OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kastell Drottningholm

Kastell Drottningholm (Drottningholms slott e svedeg) eo lec'h-annez prevez roue Sveden abaoe 1981. Emañ e Drottningholm, war un enezennig el lenn Mälaren, e-kichen Stockholm. Emañ ar c'hastell, asambles gant al liorzh a zo tro-dro hag ur c'hoariva a zo enni, war roll savadurioù Glad ar bed, abaoe 1991.
Savet e voe e dibenn ar XVI$^{vet}$ kantved. Unan eus lec'hioù-annez rouaned Sveden e voe en XVIII$^{vet}$ kantved.
E Kastell Stockholm emañ annez ofisiel roue Sveden.
* Kastell Drottningholm

## Notennoù

* ↑ UNESCO (en) (fr)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kastell Conwy

Kastell Conwy zo ur c'hastell e kêr Conwy, e hanternoz Kembre.
Savet e voe etre 1283 ha 1289, e-pad eil brezelekadenn ar roue saoz Edouarzh Kentañ e hanternoz Kembre. Kemer a reas lec'h ur c'hastell koshoc'h, Kastell Deganwy, savet gant ar roue Herri III, war un dorgenn e-kichen kêr Conwy, hag a oa bet freuzet gant Llywelyn ap Gruffudd e 1263.
Savet e voe ar c'hastell gant 1 500 a dud, darbarerien ha benerien vein, renet gant James of St. George. Ur sammad a 15 000 lur sterling a voe dispignet evit sevel ar c'hastell ha mogerioù-difenn Conwy, ar pezh a voe ar sammad brasañ dispignet gant Edouarzh Iañ evit ur c'hastell e Kembre etre 1277 ha 1304.
Savet e voe kastell Conwy war ar roc'h, evel Kastell Caernarfon, war un dorgennig en aber ar stêr Conwy. Savet e voe ar c'hastell war rivinoù |abati kozh Aberconwy ha savet e voe mogerioù tro-dro d'ar gêr da zifenn ar Saozon a oa nevez-annezet enni diouzh Kembreiz an trowardroioù.
E 1401, e-pad emsavadeg Owain Glyndŵr, e voe kemeret ar c'hastell gant Kembreiz Rhys ap Tudur hag e vreur Gwilym ap Tudur ha devet e voe kêr.
Hiziv e vez graet war-dro ar c'hastell gant an aozadur Cadw hag emañ, evel kestell all eus hanternoz Kembre, war roll lec'hiennoù ar Glad bedel, savet gant UNESCO, abaoe 1986.

## Liamm diavaez

* Pajenn Kastell Conwy e lec'hienn Cestyll Cymru/Castles of Wales (e saozneg)
# Kastell Clos Lucé

Kastell Clos Lucé a zo ur c'hastell en Amboise. Perc'henn ar c'hastell eo an tiegezh Saint-Bris.

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Kastell Cricieth

Kastell Cricieth zo ur c’hastell eus ar Grennamzer, savet war un dorgennig e-kichen Cricieth, e gwalarn Kembre, dreist ribl Bae Tremadog. Savet e oa bet gant Llywelyn ab Iorwerth, roue Gwynedd, met kemmoù brazik a voe degaset dezhañ war-lerc’h ma voe kemeret gant soudarded roue Bro-Saoz, Edouarzh Iañ, en XIII$^{vet}$ kantved.

## Istor

Kroget e voe da sevel ar c’hastell er bloavezhioù 1230, da vare Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr), priñs Gwynedd. Labourioù all a voe graet da vare e vab-bihan Llywelyn ap Gruffudd er bloavezhioù 1260.
E 1283 e voe kemeret ar c’hastell gant ar Saozon, renet gant ar roue Edouarzh Iañ, e-pad e eil brezel a-enep Kembreiz (1282-1283). Kreñvaet e voe ar c’hastell gant Edouarzh Iañ. E 1294 en em savas Madog ap Llywelyn, a oa kar da Llywelyn ap Gruffydd, a-enep ar galloud saoz e Kembre. Meur a gêr a voe kemeret gant tud Madog ha kastell Cricieth, evel hini Harlech ha hini Aberystwyth, a voe lakaet seziz warnañ e-pad ar goañv. Ne gouezhas ket etre daouarn Kembreiz avat ha dieubet e voe diouzh ar seziz en nevez-amzer.
Implijet e voe ar c’hastell da doull-bac’h betek 1404, ar bloavezh ma voe kemeret gant aduidi Owain Glyndŵr. Neuze e voe diskaret ar mogerioù-kreñv ha c’hwezhet an tan er c’hastell.
Hiziv e c'haller gweladenniñ ar c’hastell, pe e rivinoù. Graet e vez war e dro gant Cadw, an aozadur a bled gant savadurioù istorel Kembre..

## Liammoù diavaez

* Criccieth Castle Information
# Kastell Dolbadarn

Kastell Dolbadarn zo ur c'hastell e hanternoz Kembre. Emañ war un dorgenn e-kichen Llyn Padarn, nepell diouzh Llanberis e kontelezh Gwynedd. Kastell Dolbadarn a oa unan eus kestell priñsed Gwynedd e kantrev Arfon.
# Kastell Dinan

Kastell Dinan :
| An tour-meur gwelet eus ar ramparzhioù. ||
| Anv gallek | Château de Dinan |
| Marevezh pe stil | Krennamzer |
| Doare kastell | Kastell-kreñv |
| Darn eus | Ramparzhioù Dinan |
| Savidigezh | 1384-1393 |
| Perc'henn kentañ | Yann IV |
| Perc'henn a-vremañ | Kêr Dinan |
| Gwarez | Monumant istorel (1886) |
| Lec'hiadur ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 27′ 01″ N, 2° 02′ 42″ K |
| Chomlec'h | Straed ar C'hastell, Dinan, Aodoù-an-Arvor |
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Sant-Maloù |
| Lec'hienn ofisiel | chateaudedinan.fr |
| kemmañ |
Kastell Dinan n'eus anezhañ nemet un tour-meur, e kêr Dinan, e Breizh-Uhel.
Stag eo an tour-meur-se ouzh ar mogerioù eus ar Grennamzer a ra an dro da greiz kêr, a-hed 2 600 metr.
Anvet eo Tour-meur an Dugez Anna ha sevel a ra betek 34 metr uhelder e-kichen un nor da vont e kêr anvet Dor Sant Loeiz. Gant an dug Yann IV e voe lakaet sevel an tour-meur e 1382-1383. Daou dour ront a ya d'ober an tour-meur, ha un douflez zo e-harz dezho. Salioù annez a oa e meur a estaj hag ur chapel brevez evit an dug pa zeue da Zinan. E-pad Brezel Hêrezh Breizh e oa Dinan unan eus lec'hioù kreñv Janed Pentevr, enebourez da Yann IV. Ur wech aet ar maout gant Yann IV e lakaas sevel an tour-meur da ziazezañ e c'halloud e Dinan.
Lakaet e oa bet Kastell Dinan war roll ar monumantoù istorel e 1886. Ur mirdi bihan zo e-barzh ar c'hastell bremañ ha gweladenniñ anezhañ a c'haller.

## Liammoù diavaez

* (fr) Kastell Dinan
* Lec'hienn Dinan.net
* Pajenn Kastell Dinan e lec'hienn Castleland
* Kastell Dinan e lec'hienn Ministrerezh ar Sevenadur
* Luc'hskeudennoù e lec'hienn Ministrerezh ar Sevenadur
# Kastell Dinedin

Ur c'hastell kozh ha brudet, savet war ur garreg, e kreiz-kêr Dinedin, eo Kastell Dinedin.
# Kastell Dinefwr

Kastell Dinefwr zo ur c’hastell kembreat eus ar Grennamzer, savet dreist ar stêr Tywi, e-kichen Llandeilo, e Sir Gaerfyrddin. E kastell Dinefwr edo lez aotrouien Deheubarth, unan eus Teir Rouantelezh Vras Kembre er Grennamzer. Hiziv e vez graet war-dro ar c’hastell gant Cadw, an aozadur a bled gant savadurioù istorel Kembre.
Kontañ a reer e oa bet savet ar c’hastell gant ar roue Rhodri Mawr, met n’eus prouenn asur ebet eus kement-se. E Dinefwr e voe lez pennañ ar roue Hywel Dda, mab-bihan Rhodri Mawr ha roue kentañ Deheubarth. Moarvat e voe adsavet ar c’hastell gant Rhys ap Gruffudd, priñs Deheubarth eus 1155 da 1197.
Gant Rhys ap Gruffudd e voe savet kestell all er c’hornad, evel kastell Carreg Cennen pe kastell Dryslwyn. Goude marv Rhys e voe ar c’hastell e dalc’h e vab Rhys Gryg, ha soñjal a reer eo d’ar mare-se e voe savet ar c’hastell a weler bremañ, evit al lodennoù koshañ anezhañ. D’ar mare-se ivez, en XIII$^{vet}$ kantved, e oa galloud Llywelyn Veur, roue Gwynedd, o kreskiñ e kreisteiz Kembre, ha gwell e kavas Rhys Gryg dilezel e gastell ha dismantrañ anezhañ. Adsavet e voe gant Llywelyn ha chom a reas e dalc’h roue meur Gwynedd betek e varv e 1240. E 1255 e voe roet gant Llywelyn ap Gruffudd, mab-bihan Llywelyn Veur, da zaou aotrou bihan, Rhys Fychan da gentañ, ha Maredudd ap Rhys goude, a-raok e rentañ da Rhys Fychan. Kement-se a lakaas Maredudd ap Rhys da c’houlenn skoazell ar roue saoz Edouarzh Iañ. Kemeret e voe kastell Dinefwr gant Maredudd ap Rhys ha nerzhioù Edouarzh e 1277.
E dalc’h ar Saozon pe o aduidi edo ar c'hastell diwar neuze, daoust ma voe devet e-pad un emsavadeg e 1316. Lakaet e voe seziz warnañ gant ar priñs kembreat Owain Glyndŵr e 1403, met en aner. E dibenn ar XV$^{vet}$ kantved e voe labourioù adsevel, kaset war-raok gant Rhys ap Thomas a oa perc’henn war ar c’hastell. Diberc’hennet e voe e vab-bihan ha diwar neuze edo ar c’hastell e dalc’h kurunenn Bro-Saoz, daoust ma c’hallas diskennidi Rhys ap Thomas distreiñ di diwezhatoc’h. E 1600 e voe savet ganto ur maner nepell ha hiviziken ne voe den ebet o chom er c’hastell ken nemet a-vareadoù e vije. Devet e voe an tour-meur en XVIII$^{vet}$ kantved.
Hiziv e vez graet war-dro ar c’hastell gant Cadw, an aozadur a bled gant savadurioù istorel Kembre, ha gallout a reer mont da welout e rivinoù.

## Levrlennadur

* Rob Gittins, Dinefwr Castle (Gwasg Gomer, 1984), ISBN 0-86383-032-3
* Sian E. Rees & Chris Caple, Dinefwr Castle – Dryslwyn Castle, ISBN 978 1 85760 239 5

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kastell Dinefwr e lec’hienn Cadw (kembraeg pe saozneg)
* Kastell Dinefwr e lec’hienn The Wildlife Trust of South and West Wales (kembraeg pe saozneg)
* Dinefwr Castle e lec'hienn Castle of Wales
# Huon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Huon zo un anv-badez hag anv-tiegezh brezhonek.

## Yezhoù all

* Hugh, e saozneg
* Hugo, Hugues, e galleg
* Ugo, en italianeg

## Tud
### Duged, Konted, Rouaned

Anv meur a duged ha konted frank e oa, lod anezho deuet da vezañ roue :
* Huon Arle (war-dro 882-948), priñs frank ha roue Italia
* Huon Veur (war-dro 897-956), roue ar Franked
** e vab Huon Capet, priñs frank ha roue Bro-C'hall e 987, kentañ roue "kapesian"
* Huon Kiprenez, anv meur a roue
* Huon Bourgogn, anv meur a gont
Gwelout Hugues.

### Tud all

* Jean-Michel Huon de Kermadec, merdeer breizhat
* Ronan Huon, skrivagner brezhonek hag embanner, hag e vibien :
** Tudual Huon, skrivagner brezhonek hag embanner
** Gwenael Huon, unan eus prezidanted KEAV
** Riwal Huon, romantour brezhonek
** Herve Huon

## Lec'hioù
### Aostralia

* Enez Huon, e Tasmania
* Stêr Huon, e Tasmania
* Huonville, ur gêr

### Breizh

* Kerhuon

### Bro-C'hall

* La Chapelle-Huon

### Papoua Ginea-Nevez

* Pleg-mor Huon‎
* Ledenez Huon

## Lennegezh

* Huon de Bordeaux, haroz gall en ur varzhoneg krennamzerel gallek
* Bue ar Prins Huon a Vourdel, trajedienn vrezhonek gant Job Koad e 1824.

## A bep seurt

* Pin Huon, ur ouenn gwez-pin a orin eus Tasmania
* ar yezhoù Huon, e korn-bro Ledenez Huon e Papoua Ginea-Nevez, ur skourr eus familh ar yezhoù Finisterre-Huon
# Hunvre Rhonabwy

Hunvre Rhonabwy, pe Breuddwyd Rhonabwy e kembraeg (Breudwyt Ronabwy e krenngembraeg), zo un danevell gembraek krennamzerel, e komz-plaen, stag ouzh mojenn Arzhur hag unan eus skourroù ar Mabinogi. C'hoarvezout a ra e rouantelezh Powys kozh, en amzer Madog ap Maredudd (marvet e 1160). N'ouzer ket piv e oa an oberour, met seblantout a ra anavezout Powys, ma kreder e oa genidik ac'hano.

## Istor

Savet eo bet war-dro dibenn an XII$^{vet}$ kantved. Kavet eo bet en dornskrid anvet Levr Ruz Hergest. Embannet eo bet en XIX$^{vet}$ kantved gant Charlotte Guest.
# Hunvre ar bloavezh kentañ

Hunvre ar bloavezh kentañ (saozneg : Freshman's dream, ur freshman o vezañ ur studier e bloavezh kentañ ar skol-veur) a reer a-wechoù eus ar gevatalenn faos $(x+y)^{n}=x^{n}+y^{n}$, ma'z eo $n$ un niver real (dre voaz : un niver anterin pozitivel brasoc'h eget 1). Alies e vez graet ar fazi-se gant deraouidi pa jedont galloudadoù sammadoù niveroù real, pa gred dezho e vez ingalet ar galloudadoù war ar sammadennoù.
Pa vez $n=2$ eo aezet gwelet abalamour da betra ez eo ur fazi : $(x+y)^{2}$ a c'heller jediñ dre implijout an distributivelezh evit kavout a disoc'h reizh : $x^{2}+2xy+y^{2}$. Evit talvoudoù anterin pozitivel $n$ brasoc'h ec'h eo ret jediñ dre formulenn binom Newton.

## Notennoù

* ↑ (en) Fraleigh, John B., A First Course in Abstract Algebra, Addison-Wesley Publishing Company, 1993, p.453, (ISBN 0-201-53467-3).
# Huntsville (Alabama)

Huntsville zo ur gêr lec'hiet e norzh stad Alabama e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 180 105 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Huntsville en ur mod ofisiel e 1702.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Taiwan | Tainan |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hunvre

An hunvre (pe huñvre) eo ar pezh a vez santet evel heuliadennoù skeudennoù, mennozhioù, trivliadoù ha kement santidigezh c'hoarvezet d'un den pa vez kousket. Miret e vez an hunvre er soñj e-pad ur frapad amzer goude an dihun. E-pad un amzeriad resis er c'housk, hini al lagad lusk-dilusk, e c'hoarvez an hunvre.
N'eo ket dibunet ar darvoudoù hag an anadennoù hervez patromoù ar vuhez wirion ken eo dibosupl pe luziet-tre ar pezh a c'hoarvez ez-teorikel d'ar c'housker pa ne c'hell ket kaout kontrol warni peurvuiañ. Koulskoude e c'hoarvez da lod tud bezañ gouest da santout hunvreoù m'eo posupl dezho kemm traoù pe darvoudoù santet : an hunvreoù spiswel a reer anezho.

## Gerdarzh

Gant hun ha bre eo bet savet ar ger hunvre.
* Hun a zo heñvelster gant kousk.
* Bre a zeu eus an henvrezhoneg hag an henbredeneg *brith a dalvez kement ha hud pe hudouriezh ha stadoù diroll ar soñjoù.

## Gwelet ivez

* Gwallhunvre
* Hunvreouriezh
# Hunvre Gwreg ar Pesketaer

Hunvre Gwreg ar Pesketaer eo an anv a vez roet dre vras e broioù ar c'hornaoueg d'un oberenn gant Hokusai anvet 蛸と海女 Tako to ama e japaneg (ar splujerez hag ar morgazh). Met dititl eo en orin avat. Ar skeudenn gentañ a gaver en un dastumad erotek japanek embannet e 1814 eo. Unan eus brudetañ oberennoù erotek ar bed eo.
# Hunvre Jakob

Hunvre Jakob (El sueño de Jacob e spagnoleg) zo un eoullivadur krouet e 1639 gant an arzour spagnol José de Ribera (lesanvet Lo Spagnoletto). War ziskouez emañ e Mirdi ar Prado e Madrid.
Gwelet a reer Jakob evel ur mêsaer o kousket, gant ur wezenn a-dreñv dezhañ. En tu all, pell en a-dreñv e weler ur skeuliad gouloù, "skeul Jakob", gwelet gantañ dre e gousk. N'eo ket ur gwir skeul, graet gant tammoù koad, met skeulioù heol, ha drezo e tremen an aeled da bignat d'an neñv pe da ziskenn dioutañ.
Ul livadur eus skol spagnol ar XVII$^{vet}$ kantved eo. Taolennet ez eus aze un arvest a gonter en Testamant Kozh, e Levr ar C'heneliezh, er pennad 28.

## Liamm diavaez

* (en) (es) El sueño de Jacob, El Prado
# Huntington (West Virginia)

Huntington zo ur gêr lec'hiet e kornôg stad West Virginia e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 49 138 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Huntington en ur mod ofisiel e 1775.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hunvre Macsen

Hunvre Macsen, pe Breuddwyd Macsen pe Breuddwyd Macsen Wledig e kembraeg (pe Breudwyt Maxen (Wledic) hervez ar c'hrenngembraeg), zo unan eus an danevelloù a gaver er Mabinogi, kontadennoù skrivet e krenngembraeg en XII$^{vet}$ kantved, ha kaoz enne eus Macsen Wledig, an impalaer.
Kavet eo bet stumm koshañ an danevell en un dornskrid anvet Llyfr Gwyn Rhydderch, met un doare nevesoc'h zo en Llyfr Coch Hergest. En abeg d'ar vrogarantez ouzh Arfon hag a zo diskouezet splann gant an daneveller e c'haller lavarout, hep aon da faziañ, e oa un den genidik eus Rouantelezh Gwynedd.

## An danevell

Div rann zo en danevell:
* en hini gentañ emañ istor hunvre Macsen, hag ar pezh dremenas goude,
* en eil rann ha n'eo ket ken plijus e-keñver lennegezh, ez eus meur a dra diwar-benn Macsen, e wreg Elen, hag ar Vrezhoned, mesk-ha-mesk.
Kregiñ a ra an danevell gant Macsen Wledig, impalaer e Roma, o vont da chaseal gant daou roue ha tregont a rouaned kurunennet, tud dindanañ, d'un draoñienn nepell diouzh kêr. Met c'hoant da chaseal n'en deus ket ha mont a ra d'ur c'hornig sioul da ober ur pennad kousk goude kreisteiz. ...Ha hunvreal a ra. Emañ o veajiñ, dreist an Alpoù, o treuziñ Galia, o treizhañ Mor Breizh, betek Enez Vreizh.

## En-dro d'ar skrid

Skolveuridi zo a gred e oa an Elen-se o ren en Enez Vreizh hag e oa un doueez kelt.
Mesk zo en danevell etre div blac'h disheñvel, da lavarout eo Elen Luyddog hag Elen ferch Eudaf.

## Hunvreoù

Un doare lennegezh e oa an hunvreoù e meur a sevenadur, ha gant ar Gelted ivez.
* E Kembre: Breuddwyd Rhonabwy
* En Iwerzhon: an aisling, evel Aislinge Oenguso ('Hunvre Angus').

## Levrlennadur

* Ifor Williams (ren.), Breuddwyd Maxen (Bangor, 1920)
* Ar skrid orin en doare-skrivañ orin e daou zastumad J. Gwenogvryn Evans:
* The Text of the Mabinogion... from the Red Book of Hergest (Rhydychen, 1887)
* The White Book Mabinogion (Pwllheli, 1907; adembannet gant R. M. Jones, Llyfr Gwyn Rhydderch, Gwasg Prifysgol Cymru, 1973)

## Diwar-benn ar skrid

* Rhiannon a Dafydd Ifans, Y Mabinogion (1980). E kembraeg a vremañ
* Rachel Bromwich, 'Dwy Chwedl a Thair Rhamant', en Y Traddodiad Rhyddiaith yn yr Oesau Canol, Geraint Bowen ren. (Gwasg Gomer, 1974)
* Gwynfor Evans, Macsen Wledig a Geni'r Genedl Gymreig (Abertawe, h.b.= 1983)

## Pennadoù kar

* Elen Luyddog
* Macsen Wledig
* Owain fab Macsen Wledig
* Peblig
# Krouglec'h Montfaucon

Montfaucon a zo un dorgenn ma oa bet savet ur c'hrouglec'h, en hanternoz da Bariz er Grennamzer, ma veze krouget torfedourien, pe degaset korfoù tud bet kondaonet ha lakaet d'ar marv e kêr, hag ispilhet neuze da vezañ debret gant an evned.
Padout a reas ar c'hrouglec'h eno betek amzer ar roue gall Loeiz XIII.

## Liamm diavaez

* Krouglec'h Montfaucon hervez Victor Hugo e dibenn e romant Notre-Dame de Paris
# Krug (steredeg)

Ar Grug (Scorpius, berraet e Sco) zo ur steredeg eus ar zodiak.

## Steredennoù heverkañ

* Antares / α Sco
* Akrab / β Sco
* Dschubba / δ Sco
* Grafias / ζ Sco
* Shaula / λ Sco
* Lesath / ν Sco

## Traoù oabl

* Nivlennad ar Valafenn
* M7 (NGC 6475)
* NGC 6334

## Gwelet ivez

* Korf-egor
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kronologiezh vloaziek evit Breizh

Kronologiezh an darvoudoù e Breizh.
* 2020 - 2010 - 2000 - 1990 - 1980 - 1970 - 1960 - 1950 - 1940 - 1930 - 1920 - 1910 - 1900 - 1900 - 1890 - 1880 - 1870 - 1860 - 1850 - 1840 - 1830 - 1820 - 1810 - A-raok 1800

## Bloavezhioù 2020

* 2030 e Breizh
* 2029 e Breizh
* 2028 e Breizh
* 2027 e Breizh
* 2026 e Breizh
* 2025 e Breizh
* 2024 e Breizh
* 2023 e Breizh
* 2022 e Breizh
* 2021 e Breizh

## Bloavezhioù 2010

* 2020 e Breizh
* 2019 e Breizh
* 2018 e Breizh
* 2017 e Breizh
* 2016 e Breizh
* 2015 e Breizh
* 2014 e Breizh
* 2013 e Breizh
* 2012 e Breizh
* 2011 e Breizh

## Bloavezhioù 2000

* 2010 e Breizh
* 2009 e Breizh
* 2008 e Breizh
* 2007 e Breizh
* 2006 e Breizh
* 2005 e Breizh
* 2004 e Breizh
* 2003 e Breizh
* 2002 e Breizh
* 2001 e Breizh

## Bloavezhioù 1990

* 2000 e Breizh
* 1999 e Breizh
* 1998 e Breizh
* 1997 e Breizh
* 1996 e Breizh
* 1995 e Breizh
* 1994 e Breizh
* 1993 e Breizh
* 1992 e Breizh
* 1991 e Breizh

## Bloavezhioù 1980

* 1990 e Breizh
* 1989 e Breizh
* 1988 e Breizh
* 1987 e Breizh
* 1986 e Breizh
* 1985 e Breizh
* 1984 e Breizh
* 1983 e Breizh
* 1982 e Breizh
* 1981 e Breizh

## Bloavezhioù 1970

* 1980 e Breizh
* 1979 e Breizh
* 1978 e Breizh
* 1977 e Breizh
* 1976 e Breizh
* 1975 e Breizh
* 1974 e Breizh
* 1973 e Breizh
* 1972 e Breizh
* 1971 e Breizh
# Krouadurioù kevioù hag erevent

Setu amañ ul listenn krouadurioù a gaver e Kevioù hag erevent (Dungeons & Dragons). Dont a ra an termenoù-se eus doare gallek levrioù an embannadur 3.5.

# Krouadurioù
## Kornandon

(gnome)

## grec’hmitouarn

(Gobelours)

## Hanterzen

(Halfelin)

## Anvarv

(Mort-vivant)

## Roñfl
# Rummadoù tud
## Marc’hekaer

(Paladin)

## Drouklazher

(Assassin)
# Krougañ

Krougañ zo un doare da lakaat an dud d'ar marv hag a vez implijet evel kastiz lezennel.

## Broioù

Broioù zo a implij ar c'hrougañ evit seveniñ kastiz ar marv, evel Bro-Saoz betek ar bloavezhioù 1960 hag Egipt, India, Iran, Japan, Malaysia hiziv a-douez Stadoù arall.
E Bro-C'hall e oa bet dilezet evit kemer an dibennerez da vare an Dispac'h gall.

## Istor

Setu ur roll eus un toullad tud krouget:
* E 1484, e Pariz, e krouglec'h Montfaucon, Olivier le Daim (1428-1484), kuzulier d'ar roue gall Loeiz XI.
* E 1640, e Bro-Saoz, John Atherton (1598-1640), eskob Waterford ha Lismore, a-gevret gant e servijer ha mignonig John Childe (16xx-1640), dre an abeg a sodomiezh, dindan ul lezenn a oa bet kensavet gantañ.
* E 1738, Joseph Süß Oppenheimer (1698-1738)
* E 1803, ar broadelour iwerzhonat Robert Emmet.
* E 1865 e voe krouget tud hag o devoa kemeret perzh en irienn da lazhañ ar prezidant stadunanat Abraham Lincoln.
* E 1873, Vasil Levski, haroz broadel bulgar, krouget gant ar galloud otoman e Sofia.
* E 1945, torfedourien nazi kondaonet e prosez Nürnberg.
* E 1962 e voe graet ar grougadenn diwezhañ e Kanada.
* E 1964 e voe graet ar grougadenn diwezhañ e Breizh-Veur.
* E 2006, Saddam Hussein, bet prezidant Irak.

## Pennadoù kar

* Chafod
* Krouglec'h
* Linchañ
* Post-kroug
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Krouzegneg

Ur yezh tchoumachek eo ar c'hrouzegneg (saozneg: Cruzeño, Island Chumash ("Tchoumacheg an Inizi"), Isleño).
Ur yezh varv an hini eo, bet komzet gwechall war ribloù su Kalifornia er Stadoù-Unanet.

## Gwelet ivez

* Yezhoù tchoumachek
# Krug

Kruged :
| Androctonus crassicauda ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Arthropoda |
| Isskourad : | Chelicerata |
| Kevrennad : | Arachnida |
| Urzhad : | Scorpiones |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hruged eo al loened divellkeinek a ya d'ober an urzhiad Scorpiones (C. L. Koch, 1837). Eizh pav o deus. Aes int da anout gant o rumm pav pafalañ hag o lost gwaret, binimus o flemm, e tougenont e penn o c'hof. Tro-dro 1750 spesad a zo.

## Doareoù pennañ

Loened noz pe beuznoz int, ha turierien.

## Boued

Preizhañ a reont arthropoded vihan, hag ivez glazarded ha naered vihan.

## Spesadoù

13 kerentiad ha tro-dro 1750 spesad hag isspesad a zo, ha 111 takson zo steuziet.

## Darempredoù gant an dud

Bep bloaz e vez flemmet miliadoù a dud gant ar c'hruged, er broioù trovanel. Implijet eo o binim gant an enklask mezegiezh.

### Evel boued

Fritet e vezont e bro Shandong, e Sina.

### Evel argel

* Krug, ur steredeg,
* Krug, unan eus 12 azon an arouezkelc'h hervez steredourien Babilon,
* e Henegipt e oa an doueez Serket derc'hennet en ur grug,
* ul loen a-bouezh eo ar grug e su Afrika hag Azia, hag en arzh islamek,
* Luis Buñuel, ar filmaozer surrealour, a ziskouezh kruged evel un adammeg en e film L'Age d'or e 1930,
* an droug eo ar c'hruged hag an naered er relijion gristen, hervez an Testamant Nevez,
* Scorpions zo ur strollad hard rock brudet.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Allen S. Weiss (1996). "Between the sign of the scorpion and the sign of the cross: L’Age d'or", in Rudolf E. Kuenzli: Dada and Surrealist Film. MIT Press. 159–175 p. ISBN 978-0-262-61121-3.
# Maria Tereza Spagn (1726-1746)

Maria Tereza Spagn, pe María Teresa Rafaela de Borbón (e spagnoleg), pe Marie Thérèse, pe Marie-Thérèse-Antoinette-Raphaëlle d'Espagne, pe de Bourbon (1726–1746), a oa infantez Spagn, ha Daofinez Bro-C'hall.

## He buhez

Merc'h e oa da Felipe V, roue Spagn (hogen priñs gall), ha d'e eil pried, Elisabetta Farnese.

## Dimeziñ

Dimezet e voe María Teresa, e miz C'hwevrer 1745, d'ar priñs gall Louis-Ferdinand de France (1729-1765), mab d'ar roue Loeiz XV ha daofin Bro-C'hall.
Gant he dimeziñ d'ur priñs gall, war un dro gant hini he breur, an infant Felipe, da Madame Première, e oa adskoulmet an emglev kozh entre Bro-C'hall ha Spagn, goude ma oa aet er c'hleuz ar mennad da zimeziñ Loeiz XV ha Mariana Victoria (1718-1781), c'hoar henañ Maria Tereza ha Felipe (hag a zeuas da vout Rouanez Portugal).
Lavaret e oa bet e oa kaer, rok, abaf. Met displijout a rae he blev ruz da dud al lez c'hall. Gwelloc'h e kave chom en he lojeiz peurliesañ eget mont er-maez, ha kaz he doa ouzh ar c'hoarioù.
Da wilioudiñ e oa Marie-Thérèse (hec'h anv el lez c'hall) e deroù Gouhere 1746, met dale a oa gant ar gwentloù. Kement-se a zisplije kenañ d'an tad-kozh, ar roue Loeiz XV.
D'an 19 a viz Gouhere 1746, a-benn ar fin, e c'hanas Marie Thérèse ur verc'h hag a voe anvet Marie-Thérèse evel he mamm.

## He marv

D'an 22 a viz Gouhere, tri deiz goude ganedigezh ar verc'hig, e varvas ar vamm yaouank. 20 vloaz ne oa ken. O merc'h, Marie-Thérèse de France (1746-1748), a varvas e miz Ebrel 1748, da 21 miz. Glac'haret e voe he fried, ha zoken goude eurediñ d'e eil pried, Maria Josepha von Sachsen (1731-1767).

## Notennoù

* ↑ Marie-Raphaëlle de Bourbon-Espagne, belle-fille de Louis XV el lec'hienn enviedhistoire.canalblog.com, 3/12/2010.
# Maria Theresia Elisabeth Aostria

Maria Theresia Elisabeth Aostria (1762-1770 e Vienna) a oa merc'h kentañ Joseph II an Impalaeriezh Santel hag e bried Maria Isabella Bourbon-Parma.