OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lizherennañ

Al lizherennañ eo an dibab lizherennoù evit sevel ur bajennad skrid a vo moulet.

## Titloù

Kemmañ a ra reolennoù al lizherennañ-titloù hervez ar yezhoù, pe ar broioù, ha marteze ivez hervez an embannerien, hag ar mareoù. Evel skouerioù e vo kemeret an titloù war ar goloioù, nemet e vije meneget int skrivet e lec'h all.

### E galleg

Setu pezh a weler war golo al levrioù gallek:
* Le Diable boiteux, Le Sage, Gallimard (kentañ ger ha kentañ anv-kadarn nemetken, ne vez ket lizherennet bras an anv-gwan).
* Dictionnaire des personnages de la Bible, François Bonfils, Librio
* Les quatre vérités, David Lodge, Rivages: ar ger kentañ hepken
* Grammaire bretonne, Pierre Trépos, Ouest-France: ne vez ket lizherennet bras an anv-gwan.

## E saozneg

* Coming up for Air, gant George Orwell (levr saoz, kentañ ger ha kentañ anv): skouer fall marteze rak ne vez ket lizherennet bras an araogennoù n'eus forzh penaos;
* The Complete Short Stories of Erskine Caldwell, Signet (levr stadunanat, kentañ ger hag an anvioù-gwan hag an anvioù-kadarn)

## E spagnoleg

* La bruja y el maestro, Mariasun Landa (kentañ ger hepken ).

## E brezhoneg

Peseurt reolennoù a zo implijet e brezhoneg, ha gant piv int bet savet? Marteze gant an embannerien. Ret e vije studiañ doare pep hini.

### Doare An Here

Sed a zo skrivet war ar goloioù:
* Ar Pennoù Koltar war an enez, An Here
* Ar gañfarted hag al louarn kamm, An Here

### Doare KVB

* A-berzh mamm-gozh, YF Jacq, KVB

## Levrlennadur

* Evit ar galleg: http://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9f%C3%A9rence:Lexique_des_r%C3%A8gles_typographiques_en_usage_%C3%A0_l%27Imprimerie_nationale .
* Evit ar saozneg : .
# Oued

Oued a dalvez « stêr » en arabeg (وادي distaget wādī en arabeg lennegel). An oued a zo ur red-dour hag a gaver en Norzhafrika hag e-barzh ar rannvroioù dezerzhel. Ur red-dour direizh eo.
Kavet e vez dreist-holl er ranndirioù endoreizm An oued a gemer e vammenn-dour a-drugarez d'ar glaveier kreñv, met ral en Afrika. An ouedoù a vez alies a-sec'h met gallout a reont ivez bezañ leun a dour betek dic'hlanniñ diouzh an naoz. Ar Medjerda eo oued brasañ Afrika an Norzh.

## Stêranvadurezh

Un toullad stêrioù en Andalouzia zo anvet diwar ar ger oued : Guadalquivir, ...

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Endoreizm: An endoreizm a zo un termen hidrologiezh hag a arouez ar rannvroioù gant redoù-dour n'eont ket betek ar mor, abalamour d'an douar plat-tre. Kement takenn a deu eus ar glaveier hag a erru e-barzh ar redoù-dour-se ned a kuit nemet dre aezhenniñ.
# Ouest-Matin

Ouest-Matin a oa ur gazetenn bemdeziek c'hallek a veze embannet e Roazhon etre 1948 ha 1956.
Gant ar Strollad Komunour Gall e voe klasket sevel ur gazetenn bemdeziek e Breizh goude an Eil Brezel-bed, ouzhpenn ar c'hazetennoù sizhuniek a veze embannet gantañ e pep departamant. E deroù 1945 e voe an taol kentañ da glask sevel ar gazetenn bemdeziek-se, met en aner rak enebiñ a reas Pierre-Henri Teitgen, unan eus saverien Ouest-France, hag a oa kannad MRP en Il-ha-Gwilen, ha ne voe ket roet aotre d'ar gazetenn nevez da zont er-maez.
D'an 31 a viz Here 1948 avat e teuas er-maez an niverenn gentañ eus Ouest-Matin, a oa diazezet e Roazhon. Er c'hontrol diouzh ar pezh a veze graet peurliesañ gant ar c'hazetennoù all embannet gant ar Strollad Komunour e Bro-C'hall, ne voe ket lakaet war wel en deroù e oa embannet Ouest-Matin gant ar strollad-se. Henri Denis, ur c'helenner war ar gwir e skol-veur Roazhon, e oa ar rener. Ezel e oa an den-se eus an Union des Chrétiens Progressistes. Met goude ar mare kentañ ma klaske ar gazetenn bezañ digor da lennerien a bep seurt, e teuas buan da vezañ splannoc'h e save a-du gant ar Strollad Komunour ha gant e stourmoù : stourm evit ar peoc'h, stourm a-enep ar brezel en Indez-Sina hag en Aljeria, difenn an Unvaniezh Soviedel...
Dre ma ranke kevezañ gant kazetennoù diazezet mat e Breizh, evel Ouest-France ha Le Télégramme, ha dre ma voe graet meur a brosez dezhi gant ar gouarnamant, e voe lakaet diaes ar gazetenn gomunour. Daoust d'ar strivoù a voe graet evit dastum arc'hant e-touez al lennerien, e voe ret paouez d'hec'h embann e miz Mezheven 1956.

## Levrlennadur

* Jacques Thouroude, Ouest-Matin - Un quotidien breton dans la guerre froide (1948-1956), embannet gant Apogée, 2006.
# Ouette

Ar Ouette zo ur stêr e Bro-C'hall, en departamant Mayenne, 35,5 km hed dezhi, hag a dremen dre Entrammes a-raok en em deurel er stêr Mezven.

## Notennoù

* ↑ (fr) L'Ouette
# Oudsbergen

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Oudsbergen (Audsberge e limbourgeg) zo ur gumun e Belgia e proviñs Limbourg.
D'ar 1añ a viz Genver 2019 e voe krouet ar gumun diwar bodañ kumunioù Meeuwen-Gruitrode hag Opglabbeek.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 116,37 km²
* Poblañs (2022) : 23 611 a dud
* Stankter : 203 den/km²
# Oufa (kêr)

Oufa (Өфө e bachkireg, Уфа e rusianeg, Ufa, Öfä e tatareg, Ěпхӳ e tchouvacheg) zo ur gêr e Rusia e kember ar stêrioù Bielaia hag Oufa. Kêr-benn Republik Bachkortostan eo.

## Tud

* Jozeb-Mari ar Brix, nijer breizhat, marvet e 1931 oc'h en em flastrañ gant e garr-nij
* Rudolf Noureev (1938-1993), koroller, zo desavet eno
* Daniil Kvyat, ganet eno e 1994, bleiner kirri
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ouffet

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ouffet (walloneg :Oufet) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.

## Douaroniezh

* Gorread : 40,24 km²
* Poblañs (2022) : 2 806 a dud
* Stankter : 70 den/km²
# Ouffières

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Ouffières |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Ouffières e Kanton Évrecy hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Suisse Normande |
| Kanton | Évrecy |
| Kod INSEE | 14883 |
| Kod post | 14220 |
| Maer | Serge Deschamps |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,21 km² |
| Led | 49° 01' 28" Norzh |
| Hed | 00° 29' 24" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 19 m |
| Uhelder bihanañ | 15 m |
| Uhelder brasañ | 182 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 184 (2008) |
| Stankter | 44 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Ouffières a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed : lazhet e voe ur plac'hig en Ouffières d'an 11 a viz Even 1944 gant ur vombezadeg e-pad Aloubadeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Saint-Matthieu et Saint-Lô.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| ? | Meurzh 2001 | André Podvin | |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Louis Slaviero | |
| Meurzh 2008 | 2014 | Serge Deschamps | Implijad er Post |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Skeudennoù - Clochers de France
# Ouf an Ha! Ha!

Ouf Ha! Ha! (e galleg : Baie du Ha! Ha!) zo un ouf bihan, war ribl dehou aber ar stêr Sant-Laorañs, e Kebek, a-raok pleg-mor ar Sant-Laorañs.

## Liammoù diavaez

* (fr) Commission de toponymie du Québec
# Plouan

Plouan :
| Ar vourc'h gwelet diwar-nij. ||
| Anv gallaouek | Ploeasnn |
| Anv gallek (ofisiel) | Plouasne |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Evrann |
| Kod kumun | 22208 |
| Kod post | 22830 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Daugan 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)www.plouasne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 721 ann. (2020) |
| Stankter | 51 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 18′ 07″ Norzh 2° 00′ 21″ Kornôg / 48.301944444, -2.00583333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 55 m bihanañ 17 m — brasañ 181 m |
| Gorread | 33,61 km² |
| Plouan ||
| kemmañ |
Plouan a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez ar Renk emañ Plouan.

## Dezougen

* An ti-gar kozh.
* War al linenn hent-houarn Dinan Lanvroeneg edo Plouan.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Briand e anv, ha daou veleg, Picquet ha Crespel.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 124 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,28 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas tri anezhe e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, daou a voe lazhet e Rossignol, soudarded e oant er 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel$^,$ hag unan all a varvas en Ospital 3 e Charleroi, soudard er 25vet Rujumant Troadegiezh e oa ;d’an 22 a viz Ebrel 1915 e eas diwar wel e Boezinge e Flandrez Belgia ur soudard eus an 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel ha lazhet e voe d’ar 25 en Het Sas e Flandrez Belgia ivez ur soudard eus ar 9vet RMZ.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas unnek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Kastell Karadeg.
* Iliz katolik Sant Jakez ha Sant Fulup.
* Chapelioù Santez Anna, Santez Mari Madalen ha Sant Pêr.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.13
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Plou

Plou a zo ur stumm d'ar ger ploue, ploe "parrez" en anvioù-lec'h brezhonek. Dont a ra eus al latin plebs, plebis hag a dalv pobl, tud. Ar parrezioù e Plou- a voe diazezet gant Bretoned o tont eus Breizh-Veur. Ar memes rakger a gaver e kembraeg (Plwyf) hag e kerneveureg (plu). Plo, Plu, Ple, Pleu zo stummoù all stank pe stankoc'h e rannvroioù zo e Breizh. Heuliet e vez gant anv un den, ul lec'h pe un anv-gwan. Sed amañ un nebeud skouerioù :
| Plou gant anv un den : Plougouloum (da geñveriañ gant ar barrez gerneveurat Plew Golom) Plouzane Plouzeniel Plouigno Ploufragan Plougin Plourin Ploue Plouha Plouilio Plouharnel Plouarzhel, etc... | Ple gant anv un den : Plesei Plerin Pleskob |
Diwallit : Ploumanac'h e zeu eus Poull ha Manac'h.
| Plou gant ul lec'h : Ploulec'h Plougastell Plougêr | Ple/Pleu gant ul lec'h : Plegastell Pleuloc'h |
| Plou gant un anv-gwan : Plounevez | Pleu gant un anv-gwann : Pleuvihan |

## Lec'hanvioù all

Al lec'hanvioù e Plou-, Plo-, Plu- ha Ple- er-maez eus ar broioù predenek n'o deus netra da welout gant ar rakger brezhonek. Sed amañ un nebeud skouerioù :
* Plou, ur gumun e Bro-C'hall, e departamant ar Cher,
* Plou, ur gumun e Spagn, e Proviñs Teruel, en Aragón,
* Plouvain e rannvro Hauts-de-France e Bro-C'hall,
* Plobsheim en Elzas ha Plochingen er Baden-Württemberg, e pep tu eus an harzoù,
* Plovdiv e Bulgaria,
* Ploiești e Roumania,
* Płock e Polonia
* Ploujne en Ukraina, etc...
Ploudon, korrblanedenn an egor, n'eo ket ur barrez diazezet gant ar Vretoned kennebeut.

## A bep seurt

Diwar ar rakger plou a gaver stank e parrezioù Breizh-Izel e voe savet ar ger Plouc e-pad an Trede Republik gant ar C'hallaoued evit ober goap ouzh ar Vretoned o doa divroet da Bariz. Implijet e vez ar ger c'hoazh e galleg evit komz eus ur "paourkaezh den", dizesk ha gant doareoù gros, diwezhat. Ploukistan zo ur ger all savet diwar Plouc evit komz eus Breizh pe Kreiz-Breizh.

## Pennadoù kar

* Gwi
* Lan
* Poull
* Lok
# Plonivel

Plonivel zo ur barrez kozh eus eskopti Kemper er Vro-Vigoudenn. Diskaret e voe gant an Dispac'h gall, ha rannet etre kumunioù Pornaleg ha Loktudi.

## Ar barrez kozh

Parrez Plonivel a oa ar vihanañ eus parrezioù baroniezh ar Pont.

## Monumantoù
### Chapel Sant-Brieg

* Chapel Sant-Brieg, bet iliz parrez kozh Plonivel
* Chapel Sant-Brieg
* Chapel Sant-Brieg e Plonivel, sell diabarzh
* Chapel Sant-Brieg, e Plonivel. Ar stern aoter, en doare barok eus dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved.
* Chapel Sant-Brieg Plonivel, piétà eus ar XVI$^{vet}$ kantved
* Chapel Sant-Brieg Plonivel, Gwerc'hez gant he mabig, eus ar XVII$^{vet}$ kantved
* Chapel Sant-Brieg Plonivel, delwenn da Sant Brieg
* Chapel Sant-Brieg Plonivel: delwenn da Sant Melar
* Chapel Sant-Brieg Plonivel, ar c'halvar

### Maner Kerhoas

* Maner Kerhoas, maner un aotrou eus ar Vro Vigoudenn, eus ar XV$^{vet}$ kantved
* Maner Kerhoas : anv ar maner engravet war unan eus mein ar voger

## Pennadoù kar

* Loktudi.
* Pornaleg.
# Plotina

Plotina, pe Pompeia Plotina, a oa pried an impalaer roman Trajan, hag impalaerez eus 98 da 117.

## He buhez

Merc'h e oa da Lucius Pompeius ha Plotia, o devoa darempredoù e-touez an dud uhel. Ganet e oa marteze en Escacena del Campo, en Hispania Baetica, en amzer an impalaer Neron.Met tud zo o deus bet meneget kêr Nîmes, en Narbonensis.
War-dro 75/76, a-raok 86 a dra sur, e timezas da Marcus Ulpius Traianus a zeuas da vout Caesar en 97, hag impalaer roman er bloaz 98. Bugel ebet n'o doe.
Brudet e oa he ferzhioù gwreg-ti roman. Hervez oberourien hec'h amzer e oa desket, speredek, ha dilorc'h$^,$, vertuzius ha deol.
Troet e oa gant ar brederouriezh.
Harp a roas da Hadrian, ha pa varvas Trajan en 117 e seblant bezañ kiriek ma voe dibabet Hadrian da impalaer. En 100 e voe kiriek ivez da eured Hadrian gant Vibia Sabina, nizez da Trajan. Abaoe e zek vloaz edo Hadrian dindan evezh Trajan ha Publius Acilius Attianus.
Mervel a reas Trajan e Selinus en Eost 117, p'edo war e hent da Roma, goude ur c'hleñved grevus.
* Sestertius gant poltred Plotina.
* Trajan.
* Hadrian.
* Romanez, marteze Plotina.

## Pennadoù kar

* Impalaerezed Roma

## Notennoù

* ↑ Plinius ar Yaouankañ, Panægyricus Traiano Augusto, 83.
* ↑ Dion Cassius, Historia romana, levrenn LXVIII, 5.
* ↑ Julian Bennett, Trajan. Optimus Princeps, Routledge, 1997, p. 59.
# Plou (Teruel)

Plou zo ur gumun eus proviñs Teruel, en Aragon, e Spagn. An niver annezidi zo 49 (2023).
# Pen yr Ole Wen

Pen yr Ole Wen zo ur menez, eus menezieg Y Carneddau, en Eryri, en hanternoz Kembre, etre Gwynedd ha Sir Conwy. 978 m zo dezhañ.
# Penalun

Penalun zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 827 a dud, ha 114 anezho (13,8%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Penaos karet Jezus-Krist

Penaos karet Jezus-Krist zo ul levr brezhonek embannet e 1900 e Kemper. Bez' ez eo un droidigezh gant Gab Milin diwar Pratica di amar Gesù Cristo, ul levr italianek savet gant an eskob ha sant italian Alfonso Maria de' Liguori e 1768.

## Liamm diavaez

* Wikimammenn
# Penarlâg

Penarlâg (Hawarden e saozneg) zo ur gumuniezh e kontelezh Sir y Fflint, e Kembre, 236 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 13463 a dud, ha 1376 anezho (10,2%) a oa kembraegerien.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Penbol

Penbol zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosybol, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225,5 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Pen y Garn

Pen y Garn zo anv lein ur menez e kreiz Kembre, e Pumlumon, 610 metr us-da live ar mor.
# Pen y Gogarth

Y Gogarth, pe Pen y Gogarth (The Great Orme e saozneg) zo un dorgenn, 200 metr uhelder dezhi, war ul ledenez er c'hornôg da gêr Llandudno, e hanternoz Kembre, dirak Bae Llandudno.
Gallout a reer kerzhout betek al lein, hag un tram zo ivez da vont tost betek ar penn uhelañ.

## Cyngreawdr Fynydd

An anv kozh e kembraeg e oa Cyngreadr pe Cyngreawdr Fynydd. Ar barzh krennamzerel Gwalchmai ap Meilyr a ra meneg anezhañ e Gorhoffedd Gwalchmai:
    Dyogladd gwenyg gwyn Gyngreawdr fynydd,
    Morfa Rhianedd Maelgwn rebydd.
    (Tonnoù gwenn zo o skeiñ menez Cyngreawdr,
    Morfa Rhianedd ar roue Maelgwn.)
# Penang

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Penang zo
* un enezenn: Enez Penang
* ur stad: Stad Penang
# Penango

Penango zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
# Penarth

Penarth zo ur gêr hag ur gumuniezh e kontelezh Bro Morgannwg, e Kembre, 8.4 km eus Kerdiz, war an aod, pe beg su bae Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 21 398 a dud, ha 2 401 anezho (11.2 %) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Novedrate

Novedrate zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Noventa Padovana

Noventa Padovana a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
# Novello

Novello (Novèj pe Novel e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Novella (Italia)

Novella zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Novembergruppe

Novembergruppe (strollad miz Du en alamaneg) a zo ur strollad arzourien, sonaozourien ha savourien alaman. Eztaolourien a oa anezho. Krouet e voe ar strollad d’an 3 a viz Kerzu 1918. Diazezet eo e anv war an darvoudoù a gasas da grouidigezh Republik Weimar.
E penn ar strollad e oa Max Pechstein ha Cesar Klein. A-fet arzoù ne oa ket kalz tra boutin etrezo, a-fet politikerezh e oant sokialourien. Pal ar strollad a oa lakaat an arzourien vodern da gaout muic’h a bouez en aozadur ar skolioù-arzoù hag evit a selle ouzh al lezennoù nevez diwar-benn an arzoù. E miz Kerzu 1918 e kenteuzas gant ar strollad anvet Arbeitsrat für Kunst (Bodad al labourerien evit an arz).

## Izili

War-dro 120 ezel a zo bet, en o zouez : Lou Albert-Lasard (1918-1928), Herbert Behrens-Hangeler (1921-1933), Rudolf Belling, Max Butting (1922 e penn rann ar sonerezh), Heinrich Maria Davringhausen, Walter Dexel (1923), Hanns Eisler, Conrad Felixmüller, Lyonel Feininger (1918), Otto Freundlich (1918), Paul Goesch, Otto Griebel (1924), Karl Jakob Hirsch, Cesar Klein, El Lissitzky, Ewald Mataré (1918), Carlo Mense (1919), Hilla von Rebay, Ludwig Mies van der Rohe, Otto Möller, Paul Schmolling, Artur Segal, Rudolf Schlichter (adalek 1919), Wilhelm Schmid (1918), Heinrich Stegemann (adalek 1919), Georg Tappert, Bruno Taut, Heinz Tiessen, Stefan Wolpe, Walter Kampmann, Niko Wassiliew ha Walter Spies.
# Novaya Zemlya

Novaya Zemlya (ruseg: Но́вая Земля́, distagadur LFE: [ˈnovəjə zʲɪmˈlʲa], ar pezh a dalvez “Douar Nevez”) zo un enezeg e Meurvor Arktika, e hanternoz Rusia ha biz Europa, hag a ra an disparti etre Mor Barents ha Mor Kara. 90 650 km² eo he gorread, da lâret eo kement ha hini Portugal. An div enezenn bennañ zo dispartiet gant strizh-mor Matochkin.
Hervez niveradeg 2011 e oa 2 429 annezad e Novaya Zemlya, 1 972 anezhe o chom e Belouchya Gouba, ar greizenn velestradurel. A-raok bezañ dilec'hiet d'an douar bras er bloavezhioù 1950 e oa ur boblañs Nenets o chom en enezeg.
D'an 30 a viz Here 1961 e voe lakaet da darzhañ ar vombezenn nukleel anvet Tsar Bomba a-us an enezeg.

## An inizi

Div enezenn bennañ a zo:
* Enez Severniy (Се́верный о́стров e rusianeg, ar pezh a dalvez "enez an norzh")
* Enez Youjniy (Ю́жный о́стров, "enez ar su")
# Nove

Nove zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Novellara

Novellara zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
# Novempopulania

Novempopulania (da lavarout eo, e latin, "bro an nav fobl"), pe Aquitania Tertia, a oa unan eus ar proviñsoù roman krouet gant Diocletianus e Gallia Aquitania e dibenn an II$^{vet}$ kantved.
En hanternoz dezhi edo Aquitania Secunda, er biz edo Aquitania Prima, er reter Narbonensis
Elusa (Eauze) e oa ar gêr-benn.
Setu an nav fobl o deus roet o anv d'ar vro :
* Ausci (Auch)
* Bigerriones pe Bigerri (Bigorra)
* Boiates pe Boii (Bug)
* Consoranni (Coserans).
* Convenae (Comenge)
* Elusates (Eusa)
* Lactorates (Leitora)
* Tarbelli (Tarba)
* Tarusates (Tartàs)
Teir fobl all a voe ouzhpennet d'ar roll-se :
* Vasates pe Vassei (e Gironda)
* Beneharnensis (Bearn)
* Ilurens (Auloron)
# Noventa Vicentina

Noventa Vicentina zo ur gumun en Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Mayeg

Ur yezh kouchitek ar reter eus isskourr ar yezhoù somaliek eo ar mayeg (af-maay tiri pe rahanween) komzet gant tro-dro da 500 000-1 000 000 a dud e su Somalia (1992).
Ur rannyezh a zo:

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Mayenne (kêr)

Mayenne :
| Ar c'hastell hag ar Mezven. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Broioù al Liger |
| Departamant | Mayenne |
| Arondisamant | Mayenne (isprefeti) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Mayenne-Reter Mayenne-Kornôg |
| Kod kumun | 53147 |
| Kod post | 53100 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Angot 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Mayenne |
| Lec'hienn web | http://www.ville-mayenne.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 12 805 ann. (2020) |
| Stankter | 644 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 82 m — brasañ 159 m |
| Gorread | 19,88 km² |
| kemmañ |
Mayenne zo ur gumun hag ur gêr eus Bro-C'hall, en departamant Mayenne, war lez ar stêr Mezven (Mayenne e galleg).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Mayo

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mayo zo un anv divoutin e meur a yezh ha meur a vro.

## Lec'hioù
### Kanada

* Mayo (Kebek)
* Mayo (Yukon)

### Iwerzhon

* Mayo, pe County Mayo, anv saoznek Kontelezh Maigh Eo
* Mayo, County Mayo, ur gêriadenn

### Mec'hiko

* Ar bobl Mayo, ur bobl henvroat e stadoù Sinaloa ha Sonora
** ar mayoeg, o yezh;
** ar stêr Mayo (Mec'hiko)

### Stadoù-Unanet

* Mayo (Florida)
* Mayo (Maryland)

### Stêrioù

* Stêr Mayo, anv meur a stêr er bed

## Tud

* Iban Mayo (ganet e 1977), marc'hhouarner euskarat