OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mec Vannin

Mec Vannin ("Mibien Vanav") a zo ur strollad broadelour diazezet en Enez-Vanav, ha bet krouet e 1962. Goulenn a ra ma vo torret ar statud a Zalc'h Kurunenn Breizh-Veur a zo gant Enez-Vanav bremañ hag he lakaat d'ur republik dizalc'h.
Setu palioù pennañ ar strollad:
Gounit an dishualded vroadel evit Enez-Vanav gant ur stumm gouarnamant republikan. Difenn ha kas war-raok Enez-Vanav. Gwareziñ gwirioù hiniennel ha boutin he fobl.
E dilennadegoù 1976 e kinnigas dek danvez kannad. Unan nemetken a voe dilennet, Peter Craine. MHK nemetañ Mec Vannin e chom, daoust ma oa aet meur a ezel kozh ar strollad, evel Phil Gawne ha Hazel Hannan da MHK goude ma oant aet kuit eus ar strollad.
Mont kuit a reas Peter Craine eus ar strollad e 1977 da grouiñ e strollad dezhañ e-unan, Manx National Party. Nebeut a verzh en deus bet avat ha divodet eo bet e 1981.
Embann a ra ar strollad ur gazetennig div wech bep bloaz: Yn Pabyr Seyr Yn Pabyr Seyr en linenn.
Kargidi bennañ ar strollad:
   * Prezidant - Bernard Moffatt
   * Kadoriad- Mark Kermode

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn Mec Vannin
# Mechain

Mechain a oa unan eus kantrevoù Kembre er Grennamzer. Edo e reter ar vro, er pezh a oa Rouantelezh Powys gwechall. Unan eus kantrevoù brasañ ha pinvidikañ ar rouantelezh-se e oa.
En-dro dezhañ e oa kantrev Caereinion er c'hreisteiz, kombodoù Mochnant en hanternoz, ha kombodoù Deuddwr hag Ystrad Marchell er reter. Ar stêr Efyrnwy e oa bevenn ar c'hantrev er c'hreisteiz.
Rannet e oa e daou gombod anvet Mechain Uwch Coed ha Mechain Is Coed, abalamour ma oa ur goadeg ("coed") vras etrezo. E Meifod edo kreizenn relijiel ar c'hantrev, savet gant sant Tysilio, unan eus mibien Brochwel Ysgithrog, a oa roue Powys e dibenn ar VI$^{vet}$ kantved. Eno e oa ur manati hag en doa galloud war meur a iliz e-barzh ar vro, evel hini Llanfair Caereinion. E Meifod e voe beziet priñsed Powys betek an XII$^{vet}$ kantved.
Gwerful Mechain, ur varzhez kembraek eus ar Grennamzer, brudet evit he gwerzennoù erotek, a oa genidik eus ar c'hantrev.
# Mecklenburg

    Evit implijoù all, gwelet Mecklenburg (disheñvelout).
Mecklenburg (distaget [meːklənbʊrk] en alamaneg) zo ur vro istorel en hanternoz Alamagn, en arvor ar Mor Baltel. Bremañ emañ e Land Mecklenburg-Vorpommern. Rostock, Schwerin ha Neubrandenburg eo ar c'hêrioù brasañ.
Dont a ra an anv "Mecklenburg" eus hini ur c'hastell, Mikilenburg (« kastell bras »), a oa etre kêrioù Schwerin ha Wismar, hag a voe kavell Tiegezh Mecklenburg.

## Istor

Etre ar VII$^{vet}$ hag an XII$^{vet}$ kantved e oa poblet ar vro gant pobloù slav. E dibenn an XII$^{vet}$ kantved e voe aloubet Mecklenburg gant Herri al Leon, dug Saks ; germanekaet ha kristenaet e voe ar vro. Tamm-ha-tamm e voe beuzet ar Slaved gant Germaned deuet eus ar c'hornôg da gemer o lec'h. Adalek an XII$^{vet}$ kantved e oa chomet emren ar vro diouzh broioù all an Impalaeriezh Santel Roman alaman. Er XVII$^{vet}$ kantved e voe rannet dugelezh Mecklenburg e div zugelezh, Mecklenburg-Schwerin ha Mecklenburg-Güstrow (anvet Mecklenburg-Strelitz diwezhatoc'h). Padout a reas an dugelezhioù (dugelezhioù-meur goude 1815) betek amzer Republik Weimar. Ul Land anvet Mecklenburg a oa e Republik Demokratel Alamagn, etre 1946 ha 1990, ennañ Mecklenburg ha kornôg Pomerania. Abaoe 1990 eo anvet Mecklenburg-Vorpommern, ha brasoc'h eo eget bro istorel Mecklenburg.

## Gwelet ivez

* Mecklenburg-Vorpommern
# Major Taylor

Marshall Walter Taylor pe Major Taylor (26 a viz Du 1878-21 a viz Mezheven 1932) a oa ur marc'hhouarner stadunanat a voe kampion ar bed e Montréal en 1899. Seizh rekord-bed en doa e 1899 hag eus 1899 betek 1904 e veze gwelet evel an herrañ er bed. Ar c'hentañ sportour du brudet eo ivez.

## Levrlennadur

* Emvuhezskrid The Fastest Bicycle Rider in the World, 1929 ISBN 0-8369-8910-4
* Major Taylor: The Extraordinary Career of a Champion Bicycle Racer by Andrew Ritchie, 1988 ISBN 0-8018-5303-6
* Major Taylor, Champion Cyclist by Lesa Cline-Ransome ISBN 0-689-83159-5
* Major: A Black Athlete, a White Era, and the Fight to Be the World's Fastest Human Being by Todd Balf ISBN 0-3072-3658-7
* "Tracks of Glory" (1992) TV mini-series (starring: Philip Morris).... Marshall W. 'Major' Taylor ... aka Tracks of Glory: The Major Taylor Story
# Majadas

Majadas zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo 1 293 (2023).
# Majano

Majano zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
# Maizières (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maizières |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Maizières e Kanton Aubigny-en-Artois hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Atrébatie |
| Kanton | Aubigny-en-Artois |
| Kod INSEE | 62542 |
| Kod post | 62127 |
| Maer | Raymond Lavigne |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,86 km² |
| Led | 50° 21' 05" Norzh |
| Hed | 02° 38' 07" Reter |
| Uhelder kreiz | 145 m |
| Uhelder bihanañ | 123 m |
| Uhelder brasañ | 153 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 162 (2007) |
| Stankter | 23 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maizières a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ur c’houldri skouer dirak an iliz katolik

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Maizy

Maizy :
| Ar maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Aisne |
| Arondisamant | Laon |
| Kanton | Guignicourt |
| Kod kumun | 02453 |
| Kod post | 02160 |
| Maer Amzer gefridi | Rémy Gilet 2014-2020 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 404 ann. (2020) |
| Stankter | 57 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 46 m — brasañ 171 m |
| Gorread | 7,09 km² |
| kemmañ |
Maizy zo ur gumun en departamant Aisne, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Ur soudard breizhat a voe fuzuilhet er gumun gant al lu gall d'an 13 a viz Mae 1915.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, rivinet.
* Iliz katolik Sant Varzhin, nevez.

## Tud
### Tud marvet eno

* François Marie Bihouise, bet ganet d'an 10 a viz Gouere 1878 e Kamorzh (Breizh), bet barnet d'ar marv evit drouklazhadenn, fuzuilhet gant al lu gall d'an 13 a viz Mae 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ ha douaret e Pontavert, met hervez Loeiz Herrieu, en deus ar boled rifet skoaz an ofisour hepken, hemañ a veze alies doc'h atahiniñ ar soudard-se (...) hag é kennig koll dezhoñ. Da zek eur noz ema barnet Bihouez d'ar marv ha d'un eur da vintin ema diskaret, daouzek tenn ennañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Clochers de France
* ↑ Clochers de France
* ↑ Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"
* ↑ Loeiz Herrieu, Kammdro an Ankoù, Brest: Al Liamm, 1994, pajennoù 63 ha 64
# Majo

Manolo ha Majo (Manola, Maja eo ar stummoù gwregel) zo adstummoù d'an anv-badez spagnolek Manuel, testeniekaet adal an XVIIIvet kantved en un etrec'hoari brudet, deuet a-zindan pluenn Ramón de la Cruz e 1769. Implijet e vezent evel gerioù par d'ar gerioù gwaz kreñv pe brav, perzhioù kontet da vezañ re bobl Madrid, da ober anv eus tud renkadoù izel Madrid, o devoa dilhad ha boazioù dezho o-unan, hag a veze dichek. Kavet e vez ivez er ger majismo, a veze implijet da ober meneg eus doug an noblañs d'ar boazioù poblek, dañsoù, redadegoù tirvi, dilhad, enebet ouzh ar c'hiz c'hall, flemmet gant ar ger petimetre (mestr bihan), a veze graet ouzh yaouankizoù lezirek leun a ardoù, hag enebet ivez ouzh talvoudoù ar Sklêrijennoù. Ar Majos a glaske kann ouzh ar re uhel gallekaet, hervezo, hag un doare da enebién outo e oa o dilhad "spagnol". Meur a wech eo bet livet Manolo ha Manola, majo ha maja, ha poltredoù Goya eo ar vre vrudetañ.

## Livadurioù Goya

* La maja desnuda, 1790-1800.
* La maja vestida, 1802-1805.
* Majas en el balcón

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Maizet

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Maizet |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Maizet e Kanton Évrecy hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Évrecy-Orne-Odon |
| Kanton | Évrecy |
| Kod INSEE | 14393 |
| Kod post | 14210 |
| Maer | Gilbert Duval (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 5,72 km² |
| Led | 49° 04' 47" Norzh |
| Hed | 00° 28' 16" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 7 m |
| Uhelder brasañ | 120 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 307 (2011) |
| Stankter | 54 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maizet a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed, Even 1944 : lazhet e voe eizh den nann-soudard e Maizet gant ar bombezadegoù e-pad Emgann Normandi, unan d'an 11, daou d'an 12 ha pemp d'an 30 ; unan anezhe a oa bet ganet e Tremorae (Breizh).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint Vigor.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| ? | Meurzh 2001 | Roger Boulais | - | - |
| Meurzh 2001 | 2014 | Gérard Le Corsu | digostezenn | |
| Meurzh 2014 | 2020 | Gilbert Duval. | digostezenn | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ Ouest-France
# Maizières (Calvados)

Kumunioù Bro-C’hall :
| Anv | Maizières |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Maizières e Kanton Bretteville-sur-Laize hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du pays de Falaise |
| Kanton | Bretteville-sur-Laize |
| Kod INSEE | 14394 |
| Kod post | 14190 |
| Maer | Georges Divert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,15 km² |
| Led | 49° 01' 02" Norzh |
| Hed | 00° 09' 25" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 43 m |
| Uhelder brasañ | 105 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 442 (2008) |
| Stankter | 62 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maizières a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Maizières

Maizières zo anv meur a lec'h :
* Maizières (Calvados), kumun en departamant Calvados
* Maizières (Haute-Marne), kumun en departamant Haute-Marne
* Maizières (Meurthe-et-Moselle), kumun en departamant Meurthe-et-Moselle
* Maizières (Pas-de-Calais), kumun en departamant Pas-de-Calais
* Maizières (Haute-Saône), kumun en departamant Haute-Saône
* Maizières (Côte d'Or), kumun en departamant Côte-d'Or
* Maizières-la-Grande-Paroisse, kumun en departamant Aube
* Maizières-lès-Brienne, kumun en departamant Aube
* Maizières-lès-Metz, kumun en departamant Moselle
* Maizières-lès-Vic, kumun en departamant Moselle
* Maizières-sur-Amance, kumun en departamant Haute-Marne

## Gwelet ivez

* Mézières
# Majas en el balcón

Majas en el balcón (Koantenned er balkon) zo un daolenn gant Francisco Goya, livet etre 1808 ha 1814. Enni e weler div goantenn (majas) en ur balkon, ha daou zen en diadreñv, houlierien marteze. War ziskouez emañ an oberenn er Metropolitan Museum of Art.

## Istor

E miz Mae 1808, goude ma voe aloubet ar vro gant armeadoù gall Napoleon, e stagas Goya da verat raktresoù a bep seurt, hag ar majas en o zouez.
* Francisco Goya, Maja y Celestina en ur balkon, 1808 – 1812, eoullivadur, 166 x 108, Palma de Mallorca, Dastumad March
* Édouard Manet, Ar balkon, 1868 – 1869, eoullivadur, 169 x 125, Pariz, Mirdi Orsay
# Lonsdale

Lonsdale a zo ur merk dilhad krouet e Londrez e 1960. Er penn-kentañ e oa ur merk dilhad boks nemetken, hiziv an deiz ez eo ivez ur merk dilhad sport ha dilhad diouzh ar c’hiz. Abaoe 2007 ez eo ul lodenn eus an embregerezh Sports Direct.
Anv ar merk a zeu eus hini Hugh Lowther, 5$^{vet}$ Kont Lonsdale, un den a aozas krogadoù boks e 1909 hag a oa ivez prezidant National Sporting Club of Britain. Kement boksour a zeue ada vezañ kampion hag a zifenne e ditl teir gwech a reseve ar gouriz Lonsdale. E 1960 e teuas ar boksour Bernard Hart da welout ar c’hont hag e c’houlennas outañ gwir da implijout e anv a-benn krouiñ ur merk dilhad boks. E-touez ar voksourien vrudet o deus gwisket dilhad Lonsdale emañ Muhammad Ali, Mike Tyson, Henry Cooper ha Lennox Lewis. Er bloavezhioù 1980 ha 1990 e voe gwisket kalz dilhad Lonsdale gant tud yaounak a veze graet skinhead ha mod anezho. Evel da skouer Paul Weller, kaner ar strollad breizhveuriat The Jam. Gant Lonsdale eo bet arc’hantaouet ar skipailh mell-droad Blackburn Rovers Football Club e-kerzh kampionad saoz 2005-06. Abaoe 2007 ez eus ur rann eus an embregerezh a brodu dilhad mell-droad evit meur a skipailh : Brentford, Swindon Town ha Millwall. E 2008 eo deuet Lonsdale da vezañ pourvezer dilhad ofisiel Sydney Roosters, ur c’hleub mell-dorn eus Aostralia.
En Izelvroioù, e Beljia hag en Alamagn e vez implijet an dro-lavar yaouankiz Lonsdale da daolenniñ tud yaouank tost ouzh an tu dehou pellañ, hag ouzh al luskad underground anvet gabber$^,$ Savet ez eus bet ul lec'hienn anvet Lonsdalenews en Izelvroioù a-benn enrollañ kement tagadenn ouennelour a c'hoarvez eno.. Sañset e plijfe d’ar re-se gwiskañ dilhad Lonsdale peogwir e c’heller gwelout warno al lizherennoù NSDA, da lavaret eo tost NSDAP, anv ar strollad nazi bet krouet gant Hitler.
Setu perak e tivizas pennoù Lonsdale arc’hantaouiñ frapadoù ha darvoudoù enep-gouennelour, hag e tivizjont ivez paouez da skignañ o dilhad e stalioù brudet evit o mennozhioù tost ouzh re an tu dehou pellañ. E 2003 e voe aozet ar frapad bruderezh anvet "Lonsdale Loves All Colours", lod brasañ an dud implijet evit hen ober ne oant ket gwenn, ar pezh a lakaas re an tu dehou pellañ da bellaat diouzh ar merk.

## Notennoù

* ↑ Dutch politician calls 'Lonsdale youth' a potential time bomb
* ↑ Neo-Nazi teenagers fight in British boxing's No 1 brand - Times Online
* ↑ Lonsdale News

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
* Pennad er gelaouenn The Times
# Lontegezh

Al lontegezh, unan ag ar seizh pec'hed kapital hervez an Iliz katolik, eo ar c'hoant da zebriñ, da evañ, da lonkañ muiañ ma c'haller.
Dizemglev a vez a-wechoù diwar-benn ar ger, ha mesket e vez alies lontegezh ha lipouzerezh.
Dont a ra ar mesk-se eus ar fae a veze graet war plijadurioù ar c'horf gant an Iliz.
A-hend-all, gant kondaonidigezh al lontegezh e veze an Iliz o c'hoari evel diwallerez ar gevredigezh hag an urzh vat, lakaet en arvar gant al lonkerien dreist-holl.

## Vertuz enebet

Ar vertuz enebet eo an dilontegezh.

## Gerioù kar dre o ster

* naon
* yun

## Liens externes

* Studienn e galleg diwar-benn al lipouzerezh
# Loon (Flandrez)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Loon |
| Anv ofisiel | Loon-Plage |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté urbaine de Dunkerque Grand Littoral |
| Kanton | Grevelingen |
| Kod INSEE | 59359 |
| Kod post | 59279 |
| Maer | Eric Rommel |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 35,67 km² |
| Led | 50° 59' 41" Norzh |
| Hed | 02° 13' 14" Reter |
| Uhelder kreiz | 5 m |
| Uhelder bihanañ | 0 m |
| Uhelder brasañ | 25 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 6 214 (2007) |
| Stankter | 174 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.loonplage.org |
Loon ( e galleg: Loon-Plage ) a zo ur gumun eus Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ Kantved

* Eil Brezel-bed: dieubet eo bet Loon gant Lu Kanada d'an 9 a viz Gwengolo 1944.

## Sevenadur

* Gouel Het Lindeboom bep bloaz e miz Gouere, gant abadennoù sonerezh hengounel ha keltiek, da skouer Matmatah, Tri Yann, The Dubliners. Digoust e vez an abadennoù.

## Dave ha notennoù

* ↑ normandie44lamemoire
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Longyearbyen

Un 2000 annezad bennak enni, Longyearbyen eo kêr vrasañ Svalbard.
Bet krouet e penn kentañ an XX$^{vet}$ kantved abalamour d'ar mengleuzioù glaou. Dont a ra anv ar gêr diwar anv John Munroe Longyear, perc'henn amerikan an Arctic Coal Company a grogas da dennañ glaou eus douar ar Spitsbergen e 1906. N' eus nemet ur vengleuz, an niverenn 7, 15 km eus kêr, o produiñ glaou bepred.
Kêr-benn Svalbard eo. Eno e kaver ar gouarnour. E Longyearbyen ez eus mirdioù, stalioù, ostalerioù (troiadoù a vez aozet e-kerzh an hañv hag e-kerzh ar goañv zoken gant motoioù-erc'h pe stlejelloù gant chas), un iliz (Svalbard Kirke), bet savet da gentañ e 1920 hag adsavet goude an Eil brezel bed.
Distrujet eo bet an darn vrasañ eus ar gêr gant ar Morlu Saoz e-kerzh ar brezel-se e 1941. An annezidi a voe kaset kuit d'an 3 a viz Gwengolo 1941 ha bombezennet eo bet ar gêr goude gant an Alamaned. Ne chom ket kalz tra eus ar gêr gozh. Roud eus ar mengleuzioù a chom daoust dezho bezañ serret war-bouez unan. Skiantourien a gaver e Longyearbyen evel e Ny Alesund rak pouezus-kenañ eo studiañ ar broioù arktek e-keñver amzer dremenet ar bed hag e dazont. An hin a levezon kalz an doare da sevel an tiez. Brav ha gouez eo ar vro tro-dro.

### Mammenn

Levr hentañ Norvège Lonely planet, embannadur 2011.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (no) Lec'hienn ofisiel kêr
* (en) Lec'hienn Skol-veur ar Penn-ahel
# Lonigo

Lonigo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Lons-le-Saunier

Lons-le-Saunier :
| Plasenn ar Frankiz ||
| Bro | Franche-Comté |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Bourgogne-Franche-Comté |
| Departamant | Jura (prefeti)) |
| Arondisamant | Lons-le-Saunier (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton |
| Kod kumun | 39300 |
| Kod post | 39000 |
| Maer Amzer gefridi | Jacques Pélissard (UMP) 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de Lons-le-Saunier |
| Lec'hienn web | http://www.lonslesaunier.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 17 092 ann. (2020) |
| Stankter | 2 226 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 243 m — brasañ 415 m |
| Gorread | 7,68 km² |
| kemmañ |
Lons-le-Saunier a zo ur gumun hag ur gêr eus Bro-C'hall. Pennlec'h departamant gall ar Jura eo.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Lontra

Lontra :
| L. longicaudis ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Iskerentiad : | Lutrinae |
| Genad : | Lontra |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lontra a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ pevar spesad dourgon eus Amerika:
* Ki-dour hirlostek (Lontra longicaudis)
* Ki-dour Kanada (Lontra canadensis)
* Ki-dour Chili (Lontra provocax)
* kazh-mor (Lontra felina)
Renket e oa ar spesadoù-se er genad Lutra asambles gant ar c'hi-dour met diblaset e voent d'ur genad arall peogwir e oant tostoc'h ouzh ar genadoù Lutrogale ha Pteronura.
# Longèves (Vande)

Longèves a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe da benn Kanton L'Hermenault da gentañ hag e Bann Fontenay-le-Comte hag e Kanton Fontenay-le-Comte e 1801 pa voe diskaret KantonL'Hermenault. Lakaet e voe kumun Longèves en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 6,00% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour eus ar gumun en Hent Cun Chen Ton (Kochin-Sina) er Viêtnam d’an 28 a viz Du 1947, soudard e oa er 43vet Rujumant Troadegiezh Drevadennel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Kristol.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lontzen

Lontzen :
| Lontzen (alamaneg) Lontzen (galleg) ||
| Skoed-Ardamez |
| Banniel | |
| Lec’hiadur Lontzen en Arondisamant Verviers hag e Proviñs Liège | |
| Riez | Belgia |
| Rannvro | Wallonia |
| Kumuniezh | Kumuniezh alamanek |
| Proviñs | Liège |
| Arondisamant | Verviers |
| Kumunioù-Kod post | 4710 4711 |
| Kumunioù strollet | Lontzen Walhorn |
| Kod pellgomz | 087 |
| Maer | Alfred Lecerf |
| Gorread | 28.73 km² |
| Hed | 06° 00' .." Reter |
| Led | 50° 40' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl -Takad kêrel a-bezh | 5 071 (01.01.2006) ... |
| Stankter | 177 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | (de)Lec'hienn Kumun Lontzen |
Lontzen a zo ur gumun eus Reter Belgia, er rannvro alamanek ag ar vro. Ur gumun alamanek gant aezamantoù yezhel e galleg eo.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lonteg-koukoug

Lonteg-koukoug :
| Ul lonteg-koukoug. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Blenniidae |
| Genad : | Blennius |
| Anv skiantel ||
| Blennius ocellaris Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Al lonteg-koukoug (liester : lonteged-koukoug) a zo ur spesad pesked-mor eus kerentiad ar Blenniidae, Blennius ocellaris an anv skiantel anezhañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
# Lobbes

Lobbes (e walloneg : Lôbe) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Loberge

Kumunioù Frañs :
| Anv | Loberge |
| Anv ofisiel | Looberghe |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Colme |
| Kanton | Broekburg |
| Kod INSEE | 59358 |
| Kod post | 59630 |
| Maer | Jean-Paul Brysbaert |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 19,55 km² |
| Led | 50° 55' 01" Norzh |
| Hed | 02° 16' 34" Reter |
| Uhelder kreiz | 5 m |
| Uhelder bihanañ | 0 m |
| Uhelder brasañ | 11 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 176 (2007) |
| Stankter | 60 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Loberge (e galleg:Looberghe ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
* Kreiz ar vourc'h hag iliz katolik Sant-Varzhin

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Loarennoù galilean

Graet e vez loarennoù galilean eus peder loarenn vrasañ Yaou dre ma oant bet arsellet evit ar wech kentañ gant Galileo Galilei d’ar 7 a viz Genver 1610. Astroù eus ar re vrasañ er sistem heol int, estreget an heol hag ar blanedenn vras, ha brasoc'h int eget planedennoù-korr zo. En urzh, eus an dostañ da Yaou d’ar bellañ emañ :
* Io
* Europa
* Ganymede
* Callisto
# Loargann

Al loargann, pe loarwenn, pe loargant, eo ar sklêrijenn, ar gouloù taolet gant al Loar war an Douar e-pad an noz. E gwirionez ne deu ket ar gouloù-se eus al loar met eus dasked an heol war al loar. Bez ez eo ivez ar marevezh eus al loariad pa vez gwelet al loar en he c'hann.
Awenet eo bet ar varzhed hag ar sonerien gant al loargann.

## Yezh
### Gerioù heñvelster arall

* Kann al loar
* Sklêrijenn al loar.
* (ar) Sklaer-loar.

### Gerdarzh

* Loargann pe loargant? Peurvuiañ e weler, er ger, pe kann, evel e gwenn-kann, pe kant, a dalv kement ha kelc'h. Neuze ivez, kann al loar pe kant al loar?

## Oberennoù diwar-benn loarwenn pe loargann

* Ar Mondscheinsonate (Sonatenn al Loargann), gant Beethoven.
* Gwelout ivez:
** Clair de lune.
** Moonlight.
# Lobito

Lobito zo ur gêr eus Angola, e proviñs Benguela, war aod ar Meurvor Atlantel.
Savet e voe Lobito e 1905 gant ar Bortugaliz evit bezañ an arsav-dibenn d'an hent-houarn a deue eus Katanga. War-dro 200 000 annezad zo e kêr.