OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jafrez

Jafrez (skrivet ivez Jaffre), zo un anv-badez brezhonek, deuet eus ar galleg Geoffroi. Un anv-tiegezh eo deuet da vezañ ivez.

## Gerdarzh

Kar e vije an anv da Godefroy, deuet eus an anv alamanek Godfried. Neuze, (met dizemglev zo war ar poent-se) e vije savet gant Fried, peoc'h, ha God, doue.

## Istor

Degouezhet eo an anv e Breizh en X$^{vet}$ kantved. Geoffroy e oa anv Jafrez Iañ (kont Anjev), a zimezas e verc'h Ermengarde d'e amezeg Konan Iañ, dug Breizh. Ur mab a voe ganet, ha roet dezhañ anv e dad-kozh. Ha kont Roazhon e voe Jafrez vihan, evel e dad pa oa yaouank, ha dug war-lerc'h e dad, hag anavezet evel Jafrez Iañ a Vreizh.

## E yezhoù all

* latin : Galfridus, Gaufridus, Goffridus, Gaudfridus
* galleg : Geoffroy, Geoffroi, Geoffrey, Godefroy, Jeoffrey, Jeoffroy, Joffrey ha Joffroy
* normaneg : Gaufrey, Goffrey
* saozneg : Geoffrey, Jeffrey, Jeffery, Jeffry, Geoff, Jeff, deuet eus an normaneg
** diwar an anv-se e teu an anv-tiegezh Jefferson, deuet da vezan un anv-badez e SUA
* okitaneg : Jaufré
* spagnoleg : Godofredo
* katalaneg : Guifré
* alamaneg : Gottfried

## Anv-familh

Implijet eo Jaffrez (stumm leonek), ha Jaffre evel anv-tiegezh. Anaout a reer ivez eilstummoù evel Jaffrennou, Jaffrezou.

## Tud
### Belgia

* Jafrez Bouillon, dug Bouillon.

### Breizh

* Job Jaffre, kelaouenner ha skrivagner brezhonek
* Frañsez Jaffrennou, saver Bro gozh ma zadoù
* Gérard Jaffrès, soner
* Julien Jaffrès, e vab, gitarour rock keltiek

#### Duged Breizh

* Daou zug zo bet e Breizh en anv-se :
** Jafrez Iañ (? - 1008), anvet diwar-lerc'h e dad-kozh, Jafrez Iañ (kont Anjev),
** Jafrez II (1158 - 1186), mab d'ar roue saoz Herri II, ha breur d'ar roueed saoz Richarzh Iañ ha Yann Dizouar.

### Bro-C'hall
#### Konted Anjev

C'hwec'h kont Anjev zo bet anvet Jafrez (pe Geoffroy, e galleg) :
* Jafrez Iañ (kont Anjev), marvet e 987
* Jafrez II (kont Anjev), marvet e 1060
* Jafrez III (kont Anjev), marvet e 1096
* Jafrez IV (kont Anjev), marvet e 1106
* Jafrez V (1113 - 1151), tad Herri II, roue Bro-Saoz
* Jafrez VI (1134, Rouen - 1158, Naoned), kont Naoned ivez

#### Konted Gâtinais

Tri Jafrez zo bet konted Gâtinais:
* Jafrez Iañ Gâtinais, kont Gâtinais,
* Jafrez II Ferreol, kont Gâtinais, tad Foulk IV, kont Anjev
* Jafrez III a oa war un dro kont Anjev ha kont Gâtinais.

#### Tud all

* Étienne Geoffroy Saint-Hilaire (1772–1844), loenoniour
* Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805–1861), loenoniour, mab da Étienne Geoffroy Saint-Hilaire.

### Bro-Saoz

* Jafrez (arc'heskob York)
* Jeff Beck, gitarour
* Geoffroy de Charney (marvet e 1314)
* Geoffrey Chaucer, skrivagner saoz

### Kanada

* Jeffrey Shaw, skrivagner brezhonek

### Kembre

* Jafrez Menoe, eskob kembreat ha skrivagner latin, anavezet ivez e saozneg evel Geoffrey of Monmouth,

## Pennadoù kar

* Jafrez Iañ
* Jafrez II
# Jafrez (arc'heskob York)

Jafrez, pe Geoffrey Plantagenet, fitzPlantagenet, pe fitzRoy, (c. 1152 – 1212), a oa mab bastard da Herri II, roue Bro-Saoz. Dont a reas da vout eskob Lincoln hag arc'heskob York e Bro-Saoz. N'ouzer ket piv a oa mamm dezhañ. Krediñ a reer e c'halle bezañ anvet Ykenai.
Ober a reas Jafrez tammoù kargoù izel evel kloareg a-raok bezañ anvet da eskob Lincoln en 1173, met ne voe ket anvet da veleg a-raok 1189. En 1173–1174 e kasas en-dro un droiad-vrezel en hanternoz Bro-Saoz da herzel un emsavadeg renet gant e hantervreudeur, ha tizhout a reas tapout William, King of Scots.
War-dro 1182 e c'houlennas ar pab Lucius III e tilezfe sez eskob Lincoln pe e vije eskobet ; dibab a reas dilezel e garg ha mont da ganseller e--lec'h se. Mab nemetañ ar roue Henry II e oa e-kichen e dad pa varvas ar roue.
E vreur Richarzh Iañ, pa voe lakaet da roue, en anvas da arc'heskob kêr Evrog; evit e rediañ da vont da veleg, a greder, ha lemel un danvez-enebour diwar e hent. Goude un tamm bec'h e voe arc'heskobet Jafrez en 1191. Buan e savas tabut etre jafrez ha William Longchamp, rejant Richarzh e bro-Saoz, goude ma voe bac'het en Dover p'edo o tistreiñ da vro-Saoz goude bet arc'heskobet e bro-C'hall. Goulenn a reas Jafrez gwarez e kêr, met harezet e voe gant gwazed Longchamp ha bac'het ur pennad e kastell Dover.
# Jafrez II

Meur a Jafrez II zo bet:
* Jafrez II (kont Anjev)
* Jafrez II (dug Breizh)
* Jafrez II Ferreol
* Jafrez II Provañs
* Jafrez II Villehardouin

## Pennad kar

* Jafrez Iañ
* Jafrez III
* Jafrez
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Jadwiga Maria Potocka

Jadwiga Maria Potocka (1899-1963) a oa ur gontez polonat ( szlachta).
Dimezet e oa da Stanisław Bohdan Grabiński d'an 19 a viz Du 1921 en Kraków , ha da Andrzej Adam Potworowski e 1945. He mab Władysław Krzysztof a en em gannas en Emsavadeg Varsovia e 1944.
# Jadwiga Jagiellon

Jadwiga Jagiellon(ka) a zo anv teir friñsez polonat:
* Jadwiga Jagiellon (1408-1431), merc'h da Jogaila, roue Pologn ha Dug-Meur Lituania, ha da Anna Celje
* Jadwiga Jagiellon (1457-1502), merc'h da g Kazimir IV, roue Pologn, ha da Elisabeth Aostria; dimeziñ a reas da Georg, Dug Bavaria
* Jadwiga Jagiellon (1513-1573) merc'h da Zygmunt Iañ Stary, roue Pologn, ha da Barbara Zápolya; dimeziñ a reas da Joachim II Hector, Priñs-Dilenner Brandenburg
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Jaffna

Jaffna a zo unan eus kêrioù bras Sri Lanka, e Proviñs an Norzh, e distrig Jaffna.

## Poblañs

War-dro 88 138 a dud a zo o chom eno e 2012.
# Jafrez Bouillon

Jafrez Bouillon (Godefroy de Bouillon e galleg) (e-tro 1058-1100) a oa ur brezelour frank, Dug Bouillon, a gemeras perzh er Groaziadeg Kentañ hag a voe kentañ Roue Jeruzalem.
N'ouzer ket pelec'h e oa ganet, martezeet ez eus Boulogne-sur-Mer (e Bro-C'hall hiziv) ha Baisy-Thy, e Belgia.
Kelennet e oa bet da vezañ ur marc'heg gant e eontr Jafrez III an Tort e Bouillon (Belgia). Pa varvas an eontr e roas e ditloù d'e niz. Met an impalaer santel a roas dezhañ markizelezh Antwerp (1076), met evel roue Germania e tifennas outañ kemer an titl a zug Lotaringia Izel, evel a c'houlenne an eontr en e destamant. Mont a reas Jafrez a-du gant an impalaer Herri IV en tabut a savas etre an impalaer german hag ar pab Gregor VII, ha mont a reas gant arme an impalaer da gemer kêr Roma. Evel gopr e voe anavezet evel dug Lotaringia Izel gant an impalaer e 1087.

## Bugeliezh ha krennoad

Mab e oa da Eustache II, kont Boulogne, ha da Ida Boulogne.
# Joanna Hiffernan

Joanna Hiffernan (Limerick 1843 – marvet goude 1903) a oa un dresourez, ul livourez hag ur varc'hadourez taolennoù breizhveuriat a orin iwerzhonat hag a voe awenerez James Whistler ha Gustave Courbet.
* Joanna Hiffernan da batrom
* La Femme dans les vagues, Gustave Courbet (1868)
* Symphony in White, No. 2: The Little White Girl, James Whistler (1864)
# Joanot Martorell

Joanot Martorell (war-dro 1410-1465) zo ur skrivagner katalanek eus ar XV$^{vet}$ kantved, breur-kaer d'ar barzh Ausiàs March, a zimezas d'e c'hoar Isabel. Tirant lo Blanc eo anv e oberenn vrudetañ, a vije, hervez lenneien zo, ar c'hentañ romant « modern ». Miguel de Cervantes a lavare e oa ar gwellañ levr er bed.

## E vuhez

Ganet e oa e kêr València en un tiegezh eus an noblañs a orin eus Gandia, hogen diazezet e València abaoe 1400. Aotrou e oa e Murla ha Benibrai.
Ne voe ket sioul e vuhez. Emgannoù, karantezioù ha beajoù a voe e-leizh. Anvet e voe da varc'heg a-raok 1433, ha klask a rae en em gannañ evit e enor pe evit arc'hant.

## Liammoù diavaez

* (ca) (en) (es) Fichenn Joanot Martorell.
* (es) Traoù liesvedia diwar-benn Tirant lo Blanc
# Joaquim

Joaquim zo un anv-badez portugalek.

## Adstumm

* Joaquina, e spagnoleg ha portugaleg evit ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Joachim en alamaneg, brezhoneg ha galleg

## Tud
### Brazil

* Joaquim Aurélio Barreto Nabuco de Araújo, diplomat hag istorour
* Joaquim Maria Machado de Assis, skrivagner
* Joaquim Manuel de Macedo (1820-1882), medisin ha skrivagner

### Mozambik

* Joaquim Chissano, politikour ha prezidant (1986-2005).

### Portugal

* Joaquim Agostinho, marc'hhouarner
* Joaquim Teófilo Fernandes Braga, skrivagner ha politikour
* Joaquim António Gonçalves Borregana, livour
* Joaquim Pereira Teixeira de Vasconcelos (1877 - 1952), barzh ha skrivagner eus luskad ar Saudosismo.
# Joaquina

Joaquina zo un anv-badez portugalek ha spagnolek roet d'ar merc'hed.

## Tud
### XVIII$^{vet}$ kantved

* Mariana Joaquina Pereira Coutinho (1748-1820), itron bortugalat
* Joaquina de Pompéu (1752-1825), trevadennerez portugalat e Minas Gerais, e Brazil
* Carlota Joaquina de Borbón (1775-1830), yaouaerez spagnol, rouanez Portugal hag Impalaerez Brazil
* Joaquina de Vedruna (1783-1854), santez spagnol
* Joaquina Lapinha, kanerez vrazilian e dibenn ar c'hantved
* Maria Joaquina Aizpuru, mamm Manuela Sáenz, serc'h Simón Bolívar

### XIX$^{vet}$ kantved

* Ana Joaquina do Prado Fonseca (1789 — 1870), baronez portugalat
* Maria Joaquina de Freitas, difraosterez vrazilian
* Joaquina Téllez-Girón, markizez spagnol, poltredet gant Goya
* Maria Joaquina Machado (1825-1904), mondianez vrazilian, pried ar banker Irineu Evangelista de Sousa
* Inês Joaquina da Costa (?-1905), belegez candomblé e Recife

### XX$^{vet}$ kantved

* Joaquina López Laffite, emsaverez enepfaskourez, unan eus Las Trece Rosas, fuzuilhet gant an arme spagnol e miz Eost 1939
* Teolinda Joaquina de Sousa Lança, kanerez portugalat, anavezetoc'h evel Linda de Suza (1948-)

## Filmoù

* Carlota Joaquina, Princesa do Brazil, film diwar-benn ar rouanez-impalaerez
* Maria Joaquin Villaseñor, en telenovela « Carrusel »

## Lec'hioù
### Brazil

* Lago Joaquina Bier, Rio Grande do Sul
* Praia da Joaquina, e Florianópolis
# Joanes Leizarraga

Joanes Leizarraga Lermanda (Jean de Liçarrague-Lermande e galleg) a oa ur beleg euskarat er XVI$^{vet}$ kantved.
Ganet e oa bet e Beskoitze (Lapurdi) e 1506. Goude bezañ aet da veleg katolik e troas ouzh ar brotestantiezh e 1559. Evel kalz a brotestanted all er vro e voe gwarezet gant Janed Albret, rouanez Navarra. Pastor protestant e voe e-pad un tregont vloaz bennak e Bastida.
E miz Meurzh 1563 e voe goulennet ouzh Leizarraga treiñ an Testamant Nevez en euskareg, gant Sened protestant Pau ha gant ar rouanez Janed III Navarra. Embannet e voe e droidigezh, gant ti-moullañ Pierre Hautin, er Roc'hell, e miz Gwengolo 1571, dindan an titl Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria$^,$. En e droidigezh e kaver elfennoù eus meur a rannyezh euskarek, rannyezh Lapurdi, hini Nafarroa Beherea ha hini Zuberoa. Sellout a reer ouzh labour Leizarraga evel ar striv kentañ da sevel ur yezh skrivet unvan evit an euskareg.
Barrek e oa Joanes Leizarraga war an euskareg, an okitaneg, ar galleg, ar spagnoleg, al latin hag an henc'hresianeg.
Mervel a reas e 1601 e Bastida, e Nafarroa Beherea.

## Notennoù

* ↑ Joanes Leizarraga: Iesus Krist Gure Iaunaren Testamentu Berria
* ↑ Iesu Grist, Gure Iaunaren Testamentu Berria, La Biblia de Leizarraga
# Joanna

Joanna zo un anv-badez polonek, hag a gaver ivez e saozneg. Dont a ra eus ar ger gresianek Ἰωάννα (Iōanna), deuet eus ar ger hebreek יוֹחָנָה Yôḥānnāh, a dalv 'madelezhus eo Doue'. Ar stumm brezhonek Yoanna a gaver en Aviel Lukaz (8,3) : "ha Yoanna, gwreg Kousa, merour Herodez".

## Brud

Implijet e vez e saozneg e-lec'h Johanna. Tud zo a gred zoken eo un anv savet diwar Jo hag Anna, en doare stadunanat.

## Tud
### XIXvet kanved

* Joanna Baillie (1762 – 1851), barzhez skosat
* Joanna Grudzińska (1795 - 1831), priñsez polonat
* Joanna Hiffernan (1843-1903?), livourez

### XXvet kanved
## Polonia

* Joanna Benda, aktourez polonat
* Joanna Brodzik, aktourez polonat
* Joanna Bruzdowicz, pianoourez polonat
* Joanna Chmielewska, tisavourez polnat
* Joanna Drozdowska – Miss Polonia 2001
* Joanna Gapińska – Miss Polonia 1988
* Joanna Jabłczyńska (1985-), aktourez polonat
* Joanna Jędryka (1940-), aktourez polonat
* Joanna Kluzik-Rostkowska (1963-), politikourez polonat
* Joanna Koroniewska (1978-), aktourez polonat
* Joanna Krupa, dougerez dilhad, ha tamm aktourez polonat
* Joanna Kulmowa (1928 -) barzhez polonat
* Joanna Michalska (1967) – Mizz Polonia 1990
* Joanna Mucha (1976) politikourez
* Joanna Pollakówna ( 1939 -2002) barzhez
* Joanna Senyszyn (1949 -), politikourez
* Joanna Słowińska (1971-), sonerez
* Joanna Szczepkowska (1953-), aktourez polonat
* Joanna Szczerbic (1941 -), aktourez polonat
* Joanna Wizmur (1957 - 2008), aktourez polonat
* Joanna Żółkowska ( 1950-), aktourez polonat
* Joanna Trzepiecińska, aktourez polonat

### Broioù all

* Joanna Angel (1980-), aktourez stadunanat
* Joanna Cassidy (1945-), aktourez stadunanat
* Joanna García (1979-), aktourez stadunanat
* Joanna Gleason (1950-), aktourez kanadian
* Joanna Lumley, aktourez saoz
* Joanna MacGregor, pianoourez
* Joanna Newsom, telennerez ha kanerez stadunanat
* Joanna Pacitti (1984-), kanerez stadunanat, anavezet evel Joanna
* Joanna Page, aktourez kembreat
* Joanna Pacuła, aktourez polonat
* Joanna Russ, skrivagnerez skiant-faltazi stadunanat
* Joanna Shimkus, aktourez kanadian
* Joanna Southcott, diouganerez saoz
* Joan Sutherland (1926-2010), c’hoariganerez aostralian

## Pennadoù kar

* Johanna
* Joan
* Yoanna
# Joanne Whalley

Joanne Whalley, ganet d'ar 25 a viz Eost 1961, zo un aktourez saoz skinwel ha sinema. Graet e veze Joanne Whalley-Kilmer anezhi etre 1988 ha 1996 pa oa dimezet gant Val Kilmer.
# Joaquim Durão

Joaquim Durão a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here 1930 e Lisbon (Portugal) ha marvet en hevelep lec'h d'ar 21 a viz Mae 2015 en hevelep lec'h.
C'hoarier echedoù portugalat.
Mestr Etrebroadel (FIDE) abaoe 1975 e oa. Tredeog Etrebroadel (FIDE) abaoe 1985 e oa. 13 gwezh e voe Kampion Portugal. Kadoriad Kevre Portugal an Echedoù e voe.
E renk Elo uhelañ a voe 2 197.
1 928 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Mae 2011 .

## Liammoù diavaez

E bartiennoù e Chessgames

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Jornal de Notícias
# Joaquim Chissano

Joaquim Alberto Chissano (ganet d'an 22 a viz Here 1939) zo ur politikour eus Mozambik, bet eil prezidant ar vro etre 1986 ha 2005.
Emezelañ a reas er Frelimo ha kemer perzh er gouvrezel a-enep arme trevadennel Portugal. Etre an 20 a viz Gwengolo 1974 hag ar 25 a viz Even 1975, deiziad deroù dizalc'hiezh Mozambik, e voe prezidant ar gouarnamant da c'hortoz. Goude-se e teuas da vezañ ministr an Aferioù estren pa oa Samora Machel ar prezidant. Goude marv hemañ e voe fiziet ar garg a brezidant Mozambik da Chissano d'ar 6 a viz Du 1986. E 1994 e voe aotreet strolladoù politikel all da ginnig tud en dilennadeg met mont a reas an trec'h gant Chissano memes tra. Dilennet e voe adarre e 1999 e-kerzh un dilennadeg amreizh hervez arsellerien etrebroadel 'zo.
E penn Unaniezh Afrika e voe etre miz Gouere 2003 ha miz Gouere 2004.
Ne ginnigas ket e anv e dilennadeg 2004 ha leuskel a reas e blas da Armando Guebuza d'an 2 a viz C'hwevrer 2005.
g • ka • kePrezidanted Mozambik :
* Samora Machel · Joaquim Chissano · Armando Guebuza · Filipe Nyusi
# Giove

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Giove zo anv italianek meur a dra.
* Giove - anv italianek an doue roman Yaou, diwar ar furm Jovis, tro-c'henel Jupiter e latin;
** Giove, anv-badez ral;
* Giove (Italia) – kumun e proviñs Terni;
* Giove – frazione e Valtopina e proviñs Perugia.
# Giovanni di Cosimo de' Medici

Giovanni de' Medici (Firenze, 1421 – Firenze, 1463) a oa un arc'hantour italian, den desket ha gwarezer an arzourien da vare an Azginivelezh italian.

## E vuhez

Eil mab Cosimo il Vecchio ha Contessina de' Bardi e oa. Breur yaouankoc'h Piero il Gottoso e oa, met yac'hoc'h eget e vreur, skoet gant an urloù, e oa. Se zo kaoz e kave d'e dad en dije kemeret aferioù an tiegezh ha re kêr Firenze war e lerc'h, goude ma oa muioc'h troet e vab gant plijadurioù ar vuhez, ha re ar spered, eget gant dastum arc'hant.
Bihanik e oa pa voe skoliet en Arte del Cambio (1426) ha goude en Arte della Lana (1435). War-dro aferioù ar bank Medici e voe lakaet d'ober en 1438, ha ren a reas skourr Ferrara. Desket e oa war al lizhiri klasel ha troet kaer e oa gant ar sonerezh.
En 1447 e kenlabouras gant skol-veur Firenze. En 1454, e voe dilennet da briol ha bloaz goude, e 1455, edo e-touez ar gannaded a voe kaset da Roma da saludiñ ar pab nevez Kalist III. Er bloaz-se eo e teuas da vout rener meur ar bank Medici.
Dimeziñ a reas e miz Genver 1453 da Ginevra Alessandri, hag ur mab o doe, Cosimino, marvet en 1459 da eizh vloaz. Daou vastard en doe ivez, Francesco ha Giovanni, marvet yaouankik ivez.

## E varv

Mervel a reas en 1463, da 42 vloaz, bloaz a-raok e dad. Kleñvedoù a oa en tiegezh a rumm da rumm, met marteze eo e vuhez bambocher an hini zo kaoz d'e varv abred.
Emañ e vez er Sagrestia Vecchia en iliz San Lorenzo Firenze, graet gant Andrea Verrocchio, e-kichen e vreur.

## Arz

Eñ eo ar roue yaouankañ a weler en Adorazione dei Magi gant Sandro Botticelli, e-kichen e vreur.
# Giovinazzo

Giovinazzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari e Campania.
# Giovo

Giovo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Giovanni de' Medici

Giovanni de' Medici zo bet anv meur a zen:

## XIVvet kantved

* Giovanni di Bicci de' Medici (1360-1429), diazezer an Dierniezh Medici, tad Cosimo il Vecchio, tad-kozh Piero il Gottoso, ha tad-kuñv Lorenzo il Magnifico;

## XVvet kantved

* Giovanni di Cosimo de' Medici (1421-1483), eil mab Cosimo il Vecchio
* Giovanni il Popolano (1467-1498), pried Caterina Sforza, Itron Imola ha Forlì

## XVIet kantved

* Giovanni di Piero de' Medici mab bastard da Piero il Gottoso
* Giovanni di Lorenzo de' Medici (1475-1521), mab da Lorenzo il Magnifico, kardinal anvet da bab, anavezetoc'h evel Leon X
* Giovanni dalle Bande Nere (Giovanni Ludovico de' Medici) (1498-1526), condottiero, mab da Giovanni il Popolano ha tad da Cosimo Iañ de' Medici
* Giovanni di Cosimo I de' Medici (1544-1562), eil mab Cosimo Iañ de' Medici, kardinal.

## XVIIet kantved

* Don Giovanni de' Medici (1563-1621), mab bastard da g-Cosimo Iañ, kannad e Spagn ha livour.
# Giovanni di Cosimo Iañ de' Medici

Giovanni di Cosimo I de' Medici (1544 – 1562), anavezet evel Giovanni de' Medici ar Yaouankañ, a oa ur c'hardinal italian eus an tiegezh Medici, eil mab Cosimo Iañ de' Medici, dug-meur Toscana, hag Eleonora di Toledo e bried. Desket e voe evit bezañ den a iliz, evel a zegouezhe en tiegezhioù galloudus, tra ma veze desket e vreur henañ Francesco war ar politikerezh hag arz ar brezel evit bezañ dug-meur war-lerc'h o zad.
Buan e savas gant skeul an enorioù: e 1560, pa oa 17 vloaz, e voe anvet da gardinal, gant ar pab Pius IV, ha lakaet da verañ arc'eskopti Pisa.
Mervel a eure e 1562, da 19 vloaz, pe gant an droug-skevent pe gant ar malaria, tapet en arvor, etre Pisa e Livorno, evel e vamm hag e vreur, a varvas an eil goudeegile, evel a oa c'hoarvezet ivez gant e c'hoar henañ Maria.
E vreur Ferdinando de' Medici a voe anvet da gardinal ivez eveltañ.
fu a sua volta nominato cardinale. E 1567 en doe Cosimo ur mab all digant e bried-kleiz Eleonora degli Albizi, ha hennezh ivez a voe anvet Giovanni: anavezet eo evel Don Giovanni de' Medici.

## Poltredoù

Daou boltred anezhañ gant Agnolo Bronzino zo brudet : unan en-bugel, ur golvanig en e zorn, hag unan all un toullad bloavezhioù diwezhatoc'h, gant e vamm, petra bennak ma c'hallfe ivez bezañ unan eus e vreudeur Francesco pe Garzia.
# Giovanni di Piero de' Medici

Giovanni di Piero de' Medici (ganet a-raok 1444 – ...) a oa mab bastard da Piero il Gottoso.
N'ouzer ket nemeur a dra diwar e benn. Ganet e oa moarvat a-raok eured Piero da Lucrezia Tornabuoni, a-raok 1444. Ne veve ket e ti e dad, er Palez Medici, met savet e voe pe en ur genkiz perc'hennet gant an tiegezh Medici (evel hini Trebbio) pe e ti e vamm, ha n'ouzer ket piv e oa.
# Giove (Italia)

Giove zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
# Giovanni il Popolano

Giovanni di Pierfrancesco de’ Medici, pe Giovanni il Popolano (Firenze 1467-1498 Bagno di Romagna) a oa ur priñs italian eus an Tiegezh Medici, pried da Caterina Sforza, Itron Imola ha Forlì.

## E vuhez

Mab e oa da Pierfrancesco di Lorenzo de' Medici. E dad-kozh a-berzh tad e oa Lorenzo il Vecchio, breur yaouañ Cosimo de' Medici ha diazezer skourr yaouañ an Tiegezh Medici. Ur breur en doa, Lorenzo (il Popolano) Goude marv o zad e 1476 e voe savet an daou vugel gant o c'hendirvi Giuliano ha Lorenzo de' Medici. Kelennet e voent gant lenneien evel Marsilio Ficino hag Angelo Poliziano ha savet e-kreiz tud a zeskadurezh hag a sevenadur evel a veze e lez il Magnifico. Troet da-vat e oant gant ar studioù klasel hag al levrioù, ka krouet e voe ganto ul levraoueg da zastum dornskridoù.
A-benn ur pennad e trenkas ar soubenn etrezo ha Lorenzo il Magnifico, en abeg d'an arc'hant dreist-holl, rak Lorenzo a vire hêrezh an daou vreur e-lec'h merañ anezho e-pad o yaouankiz hepmui. Mont a reas an afer betek al lez-varn.
Goude marv Lorenzo il Magnifico e savjont a-enep Piero (il Fatuo), ma voent harluet gantañ e miz Ebrel 1494. A-benn miz Du avat e oa distro Lorenzo ha Giovanni da Firenze, da-heul arme c'hall Charlez VIII, a oa oc'h aloubiñ Italia, dre ma oa bet distroadet Piero gant un Dispac'h republikan. Mont a rejont a-du gant Girolamo Savonarola ha roet e voe dezho al lesanv Popolano ("Poblel") kement ha diskouez e oant e-tu ar bobl, e-skoaz ar skourr Piero de' Medici, ha ne oa nemet un tirant anezhañ. Anvet e voe Giovanni da gannad ar republik nevez ha kaset e voe da-vet Caterina Sforza, kontez Forlì.

## Dimeziñ

E 1496 ec'h eas Giovanni, evel kannad Republik Firenze, d'ober ur gweled da Caterina Sforza, kontez Forlì hag Imola, hag intañvezet goude muntr he c'hentañ pried.
E 1497 e timezas Giovanni ha Caterina, Ur mab o doe, bloaz goude, anvet Ludovico. A-benn un nebeud mizioù avat e klañvas Giovanni hag e varvas, ma voe roet anv an tad neuze gant an intañvez d'o mab. Dont a reas ar Giovanni bihan da vout condottiero bras, hag anavezet eo evel Giovanni dalle Bande Nere, a voe tad da gCosimo Iañ de' Medici, kentañ Dug-meur Toskana.
# John Ingleby (livour)

John Ingleby (1749–1808) a oa un arzour eus Kembre hag a reas dourlivadurioù evit levrioù Thomas Pennant (1726–1798). Ganet e voe e Helygain, e Sir y Fflint, hag eno e tremenas ar braz eus e vuhez. Ar familh Ingleby a oa deuet eus Derbyshire da hanternoz Kembre da labourat er mengleuzioù plom a oa e Helygain.
Pa varvas e 1808 e voe skrivet e rolloù an iliz-parrez e laboure evel "limner", da lavaret eo ul livour hag a rae skeudennoù bihan, ha gounit a rae e vuhez diwar an dra-se.

## Labour

Un dastumad eus livadurioù Ingleby a c'haller gwelet e Levraoueg Vroadel Kembre. Taolennet en deus, dreist-holl, maezioù hanternoz Kembre gant dourlivadurioù leun a vunudoù hag a zeskriv pizh ar vuhez er vro-se e dibenn an 18vet kantved.
* Maner Aberbechan
* Lamm-dour e hanternoz Kembre
* Iliz Castell Caereinion

## Notennoù

* ↑ lec'hienn Levraoueg Vroadel Kembre