OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anas andium

Anas andium :
| Anas andium, luc'hskeudennet e Park broadel Sangay (kreiz Ecuador). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anas |
| Anv skiantel ||
| Anas andium (P.L.Sclater & Salvin, 1873) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anas andium a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.
Anvet e voe Querquedula andium (kentanv) da gentañ-penn (e 1873) gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) hag Osbert Salvin (1835-1898).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* Anas andium altipetens, e hanternoz Andoù ar Reter Kolombia hag Andoù Venezuela,
* A. a. andium, e kreiz ha kreisteiz Andoù ar Reter Kolombia hag Andoù Ecuador.

## Rummatadur

Sellet e veze outañ evel un isspesad da Anas flavirostris kent.

## Liammoù diavaez

* (en) Anas andium war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anas andium war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Anas andium war al lec'hienn Avibase.
# Anas eatoni

Anas eatoni :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anas |
| Anv skiantel ||
| Anas eatoni (Sharpe, 1875) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anas eatoni a zo un houad.

## Annez

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ$^,$:
* Anas eatoni eatoni, en Inizi Kergelenn,
* Anas eatoni drygalskii, en Inizi Crozet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Anas eaatoni war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Anas georgica

Anas georgica :
| Anas georgica. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Anas |
| Anv skiantel ||
| Anas georgica Gmelin, 1789 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Anas georgica a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar blant peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ:
* Anas georgica georgica, e Georgia ar Su,
* A. g. spinicauda, eus douaroù uhel kreisteiz Kolombia da Enezeg Douar an Tan hag Inizi Maloù.
Aet e oa da get A. g. niceforoi e-tro 1952 ; daremprediñ a rae Andoù Kolombia.

## Liammoù diavaez

* (en) Anas georgica war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Anas georgica war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Anas georgica war al lec'hienn Avibase.
# Beg-sizailh

Beg-sizailh :
| Rynchops niger ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Rynchops |
| Anv skiantel ||
| Rynchops Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Beg-sizailh, liester: Begoù-sizailh, a zo un evn-mor eus ar genad Rynchops.

## Spesadoù

* Rynchops albicollis
* Rynchops flavirostris
* Rynchops niger

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, p.150a.
# Beg Korzenn

Beg Korzenn zo ur beg-douar war aod gwalarn Breizh, e kumun Plouarzhel. Sellet a reer ouzh ar beg-douar-se evel al lec'h ma kej dourioù Mor Breizh ha re ar Mor Atlantel.
Ar beg-douar kornôkañ eus Breizh eo, ma lakaer a-gostez an inizi evel Eusa. Nepell diouzh Beg Korzenn met muioc'h en douaroù emañ tour-tan Trezian, ur c'hilometr diouzh an aod.
War ar beg-douar emañ kreizenn CROSS Corsen, ma vez evezhiet tremenerezh ar bagoù dirak aod Bro-Leon ha ma vez kenurzhiet an oberiadennoù saveteiñ pa vez gwallzarvoudoù en tachad mor en em astenn etre Bae Menez-Mikael ha Beg Penmarc'h.
# Beg-pikern

Begoù-pikern :
| Conirostrum ferrugineiventre ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar begoù-pikern eo an evned a ya d'ober ar genadoù Oreomanes ha Conirostrum. Dont a ra o anv eus stumm o figos.
# Beg Din

Beg Din zo ur beg-douar e kornôg gourenez Kraozon, etre Beg Penn Hir er c'hornôg dezhañ ha Beg Penn ar Roz er c'hreisteiz. Alese e weler ar Bernioù Piz (an Daoueoù) eus ar gwellañ.
Ur beg anezhañ a ra evel ur c'hreñvlec'h naturel, un tamm evel dismantroù ur c'hastell, gant ur wareg evel ur pont-gwint ha Kastell Din a vez graet anezhañ.
# Beg-sabrenn

Beg-sabrenn :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Perciformes |
| Kerentiad : | Xiphiidae |
| Genad : | Xiphias |
| Anv skiantel ||
| Xiphias gladius Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar beg-sabrenn (Xiphias gladius) a zo ur pesk mor bras.
# Beg-pikern meur

Beg-pikern meur :
| Oreomanes fraseri, luc'hskeudennet e Park broadel El Cajas (Proviñs Azuay, Ecuador). Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Thraupidae |
| Genad : | Oreomanes |
| Anv skiantel ||
| Oreomanes P.L.Sclater, 1860 ||
| Anv skiantel ||
| Oreomanes fraseri P.L.Sclater, 1860 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar beg-pikern meur a zo ur spesad golvaneged bihan, Oreomanes fraseri an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Oreomanes.
Anvet e voe gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) da zougen bri d'an evnoniour breizhveuriat Louis Fraser a voe mirour muzeom ar Zoological Society of London.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da vBolivia, hanternoz Chile ha gwalarn Arc'hantina.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Oreomanes fraseri.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Beg-tev tal melen

Beg-tev tal melen :
| Ur beg-tev tal melen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Genad : | Hesperiphona |
| Anv skiantel ||
| Hesperiphona vespertina (Cooper, 1825) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar beg-tev tal melen pe tarveg tal melen a zo ur spesad golvaneged, Hesperiphona vespertinus an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a vev an tri isspesad anezhañ e Norzhamerika :
* Hesperiphona vespertina brooksi, a gaver eus kreiz-kornôg Kanada da venezioù kornôg Stadoù-Unanet Amerika ; nijal a ra da dTexas da hañviñ,
* H. v. montana, a gaver eus menezioù gevred Arizona da greisteiz Mec'hiko (Sierra Madre Occidental),
* H. v. vespertina, a gaver e kreiz-reter Kanada (eus Alberta da vBro-Saoz Nevez) ; nijal a ra da c'hevred SUA da hañviñ.

## Rummatadur

Gwechall e veze renket ar beg-tev tal melen en e c'henad dezhañ e-unan, Hesperiphona vespertina an anv skiantel roet dezhañ da gentañ-penn.

## Liamm diavaez

* (en) Hesperiphona vespertina war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Beg Gweltaz

Beg Gweltaz zo ur beg-douar e mervent Breizh, er c'hreisteiz d'al Liger, e kumun Pradvael, e Bro-Raez.
# Aldeanueva de Ebro

Aldeanueva de Ebro zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn, war lez ar stêr Ebro.
# Aldeanueva de Guadalajara

Aldeanueva de Guadalajara zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
# Aldeanueva de San Bartolomé

Aldeanueva de San Bartolomé zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Aldeanueva de Santa Cruz

Aldeanueva de Santa Cruz zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Aldeanueva de la Sierra

Aldeanueva de la Sierra zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.
# Aldeanueva de la Serrezuela

Aldeanueva de la Serrezuela zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
# Aldeanueva de la Vera

Aldeanueva de la Vera a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Aldeanueva de Barbarroya

Aldeanueva de Barbarroya zo ur gumun e Spagn e proviñs Toledo.
# Aldeanueva de Figueroa

Aldeanueva de Figueroa zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.
# Aldeanueva del Camino

Aldeanueva del Camino a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Bank Biloù

Bank Biloù :
| Bank Biloù (en tu dehoù) ||
| Anv gallek | Banc de Bilho |
| Geografiezh ||
| Lec'hiadur | Liger |
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 17′ 27″ N, 2° 07′ 43″ K |
| Geologiezh | Bank Traezh, liñvajoù |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Naoned |
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Kumunioù | Etre Mouster-al-Loc'h ha Korzed |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Bank Biloù (Banc de Bilho e galleg) zo ur bank traezh en aber al Liger, er reter da Sant-Nazer, etre kumunioù Mouster-al-Loc'h ha Korzed, el Liger-Atlantel hag e Bro-Naoned.
Muzuliañ a ra 1,9 km a hirder. Difennet eo chaseal warnañ.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ "Bank Biloù" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
* ↑ (fr) "Découverte : le banc de Bilho, la dernière île de Loire" war actu.fr.
# Bank Etrebroadel evit an Adsevel hag an Diorren

Ar Bank Etrebroadel evit an Adsevel hag an Diorren (BEAD) eo aozadur pennañ Stroll ar Bank-bed. Savet e oa bet da gentañ evit arc'hantañ an adsevel war-lerc'h an Eil Brezel-bed. Savet eo bet d'ar 27 a viz Kerzu 1945 da-heul Emglevioù Bretton Woods (miz Gouhere1944). E bal a-vremañ eo lakaat ar baourentez da zigreskiñ er bed. Kredadoù a ro d'ar stadoù ha d'an embregerezhioù publik berr an arc'hant ganto. Izel-kenañ e vez ar feur kampi abalamour m'eo gwarantet an amprestoù-se gant ar broioù all a zo er Bank-bed.

## Liammoù diavaez

* (ar) (en) (es) (fr) (ru) (zh) Lec'hienn ofisiel ar bank bed
# Banka

    Evit implijoù all, gwelet Banka (disheñvelout).
Banka (Banca e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Baigorri, e Benafarroa, en Iparralde, en Euskal Herria.

## Kumunioù amezek

* Baigorri en hanternoz
* Anhauze ha Lasa er biz
* Aldude ha Baztan er c'hornôg
* Urepele er mervent
* Luzaide (Nafarroa) er reter
* Erroibar (Nafarroa) er c'hreisteiz

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bank-tosel

Ur bank-tosel zo un arc'h lakaet e-harz ur gwele-kloz
# Bann (isrann departamant)

Ur bann gall a oa ur rann velestradurel eus an departamantoù e Bro-C'hall, etre ar c'hanton hag an departamant, hag ur bastell-votiñ. Krouet e voe ar bannoù gant lezenn an 23 a viz Eost 1790.

## Melestradurezh

* E penn ar bann e veze ur c'huzul gant daouzek ezel. Dilennet e veze ar guzulierion gant dileuridi ar geodediz oberiant. Unan anezhe a veze lakaet da brokulor-sindik, karget da lakaat divizoù ar c'huzul e pleustr, ha pevar all a yae d'ober renerezh ar bann.

## Relijion gatolik

* Votet e veze evit lakaat ur beleg da berson en ur barrez eus ar bann diouzhtu pa vanke unan.

## Justis

* Ul lez-varn a voe krouet e pep pennlec'h bann (e bann Henbont e voe lakaet al lez-varn en Oriant koulskoude) gant dekred an 23 a viz Eost 1790.

## Lamet ar bannoù

* Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ; bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton). Savet e voe an arondisamantoù da gemer lec'h ar bannoù e miz C'hwevrer 1800.

## Levrlennadur

* Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion (p. 16), Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915
* Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965

## Notennoù

* ↑ Jezegoù, p. 16.
* ↑ Jezegoù, pp. 19-20.
* ↑ Debauve, op. cit.
# Bann

Ur ger liessteriek eo bann hag a c’hell bezañ implijet evit traou fetiș ha difetis.
Ar meneg kentañ zo bet kavet en ur spisc’heriad en ur dornskrid war-dro 1501.
E 1716, Loeiz Pelleter a ziskouezas an adanv ban evit an ed korzennet.
Dre vras e c’hell bann talvezout d'un draezenn hir ha moan, fetis pe difetis, ha da draoù goubar ivez. Ar verb bannañ zo kevatal d'ar verb teurel/teuler.

## Gounezerezh

Gwezhall : lodenn feskennoù ed a veze ledet war al leur-dornañ.

## Melestradurezh

* Renad kozh : Urzh foranet gant un aotrouniezh d’an dudjentiled evit ma teuint diskouez o harnezioù. Ar bann a oa kevatal da embann an urzh ha dre astenn ar bagad tud urzhiet dont.
* Dispac'h Gall : isrannadur melestradurel, sell ouzh Bann (isrann departamant)
* Tiriad dindan beli ur barner pe ul lez-varn, sell ouzh bann (barnerezh)

## Traezennoù fetis hir ha moan

* Pevar bann a ya d’ober ur groaz. Liester : Bannoù a ya d’ober un ardivink, stumm ar groaz dezhañ, a zo staget d’ar vilin-avel ken e dap gremm an avel
* Garid diri
* Pezhioù dir hir-tre, lakaet kenstur evit sevel roudennoù an hentoù-houarn
* Pezhioù hir, plat ha moan e koad, metal, hag all, a zo parzhioù an dra : ostilhoù (bann-dor, bann-skeul, bannoù ar gloued…)
* Lizherennoù : skourrig a-serc’h : bannoù al lizherenn U
== Traezennoù difetis hir ha moan
* Er sinema, ar c’hleweled, an urzhiataerezh : ar pezh a vez gwelet pe vuzuliet evel ur vandenn
* * Bann drafet
* * Bann tredanel,magnetek, … Arhent
* Rannouig etre linennoù pe varzhioù a-serc’h war ur bajenn
* * an daolenn a zo gant rezoù ha bannoù
* * Testennoù ar mareadegoù a vez dispaket e bannoù
* Gouloù
* * Gouloù strishaet o astenn (dre unn toull, da skouer) : bannoù an heol,sellouzhbann

## Troioù-lavar

* Er vann : Uhel etrezek an oabl
* Chom er vann : chom a-sav evit un obererezh

## Gerioù deveret

* Bannañ : teurel pe lakaat da vont pelloc'h un draezenn
* Bannadell : obererezh bannañ
* Banner : a zo e perzh pe e labour teurel traezennoù er vann
* Banner : ardivink da vannañ traou goulaouet. Sell ouzh Banner (ardivink)
* Bannerez : arm a-wezhall da deurel mein
* Bannerezh : obererezh bannañ
* Bannhent pe hent-bann : hent difetis ma tremen un dra o nijal ganti
* Bannikat :Teurel traezennoù tro-ha-tro ken nec'houezont ket war an douar; ger deveret : banniker
* Banniñ :Lakaet da vezañ gouezet ez-publik
* Bannlec'hed :
* Bannlev : Takadoù annezet tro-dro d'ur ger
* Bannoù-treset :
* Bannouriezh :
* Bannwel : takad eus an oabl a-sonn d'un den hag en un doare skientelañ uhelañ poent teorikel a-serc'h d'ur poent a-is (zenith) ; banwel-noz (gwenedeg) : serr-noz
* Disvannañ :
* Forbannañ :
* Embann ha gerioù deveret diwarni : embannadenn, embannadigezh, embannadur, embanner, :ti-embann
* Ervannañ
* Tribann
* Videobanner

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Devri, pennad Bann .1 : Ban spisc’heriet gant stipula, anv-kadarn latin evit "garenn" (pe : "korzenn") ur blantenn.
* ↑ Vallée, Dictionnaire français-breton, 1931.
* ↑ Gregor Rostrenen, 1732.
# Bank

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bank a dalvez evit meur a dra e brezhoneg.
# Bank (azezenn)

Ur bank, ur skaoñ zo ur pezh arrebeuri e c'hall meur a zen azezañ warnañ.
Ar seurt boutinañ, gwechall, a oa gant ur plankenn strizh a-walc'h lakaet a-led war daou damm koad arall lakaet a-serzh da dalvout da dreid ; tri zroad a oa dindan ur plankenn hir-mat, kement ha dougen pouez muioc'h a dud.
En ilizoù protestant hag e kor an ilizoù katolik e vez uheloc'h ha ledanoc'h ar bankoù, hag ur c'hein oute ouzhpenn.
E koad peurliesañ e vezent graet. Gant danvezioù all koulskoude e vez graet ar re a gaver er c'hêrioù d'ar bourmenerien d'ober un diskuizh : mein, simant, plastik hag all. Darn o devez brec'hioù zoken.
Azezañ war bankoù koad eo doare hengounel Breizhiz diwar ar maez da vonet ouzh taol. Boaz kêriz eo ober gant kadorioù.
En ilizoù e oa bankoù ivez evit ar vugale ha kadorioù evit an dud vras. Bankoù hepken a veze er chapelioù, a oa paouroc'h.
* Bank-arc'h eus marevezh ar roue Charles II of England
* Bankoù hir en iliz Gustaf Vasa e Stockholm
* Bank e kêr
* Bank war ar maez

## Pennad kar

* Bank-tosel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Banka (disheñvelout)

Banka a c'hall bezañ:
* Banka, ur gumun en Iparralde (e departamant ar Pireneoù-Atlantel), "Banca" ent-ofisiel
* Banka (Bihar), ur gêr en India
* Bankə, en Azerbaidjan
* Banka (Kameroun), ur gêr e Kameroun
* Banka (Slovakia), ur gêr e Slovakia
* Bangka, un enezenn en Indonezia
# Bank-bed

Ar Bank-bed a zo unan eus ensavadurioù ispisial ar Broadoù Unanet. Daou ensavadur etrebroadel a ya d'e ober: ar Bank Etrebroadel evit an Adsevel hag an Diorren ha Kevredigezh Etrebroadel an Diorren. Karget int o-div da stourm ouzh ar baourentez dre sikour ar stadoù start ar jeu evito, dre zegas arc'hant ha kuzulioù dezho. Skoazellañ a ra ivez aozadurioù e-maez gouarnamant a bled gant ar broioù paourañ.
Emañ sez ar Bank-bed e Washington D.C. er Stadoù-Unanet.

## Gwelet ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

### Pennadoù stag

* Font Moneizel Etrebroadel
* Aozadur-bed ar c'henwerzh

### Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Ar (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
ar pe AR a c'hall bezañ meur a dra:
* ar, ur stumm eus ar ger-mell strizh brezhoneg
* ar, un unanenn c'horread
* pennrann ar verb arat
* àr, un adstumm eus "war", a gaver e brezhoneg Gwened dreist-holl

## Berradurioù

* ar, berradur argant en ardamezouriezh (heraldik)
* "ar", arouez kimiek an argon
* ar, kod ISO 639-1 an arabeg
* ar., berradur boas ar ger araogenn er geriadurioù
* .ar, astenn internet Arc'hantina
* AR, kod ISO 3166 Arc'hantina
* AR, berradur stad Arkansas, er Stadoù-Unanet
* AR, berradur proviñs Arezzo en Italia
* AR, berradur stad Arunachal Pradesh en India
* AR, berradur Kanton Appenzell Ausserrhoden, e Suis
* AR, berradur Arad, unan eus rannoù melestradurel Roumania

## Gwelet ivez

* Aar, ur stêr e Suis
# Ar Balkon

Ar Balkon (Le Balcon e galleg) zo un daolenn livet gant Édouard Manet, a voe diskouezet e Saloñs Pariz e 1869, ha ma weler enni Berthe Morisot (en tu kleiz), a vo c'hoar-gaer Manet e 1874.
Awenet eo gant an daolenn Majas ouzh o balkon gant al livour spagnol Francisco Goya: an div blac'h e gwenn dirak, an daou baotr e du a-drek.
Savet eo bet an daolenn er memes koulz hag an Déjeuner e stal-labour an arzour. An tri den, mignoned d'al livour, ne seblantont ket en em anavezout, rak n'eus netra ouzh o liammañ. Tennañ a ra Berthe Morisot d'un harozez romantel, dreist-diraez, ar violinourez yaouank Fanny Claus hag al livour Antoine Guillemet a seblant bevañ en ur bed arall.
Implij al liv gwer a lakeas kalz gragailh da sevel e kêr Bariz d'an ampoent.
# Ar Basion Vras

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar Basion Vras a zo
* ur pezh sonerezh evit ur pezh-c'hoari gant Strollad ar Vro Bagan, Ar Basion Vras (Desbordes-Kervella).
* ur c'han dastumet gant Yann-Fañch Kemener, Ar Basion Vras (Kemener), hag a vez kanet ivez gant Annie Ebrel.
# Ar Baganiz

Ar Baganiz a zo ur pezh-c'hoari e tri arvest savet gant Tangi Malmanche.
Ar Baganiz a zo bet embannet evit ar wezh kentañ e 1931 gant Roparz Hemon war e gelaouenn Gwalarn, niverennoù 34 ha 35. Embannet eo bet e stumm ul levr gant Al Liamm e Brest e 1976.
C'hoarvezout a ra an istor e miz Eost 1681.
Roll ar c'hoarierien : Sezni Falc'han, Benoni Vran, Goulc'hen Mab Benoni, Lan (martolod saoz), 3 c'houer (Tomaz, Tepod ha Tangou), an tavarnour, an embanner, ar marc'hadour spilhoù, ar geder-mor, an ofiser, ar serjant, ar biziter, Del (merc'h Sezni), Fant ar follez, Mon (matezh e ti Sezni), ar varc'hadourez frouezh, ar varc'hadourez kouignoù.
C'hoariet eo bet ar pezh gant Strollad ar Vro Bagan.
# Ar Baleer-Bro

Ar Baleer-Bro zo ur pezh-c'hoari berr (un arvest ha trizek diviz) gant Jarl Priel bet embannet en niverenn 26 eus ar gelaouenn SAV, er goañv 1943.
An eil pezh-c'hoari savet e brezhoneg gant ar skrivagner tregeriat an hini eo, war-lerc'h An Dakenn dour.

## Ar pezh-c'hoari

Tud ar c'hoari zo :
* God ar Briz, ur vaouez a bemp bloaz ha hanter-kant o telc'her ur vereuri e-tal kichen Landreger,
* Job ar Briz, he mab henañ, eizh vloaz warn-ugent bennak,
* Soazig, merc'h-vihan God, c'hwec'h vloaz anezhi hag emzivadez,
* Marivonig Dagorn, dousig Alan ar Briz,
* Fant Tasel, matezh an tiegezh,
* An Aotrou Skouarneg, medisin,
* Ar Baleer-Bro.
C'hoarvezout a ra ar pezh-c'hoari er vereuri end-eeun, war-dro eizh eur noz, da vare an here. Ober tachoù a ra holl dud an tiegezh, pe dost, o vezañ m'emañ klañv-fall Alan, ur mab all da C'hod. Ha ne ziskouez ket bezañ gwall zinec'hus an Aotrou Skouarneg, ar mezeg a ra war-dro ar c'hlañvour yaouank, pa erbed pediñ o vezañ m'eo aner e strivoù da bareañ Alan. Degouezhout a ra ur paourkaezh den truilhennek, an Ankoù evel-just, hag a ginnig ar marc'had mil anavezet : mat eo dezhañ lezel Alan bev gant ma vo degaset unan all gantañ. Da dud an tiegezh d'ober o dibab...
Evel e-barzh An Dakenn dour ne veneg ket Jarl Priel anv ar barrez e-lec'h ma c'hoarvez e bezh-c'hoari. Ur serr-lagad a-berzh Priel a gaver koulskoude pa lak-eñ e genoù Job ar Briz "Selaouit ! petra an diaoul a hadfemp ar bloaz-mañ e tachenn Krec'h Eliez ?" : e ti e dud-kozh, e Krec'h Eliez (e Priel) e oa bet savet Charles Trémel a-raok mont da vartolod ha dont da vezañ ur skrivagner brudet.

## Evezhiadennoù

Gwall souehzus ez eo lenn dindan bluenn Jarl Priel gerioù pe droiennoù evel ac'hanoun, anezo, dindanoun, dirazoun, diwarnoun, emezoun, dourn, ennoun, eveldoun, evidoun, klevot, mintin, nemedoun, mar kirit, reot, outo, teuiot, warnoun, hag all : hep mar na marteze, n'eo ket en e barrez c'henidik nag en trowardroioù en dije gallet o c'hlevet ingal...
# ArMen

ArMen a zo ur gelaouenn vreizhek c'hallek daouviziek krouet e 1987. Ur pennad brezhonek a vez e pep niverenn abaoe 2011. Breizh hag ar broioù keltiek eo danvez kentañ ar gelaouenn.
Er gelaouenn e vez kaoz eus sujedoù lies evel : an arzoù, an natur hag an endro, an istor, an etnologiezh, ar sevennadur, ar sonerezh, an hengoun, an embregerezhioù, ar gevredigezhioù hag ar vuhez pemdeziek.
E galleg eo ar gelaouenn-se, met ur pennad brezhonek a vez e pep niverenn abaoe 2011, ha barnadennoù levrioù brezhonek e brezhoneg a vez ivez abaoe pelloc'h. Tro 80 pajenn a vez er gelaouenn. 10 € eo priz an niverenn.
Lidet eo bet 20 bloaz ar gelaouenn e 2007. An niverenn 170 a zo bet embannet e Mae-Even 2009.

## Ar skipailh

Skridaozañ
Pennskridaozer : Yann Rivallain
Skridaozer / sekretour ar skridaozañ : Erwan Chartier
Luc'hskeudenner : Xavier Dubois
Maketenner : Éditions Fitamant
Renerezh
Rener an embann, kevelet pennañ : Jacques Fitamant
Renerezh :
Bruderezh
2, rue Félix-Le Dantec 29000 Quimper Tél. : 02 98 98 01 40
Atebeg kenwerzhel :
Rener ar bruderezh : Isabelle Jaffré
Skoazellerez kenwerzhel : Véronique Walliser
Diorroiñ ha skignerezh
Emmanuelle Le Meur
Koumanant ha gwerzh d'an niverenn
Katell Fouron - Élodie Artero

## Liamm diavaez

* Lec'hienn internet ar gazetenn
* Ur c'helaouenn diwar benn Ar Men e 2004 war FR3
3