OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ningxia

Ningxia (e sinaeg : 宁夏) zo ur rannvro emren eus Republik Pobl Sina, e hanternoz ar vro, krouet evit reiñ gwirioù ispisial d'ar bobl Hui.
g • ka • ke Proviñsoù ha tiriadoù Sina :
| Proviñsoù | Anhui · Fujian · Gansu · Guangdong · Guizhou · Hainan · Hebei · Heilongjiang · Henan · Hubei · Hunan · Jiangsu · Jiangxi · Jilin · Liaoning · Qinghai · Shaanxi · Shandong · Shanxi · Sichuan · Yunnan · Zhejiang |
| Rannvroioù emren | Guangxi · Mongolia an Diabarzh · Ningxia · Xinjiang · Xizang (Tibet) |
| Munisipaliezhioù | Beijing · Chongqing · Shanghai · Tianjin |
| Gant statud ispisial | Hongkong · Macau |
# Nina Simone

Nina Simone (distaget:), ganet Eunice Kathleen Waymon d'an 21 a viz C'hwevrer 1933 e Trion (North Carolina) ha marvet d'an 21 a viz Ebrel 2003 e Carri lo Roet (Okitania), a oa un ganerez, pianoourez, hag emsaverez evit ar gwirioù sivil amerikan, hag a labouras dreist-holl e bed ar jazz.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Lorette

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lorette zo un anv-lec'h gallek, a orin italianek.

## Gerdarzh

* Lorette, anv gallekaet Loreto en Italia, lec'h-pirc'hirinañ abaoe ar XVvet kantved

## Lec'hioù
### Breizh

* Kazarn Lorette, kazarn e Sant-Servan, distrujet

### Bro-C'hall

* Lorette (Loire), kumun c'hall en departamant Loire

### Kanada

* Lorette (Manitoba), e Manitoba e Kanada

### Kebek

* Fort Lorette, ti misionerien e Montréal
* L'Ancienne-Lorette, kêr e Kebek
* Loretteville, kêr e Kebek

## Monumantoù

* E Breizh, iliz katolik Intron Varia Loreto, bet savet war-dro 1477, e Lanrieg.
* E Bro-C'hall:
** Iliz Notre-Dame-de-Lorette Pariz.
** Notre Dame de Lorette, bered soudarded eus ar brezel-bed kentañ en Ablain-Saint-Nazaire.

## Levrioù

* Rome et Lorette, levr gallek gant Louis Veuillot (1841)
* Le village indien de la Jeune-Lorette, levr gant Philippe Aubert de Gaspé
# Loriculus

Loriculus :
| Ur par Loriculus galgulus, luc'hskeudennet e Bukit Timah (Singapour). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Loriculus Blyth, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Loriculus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1849 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevarzek spesad a ya d'ober ar genad :
* Loriculus amabilis,
* Loriculus aurantiifrons
** L. a. batavorum, aurantiifrons ha meeki,
* Loriculus beryllinus,
* Loriculus camiguinensis,
* Loriculus catamene,
* Loriculus exilis,
* Loriculus flosculus,
* Loriculus galgulus,
* Loriculus philippensis
** L. p. apicalis, bonapartei, bournsi, chrysonotus (†), dohertyi, mindorensis, philippensis, regulus, siquijorensis ha worcesteri,
* Loriculus pusillus,
* Loriculus sclateri
** L. s. ruber ha sclateri,
* Loriculus stigmatus
** L. s. croconotus, quadricolor ha stigmatus,
* Loriculus tener,
* Loriculus vernalis
** L. v. phileticus ha vernalis.
Naontek (19) isspesad bev c'hoazh en holl ; o c'havout a reer en Azia ar Su.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Loriculus (lennet e-barzh d'an 11 a viz Mae 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lorius

Lorius :
| Lorius lory, luc'hskeudennet e Singapour. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Lorius Vigors, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lorius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
* Lorius albidinucha,
* Lorius chlorocercus,
* Lorius domicella,
* Lorius garrulus
** L. g. flavopalliatus, garrulus ha morotaianus,
* Lorius hypoinochrous
** L. h. devittatus, hypoinochrous ha rosselianus,
* Lorius lory
** L. l. cyanauchen, erythrothorax, jobiensis, lory, salvadorii, somu ha viridicrissalis.
O c'havout a reer en un takad hag a ya eus Inizi Maluku (Indonezia), dre c'hGinea Nevez, da Inizi Salomon.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Lorius (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Mae 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lorisidae

Lorisidae :
| Nycticebus coucang ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Primates |
| Kerentiad : | Lorisidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lorisidae (pe Loridae) a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ potoed, lorised hag angwantiboed. Bevañ a reont en Afrika pe Azia.

## Genadoù

* Arctocebus
* Loris
* Nycticebus
* Perodicticus
* Pseudopotto
# Lorne Cardinal

Lorne Cardinal, bet ganet e Sucker Creek (Alberta, Kanada) d'ar 6 a viz Gouere 1964, a zo un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) kanadian.
# Loro Ciuffenna

Loro Ciuffenna zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
# Loria

Loria zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
# Loretta Lynn

Loretta Lynn, bet ganet Loretta Webb d'ar 14 a viz Ebrel 1932 e Butcher Hollow (Kentucky) ha marvet d'ar 4 a viz Here 2022 e Hurricane Mills (Tennessee), a oa ur ganerez country music stadunanat.

## Liammoù diavaez

* YouTube
* O kanañ Everybody wants to go to heaven but nobody wants to die
# Lorgies

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Lorgies |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Lorgies e Kanton Aubigny-en-Artois hag en Arondisamant Arras | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Laventie |
| Kod INSEE | 62529 |
| Kod post | 62840 |
| Maer | Anne-Marie Lefebvre |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,84 km² |
| Led | 50° 34' 08" Norzh |
| Hed | 02° 47' 29" Reter |
| Uhelder kreiz | 21 m |
| Uhelder bihanañ | 19 m |
| Uhelder brasañ | 26 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 513 (2007) |
| Stankter | 221 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Lorgies a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Lorgnez

Al lorgnez, pe lovrentez, pe lovrezh, pe lovrerezh, pe lovroni, (pe kleñved Hansen) zo ur c'hleñved deuet digant Mycobacterium leprae, ur vakterienn kar da hini an drougskevent, anadet gant ar skiantour norvegat Gerhard Armauer Hansen e 1873, hag a dag an nervennoù izili, ar c'hroc'hen, ken e vez mac'hagnet ar glañvourien. Endemek eo e broioù trovanel zo.

## Kunujenn

Lorgnez a vez taolet ivez evel kunujenn.
# Montesquieu

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Montesquieu zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù
### Bro-C'hall

* Montesquieu, gwechall kumun c'hall e Haute-Garonne, hiriv e Montesquieu-Guittaut
* Montesquieu en Hérault
* Montesquieu e Lot-et-Garonne, he deus roet hec'h anv da Charles Louis de Secondat, baron La Brède ha Montesquieu
* Montesquieu, e Tarn-et-Garonne
* Montesquieu-Avants, en Ariège
* Montesquieu-des-Albères, e Pyrénées-Orientales
* Montesquieu-Guittaut, e Haute-Garonne
* Montesquieu-Lauragais, e Haute-Garonne
* Montesquieu-Volvestre, e Haute-Garonne

## Tud

* Montesquieu prederour gall (1689-1755), pe Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu
* Charles Louis de Secondat, Baron de Montesquieu, mab-bihan d'ar prederour
* Montesquieu de Coustaussa, tiegezh nobl, aotrounez Coustaussa, eus 1367 da 1789

## Pennad kar

* Montesquiou
* Montesquiu
# Montevago

Montevago zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
# Montevarchi

Montevarchi zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
# Montespertoli

Montespertoli a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
# Montesquiu de Volvèstre

Montesquiu de Volvèstre :
| Anv okitanek | Montesquiu de Volvèstre |
| Anv gallek (ofisiel) | Montesquieu-Volvestre |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Midi-Pyrénées |
| Departamant | Garona-Uhel |
| Arondisamant | Murèth |
| Kanton | Montesquiu de Volvèstre |
| Kod kumun | 31375 |
| Kod post | 31310 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Lemasle (Strollad Sokialour Gall) 2014 - 2020 |
| Lec'hienn web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 109 ann. (2020) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 190 m bihanañ 208 m — brasañ 523 m |
| Gorread | 59,82 km² |
| kemmañ |
Montesquiu de Volvèstre pe Montesquiu de Bolbèstre zo ur gumun ha penn-kanton en Okitania, en departamant Garona-Uhel, war lez ar stêr Arisa.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hoc'hu.
* Un ti kozh.
* An iliz katolik.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Arisa hag e-mesk rozioù emañ Montesquiu de Volvèstre.

## Melestradurezh

* Montesquiu de Volvèstre: ar maerdi dirak ar pont war ar stêr Arisa.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Patrick Lemasle | Strollad Sokialour Gall | Kannad |
| 2002 | 2014 | Henri Dejean | Strollad Sokialour Gall | |
| 1990 | 2002 | Patrick Lemasle | Strollad Sokialour Gall | Kannad |
| 1972 | 1990 | André Massat | Strollad Sokialour Gall | Kuzulier-kanton |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
# Monteux (Vaucluse)

Monteux :
| Anv okitanek | Monteus |
| Anv gallek (ofisiel) | Monteux |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Provence-Alpes-Côte d’Azur |
| Departamant | Vaucluse |
| Arondisamant | Carpentràs |
| Kanton | Monteux (pennlec'h) |
| Kod kumun | 84080 |
| Kod post | 84170 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Gros 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Les Sorgues du Comtat (sez) |
| Lec'hienn web | https://www.monteux.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 979 ann. (2020) |
| Stankter | 333 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 42 m bihanañ 26 m — brasañ 80 m |
| Gorread | 39,02 km² |
| kemmañ |
Monteux (Monteus en okitaneg) zo ur gumun en departamant Vaucluse hag er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur, e su Bro-C'hall. Pennlec'h kanton Monteux eo.
Er bloavezh 2020 e oa 12 979 a annezidi hag a reer Montiliens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tour Clémentine.
* Porzh Avignon.
* Iliz Itron-Varia.

## Kêrioù gevellet

* Gladenbach (Alamagn)
* Niemcza (Polonia)

## Tud dibar

* Benoni Auran (1859-1944), livour ganet e Monteux.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Montesilvano

Montesilvano zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
# Monteu Roero

Monteu Roero (Montèj e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Monteu da Po

Monteu da Po (Montèu e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# Monteux

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Monteux zo un anv-lec'h hag un anv-den gallek.

## Lec'hioù

* Monteux, kumun en departamant Vaucluse
* Beaumont-Monteux, en departamant Drôme

## Tud

* Paul Monteux anavezet evel Paul Monteux-Brisac (1862-1928), sonaozour gall
* Henri Monteux (1874-1943), aktor gall
* Pierre Monteux (1875-1964), penn orkestra gall
* Claude Monteux (1920-2013), fleütour ha penn orkestra stadunanat

## Pennad kar

* Montreux
# Oria (Puglia)

Oria zo ur gumun e proviñs Brindisi, e Puglia.
# Orhan Gazi

Orhan Gazi, pe Orhan I$^{añ}$, (e turkeg otomanek اورخان غازی), a voe eil sultan an impalaeriezh otoman. Ganet e voe e 1281 e Söğüt ha marvet e 1362 e Bursa.
Mab e oa da Osman Gazi ha Mal Hatun.

## Ren

Kregiñ a reas da ren asambles gant e dad e 1324 ha mont da sultan e 1326 goude marv Osman Gazi.
Kresket e voe gantañ tiriad e impalaeriezh :
* Bursa (1326), Iznik (1330), Izmit (1337) a voe aloubet gant e lu.
* Balıkesir (1345), Manyas pe c'hoazh Erdek a dapas digant ar meuriad Karesioğulları (Mibien Karesi) e kornôg Anatolia
* e tu ar reter e kemeras Ankara (1354) digant beylik Eretna.
Tiriad an Otomaned a dremenas eus 16.000 km² e 1326 da 95.000 km² e 1362.

## Sevenadur

Dindan e ren e voe krouet ar medreseoù (skolioù) otoman kentañ en Iznik.
| En e raok: Osman Gazi | Sultaned an Impalaeriezh Otoman 1326 – 1362 | War e lerc'h: Murat I |
# Oria (Almería)

Oria a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn. E 2022 e konted 2212 o chom enni.
# Orhan Veli

Orhan Veli Kanık (13 a viz Ebrel 1914 – 14 a viz Du 1950), anavezetoc’h evel Orhan Veli hepken, a oa ur barzh turkek eus Istanbul.
Mab e oa da Veli Kanık a oa penn laz-seniñ simfonek Prezidant Republik Turkia. Abred e krogas Orhan da skrivañ barzhoniezh. Goude ur bloavezh o studiañ prederouriezh er skol-veur ez eas d’ober meur a vicher : troer, kazetenner.
Orhan Veli a zo unan eus ar re gentañ a skrivas gwerzennoù "dieub" e turkeg. Hollvrudet eo e oberenn e Turkia, gant barzhonegoù diwar-benn ar vuhez pemdeziek hag an dud vunut, eeun ha leun a fent. Treiñ a reas barzhoniezh c’hallek e turkeg ivez (Villon, La Fontaine, Baudelaire, André Breton).
Mervel a reas da 36 vloaz hepken, goude kouezhañ en un toull er straed pa oa mezv.

## Troidigezhioù

* Va jusqu’où tu pourras, Orhan Veli, troet e galleg gant Elif Deniz ha François Graveline
* Just for the hell of it, 111 poems by Orhan Veli Kanık, troet e saozneg gant Talat Sait Halman
* Orhan Veli Kanık Fremdartig / Garip, troet en alamaneg gant Yüksel Pazarkaya
# Oria

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Oria zo un anv-lec'h e meur a vro.

## Euskal Herria

E proviñs Gipuzkoa :
* ar stêr Oria;
* karter Oria e kumun Lasarte-Oria.

## Spagn

* Oria, kumun e proviñs Almería.

## Italia

* Oria, kumun e proviñs Brindisi, e Puglia;
* Oria, kêriadenn e kumun Valsolda, e proviñs Como, e Lombardia;

## Tud

* Oria San Millan, santez katolik
# Oribi

Oribi :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Bovidae |
| Iskerentiad : | Antilopinae |
| Genad : | Ourebia |
| Anv skiantel ||
| Ourebia ourebi Zimmermann, 1782 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An oribi (Ourebia ourebi) a zo un antilopenn vihan eus Afrika. Ar spesad nemetañ eus ar genad Ourebia eo.
# Orgosolo

Orgosolo zo ur gumun italian, e proviñs Nuoro ha rannvro emren Sardigna.
# Oria San Millán

Áurea, pe Oria San Millán, pe Villavelayo, pe Áurea Garcés de Villavelayo (1043 Villavelayo - 11 a viz Meurzh 1070 San Millán de la Cogolla), zo ur santez katolik.
# Pablo Trapero

Pablo Trapero, bet ganet d'an 4 a viz Here 1971 e San Justo (Buenos Aires, Arc'hantina) a zo ur filmaozer, skridaozer ha produer arc'hantinat.

## Filmoù
### Filmaozer
#### Bloavezhioù 1990

* 1993 : Mocoso malcriado (film berr)
* 1995 : Negocios (film berr)

#### Bloavezhioù 2000

* 2000 : Naikor (film krenn)
* 2001 : Mundo Grúa
* 2003 : El bonaerense
* 2004 : Familia rodante
* 2007 : Nacido y criado
* 2008 : Leonera
* 2008 : Stories on Human Rights

#### Bloavezhioù 2010

* 2011 : Carancho
* 2012 : 7 días en la Habana
* 2013 : Elefante Blanco
* 2015 : El Clan

## Liammoù diavaez

* Pablo Trapero e lec'hienn Allociné
# Pabor

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ur pabor zo
* un evn, a zo meur a spesad anezhañ, evel
** ar pabor kanaber
* un den, hag a blij dezhañ paboriñ, pe bragal, pe brabañsal.
# Pabu (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pabu a c'hall bezañ:
* Pabu, ur gumun eus Breizh, sko ouzh Gwengamp
** Sant-Pabu, ur gumun eus Breizh, en arvor Bro-Leon
* Un anv roet da sant Tual
* Pabu (loarenn) a zo ul loarenn
# Pablo Milanés

Pablo Milanés (Bayamo, 24 a viz C'hwevrer 1943 - Madrid, 22 a viz Du 2022) a oa ur c'haner kuban, sonaozour, gitarour.
Ganet e oa e Bayamo (Kuba) d'ar 24 a viz C'hwevrer 1943. Studiañ a reas e skol sonerezh La Habana.
Graet e vez anezhañ unan eus krouerien an Nueva trova, asambles gant Silvio Rodriguez ha Noel Nicola.
Sonet en deus gant sonerien niverus, en o zouez : Silvio Rodriguez, Joaquin Sabina, Ana Belen, Joan Manuel Serrat, Víctor Manuel, Los Van Van, Lilia Vera, Caco Senante...
E ganaouennoù brudetañ a zo Yolanda$^,$, Yo me quedo, Amo a esta isla hag El breve espacio en que no estás.
Levezonet eo bet Pablo Milanés gant al Latin jazz. Tapet en deus brud adal ar bloavezhioù 1960 gant e stil sonerezh dibar hag e destennoù barzhoniel awenet gant buhez an dud ha darvoudoù ar mare e Latinamerika. Pablo Milanés en doa harpet Fidel Castro e deroù e renad. Koulskoude, n'eo ket chomet hep abegiñ anezhañ. Komzoù taer en deus bet a-enep dezhañ zoken : "A Fidel le critico la falta de libertad de expresión porque hay tantas cosas bonitas aseguradas por la revolución que cuando ves que es capaz de encarcelar a un agente durante 20 años porque habló dos o tres mierdas, no lo concibes" (Da Fidel e tamallan an diouer a frankiz da gomz peogwir ez eus kement a draoù brav deuet gant an dispac'h, neuze pa welan eo gouest da graouiañ un den e-pad 20 vloaz abalamour m'en deus lavaret daou pe dri bezh kaoc'h, se n'on ket evit kompren).

## Pladennoù

* 1973 - Versos Sencillos de José Martí
* 1975 - Canta a Nicolás Guillén
* 1976 - La Vida No Vale Nada
* 1977 - No Me Pidas
* 1979 - El Guerrero
* 1979 - Aniversarios
* 1982 - Filin 1
* 1982 - Acto de Fe
* 1983 - El Pregón de las Flores, gant Lilia Vera
* 1983 - Años 1, gant Luis Peña
* 1984 - Ao Vivo No Brasil
* 1985 - Querido Pablo
* 1985 - Comienzo y Final de una Verde Mañana
* 1986 - Años 2, gant Luis Peña, Cotán
* 1987 - Buenos Días América
* 1987 - Trovadores, gant Armando Garzón
* 1988 - Proposiciones
* 1989 - Filin 2
* 1989 - Filin 3
* 1990 - Identidad
* 1991 - Canto de la Abuela
* 1991 - Filin 4
* 1991 - Filin 5
* 1992 - Años 3, gant Luis Peña, Cotán, Compay Segundo
* 1994 - Canta Boleros en Tropicana
* 1994 - Evolución
* 1994 - Igual Que Ayer, gant Caco Senante
* 1994 - Orígenes
* 1994 - Plegaria
* 1995 - Si Yo Volviera a Nacer, gant María Felicia, José María Vitier
* 1995 - En Blanco y Negro, gant Víctor Manuel
* 1997 - Despertar
* 1998 - Vengo Naciendo
* 2000 - Días de Gloria
* 2000 - Live from New York City
* 2002 - Pablo Querido
* 2005 - Como un Campo de Maíz
* 2005 - Líneas Paralelas, gant Andy Montáñez
* 2008 - Regalo

## Liammoù diavaez

* (es) Pajenn diwar-benn Pablo Milanés
* (es) Che, Guía y Ejemplo: - Song of Pablo Milanés dedicated to the Che Guevara
* Lec'hienn Pablo Milanés: Sitio oficial de Pablo Milanés
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=sct0-7rs2zY
* ↑ Gant ar ganerez vrazilian Simone Bittencourt de Oliveira :
# Pabor kanaber

Pabor kanaber :
| Ur pabor kanaber. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Genad : | Carduelis |
| Anv skiantel ||
| Carduelis carduelis Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar pabor kanaber a zo un evn bihan, flamm e livioù, Carduelis carduelis an anv skiantel anezhañ.

## Boued

Sot eo ar pabor gant greun an askol hag ar seregenn. En nevezamzer hag en hañv e tebr amprevaned, c'hwen-gwez dreist-holl.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Eurazia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Pablo Neruda

Neftalí Reyes Basoalto (Parral, 12 a viz Gouhere 1904 – Santiago, 12 a viz Gwengolo 1973), Pablo Neruda e anv-pluenn, a oa ur skrivagner chileat.

## Oberennoù

* Crepusculario, 1923
* Veinte poemas de amor y una canción desesperada, 1924
* Tentativa del hombre infinito, 1926
* El habitante y su esperanza, 1926
* Residencia en la tierra (1925-1931), 1935
* España en el corazón. Himno a las glorias del pueblo en la guerra: (1936-1937), 1937
* Tercera residencia (1935-1945), 1947
* Canto general, 1950
* Todo el amor, 1953
* Odas elementales, 1954
* Nuevas odas elementales, 1955
* Tercer libro de las odas, 1957
* Estravagario, 1958
* Cien sonetos de amor, 1959
* Navegaciones y regresos, 1959
* Las piedras de Chile, 1960
* Cantos ceremoniales, 1961
* Memorial de Isla Negra, 1964
* Arte de pájaros, 1966
* Fulgor y muerte de Joaquín Murieta, 1967
* La barcarola, 1967
* Las manos del día, 1968

## Levrlennadur

* (br) Olivier Bras ha Jorge González, Allende, an emgann diwezhañ, Nadoz-Vor Embannadurioù, 2019. (ISBN 9791093241081)
# Pablo Dorado

Pablo Dorado, bet ganet d'an 22 a viz Mezheven 1908 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 18 a viz Du 1978 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (argader e bost dezhañ war an dachenn).
Yaouankañ c'hoarier an dibab uruguayat e oa da-geñver Kib vell-droad ar bed 1930 dre na oa nemet ugent vloaz d'an ampoent.

## E vicher
### Er c'hleuboù

N'en devoa c'hoariet nemet en daou gleub amañ dindan :
* 1927-1931 : Bella Vista Montevideo,
* 1931-1935 : River Plate Buenos Aires (Arc'hantina), aet da gampion Primera División de Argentina e 1932,
* 1936-1940 : Bella Vista.

### E skipailh broadel Uruguay

Seizh gwech en devoa douget krez La Celeste etre 1929 ha 1932, ha merket tri fal.

#### Krogadoù a vignoniezh

| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 16 a viz Mezheven 1929 | Estadio Gran Parque Central (Montevideo) | Uruguay - Arc'hantina | 1-1 |
| 18 a viz Mae 1932 | Estadio Centenario (Montevideo) | Uruguay - Arc'hantina | 1-0 |

#### Copa Newton

| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 25 a viz Mae 1930 | Buenos Aires | Arc'hantina - Uruguay | 1-1 |

#### Copa Rio Branco

| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 6 a viz Gwengolo 1931 | Estádio das Laranjeiras (Rio de Janeiro) | Brazil - Uruguay | 0-2 |

#### Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken :
* Hini 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. C'hoariet en devoa daou grogad : Uruguay 4-0 Romania (21 a viz Gouere) hag Uruguay 6-1 Yougoslavia (27 a viz Gouere). Perzh e voe eus ar skipailh – Enrique Ballestrero, Ernesto Mascheroni‎, José Nasazzi, José Leandro Andrade, Lorenzo Fernández, Álvaro Gestido, Pablo Dorado, Héctor Scarone, Héctor Castro, José Pedro Cea, Victoriano Santos Iriarte – a c'hounezas (4-2) ar gourfenn ouzh hini Arc'hantina en Estadio Centenario (Montevideo) d'an 30 a viz Gouere 1930. Gantañ e voe plantet ar c'hentañ pal kenkent hag an daouzekvet munutenn.

## Liamm diavaez

* Krogadoù etrebroadel Pablo Dorado war 11v11

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Uruguay.