OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Turdus libonyana

Turdus libonyana :
| Turdus libonyana, luc'hskeudennet e Sakania (gevred Republik Demokratel Kongo). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus libonyana (Smith, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus libonyana a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.
Anvet e voe Merula libonyanus (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872).

## Boued

Bevañ a ra diwar zivellkeineged dreist-holl, amprevaned a bep seurt peurgetket.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e savanennoù sec'h Afrika ar C'hreiz hag ar Su :
* Turdus libonyana libonyana, e Botswana, hanternoz ha biz Suafrika,
* T. l. peripheris, e kreisteiz Mozambik ha reter Suafrika,
* T. l. tropicalis, eus Burundi ha Tanzania da v/Mozambik,
* T. l. verreauxii, eus Angola ha kreisteiz Republik Demokratel Kongo da hanternoz Botswana ha kornôg Zimbabwe.

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus libonyana el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus libonyana e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Turdus libonyana el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus libonyana.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turdus nigrescens

Turdus nigrescens :
| Turdus nigrescens, luc'hskeudennet e Costa Rica. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus nigrescens Cabanis, 1861 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus nigrescens a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha kevnid ; kemer a ra hugennoù a bep seurt ivez, Ericaceae ha Solanum en o zouez.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e menezioù Costa Rica ha kornôg Panamá.

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus nigrescens el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus nigrescens e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Turdus nigrescens el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus nigrescens.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turgn

Un turgn zo un ardivink, kaset en-dro gant an treid pe an tredan, a servij da stummañ pe da durgnañ pri, koad, pe vetal.

## Sterioù all

Dre astenn-ster e vez implijet turgn
* evel anv-kadarn, evel labour: ober un tamm turgn;
* evel anv-gwan: un dra turgn zo un dra graet mat ha kempenn, hag un den turgn zo gwisket brav. Gwelout turgn ha turgnañ er wiki-geriadur.

## Pennad kar a bell pe a dost

* Turner
# Turgut Özal

Turgut Özal (13 a viz Here 1927 e Malatya - 17 a viz Ebrel 1993 en Ankara) a voe kentañ ministr ha prezidant Turkia. E-pad e respet kentañ ministr (1983-1989), ha gant ar gostezenn savet gantañ, Anavatan Partisi, e oa bet modernaet ekonomiezh ar vro ha gwellaet an darempred gant broioù ar Gornaoueg. Etre 1989 ha 1993 e oa prezidant ar Republik. Mervel a reas trumm a-raok dibenn e respet. E 2012 e voe dizouaret e gorf ha diskouezet e voe e oa bet ampoezonet, hep ma ouifed muioc'h.
# Turiaw ar Menteg

Turiaw ar Menteg, Gwion ar Menteg, an Tad Turiaw er relijion, abEnnez da anv barzh, a oa ur beleg ortodoks hag ur skrivagner brezhonek. Kenlabouret en deus gant SADED.
Ur pennad mat e oa bet o chom evel manac'h e Treger, er Seizh Sant, hag ur pennadig ivez e Lennon. Bevañ a reas e-pad pell amzer e Brec'h, hag e Gwened e dibenn e vuhez. Prezidant Kelc'h Sevenadurel Gwened e voe. Ur pennad a skrivas er gelaouenn Al Liamm : "Santez Anna, mamm-gozh ar Vretoned".
Unan eus e vibion, Gwenhael ar Menteg, a gengrouas An Drouizig.

## Oberoù

* Dafar evit ur c'heriaoueg a'n Ardamezouriezh, Yellen hag Abennez, Gwenedour, 1965
* Barzhaz-hud ur Gwenedour, (gant an anv-pluenn: abEnnez), Gwenedour, Rumm E, 1966.
* Pacem in Terris, Yann XXIII, tr. gant an Tad Turiaw, Preder, 1968.
* Brezhoneg diazez, embannet gant Skol an Emsav, hep bloaziad.
* Goueler Kelt, Preder, 1970 ; embannadur "gwellaet ha kresket", 1991.
* Santez Anna, mamm-gozh ar Vretoned, Al Liamm, niv. 325, 2001
* Dastumad gerioù a rannyezhoù ar gevred - Dictionnaire de vannetais breton-français, Hiziv an deiz, 2007.
* An Aviel hervez sant Yann an doueoniour, Embannadur An Treizher, 2014.
* An Oferenn Santel diouzh deved sant Yann Aourc’hen, embannadur An Treizher, 2014.
* Geriadur an Doueoniezh, An Treizher 2016, 446 p.

## Liammoù diavaez

* La langue bretonne : histoire et graphies, gant Turiaw ar Menteg, e lec'hienn An Drouizig.
# Turdus cardis

Turdus cardis :
| Turdus cardis. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus cardis Temminck, 1831 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus cardis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh kouezhet war an douar ; kemer a ra buzhug ivez.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Japan ha kreiz Sina.

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus cardis el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus cardis e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Turdus cardis el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus cardis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turdus grayi

Turdus grayi :
| Turdus grayi, luc'hskeudennet e proviñs Alajuela (Costa Rica). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus grayi Bonaparte, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus grayi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae. Dibabet e voe da evn broadel — ent-ofisiel d'an 3 a viz Genver 1977 — gant Costa Rica ma vez graet "yigüirro" anezhañ.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, buzhug, melc'hwed, ha glazarded gwech an amzer ; kemer a ra frouezh a bep seurt ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika, en un takad hag a ya eus Mec'hiko da gKolombia :
* Turdus grayi casius, eus Costa Rica da walarn Kolombia,
* T. g. grayi, e kreisteiz-pellañ Mec'hiko ha kornôg Guatemala,
* T. g. incomptus, e hanternoz Kolombia,
* T. g. lanyoni, e kreisteiz Mec'hiko, hanternoz Guatemala ha kreisteiz Belize,
* T. g. linnaei, e kreisteiz Mec'hiko,
* T. g. megas, eus kornôg Guatemala da Nicaragua,
* T. g. microrhynchus, e kreiz Mec'hiko,
* T. g. tamaulipensis, e kreisteiz Texas (kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika), biz ha reter Mec'hiko,
* T. g. yucatanensis, e gevred Mec'hiko ha hanternoz Belize.

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus grayi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus grayi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (es) Guías Costa Rica - El Yigüirro – Ave Nacional.
* ↑ (en) Turdus grayi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus grayi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turdus litsitsirupa

Turdus litsitsirupa :
| Turdus litsitsirupa, luc'hskeudennet nepell diouzh Pretoria (Gauteng, Suafrika). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus litsitsirupa (Smith, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus litsitsirupa (Psophocichla litsitsirupa kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.
Anvet e voe Merula litsitsirupa (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872).

## Boued

Bevan a ra diwar amprevaned hag o larvenn dreist-holl.

## Annez

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika ar Reter hag ar Su :
* Turdus litsitsirupa litsitsirupa, eus kreiz Namibia ha kreisteiz Zambia da hanternoz Suafrika ha kreisteiz Mozambik,
* T. l. pauciguttata, eus kreisteiz Angola ha hanternoz Namibia da gornôg Zimbabwe,
* T. l. simensis, e douaroù uhel Eritrea hag Etiopia,
* T. l. sterling, eus kreiz Angola da dTanzania.

## Rummatadur

Ober a rae ar genad Psophocichla e-unan-penn kent.

## Liammoù diavaez

* (en) Psophocichla litsitsirupa el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Psophocichla litsitsirupa e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Psophosichla litsitsirupa el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psophocichla litsitsirupa.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turdus rufiventris

Turdus rufiventris :
| Turdus rufiventris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Turdus |
| Anv skiantel ||
| Turdus rufiventris Vieillot, 1818 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Turdus rufiventris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.

## Boued

Hollzebrer eo al laboused-se daoust ma vevont diwar zivellkeineged ha frouezh dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Turdus rufiventris juensis, e Nordeste (Brazil),
* T. r. rufiventris, eus reter Bolivia da c'hevred Brazil, Uruguay ha hanternoz Arc'hantina.
Graet e vez "sabiá-laranjeira" anezhañ e portugaleg. Sellet e vez outañ evel evn-arouez stad São Paulo (Brazil) abaoe 1966.

## Kanaouenn

* A Majestade O Sabiá, ur ganaouenn bortugalek gant Roberta Miranda, kanet gant meur a zen.

## Liammoù diavaez

* (en) Turdus rufiventris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Turdus rufiventris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Turdus rufiventris el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdus rufiventris.
* ↑ Projeto Pincel/Sabiá-laranjeira e a cidade.
* ↑ Kanet amañ gant an oberourez a-unan gant Paula Fernandes
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Turi (Puglia)

Turi zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.
# Zbigniew Preisner

Zbigniew Preisner, bet ganet Zbigniew Antoni Kowalski d'an 20 a viz Mae 1955 e Bielsko-Biała (Polonia), a zo ur saver sonerezh film poloniat.

## Ar filmoù en deus aozet ar sonerezh anezhe

* 1984 : Bez końca (Dibenn) gant Krzysztof Kieślowski,
* 1988 : Dekalog (An Dek Gourc'hemenn) gant Krzysztof Kieślowski,
* 1988 : Krótki film o zabijaniu (Ur film berr diwar-benn al lazhañ) gant Krzysztof Kieślowski,
* 1988 : Krótki film o milosci (Ur film berr diwar-benn ar garantez) gant Krzysztof Kieślowski,
* 1989 : Hitlerjunge Salomon (Salomon e Yaouankizoù hitlerian) gant Agnieszka Holland,
* 1990-1991 : Podwójne życie Weroniki (Div vuhez Veronika) gant Krzysztof Kieślowski, dindan anv H. Van den Budenmayer,
* 1991 : Olivier, Olivier gant Agnieszka Holland,
* 1991 : At Play in the Fields of the Lord gant Héctor Babenco,
* 1992 : Fatale gant Louis Malle,
* 1992 : Le Fil de l'horizon gant Fernando Lopes,
* 1993 : Trois Couleurs : Bleu gant Krzysztof Kieślowski,
* 1993 : The Secret Garden gant Agnieszka Holland,
* 1994 : Trois couleurs : Blanc gant Krzysztof Kieślowski,
* 1994 : Trois Couleurs : Rouge gant Krzysztof Kieślowski,
* 1994 : Mouvements du désir gant Léa Pool,
* 1994 : Radetzky March gant Axel Corti,
* 1994 : When a Man Loves a Woman gant Luis Mandoki,
* 1994 : Quartet in 4 Movements gant Luca Rikaki,
* 1995 : Élisa gant Jean Becker,
* 1995 : Feast of July gant Christopher Menaul,
* 1996 : Øen i Fuglegaden (An Enez e Straed an Evn) gant Søren Kragh-Jacobsen,
* 1997 : Fairytale: A True Story gant Charles Sturridge,
* 1998 : Corazón iluminado gant Héctor Babenco,
* 1999 : Dreaming Of Joseph Lees gant Eric Styles,
* 2000 : The Last September gant Deborah Warner,
* 2000 : Aberdeen gant Hans Petter Moland,
* 2001 : Weiser gant Wojciech Marczewski,
* 2002 : Between Strangers gant Edoardo Ponti,
* 2003 : Effroyables jardins gant Jean Becker,
* 2003 : SuperTex gant Jan Schütte,
* 2003 : It's All About Love gant Thomas Vinterberg,
* 2004 : The Beautiful Country gant Hans Petter Moland,
* 2007 : Un secret gant Claude Miller,
* 2013 : Dies Irae e-barzh La grande bellezza gant Paolo Sorrentino.
# Zdice

Zdice (alamaneg Zditz, pe Zdic) a zo ur gêr er Republik Tchek, e Rannvro Kreiz Bohemia e Distrig Beroun. E 2006 e oa 3 934 annezad enni.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr Zdice
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Zazakeg

Ur yezh iranek eus skourr yezhoù ar gwalarn eo ar zazakeg (zazakî pe dimli), komzet gant ar Zazaked e reter Anatolia e Turkia.
N'eo ket sklaer hag-eñ ez eo Kurded ar Zazaked pe get ha cheñch a ra renkadur ar yezh-mañ hervez ma vez renket ar bobl zazakek e-touez ar Gurded pe evel ur bobl disheñvel dioute.
Div rannyezh pennañ a zo:
* dimleg (dimli, zazakeg ar su)
* kirmanjkeg (kirmanjki, zazakeg an norzh)

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek

## Mont pelloc’h ganti

* "Forschungen über die Kurden und die Iranischen Nordchaldaer", Peter I. Lerch, 1857/58
* "Beiträge zur Kenntniss der neupersischen Dialekte: Zaza-Dialekt der Kurdensprache", Friedrich Müller, 1865
* "Mewlid", Ehmedê Xasi, 1899 and Usman Efendiyo Babij, 1933
* "Mundarten der Zaza", Karl Hadank,1932; post-humous works from Oskar Mann
* "On gender and number in the Zaza dialect of Kurdish", Kanat Kalashevich Kurdoev (1977), Translated by Azīz Ibrāhīm, 1977
* "A grammar of Dimili", Terry L. Todd, 1985
* "Rastnustena Zonê Ma", C. M. Jacobson, 1993
* "Zazaca Okuma-Yazma El Kitabı", C. M. Jacobson, 1997
* "Grammatik der Zaza-Sprache", Zülfü Selcan, 1998
* "Zazaki -Grammatik und Versuch einer Dialektologie-", Ludwig Paul, 1998
* "The zaza dialect of the Kurdish Language (Dersim)", Kerim Rakhmanovich Ayyoubi & Iraida Anatolʹevna Smirnova, 1998
* "Studies in Zazaki Grammar", Michael J. Kenstowicz, 2004
* "Zazaki/Kirmanckî Kurdish" Gülşat Aygen, 2010

## Liammoù diavaez

* Ethnologue on Zazaki (language)
* (Weblinks of Zaza people)
* Academic Research Center of Zazaki
* Zazaki Wikipedia
* Only Zazaki news
# Zeanuri

Zeanuri zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Zdravko Zupan

Zdravko Zupan :
| Zdravko Zupan, 2014. ||
| Anv | Zdravko Zupan |
| Ganet | 7 a viz C'hwevrer 1950 e Zagreb (Kroatia, Yougoslavia) |
| Marvet | 9 a viz Here 2015 e Belgrad (Serbia) |
| Micher | treser, senarier, istorour bannoù-treset |
| Brudet evit | "Tom & Jerry", "Zuzuko", "Munja", "Mickey Mouse", "Goofy", "Ellsworth", Pink Panter |
| Lec'hienn | Magazin "Munja" (sr) |
| kemmañ |
Zdravko Zupan (serbeg kirillek: Здравко Зупан; Zagreb, 7 a viz C'hwevrer 1950 — Belgrad, 9 a viz Here 2015) a oa un treser, senarier hag ur istorour bannoù-treset serb.

## Oberennoù
### Bannoù-treset

* "Zuzuko", senarier Z. Zupan, Yu strip, Munja ha Bijela pčela, Serbia ha Kroatia, 1973-2015.
* "Tom & Jerry", senarier Lazar Odanović, VPA, Kroatia, 1983-1988.
* "Mickey Mouse", senarier François Corteggiani, Le Journal de Mickey, Bro-C'hall, 1990-1994.
* "Goofy", senarier F. Corteggiani, Le Journal de Mickey, Bro-C'hall, 1990-1994.
* "Ellsworth", senarier F. Corteggiani, Le Journal de Mickey, Bro-C'hall, 1990-1994.
* "Miki i Baš-Čelik", senarier Nikola Maslovara, Mikijev zabavnik, Serbia, 1999.
* "Munja", senarier Z. Zupan, Vasa Pavković ha Zoran Stefanović, Munja, Munja Strip ha Bijela pčela, Serbia ha Kroatia, 2001-2015.

### Istor ar bannoù-treset

* Istorija jugoslovenskog stripa I, Slavko Draginčić ha Zdravko Zupan, Novi Sad, 1986.
* Vek stripa u Srbiji, Zdravko Zupan, Pančevo, 2007.
* Veljko Kockar - strip, život, smrt, Zdravko Zupan (ed.), Pančevo, 2010.
* The Comics We Loved: Selection of 20th Century Comics and Creators from the Region of Former Yugoslavia (Stripovi koje smo voleli: izbor stripova i stvaralaca sa prostora bivše Jugoslavije u XX veku), Živojin Tamburić, Zdravko Zupan et Zoran Stefanović, Belgrade, 2011.
* Zigomar - maskirani pravednik, Zdravko Zupan (ed.), Pančevo, 2011.

## Daveoù

* ↑ Zdravko Zupan, Lambiek Comiclopedia (en)

## Levrlennadur

* Zdravko Zupan, I.N.D.U.C.K.S. World-wide database about Disney comics (en)
* Slobodan Ivkov. 60 godina stripa u Srbiji: Zdravko Zupan, leksikon, Subotica, 1995. E-izdanje: "Projekat Rastko" (sr)

## Liammoù diavaez

* Paul Gravett. "Comics Culture in Yugoslavia: World-Class Innovators & Remarkable Visionaries" foreword for Tamburić-Zupan-Stefanović lexicon The Comics We Loved: Selection of 20th Century Comics and Creators from the Region of Former Yugoslavia, 2011. (en)
* Zdravko Zupan. The Golden Age of Serbian Comics (Belgrade Comic Art 1935-1941), "Projekat Rastko". (en)
* Magazin "Munja" (sr)
* Zdravko Zupan i Slavko Draginčić. Istorija jugoslovenskog stripa 1, Novi Sad 1986, kompletno elektronsko izdanje, "Projekat Rastko". (sr)
* Zdravko Zupan. Strip u Srbiji 1955-1972, "Projekat Rastko" (sr)
# Zazuar

Zazuar zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos .
# Zeberio

Zeberio zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
# Zebu

Zebu :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Bovinae |
| Genad : | Bos |
| Anv skiantel ||
| Bos primigenius indicus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar zebu (Bos primigenius indicus pe Bos taurus indicus) a zo ur bronneg daskirier doñv a-orin Azia ar Su.
# Zec'haria (beleg)

Zec'haria , pe Zakaria pe Zakari a zo anv ur beleg, eus rummad Abia, gwaz Elizabed, eus rummad Aaron, kenitervez da Vari, mamm Jezuz. Tad Yann Vadezour eo.

## Hervez an Testamant Nevez

Elizabed ha Zec'haria a oa daou bried war an oad o-daou ha divugel. Dont a reas un ael da lavarout da Zac'harias : ... selaouet eo bet da bedenn : da bried Elizabed a c'hano ur mab, hag e roi dezhañ Yann da ano".
Ne gredas ket Zec'haria ar pezh a c'hoarveze hag e voe lavaret dezhañ gant an ael Gabriel : "Setu eta ma vezi mut hep gallout komz muioc'h betek an deiz ma tegouezho an traoù-mañ, dre n'ac'h eus ket kredet em lavaroù hag a zeuio da wir d'o c'houlz".
Ur wech deuet ar c'houlz da amdroc'hañ ar bugel e adkavas ar gomz goude bezañ skrivet war un dablezenn an anv a felle dezhañ evit e vab hag e lavaras ur c'hantik evit bennigañ Doue (Lk 1,67-79).

## Daveoù

* ↑ Hervez troidigezh Maodez Glanndour, Al Liamm, 1969
* ↑ Hervez troidigezh Gwilh ar C'hoad,1897
* ↑ Lk 1 ,13, troidigezh Maodez Glanndour, Al Liamm, 1969, p135
* ↑ Lk 1,20

## Pennad kar

* Ein Kerem
# Zazaked

Ar Zazaked (turkeg:zazalar) zo ur bobl e reter Turkia. Zazakeg eo o yezh. Kurded a lavaront bezañ alies.

## Levrlennadur

* (de)Blau, Gurani et Zaza in R. Schmitt, ed., Compendium Linguarum Iranicarum, Wiesbaden, 1990, pp. 336–40 (ISBN 978-3-88226-413-5)
* (en) 'DIMLĪ-ZAZA' – Encyclopaedia Iranica
* (en) Werner E. (2017) : Rivers and Mountains – A Historical, Applied Anthropological and Linguistical Study of the Zaza People of Turkey including an Introduction to Applied Cultural Anthropology
* (en) Lutwig Paul : Zazaki, Gernot Windfuhr, Iranian Languages, Routledge, 2012, pennad 9.
* (en) Arakelova, Victoria (1999) : The Zaza People as a New Ethno-Political Factor in the Region p. 397.
* (fr) V. Minorsky : Daylam-La Domination des Dailamites, Paris, 1932
# ㄱ

Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄀ, romanekaet k, g ha distaget [k, g] hervez al LFE.
Un doare-skrivañ arouezel eo an hangeul, da lâret eo stumm pep lizherenn diazez a ra dave d'al lec'h distagañ, ha stumm al lizherenn-mañ a ziskouez kein an teod o stekiñ ouzh ar staon.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
| ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ | ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ | ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
# る

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo る, romanekaet ru.
Kevatal eo d'al lizherenn ル hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 留skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 流.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ん

Hiragana :
| | | k | g | s | z | t | d | n | h | b | p | m | y | r | w | |
| a | あ | か | が | さ | ぎ | た | だ | な | は | ば | ぱ | ま | や | ら | わ | |
| i | い | き | ぎ | し | じ | ち | ざ | に | ひ | び | ぴ | み | | り | (ゐ) |
| u | う | く | ぐ | す | ず | つ | づ | ぬ | ふ | ぶ | ぷ | む | ゆ | る | | ん |
| e | え | け | げ | せ | ぜ | て | で | ね | へ | べ | ぺ | め | | れ | (ゑ) |
| o | お | こ | ご | そ | ぞ | と | ど | の | ほ | ぼ | ぽ | も | よ | ろ | を |
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ん, romanekaet n.
Kevatal eo d'al lizherenn ソ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 无.

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
# ヴ (lizherenn)

Ul lizherenn eus ar silabenneg katakana eo ヴ, romanikaet vu.
Ijinet e oa bet a-ratozh-kaer evit gallout skrivañ gerioù etsren e japaneg hag abalamour da se n'he deus al lizherenn-mañ kevatalder ebet hervez ar silabenneg hiragana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn-mañ diwar hin al lizherenn katakana ワ (wa).
Diwar al lizherenn diazez-mañ e vez savet ar silabennoù all-mañ:
    ヴァ (va)
    ヴィ (vi)
    ヴェ (ve)
    ヴォ (vo)

## Gwelet ivez

* Hiragana
* Katakana
* Japaneg
* Sinalun
Katakana :
| | | k | s | t | n | h | m | y | r | w |
| a | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | |
| i | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | | リ | (ヰ) | |
| u | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | | ン |
| e | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | | レ | (ヱ) | |
| o | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | |