# Ruzieg

Ruzieg :
| Ar maerdi. ||
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ruzieg (pennlec'h) betek 2015, Kastell-Briant abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44146 |
| Kod post | 44660 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Michel Duclos 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal |
| Bro velestradurel | Bro Kastell-Briant |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 156 ann. (2020) |
| Stankter | 38 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 28′ 12″ Norzh 1° 15′ 54″ Kornôg / 47.4701, -1.2649 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 74 m bihanañ 39 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 56,32 km² |
| Ruzieg ||
| kemmañ |
Ur gumun eus Breizh eo Ruzieg (Rougë e gallaoueg, Rougé e galleg), e Bro-Naoned, e departamant al Liger-Atlantel. Pennlec'h kanton Ruzieg, diskaret e 2015, eo bet.

## Douaroniezh

Ruzieg a zo ur gumun er gwalarn da Gastell-Briant. Ar c'humunioù amezeg a zo Soulvac'h, Ferreg, Noal-ar-Bruz, Kastell-Briant, Saoudan ha Ruzinieg evit al Liger-Atlantel, ha Tilheg evit an Il-ha-Gwilen. Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Bruz.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Rubiacensis condita, IX$^{vet}$ kantved ; Rugiacum, XII$^{vet}$ kantved.

## Ardamezioù

En gul, e groaz divouedet pavek en aour ; aozer : Ao. Loeiz Renaud ; brizhenn ardamezioù tiegezh a Rougé.

## Istor

* Douar-dalc'h orin marc'htierned Ruzieg e oa. Gwechall e oa ur c'hastell a-us kêr el lec'h m'emañ an iliz Pêr ha Paol hiziv, met e 1173 e voe distrujet ar c'hastell kentañ gant goprsoudarded a Vrabant a oa dindan veli roue Bro-Saoz.
* Teir barrenn vras a oa e dalc'h aotrouien Ruzieg : Ruzieg-e-Ruzieg, Ruzieg-e-Tourig ha Ruzieg-en-Tilh. Diwar an div varrenn ziwezhañ-mañ e voe savet, gant an amzer, beskontelezh Tourig ha kastellaniezh an Tilh.
* War c'hwec'h parrez en em astenne barrenn Ruzieg-e-Ruzieg e 1560 : Ruzieg, Ruzinieg, Lalleu-Saint-Jouin ("Douar-kuit Sant Jouan"), Herzieg-Mez, Soulvac'h ha Sant-Yann Vere
* Ledanoc'h c'hoazh e oa beli aotrouien Ruzieg e gwirionez, p'o deveze ar gwir a reizh betek an Tilh, Tourig ha Pereg diouzh un tu, betek Sant-Albin-ar-C'hestell ha Sant-Visant-al-Lann diouzh an tu all.
* Ar Goadeg Nevez, ur vilin-avel e Ruzieg ha hini Ruzinieg a oa e dalc'h an aotrouien ouzhpenn da gastelloù Ruzieg ha Soulvac'h.
Kalz gwizien a oa dindan beli aotrouien Ruzieg.
Tiegezhioù brudet a voe perc'henn war gastelliezh Ruzieg :
* tiegezh Ruzieg
* tiegezh Kastell-Geron
* tiegezh Reoz
* tiegezh Laval
* tiegezh Montmorency
* tiegezh Bourbon-Condé

### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Ruzieg e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Ruzieg hag e Bann Kastell-Briant. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.
* E 1793 e voe lazhet person touer ar barrez gant an emsavidi.
* D’ar 14 a viz Even 1794 tro 3 eur beure e voe pilet ur bagad Chouaned e Koad Ruzieg gand soudarded republikan an adjudant-jeneral Decaen.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 127 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,83 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour ag ar gumun e miz Gouhere 1954 en Ho Xuan er Viêtnam hervez monumant ar re varv, serjant e oa en 2vet Batailhon Thai.
* Brezel Aljeria: mervel a reas daou vilour eus ar gumun hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Kastell-Briant pa voe diskaret Kanton Ruzieg e 2014.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$ ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’ar 25 a viz Ebrel 1925.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Daou beulvan.
* Seizh melin.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, luc'hskeudennoù$^,$.

### Manerioù

* Maner Chamballan, luc’hskeudenn.
* Maner L'Orgeraie, XVIvet kantved, luc’hskeudenn.
* Maner Beauvais, XVIvet kantved, luc’hskeudenn.
* Lojeiz La Noë.

## Armerzh

* E La Guérivais e oa ur vengleuz maen-glas.
* E La Minière e veze tennet houarn eus dindan an douar, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* François-Yves du Rocher du Rouvre; selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1782

### Ardamezeg ar familhoù

* Avril, pe Apuril Aotrounez la Mataudais En argant e zervenn c'heotet, meziet en aour, hebiaet gant div goulm penn-ouzh-penn en gul, ur skourrig c'heotet en o beg
* Bonnier Aotrounez Lorgerais En argant e deir melchonenn c'heotet
* de Malestroit Aotrounez parez Ruzieg En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.
* du Rocher
* Aotrounez du Rouvre
* En glazur e garreg en argant; e gab en erminoù

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Ruzieg war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Ruvieg, e Geriadur Hemon, 1978, 1993. Tennet eo bet ar stumm-mañ eus embannadurioù diwezhañ Geriadur Hemon-Huon, evit lakaat «Ruzieg», hervez erbed Ofis ar Brezhoneg.
* ↑ Dielloù Breujoù Breizh, 13 marilh an editoù, 119.
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Ruzieg
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Tanneguy Lehideux, Combats d'un Chouan, Terrien cœur de lion, La Crèche : Geste éditions, pajenn 444 (ISBN 978-2-84561-509-0)
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com
* ↑ (fr)infobretagne.com