OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Matezh

Ur vatezh zo ur plac'h a servij ur mestr pe ur vestrez en e di. Ul labour a renk izel eo bet a-viskoazh, a vez roet dreist-holl d'ar plac'hed yaouank dizesk, pe d'ar merc'hed paour, ha sed a zo kontet er goñchenn Luduennig. Disheñvel e c'halle bezañ ar vicher e kêr pe war ar maez, e ti mistri baour pe re binvidik.
Gwechall e teue ar mitizhien eus tiegezhioù paour ha niverus, ha prest o zud da reiñ anezho da ne vern piv dre ma koustent re ger dezho da vevañ er ger. Evit o boued e labourent. Hiziv ez int gwarezet un tamm gant al lezenn memes tra. Graet e veze ar vicher-se gant plac'hed yaouank a groge d'ober war-dro ar vugale, kerc'hat dour d'ar puñs, naetaat ar gegin hag an oaled. Naetoc'h labour e oa ober war-dro an dilhad.

## War ar maez

Stag e oant ouzh tiegezh o mestr, en e di e oant o chom. Pa c'hallent dimeziñ eo e c'hallent kuitaat o mistri. Pa intañve o mestr e c'halle c'hoarvezout da unan bennak dimeziñ gantañ, met kement-se n'halle ket c'hoarvezout e ti an dud uhel.

### Matezh ar person

Karabasenn a veze lavaret eus matezh ar person. Brudet e oa da vezañ hek: kintus evel ur garabasenn, a veze lavaret.

## E kêr

En tiegezhioù pinvidik ma oa kalz mitizhien e veze ur hierarkiezh, ha rannet al labour etre ar plac'h a gambr, plac'h ar gegin, hag ar mitizhien yaouank dindane.
Ar merc'hed yaouank a vze preizhoù aes alies d'ar vourc'hizien, yaouank pe gozh, evel ma tiskouez Guy de Maupassant e meur a gontadenn, e Rosalie Prudent da skouer.

## Er XXIvet kantved

En Europa a hiziv e teu ar mitizhien eus ar broioù paourañ. E Pariz eo echu mare ar mitizhien o tont eus maezioù don Breizh pe Spagn: kavet e vezont er Filipinez. En Italia e teuont alies eus Roumania.

## El lennegezh

* Agar, matezh Sara, gwreg Abraham, er Bibl
* Matezh Judit, er Bibl, a zalc'he penn Holofern p'edo he mestrez ouzh e droc'hañ.
* Branwen, matezh Izold.
* Luduennig, matezh ar c'hontadennoù.
* Mitizhien a vez poltredet alies e kontadennoù norman Maupassant.

## Liverezh

Meur a vatezh zo bet poltredet gant al livour gall Jean-Siméon Chardin.

## Gerioù deveret

* Ar matezhoù-karr a oa barrennoù-koad lakaet dindan brec'hioù ar c'harr.
* Ur vatezh-vrec'h zo ur seurt skerb da zerc'hel ur vrec'h gloazet.

## Livadurioù Jean-Siméon Chardin

* Matezh o peliat irvin
* L'écureuse (Ar vatezh skaoterez). Ar renk izelañ er gegin.
* Ar gannerez

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mathias Coureur

Matthias Coureur a zo ur c'hoarier mell-droad ganet d'an 22 a viz Meurzh 1988 e Fort-de-France (Martinik).
Kreizer dehoù eo e skipailh mell-droad Naoned lec'h m'en deus sinet ur c'hevrad 4 bloaz hanter d'an 28 a viz Genver 2008.
Goude bezañ bet tremenet un nebeud devezhioù gant ar CFA, e teu gant ar skipailh a-vicher ar 6 a viz C'hwevrer 2008.

## Red-micherel

| Bloavez | Klub | Bro | Rummad | Krogad | Pal |
| 2004-2006 | US Créteil B | Frañs | CFA 2 | - | - |
| 2006-2007 | Le Havre AC B | Frañs | CFA 2 | - | - |
| 2007-Genver 2008 | AS Beauvais | Frañs | National | 21 | 4 |
| abaoe Genver 2008 | FC Nantes | Frañs | Ligue 2 | 0 | 0 |
# Larvivora komadori

Larvivora komadori :
| Larvivora komadori (ur par). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Larvivora |
| Anv skiantel ||
| Larvivora komadori (Temminck, 1835) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Larvivora komadori (Erithacus komadori kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Sylvia komadori da gentañ-penn (e 1835) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Larvivora komadori komadori (komadori), en Inizi Ryūkyū (Amami-Ōshima, Tanegashima, Tokunoshima),
* Larvivora komadori komadori (subrufus), e kreisteiz Inizi Ryūkyū (Iriomote-jima, Ishigaki-jima, Yonaguni-jima),
* Larvivora komadori namiyei, en Okinawa.

## Liammoù diavaez

* Erithacus komadori war al lec'hienn BirdLife International.
* Erithacus komadori war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Larvivora komadori war al lec'hienn Avibase.
# Larvotto

Al Larvotto (pe Larvotto Terano) eo anv traezhenn bublik pennañ Monaco. Anv an iskarter m'emañ lec'hiet eo ivez. Un darn eus karter Monte-Carlo eo.
# Las-bann

Ul las-bann zo ur gordenn hir, gant ur skoulm-red en ur penn anezhi, hag a vez taolet da dapout chatal pe jiboez. Implijet e vez e broioù amerikan zo gant ar vesaerien : e Stadoù-Unanet Amerika, Brazil hag Arc'hantina, gant ar gauchos, dreist-holl.
Kenstrivadegoù lasbannañ a vez en abadennoù anvet rodeo.
* Gaucho er poltred El lazo gant Juan Manuel Blanes
* Estatua del lazador, arouez kêr Porto Alegre (Brazil) Paixão Côrtes e voe patrom an oberour Antônio Caringi e 1954
* Un tarv tapet war-bouez ul las-bann e-kerzh ur rodeo

## Liammoù diavaez

* (en) Dornlevr al las-bann gant Carey Bunks
* (en) Multiple Lasso World Champion
# Larvivora

Larvivora :
| Larvivora akahige. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Anv skiantel ||
| Larvivora Hodgson, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Larvivora a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
* Larvivora akahige
** L. a. akahige ha tanensis,
* an eostig India (Larvivora brunnea)
** L. b. brunnea ha wickhami,
* an eostig glas (Larvivora cyane)
** L. c. bochaiensis, cyane ha nechaevi,
* Larvivora komadori,
* Larvivora namiyei,
* an eostig penn rous (Larvivora ruficeps),
* an eostig lost rous ((Larvivora sibilans).
Seizh (7) isspesad en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesadoù er genadoù Erithacus ha Luscinia kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Muscicapidae/Larvivora (lennet e-barzh d'an 29 a viz Meurzh 2022).
# Larvivora akahige

Larvivora akahige :
| Larvivora akahige, luc'hskeudennet en enezenn Hokkaido (Japan). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Muscicapidae |
| Genad : | Larvivora |
| Anv skiantel ||
| Larvivora akahige (Temminck, 1835) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Larvivora akahige (Erithacus akahige kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Sylvia akahige da gentañ-penn (e 1835) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Larvivora akahige akahige (akahige), o neizhañ eus kreisteiz Inizi Kouril ha Sac'halin da hanternoz enezeg Japan ; o c'hoañviñ e kreisteiz Sina,
* Larvivora akahige akahige (rishirensis), en enezenn Rishiri (er-maez da walarn Hokkaido),
* Larvivora akahige tanensis, e kreisteiz enezeg Japan (inizi Izu, Tanegashima ha Yakushima).

## Liammoù diavaez

* Erithacus akahige war al lec'hienn BirdLife International.
* Erithacus akahige war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Larvivora akahige war al lec'hienn Avibase.
# Las Berlanas

Las Berlanas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Larva (Spagn)

Larva zo ur gumun eus proviñs Jaén, en Andalouzia, e Spagn. An niver annezidi zo 444 (2023).
# Larzabale-Arroze-Zibitze

Larzabale-Arroze-Zibitze (Larceveau-Arros-Cibits e galleg) a zo ur gumun e kanton Iholdi, e Navarra Izel, en Iparralde (Bro-Vask).

## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar an euskareg: Larzabale, lanneg, Arroze, meineg, Zibitze, keoded.

## Skolioù

* Ur skolaj ikastola a zo (Erdozaintzi-Etxart Kolegioa)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn an ikastola
# Larzac

    Evit implijoù all, gwelet Larzac (disheñvelout).
Al Larzac zo un uhelgompezenn e Bro-C'hall, e kreisteiz an Torosad Kreiz, entre kêrioù Millau (en Aveyron) ha Lodève ( en Hérault).
Brudet eo ar stourm a zo bet eno a-enep an arme c'hall a felle dezho kreskiñ he zachenn diwar-goust douaroù al labourerien-douar er bloavezhioù 1970.
# Larzac (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Larzac zo un anv-lec'h okitanek, ha gallek da-heul.

## Lec'hioù

* un uhelgompezenn, Larzac
* kumunioù:
** Larzac (Dordogne)
** L'Hospitalet-du-Larzac, en Aveyron.

## Skrid

* Plom al Larzac, anv ur skrid galianek

## Tud

* Joan Larzac, skrivagner okitanek
# Miglierina

Miglierina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
# Mignon

Mignon zo ur ger brezhonek, a gaver ivez e galleg (mignon) hag e saozneg (en:minion) :

## En Istor

* Les Mignons, pe ar Vignoned, tudchentil diouzh ar c'hiz e lez ar roue gall Herri III, ha paotred muiañ-karet ar roue. Hervez ar gwalldeodoù e oant muioc'h zoken, met disheñvel eo ali an istorourien.

## Anv-tud

Un anv-tiegezh gallek eo ivez
* Abraham Mignon, a oa ul livour izelvroat, a orin gall.

## Oberennoù
### El lennegezh

* Mignon, un dudenn e romant Goethe Wilhelm Meisters Lehrjahre
** Mignon, ur c'hoarigan gant Ambroise Thomas, diazezet tamm pe damm war dudenn Goethe,
* Modeste Mignon, ur romant gant Honoré de Balzac

### Filmoù

* Mignon (film, 1912) sevenet gant André Calmettes,
* Mignon (film, 1915) gant Alexander E. Beyfuss ha William Nigh,
* Mignon (film, 1922) gant Preben J. Rist,
* Mignon (film, 2013) gant Massimo Alì Mohammad.

## En douaroniezh

* Ar stêr Mignon, adstêr d'ar Sèvre Niortaise en Deux-Sèvres, e Poatev, e Bro-C'hall
* Mignon (Alabama), ur gêr e SUA
* La Mignonne, anv gallek stêr Daoulaz, e Daoulaz.

## Kegin

* Filet mignon, kig tener.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Miedes de Atienza

Miedes de Atienza zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Miggiano

Miggiano zo ur gumun en Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
[Rummad:Kumunioù Proviñs Lecce]]
# Mignanego

Mignanego zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Genova, e rannvro Liguria.
# Mignano Monte Lungo

Mignano Monte Lungo zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
# Migamaeg

Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù tchadek ar reter B.1 eo ar migamaeg (miga(a)ma, (d)jingor pe djonkor abou telfane) komzet gant 23 000 den pe war-dro e kreiz Tchad (1991).
Peder rannyezh a zo:
* Migamaeg (migaama)
* Dogagaeg (doga)
* Gamiyeg (gamiya)
* Dambiyeg ((n)dambiya)

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchadek ar reter
* Yezhoù afrez-aziatek
# Miglionico

Miglionico zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
# Miglianico

Miglianico zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
# Kurt Eggers

Kurt Eggers (Berlin, 10 a viz Du 1905 – Klenowoje, Oblast Kaliningrad, 12 a viz Eost 1943) a oa ur skrivagner hag ur barzh tost ouzh an NSDAP.

## Buhez

Studiañ a reas sañskriteg, henoniezh, prederouriezh ha doueoniezh avielek e skolioù-meur Rostock, Berlin ha Göttingen. E 1927 e teuas da vout un ezel eus Corps Vandalia Rostock, ur strollad studierion brudet eus Rostock. Àr-lerc'h e arnodennoù e labouras evel vikel e Neustrelitz ha skoazeller-pastor e Berlin goude, met pellaat diouzh an Iliz Protestant a reas adal 1931 hag o skrivañ e tremenas ar peurrest eus e vuhez.

## Oberennoù

| Annaberg, 1933 Vom mutigen Leben und tapferen Sterben, 1933 Das Spiel von Job dem Deutschen. Ein Mysterium, 1933 Hutten. Roman eines Deutschen, 1934 Deutsche Gedichte, 1934 Das große Wandern. Ein Spiel vom ewigen deutschen Schicksal, 1934 Rom gegen Reich. Ein Kapitel deutscher Geschichte um Bismarck, 1935 Tagebuch einer frohen Fahrt ..., 1935 Revolution um Luther (Musik von Fritz Büchtger), 1935 Von der Heimat und ihren Frauen, 1935 Herz im Osten. Der Roman Li Taipes, des Dichters, 1935 Schicksalsbrüder. Gedichte und Gesänge, 1935 Die Bauern vor Meißen. Ein Spiel um das Jahr 1790, 1936 Die Geburt des Jahrtausends, 1936 Sturmsignale. Revolutionäre Sprechchöre, 1936 | Tausend Jahre Kakeldütt. Ein lustiger Roman, 1936 Der deutsche Dämon, 1937 Schüsse bei Krupp. Ein Spiel aus deutscher Dämmerung, 1937 Der Berg der Rebellen, 1937 Die Heimat der Starken, 1938 Der junge Hutten, 1938 Der Tanz aus der Reihe, 1939 Feuer über Deutschland. Eine Huttenballade, 1939 Kamerad. Gedichte eines Soldaten, 1940 Von der Freiheit des Kriegers, 1940 Der Freiheit wildes Lied. Ketzereien großer Männer, 1940 Die kriegerische Revolution, 1941 Von der Feindschaft. Deutsche Gedanken, 1941 Vater aller Dinge. Ein Buch des Krieges, 1942 Der Krieg des Kriegers. Gedanken im Felde, 1942 |
# Kurt Waldheim

Kurt Waldheim (bet ganet d'an 21 a viz Kerzu 1918 e Sankt Andrä-Wördern, Aostria, ha marvet d'ar 14 a viz Even 2007 e Vienna, Aostria, diwar mour ar galon), a oa un diplomat hag un den politik aostrian. Sekretour-meur an ABU e oa bet etre 1972 ha 1981 ha Prezidant Republik Aostria diwezhatoc'h (1986-1992). Dimezet ha tad tri bugel (div verc'h hag ur mab dezhañ).
Studiet en deus ar Gwir ha tapet gantañ un Doktorelezh e Skol-Veur Vienna. E-pad an Eil Brezel-bed e oa Ofisour el lu alaman (ar Wehrmacht). Jubennour e oa e Yougoslavia pa voe aloubet ar vro gant armeoù Hitler.

## Tabut diwar-benn e berzh e torfedoù an nazied

Goude e labour evel diplomat eo bet dilennet Prezidant Republik Aostria. War ar renk evit ÖVP (tu-zehou) e oa. Diskouezet eo e berzh en ur rejimant en deus graet divalavamantoù e Yougolavia. Asurañ a ra en deus graet e dlead ha chom Prezidant betek fin e respet. Persona non grata eo diskleriet gant Stadoù Europa hag ar Stadoù-Unanet. War ur roll du eo bet lakaet.
N'eo ket a-du an istorourien war e berzh e krimoù. Tamallet eo avat ivez gant Bodad Yudev ar Bed da deportiñ Yudev eus Gres.

## Liammoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) E vuhez war lec'hienn ABU
# Kurtatsch an der Weinstraße

Kurtatsch an der Weinstraßezo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Kurtinig an der Weinstraße

Kurtinig an der Weinstraße zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige. 2 847 a dud zo enni o chom.
# Kurunenn (pennwisk)

Ur gurunenn zo ur pennwisk, hag arouez ar galloud.

## Istor

* E Henegipt e veze gwisket ur seurt kurunenn gant ar faraoned.
| Kurunenn wenn Hedyet | Kurunenn ruz Desheret | Kurunenn doubl Sejemty. | Kurunenn Atef. |

## Kurunennoù

* Kurunenn ur baron
* Kurunenn houarn rouaned al Lombarded (VIIIvet kantved)
* Kurunenn an Impalaeriezh Santel (a-raok 1020)
* Kurunenn ar rouaned saoz : honnezh a oa bet gwisket gant Jord VI pa oa bet kurunennet.
* Kurunenn Christian IV Danmark, hiziv e kastell Rosenborg, Kopenhagen
* Kurunenn ar roue gall Loeiz XV
# Kurunenn Bro-C'hall

Kurunenn Bro-C'hall eo arouez ar sovereniezh politikel e Rouantelezh Bro-C'hall.
Hêr ar roue marvet n'en devez gallour ar roue nemet goude gwisket ar gurunenn gantañ e-kerzh abadenn lid ar c'hurunenniñ.
Ar Gurunenn (gant ur bennlizherenn) a oa kenster gant ar Stad pa veze kaoz eus domani ar Gurunenn, pe madoù ar Gurunenn, en amzer ar Renad Kozh.
# Les Sables-d'Olonne

Les Sables-d'Olonne :
| Ar porzh. ||
| Bro | Poatev |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Vande |
| Arondisamant | Les Sables-d'Olonne (isprefeti) |
| Kanton | Les Sables-d'Olonne (pennlec'h) |
| Kod kumun | 85194 |
| Kod post | 85100 |
| Maer Amzer gefridi | Yannick Moreau 2019-2020 |
| Etrekumuniezh | Les Sables-d’Olonne-Agglomération |
| Lec'hienn web | https://www.lessablesdolonne.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 46 941 ann. (2020) |
| Stankter | 545 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 59 m |
| Gorread | 86,07 km² |
| kemmañ |
Les Sables-d'Olonne, hag a vez graet ar Sabr anezhi a-wechoù e brezhoneg, a zo ur gumun hag un isprefeti eus departamant ar Vande e Frañs (er Poatev). Ur porzh kenwerzh, pesketa ha bageal eo war ar Meurvor Atlantel hag ivez ur c'houronklec'h brudet ha 15 027 a annezidi a oa o chom enni e 2008.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 462 waz eus ar gumun, da lavaret eo 3,19% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 39 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kresket eo bet ar gumun d'ar 1añ a viz Genver 2019 goude bezañ bodet gant Château-d'Olonne hag Olonne-sur-Mer.

## Pennadoù kar

* Château-d'Olonne,
* Olonne-sur-Mer.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr
* (fr) Ti an Douristed

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Per Denez, Geriadur brezhoneg Douarnenez, levrenn 3, Mouladurioù Hor Yezh, 1981, p. 105.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Arrêté préfectoral n°18-DRCTAJ-494 portant création de la commune nouvelle « Les Sables-d’Olonne »
# Les Provinciales

Les Provinciales (pe Lettres écrites par Louis de Montalte à un provincial de ses amis et aux RR. PP. Jésuites sur le sujet de la morale et de la politique de ces Pères ) zo ur bodad triwech lizher, e galleg, gant ar skrivagner gallek Blaise Pascal.Embannet entre Genver 1656 ha Meurzh 1657.
# Les Redoux

Les Redoux a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.

## Istor
#### Dispac'h Gall

* Etre 1795 ha 1800 e voe bodet kumunioù Chavagnes ha Les Redoux d’ober kumun Chavagnes-les-Redoux. Lakaet e voe ar gumun e Kanton Mouilleron hag e Bann La Chateigneraye. Lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800$^,$.

## Pennadoù kar

* Chavagnes,
* Chavagnes-les-Redoux.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Les Rita Mitsouko

Les Rita Mitsouko a oa ur strollad sonerien.
# Les Rues-des-Vignes

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Les Rues-des-Vignes |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Les Rues-des-Vignes en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales de la Vallée de Vinchy |
| Kanton | Marcoing |
| Kod INSEE | 59517 |
| Kod-post | 59258 |
| Maer | Marcel Duchemin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 17,85 km² |
| Led | 50° 05' 43" Norzh |
| Hed | 03° 14' 25" Reter |
| Uhelder kreiz | 103 m |
| Uhelder bihanañ | 62 m |
| Uhelder brasañ | 146 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 678 (2007) |
| Stankter | 37 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Les Rues-des-Vignes a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### VIII$^{vet}$ kantved

* Meurzh 717: Emgann Vinchy.

### XX$^{vet}$ kantved

* 1930: krouet e voe kumun Les Rues-des-Vignes diwar ul lodenn eus tiriad kumun Crèvecœur-sur-l'Escaut.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Abati sistersian Intron Varia Vaucelles
* Iliz katolik Immaculée

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 1989 | Meurzh 2014 | Marcel Duchemin | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Emdroadur ar boblañs 1931-2007

Niver a annezidi
# Les Révoltés de Lomanach

Les Révoltés de Lomanach (Emsavidi Lomanach e brezhoneg) zo ur film gall-italian, sevenet gant ar filmaozour gall Richard Pottier e 1953.

## Fichenn deknikel

* Doare : Drama, Istorel,
* Skoazellerien-sevener : Maurice Delbez ha Claude Sautet,
* Senario : Léo Joannon,
* Divizoù : Jacques Sigurd,
* Kevredadoù produiñ : Société Nouvelle des Établissements Gaumont, Orso Films (Roma),
* Produour : François Chavane,
* Rener produiñ : Robert Sussfeld,
* Rener ar skeudenniñ : Jean Lehérissey,
* Ijinour ar son : Raymond Gauguier,
* Aozer ar sonerezh orin : Georges van Parys,
* Kinklour : Serge Pimenoff,
* Dilhataerez : Rosine Delamare,
* Frammer : Jean Feyte,
* Prantad filmañ : adalek an 18 a viz Eost betek ar 7 a viz Du 1953,
* Lec'hioù filmañ : studioioù Franstudio e Saint-Maurice (Val-de-Marne), ha da c'houde Pariz, ar Briwer, Gwenrann, Ar Baol-Skoubleg, (Liger-Atlantel),
* Deiziad dont er-maez : 7 a viz Ebrel 1954,
* Padelezh : 88'.

## An danvez

1799 : e kastell Lomanach ec'h adenaou an Noblañs flammoù ar stourm ouzh ar Republikaned. Tapet dic'hortoz-kaer e kas ar re C'hlas Jacques Barnaud da cheñch penn d'ar vazh. Bet pilet gantañ e ra ar Chouaned o soñj d'ober da vBarnaud bezañ drouklazhet. Goude meur a c'hwitadenn ez eo fiziet ar gefridi-mañ e Monique, merc'h markiz a Lomanach. Daoust da vBarnaud bezañ bet kelaouet e lez ar plac'h da dostaat outañ ha ne zaleont ket da gouezhañ e karantez an eil gant egile. Gant muntr an daou amourouz-mañ eo ec'h echuo da vat ar brezel etre ar Chouaned hag ar Republikaned.

## Roll ar gomedianed

* Amedeo Nazzari : Jacques Barnaud,
* Dany Robin : Monique a Lomanach,
* Michel Vitold : Rabuc,
* Carla Del Poggio : Henriette a Lomanach,
* Jacques Castelot : an aotrou a Rocheville,
* Luc Andrieux : ar soudard hag a fell dezhañ kousket,
* Paul Azaïs : ur gward,
* Christine Bally : ur plac'h,
* Robert Dalban : ur soudard,
* Jean Danet : De Varadec,
* Jean Debucourt : an aotrou markiz a Lomanach,
* Guy Favières : ur chouan,
* Michel François : Jean de La Tour,
* Geneviève Gérald : Maria,
* Gisèle Grandpré : an druantez,
* Marcelle Hainia : an drederennerez,
* Françoise Honorat : ur plac'h,
* Tony Jacquot : an aotrou beleg,
* Madeleine Lambert : ar gontez,
* Robert Le Béal : Martilier,
* Albert Michel : ar soudard o lemel e varv,
* Geneviève Morel : Yvonne,
* Jean Paqui : an aotrou a gKervalet,
* Robert Pizani : Philippe,
* Roger Rudel : Fouché,
* Charles Vissières : ur markiz,
* Yvonne Gradelet : ur plac'h,
* Max Amyl
* Linda Cini
* Suzanne Grey
* Pierre Leproux
* René Pascal
* André Var.
# Les Sabots

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Les Sabots zo anv meur a oberenn c'hallek.
* Les Sabots zo ur fentc'hoarigan gant Michel-Jean Sedaine ha Jacques Cazotte, ton gant Egidio Romualdo Duni e 1768.
* C'était Anne de Bretagne, duchesse en sabots..., kanaouenn c'hallek diwar-benn Anna Vreizh.
* Les Sabots zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1883.
* Les Sabots d'Hélène, kanaouenn gant Georges Brassens.