OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# ABL

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
ABL a c'hall bezañ evit :
* Armée Belge
* Academia Brasileira de Letras (Akademiezh Vrazilian al Lizhiri) ;
* Airborne Laser, ur c'harr-nij armet gant ul lazer ;
* American Basketball League, ur c'hevread minor basket-ball ;
* American Basketball League (1996-1998), ur c'hevread minor basket-ball merc'hed;
* Armored Box Launcher, sistem banner misiloù implijet gant an United States Navy;
* Australian baseball league, ur gevaezerezh baseball aostralian.
* ASEAN Basketball League, ur c'hevread basket-ball en Azia reter.
# ACAB

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
ACAB a c'hall bezañ evit :
* A.C.A.B., berradur al lugan "All Cops Are Bastards"
* A.C.A.B, berradur al lugan "Always Carry A Bible"
* Association of Community Access Broadcasters, kengevread radioioù eus Zeland-Nevez
* ACAB – All Cops Are Bastards, ur film italian gant Stefano Sollima, deuet e-maez e miz Genver 2012
* Lesanv ar c'hoarier baseball Asdrúbal Cabrera, eus ar Cleveland Indians
* Activation Abacus code, meziant urzhiataer savet evit jediñ e bed an nukleel
# AEK

Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea - AEK, eo an aozadur savet e 1976 d'ober war-dro ar c'helenn euskareg e-maez an deskadurezh hag ar skolioù, hag a aoz ar c'horrika bep daou vloaz abaoe 1980.
# ABBA

ABBA a oa ur strollad pop svedat savet e miz Gouere 1972 e Stockholm ha divodet e 1982.

## Ar sonerien

* Agnetha Fältskog, kan
* Anni-Frid Lyngstad, kan
* Benny Andersson, gitar
* Björn Ulvaeus, klavier

## Albomoù

* Ring Ring (1973)
* Waterloo (1974)
* ABBA (1975)
* Arrival (1976)
* The Album (1978)
* Voulez-Vous (1979)
* Super Trouper (1980)
* The Visitors (1981)
* Voyage (2021)

## Levrlennadur

* Carl Magnus Palm (2013). ABBA. The Legend. (ISBN 9789633434147).
* Alexander Karlsson (2009). Thank You For the Music. (ISBN 978-963-9710-52-8).
* Benny Andersson–Björn Ulvaeus–Judy Craymer (2009). Mamma mia!. (ISBN 978-963-87481-3-3).
* Sajó Dávid (2021-11-13). Az ABBA nemcsak egy sikertörténet, hanem egy tanulságos mese is a családról. telex.hu. Kavet : 2021-11-27.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# ABU

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* Aozadur ar Broadoù Unanet
* Asia-Pacific Broadcasting Union
# -31

723 Ab Urbe Condita = 31 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Caesar Divi Octavius III & Marcus Valerius Messalla Corvinus

#### Gres

* 2 a viz Gwengolo: en Emgann Actium (war vor) e voe trec'het Marcus Antonius gant Octavius.

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -27

727 Ab Urbe Condita = 27 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman / Impalaeriezh roman

* Koñsuled : Caesar Augustus VII ha Marcus Vipsanius Agrippa III
* D'ar 16 a viz Genver, ar Sened a ya a-du gant ar c'hinnig graet gant Octavius. Evel-se, hag adalek neuze, e teu Roma da vezañ un impalaeriezh (ha paoudt a ray ar 4 a viz Gwengolo 476)

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -30

724 Ab Urbe Condita = 30 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Caesar Divi Octavius IV & Marcus Licinius

### Afrika
#### Ejipt

* Faraoned : Ptolemaios XV Caesarion & Kleopatra
* Caesarion, mab Jul Kaezar ha Kleopatra, a zo lakaet d'ar marv gant e lezvreur Octavius.
* Kleopatra a gav gwelloc'h en em ampoezoniñ, flemmet gant naered war he divronn.
* Echu eo gant Ejipt ar Faraoned, goude 3000 bloaz.

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur

### Azia
## Marvioù -30

* Ar faraon Ptolemaios XV Caesarion, mab Jul Kaezar ha Kleopatra, lazhet gant e lezvreur Octavius
* Kleopatra VII
# -28

726 Ab Urbe Condita = 28 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Gaius Julius Caesar Octavianus VI & Marcus Vipsanius Agrippa II

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -29

725 Ab Urbe Condita = 29 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Republik roman

* Koñsuled : Caius Caesar Divi Octavius V & Sextus Appuleius

### Afrika
#### Ejipt

Bro Ejipt zo adalek bremañ ur broviñs roman

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -25

729 Ab Urbe Condita = 25 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Caesar Augustus IX ha Marcus Junius Silanus

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -279

* Emgann an Termopiloù etre Kelted ha Gresianed
* Marv Brennos (IIIe kantved kent JK)
# -3

751 Ab Urbe Condita = 3 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus), (16.01.-27 / 19.08.14)
* Koñsuled : Lucius Cornelius (filius Lentulus) & Marcus Valerius (filius Messala Messalinus)

### Azia
## Arzoù ha skiantoù
## Ganedigezhioù -3

* Seneca ar Yaouankañ, prederour roman.
* Servius Sulpicius Galba, impalaer roman.
# -24

730 Ab Urbe Condita = 24 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Caesar Augustus X ha Gaius Norbanus Flaccus

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# -26

728 Ab Urbe Condita = 26 kent J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Aogust (Caius Julius Caesar Octavianus)
* Koñsuled : Caesar Augustus VIII ha Titus Statilius Taurus II

### Reter-Nesañ
#### Judea

* Herodez Veur
# Amalia von Sachsen

Amalia (pe Amalie, Amelie, Amelia) von Sachsen zo anv meur a briñsez alaman, eus Sachsen.

## Tud

* Amalia von Sachsen (1436–1501), Priñsez Sachsen, spätere Dugez Bayern-Landshut
* Maria Amalia von Sachsen (1724–1760), Priñsez eus Pologn ha Sachsen, ha Rouanez Spagn diwezhatoc'h evel pried Carlos III Spagn;
* Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler (1752–1828), kentañ Rouanez Sachsen
* Maria Amalie von Sachsen (1757–1831), Priñsez Sachsen, ha Dugez Pfalz-Zweibrücken diwezhatoc'h
* Amalie von Sachsen (1794–1870), Priñsez Sachsen, sonaozourez ha skrivagnerez,
* Maria Ferdinanda Amalia von Sachsen (1796–1865), Priñsez Sachsen, ha Dugez-veur Toskana diwezhatoc'h
* Amalie Auguste von Bayern (1801–1877), Rouanez Sachsen
* Maria Josepha Amalia von Sachsen (1803–1829), Priñsez Sachsen, Rouanez Spagn dre he dimeziñ da Fernando VII.
Maouezed all gant anvioù damheñvel:
* Maria Amalia von Brandenburg-Schwedt (1670–1739), Dugez Sachsen-Zeitz
* Charlotte Amalie von Hessen-Philippsthal (1730–1801), Dugez Sachsen-Meiningen
* Amalie von Sachsen-Hildburghausen (1732–1799), Markizez Hohenlohe-Neuenstein zu Öhringen
* Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel (1739–1807), Dugez Sachsen-Weimar-Eisenach ha Mäzenin
* Charlotte Amalie von Sachsen-Meiningen (1751–1827), Dugez Sachsen-Gotha-Altenburg
* Amelie Auguste Karoline von Sachsen-Meiningen (1762–1798), Baronez Carolath-Beuthen
* Amalie von Württemberg (1798–1848), Dugez Sachsen-Altenburg
* Amalie von Hohenzollern-Sigmaringen (1815–1841), Priñsez Sachsen-Altenburg
* Anne Amalie Marie von Sachsen-Weimar-Eisenach (1828–1864)
* Amalia von Sachsen-Weimar-Eisenach (1830–1872), Priñsez Oranien-Nassau, Priñsez an Izelvroioù.
* Therese Amalie von Sachsen-Altenburg (1836–1914), Priñsez Sveden ha Dugez Dalekarlia
* Amalie von Sachsen-Coburg und Gotha (1848–1894), Dugez Bavaria

### Poltredoù

* Maria Amalia von Sachsen (1724–1760), Rouanez Spagn
* Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel (1739 - 1807), dugez Sachsen-Weimar-Eisenach.
* Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler (1752-1828), Rouanez Sachsen
* Amalie von Sachsen (1794–1870)
* Amalie Auguste von Bayern (1801–1877), Rouanez Sachsen.
* Maria Josepha Amalia von Sachsen (1803–1829), Rouanez Spagn.
* Amalia von Sachsen-Weimar-Eisenach (1830-1872), priñsez izelvroat.

## Pennad kar

* Maria Amalia
# Amalie

Amalie zo un anv-badez alamanek.

## Gerdarzh

Diwar Amal

### Anvioù all deveret

Amalberga, Amalfrieda, Amalgunde, Amalgard, Amalhilde, Amalinde.

## Eilstummoù

* Amalia, Amália, Amelie, Amelia, Amely, Male
* Charlotte Amalie

## Yezhoù all

* Amalia en italianeg
* Amália e portugaleg ha spagnoleg
* Amélie e galleg

## Tud
### Rouanezed ha Priñsezed
#### XVvet kantved

* Amalie von Brandenburg (1461–1481),

#### XVIIvet kantved

* Amalie Elisabeth von Hanau-Münzenberg ( 1602- 1651)
* Amalia van Solms (1602-1675)
* Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg (1628–1685), rouanez kenseurtez Denmark ha Norge
* Charlotte Amalie von Hessen-Kassel (1650-1714) , rouanez Danmark

#### XVIIIvet kantved

* Amalie Sophie von Wallmoden (1704 -1765) , serc'h ar roue saoz George II
* Anna Amalie Prusia (1723-1787), sonaozourez alaman
* Amalie von Sachsen-Hildburghausen (1732–1799), priñsez Hohenlohe-Neuenstein zu Oehringen
* Anna Amalia von Sachsen-Weimar-Eisenach (1739-1807), sonaozourez alaman,
* Adelheid Amalie von Gallitzin (1748-1806), katolikez romantel
* Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler (1752-1828)

#### XIXvet kantved

* Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler (1752-1828)
* Amalie von Hessen-Darmstadt (1754-1832)
* Amalie Zephyrine von Salm-Kyrburg (1760–1841), priñsez Hohenzollern-Sigmaringen,
* Caroline Amalie Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel (1768–1821), a zimezas d'ar roue saoz George IV; rouanez Breizh-Veur.
* Amalie Luise von Arenberg (1789–1823).
* Amalie von Sachsen (1794–1870), priñsez ha sonaozourez.
* Amalie von Württemberg (1798–1848), dugez Württemberg ha dugez Sachsen-Altenburg
* Amalie Auguste von Bayern (1801-1877)
* Amalie Adlerberg, pe Amalie von Lerchenfeld (1808-1888)
* Amalie von Schintling (1812–1831)
* Amalie von Oldenburg (1818-1875), rouanez Gres
* Elisabeth Eugenie Amalie (1837-1898), anavezet evel Sisi, Impalaerez Aostria
* Amalie von Sachsen-Coburg und Gotha (1848-1894)
* Amalie in Bayern (1865-1912)

### Tud ordinal

* Amalie Sieveking (1794-1859), madoberourez alaman
* Amalie Dietrich (1821-1891), loenedoniourez alaman
* Amalie Skram (1846 -1905 ) , skrivagnerez norvegat
* Amalie 'Emmy' Noether (1882-1935), matematikourez alaman
* Leni Riefenstahl (Berta Helene Amalie Riefenstahl; 1902-2003), filmaozourez alaman
* Amalie Pinkus (1910–1996), emsaverez suis evit gwirioù armerc'hed

## Pennadoù kar

* Zeche Amalia, Zeche Amalie
# Amalie von Hessen-Darmstadt

Friederike Amalie von Hessen-Darmstadt (1754 – 1832) a oa pedervet merc'h Ludwig IX von Hessen-Darmstadt .

## He buhez

Ganet e oa en Prenzlau, e Brandenburg. He zad, Ludwig IX von Hessen-Darmstadt (1719–1790) a oa landgraf Hessen-Darmstadt hag he mamm, ar gontez Henriette Karoline (1721–1774), a oa merc'h d'an dug Christian III von Zweibrücken-Birkenfeld.
Amalie a voe degaset da Sant Petersburg gant he mamm e 1772 da weladenniñ lez Rusia, rak unan eus danvez-priedoù ar priñs Paul e oa, met tro wenn a reas-hi rak hennezh a gavas gwell dimeziñ d'he c'hoar Wilhelmina Luisa von Hessen-Darmstadt.

## Dimeziñ ha bugale

Amalie a zimezas d'he c'henderv Karl Ludwig von Baden e miz Gouhere 1775. Hennezh a oa mab da Karl Friedrich von Baden ha goude marv e dad e 1806 e teuas da vout kentañ Dug-meur Baden, ha da Karoline Luise von Hessen-Darmstadt, a oa merc'h d'al landgraf Ludwig VIII von Hessen-Darmstadt.

## He bugale

Eizh bugel he doe, daou vab ha c'hwec'h merc'h dimezet mat e lezioù Europa, ma veze graet mamm-gaer Europa anezhi. :
* div verc'h c'hevell:
** Amalie Christiane (1776–1823), a chomas plac'h yaouank.
** Karoline Friederike Wilhelmine (1776–1841), dimezet e miz Meurzh 1797 d'an dug Masimilian von Zweibrücken (1756–1825), a voe anvet da priñs-dilenner Pfalz ha Bavaria, hag e 1804 da roue Bavaria, ha hi a oa dugez, priñs-dilennerez ha rouanez Bavaria neuze;
* Luise (1779–1826), dimezet e 1793 d'an tsar Alesant Iañ Rusia (1777–1825)
* Friederike (1781–1826), dimezet e 1797 da roue Sveden, Gustav IV Adolf (1778–1837); dizimeziñ a rejont e 1812.
* Maria Elisabeth Wilhelmine von Baden (1782–1808), dimezet e 1802 d'an dug Friedrich Wilhelm von Braunschweig-Wolfenbüttel (1771–1815)
* Karl Friedrich (1784–1785), marvet en-bihan;
* Karl (1786–1818), dug-meur Baden, dimezet e 1806 da Stéphanie de Beauharnais (1789–1860);
* Wilhelmine (1788–1836), dimezet e 1804 d'he c'henderv an dug-meur Ludwig II von Hessen (1777–1848), mamm da seizh bugel, hag unan anezho, Marie von Hessen-Darmstadt (1824-1880), a voe impalaerez Rusia evel he moereb Luise von Baden (1779–1826).

## He buhez

A-hed he friedelezh e klemmas diwar-benn pegen yen outi e oa he zad-kaer Karl Friedrich ha pegen bugelel e wreg.
E 1801 ez eas gant he ziegezh da welout he merc'h, deuet da vout impalaerez Rusia, hag alese da-gaout he eil merc'h, rouanez Sveden. Hervez deizlevr ar briñsez Hedvig Elisabeth Charlotta e oa ur plac'h a spered hag a benn, ha sentus outi e oa he fried.

## Levrlennadur

* Anna Schiener, Markgräfin Amalie von Baden (1754-1832). Verlag Friedrich Pustet, Regensburg 2007
* Günther Schiwy: Eichendorff S. 242
* Edelgard Spaude: Eigenwillige Frauen in Baden, Rombach, 1999

## Notennoù

* ↑ Cecilia af Klercker (1936). Hedvig Elisabeth Charlottas dagbok VII 1800-1806 (The diaries of Hedvig Elizabeth Charlotte VIII 1800-1806) (in Swedish). P.A. Norstedt & Söners förlag Stockholm. 140 p. ISBN 362103.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amalia von Sachsen-Weimar-Eisenach

Amalia Maria da Gloria Augusta von Sachsen-Weimar-Eisenach (20 a viz Mae 1830 e Gent - 1 a viz Mae 1872 e Walferdingen) a oa ur briñsez eus Sachsen-Weimar-Eisenach ha dugez Sachsen, ha priñsez eus an Izelvroioù dre zimeziñ da Hendrik van Oranje-Nassau, mab da roue an Izelvroioù.
Merc'h e oa da Karl Bernhard von Sachsen-Weimar-Eisenach (1792-1862) ha d'e bried Ida von Sachsen-Meiningen (1794-1852). E 1847 edo e Mdeira pa en em gavas gant daou vab roue an Izelvroioù, Hendrik, hag Alexandre.
E 1853 e timezas da Hendrik e Weimar. Bevañ a rejont e kastell Walferdange e Luksembourg, ma oa bet anvet Hendrik da Stathouder. Bugel ebet n'o doe. Mervel a reas en 1872, ha beziet e voe e Delft.
# Amalie in Bayern

Amalie in Bayern, pe Amalie Maria, Herzogin in Bayern (* 24 Kerzu 1865, München; † 26 Mae 1912, Stuttgart) a oa un dugez Bavaria, ha dre zimeziñ dugez Urach, ha kontez Württemberg.
Dimezet e oa da Wilhelm von Urach, kont Württemberg, eil Dug Urach ( 1864 – 1928). Hennezh a oa bet dilennet da roue Lituania, evel Mindaugas II, d'an 11 a viz Gouhere 1918. Met gouarnamant Alamagn a enebas, ha n'eas ket da gemer e gurunenn.
Mervel a reas Amalie e Stuttgart, e rouantelezh Württemberg, e 1912, da 47 vloaz, goude genel he navvet bugel.
# Amalie Auguste Bavaria

Amalie Auguste Bavaria, pe Amalie Auguste von Bayern (* 13 a viz Du 1801 en München; † 8 a viz Du 1877 en Dresden) a oa ur briñsez eus Bavaria deuet da vout, dre zimeziñ, Rouanez Saks.

## He buhez

Merc'h e oa da Masimilian Iañ Jozeb, roue Bavaria, ha d'e eil pried Karoline Friederike Wilhelmine von Baden. O fevare bugel e oa.

## Dimeziñ ha bugale

Dimezet e voe e 1822 da Johann Iañ von Sachsen (1801-1873)
* Marie Auguste Friederike von Sachsen (1827-1857)
* Albert Iañ von Sachsen (1828-1902) , roue Sachsen
** dimezet e 1853 da Carola von Wasa
* Elisabeth von Sachsen (1830-1912)
** dimezet e 1850 da Ferdinand Maria Savoia-Carignan, Dug Genoa
* Friedrich August Ernst von Sachsen (1831-1847)
* Georg Iañ von Sachsen (1832-1904)
** dimezet e 1859 d'an Infantez Maria Anna Portugal (1843–1884)
* Maria Sidonia von Sachsen (1834-1862)
* Anna von Sachsen (1836-1859)
** dimezet e 1856 d'an Dug-meur Ferdinando IV Toskana
* Margarete von Sachsen (1840-1858), marvet da 18 vloaz,
** dimezet e 1856 da Karl Ludwig von Österreich, arc'hdug Aostria
* Sophie Marie von Sachsen (1845-1867)
** dimezet e 1865 d'an Dug Karl Theodor in Bayern

## Levrlennadur

* Petermann, Karl: Der König Johann und die Königin Amalie von Sachsen, sowie die Feier ihres goldenen Ehejubiläums; in: Erzählungen. O.Autor, o.J.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Amalie Christiane von Baden

Amalie Christiane von Baden (* 1776 en Karlsruhe; † 1823 en Bruchsal) war a oa ur briñsez alaman.
Merc'h henañ Karl Ludwig von Baden hag Amalie von Hessen-Darmstadt e oa, ha hanter-gofad he c'hoar Karoline Friederike Wilhelmine von Baden, a voe rouanez Bavaria. C'hoar e oa ivez da Luise Augusta von Baden, pried d'an tsar Aleksandr Iañ (Rusia).
Klasket e voe he dimeziñ met bep tro e troas fall an traoù. Ne zimezas ket eta ha n'he doe bugel ebet. Bevañ a reas e ti he c'hoarezed dimezet, e Bavaria, pe Rusia, pe e lez Baden.
# Amalie Sophie von Wallmoden

Amalie Sophie Marianne von Wallmoden (1añ a viz Ebrel 1704 - 19 pe 20 a viz Here 1765), a oa ur briñsez alaman, serc'h da Georg August (1683 -1760), dug Braunschweig-Lüneburg, ha roue Bro-Saoz evel George II.

## He buhez

Ganet e oa Amalie Sophie Marianne von Wendt d'ar 1añ a viz Ebrel 1704. Merc'h e oa d'ar jeneral Johann Franz Dietrich von Wendt, eus Hannover, ha da Friderike Charlotte von Wendt (ganet Von dem Busche). Nizez e oa da Melusine von der Schulenburg, Dugez Kendal, a oa serc'h da George Iañ, priñs dilenner Hannover ha roue Bro-Saoz.
E 1727, da 23 bloaz, e timezas da Gottlieb Adam von Wallmoden, hag ur mab o doe, Franz Ernst von Wallmoden. Hervez testenioù e oa un duardez, daoulagad du dezhi, neuziet brav, mentet krenn, plijus he doare. George II a voe sachet daveti e 1735 pa deuas da ober un dro da Hannover, m'edo-hi o chom gant he fried. E 1736 he doe ur mab, Johann Ludwig, Reichsgraf von Wallmoden-Gimborn, a oa, hervez ar vrud, ur bastard d'ar roue.
A-benn 1738 e rae George II beajoù niverus a-walc'h da Hannover da welout Amalie ken e skrivas Samuel Johnson flemmadennoù en e varzhoneg "London". Pa varvas gwreg ar roue, Caroline von Brandenburg-Ansbach, e miz Du 1737, e paouezas ar roue gant e veajoù da Hannover, goude lakaat Amalie da zont da Vro-Saoz, met ne baouezas ket Johnson gant e flemmadennoù evit kelo-se. E 1739 e skrivas :
    "his tortured sons shall die before his face / While he lies melting in a lewd embrace".
E 1739 e voe torret dimeziñ Amalie von Wallmoden hag he fried. E 1740 e voe roet ar vroadelezh vreizhveurat dezhi, hag anvet e voe da gontez Yarmouth, gant-se e voe an diwezhañ serc'h roueel enoret en doare-se.
Mervel a reas ar roue e miz Du 1760, ha distreiñ a reas Amalie da Hannover ma varvas e miz Here 1765.

## Notennoù

* ↑ Samuel Johnson (1709–84) London: A Poem in Imitation of the Third Satire of Juvenal (1738). Cardiff University. Kavet : 2008-10-28. “Scarce can our fields, such crowds at Tyburn die, / With hemp the gallows and the fleet supply. / Propose your schemes, ye senatorian band! / Whose ways and means support the sinking land, / Lest ropes be wanting in the tempting spring / To rig another convoy for the king.”
# Amalie von Brandenburg

Amalie von Brandenburg (1461 -1481 e Baden-Baden) a oa ur briñsez eus Brandenburg. Merc'h henañ Albrecht Achilles von Brandenburg (1414 -1486 ) ha d'e eil pried Anna von Sachsen (1437–1512)e oa, hag he mamm a oa merc'h d'ar priñs-dilenner Friedrich II von Sachsen).
He hanterc'hoar Margret a oa da zimeziñ da g-Kaspar von Zweibrücken-Veldenz (1458–1527), met mont a reas da leanez, hag Amalie neuze a voe prometet dezhañ pa ne oa nemet pevar bloaz.
Dek vloaz goude, e miz Ebrel 1478, e voent eureujet e Zweibrücken.
Dre se e oa kontez Pfalz ha dugez Zweibrücken ha Veldenz. En hec'h argouroù e oa Bad Bergzabern, Annweiler am Trifels, Herxheim, Falkenburg ha Hasloch.
Kuitaat he gwaz a reas Amalie pa ziskouezas an den treiñ da foll, ha mont neuze davet he zad en-dro.
Kleñvel a reas a-raok hec'h 20 vloaz, ha mont da gêr Baden-Baden, ma varvas. Trouz a savas diwar-benn hec'h enebarzh etre he zad-kaer hag he fried.

## Levrlennadur

* Julius von Minutoli (Hrsg.): Das kaiserliche Buch des Markgrafen Albrecht Achilles. Schneider, 1850; Neuauflage Zeller, 1984, ISBN 3-535-02459-5, S. 488.
# Adana

Kêrioù Turkia :
| Adana ||
| Proviñs | Adana |
| Rannvro | Kreizdouar |
| Kod post | 01XXX |
| Maer | Aytaç Durak (1984, 1994, 1999, 2004, 2009) |
| Vali (prefed) | İlhan Atış (2007) |
| Perzhioù douaroniel ||
| Gorread | ha = km² |
| Hed | 36°59' Norzh |
| Led | 35°20' Reter |
| Uhelder | keitat : |
| Poblañs | |
| Stankter | |
| Lec'hienn internet ar gêr | Ti-kêr Adana |
Adana zo ur gêr e kreisteiz Turkia, kêrbenn proviñs Adana, savet war ribloù ar stêr Seyhan, 30 km diouzh ar Mor Kreizdouarel.
Pempvet kêr vrasañ ar vro eo gant ouzhpenn 1.500.000 annezad enni.
# Adana (proviñs)

Proviñs Adana zo ur proviñs e Turkia o skeiñ war ar mor Kreizdouarel.

## Douaroniezh

Gant ouzhpenn 2.000.000 a annezidi eo unan eus proviñsoù pobletañ ar vro.
14.256 km² eo e c'horread. Ar mor Kreizdouarel a ya d'ober 160 km eus harzoù kreisteiz Adana.
Strujus eo ar proviñs a-drugarez d'ar stêrioù Seyhan ha Ceyhan.

## Arondisamantoù

15 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
* Meurgêr Adana : Seyhan ; Yüreğir ; Karaisalı ; Çukurova ; Sarıçam
* Arondisamantoù all : Ceyhan ; Karataş ; Yumurtalık ; Kozan ; İmamoğlu ; Aladağ ; Feke ; Saimbeyli ; Tufanbeyli ; Pozantı
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Adams

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Adams zo un anv-tiegezh saoznek hag un anv-lec'h.

## Tud

* Gerry Adams (ganet e 1948), politikour iwerzhonat, prezidant Sinn Féin
* John Adams (1735-1826), eil prezidant ar Stadoù-Unanet
* John Quincy Adams (1767-1848), 6$^{vet}$ prezidant ar Stadoù-Unanet, mab d'an eil prezidant
* Bryan Adams, kaner kanadian
* Amy Adams, aktourez stadunanat

## Lec'hioù
### Filipinez

* Adams, Ilocos Norte

### Stadoù-Unanet

* Adams, California
* Adams, California, anv kozh Corte Madera, California
* Adams, Decatur County, Indiana
* Adams, Morgan County, Indiana
* Adams, Massachusetts
* Adams, Minnesota
* Adams, North Dakota
* Adams, Nebraska
* Adams (kêr), New York
** Adams (kêriadenn), New York
* Adams, Oklahoma
* Adams, Oregon
* Adams, Tennessee
* Adams, Wisconsin, en Adams County
* Adams, Adams County, Wisconsin, kêr
* Adams, Green County, Wisconsin, kêr
* Adams, Jackson County, Wisconsin, kêr
* Adams Center, Wisconsin, kêr didud

### Zeland-Nevez

* Adams River, New Zealand
* Adams County
* Adams Township
* Mount Adams

## Pennadoù kar

* Adamsburg
* Adamsdale
* Adamstown
* Adamsville
* Addams
# Adamstown (Pitcairn)

Adamstown eo kêr-benn Inizi Pitcairn, ha kêr nemeti ar vro. Emañ en Enez Pitcairn, unan eus peder enezenn ar vro.
# Adamuz

Adamuz zo ur gumun e proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn. E 2018 e oa 4185 a dud o chom enni;
# Adanero

Adanero zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.