OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kleve (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Kleve zo un anv-lec'h alamanek hag a gaver en hanternoz Alamagn.

## Lec'hioù

* Kleve, en Nordrhein-Westfalen ;
* Kleve, kumun e Dithmarse, en Schleswig-Holstein ;
* Kleve, kumun e Steinburg, en Schleswig-Holstein.

### Istor

* Dugelezh Kleve
* Proviñs Kleve
* Dugelezhioù unanet Jülich-Kleve-Berg.

## Tud

* Adolf von Kleve
* Agnes von Kleve
* Anna von Kleve
* Johann von Kleve
* Margarete von Kleve
# Kleub breton

Graet e veze Kleub breton eus ur strollad kannaded eus Breizh. Evel ar gannaded c'hall all e oant bet galvet gant ar roue Loeiz XVI da gemer perzh e Breujoù Bro-C'hall a-benn ar 1añ a viz Mae 1789.
Kenkent hag erru e Versailhez e dibenn miz Ebrel 1789 e kustumjont en em vodañ e tavarn Nicolas Amaury, evit « breutaat en araok war an danvezioù a ranke bezañ graet war o zro er Breujoù » pa vijent liammet ouzh Breizh pe ouzh danvezioù all. Krouet e oa bet d'an 30 a viz Ebrel 1789 gant an alvokaded roazhonat Isaac Le Chapelier (1754-1794), Jean-Denis Lanjuinais (1753-1827) ha Jacques-Marie Glezen (1737-1801) peurgetket. Estroc'h evit an daou c'hant Breton a voe buan a-walc'h ha degemeret e voe dileuridi o tont eus Franche-Comté hag Anjev ivez. Dav eo klask e orin, pell kent emvod ar Breujoù e 1789, en emsav ar Fronde a oa bet gwall radikal e Breujoù Breizh gant pennoù-bras evel Loeiz ar Chalotez (1701-1785) da skouer.
Da-heul darvoudoù ar 5 ha 6 a viz Here 1789 ha dilojadenn ar Vodadenn vonreizhañ vroadel da Bariz e teuas da vezañ "Kevredigezh mignoned ar Vonreizh", oc'h ober annez e Kouent ar Jakobined (straed Saint-Honoré), a-raok mont da Gleub ar Jakobined da vat.

## Notennoù

* ↑ An deiz a hiziv e kaver ur bank e-lec'h m'edo an davarn Amaury ; e-barzh e c'haller lenn ur banell skrivet warni : « Amañ, e 1789, edo an davarn Amaury e-lec'h ma veze dalc'het o emvodoù gant kannaded an Trede-Urzh deuet da geñver Breujoù Bro-C'hall, e-lec'h ma prezege Honoré Mirabeau ha Maximilien Robespierre alies ha ma voe boulc'het Kleub ar Jakobined. »
* ↑ Ha, da c'houde, er Vodadenn vonreizhañ vroadel adalek ar 17 a viz Mezheven.
* ↑ Lec'hiet e oa en niverenn 36, bali Saint-Cloud.
# Kleuzeureg

Lamp-straed, pe kleuzeureg, pe post-lamp, pe kleuzeur-straed a reer eus ur stignad staliet war vord an hentoù publik hag elumet pa gouezh an deñvalijenn evit aesaat an tremen dre skignañ gouloù tro-war-dro. Lec'hiet e vez uhel a-walc'h ar vammenn luc'h evit ma ne vefe ket trellet an dremenerien , da lavaret eo e laez ur post pe staget uhel ouzh ur voger.
Lod eus ar c'hleuzeuregoù zo dinoerioù warno ken ez eont pe war elum pe war lazhañ diouzh ar mare eus an deiz pe pa zeu an oabl da deñvalaat.

## Pennadoù kar

* Goulaouadur
* Letern

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Geriadur Hemon 1993, hag e Geriadur Al Liamm 2014.
* ↑ Anv benel. Menard, Dictionnaire français-breton, pennad : lampadaire
* ↑ F. Favereau, Geriadur ar brezhoneg a-vremañ.
* ↑ François Vallée, Grand dictionnaire français-breton, 1931. Kinnig a ra kreuzeul-straed evit gwir.
# Kleuz Offa

Kleuz Offa (Clawdd Offa e kembraeg; Offa's Dyke e saozneg) a oa ur seurt kleuz ha moger douar savet war an harzoù etre Kembre ha Bro-Saoz gant ar roue sakson Offa, roue Mercia entre 757 ha 796. Darn a gred e c'hallfe lodennoù bezañ bet savet a-raok an amzer-se.
Mont a ra eus talek ar stêr Dyfrdwy, en hanternoz, betek ar stêr Gwy er c'hreisteiz, a-hed un 240 kilometr bennak. N'eus ket un hollad anezhañ rak ne oa bet savet nemet el lec'hioù ma ne oa harz naturel ebet, ha gant se n'eus e gwirionez nemet 130 kilometr anezhañ. E lec'hioù zo ez eus 20 metrad led (etre kleuz ha moger) ha 2,5 vetrad uhelder.

## Levrlennadur

* Cyril Fox, Offa's Dyke: a Field Survey of the Western Frontier Works of Mercia in the Seventh and Eighth Centuries AD, (Llundain, 1955)
* Margaret Gelling (gol.), Offa's Dyke Reviewed (Rhydychen, 1983)
* David Hill a Margaret Worthington, Offa's Dyke: History and Guide, (Stroud, 2003)
* Ar Gouloù Gwenn n°2 : Pet Brezhon o deus soñj eus Kleuz Offa
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kleweled

An arzoù hag an teknikoù mesket enno re ar c'hleved ha re ar gweled eo ar c'hleweled. Krouet eo bet ar ger er bloavezioù 1990 diwar patrom ar galleg audiovisuel.
Implijet e vez evit daveiñ da grouidigezhioù ha da deknikoù savet evit eilañ skeudennoù fiñvus gant sonioù ha sonerezh. Dre vras e vez kaoz eus ar sinema, ar fotoioù eilet gant sonerezh hag ar video. P'en deus aet kazi an holl arzoù ha teknikoù-se da vezañ niverelet e c'heller soñjal eo bet dilamet meur a harz etrezo.

## Bezañ stummet da vicherioù ar c'hleweled

E touez ar micherioù a vez kelennet er stummadurioù-se emañ micherioù teknikel ar skeudenn hag ar son, ar micherioù arzel liammet (sound designer da skouer) hag ivez ur bern micherioù war dachenn ar merañ hag ar management evel produer kleweled.

## Pennadoù liammet

* Kamera
* Video
* GoPro

## Daveoù

* Geriaoueg ar c'hleweled, Ofis ar brezhoneg.
# Kleve

Kleve zo ur gêr en Alamagn, ha kêr-benn dugelezh Kleve.
# Llandysilio (Powys)

Llandysilio zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh eus Kembre, e biz Powys, e Sir Drefaldwyn kozh. Emañ war lez reter ar stêr Efyrnwy, war harzoù Bro-Saoz.
E 1868 e oa bet savet an iliz a zo bremañ, gouestlet da sant Tysilio, met pell zo ez eus un iliz hag ur vered eno.
E 2011 e oa 1 122 a dud o chom e kumuniezh Llandysilio ha 127 anezho a oa kembraegerien (11,7%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Llandysilio (Sir Benfro)

Llandysilio, pe Llandysilio-yn-Nyfed pe Llandysilio-yn-y-Nefyd (Llandissilio e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre e reter Sir Benfro. Emañ war an hent etre Arberth ha Crymych, nepell diouzh harzoù Sir Gaerfyrddin.
Gouestlet eo an iliz da sant Tysilio, ur sant kembreat eus ar VII$^{vet}$ kantved. E-barzh an iliz ez eus mein eus ar V$^{vet}$ kantved ha warno enskrivadurioù kozh.
Hervez George Owen, naturour hag istorour marvet e 1613, e oa bevenn yezh Sir Benfro, anvet "linenn Landsker", o tremen dre Llandysilio en amzer-hont.
Douaret eo bet ar barzh kembraek Waldo Williams e Llandysilio.

## Notennoù

* ↑ UCL Institute of Archeology
# Llanedeyrn

Llanedeyrn a oa ur gêriadenn, ha bremañ ur c'harter e reter Kerdiz, e Kembre.

## An anv

Dont a ra an anv, a greder, eus hini ur manac'h brezhon eus ar VIvet kantved, anvet Edeyrn. Gant e gile Isan pe Isian, diazezer Llanisien, en dije avielet ar vro, ma voe savet gante pep a barrez ha pep a iliz enne.

## Liammoù diavaez

* Population Statistics (1841 - 1891)
* https://web.archive.org/web/20091205195949/http://www.dragonontheweb.com/llanedeyrn_history.html
* http://www.houses-for-rent-wales.org/llanedeyrnpentwyn.html
# Llanefydd

Llanefydd, pe Llannefydd, zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Ur gêriadenn vihan eo, er gwalarn da gêr Dinbych hag er mervent da Llanelwy.
Un tammig er gwalarn da Llanefydd emañ torgenn Mynydd y Gaer, warni ur c'hreñvlec'h kozh, eus Oadvezh an Houarn.
E 2011 e oa poblet gant 590 a dud, ha 348 anezho (60,9%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Llandysiliogogo

Llandysiliogogo zo ur gumuniezh eus Kembre, e su Ceredigion. Emañ er c'hreisteiz da gêr Ceinewydd, hag enni e kaver kêriadennoù Caerwedros, Llwyndafydd, Nanternis, Talgarreg, Plwmp...
E 2011 e oa 1 131 a dud o vevañ e Llandysiliogogo, ha 581 anezho a oa kembraegerien (53,4%).
Dont a ra an anv eus ar sant Tysilio, hag ar ger "Gogof", anv kozh parrez Llangrannog.

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru, Swyddfa Ystadegau Gwladol, 12-12-2012
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Llanedi

Llanedi zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 67 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 5 477 a dud, ha 2 476 anezho (45.2%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Llanedwen

Llanedwen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddaniel Fab, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 203.6 km eus Kerdiz.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Llandysul

    Ur gêr all zo anvet Llandysul e Powys; sellit ouzh Llandysul (Powys)
Llandysul zo ur gêr vihan eus Kembre, war lez ar stêr Teifi, e kreisteiz kontelezh Ceredigion.
Eno emañ sez Gwasg Gomer, unan eus pouezusañ tier-embann Kembre.
E 2001 e oa 1 821 a dud, ha 70% anezho a gomze kembraeg. E 2011 e oa 1 527 a dud o chom er gumuniezh ha 1083 anezho a oa kembraegerien (70%).

## Gevelliñ

Plogoneg (Breizh) abaoe 1988

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llandysul (Powys)

Llandysul (skrivet Llandyssil e saozneg) zo ur gêriadenn eus Kembre, e Powys. Emañ e tolead Sir Drefaldwyn gozh, e biz ar gontelezh, hanter-hent etre Y Trallwng hag Y Drenewydd, er gornaoueg da Drefaldwyn.

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru: klask "Llandyssil".
# Llandŵ

Llandŵ (Llandow e saozneg), zo ur gêriadenn e-kreiz Bro Morgannwg, e kreisteiz Kembre, un 20 km er mervent da Kerdiz hag ur 5 km er c'hornôg da Y Bont-faen.

## Istor

* E-pad an Eil Brezel-bed e oa eno un nijva d'ar RAF. Hiziv eo aet un darn eus an dachenn da bark redadegoù kirri.
* D'an 12 a viz Meurzh 1950 e c'hoarvezas ur gwallzarvoud gant ur c'harr-nij e Llandŵ, ha lazhet e voe 80 den bet e dulenn o reiñ harp d'ar skipailh rugbi broadel*
* E 2012 e oa an Eisteddfod Vroadel war dachenn an nijva kozh e Llandŵ.

## Notennoù

* ↑ Newyddion BBC
* ↑ https://web.archive.org/web/20120716233237/http://www.eisteddfod.org.uk/cymraeg/content.php?nID=684
# Lakeg (tibetek)

    Evit implijoù all, gwelet Lakeg.
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù tibetek ar su eo al lakeg (lakha pe tshangkha) komzet gant tro-dro da 8.000 den (1993) e Boutan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
* Yezhoù tibetek
# Lakewood (Colorado)

Lakewood zo ur gêr lec'hiet e kreiz Stad Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 142 980 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Lakewood en ur mod ofisiel e 1889.

## Kêrioù gevellet

* Alamagn : Stade
* Aostralia : Sutherland Shire, Sukembre Nevez
* Bro-Saoz : Chester ha Portsmouth

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lakuntza

Lakuntza zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
# Lalage melaschistos

Lalage melaschistos :
| L. melaschistos, luc'hskeudennet e Park broadel Khao Yai (Thailand). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Campephagidae |
| Genad : | Lalage |
| Anv skiantel ||
| Lalage melaschistos (Hodgson, 1836) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lalage melaschistos (Coracina melaschistos kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Campephagidae.
Anvet e voe Volvocivora melaschistos (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, biskoul dreist-holl ha c'hwiled ; kemer a ra frouezh ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag ar Su :
* Lalage melaschistos avensis, eus kreisteiz-kreiz Sina, dre reter Myanmar, da hanternoz Thailand, hanternoz Laos ha kreiz Viêt Nam,
* L. m. intermedia, (Hume, 1877), e kreiz ha gevred Sina, Taiwan,
* L. m. melaschistos, eus hanternoz Pakistan da viz India, hanternoz ha kornôg Myanmar ha mervent Sina,
* L. m. saturata, e biz ha kreiz Viêt Nam, Hainan (un enezenn er-maez da c'hevred Sina).

## Liammoù diavaez

* (en) Lalage melaschistos el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lalage melaschistos e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Lalage melaschistos el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Lalage melaschistos.
# Lakshadweep

Inizi Lakshadweep a zo unan eus tiriadoù India, er-maez da aodoù mervent India. Ouzh o ober emañ Inizi Laccadive, Inizi Aminidivi ha Maliku (Minicoy). Kement ha "100 000 enezenn" e talv an anv. 64 473 a dud a oa o chom enno hervez niveradeg 2011. Kavaratti eo ar gêr-benn, hag ar malayalameg hag ar saozneg eo ar yezhoù ofisiel.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lalage

Lalage :
| Lalage leucomela. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Campephagidae |
| Anv skiantel ||
| Lalage Boie, 1826 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lalage a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1826 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Naontek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Lalage atrovirens
** L. a. atrovirens ha leucoptera,
* Lalage aurea,
* Lalage conjuncta,
* Lalage fimbriata
** L. f. compta, culminata, fimbriata, neglecta ha schierbrandi,
* Lalage leucomela
** L. l. albidior, falsa, karu, keyensis, leucomela, macrura, obscurior, ottomeyeri, pallescens, polygrammica, rufiventris, sumunae, tabarensis ha yorki,
* Lalage leucopyga
** L. l. affinis, albiloris, deficiens, leucopyga (†), montrosieri ha simillima,
* Lalage leucopygialis,
* Lalage maculosa
** L. m. futunae, keppeli, maculosa, melanopygia, mixta, modesta, nesophila, pumila, rotumae, soror, tabuensis, ultima, vanikorensis, vauana, whitmeei ha woodi,
* Lalage melaschistos
** L. m. avensis, intermedia, melaschistos ha saturata,
* Lalage melanoleuca
** L. m. melanoleuca ha minor,
* Lalage melanoptera
** L. m. melanoptera ha sykesi,
* Lalage moesta,
* Lalage newtoni,
* Lalage nigra
** L. n. davisoni, nigra ha striga,
* Lalage polioptera
** L. p. indochinensis, jabouillei ha polioptera,
* Lalage sharpei
** L. s. sharpei ha tenebrosa,
* Lalage sueurii,
* Lalage tricolor,
* Lalage typica.

## Rummatadur

E 2010 e voe embannet er Journal of Biogeography disoc'h al labourioù kaset da benn gant ur skipailh skiantourien : dre-se e tivizas an International Ornithologists' Union (IOC) diblasañ c'hwec'h spesad — fimbriata, melanoptera, melaschistos, newtoni, polioptera ha typica — hag a oa er genad Coracina kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Campephagidae/Lalage (lennet e-barzh d'ar 15 a viz Gouere 2018).
* ↑ (en) Biogeographical history of cuckoo-shrikes (Aves: Passeriformes): transoceanic colonization of Africa from Australo-Papua
* ↑ Knud A. Jønsson, Rauri C. K. Bowie, Johan A. A. Nylander, Les Christidis, Janette A. Norman & Fjeldså.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Lalage fimbriata

Lalage fimbriata :
| Ur barez Lalage fimbriata, tresadenn (1838) gant Huet & Prêtre. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Campephagidae |
| Genad : | Lalage |
| Anv skiantel ||
| Lalage fimbriata (Temminck, 1824) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lalage fimbriata (Coracina fimbriata kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Campephagidae.
Anvet e voe Ceblepyris fimbriatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl, biskoul, c'hwiled, kelien ha lammerezed en o zouez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Lalage fimbriata compta, e Simeulue ha Siberut (inizi er-maez da gornôg Sumatera),
* L. f. culminata, e Malezia,
* L. f. fimbriata, e Java ha Bali,
* L. f. neglecta, (Hume, 1877), e kreisteiz Myanmar ha kreisteiz Thailand,
* L. f. schierbrandi, e Sumatera ha Borneo.

## Liammoù diavaez

* (en) Lalage fimbriata el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lalage fimbriata e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Lalage fimbriata el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Lalage fimbriata.
# Lakeg (Dagestan)

    Evit implijoù all, gwelet Lakeg.
Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù lakek-darvek eo ar lakeg komzet gant 82.010 den e douaroù-uhel kreiz Dagestan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Laken (Belgia)

Laken :
| Riez | Belgia |
| Rannvro | Rannvro Brusel-Kêrbenn |
| Proviñs | |
| Arondisamant | Brusel-Kêrbenn |
| Kumun | Brusel |
| Kod post | 1020 |
| Kod pellgomz | 02 |
| Maer | |
| Gorread | km² |
| Hed | 04° 21' 19" Reter |
| Led | 50° 52' 42" Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | |
| Stankter | a./km² |
Laken (e galleg: Laeken) a oa ur gumun velgiat betek 1921. Ur rann eus kumun Brusel e Rannvro Brusel-Kêrbenn eo abaoe.
E Laken emañ palez Laken, annez ar roue, hag an iliz Itron-Varia m'emañ bezioù rouaned ha rouanezed Belgiz.
E Laken ivez emañ Palez an Diskouezadegoù, an Atomium ha porzh Brusel.
# Lakieg

Notenn: Arabat kemmesk gant al lakeg, ur yezh kaokazek.
Ur yezh iranek eus skourr yezhoù ar gwalarn eo al lakieg (laki) komzet gant al Laked e Zagros en Iran
Peurliesañ e vez renket ar lakieg evel ur rannyezh c'horanek.
Levezonet e vez muioc'h-mui gant ar perseg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù iranek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Testenn diwar-benn al Lakied
# Kumun Pariz

Kumun Pariz a zo ur gumun ganet diwar un emsavadeg poblek e Pariz ganet diwar brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia. Padout a reas ar gumun eus an 18 a viz Meurzh 1871 d'an 28 a viz Mae 1871, pa nac'has annezidi 'zo eus Pariz anavezout ar Vodadeg Vroadel dilennet diwar mouezhioù ar sitoaianed c'hall a veve e lec'hioù nann-aloubet gant Prusia.
Enebet e oa perzhidi ar gumun ouzh aloubadeg Bro-C'hall gant ar Brusianed eus un tu, hag ouzh gouarnamant mirour Adolphe Thiers dilec'hiet e Versailhez eus an tu all. An emsavoù micherourien o deus bet ul levezon vras Gumun Pariz, a oa ar banniel ruz hec'h arouez. Hervez an istimadurioù e varvas etre 5.000 ha 15.000 perzhiad eus ar gumun da vare ar Sizhunvezh Wadek (21-28 a viz Mae 1871) pa voent lazhet en emgannoù a-enep d'an arme pe fuzuilhet ganti.

## Kronologiezh
### Eus ar brezel d'ar Gumun

1870
* 19 a viz Gouere : Bro-C’hall a zisklêr ar brezel da Brusia.
* 2 a viz Gwengolo : trec’het eo Napoleon III e Sedan.
* 4 a viz Gwengolo: disklêriadur an Trede Republik e Lyon hag e Pariz.
* 27 a viz Here : Bazaine, e-penn an arme republikan, a godian e Metz.
* 28/30 a viz Here : klask a ra an arme terriñ gronn ar Brusianed, o vont d’ar Bourget. Ur c’hwitadenn eo.
* 31 a viz Here : emsavadeg e Pariz. Flourens ha tud Belleville a dap an Ti-Kêr, diouzh an noz eo tapet gant an arme en-dro.
* 3 a viz Du : votadeg evit ur gouarnamant a Zifenn Broadel.
* 5/7 a viz Du : dilennadegoù ar maered er c’harterioù.
* 3 a viz Kerzu : c’hwitet eo un taol eus an arme evit terriñ kelc’hiadur ar Brusianed.
* 21/22 a viz Kerzu : c’hwitet eo adare un taol eus an arme evit terriñ kelc’hiadur ar Brusianed er Bourget.
1871
* 19 a viz Genver : c’hwitet eo un arsailh all evit klask terriñ ar c’helc’hiadur.
* 22 a viz Genver : manifestadeg vras a enep ar galloud dirak an Ti-Kêr.
* 28 a viz Genver : sinet eo an arsav-brezel etre Prus ha Frañs.
* 8 a viz C’hwevrer : dilennet eo ur Vodadeg Vroadel.
* 15 a viz C’hwevrer : en em gevrediñ a ra ar Gward Broadel.
* 17 a viz C’hwevrer : Adolphe Thiers lakaet e-penn ar galloud seveniñ.
* 26 a viz C’hwevrer : sinet eo ar peoc’h e Versailhez, mouezhiet eo gant ar Vodadeg Vroadel d’ar 1añ a viz Meurzh.
* 1/3 a viz Meurzh : ar brusianed en em stal war ar Champs-Elysées e-pad tri devezh.
* 10 a viz Meurzh : dilojañ a ra ar Vodadeg Vroadel da Versailhez.

### Eus ar Gumun d’an Trede Republik

1872
* 14 a viz Meurzh : Freuzadur ar Gward Broadel. Lezenn Dufaure a harz diouzh an dud da vont en Etrebroadel.
* 14 a viz Meurzh : an harluidi kentañ a zo kaset d’ar galeoù da Galedonia-Nevez.
1875
* 14 a viz C’hwevrer : mennad Wallon, votet gant ur vouezh diforc’h etre ar muiañ-niver hag ar bihan-niver.
1876
* Miz C’hwevrer / miz Meurzh: an trec’h az a gant ar republikaned en dilennadegoù.
1879
* 3 a viz Meurzh : distaoladeg lodeg.
1880
* 23 a viz Mae : kentañ lid-koun dirak moger ar re gevredet e bered Père Lachaise.
* 11 a viz Gouere : distaoladeg hollek.

## Tudennoù pouezus

* Arthur Arnoult
* Elisabeth Dmitrieff
* Jaroslav Dombrowski
* Nathalie Lemel
* Louise Michel
* Arthur Ranc
* Jules Vallès
# Kumun

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
* ar gumun eo ar rann vihanañ e melestradurezh meur a stad (Aljeria, Belgia, Bro-C'hall, Danmark, etc),
* kumun a zo un anv-gwan a dalvez boutin, etre meur a zen pe meur a dra, pe perc'hennet gant meur a hini,
* kumun a dalvez ivez "tud vunut" e-keñver ar pennoù bras,
* Kumun Pariz zo un anv roet da daou c'houarnamant dispac'hel parizian e 1792 ha 1871.