhoù banarek
# Étienne

Étienne zo un anv-badez gallek.

## Adstummoù ha deveradoù

* Stéphane evit ar baotred.
* Étiennette ha Stéphanie evit ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Esteban e spagnoleg
* Estebe en euskareg
* Stefan e brezhoneg
* Stephen en saozneg.

## Tud
### Breizh

* Guy Étienne pe Gwion Steven (1928-2015), skrivagner ha geriadurour brezhonek
* Étienne Rivoallan (1931-1961), talabarder
* Yvon Etienne, (g. e 1950), kaner
* Étienne Daho (g. e 1956), kaner
* Étienne Didot (g. e 1983), melldroader
* Étienne Delangle (g. e 1987), c'hoarier rugbi

### Bro-C'hall

* Étienne de La Boétie (1530-1563), skrivagner gallek
* Étienne Becker (1936-1995), rener ar skeudenniñ
* Étienne Decroux (1898-1991), aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) ha jestraouer
* Étienne Geoffroy Saint-Hilaire (1772-1844) skiantour

### Kongo (RD)

* Étienne Tshisekedi (1932-2017), politikour

### Togo

* Étienne Eyadéma (1935 pe 1937 - 2005), Gnassingbé Eyadéma goude, soudard ha diktatour

## Lec'hioù

* Saint-Étienne, ur gêr e Bro-C'hall, e Bro-Forez
* Gwelout Saint-Étienne (disheñvelout)
# Étienne Coutan

Étienne Coutan, bet ganet e 1875 e Naoned (Liger-Atlantel), bet marvet e 1963 e Blaen, a oa ur c'hêraozour naonedat, en doa labouret evit kêr Naoned eus 1911 betek 1940.
# Étienne Decroux

Étienne Marcel Decroux, bet ganet d'an 19 a viz Gouere 1898 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Meurzh 1991 e Boulogne-Billancourt (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) hag ur jestraouer gall.
Tad e oa d'an aktour Maximilien Decroux.

## E filmoù er sinema

* 1932 : L'affaire est dans le sac, film sevenet gant Pierre Prévert,
* 1943 : Le Corbeau gant Henri-Georges Clouzot,
* 1957 : Comme un cheveu sur la soupe gant Maurice Régamey.

## Liamm diavaez

* Étienne Decroux war Internet Movie Database
# Éterpigny (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Éterpigny |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Osartis |
| Kanton | Vitry-en-Artois |
| Kod INSEE | 62319 |
| Kod post | 62156 |
| Maer | Régis Baes |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,49 km² |
| Led | 50° ..' .." Norzh |
| Hed | 02° ..' .." Reter |
| Uhelder kreiz | 41 m |
| Uhelder bihanañ | 28 m |
| Uhelder brasañ | 67 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 219 (2007) |
| Stankter | 62 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Éterpigny a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | François Dépret |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Régis Baes |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Étienne Becker

Étienne Becker, bet ganet e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'ar 1añ a viz Mae 1936 ha tremenet d'an 11 a viz Kerzu 1995 e memes kêr, a oa ur rener ar skeudenniñ gall.
Mab e oa d'ar filmaozour Jacques Becker, breur d'ar skriptourez Sophie Becker (dimezet d'an aktour gall Pierre Vaneck) ha da Jean Becker, filmaozour diouzh e vicher.

## Liammoù diavaez

* Étienne Becker war Internet Movie Database
* Poltred Étienne Becker war Les GENS du CINEMA
# Étienne Daho

Étienne Daho, ganet d'ar 14 a viz Genver 1956 en Oran (Aljeria), a zo kaner gallek ha saver kanaouennoù. Desavet eo bet en Aljeria, e Reims ha dreist-holl e Roazhon.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Étienne Delangle

Ganet eo Étienne Delangle e Redon d'an 31 a viz Gouere 1987. C'hoari a ra en eil renk gant Rugbi Klub Gwened abaoe 2013.
# Éterpigny

Éterpigny zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
* Éterpigny (Pas-de-Calais), kumun e departamant Pas-de-Calais
* Éterpigny (Somme), kumun e departamant Somme
# Étienne Bacrot

Étienne Bacrot a zo bet ganet d'an 22 a viz Genver 1983 e Lille (Bro-C'hall).
Mestrc'hoarier echedoù gall.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
Pemp gwezh eo bet kampion echedoù Bro-C'hall.
2 722 edo e renk Elo d'ar 1 a viz Genver 2009.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
* 21 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù
* 378 ag e bartiennoù e pgn
# 1087

Diwar-benn bloavezh 1087 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1087

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1087
# 1080

Diwar-benn bloavezh 1080 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh-Veur

* 14 a viz Mae : lazhet eo Gwilherm Walcher, eskob Durham, gant emsavidi eus Northumbria. Kas a ra ar roue Gwilherm I$^{añ}$ (an Alouber) un ergerzhadenn gastizañ, e hanter-vreur Odon Bayeux en he fenn, da beoc'haat Northumbria.
* diskar-amzer : kaset eo Roparzh Curthose, ur mab da Wilherm I$^{añ}$, da aloubiñ Bro-Skos. Mont a ra betek Falkirk, forsañ a ra ar roue Malcolm III da skoulmañ un emglev ha sevel a ra mogerioù-kreñv e Newcastle.

#### Rouantelezh Danmark

* 17 a viz Ebrel : marv ar roue Harald Hen. Knut IV ar Sant a ya da roue war e lerc'h.

#### Impalaer Roman Santel

* 27 a viz Genver : Emgann Flarchheim : an impalaer roman santel Herri IV zo trec'h war nerzhioù Rudolf Rheinfelden, dug Swabia, e-kichen Flarchheim.
* 7 a viz Meurzh : Konklav Roma : eskumunuged eo Herri IV gant ar pab Gregor VII, hag anavezet eo Rudolf Swabia en e lec'h gantañ.
* 25 a viz Even : dilennet eo Klemañs III da enep-pab gant senez Brixen gant harp an impalaer.
* 14 a viz Here : Emgann Hohenmölsen : Rudolf Rheinfelden zo trec'h war nerzhioù an impalaer Herri IV war lez ar stêr Elster. Mervel a ra an deiz goude diwar e c'houlioù e Merseburg.

### Azia
#### Reter-pellañ

* brezeliñ a ra Shen Kuo, skiantour ha den a stad sinaat, evit en em zifenn a-enep Tangouted rannvro Xia ar C'hornôg. Dont a ra a-benn da zifenn an hent da Yanzhou (proviñs Shaanxi).

### Afrika

* aloubet eo Tanger, Badis ha Honain gant an emir almoravidat Yousouf ben Tachfin.

### Relijionoù

* sened-iliz Burgos : lakaet eo e pleustr en Iliz Katolik al liderezh latin e lec'h al lid spagnol gant Alfoñs VI, roue Leon ha Kastilha.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù 1080
## Notennoù ha daveoù

* ↑ Picard C. (1997). La mer et les musulmans d'Occident au Moyen Age. Paris: Presses Universitaires de France.
# 1082

Diwar-benn bloavezh 1082 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1082

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1082
# 1083

Diwar-benn bloavezh 1083 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1083

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1083
# 1084

Diwar-benn bloavezh 1084 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* Hoel Kerne roue Breizh a varv. Deroù ren Alan IV Fergant

#### Frañs
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1084

## Marvioù

* Hoel Kerne, roue Breizh
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1084
# 1085

Diwar-benn bloavezh 1085 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1085

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1085
# 1086

Diwar-benn bloavezh 1086 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* Echuet eo ar Domesday Book e bro-Saoz
* Faezhet eo Alfons VI a Leon ha Kastilh en Emgann az-Zallaqah gant an Almoravided galvet da vro-Spagn gant Abbad III a Sevilla
* Dilennet eo Victor III hag eñ na asanto d'e zilennadenn nemet d'an 9 a viz mae 1087

#### Frañs
### Azia
#### Reter-kreiz

* Adsavet eo Moskeen an Imam Ali gant Malik Shah I goude ma oa bet distrujet en ur tangwall

#### Reter-pellañ

* Kroget eo gant Impalaer Shirakawa e ren kuzh

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1086

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1086
# 1088

Diwar-benn bloavezh 1088 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 12 a viz Meurzh : Urban II a ya da bab goude marv Viktor III
* Emsav 1088 bleiniet gant Odo Bayeux a-enep William II a vro-Saoz

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika

* Mansur ibn Nasir a ya de benn an diernelezh Hammadid

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1088

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1088
# 1089

Diwar-benn bloavezh 1089 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1089

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1089
# 1081

Diwar-benn bloavezh 1081 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1081

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1081
# 742
## Darvoudoù
### Europa

* Liutprand, roue al Lombarded a stag dukelezhioù Benevento ha Spoleto ouzh e rouantelezh.

### Azia

* Ambrouget eo ar barzh sinat Li-Po ouzh an impalaer a ro ur post ofisiel dezhañ
* Artabasdos a zo impalaer Bizañs betek ma oa bet aloubet ar gêr gant e geveler Konstantinos V

### Afrika

* Gwarskañ a ra an arabed un emsavadeg eus ar C'haridjited hag ar verbered
# 75

Diwar-benn bloaz 75 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ :
| Evit ar bloaz -75, gwelet ar bajenn : | -75 |
| Evit an niver 75, gwelet ar bajenn : | 75 (niver) |
828 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0075 PC (goude ganedigezh J.-K.)

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Vespasian, adalek an 20 Kerzu 69 (>24.06.79)
* Koñsuled : Imp. Vespasianus VI & Titus Caesar IV
* Breizh (-Veur) : Sextus Julius Frontinus, gouanour al lodenn roman
* Bro Suis : Kaeioù evit ur porzh a zo aozet e Vidy

### Azia

Sina : meneget eo e-barzh ul levr hag ur spilhenn a zo hoalet gant ar vaen magnetit
# 743
## Darvoudoù
### Europa

* Goude un interregnum e seizh bloazh e ya Childeric III da roue ar Franked. Chom a ra ar galloud gwir gant Pepin Grenn
* Konstantinos V a ya da impalaer Bizañs adarre
# 749
## Darvoudoù
### Europa

* Aistulf a ya da roue al Lombarded

### Azia

* Abu al-Abbas as-Saffah a ya da Galif
# 1994

Diwar-benn bloavezh 1994 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 13 a viz Du: dre referendom ec'h asant Sveden da vont tre en Unaniezh Europa.

#### Breizh

* 4 a viz C'hwevrer: kann etre pesketourien ha polised e-kerzh ur vanifestadeg da-geñver gweladenn ar c'hentañ ministr gall Edouard Balladur e Roazhon. Reuz bras zo e-kêr. Meur a zen gloazet. Goude kreiznoz, d'ar 5 neuze, e peg an tan e Parlamant Breizh en un doare dizispleg. Freuzet-lip e vo gant an tan-gwall.
* Mezheven: asezoù ar brezhoneg e Pondi kenaozet gant an Emsav hag an dilennidi.
* Gouere: deroet e vez ar statud Kevrat kenstagañ gant ar Stad d'ar skolioù Diwan
* Krouidigezh ar gevredigezh dilennidi An Nerzh Nevez.
* Gwengolo:
** krouidigezh klasoù divyezhek katolik e Lokoal-Mendon, Santez-Anna-Wened ha Pleuwigner;
** krouidigezh klasoù divyezhek publik e Ploue, Ploermael, ha Gourin

#### Frañs

* 18 a viz Kerzu: kavet eo ur vougev baleolitik gant Eliette Brunel, Jean-Marie Chauvet ha Christian Hilaire e Vallon-Pont-d'Arc.

### Azia
#### Reter-nesañ

* 10 a viz Du: anavezet eo Koweit gant Republik Irak.

#### Reter-pellañ
### Afrika

* 6 Ebrel : Lazhet Juvenal Habyarimana, prezidant Rwanda. Penn-kentañ lazhadeg 800000 Tutsi.

### Amerikaoù

* Haiti : Douaridigezh lu Stadoù-Unanet-Amerika. Distro Jean-Bertrand Aristide ha teuzadeg lu ar vro.

#### Suamerika
### Okeania
### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn an darmstadtiom hag ar roentgeniom gant skipailh ar fizikourien alaman Peter Armbruster ha Gottfried Münzenberg, dindan ren Sigurd Hofmann.

### Sport

* 13 a viz Meurzh: tapet rekord Bro-C'hall er goudor al lamm uhel (2,35 m) gant ar Breizhad Jean-Charles Gicquel, e Pariz.

### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1994

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1994
# 1998

Diwar-benn bloavezh 1998 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa
#### Breizh

* 5 Ebrel : 5000 den bet o vanifestiñ e Naoned evit adunvanidigezh Breizh.
** Krouidigezh Skolaj Diwan ar Mor-Bihan.
** Krouidigezh Skol Diwan ar Faou
** Krouidigezh klasoù divyezhek publik e Benac'h, Louergad ha Skaer
** Krouidigezh klasoù divyezhek katolik e Groñvel ha Plunered
* 10 Here : Kroudigezh ar gevredigezh Diorren.
* 7 Du : Digoradur Radio Kerne e Ploneiz.

#### Frañs
### Afrika

* 7 Eost : Daou wall-daol e kannadiez Stadoù-Unanet Amerika e Nairobi (Kenya) hag e Dar es Salaam (Tanzania). 224 den lazhet gant an daou daol-mañ bet kaset gant Al-Qaida.
* Gwengolo : Aljeria : Roet e zilez gant ar prezidant Liamine Zeroual.

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh

Sellout ouzh : Sonerezh e 1998

#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1998

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1998