OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaouennieg

Kaouennieg :
| Kastell "Le Rumain". ||
| Anv gallaouek | Cohinyac Le Leslay |
| Anv gallek (ofisiel) | Cohiniac |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg (Goueloù) |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Kastellaodren (betek 2015) Pleuloc'h (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22045 |
| Kod post | 22800 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Paul Héder 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Leñv Arvor Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gwengamp |
| Lec'hienn Web | https://www.leffarmor.fr/cohiniac |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 363 ann. (2020) |
| Stankter | 30 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 27′ 42″ Norzh 2° 56′ 51″ Kornôg / 48.4616666667, -2.9475 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 182 m bihanañ 139 m — brasañ 246 m |
| Gorread | 12,26 km² |
| Kaouennieg ||
| kemmañ |
Kaouennieg (Cohiniac e galleg) a zo ur gumun eus Bro Sant-Brieg e kanton Pleuloc'h, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Treuzet eo gant ar stêr Leñv.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Cognuac, 1160; Cohiniac, Cohigniac, 1220; Cohinnac, 1247; Coignac, 1264; Cohiniac, 1516

## Ardamezioù

"Palefarzhet; ouzh 1, en argant e deir erminig en sabel, 2, 1; ouzh 2, en glazur e greskenn en aour; ouzh 3, en glazur e wifrell en aour, heuliet gant div steredenn en argant; ouzh 4 en argant e gaouenn en sabel pigoset hag iziliet en gul"

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 30 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,77 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur penn-marichal-lojeiz eus ar gumun d’ar 17 a viz Eost 1949 e Ban Cao en Tonkin er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Kastell "Le Rumain".
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Quentin.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Demografiezh :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2012 |
| 397 | 408 | 393 | 390 | 370 | 351 | 331 | 400 |
| Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl ||||||||
Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Palasne Aotrounez Champeaux, Rumain, la Ménardière, Pélican, la Villeneuve | En glazur e dreustell en argant karget gant tri houarn mulez en gul, hag heuliet gant teir delienn askol en aour |
| Eder Aotrounez Guerlignon | En gul e dreustell en argant, heuliet gant teir fempdiliaouenn ivez en argant, 2, 1 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)Kaouennieg war lec'hienn Geobreizh
* (fr)pajenn Kaouennig war bajenn Touristañ e Bro Kastellaodren

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kaourintin (sant)

Unan eus ar seizh sant diazezer eo Sant Kaourintin (Corentin e galleg). Hervez an hengoun, e oa kentañ eskob Kemper er VI$^{vet}$ kantved.

## Ar richenn

Ganet e oa bet sant Kaourintin e Bro-Gerne, unan eus broioù Breizh. En em dennañ a reas e-pad meur a vloavezh da ren eur vuhez a benitiour (pe ermit) e koad ar Porzhe e-harz Menez C'homm. Deuet e oa ar roue Kerne, Grallon, evit goulenn d'ar sant hag-eñ e felle dezhañ mont da eskob Kemper. Gwelet a reas ar roue penaos e tenne Kaourintin e voued diwar ur burzhud pemdeziek: ur peskig a oa o vevañ en ur feunteun nes d'ar peniti ha bemdez e kemere diouti ar penitiour al loenig evit troc'hañ un darn gig a oa e damm boued evit an deiz. Met, goude bezañ bet adlakaet en dour e teue ar c'hig war gein ar peskig en-dro. Kaourintin a zeuas da vezañ kentañ eskob Kemper, met rannañ a reas e vuhez etre e labour a eskob hag e vuhez a lean a zalc'has atav. Skuizh gant ar garg e klaskas kinnig anezhañ da sant Ronan, e amezeg, met ur wiadenn-gevnid vurzhudus a viras ouzh Kaourintin a zigeriñ dor peniti sant Ronan. Marteze e varvas war-dro 530. Gourdisten, abad Landevenneg, a savas e veuleudi war-dro 800.
E relegoù, strewet e meur a vro (e Marmoûtier; en Abington, Waltham ha Glastonbury e Breizh-Veur) pa sailhas an Normaned e Breizh, a zo bet, darn anezho, rentet da Iliz-veur Kemper, el lec'h ma vezont enoret.

## Gouel ha lec'hioù dediet

Lidet e vez e meur a lec'h evel chapel Leskobed e-barzh Ploudiern (hag e weler o vont di ar feunteun vurzhudus), Enez Sun ha Kerne-Veur. Roet en deus e anv da iliz-veur Kemper. E Kernev-Uhel ez eus anv anezhañ Bourc'h-Kintin ha Sant-Konan. Ur chapel a zo war e anv e Skrigneg, e Toull-ar-Groaz bet adsavet gant Yann-Vari Perrot, hag eñ person ar barrez, a voe lazhet e 1943 en ur zistreiñ war droad eus ar pardon.

## Stummoù ha deveradurioù

Kaourantin, Kaourant, Kaour(ig), Tin(ig), Kaourintina, Kaourantina, Kaoura, Tina(ig). Ar stumm henvrezhonek a zo cobrant. N'eo ket sklaer ar ster. Pe eo ar ster nes d'an heniwerzhoneg cobair = sikour pe nes d'ar ger keureug a dalvez evit eog-red.

## Levrlennadur

* Sant Kaourantin / Saint Corentin, vie et culte, Job an Irien, Jean Cormerais, Herve Danielou, Minihi Levenez, niv. 56-57, Mae-Eost 1999, 166 p. (levr divyezhek).
# Kaourintin Riou

Kaourintin Rioù pe Korantin Riou a oa frer, pe breur, da lavarout eo lean diveleg, en urzh ar Frered Sant-Gabriel a oa diazezet er Vendée, ha kelenner er skolioù kristen. Ganet e oa e 1913 e Pornaleg ha marvet e 1995 en Dordogne (departamant). E familh a oa labourerien-douar, e kêr ar Rest. Mont a reas d'ar skol da bPont-'n-Abad e skol Sant-Gabriel.
Desket en doa gwenedeg evit kelenn pa oa e Baod. Kelenn a reas ar yezh da vugale ar Vro-Vigoudenn a-raok ar Brezel diwezhañ, ha goude ar Brezel, e kelennas anezhi evel eil yezh.
Kelenner eo bet e Kerne-Izel hag e Bro-Wened. Mont a reas war e leve p'edo o chom e Liger-Atlantel ha goude, en 1988, ez eas d'an Dordogn.
Saourus e oa e vrezhoneg. Azasaet en deus e vrezhoneg diouzh bezañ komprenet gant ar vugale, dreist-holl en e levr ar Mabinogion...
Evit a sell ouzh ar reizhskrivañ, e krogas da skrivañ el Liamm en 1948-49 met buanik a-walc'h e heuilhas urzhioù eskopti Kemper hag e geneiled Visant Fave ha Visant Seite hag e krogas da skrivañ e skolveurieg.

### Levrioù, danevelloù

* Ar Mabinogion evit ar Vugale, Al Liamm - Tir na N-og
* Mintin ha Noz, gant Kpye,(Korantin Riou, Breur), (dindan stumm ur brevial, hep an Aviel), Brest, Ar skol dre Lizer-Emgleo Breiz, 1988, 292 p.
* Henchou Glaz de Korantin Riou. Tresadennoù gant Guérin, Louis. Emgleo Breiz, 1997. - 223 p.; 21 cm. Diverradenn : Disheñvel eo heñchoù an dud er bed-mañ : lod a vez o varc'hegañ war "wenojennoù ar brezel" ; darn all a gerzh gant roudoù kammdro ; koulskoude ez eus ivez heñchoù sioul, laouen, gant chañsoù, ur bam.
* Heñchou du de Korantin Riou et Louis Guérin (1995)
* Henchou ar brezel, Riou, Korantin - broché - janvier 1994 Furnez Breizh, Ti-embann Jos an Doare, 1976
* Don Kihote / diwar Cervantes, bet lakeet sic e brezoneg gant Ar Pagan ha Bodspern, tres. gand Xavier Morvan, kentskr. gand Korantin Riou
* Cervantes, Saavedra, Miguel de, 1547-1616,Brud nevez-Emgleo Breiz, 1990
# In the Chapel in the Moonlight

In the Chapel in the Moonlight zo ur ganaouenn saoznek, savet (son ha ton) e 1936 gant an arzour stadunanat Billy Hill (1899-1940), hag a voe sonet gant Shep Fields (1910-1981) hag e laz-seniñ evit ar wech kentañ.
Kanet e voe adarre e 1954 gant Kitty Kallen, ha sevel a reas betek an niverenn 4 er Billboard magazine ha niverenn #5 er c'h-Cash Box magazine.
Kalzik a ganerien o deus kanet ar ganaouenn-se a rae berzh, evel Dean Martin, a voe #25 er Billboard Hot 100 e 1967. Kanet e voe ivez gant The Bachelors e 1965. Klevout a c'haller anezhi en ur bladenn gant ar strollad sonerien suis heavy metal Celtic Frost en o albom Into the Pandemonium e 1987.

## E galleg

Lakaet e oa bet e galleg gant Henri Varna (1887-1969) ha Léo Lelièvre (1872-1956) — La chapelle au clair de lune an titl anezhi — e 1937, ha kanet gant tud a bep seurt, evel :
* Léo Marjane,
* Lina Margy ha Tino Rossi,
* Lucienne Delyle e 1960.

## Pennad kar

* loargann

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) 1936 HITS ARCHIVE: In The Chapel In The Moonlight - Shep Fields (Bob Goday, vocal).
* ↑ Whitburn, Joel (1973). Top Pop Records 1940-1955. Record Research.
# Inaccessible Island

Inaccessible Island zo anv saoznek teir enezenn da vihanañ
* Inaccessible Island (Tristan da Cunha), er Meurvor Atlantel
* Inaccessible Island (Inizi Dellbridge)
* Inaccessible Islands (Inizi Orc'h ar Su)
# Inaccessible Island (Tristan da Cunha)

Inaccessible Island zo un enezenn en enezeg Tristan da Cunha, un darn eus ur menez-tan lazhet. Ur gorread 14 km² zo dezhi, 45 km er mervent da Enez Tristan da Cunha (37°19′00″S 012°44′00″K / -37.316667, -12.733333 ).
Dizoloet e voe gant moraerien eus an Izelvroioù e 1652, 150 vloaz war-lerc'h Tristão da Cunha. Anvet e voe « inaccessible » (diziraezh) abalamour ma n'haller ket aochañ eno. Gant enez Gough eo ur mirlec'h naturel gwarezet lakaet war Roll Glad ar Bed gant an UNESCO.
Swales Fell eo anv ar menez uhelañ, 561 m dezhañ.
# In Lebor Ogaim

In Lebor Ogaim (Levr an Ogamoù) a zo un destenn heniwerzhonek diwar-benn ar groaz-doue ogamek, da lavarout eo kroaz-doue kozh Bro-Iwerzhon.
Dastumet eo bet, war un dro gant an Auraicept na n-éces, e-barzh dornskrid al Leabhar Baile na Mhóta (Book of Ballymote, 1390) miret gant ar Royal Irish Academy, MS 23 P 12, folio 167 verso betek folio 180 recto.
Un dornskrid all a zo e-barzh National Library of Ireland MS G53 1-22, ha tammoù eus al levr er British Library, Add. 4783.

## Endalc'h

Da gentañ e kaver gerioù hag anvioù al lizherennoù ogamek. Da c'houde ez eus ul listenn eus ar seurtoù skriturioù "ogham" a veze implijet, zoken hini al Lec'hlenniz (Futhark, kroaz-doue runek), anvet ogam lochlannach ("ogam lec'hlennek").

## Eien

* In Lebor Ogaim, RIA MS23 P12 (folio 167v da 180r) war (lec'hienn-genrouedad Meamram Páipéar Ríomhaire).
* Pennad «en:In Lebor Ogaim», Wikipedia e saozneg.
* George Calder, Auraicept na n-éces, the Scholar's Primer, John Grant, Dùn Èideann/Dinedin, 1917.
# In My Life (kanaouenn, The Beatles)

In My Life (Em buhez) a zo ur ganaouenn saoznek savet, evit an darn vrasañ anezhi, gant ar c'haner-sonaozer saoz John Lennon.
Enrollet e voe gant The Beatles d'an 18 ha 22 a viz Here 1965 e Studioioù Abbey Road (Londrez) hag embannet d'an 3 a viz Kerzu da-heul, evel holl sonennoù an albom Rubber Soul. Ouzhpenn izili voas ar strollad e kemeras perzh George Martin (1926-2016) en enrolladenn ivez, o seniñ al lodenn biano a voe buanaet da-c'houde evit ma tennje son ar benveg-seniñ da hini ur c'hlavisim.
E miz Kerzu 2004 e oa bet lakaet da deirvet warn-ugent e Listennad ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet hervez Rolling Stone.

## An danvez

Embannet e oa bet In His Own Write (e miz Meurzh 1964) hag A Spaniard in the Works (e miz Mezheven 1965) gant Lennon. Ar pezh a reas da dud 'zo — Kenneth Allsop (1920-1973) en o zouez — da gaout keuz na vije ket pozioù e ganaouennoù ken personel ha reoù e levrioù. Setu ma tivizas Lennon sevel ur sonenn ma vije kavet eñvorennoù resis e vugaleaj e Liverpool enni. Da gentañ-penn e kemeras In My Life stumm un hir a varzhoneg o venegiñ an holl lec'hioù a dremene dreze pa yae gant ar bus eus Menlove Avenue (el lec'h m'edo o chom) da Docker's Umbrella. Goude marv John Lennon e c'houlennas Yoko Ono digant Elliot Mintz (1945-) ober war-dro paperioù he gwaz ha kavet e voe doare kentañ ar sonenn gant hemañ. Buan a-walc'h e voe dilezet ar mennozh-mañ gant an aozer a reas e soñj da skrivañ diwar-benn ar vugaleaj hag ar c'hrennoad aet da get.
Diwezhatoc'h e fizias Lennon e Pete Shotton (1941-2017) — ur mignon kozh dezhañ — en devoa krouet ar gerioù "With lovers and friends I still can recall Some are dead and some are living" o soñjal ennañ hag e Stuart Sutcliffe (1940-1962, kentañ soner gitar-boud The Beatles).
Evel re alies e savas trouz etre Lennon ha McCartney e-keñver ton In My Life : Lennon a lavaras e oa bet skoazellet gant McCartney evit echuiñ ul lodenn ma oa sac'het warni ha McCartney a eilgerias en devoa e beursavet...

## Kanerien all

E-touez tud all : Johnny Cash, Judy Collins, John Denver, José Feliciano, The Seekers.

## Selaou In My Life...

* ...kanet gant The Beatles.
* ...kanet gant Johnny Cash.
* ...kanet gant Ed Sheeran.

## Lenn ar gerioù...

* ... el lec'hienn A-Z Lyrics.

## Levrlennadur

* Philip Norman, John Lennon: The Life, HarperCollins Publishers, 2008, pajennoù 604,
* Tim Hill, THE BEATLES Quatre garçons dans le vent, Éditions Place des Victoires, miz Here 2008, pajennoù 182-227.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Penny Lane, Church Road, St. Columbus Church, Calderstones Park.
# In effigie

Ul lazhadenn in effigie (latin : "dre boltred") a oa un doare da lazhañ un den kondaonet d'ar marv dre implijout ur skeudenn pe un arouez anezhañ pa ne c'halled ket e lakaat d'ar marv e gwirionez. Ur manikin, un daolenn a veze krouget pe zevet dre ma oa skampet kuit ar c'hondaonad ha ne veze ket adkavet. Un implij arouezel e oa eus kastiz ar marv, pa lakaed an arouez da gablus.
Adalek fin ar Grennamzer e veze implijet al lazhadenn in effigie en degouezhioù ma ne oa korf ebet da jahinañ. An den a zalc'hed da glask c'hoazh, pe a oa aet da gavout repu en ur vro ha n'en doa ket sinet emglevioù evit rentañ an den d'ar vro ma oa bet sevenet an torfed. Gwechoù all e oa rak an den a oa marvet a-raok bezañ kondaonet pe lakaet d'ar marv. Devet, krouget, dibennet e veze ur poltred peurliesañ.
# In varietate concordia

In varietate concordia eo ger-stur latin Unaniezh Europa, da lavarout eo "Unanet el liested" pe "el liesseurtegezh", pe "el liessertiezh", rak n'eus troidigezh ofisiel ebet e Breizh.

## Istor

Gant Ouest-France e oa bet kinniget aozañ dibab ur ger-stur

## E yezhoù ofisiel Unaniezh Europa

* alamaneg : In Vielfalt geeint
* bulgareg : Единни в многообразието (Edinni v mnogoobrazieto)
* daneg : Forenet i mangfoldighed
* estoneg : Ühinenud mitmekesisuses
* finneg : Erilaisuudessaan yhdistynyt
* galleg : Unie dans la diversité
* gresianeg : Ενότητα στην πολυμορφία (Enótita stin polimorfía)
* hungareg : Egység a sokféleségben
* italianeg : Unita nella diversità
* iwerzhoneg : Aontaithe san éagsúlacht
* kroateg : Ujedinjeni u različitosti
* latveg : Vienotība dažādībā
* lituaneg : Vienybė įvairialypiškume
* malteg : Maqgħudin fid-Diversità
* nederlandeg : In verscheidenheid verenigd
* poloneg : Jedność w różnorodności
* portugaleg : Unidos na diversidade
* roumaneg : Unitate în diversitate
* saozneg : United in diversity
* slovakeg : Jednotní v rozmanitosti
* sloveneg : Združeni v raznolikosti
* spagnoleg : Unidos en la diversidad
* svedeg : Förenade i mångfalden
* tchekeg : Jednotná v rozmanitosti

## E yezhoù all Europa

* Lec'hienn Eurominority, e yezhoù all, ar brezhoneg en o zouez
# Inarzo

Inarzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
# Ictinia mississippiensis

Ictinia mississippiensis :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Accipitridae |
| Genad : | Ictinia |
| Anv skiantel ||
| Ictinia mississippiensis (Wilson, 1811) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ictinia mississippiensis a zo ur spesad evned eus kerentiad an Accipitridae.

## Annez

Bevañ a ra al labous er Stadoù-Unanet.

## Daveennoù

* ↑ Fichenn Birdlife
# Id Software

id Software LLC zo un embregerezh stadunanat sevel c'hoarioù video eus Dallas, Texas. An embregerezh a oa bet savet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1991, gant pevar ezel diazez o tont eus an embregerezh Softdisk, ar programmourien John Carmack ha John Romero, an tresser c'haorioù Tom Hall, hag an arzour Adrian Carmack. Ar patron Jay Wilbur a gemeras perzh ivez er sevel.
id Software en deus bet degaset araokadennoù teknikel meur e-bed ar sevel c'hoarioù viedo war urzhiataer (ar re MS-DOS pe Windows), dreist-holl dre o labour war an heuliadoù Wolfenstein, Doom, ha Quake. Labour id Software a zo bet hollbouezus dreist-holl da geñver ar grafikoù hag ar c'hefluskerioù 3-ment hag a zo bet adkemeret gant embregerzhioù c'hoarioù video all.
An embregerezh a oa bet unan diazez da geñver krouidigezh an doare c'hoarioù video first-person shooter (FPS). Wolfenstein 3D avez lakaet war-raok alies evel ar c'hentañ c'hoari FPS gwirion. Doom a oa bet ar c'hoari o reiñ brud d'an doare FPS ha Quake a oa bet kentañ FPS 3-ment id Software.
D'ar 24 a viz Even 2009, ZeniMax Media en deus adprenet an embregerezh. E 2015 o deus digoret un eil studio e Frankfurt, en Alamagn.
# Icterus

Icterus :
| Icterus pustulatus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Icteridae |
| Anv skiantel ||
| Icterus Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Icterus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ glazaoured, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged ha tregont a ya d'ober ar genad :
* Icterus abeillei,
* Icterus auratus,
* Icterus auricapillus,
* Icterus bonana,
* Icterus bullockii,
* Icterus cayanensis
** I. c. cayanensis hag I. c. chrysocephalus,
* Icterus chrysater
** I. c. chrysater, I. c. giraudii, I. c. hondae hag I. c. mayensis,
* Icterus croconotus
** I. c. croconotus hag I. c. strictifrons,
* Icterus cucullatus
** I. c. cucullatus, I. c. igneus, I. c. nelsoni, I. c. sennetti hag I. c. trochiloides,
* Icterus dominicensis,
* Icterus fuertesi,
* an ikter Baltimore (Icterus galbula),
* Icterus graceannae,
* Icterus graduacauda
** I. g. audubonii, I. g. dickeyae, I. g. graduacauda hag I. g. nayaritensis,
* Icterus gularis
** I. g. flavescens, I. g. gigas, I. g. gularis, I. g. tamaulipensis, I. g. troglodytes hag I. g. yucatanensis,
* Icterus icterus
** I. i. icterus, I. i. metae hag I. i. ridgwayi,
* Icterus jamacaii,
* Icterus laudabilis,
* Icterus leucopteryx
** I. l. bairdi (†), I. l. lawrencii hag I. l. leucopteryx,
* Icterus maculialatus,
* Icterus melanopsis,
* Icterus mesomelas
** I. m. carrikeri, I. m. mesomelas, I. m. salvinii hag I. m. taczanowskii,
* Icterus nigrogularis
** I. n. curasoensis, I. n. helioeides, I. n. nigrogularis hag I. n. trinitatis,
* Icterus northropi,
* Icterus oberi,
* Icterus parisorum,
* Icterus pectoralis
* Icterus portoricensis,
** I. p. carolynae, I. p. espinachi, I. p. guttulatus hag I. p. pectoralis,
* Icterus prosthemelas
** I. p. praecox hag I. p. prosthemelas,
* Icterus pustulatus
** I. p. alticola, I. p. formosus, I. p. graysonii, I. p. maximus, I. p. microstictus, I. p. pustulatus, I. p. pustuloides hag I. p. sclateri,
* Icterus pyrrhopterus
** I. p. periporphyrus, I. p. pyrrhopterus, I. p. tibialis hag I. p. valenciobuenoi,
* Icterus spurius
** I. s. phillipsi hag I. s. spurius,
* Icterus wagleri
** I. w. castaneopectus hag I. w. wagleri.
O c'havout holl en Amerika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Icteridae/Icterus (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Ebrel 2016).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 23 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Ikter Baltimore | Oriole du Nord, Oriole de Baltimore | Icterus galbula (étudié)).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ictonyx

Ictonyx :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Mustelidae |
| Genad : | Ictonyx |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ictonyx zo ur genad e rummatadur ar bronneged.

## Spesadoù

2 spesad mustelideged eus Afrika zo ennañ :
* Ictonyx striatus
* Ictonyx libyca
# Ida

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ida zo un anv-badez danek hag a gaver ivez e meur a vro, hag un anv-lec'h ouzhpenn.

## Mojennoù

* Ida, anv an nimfenn, merc’h da roue Kreta, a savas an doue Zeus.

## Tud
### Vvet kantved

* Santez Ida, penitiourez, goueliet d’an 3 a viz Du

### VIvet kantved

* Íte ingen Chinn Fhalad, leanez ha santez iwerzhonat
* Ida, roue Saksoned Bernikia

### IXvet kantved

* Santez Ida Herzfeld , gwreg, mamm, intañvez, e lez Karl Veur, marvet e 825, goueliet d’ar 4 a viz Gwengolo

### XIvet kantved

* Ida de Boulogne, kontez Boulogne, mamm Godefroy de Bouillon.
* Ida von Österreich (1060-1101)

### XIXvet kantved

* Ida Brun (1792-1857), kanerez ha dañserez danat
* Ida Pfeiffer (1797-1858), ergerzhourez aostrian
* Ida Henriette da Fonseca (1802-1858), c'hoariganerez danat,
* Ida von Hahn-Hahn (1805-1880), kontez ha skrivagnerez alaman
* Ida von Reinsberg-Düringsfeld (1815-1876) skrivagnerez alaman
* Ida Göthilda Nilsson (1840-1920), kizellerez svedat.
* Ida McKinley, pried da William McKinley, prezidant drouklazhet SUA
* Ida Aalberg (1858-1915), aktourez finnat
* Ida B. Wells (1862-1931), kazetennerez hag emsaverez evit gwirioù an Afroamerikaned.

### XXvet kantved

* Ida Anak Agung Gde Agung (1921-1999), politikour indonezian
* Ida Auken (1978-), doueoniourez ha politikourez danat
* Ida Bäckmann, skrivagnerez svedat
* Ida Blom, istorourez norgeat
* Ida Corr, sonerez ha kanerez danat
* Ida Dwinger, aktourez danat
* Ida Jessen, skrivagnerez danat
* Ida Marie Lipsius, skrivagnerez alaman
* Ida Lupino (1918-1995) aktourez stadunanat
* Ida Rubinstein, korollerez rus.

### XXIvet kantved

* Ida Ljungqvist

## Skiantoù

* (243) Ida, un asteroidenn eus koskoriad an Heol.

## Lec'hanvioù

Meur a lec'h zo anvet Ida :
* daou venez e mojennoù Hellaz kozh
** Menez Ida Troia, pe Frigia, ma voe graet e varnadenn gant Paris
** Menez Ida Kreta, ma voe savet Zeus
* ur stêr, an Ida, e Slovakia.
* ur gêr, Mount Ida, en Arkansas, e SUA.

## Plant

* "Drezenn Menez Ida" (Rubus idaeus) eo ar wezenn-flamboez.
# Icteridae

Icteridae :
| Psarocolius decumanus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Icteridae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840). Kavout a reer an holl laboused anezhañ en Amerika.
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List ez a nav genad golvaneged warn-ugent d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Xanthocephalus - Bonaparte, 1850 (1 spesad),
* Dolichonyx - Swainson, 1827 (1 spesad),
* Sturnella - Vieillot, 1816 (7 spesad),
* Amblycercus - Cabanis, 1851 (1 spesad),
* Cassiculus - Swainson, 1827 (1 spesad),
* Psarocolius - Wagler, 1827 (9 spesad),
* Cacicus - Lacépède, 1799 (12 spesad),
* Icterus - Brisson, 1760 (33 spesad),
* Nesopsar - P.L.Sclater, 1859 (1 spesad),
* Agelaius - Vieillot, 1816 (5 spesad),
* Molothrus - Swainson, 1832 (6 spesad),
* Dives - Cassin, 1867 (2 spesad),
* Ptiloxena - Chapman, 1892 (1 spesad),
* Euphagus - Cassin, 1867 (2 spesad),
* Quiscalus - Vieillot, 1816 (6 spesad),
* Hypopyrrhus - Bonaparte, 1850 (1 spesad),
* Lampropsar - Cabanis, 1847 (1 spesad),
* Gymnomystax - Reichenbach, 1850 (1 spesad),
* Macroagelaius - Cassin, 1866 (2 spesad),
* Curaeus - P.L.Sclater, 1862 (1 spesad),
* Amblyramphus - Leach, 1814 (1 spesad),
* Anumara - Powell, 2014 (1 spesad),
* Gnorimopsar - Richmond, 1908 (1 spesad),
* Oreopsar - W.L.Sclater, 1939 (1 spesad),
* Agelaioides - Cassin, 1866 (2 spesad),
* Agelasticus - Cabanis, 1851 (3 spesad),
* Chrysomus - Swainson, 1837 (2 spesad),
* Xanthopsar - Ridgway, 1901 (1 spesad),
* Pseudoleistes - P.L.Sclater, 1862 (2 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Icteridae (lennet e-barzh d'ar 31 a viz Meurzh 2016).
* ↑ Alexis F.L.A. Powell, F. Keith Barker, Scott M. Lanyon, Kevin J. Burns, John Klicka & Irby J. Lovette, A comprehensive species-level molecular phylogeny of the New World blackbirds (Icteridae), Molecular Phylogenetics and Evolution, miz C'hwevrer 2014, 71: 94-112.
a vo kavet e Wikimedia Commons.