OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anais

Anais zo un anv-lec'h gallek eus Bro-C'hall.

## Lec'hanv

* Anais, e Charente.
* Anais, e Charente-Maritime.

## Pennad kar

* Anaïs
# Analadur

Evit ar bevien skeventek (loened en aer) e rank bezañ diforc'hiet an analadur hag a c'hoarvez er c'helligoù hag ar gwenteradur hag a c'hoarvez er skevent. Analadur ar c'helligoù a zo ur reaktadenn deus ar vetabolegezh hag a brodu an energiezh ret evit mont-en-dro ar c'helligoù.
Rankout a ra bezañ :
* ur sustañs organek : Glukoz o vezañ an nutriant pennañ.
* ur gaz, an dioksigen : Gant ar bronneged eo tennet deus an aer dre ar gwenteradur ha kaset betek holl gelligoù ar c'horf dre red ar gwad dre hemoglobin ar globulennoù ruz.
Produiñ a ra :
* energiezh
* dioksid karbon
* dour .
Ar reaktadenn hollek a zo : C$_6$H$_{12}$O$_6$ + 6O$_2$ → 6CO$_2$ + 6H$_2$O + energiezh.
# Analanjirofo

Analanjirofo zo ur rannvro eus Madagaskar, e biz ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Analamanga

Analamanga zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Anaforiezh

Implijet e vez an termen yezhoniel anaforiezh (saoz.: anaphora) evit komz eus un doare endoforiezh pe ezoforiezh pa ra dave elfennoù ul lavarenn pe ur skrid da elfennoù all bet meneget dija en hevelep skrid (dre gomz pe dre skrid) da skouer:
    "Tapout a reas ar marmouz ar vananezenn evit he debriñ"
Amañ "he" a ra dave d'an elfenn "ar vananezenn" bet meneget dija er frazenn.
Peurliesañ e vez implijet elfennoù deiktel pe c'hoazh pro-stummoù.
An daveenn a c'hell bezañ endoforel pe ezoforel, da skouer:
    "Divi ha Pêr 'zo aet d'ar gêr peogwir e oa skuizh o-daou"
"o-daou" a zo endoforel peogwir e ra dave d'un elfenn meneget en hevelep lavarenn ( = "Pam")
    "Petra eo se?"
"Se" a dalvez da daveenn ezoforel amañ peogwir n'emañ ket meneget el laverenn (nag a-raok na da c'houde) da betra resis e ra dave.
Pa degouezh an endoforiezh en tu kontrol e vez graet kataforiezh outi.

## Gwelet ivez

* Kataforiezh
* Endoforiezh
# 1354

Diwar-benn bloavezh 1354 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

3 a viz Du : Emgann war vor Porto-Longo pe Emgann Sapienza c'hoazh.

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez : Rummad:Ganedigezhioù 1354

## Marvioù

Gwelet ivez : Rummad:Marvioù 1354
# 1355

Diwar-benn bloavezh 1355 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Darvoudoù
### Europa

* 10 a viz Gwenholon: sinet eo Feur-emglev Valognes etre Yann II (Bro-C'hall) ha Charlez II (Navarra).

#### Frañs
### Azia
#### Reter-pellañ
### Afrika
### A bep seurt/diasur
## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1355

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1355
# 1358

Diwar-benn bloavezh 1358 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1358

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1358
# 1356

Diwar-benn bloavezh 1356 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1356

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1356
# 136

889 Ab Urbe Condita = 136 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Hadrian (Publius Aelius Hadrianus) (10.08.117 / 10.07.138)
* Koñsuled : Lucius Ceionius Commodus & Sextus Vet(t)ulenus Civica Pompeianus
* Lucius Ceionius Commodus Verus a zo anvet eilvab gant Hadrian

### Azia
## Arzoù, skridoù, ha skiantoù
## Relijionoù

* Pabed : Sant Telesphorus (125 / 136 pe 138). Sant Hyginus (136-138 ? / 140-142 ?)

## Marvioù 136

* Sabina, gwreg impalaer Hadrian. Hep bugel.
# 1362

Diwar-benn bloavezh 1362 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1362

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1362
# 1357

Diwar-benn bloavezh 1357 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1357

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1357
# 1359

Diwar-benn bloavezh 1359 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1359

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1359
# 1360

Diwar-benn bloavezh 1360 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1360

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1360
# 1361

Diwar-benn bloavezh 1361 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1361

## Marvioù

Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1361
# ANSI

Un aozadur eo an ANSI (American National Standards Institute) krouet gant strolladoù stalioù hag greanterezhioù amerikan en hanternoz. Gouestlet eo da ziorroadur ar skoueriegezgioù war dachenn ar c'henwerzh hag ar c'hehentiñ. Bez 'e vez o labourat peurvuiañ war ar bonegoù, an agederioù, ar patromoù arhentadur, an aregoù gouleviñ, ar c'hetal SCSI.....
An aozadur-se e vez erouezet gantañ an USA e-touez an aozadurioù skoueriekaat ISO hag ITU-TS.
Unan eus o sevenidigezh nevez ha pouezus kenañ eo ar reolad FDDI. Anavazet eo dindan an niverenn ANSI X3T-12. Meneget eo despizadurioù al liveoù FDDI gant niverennoù X3.n. Da skouer :
> X3.139 evit al live MAC
> X3.148 evit al live alvezel
Reoladoù all o deus :
> Skoueriekaet an areg SQL (Structured Query Language) dindan reolad X3.135
> kevaraezet amloadusted aregoù evel Fortran, Cobol pe C.
Diwar savboent diazez ar stlenneg, e oa bet skoueriekaet ageder an urzhiataerioù gant an ANSI. Ar 127 nod kentañ ASCII ha ANSI a zo peurheñvel an eil re ouzh ar re all. Koulskoude ar reolad ANSI a gevaraez muioc'h nodoù eget ar boneg ASCII askouezhet.

### Liammoù diavaez

Lec'hienn : ANSI
# ANZUS

Emglev surentez Aostralia, Zeland-Nevez, Stadoù-Unanet Amerika (saozneg : Australia, New Zealand, United States Security Treaty) a voe sinet e 1951 en un doare nann-redius etre da gentañ Aostralia ha Zeland-Nevez, hag en tu all, Aostralia hag SUA, evit labourat asambles war an dachenn vilourel war dachenn ar Meurvor Habask. Hiziv-an-deiz eo liammet gant ur sell brezel bedel.
Embann a ra ma vefe eus un dagadenn war unan eus an tri siner e teufe da vezañ dañjerus evit ar sinerien all ha pep hini a rankfe sevel obererezhioù evit reiñ lamm d'an dagadenn.
Nerzhioù an ANZUS a genvrezelias e Korea hag en Indez-Sina.

## Liamm diavaez

* Encyclopædia Britannica
# ANC

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
ANC a c'hall bezañ berradur :
* Accolta Naziunale Corsa, strollad politikel eus Korsika
* African National Congress, strollad politikel eus Suafrika
* Alternativa Nacionalista Canaria, strollad politikel eus an inizi Kanariez
* Arxiu Nacional de Catalunya, dielloù broadel Katalonia
* Assemblea Nacional Catalana, aozadur evit dizalc'hiezh Katalonia
# ANO 2011

ANO 2011 zo ur strollad politikel kreiz ha poblelour eus ar Republik Tchek krouet gant Andrej Babiš, an eil den pinvidikañ eus ar vro ha perc'henn an Agrofert hag ar strollad mediaoù Mafra. Diazezet e oa bet ar strollad ANO 2011 war al luskad Obererezh ar geodedourien displijet ("Akce nespokojených občanů", ANO). ANO a dalvez kement ha "ya" e yezh ar vro.
# ARCO

An ARCO, pe Atlantic Richfield Company, zo ur gompagnunezh eoul-maen stadunanat.
# Bann Pondi

Bann Pondi a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790.
Nav c'hanton a oa enni : Baod, ar Gemene, Klegereg, Logunec'h, Mêlrant, Neulieg, Noal-Pondi, Pluniav ha Pondi.

## Lez-varn ar bann

Dilennet e voe pemp barner ha tri advarner e miz Here 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat : graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, un nebeud degadoù e oant er bann.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh ar Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Notennoù

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20.
* ↑ Jean-Louis Debauve, op; cit., pajenn 45.
* ↑ Jean-Louis Debauve, op; cit., pajenn 187.
# Bann Samtsi

Bann Samtsi a zo unan eus an 20 dzongkhag eus Boutan. Muzuliañ a ra 1 500 km² hag harzoù en deus gant Sikkim ha Bengal ar C'hornôg. E 16 gewog eo disrannet.
1. Bara
2. Biru
3. Charghary
4. Chengmari
5. Denchukha
6. Dorokha
7. Dungtoe
8. Ghumauney
9. Lehereni
10. Mayona
11. Nainital
12. Pagli
13. Samtse
14. Sipsu
15. Tading
16. Tendu

## Istor ha sevenadur

Nebeut poblekaet e oa bann Samtsi gwechall peogwir o doa Boutaniz aon rak ar c'hleñvedoù trovanel, boutinoc'h en izeldirioù. E-derou an XX$^{vet}$ kantved, avat e teuas tud eus Nepal da zigoadañ ha da heul e poblas ar bann.
E bann samtsi e vev al Lhopued, ur bobl nebeut anavezet a vefe, hervez tud ar vro, diskennidi ar Voutaniz kentañ.

## Armerzh ha deskadurezh

War ar gouniderezh-douar eo diazezet armerzh ar bann c'hoazh. Ennañ e kaver talk ha dolomit. Daou gampus perc'hennet gant National Institute of Education a zo e bann Samtsi. Un darn eus Skol-veur Roueel Boutan eo.
# Bann ar Faoued

Bann ar Faoued a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790. Gourin, sez ur senesaliezh, a glaskas mirout he sez roueel, met nac'het e voe gant Ar Faoued; en aner c'hoazh e klaskas Gourin bout staget ouzh Karaez war tachenn ar justis. Setu amañ roll seizh kanton Bann ar Faoued:
* ar Faoued,
* Gourin,
* Berne,
* Langoned,
* Lannejenn,
* Prizieg,
* Pleurdud.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe pemp barner ha tri advarner e miz Here 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, un nebeud degadoù e oant er bann.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 45
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann Naoned

Bann Naoned a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant al Liger-Izelañ e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha lakaet Naoned en e benn . Setu amañ roll an nav c'hanton a yae d'ober Bann Naoned:
* Kanton Bouez,
* Kanton Chantenay,
* Kanton Chapel-Erzh,
* Kanton Enorzh,
* Kanton Kervegon,
* Kanton Koeron,
* Kanton Naoned,
* Kanton Sant-Sebastian
* Kanton Tarvieg.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe barnourion hag advarnourion e 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, pajenn 106
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Bouez
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chantenay
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Chapel-Erzh
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Enorzh
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Kervegon
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Koeron
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Naoned
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Sebastian-an-Enk
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Tarvieg
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann Pembo

Bann Pembo a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant al Liger-Izelañ e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha lakaet Pembo en e benn .
Setu amañ roll ar pemp kanton a yae d'ober Bann Pembo:
* Kanton Arzhon,
* Kanton Frozieg,
* Kanton Pembo,,
* Kanton Pentelloù,
* Kanton Pornizh.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe barnourion hag advarnourion e 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, pajenn 106
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Arzhon-Raez
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Frozieg
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Pembo
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Pentelloù
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Pornizh
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann Roc'h-an-Argoed

Bann Roc'h an Argoed a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790. Setu amañ roll e c'hwec'h kanton:
* Gazilieg,
* Kistreberzh,
* Karantoer,
* Paolieg,
* Plegadeg,
* Roc'h-an-Argoed.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe pemp barner ha tri advarner e miz Here 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, un nebeud degadoù e oant er bann.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 45
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann ar Roc'h-Bernez

Bann ar Roc'h-Bernez a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790. Setu amañ roll e bemp kanton:
* ar Roc'h-Bernez,
* Kamoel,
* Muzilheg,
* Pleaol,
* Reoz.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe pemp barner ha tri advarner e miz Here 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, un nebeud degadoù e oant er bann.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 45
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann Ploermael

Bann Ploermael a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790. Setu amañ roll e nav c'hanton:
* Gwern-Porc'hoed,
* Kempenieg,
* Karozh,
* Loiad,
* Malastred,
* Maoron,
* Neant,
* Ploermael,
* Serent.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe pemp barner ha tri advarner e miz Here 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, 70 e oant er bann.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajennoù 45 ha 189
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann Savenneg

Bann Savenneg a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant al Liger-Izelañ e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha lakaet Savenneg en e benn. Setu amañ roll ar pemp kanton a yae d'ober Bann Savenneg:
* Kanton an Templ,
* Kanton Gwenred,
* Kanton Kambon,
* Kanton Koeron,
* Kanton Savenneg.

## Lez-varn ar bann

* Dilennet e voe barnourion hag advarnourion e 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe.

## Dilamet ar bannoù

* Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Dave ha notennoù

* ↑ J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, pajenn 106
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun an Templ
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Gwenred
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Kambon
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Koeron
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Savenneg
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Bann an Alre

Bann an Alre a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant ar Mor-Bihan e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790. Setu amañ roll e nav c'hanton:
* an Alre,
* Porzh-Lae, anvet Kanton an Inizi a-wezhoù,
* Kiberen,
* Landevant,
* Lokmaria-Kaer,
* Mendon,
* Pleñver,
* Pleuwigner,
* Plunered.

## Lez-varn ar bann

* 1790: dilennet e voe pemp barner ha tri advarner d'ar 4 a viz Here 1790 (pe un tammig diwezhatoc'h) en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze dilennourien an eil derez anezhe, un nebeud degadoù e oant er bann.
* Roll ar varnerien bet dilennet e 1790:
** kadoriad (barner kentañ): Louis Marie Toussaint Kergrohen,
** eil barner: Ange Samuel Humphry (tad),
** trede barner: Louis César Coudé,
** pevare barner: Corentin Thomas le Corgne de Rosambo,
** pempvet barner: Jean François Barré Manéguen da gentañ, Charles François Dufeigna da c'houde,
** kentañ advarner: Christophe Glain,
** eil advarner: Hyacinthe Marie Frogerays de Saint Maudé,
** trede advarner: Jacques Joseph le Febvrier,
** pevare advarner: Charles François Dufeigna, bet lakaet da bempvet barner.

## Dilamet ar bannoù

Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).

## Notennoù ha dave

* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 20
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 45
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajennoù61-63
* ↑ Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
# Atoum

Atoum zo un doue eus mitologiezh Henegipt. Doue an douar da gentañ, e voe sellet outañ tamm-ha-tamm evel an heol pa dremen an dremmwel. Hervez mare an deiz en doa Atoum un doare disheñvel : pa save an heol en doa stumm un doue yaouank. Hemañ, anvet Nefertoum, da lavaret eo "An Atoum yaouank", a zeuas da vezañ un doue disheñvel gant an amzer. Ha da-heul ar c'hemm-se e veze sellet ouzh Atoum evel an heol o vont da guzh.

## Notennoù

* ↑ Distaget Tem, Temou, Toum, hag Atem ivez.
# Atrani

Atrani zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Atrebated

An Atrebates (e latin), pe Atrebated (e brezhoneg), a oa unan eus pobloù Gallia Belgica. Ul lodenn anezho a oa aet da vevañ da greisteiz Enez Vreizh.
Diazezet e oant er vro etre ar Somme hag an Escaut, er pezh a zo aet d'ober Artez diwezhatoc'h, en-dro da gêr Arras. Nemetocenna pe Nemetacon e oa o c'hêr-benn (Arras hiziv).
Talvoudegezh an anv e vefe, en ur stumm stambouc'het : Ar re hag a zo o chom e-barzh ar vro, da lavarout : ar re hag a zo mistri, perc'henned, war ar vro.

## Istor

E -57 en em gannas an Atrebates a-enep un armead 15 000 den renet gant Julius Caesar ha flastret e voent, asambles gant an Nervii, en emgann ar Sabis. Anvet e voe ur roue nevez en o fenn, gant Caesar, Commios e anv, ha kaset e voe hennezh da Enez Vreizh gant ar Romaned a-raok aloubiñ an enezenn, da gomz en o anv. Dre ma chomas feal Commios da Julius Caesar e-pad emsavadegoù enep-roman 54-53 kent J.K., ne voe ket lakaet tailhoù war an Atrebated. Diwezhatoc'h avat e kemerjont perzh en arme a yeas war sikour Verkingetoriks e -52. Flastret e voent avat ha kodianañ a reas Commios gant Marcus Antonius.

## Atrebated Enez Vreizh

Kerkent hag an Eil kantved kent JK e voe Atrebated oc'h ober o annez e kreisteiz Enez Vreizh, er pezh a zo bremañ Hampshire, West Sussex ha Berkshire, en-dro da gêr Calleva Atrebatum (Silchester hiziv).
Goude bezañ faezhet war an douar-bras e tec'has Commios da Enez Vreizh hag eno e teuas da vezañ roue Atrebated an enezenn. Diskouez a ra ar pezhioù moneiz kognet e Calleva Atrebatum e oa e penn un tammig rouantelezh eno, war-dro ar bloavezh -40. Goude e ren e voe rannet domani an Atrebated etre e vibien hag aloubet e voe gant o amezeien, ar c'h-Catuvellauni.

## Anv

* Kezar, BG II, 4, ... : ATREBATES (eus Galia)
* Ptol. II, 3, 12 : ATREBATII
* AI 478$_3$ (Iter VII : CALLEVA ATREBATUM
* Ravenna 106$_{32}$ : CALEBA ATREBAIUM

## O rouaned

* Commios, -57 - c. -20 kent JK
* Tincomarus, c. -20 - 7, mab da Commios
* Eppillus, 8 - 15, breur da Tincomarus
* Verica, 15 - 40, breur da Eppillus

## Notennoù

* ↑ Notennou diwar-benn ar Gelted koz, p. 430
* ↑ Notennou diwar-benn ar Gelted koz, p. 344, p. 182
* ↑ Julius Caesar, De bello gallico II, 18-28
# Atouentseg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr Yezhoù tibetek ar c'hreiz eo an atouentseg (atuence, atuentse, nyarong pe nganshuenkuan) komzet gant tro-dro da 520.000 den (1991) e Sina war ar vevenn etre Yunnan ha Tibet.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek rik
# Atrato (stêr)

An Atrato a zo ur stêr, 750 km hed dezhi, e Kolombia. En em deurel a ra er Mor Karib e pleg-mor Urabá.
An trede aesañ er vro da vont warni gant ur vag, war lerc'h ar stêrioù Magdalena ha Cauca.
Eieniñ a ra e Cerro del Plateado, en kumun El Carmen de Atrato, en Andoù. treuziñ a ra departamant ar Chocó, ober a ra an harz entre Chocó hag Antioquia.