OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dhaka

Dhaka (ঢাকা e bangla, distaget [ˈɖʱaka], a veze skrivet Dacca gwechall) eo kêr-benn Bangladesh ha brasañ kêr ar vro-hont, gant 10,1 milion a annezidi (2024).
Emañ Dhaka e gevred Bangladesh, war lez ar stêr Buriganga, ur vrec'h d'ar Ganga. Ur porzh eo hag ur greizenn genwerzhel ha greantel a bouez. Ur skol-veur zo, savet e 1921.
Ur gêr gozh eo Dhaka, met ne grogas da vezañ ur gêr vras nemet er XVII$^{vet}$ kantved, pa zeuas da vezañ kêr-benn rannvro Bengal en Impalaeriezh Voghol. Er XVIII$^{vet}$ kantved e tremenas dindan veli Breizh-Veur. Pa voe krouet Pakistan e 1947 e voe lakaet da gêr-benn al lodenn reter eus ar vro (Reter Pakistan). Ha pa voe embannet dizalc'hidigezh Bangladesh diouzh Pakistan, e 1971, e teuas da vezañ kêr-benn ar vro nevez.

## Doareoù ar vuhez

Unan eus ar c'hêrioù fallañ eus ar bed eo evit doareoù ar vuhez, renket 139vet war 140 gant The Economist Intelligence Unit e 2015. Tro 30% eus poblañs ar gêr a oa o chom e lochennoù e 2016.

## Poblañs

Hervez niveradeg kentañ ar gêr e 1872 e oa 69 213 annezad e Dhaka. An dispartiañ eus Indez e 1947 en deus krouet un divroadur bras eus muzulmaned eus India ha poblañs ar gêr en deus kresket betek tizhout 336 000 a. e 1951. An niver a annezidi en deus kresket kalz bras adalek dizalc'hidigezh Bangladesh e 1971. E 2001 e oa 9 milion a annezidi, hag e 2024 e oa 10,1 milion a dud e Dhaka.
E Takad Meur-gêr Dhaka e oa 14,6 milion a annezidi e 2010, ha 23,9 milion a dud e 2024.
Dhaka a zo unan eus kêrioù ar bed gant ar brasañ stantker.

## Kêrioù gevellet

* Kolkata (India)
* Kêr New York (SUA)
* Guangzhou (Republik Pobl Sina)
* Bukarest (Roumania)
* Lima (Perou)

## Skeudennoù

* Dhaka, ar porzh
* Bodadeg Vroadel Bangladesh, Dhaka.
* Bodadeg Vroadel Bangladesh, tu-dreñv.
* Eil pont Hatirjheel, Dhaka.
* "Crescent Lake" - Chandrima Uddan.
* Mozoleon Ziaur Rahman, Chandrima Uddan.
* Tarzh-an-deiz e Dhaka.
* Hatirjheel

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (en)"Costs and benefits of improving water and sanitation in slums and non-slum neighborhoods in Dhaka, a fast-growing mega-city". gant Brouwer, Roy; Sharmin, Dilruba F.; Elliott, Susan; Liu, Jennifer; Khan, Mizan R. (2023). Ecological Economics. 207: 107763.
* ↑ Mazumdar, Jaideep (17 a viz Du 2013). "A tale of two cities: Will Kolkata learn from her sister?".
* 1 2 List Of Sister Cities – What Is A Sister City? (12 a viz Meurzh 2019).
* ↑ "Bucharest becomes Dhaka's sister city", The Business Standard (15 a viz Meurzh 2022).
* ↑ Sister Cities: Similar Customs (14 a viz Genver 2018).
# Dharius

Alan Alejandro Maldonado Tamez, anavezet evel Dharius (skrivet DHA alies), ganet e Monterrey, er Mec'hiko) d'ar 24 Gwengolo 1984, zo ur ganerez ha sonaozourez vec'hikan.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dhogs

Dhogs zo ur film dizalc'h galizat e galizeg sevenet gant Andrés Goteira, deuet er-maez e 2017. Film kentañ ar rener e voe, gant an aktourien Carlos Blanco Vila, Antonio Durán "Morris", Miguel de Lira, Melania Cruz, Iván Marcos ha María Costas.
E Festival ar Sinema Dizalc'h (BAFICI) Buenos Aires e voe ar gentaenn d'an 19 a viz Ebrel 2017; eno e voe rakdibabet evit Priz ar Rakwardiezh.
Dhogs e voe ar film galizek kentañ hag a voe diskouezet e Festival Sitges (Katalonia) d'an 9 a viz Here 2017. E Festival Etrebroadel ar Sinema Ourense (OUIFF), d'an 21 a viz Here 2017, e voe e gentaenn e Galiza.

## Neudenn

Kenweañ a ra ar film 6 istor a-stur an eil re gant ar re all : ur goantenn, ur gwaz e vuhez teñval, ur bleiner taksi hag un ez-soudard.

## Kenderc'hañ

Gant an Axencia Galega das Industrias Culturais (AGADIC) ha Kuzul Rannvro Lugo e voe kellidet ar film, war-bouez un darn hag a voe roet gant tremen 400 madoberour dre ar gensavenn Verkami.
E meur a lec'h e Galiza e voe troet Dhogs : Viveiro, As Pontes de García Rodríguez, Oleiros hag A Coruña ; tammoù anezhañ a voe troet e dezerzh Tabernas, e proviñs Almería, e Spagn.

## Prizioù ha rakdibaboù
### Prizioù Mestre Mateo 2017

Trizek priz a yeas gant Dhogs, en o zouez Gwellañ film, Gwellañ sevener, Gwellañ senario, Gwellañ aktourez, Gwellañ aktour, Gwellañ eilroll gourel ha Gwellañ eilroll benel ; biskoazh ne oa bet kement all evit ur film hepken en istor ar Prizioù. Rakdibabet e voe evit 17 priz e 14 rummad.
| Rummad | Den | Disoc'h |
| Gwellañ film hir | Gwellañ film hir | Gounezer |
| Gwellañ sevener | Andrés Goteira | Gounezer |
| Gwellañ aktour | Iván Marcos | Gounezer |
| Gwellañ aktourez | Melania Cruz | Gounezerez |
| Gwellañ eil aktour | Antonio Durán "Morris" | Gounezer |
| Gwellañ eil aktour | Carlos Blanco Vila | Rakdibabet |
| Gwellañ eil aktour | Miguel de Lira | Rakdibabet |
| Gwellañ eil aktourez | María Costas | Gounezerez |
| Gwellañ senario | Andrés Goteira | Gounezer |
| Gwellañ renerezh ar c'henderc'hañ | Suso López | Gounezer |
| Gwellañ renerezh arzel | Noelia Vilaboa | Gounezer |
| Gwellañ frammañ | Andrés Goteira ha Juan Galiñanes | Gounezerien |
| Gwellañ sonerezh orin | Germán Díaz | Gounezer |
| Gwellañ son | David Machado ha Javier Pato | Gounezerien |
| Gwellañ luc'hskeudenniñ | Lucía Catoira Pan | Gounezera |
| Gwellañ fardañ ha perukennerezh | Ana Coya | Rakdibabet |
| Gwellañ dilhataerez | María Porto | Rakdibabet |

## Liammoù diavaez

* (en) Dhogs war Internet Movie Database (IMDb)

## Notennoù

* ↑ (es) CRTVG
* ↑ (gl) Cultura galega
* ↑ (es) El Blog de Cine espanõl
* ↑ (gl) OUFF
* ↑ (gl) CREA
* ↑ (gl) Academia Galega do Audiovisual
# Dhimotiki

Dhimotiki (gresianeg: δημοτική «(yezh) ar bobl ») eo anv stumm ofisiel ar gresianeg unvan a-vremañ diazezet dreist-holl war doareoù-komz ar bobl kentoc'h evit ar gresianeg klasel.
Yezh Aten an hini eo a dalvezas da diazez pennañ ar stumm yezhel-mañ, bet resisaet da vat e 1941 gant ar yezhoniour Manolis Triantaphyllidis. E 1976 eo hennezh an hini a oa bet lakaet da stumm ofisiel ar yezh e Gres e lec'h ar c'hatharevousa hag abaoe 1982 e vez skrivet hervez ar reizhskrivadur untonel.

## Gwelet ivez

* Katharevousa ;
* Gresianeg ;
# Dharma (boudaegezh)

Dhamma (pali धम्म) pe Dharma (sañskriteg धर्म) er voudaegezh en deus tri ster :
* Lezenn hollvedel an natur.
* Kelenn Bouda
* Un anadenn ha/pe e berzhioù.
Dharma a zeu eus ar sañskriteg ma talvez "ar pezh zo diazezet, al lezenn, an dlead, reizh". Ar ger prakrit deveret zo Dhamma.
En Azia ar Reter, an arouezlun evit Dharma zo 法, distaget fǎ e Mandarineg, hō e Japaneg ha beop e Koreaneg. E Tibeteg ez eo chos (ཆོས་, rannyezh Lasha [tɕǿʔ]). En Ouigoureg, Mongoleg, hag un nebeud yezhoù all eus Kreizazia, ez eo nom, a zeu eus ar ger henc'hresianeg νόμος, nómos, a dalvez "lezenn"

## An Dharma e relijionoù India

En India e reer Dharma eus ar relijion. Talvout a ra ar ger kement hag un hent buhez pe ur doare bevañ dibar. Neuze e lavarer e pleustr ur Jainad ar Jain-dharma; un Hindouad a heuilh ar Sanatana-dharma, hag ur Boudaad ar Buddha-dharma. Talvezout a ra e heuilh pep hini ur relijion dibar gant he reolennoù hag he lidoù. Evel al latin hag ar gresianeg a oa ar yezhoù implijet e skridoù sakr ar gristeniezh e-pad ar pep brasañ eus an istor kristen, ar sañskriteg a voe yezh testennoù sakr ar voudaegezh pa en em ledas dre Azia (dreist-holl e Norzh hag e biz India). Er broioù-se e voe graet Buddha-dharma e-pad kantvedoù eta eus ar pezh a anver boudaegezh hiziv. Ijinet e oa ar ger Boudaegezh gant lenneien ha misionerien gristen a skrive diwar-benn relijionoù India en XIX$^{vet}$ kantved.

## An Dhamma-vinaya

Ar bouda Gautama a rae dhamma-vinaya eus an hent a gelenne d'e ziskibien, ar pezh a dalvez hent ar reolenn (dhamma eo distagadur pali ar Sañskriteg dharma ha vinaya a dalvez reolenn). Hent ar voudaed (ar bouda Gautama a selle outañ evel unan e-touez ul lignez hir a voudaed a groge e deroù an Henamzer) zo un hent a self-imposed discipline : an dizimezded (Brahmacarya), ur c'hod emzalc'h buhezegezh (Śīla) ha strivoù da wellaat an emskiant hag ar furnez.
En testennoù sakr boudaek e ra dave ar ger "Dharma" da gelenn ar Bouda alies ha d'e stumm skrivet (da skouer ar Vinaya, ar Sutta Pitaka hag ar C'hanon pali). En un doare ledanoc'h e c'haller bodañ ivez dindan an anv-se an hengounioù a oa savet diwezhatoc'h, hag an displegadurioù hag an devarnouriezh savet gant ar skolioù boudaek disheñvel diwar kelenn Bouda. En hengoun ar Mahayana diwezhat e oa sellet evel ar 84 000 kelennadur (ar c'hangyur/bka.'gyur) a oa roet gant Bouda da a-bep seurt tud diouzh o ezhommoù.
Er ster-se ez eo unan eus Tri bravig ar voudaegezh ma "repu" ar feizidi . E Tri bravig ar voudaegezh emañ : ar Bouda , an Dharma (kelenn hag hentennoù), hag ar Sangha (kumuniezh pleustrerien ar buddha dharma a harp an eil re ar re all, kalonekadur ha mignoniezh speredel).

## Notennoù

* ↑ Turner, Ralph 1939, entry #6753 in "A comparative and etymological dictionary of the Indo-Aryan Languages; http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/soas/
* ↑ "The Dhamma of Islam: A Conversation with Snjezana Akpinar and Alex Berzin." Inquiring Mind (Berkeley, California), levrenn 20, Nnn. 1 (2003).
# Dhol Sardinia

Dhol Sardinia :
| C. sardous ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Canidae |
| Genad : | Cynotherium |
| Anv skiantel ||
| Cynotherium sardous Studiati, 1857 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Dhol Sardinia (Cynotherium sardous) a oa ur bronneg kigdebrer eus kerentiad ar C'hanidae kavet e Sardinia. Aet eo da get p'en em stalias mab-den war an enez. Evel meur a aneval eus an inizi e oa aet da vihanoc'h eget e gendirvi war ar c'hevandir rak oblijet e oa da hemolc'hiñ preizhioù bihan ha prim.

## Liammoù diavaez

* Pajenn gouestlet da Cynoterium sardous (gant skeudennoù)

## Daveoù

* ↑ Lyras G.A., Van der Geer A.E., Dermitzakis M., De Vos J. (2006) Cynotherium sardous, an insular canid (Mammalia: Carnivora) from the Pleistocene of Sardinia (Italy), and its origin. Journal of Vertebrate Paleontology: Vol. 26, No. 3 pp. 735–745
* ↑ Gippoliti, Spartaco & Amori, Giovanni. (2006) Ancient introductions of mammals in the Mediterranean Basin and their implications for conservation. Mammal Review 36 (1), 37-48.
* ↑ Lyras G.A., Van der Geer A.E., Dermitzakis M., De Vos J. (2006) Cynotherium sardous, an insular canid (Mammalia: Carnivora) from the pleistocene of Sadrinia (Italy), and its origin. Journal of Vertebrate Paleontology: Vol. 26, No. 3 pp. 735–745
# Departamant Paraguarí

Paraguarí zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha kêr Paraguarí eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Paysandú

Departamant Paysandú zo unan eus 19 departamant Uruguay ha kêr Paysandú eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Petén

El Petén (itzá : Noj Petén "Enez Veur") zo unan eus an 22 zepartamant a zo e Republik Guatemala, hag ar brasañ anezho. A-stok ouzh Mec'hiko emañ, hag ouzh Belize er reter. Flores eo ar gêr-benn anezhañ.

## Kumunioù

Setu amañ kumunioù pobletañ El Petén, ha niver an dud a oa o chom enno en 2000.
| Dolores – 26 269 Flores – 22 594 La Libertad – 79 416 Melchor de Mencos – 23 813 Poptún – 30 386 San Andrés – 15 103 San Benito – 23 752 San Francisco – 8 066 San José – 3 602 San Luis – 44 903 Santa Ana – 7 792 Sayaxché – 47 693 | Templo del Gran Jaguar, Park Broadel Tikal e Flores |
# Departamant Quiché

Quiché zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha Santa Cruz del Quiché eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Potosí

Departamant Potosi zo unan eus nav departamant Bolivia, ha kêr Potosí eo ar gêr-benn.
# Departamant Rivas

Departamant Rivas zo unan eus departamantoù Nicaragua, e mervent ar vro, war lez ar Meurvor Habask, en hanternoz da Republik Costa Rica, ha Rivas eo ar pennlec'h anezhañ.
En departamant emañ kumun San Juan del Sur, brudet an traezhegi anezhi, enez Ometepe, gant he daou venez-tan el lenn Cocibolca.
# Departamant Retalhuleu

Departamant Retalhuleu zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Retalhuleu eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Río San Juan

Departamant Río San Juan zo unan eus departamantoù Nicaragua, ha San Carlos eo ar gêr-benn.
# Departamant Presidente Hayes

Departamant Presidente Hayes zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Villa Hayes eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Quetzaltenango

Departamant Quetzaltenango zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha kêr Quetzaltenango eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Carazo

Departamant Carazo zo unan eus departamantoù Nicaragua, war lez ar Meurvor Habask, ha Jinotepe eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Chiquimula

Chiquimula zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha Chiquimula eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Cabañas

Departamant Cabañas zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, hag Sensuntepeque eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Choluteca

Choluteca zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, e su ar vro, war lez ar Meurvor Habask, ha kêr Choluteca eo ar gêr-benn anezhañ. Treuzet eo gant ar Río Choluteca.
# Departamant Canelones

Canelones zo unan eus 19 departamant Uruguay ha kêr Canelones (kêr) eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Chinandega

Departamant Chinandega zo unan eus departamantoù Nicaragua, ha Chinandega eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Chalatenango

Departamant Chalatenango zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha Chalatenango eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Chimaltenango

Chimaltenango zo unan eus an 22 zepartamant a zo e Republik Guatemala, ha kêr Chimaltenango eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Caaguazú

Caaguazú zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Coronel Oviedo eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Caazapá

Caazapá zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Caazapá eo ar gêr-benn anezhañ.

## Distrigoù

Dek distrig zo :
* Abaí
* Buena Vista
* Caazapá
* Doctor Moisés S. Bertoni
* Fulgencio Yegros
* General Higinio Morínigo
* Maciel
* San Juan Nepomuceno
* Tabaí
* Yuty
# Bretteville-sur-Dives

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Bretteville-sur-Dives |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bretteville-sur-Dives en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Rivières |
| Kanton | Saint-Pierre-sur-Dives |
| Kod INSEE | 14729 |
| Kod post | 14170 |
| Maer | Daniel Rouget (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,91 km² |
| Led | 49° 02' 20" Norzh |
| Hed | 00° 01' 10" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 50 m |
| Uhelder bihanañ | 20 m |
| Uhelder brasañ | 70 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 300 (2008) |
| Stankter | 43 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bretteville-sur-Dives a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin
* Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Bretteville-sur-Dives Churchyard
| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Lance Corporal e oa en 8th King's Royal Irish Hussars eus ar Royal Armoured Corps. Nijour e oa er Royal Air Force. Mervel a reas d'ar 17 a viz Eost 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Bretteville-sur-Dives.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Daniel Rouget | digostezenn |
| a-raok 2001 | Meurzh 2008 | Michel Buffet | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ In Memories
# Bretteville-sur-Laize

Kumunioù Bro-C’hall :
| Anv | Bretteville-sur-Laize |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bretteville-sur-Laize e Kanton Bretteville-sur-Laize hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Cingal |
| Kanton | Pennlec’h Kanton Bretteville-sur-Laize |
| Kod INSEE | 14100 |
| Kod post | 14680 |
| Maer | Bruno François |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 9,68 km² |
| Led | 49° 02' 45" Norzh |
| Hed | 00° 19' 26" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 38 m |
| Uhelder brasañ | 130 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 642 (2010) |
| Stankter | 169 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bretteville-sur-Laize a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall. Pennlec’h Kanton Bretteville-sur-Laize eo.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E-pad nozvezh ar 6 a viz Even 1832 e voe distrujet ul lodenn ag ar vourc'h gant un tangwall.

### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed:
* goude emgannoù start etre ar Re Gevredet, Kanadianed ha Breizhveuriz, ouzh an Alamaned e voe peurzieubet Bretteville d'an 20 a viz Eost;
* 34 den nann-soudard hervez ar CNRS, 48 hervez "Ouest-France", a varvas abalamour d'ar brezel e Bretteville;
* 1944: bombezet e voe Bretteville gant ar Re Gevredet e-pad Emgann Normandi, d'an 10 a viz Even, 25 den nann-soudard a varvas abalamour d'ar vombezadeg; bombezet e voe en-dro d'an 18 a viz Gouere, pevar den a varvas d'an deiz-se hag unan un tammig war-lerc'h; distrujet e voe an ti-post, ar maerdi, an archerdi, ar skolioù ha tiez all er vourc'h;
* 1945: lazhet e voe daou zen nann-soudard e miz Eost gant dafar-tarzh ha daou all gant ur vinenn e miz Kerzu

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron Varia Quilly.
* Abati Barbery.
* Kastell Quilly.

### Bered ar C'hommonwealth: Bretteville-sur-Laize Canadian War Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 4 |
| Kanada | 2 792 |
| Rouantelezh-Unanet | 74 |
| Zeland-Nevez | 1 |
| Hollad | 4 648 |
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo.

## Dezougen

* Al linenn hent-houarn eus Caen da Falaise eus Hentoù-houarn Calvados a servijas ar gumun adalek 1902 betek 1932.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Grégoire-Jacques Lange, Éphémérides normandes, Caen, Imprimerie de Bonneserre, 1833, Levrenn 1, pajenn 372
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Ouest-France, d'an 12 a viz Even 2013
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ In Memories
# Bretwalda

Bretwalda, pe Brytenwalda pe bretenanwealda a zo ur ger hensaoznek deuet war wel evit ar wech gentañ er c'hronikl angl-ha-saoz en IX$^{vet}$ kantved. Implijet e vez da ziskouez renerien eus ur rouantelezh angl-ha-saoz a veze mestr war ar rouantelezhioù arall. N'eo ket sklaer pe implijet e oa ar ger-mañ gant ar rouaned-se o-unan pe ijinet e oa bet en IX$^{vet}$ kantved.
Rouaned Mercia, a oa e-touez ar rouaned pouezusañ, adal ar VII$^{vet}$ kantved betek an IX$^{vet}$ kantved, ne vezent ket anvet Bretwalda morse. Se a zo peogwir e oa bet skrivet ar c'hronikl e Wessex, ur stad a oa enebet he renerien ouzh re Mercia.

## Roll ar rouaned a oa Bretwaldaed hervez Beda Venerabilis

* Ælle Sussex (488–c.514)
* Ceawlin Wessex (560–92, marvet 593)
* Æthelberht Kent (590–616)
* Rædwald East Anglia (c600–24)
* Edwin of Deira (616–33)
* Oswald Northumbria (633–42)
* Oswiu Northumbria (642-70)
# Bretteville-du-Petit-Caux

Bretteville-du-Petit-Caux a oa ur gumun eus Normandi, e Seine-Maritime.

## Istor

En 1823 e voe staget Bretteville ouzh Varneville-aux-Grès d'ober Varneville-Bretteville.
# Bretteville-l'Orgueilleuse

Bretteville-l'Orgueilleuse :
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Bretteville-l'Orgueilleuse (pennlec'h) |
| Kod kumun | 14098 |
| Kod post | 14740 |
| Maer Amzer gefridi | Loïk Cavellec 2014-2016 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes entre Thue et Mue |
| Lec'hienn web | http://www.brettevillelorgueilleuse.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 612 ann. (2014) |
| Stankter | 423 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 47 m — brasañ 72 m |
| Gorread | 6,18 km² |
| kemmañ |
Bretteville-l'Orgueilleuse a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant pemp kumun-all d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Thue-et-Mue.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: emgannoù start e miz Even 1944

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* Ul lec'hienn a-zivout ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Normandie 44 - la mémoire
# Bretteville-le-Rabet

Kumunioù Bro-C’hall :
| Anv | Bretteville-le-Rabet |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Bretteville-le-Rabet e Kanton Bretteville-sur-Laize hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Cingal |
| Kanton | Bretteville-sur-Laize |
| Kod INSEE | 14097 |
| Kod post | 14190 |
| Maer | |
| Amzer-gefridi | |
| Gorread | 4,53 km² |
| Led | 49° 01' 33" Norzh |
| Hed | 00° 15' 29" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 75 m |
| Uhelder brasañ | 125 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 257 (2011) |
| Stankter | 56 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bretteville-le-Rabet a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz.
* Iliz katolik Sant Lo, XII$^{vet}$ kantved, giz romanek, savet e voe an nev en XVIII$^{vet}$ kantved$^,$.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| | → bremañ | |
| 2014 | 2014 | Dominique Leboucher |
| 2001 | 2014 | Odile Lagrange |
| 1959 | 2001 | Paul Enouf |
| 1953 | 1959 | Louis Desloges |
| 1945 | 1953 | Henri Guesnon |
| 1941 | 1945 | M. de Foulques |
| 1935 | 1941 | Fernand Guesnon |
| 1931 | 1935 | Henri Guesnon |
| 1929 | 1931 | Robert de Foucault |
| 1900 | 1927 | Octave Biré |
| 1887 | 1900 | Louis Giffard |
| 1869 | 1887 | Jean Louis Saint Jean |
| 1812 | 1969 | Pierre Saint Jean |
| 1800 | 1812 | Hubert Bocage |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ Patrimoine de France
* ↑ bet drouklazhet e miz Mae 2014 lemonde.fr
# Bretzel

Ar bretzel (diwar an henalamaneg : Brezitella) pe c'hoazh Bretzel, Brezl, hag ivez Breze, Brezn (e Bavaria hag en Aostria), Bretzet pe Bretzga (e Schwabia) pe Bretschl, a zo ur wastell holenet fardet diwar toaz briochenn, dezhi stumm ur skoulm bras. Ur meuz dibar a-orin eus Elzas hag eus Alamagn eo. En Alamagn ez eo arouez ar vouloñjerien abaoe penn-kentañ ar XIV$^{vet}$ kantved, hag e dielloù' zo e vez lavaret e veze implijet da arouez ar vouloñjerien ken abred hag e 1111 . Marteze a-walc'h ez eo ur bretzel a weler ivez el levr Hortus Deliciarum, bet savet e XII$^{vet}$ kantved en Elzas. Implijet e vez ivez da arouez ar vouloñjerien en Aostria. Brudet eo ivez ar bretzel er Stadoù-Unanet hiziv an deiz. Gant divroidi alaman ha suis e voe degaset eno en XVIII$^{vet}$ kantved. Hiziv an deiz e reer ivez breztel eus gwastilli bihan strakus ha goloet gant holen gros a vez debret da vare an digor-kalon.

## Fardañ bretzel

Fardet e vez bretzel diwar dour, bleud, holen ha goell. Ouzhpennet e vez ivez bikarbonat soda, ha poultrennet e vez holen gros a-raok lakaat da boazhañ er forn. Ez-hengounel e ranker debriñ ar bretzel an deiz m'eo bet fardet, ha peurliesañ e vez debret asambles gant ur banne bier.

## E Norzheuropa

E broioù Norzheuropa e kaver kringle (e Danmark hag e Norvegia, kringla e Sveden hag en Island, rinkeli e Finland, diwar ar ger kozh kringla, a dalvez kelc'h pe gwalenn). Ur seurt gwastell heñvel ouzh ar bretzel eo.

## Hag ouzhpenn

* Ar prezidant amerikan George W. Bush a voe lakaet diaes d'an 13 a viz Genver 2002. P'edo o sellout ouzh ur c'hrogad mell-droad amerikan er skinwel e lonkas ur bretzel a-dreuz, ha war-nes e voe da vougañ.
* Bretzel Elzas
* Emgann etre Karnaval ha Lent Pieter Brueghel gozh Daou vretzel a weler war ar c'harr ruz
* Arouez stal ur bouloñjer en Aostria
* Lein e Bavaria

## Liammoù diavaez

* Auntie Anne's® Pretzels: Pretzel History
* Henry B. Kraft, A Swabian Speciality, The stars and stripes, Stuttgart, 4 a viz Genver1958. Diell pdf
* Videoioù ma weler penaos e vez fardet bretzel
# Bretó

Bretó zo ur gumun spagnol e proviñs Zamora.