OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwisec'h

Gwisec'h :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Visèch |
| Anv gallek (ofisiel) | Visseiche |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Gwerc'h-Breizh |
| Kod kumun | 35359 |
| Kod post | 35130 |
| Maer Amzer gefridi | Bruno Gatel 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwitreg Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwitreg |
| Lec'hienn Web | https://www.visseiche.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 841 ann. (2020) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 57′ 24″ Norzh 1° 17′ 59″ Kornôg / 47.9566666667, -1.29972222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 56 m bihanañ 42 m — brasañ 91 m |
| Gorread | 16,03 km² |
| Gwisec'h ||
| kemmañ |
Gwisec'h a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwerc'h-Breizh e Bro-Roazhon.

## Douaroniezh

* Ar Sec'h a dreuz ar gumun.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Vissica, 1194; Vicesseciam, 1206; Visecha, 1240; Visseca, 1516

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 48 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,20% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; tri anezhe a varvas e miz Eost1914 e Belgia:
** e Falisolle, d’an 22, ur soudard eus ar 136vet Rujumant Troadegiezh.
** daou soudard eus ar 124vet Rujumant Troadegiezh a varvas e Virton, unan d’an 22, egile d’ar 24.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Penn an iliz ha sakristiri.
* Porched Su.
* Traoù kizellet eus an talbenn-kornôg.
* PenN denheñvel eus pinakl dehoù an talbenn-reter.
* Euzhvil e korn Gwalarn ar c'hostez-iliz Hanternorzh.
* Ael e korn Mervent ar c'heur.
* An aoter-vras
* Stern-aoter ar Galon-sakr.
* Stern-aoter ar Galon-sakr.
* Ar gador-brezeg.
* Gwerell ar groazstagadur.
* Banniel prosesion. Sant Pêr
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Kastell La Montagne.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Tud

* Guy Regnouard d'Onglée, selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1579

### Ardamezeg ar familhoù

| Regnouard Aotrounez l'Onglée ha la Rivière | En argant e fempdiliaouenn en gul |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Hang On Little Tomato

Hang On Little Tomato eo eil pladenn al laz stadunanat Pink Martini e 2004, seizh vloaz goude o hini kentañ, e 1997, bepred gant Heinz Records.

## Kanaouennoù ar bladenn

* "Let's Never Stop Falling in Love"
* "Anna (El Negro Zumbón)" (eus ar film Anna), gant Roman Vatro/Francesco Giordano
* "Hang On Little Tomato", Lauderdale, Forbes, Patrick Abbey
* "The Gardens of Sampson & Beasley"
* "Veronique" Lauderdale, Gregory Tozian
* "Dansez-vous", China Forbes, Robert Taylor
* "Lilly"$^,$
* "Autrefois" (Once)
* "U Plavu Zoru" (In the Blue Dawn), Pink Martini, Lauderdale, Mario Lalich
* "Clementine"
* "Una notte a Napoli" (A Night in Naples), Forbes, Lauderdale, Alba Clemente, Johnny Dynel 04:45
* "Kikuchiyo to Mohshimasu" (Hiroshi Wada & His Mahina Stars, 1964); Sonerezh Yoichi Suzuki; komzoù Michio Yamagami
* "Aspettami"
* "Song of the Black Swan (O canto do cisne negro)", diwar Heitor Villa-Lobos (1917).

## Notennoù

* ↑ Kanet gant China Forbes :
* ↑ Pozioù
* ↑ Da selaou diwar ar bladenn
# Haneg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù hanek eo ar haneg (hàn(h)ì, haw, uni, xáuní) komzet gant tro-dro da 722 500 den en holl e su Yunnan e Sina (500 000 den e 1990) hag e Laos (30 000 den e 1994), Myanmar 180 000 den e 1994) ha Viêt Nam (12 489 den e 1995).
Ur yezh gant teir zonenn an hini eo.
Teir rannyezh pennañ a zo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tibetek-burmek
* Yezhoù burmek
* Yezhoù loloek ar su
* Yezhoù akaek
# Hanes Taliesin

Hanes Taliesin (Istor Taliesin) zo ur skrid kembraek savet er XVIvet kantved gant Elis Gruffydd, ur soudard kembreat eus an arme saoz a oa o terc'hel kêr Calais, a oa d'ar Saozon d'an ampoent.
Er skrid-se eo kontet ganedigezh marzhus ar barzh Taliesin ha displeget peseurt galloudiezhioù hud a oa dezhañ. Troet e voe saozneg en XIXvet kantved gant Charlotte Guest hag embannet a-gevret gant ar Mabinogion.

## Doare all

Un doare damzisheñvel zo bet savet gant John Jones Gellilyfdy (c. 1607). Krediñ a ra d'an arbennigour meur Ifor Williams eo ret klask gwrizioù ar mojennoù-se betek en Xvet pe IXvet kantved .

## Ar vojenn
### Istor Gwion Bach ha kaoter Keridwen

Tegid Foel (Tegid Voal ) a zo o chom e Kembre, en amzer ar roue Arzhur, gant e wreg Keridwen, un hudourez eus ar re varrekañ. Ur mab zo dezho, vil evel ar seizh pec'hed, drouk evel ur bleiz: Morvran eo e anv, met Afancddu (Avankdu) a vez graet anezhañ abalamour d'e groc'hen teñval. Ur verc'h o deus ivez, Creirfyw hec'h anv, ha "kaer evel an heol".
Morvran ne vez maget nemet kasoni outañ gant an holl. Evit ma vo karet e fell d'e vamm reiñ dezhañ ur galloud hud : an diouganiñ. Evit se he deus ezhomm a louzoù dastumet d'ar c'houlz mat, ha goude e rank o lakaat en ur gaoteriad dour a ranko chom da virviñ e-pad ur bloaz hag un deiz. A-benn ar c'heid-amzer-se ez eus teir zakenn a ra un diouganer gant an hini a gouezhont warnañ. Ar peurrest eus an dourenn n'eo nemet pistri. Un dall kozh, Morda e anv, a zo e garg teurel evezh ouzh ar gaoteriad.
Ur paotrig zo mevel gantañ, Gwion e anv hag eñ a ra war-dro an tan dindan ar gaoter, hag a vesk an dour. Keridwen a ziwall e chomfe dour e-barzh. An euzh a vab a zo lakaet e-tal ar gaoter, dezhañ da gaout an teir zakenn pa zeuy ar c'houlz. Manet ar vamm kousket, setu an takennoù o lammat hag o kouezhañ war viz-meud Gwion Bach (Gwion bihan), hag eñ kenkent da lakaat e viz en e c'henoù, ha da gaout furnez ha gouiziegezh e-lec'h Morvran.
Tarzhañ a ra ar gaoter gant ar pistri zo ennañ, dihuniñ a ra Keridwen ha gouzout a ra Gwion Bach kenkent emañ-hi o vont da c'hoantaat e lazhañ. Hag eñ diflipet diouti er stumm d'ur c'had.
Klevout a ra konnar ar wrac'h ha trouz ar chaseadeg. Pa dro-eñ e gad e tro-hi e ki-hemolc'h. Pa dro-eñ e pesk hag e lamm er stêr e tro hi e ki-dour. Pa dro-eñ en evn e tro-hi e falc'hun. Hag eñ aet skuizh. Neuze e tro en ur c'hreunenn ed ha hi da dreiñ e yar ha d'en debriñ. Brazez e oa anezhi. Ha hi ober he soñj lazhañ ar bugel, o c'houzout e oa Gwion an hini e oa, met pa voe ganet e oa ken brav ma ne c'hallas, ha neuze en lakaas en ur baner lêr hag en taolas er mor.
Hervez ar vojenn e vije bet advabet ar bugel Taliesin gant Elffin ap Gwyddno, mab da Gwyddno Garanhir, ha diouganiñ a eure marv ar roue Maelgwn Gwynedd gant ar vosenn. En istorioù all e teuas da vout un haroz mojennel, kompagnun da Bendigeidfran, ha d'ar roue Arzhur
E vuhez vojennel a gaver e meur a skrid kalz koshoc'h, evel en hini Elis Gruffydd er XVIvet kantved.
# Hangiri

Hangiri (japaneg : 半切 pe 飯切, pe handai, 飯台, taol-riz pe bolenn riz) a reer eus ur barilh koad ront ha plaen he foñs a vez implijet e dibenn ar fardañ riz a zebrer gant sushi. Diwar koad siprez ha div vandenn kouevr e veze savet an hangiri hengounel. An hangiri implijet gant an dud voutin a zo dezho un treuzkiz a 30cm, tra ma c'hall bezañ 1 metrad treuzkiz d'ar re implijet e pretioù.
Ouzhpenn an hangiri ec'h implijer shamoji da fardañ riz ivez. Goude poazhañ e taoler ar riz en hangiri hag e vesker anezhañ gant aozennoù all evel holen, gwinegr riz ha sukr. Goude-se e c'holoer ar meskaj gant fukin hag e laosker anezhañ da yenaat.

### Liamm diavaez

* Penaos fardañ riz da zebriñ gant sushi, e lec'hienn Wikibooks
# Hank Williams

Hiram King Williams, anavezetoc'h evel Hank Williams (1923–1953), zo ur c'haner, sonaozer, ha gitarour stadunanat, unan eus tadoù ar sonerezhioù country ha rock, ha levezonet en deus kalz a dud, evel Bob Dylan pa grogas da ganañ. Kanet e vez e ganaouennoù gant kanerien e-leizh abaoe e varv da 29 bloaz. E vugale ivez zo sonerien.

## E ganaouennoù

E ganaouenn Move It On Over zo bet drevezet gant Bill Haley d'ober e bezhig hollvrudet Rock around the clock.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Roll pladennoù Hank Williams
# Handsome Furs

Handsome Furs a zo un daouad rock indie eus Montreal (Kanada, ennañ emañ Dan Boeckner (ezel ivez eus Wolf Parade hag Atlas Strategic hag e wreg, ar skrivagnerez Alexei Perry. Abaoe dibenn 2006 o deus ur gevrat gant Sub Pop Records. O fladenn gentañ, Plague Park he zitl, a zo deuet er-maez e 2007. Dont a ra anv ar strollad eus titl un danevell skrivet gant Alexei Perry da vare krouidigezh ar strollad En un atersadenn graet e miz Kerzu 2007 en deus Dan Boeckner laavret e vefe embannet un eil pladenn e 2008, anvet e vo Face Control, ha gwall zisheñvel diouzh o fladenn gentañ e rankfe bezañ, rak diazezet voe war ar pezh o des bevet e-pad ma oant o seniñ e Reter Europa.

### Izili ar strollad

* Dan Boeckner: kan, gitar, taboulinoù elektronek
* Alexei Perry: kenaozer, taboulinoù elektronek

## Pladennaoueg

* Plague Park (2007) - Sub Pop Records

## Notennoù

* ↑ Blake Gillespie, "Interview: Handsome Furs", Impose Magazine, 17 a viz Mae 2007.
* ↑ Radio Free Canuckistan, "Dan Boeckner Interview", 12 a viz Kerzu 2007.

## Liammoù diavaez

* Handsome Furs war Sub Pop Records
* Handsome Furs war MySpace
* Atersadenn war lec'hienn Pitchfork Media
* Sonadeg Handsome Furs war fabchannel.com
# Hangzhou

Hangzhou (杭州) zo ur gêr vras e proviñs Zhejiang e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 8 700 000 a dud (e 2010).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hanja

Hanja (hangeul: 한자 |; hanja: 漢字) a zo anv koreanek ar sinalunioù. En un doare resisoc'h e ra dave an termen-mañ d'ar sinalunioù bet kemeret diwar ar sinaeg evit skrivañ ar c'horeaneg.
An darn vrasañ eus an hanja implijet e koreaneg a zo peuzheñvel d'ar re implijet evit skrivañ ar sinaeg, met en o zouez e vez kavet un nebeud hanja all heñvel eus lod kavet e japaneg (kanji) ha lod all en vezont implijet nemet e koreaneg, da skouer 畓 (non dap: "rizeg"; hangeul: 논 답).

## Istor

Degouezhet a reas ar sinalunioù e Gorea pa oa bet degaset eno ar voudaegezh o tont eus Sina.
Betek ma oa bet krouet ar skritur lizherennek anvet hangeul gant ar Roue Sejong e oa ar sinalunioù pe hanja ar skritur nemetañ implijet evit ober diouzh ar c'horeaneg dre skrid betek ar XV$^{vet}$ kantved.
En oa nemet en XX$^{vet}$ kantved ma chomas a-sav an dud da skrivañ dreist-holl gant hanja en ur vont kentoc'h gant al lizherenneg hangeul.
Kenderc'hel a ra tud Su Korea da skrivañ o yezh gant hanja mesk-divesk gant lizherennoù hangeul, ez-ofisiel, avat, en vez ket implijet ken ar hanja e Republik Poblek Demokratel (pe Norzh Korea) abaoe 1949 .

## Eumhun (ster ha son)

Hiziv pa vez implijet hanja evit ober diouzh ar c'horeaneg dre skrid e vezont distaget hervez o son. Er geriadurioù, avat, e vez lakaet o ster da gentañ hag an doare d'o distagañ da heul. Eumhun (hangeul: 음훈; hanja: 音訓; diwar 音 "son" + 訓 "ster," "kelenn") e vez graet eus an doare d'ober-se.
Da skouer, pa glasker ar hanja 愛 ur geriadur e kaver sarang ae (hangeul: 사랑 애), da lâret eo sarang eo ster ar sinalun-se hag a dalvez “karantez” hag distaget e vez ae.

## En deskadurezh

Desket e vez c'hoazh an hanja e skolioù Su Korea hag en holl e vez desket tro-dro da 1800 hanja da diwezh an eil drez.
Daoust ha ma ne vezont ket implijet ken en Norzh ez-ofisiel e vez desket gant an dud er skolioù tro-dro da 600 hanja en holl war digarez e vezont implijet evit skrivañ ar c'horeaneg er Su hag ivez ar sinaeg hag ar japaneg.

## Gwelet ivez

* Hangeul
* Koreaneg
* Sinalun

## Liammoù diavaez

* Hanja (sinalunioù)
# Herri Kaouisin

Herri Kaouisin (Henri pe Henry Caouissin diouzh e anv gallek), bet ganet e Pleiber-Krist d'ar 7 a viz Mae 1913 hag aet da Anaon en Henbont d'an 12 a viz C'hwevrer 2003, a oa un embanner, ur skrivagner, ur skeudennaouer hag ur filmaozer (diwar-benn Breizh) breizhat, asambles gant e vreur René (Ronan Caerleon).
E vab Youenn Caouissin a gendalc'h al labour evit difenn speredelezh Feiz ha Breiz en ur embann pennadoù. E vab-bihan, Eflamm Caouissin, a ra kement-all gant al lec'hienn Ar Gedour Mag.

## Levrioù

* Bécassine vue par les Bretons, gant Léone Calvez ha Herri Caouissin, Éditions Ronan, Pleiber-Krist, 1937.
* Légendes de Bretagne pour la jeunesse, testenn gant Léone Calvez, skeudennoù gant Herri Caouissin, Éditions Ronan, Pleiber-Krist, 1937.
* L'Histoire de ma Bretagne, skrivet gant Herri Caouissin ha skeudennet gant Le Rallic, Ololé, 1942.
* L'Histoire de Bretagne de Toutouig, Urz Goanag Breiz, Landerne, 1944.
* Istor Breizh Toutouig, skeudennet gant F. Jobbé-Duval, Urz Goanag Breiz, Landerne, 1944.

## Liamm diavaez

* Pennad-kaoz gant Herri ha Ronan Kaouisin - FR3
# Herri Iañ Navarra

Enrique Iañ Navarra, lesanvet "el Gordo" (an hini tev), "Henri le Gros" e galleg, ganet war-dro 1244 ha marvet e 1274 e Pamplona, a voe roue Navarra adal 1270 betek 1274, ha kont Champagn ha Brie, evel Herri III.
# Herri Mayenne

Herri Loren, dug Mayenne, ganet d'an 20 a viz Kerzu 1578 e Dijon ha marvet d'an 20 a viz Gwengolo 1621 e-kerzh seziz Montauban, a oa priñs gall e lez Herri IV, ha hini Loeiz XIII.
# Herri V

Herri V zo bet anv meur a impalaer pe roue.
* Herri V an Impalaeriezh Santel (1081–1125)
* Herri V, Kont Palatine ar Roen (1173–1227)
* Herri V, Kont Luxembourg (1216–1281)
* Herri V, Dug Legnica (c.  1248 – 1296)
* Herri V an Houarnet (c. 1319 – goude 1369), Dug Żagań adal 1342, Dug an hanter eus Głogów, adal 1349, ha Dug an hanter eus Ścinawaand adal 1363
* Herri V (Bro-Saoz) (1386–1422)
* Herri V, Dug Mecklenburg (1479–1552)
* Henri, kont Chambord, anavezet evel Herri V Bro-C'hall, (1820–1883)
* Herri V, Kont Gorizia

## Pennadoù kar

* Henry V
* Herri IV
* Herri VI
# Herri VII

Herri VII a vez graet eus meur a zen :
* Herri VII (Bavaria) (marvet e 1042) , dug Bavaria
* Herri II Sikilia (1211–1242) , anvet a-wechoù Herri (VII) Alamagn;
* Herri VII an Impalaeriezh Santel (c. 1275–1313), impalaer ar romaned, 1308–1313
* Herri VII (Bro-Saoz) (1457-1509)
* Henri, kont Pariz, dug Bro-C'hall (1933-) , danvez roue Bro-C'hall ha lesanvet Herri VII gant tud e gostezenn.

## Pennadoù kar

* Herri VI
* Herri VIII
# Herri Urrats

Herri Urrats zo ur fest vloaziek en Euskal Herria, e Senpere evit sikour ikastolak Iparralde$^,$. En Hegoalde e vez kelennet euskareg en holl skolioù, en hanternoz d'ar Pireneoù e ranker mont d'an ikastola a zo ur skol brevez.

## Istor

E 1984 e voe dalc'het ar c'hentañ Herri Urrats e Senpere, ur gerzhadeg en-dro da lenn Senpere.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Herri Urrats

## Notennoù

* ↑ EKE-ICB
* ↑ Basque Heritage Worldwide (BETA)
# Herri VI

Herri VI zo anv meur a roue pe impalaer.

## Impalaerien ha rouaned

* Herri VI an Impalaeriezh Santel (1165-1197), Impalaer Santel adal 1190 betek e varv e 1197 ;
* Herri VI (Bro-Saoz) (1421-1471), roue Bro-Saoz adal 1422 betek e varv e 1471

## Duged ha konted

* Herri VI Luksembourg (1250-1288), kont Luksembourg adal 1281 betek e varv e 1288 ;
* Herri VI Silezia (1294-1335), dug Wrocław adal 1311 betek e varv e 1335 ;

## Oberennoù

* Henry VI, pezh gant William Shakespeare

## Pennadoù kar

* Herri V
* Herri VII
# Herri VIII (Bro-Saoz)

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Herri VIII Tudor, bet ganet d'an 28 a viz Mezheven 1491 ha marvet d'an 28 a viz Genver 1547 a voe roue Bro-Saoz adalek an 21 a viz Ebrel 1509 (kurunennet d'ar 24 a viz Mezheven) betek e varv. Roue Iwerzhon e oa ivez, titl roet dezhañ gant breujoù Iwerzhon en 1541, pa oa bet anvet Aotrou Iwerzhon a-gent. Dug York e oa ivez, ha priñs Kembre abaoe marv e vreur henañ Arzhur Tudor e 1502.

## E vuhez

Ganet e oa e palez Greenwich, e Londrez, hag eñ eil mab ar roue Herri VII hag Izabel York,

### Dimezioù ha bugale

* (1509- 1533) Catalina de Aragón, priñsez spagnol (1485-1536)
** Herri Tudor, priñs Kembre (1511)
** ur mab (1513)
** ur mab (1514)
** Mari Iañ Bro-Saoz, rouanez Bro-Saoz (1516-1558)
* (1533) Anne Boleyn, Markizez Pembroke (1507-1539), dibennet
** Elesbed Iañ, rouanez Bro-Saoz (1533-1602)
** ur mab (1536)
* (1536) Jane Seymour (1509-1537), marvet er gwilioud
** Edouarzh VI, roue Bro-Saoz (1537-1553)
* (1540) Anna von Kleve (1515-1557)
* (1540-1541) Catherine Howard (1525-1542) dibennet
* (1543) Catherine Parr (1512-1548)

## Dimeziñ gant Anne Boleyn

Sir Henry Norreys, a oa Groom of the Stool gant Herri VIII, a voe kondaonet d'ar marv ha dibennet abalamour ma voe tamallet dezhañ bezañ kousket gant gwreg ar roue, Anne Boleyn, a voe dibennet ivez. Hervez an istorourien e oant bet falstamallet.

## Notennoù

| En e raok: Herri VII | Roue Bro-Saoz 1509 – 1547 | War e lerc'h: Edouarzh VI |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Herri Loren

Meur a Herri Loren zo bet.

## Duged Loren

* Herri Iañ (920-955), dug Lotaringia ha Bavaria
* Herri II (1563-1624), dug Loren

## Konted Vaudémont

* Herri Iañ (1232-1278)
* Herri II (1255-1299)
* Herri III († 1348)
* Herri IV († 1346)

## Duged ha konted eus ar skourroù yaouañ

* Henri Iañ le Balafré (1550-1588), dug Guise, lazhet war urzh ar roue gall Herri III
* Henri II (1614-1664), arc'heskob Reims ha goude dug Guise
* Herri Loren (1570-1600), kont Chaligny
* Herri (pe Henry) Loren-Chaligny (1596-1672), markiz Mouy ha kont Chaligny
* Herri Loren (1578-1621), dug Mayenne
* Herri Loren (1601-1666), kont Harcourt, Armagnac ha Brionne
* Herri Loren, kont Brionne
* Herri Loren (1661-1748), dug Elbeuf

## Tud a Iliz

* Herri Loren (marvet en 1165), eskob Toul
* Henri de Lorraine († 1505), eskob Metz ha Thérouanne
* Herri Guise (1614-1664), arc'heskob Reims ha goude dug Guise (torret e ouestloù) ; gwelet Herri II dug Guise

## Pennadoù kar

* Klaoda Loren
* Frañsez Loren
# Herri VIII

Herri VIII zo anv daou zen
* Herri VIII (Bro-Saoz), roue Bro-Saoz
* Herri VIII, dug Bavaria, anavezetoc'h evel Herri IV, impalaer santel.

## Pennadoù kar

* Herri VII
* Henry VIII
* Herri
# Ensifera ensifera

Ensifera ensifera :
| Ensifera ensifera. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Ensifera |
| Anv skiantel ||
| Ensifera Lesson, 1843 ||
| Anv skiantel ||
| Ensifera ensifera (Boissonneau, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ensifera ensifera a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Ensifera an hini eo.
Anvet e voe Ornismya ensifera (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en un takad eus Suamerika hag a ya eus kornôg Venezuela da viz Bolivia.

## Liammoù diavaez

* (en) Ensifera ensifera el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ensifera ensifera e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Ensifera ensifera el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ensifera ensifera.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Entesa dels Nacionalistes d'Esquerra

L'Entesa dels Nacionalistes d'Esquerra (ENE) ("Kenemglev Broadelourion an Tu-kleiz") a oa ur strollad broadelour katalanek eus an tu-kleiz bet krouet e 1985 dreist-holl gant izili eus Nacionalistes d'Esquerra ("Broadelourion an Tu-kleiz"), rannoù zo eus Esquerra Republicana de Catalunya (ERC, "Tu-kleiz Republikan Katalonia") ha tud all.
En em ginnig a reas a-greved gant ar Partit Socialista Unificat de Catalunya (PSUC, "Strollad Sokialour Unvan Katalonia") ha Partit dels Comunistes de Catalunya (PCC, "Strollad Koumourion Katalonia") evit dilennadegoù Stad Spagn e 1986 gant al listenn unvan anvet Unió de l'Esquerra Catalana ("Unvaniezh Tu-kleiz Katalonia"). Diwar an c'henemglev dilennadegel-se e savas da c'houde ar c'hevread strolladoù Iniciativa per Catalunya e miz C'hwevrer 1987.
Er bloavezioù 1987 ha 1989 e savas ul listenn e Katalonia da geñver mouezhiadegoù Europa e framm ar c'hengevredad stadel "Esquerra dels Pobles" ("Tu-kleiz ar Pobloù") gant Euskadiko Eskerra en e benn met ne oa ket bet tizhet gantañ un disoc'h dereat.
Evel ur strollad enbarzhiet e d'Iniciativa per Catalunya e kasas ENE un dileuriad da Barlamant Katalonia, Magda Oranich, met kemmañ a reas war-lerc'h pa deuas da vezañ ezel eus Convergència Democràtica de Catalunya ("Kengerc'h Demokratel Katalonia"), hag un dileuriad all, Joan Armet, da Barlamant Spagn.
Adalek 1986 e krogas da vont kuit meur a ezel evit en em ezelañ ouzh ERC, en o zouez Carod-Rovira.
N'eo ket bet divodet ar strollad ez-ofisiel hag sañset e kndalc'hfe da vezañ unan eus ar strolladoù e-barzh ar c'hevread strolladoù Iniciativa per Catalunya Verds.
# Entraigues

Entraigues zo un anv-lec'h gallek, ha ne gaver nemet e Bro-C'hall, hag a dalv kement hag etre an dourioù.

## Kumunioù gall

* Entraigues, en Isère
* Entraigues, en Puy-de-Dôme

## Kumunioù all

* Antraigues-sur-Volane, en Ardèche , hiriv e Vallées-d'Antraigues-Asperjoc ;
* Entraigues-sur-la-Sorgue, en Vaucluse
Hag ivez :
* Egliseneuve-d'Entraigues, en Puy-de-Dôme
* Fontenille-Saint-Martin-d'Entraigues
* Entraigues, e kumun Langé, en Indre.

## Tud

* Maria Entraigues-Abramson, kanerez arc'hantinat

## Pennadoù kar

* Aigues
* Entracque
* Entraygues
# Enschede

Enschede zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Overijssel, tost a-walc’h da harzoù Alamagn.
Annezet e oa Enschede gant 157 907 den e 2018.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Ente Radio Trieste

Ente Radio Trieste (E.R.T.) e oa anv chadenn skingomz ofisiel Tiriad Dieub Trieste (1947-1954).
Daoust da Diriad Dieub Trieste bout bet rannet de facto etre ar stadoù amezek, Italia ha Yougoslavia e 1954 e kendalc'has E.R.T. da skignañ betek ma voe lonket gant ar gompagnunezh italian Radio Televisione Italiana S.p.A. (RAI) e 1956, da lavaret eo 19 vloaz kent freuzidigezh ofisiel an Tiriad dre Feur-emglev Osimo an 10 a viz Du 1975, a voe kaougantet d'an 11 a viz Here 1977.

## Notennoù

* ↑ Gouarnamant Italia (it)
* ↑ LootedArt (en)
# Enshi

Enshi (恩施) zo ur gêr e proviñs Hubei. Poblet eo gant 780 000 a dud.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Entomodestes

Entomodestes :
| Endomodestes coracinus, tresadenn (1901) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Anv skiantel ||
| Entomodestes Stejneger, 1883 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Entomodestes a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad kar d'an driski, krouet e 1883 gant al loenoniour stadunanat Leonhard Hess Stejneger (1851-1943).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Entomodestes coracinus,
* Entomodestes leucotis.
O c'havout a reer e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Turdidae/Entomodestes (lennet e-barzh d'ar 17 a viz Eost 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Entomyzon

Entomyzon :
| Entomyzon cyanotis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Entomyzon Swainson, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Entomyzon a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1825 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Entomyzon cyanotis, tri isspesad (Entomyzon cyanotis albipennis, E. c. cyanotis ha griseigularis) dezhañ.

## Annezva

Kavout a reer ar genad e norzh, reter Aostralia ha su-kreiz Ginea Nevez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Entomyzon (lennet e-barzh d'an 9 a viz Mezheven 2022).