OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Méheut

Méheut, pe Méheust, zo un anv-tiegezh eus Breizh. Ur mammanv e vije, eus stumm kozh Matilda.

## Tud

* Bertrand Méheut (g. e 1951), bet prezidant ar strollad Canal +
* François Méheut (1905-1981), livour, kizeller, aet priz Roma gantañ
* Mathurin Méheut (1882-1958), livour, kizeller, kinklour, priour hag engraver
# Oranienburg (kamp-kreizennañ)

Kamp-kreizennañ Oranienburg a oa ur c'hamp-kreizennañ a voe savet gant an nazied e miz Meurzh 1933 e-kreiz Oranienburg (Brandenburg) e-lec'h ma oa ur vreserezh ma teue izili SA. Unan eus kampoù-kreizennañ kentañ an Trede Reich e voe. Pa voe diskaret SA ez eo izili SS a reas war e dro (miz Gouere 1934). Betek ma vefe serret ar c'hamp e miz Gouere 1935 e voe bac'het 3 000 paotr ha teir maouez ennañ. 16 den da nebeutañ a voe lazhet gant ar warded, en o zouez ar skrivagner anarkour Erich Mühsam (d'an 9 a viz Gouere 1934). E 1936 e voe savet kamp-kreizennañ Sachsenhausen nepell diouzh Oranienburg.

## Tud brudet bet bac'het er c'hamp

* Alwin Brandes, ezel eus SPD ha penn ur sindikad
* Edmund Bursche, pastor
* Hans Coppi, stourmer komunour
* Alexander Falzmann, pastor
* Erich Knauf, skrivagner
* Erich Mühsam, skrivagner
* Ehm Welk, skrivagner
* Kurt Hiller, peoc'hgarour
* Gerhart Seger, sokial-demokrat
* Friedrich Ebert, ezel eus ar Reichstag
* Ernst Heilmann, dileuriad SPD e parlamant Land Prusia
* Ernst Hörnicke-Zerbst, dileuriad KPD er Reichstag
* Kurt Magnus ha Heinrich Giesicke, renerien kevredigezh skingomz ar Reich (Reichsrundfunkgesellschaft)
* Alfred Braun, aktor, sevener, senarier ha produour
* Marie Luise Fähling, gwreg Erich Fähling, komunour

## Gwelout ivez

* Roll kampoù-bac’h an nazied

## Liammoù diavaez

* Kamp Oranienburg e lec'hienn stiftung-bg (en alamaneg)
* Kamp Oranienburg e lec'hienn dhm (en alamaneg)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Diazezoù
* Enepyuzevegezh • Gouennelouriezh • Naziegezh • Lezennoù Nürnberg • Eutanaziezh T-4 • Kamp-bac'h nazi • Roll kampoù-bac’h an nazied • Tric'horn (kampoù bac'h) • Gouennlazh
* Yuzevien
* Shoah
* Pogromoù : Nozvezh ar strink
* Ghettoioù an nazied : Ghetto Varsovia • Ghetto Łódź • Ghetto Krakovia • Theresienstadt
* Einsatzgruppen : Babi Yar • Rumbula • Lazhadeg Ponary • Lazhadeg Odessa
* Diskoulm diwezhañ : Kendiviz Wannsee • Aktion Reinhard • Ziklon B
* Kampoù-diouennañ : Auschwitz-Birkenau • Bełżec • Bergen-Belsen • Buchenwald • Chełmno • Dachau • Kreñvlec'h Breendonk • Oranienburg • Sachsenhausen • Sobibór • Treblinka
* Rezistañs : Emsav Ghetto Varsovia
* Romed
* Porajmos
* Slaved
* Generalplan Ost
* Heñvelrevaded ha Lesbianed
* Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied
* Torfedourien bennañ
* Trede Reich : Adolf Hitler • Reinhard Heydrich • Adolf Eichmann • Heinrich Himmler • Rudolf Höss • SS • Gestapo
* Prosez Nürnberg
# Oranges and Lemons

"Oranges and Lemons" zo ur rimadell saoznek diwar-benn kleier Londrez.

## Ar rimadell

Sede gerioù ar rimadell:
   Oranges and lemons, Say the bells of St. Clement's
   You owe me five farthings, Say the bells of St. Martin's
   When will you pay me? Say the bells of Old Bailey.
   When I grow rich, Say the bells of Shoreditch.
   When will that be? Say the bells of Stepney
   I do not know, Says the great bell of Bow
   Here comes a candle to light you to bed And here comes a chopper to chop off your head!

## Drevezadenn

Drevezet eo bet ar rimadell gant ar barzh kembreat Idris Davies evit skrivañ Bell of Rhymney, deuet da vout ar ganaouenn The Bells of Rhymney kanet gant The Byrds e 1965.

## Rimadelloù all diwar-benn kleier
### Rimadelloù gallek

* Le Carillon de Vendôme

## Notennoù

* ↑ I. Opie and P. Opie, The Oxford Dictionary of Nursery Rhymes (Oxford University Press, 1951, 2nd edn., 1997), pp. 337-8.
# Orangoutan

Orangoutan :
| Pongo pygmaeus ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Hominidae |
| Genad : | Pongo |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An orangoutan (pe orang-outan) (diwar ar malayeg den ar c'hoadeier) zo ur marmouz ruz e vlevenn, rummataet e-touez ar marmouzien meur.

## Rummatadur

E kerentiad an hominideed emañ an orangoutaned, da lavaret eo asambles gant ar marmouzien-meur all (chimpanzeed ha gorilhed) ha gant an den.
Tro 15 milion a vloavezhioù zo e tispartias hendadoù an orangoutaned diouzh re an hominideed all.

### Spesadoù hag ispesadoù

* Pongo pygmaeus, a vev e Borneo
    • Pongo pygmaeus pygmaeus er gwalarn
    • Pongo pygmaeus morio er reter
    • Pongo pygmaeus wurmbii er mervent
* Pongo abelii, a vev e Sumatra, er gwalarn da Lenn Toba
* Pongo tapanuliensis, e Sumatra ivez, er su da Lenn Toba

## Kariotip

Evel ar chimpanzeed hag ar gorilhed o deus an orangoutaned 48 kromozom. Disheñvel eo o c'hariotip eta diouzh hini an dud (46 kromozom).

## Neuz

Disheñvel eo an orangoutaned diouzh o reizh.
* Ar par : 1.40 m eo e vent hag etre 60 ha 90 kg e bouez. A bep tu d'o dremm ez eus tammoù kroc'hen a ro stumm ul loar d'o fas. Ouzhpenn da se ez eus ur sac'henn en o c'horzailhenn a reont ganti evit kreñvaat o huchadennoù.
* Ar barez : Kalz bihanoc'h eget ar bared eo ar parezed : Tro 1.10 m o ment hag etre 40 hag 50 kg o fouez.
Dibar eo an orangoutaned diouzh ar marmouzien meur all dre liv ruz o blevenn ha dre ment o divrec'h hag a zo hir-mat (betek 2.50 m eus un dorn d'egile).

## Annez

Gwechall e veze orangoutaned e takadoù bras en Azia. Karrekaennoù anezho zo bet kavet e Sina hag e Thailand.
Bremañ emaint o vevañ e koadegoù Borneo (isspesad Pongo pygmaeus abelii) ha Sumatra (isspesad Pongo pygmaeus pygmaeus).
Er gwez emañ an orangoutaned o chom ha ral eo dezho kerzhet war an douar. Barrek-kenañ int da vont a vrank da vrank.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Orani

Orani zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Oranienburg

Oranienburg a zo ur gêr e Land Brandenburg en Alamagn. Kêr-benn distrig Oberhavel eo. 162,37 km² eo gorread Oranienburg. 41 590 annezad a oa enni e miz Kerzu 2009 (stankter : 256 annezad/km²). Wart ribl ar stêr Havel emañ, 35 km ac'hann da Verlin, war-du an norzh.

### Melestradur

Rannet eo Oranienburg e 9 distrig :
* Friedrichsthal
* Germendorf
* Lehnitz
* Malz
* Oranienburg
* Sachsenhausen
* Schmachtenhagen
* Wensickendorf
* Zehlendorf

## Istor

Anv orin Oranienburg a oa Bötzow. Krouet e voe en 12vet kantved ha meneget evit ar wec kentañ e 1216. Soñjal a reer ez eo Albrecht Iañ Brandenburg a lakaas sevel ur c'hastell e-kichen ribl ar stêr Havel ha tro-dro d'ar c'hastell e oa kenwerzherien hag artizaned.
E 1646 e timezas Friedrich Wilhelm Iañ Brandenburg gant Luise Henriette von Oranien-Nassau. Ar briñsez a lakaas sevel ur c'hastell e mod izelvroat hag anvet e voe Oranienburg. E 1653 e voe kemmet anv Bötzow hag e teuas da vezañ Oranienburg.
E 1933 e voe krouet unan eus ar c'hampoù-bac'h kentañ en Oranienburg. Serret e voe e 1935.
En Oranienburg e oa ivez kreizenn raktres nerzh nukleel an Trede Reich hervez an istorour Antony Beevor. Soñjal a reer e voe divizet stagañ gant emgann Berlin gant Stalin a-benn tapout ar greizenn-se Lavaret e vez ivez ez eo abalamour da se e voe bombezennet gant aerlu SUA d'ar 15 a viz Meurzh 1945, evit ma ne vefe ket tapet gant ar Rused just a-walc'h..

## Gevellerezh

Gevellet eo Oranienburg gant :
* Bro-C'hall : Bagnolet, 1964
* Alamagn : Hamm, 1990
* Republik Tchek : Mělník, 1974
* Izelvroioù : Vught, 2000
* Alamagn : Friedrichsthal, 1991

## Notennoù

* ↑ Antony Beevor Berlin: The Downfall 1945, Penguin Books, 2002, ISBN 0-670-88695-5
* ↑ Richard G. Davis,Bombing the European Axis Powers. A Historical Digest of the Combined Bomber Offensive 1939–1945 Alabama: Air University Press, 2006, p. 518

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Oranjerivier

An Oranjerivier a zo ur stêr en Afrika, 2 160 km hed dezhi, hag a dremen dre Lesotho, Suafrika ha Namibia.
# Orange (embregerezh)

Kevredad dre gevrannoù :
| Krouidigezh : | 1988 evit France Télécom 1990 evit Microtel, deuet da vezañ Orange |
| Lugan : | « Vous rapprocher de l'essentiel » « La vie change avec Orange » |
| Sez ar c'hevredad : | Pariz, Bro-C'hall |
| Pennoù-bras : | Stéphane Richard (PDG) |
| Lec'hienn Web : | https://www.orange.com/fr/accueil |
Orange S.A., eus e anv leun of France Télécom S.A., zo un embregerezh pellgomz gall. Ganet e oa diwar rannañ ar gompagnunezh PTT kozh etre meur a skourr, en o zouez La Poste. 256 milion pratik a zo gant an embregerezh dre ar bed. E 2015 en doa ar strollad rastellet 40 miliard a euroioù.
# Oranjestad

Oranjestad (distaget [oːˈrɑɲəˌstɑt] e nederlandeg), "Kêr Orange" ger-ha-ger) a zo anv nederlandek div gêr e div enezenn en Antilhez Nederlandat, er Mor Karib :
* Oranjestad (Aruba), kêr-benn enez Aruba, un 35 000 a dud enni ;
* Oranjestad (Sint Eustatius) en enez Sint Eustatius, ur 1 000 a dud enni.
* Oranje-Vrystaat, pe Stad dieub Oranje.
Anvet int bet diwar an Tiegezh Oranje-Nassau, a oa o ren en Izelvroioù er XVII$^{vet}$ kantved ; eus Priñselezh Orange e teu anv an tiegezh, ur briñselezh dizalc'h e Provañs, hag a oa kêr Orange he c'hêr-benn.

## Pennadoù kar

* Oranje
# Oranje

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Oranje zo anv meur a dra.

## Izelvroioù

* Oranje (Drenthe), ur gêriadenn en Izelvroioù, e proviñs Drenthe;
* Tiegezh Oranje-Nassau, anvet ivez De Oranjes;
* Lesanv ar skipailh izelvroat e meur a sport.

## Suafrika

* Stad dieub Oranje, ur stad istorel er vro, anvet diwar-lerc'h an tiegezh;
* Oranje, Blanje, Blou, lesanv Banniel Suafrika (1928–1994);
* An Oranjerivier, a zo Orange River e saozneg, ur stêr er vro.

## Pennadoù kar

* Orange (disheñvelout), doare saoznek an anv Oranje;
* Orania (disheñvelout), distaget evel Oranje;
* Aurenja, anv ur gêr en Okitania, orin an anv izelvroek;
** diwarnañ an anvioù Orange e galleg hag e saozneg;
** Oranien en alamaneg.
# Oranjekanaal

Oranjekanaal a zo ur ganol e Drenthe en Izelvroioù.
Gwelout Listenn kanolioù an Izelvroioù.
# Kalliroe (merc'h Ac'heloos)

Kalliroe (henc'hresianeg : Καλλιρόη / Kalliróê) pe Kallirroe (Καλλιρρόη) a oa merc'h Ac'heloos, gwreg Alkmaion ha mamm Akarnan hag Amfoteros.
# Kallist Iañ

Kallist Iañ Pab an Iliz katolik roman :
| Dilennet da bab | 217 |
| Dibenn e baboni | 222 |
| En e raok | Zefyrin |
| War e lerc'h | Urban Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Kallist Iañ (e latin: Callistus), marvet e 222, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 217.

## Notennoù

* ↑ Bue Ar Zent, 1912, p. 709
# Kallistus II

Kallistus II Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 1050 e Quingey (Dugelezh Bourgogn) |
| Dilennet da bab | 1añ a viz C'hwevrer 1119 |
| Tronidigezh | 9 a viz C'hwevrer 1119 |
| Dibenn e baboni | 12 a viz Kerzu 1124 |
| En e raok | Gelasius II |
| War e lerc'h | Honorius II |
| Eneppab | Gregor VIII |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Kallistus II (e latin: Callistus II), Gui de Bourgogne e anv-tiegezh, ganet e 1050 e Quingey (Bourgogn, en departamant Doubs bremañ) ha marvet d'an 12 a viz Kerzu 1124, a oa un arc'heskob dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1119. Breur e oa da Remont Bourgogn, kont dimezet da Urraca Iañ León, merc'h da Alfonso VI (c. 1047-1109), roue León ha roue Kastilha.
Arc'heskob Vienna e oa, pa voe dilennet da bab e 1119, en abati Cluny. Bodet en deus sened-iliz kentañ Lateran e 1123. Krouiñ a reas un arc'heskobiezh e Santiago de Compostela, kêr-benn kontelezh Galiza. War-dro 1140-1160 en dije skrivet Codex Calixtinus evit reiñ brud da geheliñ an abostol Jakez ar Major, hag ar pirc'hirinerezh en Europa.
# Kallistus III

Kallistus III Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | 31 a viz Kerzu 1378 Xàtiva |
| Dilennet da bab | 8 a viz Ebrel 1455 |
| Tronidigezh | 20 a viz Ebrel 1455 |
| Dibenn e baboni | 6 a viz Eost 1458 |
| En e raok | Nikolaz V |
| War e lerc'h | Pi II |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Kallistus III (e latin: Callistus III, en italianeg: Callisto III), Alfonso de Borja pe c'hoazh Alfonso Borgia e anv-tiegezh, ganet d'an 31 a viz Kerzu 1378 e Xàtiva, e Rouantelezh Valencia, ha marvet d'ar 6 a viz Eost 1458, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 8 a viz Ebrel 1455.
# Kalmar

Kalmar zo unan eus kêrioù koshañ Sveden. Emañ e mervent ar vro, e kontelezh Kalmar hag e proviñs istorel Småland. Sevel a rae poblañs Kalmar da 35 170 den e 2005.
Brudet eo kastell Kalmar en istor Sveden. Ennañ e oa bet sinet, e 1397, an emglev a ziazezas Unvaniezh Kalmar, a vode Danmark, Norge ha Sveden, dindan ur roue hepken.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Ti-kêr Kalmar - lec'hienn ofisiel
* Kastell Kalmar (svedeg, saozneg, alamaneg)
# Kalmoukia

Republik Kalmoukia (Хальмг Тангч, Haljmg Taŋč e kalmoukeg; Республика Калмыкия, Respoublika Kalmykiya e rusianeg) a zo unan eus republikoù Kevread Rusia, dindan 74 731 km². 283 166 a dud a oa o vevañ enni e 2010. Elst eo ar gêr-benn. An unvezh velestradurel nemeti eus Europa eo gant ur muiañniver a orin mongol hag a voudisted.

## Istor

* OE Kalmoukia

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Montecatini

Montecatini zo anv italianek meur a lec'h.

## Div gumun

* Montecatini Terme, e proviñs Pistoia
* Montecatini Val di Cecina, e proviñs Pisa

## Ranngumun

* Montecatini Val di Nievole (pe Montecatini Alto), frazione e Montecatini Terme

## Pennad kar

* Monte
# Montecchia di Crosara

Montecchia di Crosara zo ur gumun eus Veneto e Proviñs Verona.
# Montecatini Val di Cecina

Montecatini Val di Cecina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pisa, e rannvro Toskana.
# Montecchio

Montecchio zo anv meur a lec'h en Italia.

## Kumunioù

* Montecchio, e proviñs Terni, e rannvro Umbria
* Montecchio Emilia, e proviñs Reggio Emilia
* Montecchio Maggiore, e proviñs Vicenza
* Montecchio Precalcino, e proviñs Vicenza

## Frazioni

* Montecchio, e Darfo Boario Terme e proviñs Brescia
* Montecchio, e Giano dell'Umbria e proviñs Perugia
* Montecchio, lec'h (ha n'eo ket frazione) e Malo e proviñs Vicenza
* Montecchio, e Negrar e proviñs Verona
* Montecchio, e Peccioli e proviñs Pisa
* Montecchio, e Vallefoglia e proviñs Pesaro e Urbino
* Montecchio della Pozzanghera, e Cortona e proviñs Arezzo
* Montecchio Vesponi, e Castiglion Fiorentino e proviñs Arezzo
* Montecchio, anv kozh Treia e proviñs Macerata
# Montecchio (Umbria)

Montecchio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
# Montecchio Precalcino

Montecchio recalcino zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Montechiaro

Montechiaro zo un anv-lec'h italianek.

## kumunioù

* Montechiaro d'Acqui, e proviñs Alessandria
* Montechiaro d'Asti, e proviñs Asti
* Palma di Montechiaro, e proviñs Agrigento

## frazioni

* Montechiaro, e Prato allo Stelvio e proviñs Bolzano
* Montechiaro, e Vico Equense e Meurgêr Napoli

## lec'hioù all

* Castello di Montechiaro e Rivergaro
* Montechiaro, lec'h e San Sicario, frazione eus Cesana Torinese e proviñs Torino

## Pennad kar

* Montichiari
# Montecatini Terme

Montecatini Terme a zo ur gumun ag Italia e proviñs Pistoia.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun
# Montecchio Emilia

Montecchio Emilia zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Montecchio Maggiore

Montecchio Maggiore zo ur gumun en Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Pinocchio

Pinocchio a zo ur vergodenn a faltazi, penn-haroz ur marvailh eus an amzer-vremañ, ur bennoberenn brudet eus al lennegezh evit ar vugale : Le avventure di Pinocchio. Storia di un burattino ("Troioù-kaer Pinocchio. Istor ur vargodenn), gant Carlo Lorenzini, ur c'hazetenner ha skrivagner italian eus Toskana, Carlo Collodi e anv-pluenn - ganet ha marvet e Firenze (1826-1890).
Ur bern levrioù zo bet graet diwar istor Collodi, ha pezhioù-c'hoari ha filmoù ha korollarvestoù ivez.
Da-geñver 100 vloaz Pinocchio, e 1981, e skrive Italo Calvino : « Naturel eo deomp soñjal ez eus bet eus Pinocchio a-viskoazh, rak n'eur ket evit empentiñ ur bed hep Pinocchio. »
Troioù Pinocchio eo al levr italianek muiañ gwerzhet en Italia en XX$^{vet}$ kantved, etre 9 ha 10 milion a skouerennoù gwerzhet, war-lerc'h an Divina Commedia, gant Dante Alighieri (etre 11 ha 12 milion a skouerennoù).

## E brezhoneg

Istor Pinocchio e bannoù treset a zo bet lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain hag embannet gant Skol an Emsav hag ar CIEMEN.

## Levrlennadur

* Alain Montandon, Du récit merveilleux ou l’ailleurs de l’enfance, Le Petit Prince, Pinocchio, Le Magicien d’Oz, Peter Pan, E.T., L’Histoire sans fin. Imago (2001) (ISBN 2911416554 )
* Lee Hall, Carlo Collodi, Les aventures de Pinocchio, troet e galleg gant Bruno Bayen. Editeur : Arche (2002). Théatre Jeunesse. (ISBN 2851815156)
* Jean Perrot, Pinocchio, Entre texte et image. Presses Interuniversitaires Européennes, Brussel, 2003. (ISBN 9052011710)
* Stefano Garavelli & Andrea Balestri, Io, Il Pinocchio di Comencini, Préface de Cristina Comencini. Sattoscritto (2008) (ISBN 8888879651)

## Notennoù

* ↑ Danevell-skrid Giuliano Vigni - 1999.
# Pinta

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pinta zo ur ger spagnolek, ha dezhañ meur a implij.
# Pino del Río

Pino del Río zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
# Pint (evn)

Pint :
| Ur pint Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Genad : | Fringilla |
| Anv skiantel ||
| Fringilla coelebs Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pint, anvet pintig ivez, zo un evn bihan, Fringilla coelebs an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa ha Zeland-Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn e Birdlife
# Pint

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Meur a ster zo d'ar ger pint.
* Un evn : ar pint, pintig, pinterig.
* Ur picher, ur piched, ur werenn vras, a ya ur pintad enne, war-dro un hanter litrad.
# Pint glas

Pint glas :
| Ur pint glas. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Genad : | Fringilla |
| Anv skiantel ||
| Fringilla teydea Webb, Berthelot & Moquin-Tandon, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pint glas a zo un evn bihan, Fringilla teydea an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Kanariez.

## Dave

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Pino del Oro

Pino del Oro zo ur gumun e proviñs Zamora.
# Pinocchio (film, 1940)

Pinocchio a zo ur film saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Hamilton Luske (1903-1968) ha Ben Sharpsteen (1895-1980).
Eil film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Snow White and the Seven Dwarfs (e miz Kerzu 1937) hag a-raok Fantasia (e miz Du 1940).

## Fichenn deknikel

* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Skoazellerien-sevener : Norman Ferguson (1902-1957), T. Hee (1911-1988), Wilfred Jackson (1906-1988), Jack Kinney (1909-1992) ha Bill Roberts (1899-1974),
* Senario : diazezet diwar ar romant italianek Le avventure di Pinocchio. Storia di un burattino (1883), savet gant ar skrivagner italian Carlo Collodi (1826-1890),
* Kevredad produiñ : Walt Disney Productions,
* Produour : Walt Disney,
* Kevredad dasparzhañ : RKO Radio Pictures,
* Sonerezh : Leigh Harline (1907-1969) ha Paul Smith (1906-1985),
* Deiziad dont e-maez : 7 a viz C'hwevrer 1940 e Center Theatre New York (Stadoù-Unanet Amerika),
* Pad : 88'.

## Listenn an aktourien o devoa prestet o mouezhioù da dudennoù ar film

* Mel Blanc : ar c'hazh Figaro / ezen / Gideon,
* Walter Catlett : "Honest" John Worthington Foulfellow,
* Marion Darlington : evned,
* Frankie Darro : Lampwick,
* Cliff Edwards : Jiminy Cricket (ur skrilh),
* Dickie Jones : Pinocchio (ur vargodenn goad) / Alexander,
* Charles Judels : Stromboli / ar paotr-karr,
* Patricia Page : margodennoù,
* Christian Rub : ar c'hizeller koad Geppetto (tad Pinocchio),
* Evelyn Venable : ar Voudig C'hlas,
* Don Brodie, Clarence Nash.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Aurelius Battaglia, William Cottrell, Otto Englander, Bill Peet, Erdman Penner, Joseph Sabo, Ted Sears ha Webb Smith.
* ↑ Kentaenn.
* ↑ (en) Pinocchio war Internet Movie Database.
# Pinofranqueado

Pinofranqueado a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Pinos Puente

Pinos Puente zo ur gumun e Spagn e Proviñs Granada.
# Peal de Becerro

Peal de Becerro zo ur gumun e proviñs Jaén, en Andalouzia.
# Pearl Harbor (film 2001)

Pearl Harbor zo ur film karantez ha brezel stadunanat embannet er bloavezh 2001. Renet e oa bet gant Michael Bay, produet gant Bay ha Jerry Bruckheimer, skrivet gant Randall Wallace. An aktourien a oa Ben Affleck, Kate Beckinsale, Josh Hartnett, Cuba Gooding Jr., Tom Sizemore, Jon Voight, Colm Feore hag Alec Baldwin. Ar film a zo diazezet war tagadenn Pearl Harbor gant Japaniz d'ar 7 a viz Kerzu 1941, kement ha war an Doolittle Raid.
# Peblig

Peblig (Publicius, e latin ) a oa ur priñs brezhon e dibenn ar IV$^e$ kantved, hag ur sant, hervez ar vojenn.

## Istor ha mojenn

Mab e oa da Vacsen Wledig, pe Magnus Clemens Maximus, impalaer en Enez Vreizh, Galia ha Spagn, a voe lazhet er brezel e 388. E vamm e oa Elen Luyddog, ur briñsez vrezhon lakaet da santez. Breur e oa da Owain fab Macsen Wledig, ha d'an impalaer Cystennin hervez ar vojenn.
Gantañ e vije bet savet un iliz e Llanbeblig, e-kichen Segontium (Caernarfon), ur c'hreñvlec'h roman. Dont a ra e anv kembraek Peblig eus an anv latin Publicius, pezh a ziskouezfe e orin roman, hogen n'haller ket prouiñ pe e oa mab da Elen ha Macsen pe ne oa ket.
Hervez Nennius, en IXvet kantved (ur pevar c'hant vloaz goude eta) e vije bet bez Cystennin e "Caer Seint". Kaset e voe an arched da iliz Llanbeblig war urzh ar roue saoz Edouarzh Iañ e 1283.
D'an 3 a viz Gouhere e vez lidet ar sant.

## Pennad kar

* Llyfr Oriau Llanbeblig

## Levrlennadur

* Rachel Bromwich (ren.), Trioedd Ynys Prydein (Kerdiz, embannadur nevez 1991). p. 407-8.
# Peaky Blinders (gang)

Peaky Blinders a oa ur gang torfedourien a orin eus Birmingham, Bro-Saoz, e-pad an 19vet kantved ha gant ur pouez izeloc'h betek penn-kentañ an 20vet kantved. Bez e voent unan eus ar gangoù tud yaouank a-gêr, niverus eus ar maread-se.
Ur stirad skinwel zo bet savet diwar o fenn, anvet Peaky Blinders.

## Poltriji

* Poltred justis
* Harry Fowler
* Ernest Bayles
* Stephen McHickie
* Thomas Gilbert
* Charles Lambourne
* Doser polis ar Peaky Blinders
# Pearl Harbor

Pearl Harbor (distagadur IPA /ˌpɝːlˈhɑːɹbɚ/) a zo ur porzh-brezel stadunanat en Enez Oahu, en Inizi Hawaii, er Meurvor Habask. Eno emañ listri-brezel ha pennkarter morlu SUA er Meurvor Habask.

## Istor

* Pennad spisoc'h: Arsailh war Pearl Harbor
Taget e voe ar morlu amerikan eno gant Bro-Japan e miz Kerzu 1941.
a vo kavet e Wikimedia Commons.