OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kastell ar Roc'h-Morvan

Emañ Kastell ar Roc'h-Morvan e kumun ar Roc'h-Morvan, e Bro-Leon. Ne chom nemet rivinoù anezhañ, met kempennet int bet ha gallout a reer gweladenniñ al lec’h. War un dorgenn eo bet savet ar c’hastell, e-kreiz bourc’h ar Roc'h-Morvan bremañ.

## Istor

Ar meneg kentañ a gaver anezhañ er skridoù zo e 1263. Moarvat e voe savet ar c’hastell kentañ en XI$^{vet}$ kantved, gant ur beskont Morvan. En XII$^{vet}$ kantved e tremenas ar c’hastell eus daouarn beskonted ar Faou da re beskonted Leon. Dre ma oa e-kreiz Bro-Leon e oa aes d’ar veskonted ren alese war o domani. Da-heul un dimeziñ e voe perc’hennet ar c’hastell gant tiegezh ar Roc'haned, er XIV$^{vet}$ kantved. Ganto e voe brasaet war-dro 1421. Met dismantret e voe gant ar C'hallaoued e 1490 ; e 1678 e oa deuet da vezañ un toull-bac’h. En ur skrid eus 1695 e lenner e oa o kouezhañ en e boull. En XVII$^{vet}$ kantved hag en XIX$^{vet}$ kantved e voe implijet ar mein anezhañ da sevel tiez er c’hornad.
E 2002 e voe prenet ar rivinoù gant departamant Penn-ar-Bed hag abaoe ez eus bet graet furchadegoù war al lec’h. N’eus ket bet kavet traoù a dalvoudegezh vras gant an henoniourien, met gant o furchadegoù e ouzer gwelloc’h bremañ peseurt stumm a oa gant ar c’hastell d’ar mareoù disheñvel eus e istor.

## Liammoù diavaez

* Le château de Roc'h-Morvan, une forteresse bretonne, gant Jocelyn Martineau, er gelaouenn Archéopages, pp. 18-25
* Skeudenn eus kastell ar Roc'h-Morvan
# Kastellan-Gwennel

Kastellan-Gwennel :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Chatilhon |
| Anv gallek (ofisiel) | Châtillon-en-Vendelais |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwitreg |
| Kod kumun | 35072 |
| Kod post | 35210 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Luc Duvel 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | http://www.chatillon-en-vendelais.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 664 ann. (2020) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 33″ Norzh 1° 10′ 39″ Kornôg / 48.2258333333, -1.1775 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 112 m bihanañ 87 m — brasañ 194 m |
| Gorread | 32,03 km² |
| Kastellan-Gwennel ||
| kemmañ |
Kastellan-Gwennel (Châtillon-en-Vendelais e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.

## Dezougen

* An ti-gar, bet digoret e 1872 ha serret e 1991, war al linenn hent-houarn Gwitreg Pontorson.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Castellon, 1055; Chasteion, 1165

## Ardamezioù

En gul e c'hastell en aour tourigellet a dri tour

## Istor

Ur c'hastell a zo bet savet eno gant Tristan, baron Gwitreg (XI$^{vet}$)

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 71 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,74% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 8 a viz Even 1944 e voe taolet un nijerez Focke-Wulf 190 A eus an aerlu alaman (Luftwaffe) d'an diaz e "La Morlière" e Kastellan-Gwennel gant kirri-nij chaseal-bombezañ Mustang eus an United States Army Air Forces.
* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Jord, ti-savour Arthur Regnault.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Gwerenn livet 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Julien Baron, laket klask warnañ gant senesal Roazhon dre ma oa ezel eus ar Re Unanet e 1590.
* Arnaud-François Goyon des Hurlières, pennalvokad ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1734

### Ardamezeg ar familhoù

| de la Barre, Aotrounez al lec'h se | En argant e gebrenn en gul heuliet gant teir steredenn en sabel. [GlB] [PPC] |
| Goyon, pe Goujon Aotrounez les Hurlières | En glazur e zri mendog en aour, an eil dreist egile |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Levrlennadur

* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)"Ouest-France"
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes Luftwaffe
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# La Rouille (danevell)

La Rouille (Ar mergl) zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1898 en dastumad Mademoiselle Fifi.

## Istor

La Rouille a oa bet embannet e Gil Blas ar 14 a viz Gwengolo 1882, sinet Maufrigneuse, da gentañ. C'hwec'h vloaz goude, e 1898, e oa bet adembannet en eil embannadur an dastumad Mademoiselle Fifi.

## An danevell

Ur chaseour, erru war an oad, en deus kavet ur vaouez hag a zo prest da zimeziñ dezhañ, met aon en deus da vezañ un tamm merglet.
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# La Roda de Andalucía

La Roda de Andalucía zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# La Roque-Baignard

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | La Roque-Baignard |
| Skoed | |
| Lec'hiadur La Roque-Baignard en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Arondisamant Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Cambremer |
| Kanton | Cambremer |
| Kod INSEE | 14541 |
| Kod post | 14340 |
| Maer | Roland Lécluze |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,64 km² |
| Led | 49° 10' 47" Norzh |
| Hed | 00° 06' 00" Reter |
| Uhelder kreiz | 60 m |
| Uhelder bihanañ | 51 m |
| Uhelder brasañ | 156 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 124 (2009) |
| Stankter | 27 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
La Roque-Baignard a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Ar romantour André Gide zo bet maer eno.
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944, Tagadenn Paddle: d'ar 21 a viz Eost e voe dieubet La Roque-Baignard gant ar 11th Battalion Royal Scots Fusiliers eus ar 49vet Rannlu eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet; daou soudard eus ar Rouantelezh-Unanet hag unan eus SUA a varvas er gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik
* Iliz katolik Sant Varzhin, XV$^{vet}$ kantved.
* Ar c'hastell, XVI$^{vet}$-XIX$^{vet}$ kantved. Graet e vez La Morinière outañ er romant L'Immoraliste gant André Gide.

## Armerzh

* Labour-douar ha sevel loened: saout, givri ha kezeg dreist-holl gant meur a stal-roñseed.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Roland Lécluze | digostezenn | Ijinour |
| 1995 | Meurzh 2008 | Pierre Specht | digostezenn | |
| Even 1968 | 1976 | Bernard Leroy | digostezenn | Labourer-douar |
| 1924 | 1968 | André Jourdain | digostezenn | Labourer-douar ha berver-alkol |
| 1896 | 1900 | André Gide | digostezenn | Skrivagnour |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* André Gide, skrivagnour, bet maer ar gumun adalek 1896 betek 1900. Dezhañ e oa ar c'hastell.

## Notennoù ha dave

* ↑ Normandie 44 La Mémoire
* ↑ Clochers de France
* ↑ Diellaoueg Mérimée, PA00111637
* ↑ EBSSA
# Kounfaleg

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr yezhoù kouchitek ar c'hreiz-su eo ar c'hounfaleg (kunfal, kunfel pe kumfel) komzet e reter Lenn Tana en Etiopia.
Tost a-walc'h eo d'ar awngieg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kounigameg

Ur yezh japanek eus skourr ar yezhoù ryoukyouek eo ar c'hounigameg pe (kunigami) komzet e su enezenn Kyushu e Japan.
Daoust ha ma vez anvet ivez okinaweg an norzh a-wechoù, ez eo ur yezh disheñvel diouzh an okinaweg kentoc'h evit ur rannyezh okinawek.
Diaezet eo da c'hoût pet a dud a ra c'hoazh gant ar yezh-se ha sur mat emañ en arvar da vont da get.

## Gwelet ivez

* Yezhoù japanek
* Okinaweg
# Kounlec'h Caen

Kounlec'h Caen, Mémorial de Caen e galleg, a zo ur mirdi staliet e Caen (Normandi), war lec'h ur Blockhaus kozh, ha gouestlet da istor an XX$^{vet}$ kantved ha d'ar peoc'h. Digoret e oa gant François Mitterrand e 1988.

## Liammoù diavaez

* lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveoù

* ↑ cityzeum
# Koungeg

Ur yezh koi-san eo ar c'houngeg (anvet ivez: !kung, !’o!Kung, qxü, !xû(n), !ku, !hu, !khung, !xung, !o!ung, sekele). Renket e vez etre skourr ar yezhoù djouek (ju).
Komzet e vez gant tro-dro da 15 000 den eus ar bobl saan (pe bouchman) e hanternoz Namibia ha su Angola.
Ur yezh en arvar da vont da get eo ar c'houngeg abalamour m'emañ tachenn ar yezhoù bantouek ha koiek oc'h astenn.
Brudet-tre eo ar c'houngeg evit ar sonennoù anvet klikoù. Pemp tonenn disheñvel a zo er c'houngeg ivez.

## Gwelet ivez:

* Khoi-San

## Liammoù diavaez:

* Ethnologue
# Kounlec'h Harozed Kruty

Kounlec'h Harozed Kruty (ukraineg: Меморіал пам'яті героїв Крут) zo ul lec'h da enoriñ 500 yaouaer marvet pa oant o tifenn Kyiv e-kerzh Emgann Kruty e 1918. Pal ar bagad soudarded yaouank a oa daleañ Bolcheviked al Lu Ruz. Stourmet o doa d'an 29 a viz Genver 1918. Ar c'hounlec'h zo ur golonenn ruz 10 metr uhelder lec'hiet war un dorgenn. Ouzhpenn-se ez eus ur chapelig gant ur groaz a-us hag ul lenn a zo tro-dro an dorgennoù. Digoret eo bet gant prezidant Ukraina Viktor Yushchenko e kêriadenn Kruty, en oblast Chernihiv d'ar 25 a viz Eost 2006.

## Istor

An darvoudoù c'hoarvezet tro-dro kroashent-tren Kruty a oa chomet diveneg e-pad pell en istografiezh komunour, ar pezh a oa kaoz d'un toullad mojennoù betek ijinadennoù a bep tu. Da skouer, penn al Lu Ruz el lec'h, Muraviev, en doa embannet e oa bet o stourm e-pad daou zevezh a-enep nerzhioù broadel Republik Ukraina renet gant Symon Petliura. Brudoù a oa gant an niver a stourmerien kement hag an niver a golloù, etre 500 ha meur a vil. En gwirionez, Muraviev en doa goulennet daou zevezh evit dont a-benn da gempenn al linennoù-tren hag an ti-gar, hag adaozañ al lec'h. N'eus ket un istimadur ofisiel eus an niver a dud bet kollet en emgann, met hervez an dud bet o kemer perzh en emgann, e oa bet lazhet e-tro 250-300 difenner ukrainat e Kruty. N'eus nemet anvioù ar re bet prizoniet a zo deuet betek ennomp. Goude-se e oa bet beziet ar re varv e bered Askold e Kyiv.

## Lid 2024

D'an 29 a viz Genver 2024 e oa bet ar prezidant Volodimir Zelenskiy ha pennoù bras al lu ukrainat Valerii Zaluzhnyi, Kyrylo Budanov, Vasyl Maliuk ha Roman Mashovets o kemer perzh el lid bloaziek.

## Poltriji

* Sell hollek war ar c'hounlec'h
* An div dorgenn
* Lid koun gant Ukrainiz al luskad Vidsich
* Ar gwel war al lenn

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.president.gov.ua/en/news/u-den-pamyati-geroyiv-krut-prezident-ushanuvav-pamyat-polegl-88585.
# Kounlec'h evit an dud lazhet gant sponterien en Israel

Kounlec'h evit an dud lazhet gant sponterien en Israel (אנדרטת חללי פעולות האיבה, Andartat Halalei Pe'ulot HaEiva) a zo ur monumant gouestlet d'an holl dud lazhet gant ar sponterezh en Israel abaoe 1851. Yuzevien pe get a c'hall bezañ enskrivet o anv.

## Liammoù Diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) The Monument for Victims of Hostile Acts: Honor Inscribed In Stone
# Koumzareg

Ur yezh iranek eus skourr ar yezhoù persidek eo ar c'houmzareg (kumzari) komzet gant tro-dro da 10.000 den eus meuriad ar Chihoued (shihuh) o chom e Kumzar e norzh Oman.
Ar yezh iranek nemeti komzet e Ledenez Arabia eo ar c'houzareg.
Diorroet e oa ar yezh diwar ar persek ha tost-tre eo chomet d'ar minibeg komzet e su Balotchistan doaust ha m'eo bet levezonet ar c'heriaoueg gant an arabeg.
En arvar da vont da get emañ ar yezh-mañ dre m'emañ ar re yaouank oc'h implijout arn arabeg en he lec'h muic'h-mui.
Ne vez ket skrivet ar c'houzareg ha n'eus lennegezh dre skrid ebet.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek

## Liammoù diavaez

* Rosetta Project
* Ethnologue
# Koun

Ar c'houn eo ar pezh a c'hell un den adkas en e soñjoù, fenomenn an anaoudegezh adtapet eo. Ur seurt anaoudegezh an amzer dremenet a zo ivez spurmantet e kondu al loened sour pa vezont gouest tennañ kont eus ar pezh o deus bevet. Koulskoude, pa tastum dre eñvor an den miliadoù anaouedegezhioù evit konduiñ e vuhez, krouiñ ha sevel traoù e vez kredet gantañ en deus gant e empenn un ostilh eus ar re efedusañ evit bezañ mestr war an holl vevien. Seblantout a ra barregezh mirout kounioù a-bouez ur perzh eus ar re wellañ evit sevel traoù a-bouezh pa c'heller klask degas ar c'hounioù war ar prim ha dibad etrezo.

## Sez ar c'hounioù en empenn

Ar varregezh kaout kounioù a vez graet an eñvor eus outi. Lod ar glaskerien a gred evez dastumet ha tretet ar c'hounioù e ruskenn an empenn.

## Gerioù gant koun enno

* ankounac'h (verb o tavezout chom hep mirout en e soñj ar c'houn mat)
* Koun Breizh
* kounaat (kaout ur c'houn degaset d'e skiant pe d'an dud) - kounaenn - kounaidigezh
* kounaer
* kounskrid
* maen-koun
* prof-koun
# Kounameg

Ur yezh nilez-saharek eus isskourr yezhoù soudanek ar reter eo ar c'hounameg (kunam) komzet gant tro-dro da 140 000 den (1993) en Eritrea.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù dadjouek
# Llansanffraid Glan Conwy

Llansanffraid Glan Conwy, pe Glan Conwy hepmuiken, zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Conwy.
Emañ war lez reter ar stêr Conwy. Bez' eo unan eus daou benn an hent A470, un hent hag a dreuz Kembre penn-da-benn, eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz. Un ti-gar zo ivez, ma tremen Rheilffordd Dyffryn Conwy.
Er gumuniezh emañ, ouzhpenn Llansanffraid (pe Llansantffraid), kêriadennoù Pentrefelin ha Dolwyd.
E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant 2 196 a dud, ha 765 anezho (35,8%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Glan Conwy
# Llansanffraid Glyn Ceiriog

Llansanffraid Glyn Ceiriog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e Kembre, 213 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1010 a dud, ha 335 anezho (33,2%) a oa kembraegerien.

## Tud brudet

* Guto'r Glyn (war-dro 1412 - 1493). Daremprediñ a reas Glyn Ceiriog.
* Huw Morus (Eos Ceiriog) (1622 - 1709.
* Robert Elis (Cynddelw) (1812 - 1875), pastor, yezhoniour ha barzh en Eisteddfod.
* Islwyn Ffowc Elis. Tremen a reas ar braz eus e vugaleaj en un atant e-kichen Glyn Ceiriog, daoust ma voe ganet e Wrecsam.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Llansantffraed-yn-Elfael

Llansantffraed-yn-Elfael (skrivet Llansantffraed-yn-Elwel e saozneg) zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez eus kreiz Powys, e Kembre.
Emañ e kumuniezh Glasgwm, un tammig er biz da gêr Llanfair-ym-Muallt.
Er Grennamzer e oa e kantrev Elfael, en tolead Rhwng Gwy a Hafren ("etre Gwy ha Hafren"). Alese e teu an anv, evit lakaat kemm etre ar gêriadenn-se ha re all anvet ivez diwar santez Ffraed pe Ffraid (Santez Berc'hed).
# Llansanffraid (kumuniezh)

Llansanffraid, pe Llansantffraid, zo ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre. Emañ tost da harzoù Bro-Saoz, er reter da Llanfyllin hag en hanternoz da Y Trallwng. Redek a ra ar stêr Efyrnwy drezi.
Er gumuniezh emañ kêriadennoù Llansanffraid-ym-Mechain ha Deuddwr.
E 2011 e oa poblet gant 1415 a dud, ha 271 anezho (19,8%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ("The Office For National Statistics")
# Llansannan

Llansannan zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh en hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ e traoñienn an Afon Aled, er gornaoueg da gêr Dinbych.
Gouestlet eo an iliz da Sant Sannan, enoret ivez e Bedwellte hag e Llantrisant.
E 2011 e oa poblet gant 1 335 a dud, hag 831 anezho (64%) a oa kembraegerien.

## Tud brudet

* Tudur Aled (war-dro 1465-1525), barzh kembraek
* William Salesbury (war-dro 1520-1584), troer an Testamant Nevez e kembraeg.
* William Rees (Gwilym Hiraethog), barzh kembraek.
* Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled) (1819-1867), barzh kembraek.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Llansantffraid

Llansantffraid, Llansanffraid pe Llansantffraed, zo un anv-lec'h kembraek. Anv un iliz gouestlet da Santez Ffraid, eo.

## Lec'hioù

* Llansanffraid Glan Conwy.
* Llansantffraid-ym-Mechain, Powys.
* Kumuniezh Llansantffraid, Powys.
* Llansanffraid Glyn Ceiriog.
* Llansantffraid (Ceredigion), skrivet a-wechoù Llansantffraed.
* Llansantffraed, e-kichen Aberhonddu, Powys.
* Llansantffraed-yn-Elfael, e-kichen Llanfair-ym-Muallt, Powys.
* Llansanffraid Cwmdeuddwr, Powys
# Llansawel

Llansawel zo un anv-lec'h kembraek, diwar anv ur sant brezhon Sawel, hag anv div barrez a gaver e kreisteiz Kembre :
* Llansawel, Castell-nedd Port Talbot, a zo Briton Ferry e saozneg
* Llansawel, Sir Gaerfyrddin
# Llansanffraid-ym-Mechain

Llansanffraid-ym-Mechain (pe Llansantffraid-ym-Mechain) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e biz Powys. Emañ er reter da gêriadenn Llanfyllin hag er mervent da Oswestry ("Croesoswallt" e kembraeg), ha n'emañ ket pell diouzh kember an Afon Cain hag an Efyrnwy. N'emañ bevenn Bro-Saoz nemet 2 km diouzh ar gêriadenn, er reter.

## An anv

Dont a ra an anv "Llansanffraid" diouzh hini santez Berc'hed, eus Iwerzhon, anvet "Ffraid" e kembraeg. An anv Mechain, a gaver goude, a oa unan eus kantrevoù Rouantelezh Powys er Grennamzer. Abaoe miz Mae 2008 e reer, er geriadenn, gant ar stumm "Llansanffraid-ym-Mechain", evel anv kembraek ofisiel. E saozneg e reer gant ur stumm gant al lizherenn "t", "Llansantffraid-ym-Mechain".

## Iliz

Eus an XII$^{vet}$ kantved e tiskouez bezañ kalonenn an iliz, daoust ma'z eus bet kalz kemmoù abaoe. Unan eus ar gwerennoù-livet a voe dioueliet gant William Morris Hughes, a voe Kentañ Ministr Aostralia etre 1915 ha 1923 : eus ar c'hornad e oa genidik e vamm.
# Llansawel (Castell-nedd Port Talbot)

Llansawel (Briton Ferry e saozneg) zo ur gêr vihan hag ur gumuniezh e kreisteiz Kembre, e bwrdeisdref Castell-nedd Port Talbot.
Emañ er c'hreisteiz da Gastell-nedd, en aber ar stêr Nedd, el lec'h m'en em daol e bae Abertawe. Ul lec'h a bouez e oa gwechall eta, war an hent a-hed arvor kreisteiz Kembre.
Gant an Normaned e veze graet eus an treizh-se La Brittonne hag e 1540 e oa anvet Britanne Fery. Marteze eo kar an anv saoznek d'an elfenn Bryddan a gaver en anv Brynbryddan, a zo e kêriadenn Cwmafan. An anv kembraek Llansawel zo ennañ an elfenn Llan ("iliz") ha marteze an anv Saul. pe ar ger awel.

## Notennoù

* ↑ Morgan, Cliff (1977). Briton Ferry (Llansawel). Briton Ferry Resource Centre : Cliff Morgan. 31, 83 p.
* ↑ Humphreys, E (1898). Reminiscences of Briton Ferry and Baglan. Briton Ferry Resource Centre : Cambria Daily Leader, Swansea. 7, 23 p.
# Llansantffraid (Ceredigion)

Llansantffraid zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Kontelezh Ceredigion. Emañ etre Aberystwyth hag aberaeron.
E 2011 e oa 1 212 a dud o chom e kumuniezh Llansantffraid ha 628 anezho a oa kembraegerien (53,4,8%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llanddewi Efelffre

Llanddewi Efelffre (saoznekaet e Llanddewi Velfrey) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e reter Sir Benfro, e Kembre. Emañ hanter-hent etre Arberth ha Hendy-gwyn ar Daf.
Un tammig er mervent d'ar gêriadenn emañ kreñvlec'hioù Llanddewi Gaer ha Caerau Gaer.
E 2011 e oa poblet Llanddewi Efelffre gant 393 a dud, ha 117 anezho (30,5%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics).