OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arz

Arz : (ger deveret eus al latin artum)

## An istor berr-ha-berr

Er penn kentañ, ne oa graet an arz nemet evit tud desket-bras, barrek anezho da skeudenniñ kenkoulz ar bed en-dro dezhe, an traoù bevet gante, o santimantoù ha kement zo, ken ma veze levezonet ar re all gant o oberennoù. Hogen bremañ eo disheñvel an traoù, forzh piv a c'hell emanvout bout un arzour gant mo vo talant, mailhoni ha spered da grouiñ gantañ.
Ar spas a zo kevreet gant an arzoù plastik, hag an amzer gant ar muzik hag al lennegezh. Gant ar c'hoariva hag an dañs e teu an nen da vezañ danvez e arz. Gant ar filmoù an hini eo ma vez empennet ar seurt seblant-mañ.
War a seblant ne vez pal raksoñjet ebet gant an arz, hag er frankiz-mañ emañ lec’hiet e wir dalvoudegezh. Uhelaet e vez mabden a-us da chañs-dichañs madoù ar c’horf. Neoazh, kement-se ne dalv ket emañ an arz, pezh a vije graet arz evit arz, estreget evit arzourien pe kenedourien.
Dav a-walc’h d’an nen en em gustumiñ d'an arz kent peurintent anezhañ da vat. A-raok karout ha kompren an arz, eo gwelloc'h bezañ bet kelennet war an arz agent.
Liammed eo talvoudegezh an arz gant an diduiñ tamm-pe-damm, da lavaret eo ar fed dont a-benn da drec’hiñ war ar c'hoantoù diavaez. Ne zle ket d'an arz bout talvoudus dre ret, e-se e vez dalc'het an arzourien gant koumanant urzh prenañ an dud.
Implijet eo bet an arzourien evit propagandaoù relijiel pe politikel, gant an alamaned, ar rused, italianed, amerikaned, sinais.
A-benn ar fin an oberenn zo ur seurt emglev, ur c'hempouez etre pezh emañ ar prener o klask, pe ar arvesterien hag ar pezh en deus c'hoant an arzour ezteurel. Evel-henn e vo eus livourien relijiel an azginivelezh skignerion an Dengarouriezh, ha kement-se bet arc'hantaouet gant an Iliz.
Ul livour pe skrivagner n'eo ket arzour ken p'emañ suj d'un ideologiezh a zo er-maez eus an arz. N'hall ket an arzour lavaret e soñj dezhañ e-unan diwar-benn tra-mañ-tra nemet pa vez en ur stumm pe un ober kenedus ma c'hell an nen gwelet pe santout a-drugarez dezhe.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) 'Artcyclopedia'. Kavet : 16/11/2019.
# Arz akademiek

An Arz akademiek zo un doare da livañ ijinet dindan levezon Akademiezhioù ha skolioù-meur Europa adalek kreiz an XIX$^{vet}$ kantved.

## Taolennoù
### Paul Delaroche (1797-1856)

* Napoleon Iañ e Fontainebleau (1840)
* Sapfo o vont da gousket (1867)

### Amaury Duval (1808-1885)

* Ganedigezh Gwener (1862)
* Madame de Loynes (1862)

### Thomas Couture (1815-1879)

* Romaned an diskar (1847)

### Ernest Meissonier (1815-1891)

* 1814, Brezeliadenn Frañs (1864)

### Alexandre Cabanel (1823-1889)

* Ganedigezh Gwener (1863)

### Jean-Léon Gérôme (1824-1904)

* Emgann kilheien (1846)
* Diogenes (1860)
* Fryne dirak an Areopagos (1861)
* Marc'had ar sklaved (1866)
* Pollice Verso (1872)
* Bat-Sheva (1889)

### William Adolphe Bouguereau (1825-1905)

* An dañs (1856)
* Nymfezed ha satir (1873)
* Eros ha Psyc'he, bugale (1873)
* An nymfeom (1878)
* Ganedigezh Gwener (1879)
* Plac'h yaouank oc'h en em zifenn diouzh Eros (1880)
* Distro an Nevezamzer (1886)
* Ar Vohemianez (1890)
* Goude kouronkañ (1894)
* Skrapadenn Psyc'he (1895)
* Rouanez an aeled (1900)

### Paul Baudry (1828-1886)

* Ar berlezenn hag ar wagenn (1862)

### Léon Bonnat (1833-1922)

* Plac'h roman ouzh ur feunteun (1875)

### Jules Lefebvre (1834-1912)

* Ar Wirionez (1870)
* Odaliskenn (1874)
* Chloé (1875)
* Mari Madalen er vougev (1876)
* Pandora (J. J. Lefebvre, 1882)

### Jean-Paul Laurens (1838-1921)

* Ezkumunugenn Roperzh an deol (1875)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ary Barroso

Ary de Resende Barroso, bet ganet d'ar 7 a viz Du 1903 en Ubá (Minas Gerais) hag aet da Anaon d'an 9 a viz C'hwevrer 1964 e Rio de Janeiro, a oa ur pianoour ha sonaozer brazilian.
Hep mar ebet ez eo Aquarela do Brasil ha Na Baixa do Sapateiro an div ganaouenn vrudetañ a oa bet savet gantañ.
# Aryabhata

Aryabhata (476-550) a oa ur matematikour ha steredoniour indian.
# Arz Nevez

Arz Nevez pe Art Nouveau a zo ul luskad arzel hag a oa bet bev e-pad 30 vloaz, etre 1880 ha 1910. Al linennoù kromm eo perzh pennañ an Arz Nevez.
# Arz Nevez (sonerien)

Arz Nevez a zo ur strollad sonerien, bet savet e 1997 gant Yves Ribis.

## Sonerien/Kanerien

* Grégoire Hennebelle: biolin
* Morwenn Le Normand: kan
* Yvon Molard: toserezh
* Éric Nedelec: bioloñsel
* Christophe Peloil: alto
* Yves Ribis:gitar, sonaozadur, kempennadur

## Pladennoù

* 2013: Canntaireachd
* 2010: Rearz
* 2006: So close, so far...
* 2002: Kejadenn
* 2000: Pevar en avel

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn Arz Nevez
# Arwystli

Arwystli a oa ur c'hantrev e kreiz Kembre, er Grennamzer.
En em astenn a rae Arwystli e mervent Rouantelezh Powys. Pa voe rannet Powys, e 1160, e teuas da vezañ ur rann eus Powys Wenwynwyn. En-dro da gantrev Arwystli e oa kombod Ceri, kantrev Maelienydd, kombod Gwerthrynion ha kombod Deuddwr er c'hreisteiz (e Rhwng Gwy a Hafren), kantrev Penweddig ha kombod Mefenydd er gornaoueg (e Ceredigion), ha kantrevoù Cyfeiliog, Caereinion ha Cedewain en hanternoz (e Powys).
Rannet e oa Arwystli e daou gombod :
* Arwystli Is Coed (gant kêrioù Caersŵs ha Llangurig)
* Arwystli Uwch Coed (gant kêrioù Talgarth ha Llandinam)
# Senhor do Bonfim (Bahia)

Senhor do Bonfim zo ur gumun eus Brazil e stad Bahia.
74.431 a dud zo bet kontet e 2010. 817 km² zo dindani.

## Istor

Krouet e voe ar gumun e 1885. A-raok-se e oa anvet Estrada da Boiada (hent an tropelloù saout), rak dre eno e tremene an tropelloù kaset gant ar vesaerien. Goude e voe anvet Arraial do Bom Jesus, ha diwezhatoc'h Vila Nova da Rainha, d'ar 1añ a viz Here 1799, rak hervez a gonter e oa bet eno ar rouanez Maria Iañ, mamm ar roue João VI ; met ne zeuas homañ da repuiñ da Vrazil nemet e 1809. N'eo ket he donedigezh eta a zo orin d'an anv roet e 1799, daoust ma c'hallje bezañ bet roet en enor dezhi.
# Seniga

Seniga zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
# Senerchia

Senerchia zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
# Senhadjeg

Ur yezh verberek eus is-skourr ar yezhoù rifek eo ar senhadjeg (senhaja de srair) komzet e norzh Maroko.

## Gwelet ivez

* Yezhoù zenatiek
* Yezhoù berberek an norzh
* Yezhoù afrez-aziatek
# Senigallia

Senigallia (S'nigaja er rannyezh lec'hel) zo ur gumun italian a 44 088 a dud, e proviñs Ancona, er Marche.

## An anv

Dont a ra eus anv pobl galian ar Senones ac'h eas da breizhata kêr Roma.
# Seneghe

Seneghe zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Sengoeg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo an sengoeg (sengo) komzet gant tro-dro da 522 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù sepikek ar c'hreiz
# Senet

Ar senet a oa ur c'hoari brudet dre an Henegipt.
# Telemac'hos

Telemac'hos (henc'hresianeg Τηλέμαχος Têlémakhos, « en em gann pell », oc'h ober dave d'e dad) a oa mab Odysseüs ha Penelope e mojennoù Henc'hres. Unan eus harozed an Odysseia hag eus an Telegoneia eo.

## En Odysseia

An Odysseia, savet gant Homeros, a grog gant avanturioù Telemac'hos. Ar peder rann gentañ a zanevell e veaj dindan gwarez Athena da glask kavout keleier diwar-benn e dad Odysseüs zo aet diwar wel goude Brezel Troia ha n'en deus ket gwelet biskoazh.
Aet eo Odysseüs eus Itaka abaoe ugent vloaz abalamour da Vrezel Troia ha da veñjañs Poseidon. E-pad an amzer-se e oa bet aloubet e balez gant ur bagad pleustrerien a glask eurediñ gant Penelope hag a ra o renkoù eno. Telemac'hos a ya da gentañ da welet Nestor e Pilos ha degemeret mat eo gant an den kozh a gomz dezhañ eus kurioù e dad. Telemac'hos a loc'h goude gant mab Nestor, Pisitratos, betek Sparta da welet ar roue Menelaos hag e wreg Elena. Degemeret eo eno ivez gant holl an enorioù hag an dou bried a zanevell troioù-kaer e dad e Troia.
Chom a ra eno e-pad ur miz ha tremen a ra an Odysseia da avanturioù e dad betek ar c'han XV.

## En Telegoneia

An Telegoneia zo ur skrid kollet anavezet dre skridoù eus skrivagnerien all. Danevell a ra buhez Odysseüs goude diwezh an Odysseia.
Odysseüs zo lazhet gant Telegonos, ar mab dianav dezhañ en deus bet gant Kirke. Goude e varv e tegas Telegonos e gorf gant Penelope hag e vab all Telemac'hos en Enez-Aiaia. Deviñ a ra Kirke korf Odysseüs ha lakaat ar re all da vezañ divarvel. Dimeziñ a ra Telegonos gant Penelope, ha Telemac'hos gant Kirke.

## Hengounioù all

E mammennoù all e lenner e klaske Palamedes lakaat Odysseüs da gemer perzh gant an Akeaned all e Brezel Troia, hag e-giz ma rae van Odysseüs da vezañ diod e lakaas Palamedes ar bugel Telemac'hos dirak an arar a oa Odysseüs oc'h arat gantañ. Hervez mammennoù all ec'h engehentas Telemac'hos Perseptolis, gant Polykaste, merc'h Nestor, pe Naosikaa, merc'h Alkinoos. Re all a lavar e oa poulzet gant Athena da eurediñ Kirke, hag ec'h engehentas Latinos ganti, pe e timezas gant Kassifone, ur verc'h da Girke, met e-doug un tabut gant e lezvamm en dije diskaret anezhi, hag abalamour da se e vije bet lazhet d'e dro gant Kassiphone. Diouzh mammennoù all en dije bet ur verc'h anvet Roma, a zimezas gant Aineias. Un destenn a zanevell e oa kaset pell diouzh Itaka gant Odysseüs abalamour d'un diougan a lâre e oa dañjerus e vab evitañ. Hervez Servius en dije savet keoded Clusium en Etruria.

## Lennegezh c'hallek

Skrivet e voe e veajoù er XVII$^{vet}$ kantved gant ar skrivagner gallek Fénelon, e Les Aventures de Télémaque.

## Notennoù

* ↑ Hygin. Fab. 95 ; Serv. ad Aen. ii. 81; Tzetz. ad Lycoph. 384; Aelian, V. H. xiii. 12.
* ↑ Eustath. ad Hom. p. 1796; Dict. Cret. vi. 6.
* ↑ Hygin. Fab. 127; comp. TELEGONUS
* ↑ Tzetz. ad Lycoph. 808.
* ↑ Serv. ad Aen. i. 273.
* ↑ Ad Aen. x. 167
# Telenn (Ti ar Vro)

Telenn (Ti ar Vro) zo war un dro ur gevredigezh sevenadurel hag un oaled sevenadurel breizhek e Sant-Brieg.
Abaoe meur a vloaz e vez aozet festoù-noz hag un abadenn eus Kan ar Bobl gant ar gevredigezh.
Ur genstrivadeg danevelloù e galleg, brezhoneg ha gallaoueg zo bet aozet ivez e 2020 ha 2021.

## Liamm diavaez

* Ti ar Vro Sant-Brieg
# Telenn (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Telenn zo anv ur benveg-seniñ, an delenn, ha hini meur a dra all.
Anvioù :
* Telenn Du, anv ur bier
* Telenn (Ti ar Vro), un oaled sevenadurel breizhek e kêr Sant-Brieg.
* Telenn-Mor, ur vag-sardineta eus Douarnenez
* Satai Delenn, un dudenn eus ar stirad skinwel stadunanat Babylon 5
Oberennoù :
* Telenn geltiek : Harpe celtique, pladenn gentañ Alan Stivell
* Telenn Remengol, un dastumad barzhonegoù gant Yann-Vari ar Skourr
* Dre an delenn hag ar c'horn-boud, barzhonegoù gant Erwan Berthou
# Telenn geltiek

An delenn geltiek eo an anv a roer da veur a stumm telennoù bihan (telennoù pobl peurliesañ) a gaver e Kembre, Iwerzhon a Bro-Skos (hag e Breizh abaoe labour Jord Cochevelou hag e vab Alan Stivell).
Reishoc'h e vefe komz eus "telennoù keltiek" kentoc'h eget eus an delenn geltiek.
An telennoù keltiek hengounel :
* Ar c'hCláirseach (pe Clàrsach). Telenn vihan a gaver en Iwerzhon hag e Bro-Skos (gw. Telenn skosat), dezhi kerdin metal. Ober a reer an "delenn varzhek" anezhi a-wezhioù ivez.
* An delenn gembreat ("telyn"). Un delenn vihan heñvel ouzh ar c'hCláirseach a vefe bet e Kembre. Hiziv an deiz ez eo un delenn levezonet gant an delenn glasel (brasoc'h eget ar c'hCláirseach ha dezhi kerdin nilon pe gerdin bouzelloù).
An telennoù keltiek nevez :
* Adalek ar bloavezhioù 50 / 60 e voe savet telennoù e Breizh hag e Bro-C'hall, anvet telennoù keltiek, telennoù levezonet gant c'hCláirseach, dezho ur stumm hag ur son dezho o-unan koulskoude. Brudet e voe seurt telennoù er bed holl gant an telennour Alan Stivell hag e bladenn "renaissance de la harpe celtique".
* Telenoù keltiek tredan moanoc'h ha mistroc'h o stumm, levezonet gant stumm telennou ar Grennamzer.
# Telemark

Telemark zo ur gontelezh e kreisteiz Norvegia. Amezek eo da gontelezhioù Vestfold, Buskerud, Hordaland, Rogaland hag Aust-Agder. E Genver 2016 e oa 172 494 a dud o vevañ enni. En em astenn a ra war 15 296 km². Skien eo ar gêr-benn.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Teleiofiliezh

Gant tud zo e vez graet teleiofiliezh (diwar ar gresianeg: τέλειος, "disi; en e oad" + φιλία filia "karantez") evit deskrivañ un tuadur reizhel a sachfe tud rakkaezourek war-du oadourion koshoc'h evite en un doare karantezel ha/pe reizhel.
Un nevezc'her an hini eo, bet krouet evit ar wezh kentañ gant Kurt Freund. Alies-kenañ e vez kavet seurt emzalc'hioù en darn vrasañ eus kevredigezhioù ar bed, ha neuze ne vez ket laket da barafiliezh. Met a-benn ma vez sachet tud deuet en o oad gant bugale ne vez ket komzet eus parfiliezh met eus pedofiliezh.

## Skouer

Ur plac'h pemzek vloaz sot e 2008 sot gant Paul McCartney.

## Gwelet ivez

* Revelezh
* Gerontofiliezh
* Kronofiliezh
# Telenn Remengol

Telenn Remengol — La Harpe de Rumengol zo un dastumad barzhonegoù brezhonek e 1867 gant Yann-Vari ar Skourr (1811-1870). E-tal pep barzhoneg emañ he zroidigezh e galleg.

## Taolenn

* Préface
* Da ene va mamm vad — À l'âme de ma bonne mère
* Telenn Remengol – La Harpe de Rumengol
* D’ann Itroun Varia Remengol – À Notre-Dame de Rumengol
* Guerz ann Eskop gwenn, ann Aotrou Joseph-Mari Gravran – À la mémoire de l'évêsue blanc, Mgr Joseph-Marie Graveran
* Steredenn ar mor – L'étoile de mer
* Eur belek mad – Un bon prêtre
* Eur vamm hag he bugel – Une mère et son enfant
* Iliz ma farroz – L'église de ma paroisse
* Plac’hik Eussa – La petite fille d'Ouessant
* Ann hini a garann – Celle que j'aime
* Bennoz ann Eskop – La bénédiction de l'Évêque
* Ar milioner, fals pinvidik – Le millionnaire, mauvais riche
* Ann durzunell baour hag ar sparfell fistoulik – La pauvre tourterelle et l'épervier cajoleur
* Bered ma farroz – Le cimetière de ma paroisse
* Pedenn ar roue Gralon – Prière du roi Grallon
* Kelenn da Vreiziz – Conseil aux Bretons
* Ann Itroun Varia Remengol hag he felerined – Notre-Dame de Rumengol et ses pélerins
* Salud da Remengol – Salut et adieux à Rumengol
* Huanadenn diveza ar Barz – Dernier soupir du Barde
* Notes et éclarcissements
* Telen Remengol – Airs notés par P. Thielemans, organiste de Notre-Dame de Guingamp

## Levrlennadur

* (br) (fr) Lenn en-linenn. Kavet : 06 Here 2020.
* (br) (fr) J. P. M. Lescour : Telenn Remengol — La harpe de Rumengol, Wentworth Press, 2016(ISBN 978-1-371-66643-9)

## Notennoù

* ↑ Gant J.-M. Le Jean, e galleg hepken.
* ↑ E galleg hepken.
* ↑ Sonerezh pep kanaouenn.
* Sellet er Wikimammenn : Telenn Remengol.
# Telenn skosat
## Istor

Hervez ur vojenn dastumet en inizi Bro-Skos$^,$$^,$ e oa deuet an delenn da Vro-Hebridez$^,$$^,$ dre ar mor. Ur paotr yaouank en defe kavet anezhi, ha debochet gant ar sonerezh kerdin fraoñv gant an avel, en defe klasket c'hoari en aner. Ma n'he doa e vamm da werzhañ he eneñv, moarvat n'en defe ket bet James ar c'hentañ telennour...kantvedoù bennak a-raok Ossian, barzh bras amzer kentañ kristeniezh. Ne lâr ket ar mojenn deus pelec'h e oa an delenn. Gouzout a reer bro-Skos ha bro Iwerzhon o doa ur sevenadur tost tre. Gwelout a reer an dra-se gant ar sonerezh, hag an delenn. Dre vras ar blanedenn a voe memes er div vro. E-barzh an dousenn delenn gozh miret er bed keltiek: Lamont Harp (XV vet kantved) ha Queen Mary Harp (XV/XVIvet kantved) zo skosad, diskouezet er Museum of Scotland (Edimbourg). An heñvelder eus an eil a ziskouez gant an delenn anvet Brian Boru, miret e Dulenn, zo ken fromus en em c'houlennont ispisialisourion ma n'o defe ket deuet an div delenn eus ar memes ti-labour. Ar c'hoshoc'h benvioù eus bro-Skos a voe c'hoariet e Lowlands hag e Highlands e lec'h m'o doa noblañsoù telennerien ganto. E diskar, diouzh an eil lodenn XVIIIvet kantved a voe dilerc'h an diankedenn reizhad klanik, kildornad fortun hag ar saoznekadur ar renk aristokrat. An arzh Clarsach a zalc'has e-pad an XIX vet kantved, hag a voe adinterested gant ur c'honkour krouet e 1892 dre Archibald Campbell, duk Argyll. Unan eus gouniderezed a oa Emily MacDonald a gemennas he donedigezh da Vreizh e-pad an hañv 1898. Mankout a rae kenstriverien pa echuas ar c'honkour e 1909, hag a adteuas e 1920. Ar pennvad eus ar c'honkour-mañ a voe kaoz krouidigezh a gevredigezh Communn na Clàrsaich.

## Notennoù

* ↑ Montagu, Jeremy (2002). "Harp". The Oxford Companion to Music. Ed. Alison Latham. London: Oxford University Press. 564. ISBN 0198662122. OCLC 59376677.
* ↑ The Anglo Saxon Harp, 'Spectrum, Vol. 71, No. 2 (Apr., 1996), pp. 290-320.
* ↑ The Origins of the Clairsach or Irish Harp. Musical Times, Vol. 53, No. 828 (February 1912), pp. 89-92.
* ↑ The Story of the Irish Harp its History and Influences Norah Joan Clark (2003) North Creek Press
* ↑ Celtic Music History and Criticism Kenneth Mathieson 2001 Backbeat books p192
* ↑ A New History of Ireland, prehistoric and early history. Daibhi OCoinin (2005). Oxford University Press.
# Telenngan

Un telenngan zo ur varzhoneg a live uhel a gan meuleudi un den pe un darvoud, tost d'ar meulgan.

## Telennganoù brudet
### E brezhoneg

* « Telenngan d'an teir vertuz », gant Maodez Glanndour, 1949.
* Telennganoù, gant Maodez Glandour, Al Liamm, 1984 . Anv ul levr ennañ « Kanadeg evit Nedeleg », skrivet e 1951, ha « Milc'hwid ar Serrnoz ».

### E yezhoù all

* Oberennoù Pindaros a vez graet telennganoù anezho peurvuiañ.
* Ode to the West Wind, Shelley
* Ode to a Nightingale, Keats
* Odes et Ballades, gant Victor Hugo
* Cinq Grandes Odes, gant Paul Claudel

## Hag ivez

* An danevell Telennganoù, plusk hag all, gant Yann Gerven.
# Xaló

Xaló zo ur gumun e Spagn, e proviñs Alacant, e Kumuniezh València.
# Xangri-lá

Xangri-lá zo ur gumun e Brazil, en arvor Rio Grande do Sul, 134 km diouzh Porto Alegre, kêr-benn ar Stad. E 1992 e voe krouet ar gumun pa voe distaget diouzh Capão da Canoa. Nav c'houronklec'h brudet eo eno : Arpoador, Atlântida, Coqueiros, Enara, Marina, Maristela, Noiva do Mar, Rainha do Mar, Remanso ha Xangri-lá.

## Kumunioù amezek

* Capão da Canoa
* Maquiné
* Osório
# Xanthopsar flavus

Xanthopsar flavus :
| Xanthopsar flavus. Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Genad : | Xanthopsar |
| Anv skiantel ||
| Xanthopsar flavus (Gmelin, 1788) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Xanthopsar flavus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Xanthopsar an hini eo.
Anvet e voe Oriolus flavus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus Paraguay da c'hevred Brazil, Uruguay ha biz Arc'hantina ma plij dezhañ daremprediñ ar geunioù hag ar pradennoù.

## Liammoù diavaez

* (en) Xanthopsar flavus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Xanthopsar flavus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Ridgway, 1901.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Xanthopsar flavus war al lec'hienn Avibase.
# Xanthomixis

Xanthomixis :
| Xanthomixis zosterops. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Bernieridae |
| Anv skiantel ||
| Xanthomixis Sharpe, 1881 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Xanthomixis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1881 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Xanthomixis apperti,
* Xanthomixis cinereiceps,
* Xanthomixis tenebrosa,
* Xanthomixis zosterops
** X. z. andapae, ankafanae, fulvescens ha zosterops.
Brosezat int e Madagaskar, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bernieridae/Xanthomixis (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Mezheven 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Xanton

* Ne glot ket ar pennad-mañ gant al live gortozet en un holloueziadur. Pe ez eo re dreut an danvez anezhañ, pe ez eus ennañ traoù ha n'emañ ket o lec'h en un holloueziadur.
* Gallout a rit labourat evit e wellaat.
* Muioc'h a ditouroù evit kompren kudennoù ar bajenn-mañ a vo kavet war ar bajenn kaozeal kenstag.
Xanton (distaget [sɑ̃tɔ̃]) a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Saint-Hilaire-des-Loges hag e Bann Fontenay-le-Comte. Lakaet e voe kumun Xanton en Arondisamant Fontenay-le-Comte.
* E 1827 e voe kendeuzet kumunioù Saint-Martin-de-Chassenon ha Xanton d'ober ur gumun nevez, Xanton-Chassenon$^,$.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr.

## Pennadoù kar

* Saint-Martin-de-Chassenon,
* Xanton-Chassenon.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Xanthocephalus xanthocephalus

Xanthocephalus xanthocephalus :
| Xanthocephalus xanthocephalus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Genad : | Xanthocephalus |
| Anv skiantel ||
| Xanthocephalus xanthocephalus (Bonaparte, 1826) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Xanthocephalus xanthocephalus$^,$ a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Xanthocephalus an hini eo.
Anvet e voe Icterus xanthocephalus (kentanv) da gentañ-penn (e 1826) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had dreist-holl.

## Annez

Neizhañ a ra ar spesad eus kreisteiz Kanada da hanternoz Ledenez Baja California ha kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika ; nijal a ra kuit da greiz Mec'hiko da c'hoañviñ.

## Liammoù diavaez

* (en) Xanthocephalus xanthocephalus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Xanthocephalus xanthocephalus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Kinniget en devoa Divi gKervella Pennmelen Amerika (g., ls. Pennmelened Amerika), (Hs.Ikter penn melen, g. ls. Iktered penn melen) er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 22 ; degemeret e oa bet Pennmelen Amerika | Carouge à tête jaune | Xanthocephalus xanthocephalus (étudié) gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg.
* ↑ Bonaparte, 1850.
* ↑ Xanthocephalus xanthocephalus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.