OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Doubladur kevreadurezhel

War dachenn ar yezhoniezh e implijer an termen doubladur kevreadurezhel (e saozneg: syntactic doubling) evit komz eus un doare sandhi diavaez kavet en italianeg hag e yezhoù italek ar c'hornôg ma vez hiraet ur gensonenn e penn-kentañ ur ger da heul gerioù e rummoù resis.

## Anvioù all

Graet e vez ivez hiradur kensonennel e penn-kentañ ur ger (saoz. word-initial gemination) pe hiradur kensonennel fonokevreadurezhel (saoz. phonosyntactic consonantal gemination) eus an doubladur kevreadurezhel hag implijet e vez ivez war-eeun an termenoù raddoppiamento sintattico (RS), raddoppiamento fonosintattico (RF), raddoppiamento iniziale, rafforzamento iniziale (della consonante)

## Mont-en-dro an doubladur kevreadurezhel

C'hoarvezout a ra an doubladur kevreadurezhel en degouezhioù-mañ (reizhderioù deskrivet hiroc'h a-is):
* Goude ur ur unsilabennek "greñv" (it. monosillabi forti), d.l.e gant an taol-mouezh warni hag ivez goude meur a c'her unsilabennek "gwan" (d.l.e hep an taolmouezh warni): è, e, o, a, da, fra, che, se, ma, più, può, gru, re, blu, tre, me, te, sé, ciò, no, sì, già, giù, là, lì, qua, qui, né
** Da skouer: Andiamo a casa ('Deomp d'ar gêr')
* Goude an holl gerioù liessilabennek gante an taol-mouezh war ar vogalenn diwezhañ.
** Da skouer: Parigi è una città bellissima ('Ur gêr kaer-tre eo Pariz')
** Goude un nebeud gerioù liessilabennek gante an taol-mouezh war an eil silabenn diwezhañ: come, dove, qualche, sopra, sovra
** Da skouer: Come va? ('Mont a ra?)
Ne c'hoarvez ket an doubladur kevreadurezhel da heul ar gerioù-mell, ar stagadennoù personel (mi, ti, lo, h.a.) na goude rannoùigoù yezhadurel.
Kavet e vez an doubaldur kevreadurezhel e Su ha Kreiz Italia hag ivez e Sikilia, Sardigna ha Korsika met ne vez ket klevet ken kreñv all en italianeg komzet e norzh ar vro, da lâret eo uheloc'h evit al linenn La Spezia-Rimini.
Peurliesañ ne vez ket merket dre skrid an doublñadur estreget en degouezhioù ma saver gerioù kevrennek, da skouer: "chi sa"-> chissà ('piv 'oar').

## Amreizhderioù

Ne c'hoarvez ket an doubladur kensonennel en degouezhioù amreizh-mañ:
* Pa'z eus un troc'h pe un ehan etre an daou c'her;
* Pa vez distaget hir ar vogalenn diwezhañ;
* Pa'z eus ur c'hemm ton etre an daou c'her

## Gwelit ivez:

* Kevreadurezhel
* Doubladur
# Doubs

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
An Doubs zo :
* ur stêr eus reter Bro-C'hall, gwelout Doubs (stêr).
* abaoe 1790, un departamant gall, e reter Bro-C'hall : gwelout Doubs (departamant). Besançon eo ar penn-kêr anezhañ.
# Doubraouna

Doubraouna, Дуброўна e belaruseg, a zo ur gêrig eus Belarus.

## Tud dibar

* Charles Jaffé, mestrc'hoarier echedoù, bet ganet e miz Meurzh 1879 e Doubraouna.
* Zvi Zeitlin, c'hoariour violoñs, bet ganet e Doubraouna.
# Doubs (departamant)

Doubs :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Franche-Comté |
| Pennlec'h (prefeti) | Besançon |
| Isprefetioù | Montbéliard Pontarlier |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Christine Bouquin (Tu-dehoù diseurt) |
| Prefed | Joël Mathurin |
| Kod EBSSA | 25 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-25 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR431 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 545 209 ann. (2020) |
| Stankter | 104 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 10′ 01″ Norzh 6° 25′ 01″ Reter / 47.167, 6.417 |
| Gorread | 5 234 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 5 |
| Kantonioù | 19 |
| Etrekumuniezhioù | 13 |
| Kumunioù | 573 |
| kemmañ |
An Doubs (frankoprovañseg: Dubs; galleg/stumm ofisiel nemetañ: Doubs, ha distaget e vez /du/) a zo unan eus departamantoù Frañs (niverenn 25) e reter Frañs e rannvro ar Franche-Comté.
Savet e oa bet an da heul Dispac'h Frañs d'ar 4 a viz Meurzh 1790.
Besançon eo ar penn-kêr anezhañ.

## Arondisamantoù an Doubs

* Arondisamant Besançon
* Arondisamant Montbéliard
* Arondisamant Pontarlier

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Fulvio Pellegrino Morato

Fulvio Pellegrino Morato, pe Moreto pe Moretto, ganet e Mantova war-dro 1483, ha marvet e Ferrara e 1548, a oa ul lenneg italian eus deroù ar XVIvet kantved.
Dimezet e oa da Lucrezia Gozzi, ha tad e oa da Olimpia Fulvia Morata, lennegez a-bouez.
Pedet e voe da vont da gelenn d'ar Scuola Pubblica di Vicenza, hag ur gador gelenner en doe eno etre 1532 ha 1539. Troet e oa gant ar brotestantiezh.

## Oberennoù

* Ar Rimario di tutte le cadentie di Dante e Petrarca, 1528. Kentañ rimario, geriadur klotennoù italianek.
# Fumichon

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Fumichon |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Fumichon en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Moyaux Porte du Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14293 |
| Kod post | 14590 |
| Maer | Gilbert Daufresne |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,63 km² |
| Led | 49° 10' 26" Norzh |
| Hed | 00° 22' 19" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 103 m |
| Uhelder brasañ | 171 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 274 (2009) |
| Stankter | 41 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fumichon a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* E 1841 e voe staget ul lodennig eus tiriad kumun Saint-Hippolyte-de-Canteloup ouzh kumun Fumichon.

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Fumichon (XVI$^{vet}$-XVII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Jermen, XI$^{vet}$ kantved, adkempennet, e bourk Fumichon.
* Chapel (bet iliz-parrez gwechall) Saint Hippolyte e kêriadenn Saint-Hippolyte.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1989 | → bremañ | Gilbert Daufresne | digostezenn | Kenwerzhour |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Cassini-Ehess Fichenn ar gumun, Cassini-Ehess
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# Fun and Fancy Free

Fun and Fancy Free a zo ur film hir saoznek, sevenet gant ar peder filmaozer stadunanat Jack Kinney (1909-1992), Hamilton Luske (1903-1968), William Morgan (1899–1964) ha Bill Roberts (1899-1974).
Navet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Make Mine Music (e miz Ebrel 1946) hag a-raok Melody Time (e miz Mae 1948).

## Fichenn deknikel

* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Skoazellerien-sevener :
* Senario :
* Kevredadoù produiñ : Walt Disney Pictures ha Walt Disney Productions,
* Produour : Walt Disney,
* Sonerezh :
* Kevredad dasparzhañ : RKO Radio Pictures,
* Frammer :
* Deiziad dont e-maez : 27 a viz Gwengolo 1947 e Stadoù-Unanet Amerika
* Pad : 73'.

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kentaenn.
* ↑ (en) Fun and Fancy Free war Internet Movie Database.
# Fundoshi

Ar fundoshi ( 褌) zo ur pezh dilhad-dindan istorel evit ar baotred e Japan, anezhañ un tamm lien hir pevarc'hornek.
# Fumane

Fumane (Fumàne e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# Fumone

Fumone zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Fun Fun

Fun Fun oa un daouad italo disco hag high-NRG savet e 1983 gant ar broduerien Dario Raimondi hag Alvaro Ugolini, ar c'hanerezed studio Antonella Pepe, Angela Parisi hag Ivana Spagna, hag ar jakezed Francesca Merola ha Roberta Servelli.
E 1984 e voe lakaet Elena Trastulli e-lec'h Roberta Servelli.

## Pladennoù pennañ

* 1983 : Happy Station
* 1984 : Colour My Love
* 1984 : Give Me Your Love
* 1985 : Living In Japan
* 1985 : Sing Another Song
* 1985 : Tell Me
* 1986 : Baila Bolero
* 1987 : Gimme Some Lovin'
* 1987 : Could This be Love
* 1987 : Mega Hit Mix
# Funafuti

Funafuti zo un atoll en enezeg Tuvalu. Tri zamm enezenn ha tregont a ya d'ober an atoll a-bezh. Enez-kêr-benn ar vro eo ivez ent-ofisiel, hag e kêriadenn Vaiaku (e Fongafale), a zo unan eus an enezennoù, e kaver sez ar gouarnamant hag an ensavadurioù. Da 6 320 a dud e save poblañs an atoll e 2017.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fundación Plácido Castro

Ar Fundación Plácido Castro zo un aozadur galizat savet diwar intrudu an Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional hag a glask derc'hel koun eus Plácido Castro ha reiñ ton d'an treiñ levrioù e galizeg.
Er "fundación" emañ an IGADI, an Asociación de Tradutores Galegos, ha kuzulioù kêrioù Cambados, Corcubión ha Vilagarcía de Arousa. He brudetañ oberiadenn eo dereiñ ar Premio de Tradución Plácido Castro bep bloaz.

### Liamm diavaez

* Pajenn ar " fundación"
# Funambulus

Funambulus :
| Funambulus pennantii ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Callosciurinae |
| Genad : | Funambulus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Funambulus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ gwiñvered.

## Spesadoù

* Funambulus layardi
* Funambulus palmarum
* Funambulus pennantii
* Funambulus sublineatus
* Funambulus tristriatus
# Hermoso

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hermoso hag hermosa zo gerioù spagnolek (kaer, brav, e brezhoneg) hag a gaver en anvioù-lec'hioù.

## Lec'hioù

Arc'hantina
* Hermoso Campo, kumun
Spagn

### Kumunioù

* Collado Hermoso, e proviñs Segovia
* Montehermoso, e proviñs Cáceres
* Navahermosa, e proviñs Toledo

### Kêriadenn

* Robledo Hermoso, e Villar de Samaniego, e proviñs Salamanca.

## Tud

* Jennifer Hermoso, melldroaderez spagnol
* Mario Hermoso, melldroader spagnol

## Pennad kar

* Fermosa
* Formosa
# Hermitage

Hermitage, a-wechoù L'Hermitage, zo un anv-lec'h gallek a gaver ivez e saozneg, roet d'ur peniti gwechall.

## Lec'hioù
### Aostralia

* The Hermitage, ur skol e Geelong (Victoria)
* Upper Hermitage (Suaostralia), ur rakkêr en Adelaide

### Breizh

* an Hermitage Barrière, ul leti a-stroñs er Baol-Skoubleg.

### Bro-C'hall

Gwelout ivez L'Hermitage.
* Crozes-Hermitage, ur gumun e departamant an Drôme
** a ya d'ober, gant meur a gumun all, ar Pays de l'Hermitage
** Crozes-Hermitage (AOC), gwinieg ar gumun,
** an Hermitage (AOC), ur winieg all e-kichenik

### Kanada

* Hermitage-Sandyville (Douar-Nevez ha Labrador), ur gêr vihan
* The Hermitage (Ontario), ur pikol ti en Ancaster

### Rouantelezh-Unanet
#### Bro-Saoz

* Hermitage (Berkshire), ur gêriadenn e-kichen Newbury e Berkshire
* Hermitage (Dorset), a hamlet near Sherborne
* Hermitage (West Sussex), ur gêriadenn
* Hermitage Green, e Cheshire
* Hermitage Rooms, e Londrez
* Warkworth Hermitage, e Northumberland,
* Porzh-houarn Hermitage
* Maner Hermitage

#### Bro-Skos

* Hermitage (Dumfries & Galloway), ur gêriadenn
* The Hermitage (Skos)
** The Hermitage and Ossian's Hall of Mirrors,
* Kastel Hermitage, ur c'hastell er Scottish Borders

### Stadoù-Unanet

* Hermitage (Arkansas), ur gêr en Arkansas
* Hermitage (Louiziana)
* Hermitage (Missouri), ur gêr e Missouri
* Hermitage (Pennsylvania)
* Hermitage (Tennessee)

## Tud

* Robbyn Hermitage, ur c'hoarier badminton e Kanada

## Traoù

* Hermitage (gwini), un anv roet da veur a droad gwini all:
** Syrah (pe Shiraz) en Aostralia (met aet eo an implij-se war rouesaat)
** Cinsault e Suafrika ha kornadoù zo en Europa.
** Marsanne
* 4758 Hermitage, un asteroidenn

## Pennadoù kar

* L'Hermitage
* Peniti
# Hermival-les-Vaux

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Hermival-Les-Vaux |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Hermival-Les-Vaux en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Lisieux Pays d'Auge |
| Kanton | Lisieux-1 |
| Kod INSEE | 14326 |
| Kod post | 14100 |
| Maer | Gérard Beaudouin |
| Amzer-gefridi | 2012-2014 |
| Gorread | 13,76 km² |
| Led | 49° 10' 14" Norzh |
| Hed | 00° 17' 01" Reter |
| Uhelder kreiz | 150 m |
| Uhelder bihanañ | 52 m |
| Uhelder brasañ | 166 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 847 (2009) |
| Stankter | 62 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Hermival-Les-Vaux a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$-XX$^{vet}$ kantved: brasaet ar gumun

* E 1825 e voe staget kumun Les Vaux (171 annezad) ouzh kumun Hermival; e 1960 e voe staget ul lodenn eus kumun Saint-Jacques ouzh Hermival-Les Vaux.

### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: 25 den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel en Hermival e mizioù Even, Gouere hag Eost, seitek anezhe a voe lazhet gant ar bombezadegoù, daou gant gant ur vindrailhadeg hag unan all a voe lazhet gant an Alamaned; unan eus ar re lazhet a oa ur plac'h yaouank bet ganet e Sant-Servan e Breizh.

## Douaroniezh

* Ar stêr Paquine a dreuz ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell, XVI$^{vet}$-XVIII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Jermen, XIX$^{vet}$ kantved.
* Maner Saint-Laurent.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Even 2012 | → bremañ | Gérard Beaudouin | | |
| 1977 | Ebrel 2012 | Gérard Élie | digostezenn | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=14936 Fichenn ar gumun, Cassini-Ehess
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
* ↑ Ouest-France
# Hermon (Mon)

Hermon zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Bodorgan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 208,1 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Hermon (Sir Gaerfyrddin)

Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Hermon.
# Hernando de Soto

Hernando de Soto zo un anv spagnolek ha hini daou zen brudet :
* Hernando de Soto (konkistador) (1500-1542), soudard hag ergerzhour spagnol.
* Hernando de Soto Polar (1941- ), armerzhour perouat.
# Hermippe (loarenn)

Hermippe :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewitt ha Jan Kleyna |
| Dizoloet d'ar | 9 du 2001 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 21 131 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2096 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 633,90 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 150,725° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~4 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~9,0×10×10$^{13}$ kg |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,0015 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Hermippe (diwar an henc'hresianeg: ’Ερμιππη) pe Yaou XXX a zo ul loarenn gilgradek direizh hag a dro en-dro da Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-Veur Hawaii e voe dizoloet e 2001. Unan eo eus strollad Ananke, ur strollad loarennoù hag a gelc'htro etre 19.3 milion a gilometradoù ha 22.7 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 150°.
Betek 2005 e oa anvet S/2000 J 3. Tennañ a ra hec'h anv eus Hermippe, unan eus serc'hed Zeus.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Hermite

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hermite (penitiour) zo un anv gallek, deuet da vout anv-tiegezh.

## Tud

* Pierre l'Ermite pe Pierre L'Hermite (ganet en 1053), lean gall a brezegas da sevel ar groaziadeg kentañ.
* Louis Tristan L'Hermite (XVe siècle), ministr gall dindan ar roue Loeiz XI.
* François Tristan L'Hermite (1601-1655), barzh gall.
* Charles Hermite (1822-1901), matematikour gall.

## Traoù all

* (24998) Hermite, un asteroidenn.

## Pennad kar

* Ermite
# Hermon

Hermon zo un anv-lec'h meneget er bibl, ha skignet dre ar bed.

### Armenia

* Hermon (Armenia)

### Kembre

* Hermon (Enez Mon)
* Hermon (Sir Gaerfyrddin)
* Hermon (Sir Benfro)

### Stadoù-Unanet

* Hermon (Maine), ur gêr
# Emgann Campo Tenese

Emgann Campo Tenese a c'hoarvezas d'an 9 a viz Meurzh 1806 entre arme an impalaer gall Napoleone Buonaparte, kaset gant ar jeneral Jean Louis Ebenezer, kont Reynier, en anv an alouber Giuseppe Buonaparte, hag arme roue Naplez, Ferdinando IV Naplez, dindan urzhioù ar jeneral Roger de Damas. Hennezh e voe emgann diwezhañ aloubadeg Rouantelezh Naplez e 1806.

## Istor

Aet e oa ar roue Ferdinando, roue an Div Sikilia (Naplez ha Sikilia), a-du gant an Trede Kenunaniezh a-enep Napoleon. Napoleon avat a oa bet trec'h war armeoù ar Genunaniezh en emgann Austerlitz, hag e miz C'hwevrer 1806 en doa kaset un arme da aloubiñ rouantelezh Naplez, setu ma oa an eil aloubadeg en ur ober seizh vloaz.
D'ar 15 a viz C'hwevrer e voe kemeret kêr Naplez gant an arme c'hall, ha lakaet Giuseppe da roue. E miz Meurzh e voe kemeret kreñvlec'hioù Gaeta ha Calabria, ma stourme c'hoazh arme Ferdinando. D'an 9 a viz Meurzh e voe krogadoù bihan, faezhet e voe arme Naplez. Kalz soudarded napolitan a godianas, darn a droas o chupenn, darn all a dec'has da Sikilia, dindan warez ar morlu saoz.
En deiz war-lerc'h e oa Giuseppe roue Naplez, ha Ferdinando roue Sikilia hepmui, kollet gantañ an hanterenn vrasañ eus rouantelezh an Div Sikilia.

## Pennad kar

* Lazhadeg Lauria
# Emgann Cape Gloucester

Emgann Cape Gloucester a oa bet stourmet e-kerzh Brezel ar Meurvor Habask en Eil Brezel-bed etre Lu Impalaeriezh Japan ha nerzhioù lu ar Gevredidi war enezenn New Britain, e Ginea Nevez, etre ar 26 a viz Kerzu 1943 hag ar 16 a viz Genver 1944. An dilestradeg stadunanat, lesanvet Oberiadur-brezel Backhander, a oa ul lodenn eus an Oberiadur-brezel Cartwheel. An eil dilestradeg e oa bet evit ar 1st Marine Division, goude hini Guadalcanal. Pal an oberiadur a oa aloubiñ daou aerborzh japanat nepell diouzh Cape Gloucester hag a oa difennet gant soudarded ar 17vet divizion japanat.
An dilestradeg diazez a oa bet d'ar 26 a viz Kerzu 1943, pa oa bet ar Marines o tilestrañ war daou veg al ledenez war ar memes tro. An dilestradeg er c'hornôg a oa un doare da guzhat an dilestradeg pennañ ha da droc'hañ e daou damm difennoù arvorel Japaniz. An nerzh diazez, a oa dilestret war an tu reter, hag a oa kendalc'het war-zu an norzh betek an aerborzhioù. Da gentañ e oant aet war-raaok hep kaout nemeur a enebiezh outo met ranket o doa mont gorrekoc'h abalamour d'ar geunioù o redie da vont a-hed an aod. Ar Japaniz o doa gortozet evit enebargadiñ sioul. Met e fin miz Kerzu e oa bet aloubet an aerborzhioù. Kendalc'het e oa ar stourm betek penn kentañ miz Genver 1944, betek ma voe brasaet tachenn difenn ar Stadunaniz er su d'an aerborzhioù betek Bae Borgen.
Echuet e oa difenn ar Japaniz d'ar 16 a viz Genver 1944 pa oa bet aloubet an dorgenn 660 gant ar Stadunaniz; kendalc'het e oa troioù brezel memestra betek miz Ebrel 1944, betek ma vefe kemeret plas ar Marines gant an US Army.
E tu ar Stadoù Unanet e oa bet 310 soudard stadunanat lazhet ha 1083 gloazet. Evit Impalaeriezh Japan e oa bet lazhet 2000 den.

## Er sevenadur

* Er ministirad The Pacific e vez ul lodenn hag a gont Emgann Peleliu.
* With the Old Breed, el levr buhez e vez kontet an emgann en ul lodenn dre daoulagad ar soudard ha skirvagner Eugene B. Sledge.
# Emgann Cabo Fisterra (Here 1747)

Emgann Cabo Fisterra zo un emgann war vor, dirak Cabo Fisterra, e Galiza, hag a c'hoarvezas e miz Here 1747.
Trec'h e voe al lestraz saoz, dindan an Amiral Edward Hawke, war al lestraz gall.
Hemañ, evel an emgann all e miz Mae eno c'hoazh, a oa un abadenn all eus Brezel Hêrezh Aostria.
# Emgann Campus Mauriacus

Emgann Campus Mauriacus, pe Emgann Chalons, a c'hoarvezas e Galia e 451.
En emgann-se e oa armeoù Romaned ha Germaned, renet gant Aetius, en un tu, hag armeoù an Huned, renet gant Attila, en tu all. Faezhet e voe an Huned.
# Emgann Cannae

Emgann Cannae a c'hoarvezas e gevred Italia, er Puglie, d'an 2 a viz Eost 216 kent JK, ha trec'h e voe ar jeneral kartadat Hannibal Barca war an arme roman, a oa kalz niverusoc'h, dindan ar goñsuled Caius Terentius Varro ha Lucius Æmilius Paullus.
# Emgann Cadfan

Emgann Cadfan (Brwydr Coed Llathen, pe Brwydr y Cymerau e kembraeg) zo un emgann, pe daou, etre lu Rouantelezh Bro-Saoz ha hini Kembre e 1257. Rak daou emgann a voe e gwirionez, an eil war-lerc'h egile. Ar c'hentañ a voe e Coed Llathen hag an eil en Y Cymerau, e-kichen Llandeilo, e Dyffryn Tywi. Cadfan zo ur ger kembraek savet diwar 'Cad' (kad, emgann) ha 'fan' (man, lec'h), hag a dalv kement ha "lec'h an emgann". Un trec'h bras e voe evit Kembreiz arme Llywelyn ap Gruffudd, priñs Kembre, hag un darn eus lu Bro-Saoz a voe peurzistrujet. Lazhet e voe 3000 Saoz hag ar pennbrezel Stephen Bauzan en o zouez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofWales/Gwenllian-Lost-Princess-Of-Wales/