OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Miguel de Cervantes

Miguel de Cervantes Saavedra (Alcalá de Henares d'an 29 a viz Gwengolo 1547 - Madrid d'ar 22 a viz Ebrel 1616) a oa ur skrivagner spagnol.
Cervantes en doe ur vuhez arvarus. E 1569 e voe rediet da dec'hout kuit eus Spagn hag en em staliañ a reas e Roma kent emoustlañ er morlu spagnol. E 1571 e kemeras perzh en Emgann Lepanto, ma kollas ampartiz e zorn kleiz. E 1575 e voe tapet gant morlaeron eus Aljeria. E 1580 hepken e voe frankizet.
Goude e zistro da Vro-Spagn e krogas da skrivañ pezhioù-c'hoari met hep ober berzh. Labourat a reas evel teller met kondaonet e voe evit floderezh hag en toull-bac'h e tremenas meur a vloavezh. Eno, war a seblant, e krogas e oberenn bennañ El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha a voe embannet e zarn kentañ e 1608. An eil a voe embannet daou vloavezh diwezhatoc'h. Daoust ma touge al levr-se ar berzh a c'hoante dezhañ e kollas an arc'hant en doa gounezet ha paour e varvas e Madrid e 1616.

## Liammoù diavaez

* (fr) Don Quichotte
* (en) Don Quixote, Miguel de Cervantes
* (es) Embannadur kentañ (Armel-levrioù broadel spagnol)
* (es) Katalan e vije bet Miguel de Cervantes.

## E brezhoneg

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Nerzh ar gwad (danevell), en Al Liamm, nn 131. Troet gant Roparz Hemon. Adembannet en Danevelloù troet, gant Roparz Hemon II. Emb. Mouladurioù Hor Yezh 1992.
* Histor burzudus Don Kichott, Ar Bobl, 1913-1914. Brezhoneg gant Ar Pagan (Loeiz ar Menn) ha Bodspern (Loeiz Gourlet). Adembannet evel Don Kihote gant Brud Nevez e 1991.
* Don Kic'hote de la Mancha, An Here, 2000.
# Miguel da Paz

Miguel da Paz (Zaragoza 1498-1500 Granada), a oa infant Portugal, Kastilha, hag Aragon.
Ganet e oa e Zaragoza, e Rouantelezh Aragon, d'an 23 a viz Eost 1498. Mab kentañ Manuel Iañ (1496-1521), Roue Portugal, hag e gentañ pried Izabel Aragon (1470–1498), infantez Kastilha, hag Aragon, e oa Miguel. Pennhêr Portugal, Kastilha, hag Aragon e oa. Mervel a reas e vamm ouzh e c'henel, da 28 vloaz.
Mervel a reas Miguel 2 vloaz goude e vamm, e Granada, d'an 19 a viz Gouhere 1500, ha beziet e voe e Capilla Real Granada.
Ma vije chomet bev e vije bet unanet kurunennoù an teir rouantelezh, Portugal, Kastilha hag Aragon.
E voereb Maria Aragon an hini a zimezas d'an intañv Manuel Iañ, hag eizh bugel o doe.
# Miguel Primo de Rivera

Miguel Primo de Rivera y Orbaneja, 2l Markiz Estella, 22vet Kont Sobremonte, ganet d'an 8 a viz Genver 1870 ha marvet d'ar 16 a viz Meurzh 1930), a oa un nobla­ñs uhel, ofiser soudard ha diktatour spagnol. Bet e oa bet kentañ ministr Bro-Spagn etre 1923 ha 1930 da vare an adsavidigezh. Krediñ a rae don e oa dre fazi ar bolitkourien e oa aet Bro-Spagn war wanaat. Evitañ e oa ezhomm ren ar vro hepto evit adsevel ar vroad. Lugan de Rivera a oa "Patria, Religión y Monarquía". An istorourien a ra anezhañ un diktatour gwan, hep mennozhioù sklaer, hag a oa deuet a-benn da vezañ gwelet fall gant ar re a oa sañset harpañ anezhañ evel al lu spagnol.
E vab José Antonio Primo de Rivera a vo un den poltikel pouezus er bloavezhioù goude ren e dad.
# Miguel Matamoros

Miguel Matamoros a oa a ur c'haner ha sonaozer eus Santiago de Cuba ganet d'ar 5 a viz Mae 1894 ha marvet eno d'ar 15 a viz Ebrel 1971. Brudet eo e laz-seniñ anvet Trio Matamoros hag e ganaouennoù deuet da vout oberennoù klasel e bed sonerezh Kuba hag er bed spagnek penn-da-benn. Unan eus krouerien, pe bruderien, ar son kuban e oa, un doare sonerezh eus reter Kuba.

## An Trío Matamoros

E 1925 eo e voe savet en Santiago de Cuba, gant Miguel Matamoros, Siro Rodríguez ha Rafael Cueto, an Trío Matamoros hag e 1928 e voe sonenrollet o fladenn gentañ.
Diwezhañ ma kanas an triad dirak an dud a voe e 1960.

## Conjunto Matamoros

Er bloavezhioù 1940 e oa deuet mare ar c'h-conjuntos, anezho lazioù-seniñ brasoc'h, ha savet e voe gant Miguel ar c'h-Conjunto Matamoros. Gant se e ranke ar son kemm e zoare, muioc'h a vinvioù a oa eget er re anvet Sexteto pe Septeto, c'hwec'h pe seizh soner enne.
Ur c'hant pezh a voe enrollet gante, gant mouezhioù brudet evel re Benny Moré ha Carlos Embale. Beajiñ a reas al laz da Santo Domingo, Venezuela, Puerto Rico ha New York.

## Liammoù diavaez
### Pennadoù

* Pennad db an Trío Matamoros (Lennus d'an 8 a viz Gouhere 2013)
* Pennad db an Trío Matamoros (Lennus d'ar 24 a viz Mae 2016)
* Pennad eus an Diario de Cuba : Trío Matamoros o el arte de hacer mal una discografía (2012)

### O kanañ

* Descarga Son de la loma : (Lennus d'ar 5 a viz Gouhere 2007)
* O kanañ Son de la loma :

## Oberennoù

* Lágrimas Negras‎
* Mi veneración
* El que sembra su maiz
# Miguel Najdorf

Miguel Najdorf (Moishe Mieczysław Najdorf) a zo bet ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1910 e Grodzisk Mazowiecki, (Polonia) ha marvet d'ar 4 a viz Gouere 1997 e Malaga, (Spagn).
Mestrc'hoarier echedoù poloniat-arc'hantinat. Heuliañ a reas kentelioù Savielly Tartakower.
Pa darzhas an Eil brezel bed e 1939, edo e Buenos Aires en Arc'hantina, e-lec'h ma oa o c'hoari e anv Polonia en VIIIvet Olimpiadenn Echedoù. Dre ma oa yuzev e komprenas an arvar a vefe bet evitañ distreiñ da Bolonia: divizout a reas chom da vevañ en Arc'hantina ha bout broadet arc'hantinat. Ur ranngalon e voe evitañ. E familh a-bezh a voe lazhet e kampoù ar marv.

## Kemm Najdorf en Difenn Sikilian

Luziet ha doujet e vez an digoradenn-mañ, degaset gant Najdorf hag implijet alies evit respont ouzh 1.e4, da skouer gant kampionoù e-giz Bobby Fischer ha Garry Kasparov:
1. e4 c5
2. Mf3 d6
3. d4 cxd4
4. Mxd4 Nf6
5. Mc3 a6

## Ul levr diwar e benn

* Tomasz Lissowski hag Adrian Mikhalchishin, Najdorf: life and games, Embannadurioù Batsford, London 2005. ISBN 0-7134-8920-0

## Liammoù diavaez

* Miguel Najdorf a c'hoarias ur wezh ur bartienn a-enep da Ernesto Che Guevara (nul e voe an disoc'h, dre pat); c'hoari a reas ivez a-enep da Fidel Castro.
* Partiennoù Najdorf
* Miguel Najdorf 1129 partienn e pgn.
* 15 Lec'hiadenn ag e bartiennoù
# Miguel Miramón

Miguel Gregorio de la Luz Atenógenes Miramón y Tarelo (Kêr-Vec'hiko, 29 Gwengolo 1832 – Santiago de Querétaro, 19 Mezheven 1867) a oa ur jeneral ha politikour mec'hikan, ha yaouankañ prezidant ar vro.
Sevel a reas a-enep Bonreizh 1857 hag ar prezidant Benito Juárez. Perzh a gemeras er brezel eus 1862 da 1867, e tu ar C'hallaoued. Fuzuilhet e voe gant ar Republikaned war un dro gant an impalaer Masimilian Iañ hag ar jeneral Tomás Mejía.
Pemp bloaz e padas

## E vuhez

A orin gall e oa e dud. Yaouank-flamm ez eas d'an arme da stourm er brezel a-enep ar Stadoù-Unanet. Ezelañ a reas e Strollad politikel ar Virourien. E 1857 e roas harp d'an taol-stad aozet gant ar Virourien, kaset gant ar jeneral Félix María Zuloaga, a oa savet a-enep politikerezh frankizel ar prezidant Ignacio Comonfort. Zuloaga a aloubas Kêr-Vec'hiko e Genver 1858,
# Miguel de Unamuno

Miguel de Unamuno, ganet e 1864 e Bilbao ha marvet e 1936 e Salamanca, a oa ur barzh ha skrivagner spagnolek, ha kelenner gresianeg ha latin e skol-veur Salamanca.
# Miguel Ángel Asturias

Miguel Ángel Asturias zo ur skrivagner guatemalat ganet e 1899 ha marvet e Madrid e 1974.
Tremenet en deus e vuhez etre prantadoù harlu ha prantadoù kargad diplomatel evit e vro.
E-touez e oberennoù emañ El señor presidente (An Aotrou prezidant), levezonet bras gant diktatouriezh Cabrera ma tezrevell enni ar mac'hom hag ar spont implijet evit diskar ur bobl.
Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1967.
# Mihai Eminescu

Mihai Eminescu (distaget /mi'haj e.mi'nes.ku/ e roumaneg) (15 a viz Genver 1850 – 15 a viz Mezheven 1889) (Mihail Eminovici e anv gwir) a oa ur barzh romantel roumanek, an hini brudetañ e-touez barzhed Roumania marteze.
Ganet e voe en Ipotești, e hanternoz Moldavia pe biz Roumania bremañ. Eus 1869 da 1874 e studias ar brederouriezh e skolioù-meur Vienna ha Berlin. Distreiñ a reas da Roumania, ha bevañ diwar meur a vicher, kazetenner, skolaer ha levraoueger.
Gant e varzhonegoù, e fablennoù hag e arnodskridoù e lakaas al lennegezh roumanek da vezañ anavezet dre ar bed. E-touez e varzhonegoù anavezetañ emañ Luceafărul ("Steredenn al labourer/Ar Werelaouenn"), Odă în metru antic ("Gwerz en doare kozh") ha Scrisorile ("Lizheroù"). Oberiant e voe Eminescu el luskad lennegel Junimea, ha ren a reas ar gazetenn Timpul, kazetenn ofisiel ar Strollad Mirour en e amzer.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Barzhoniezh Mihai Eminescu (en)
* 2000 - bloavezh Mihai Eminescu (ro) (en)
* The Mihai Eminescu Trust (en)
* Mihai Eminescu en Enciclopedia României (ro)
# Miguel Lillo

Miguel Ignacio Lillo, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1862 e San Miguel de Tucumán (Arc'hantina) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Mae 1931 er memes kêr, a oa ur c'helenner hag un naturour arc'hantinat.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* P : Pseudocolopteryx.

### Spesadoù

* C : Calopezus formosus,
* E : Eudromia formosa,
* P : Pseudocolopteryx dinelliana.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Lillo e metoù al loenoniezh.
# Medina del Campo

Medina del Campo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Valladolid. Treuzet eo kêr gant ar stêr Zapardiel, adstêr d'an Duero.
* Ar Zapardiel leun-barr (Kerzu 1997)...
* ...hag aet da hesk (Genver 2006)
# Medinilla

Medinilla zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Medole

Medole zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
# Medinaceli

Medinaceli zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Soria, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
# Mediomatrici

Ar Mediomatrici, pe Mediomatriked, a oa ur bobl c'halian a oa o vevañ e biz Galia, diazezet e traoñiennoù ar stêrioù Meuse, Moselle ha Saar, er c’horn-bro a zo en-dro da gêr Metz bremañ. En-dro dezho e oa ar pobloù-mañ : Treveri en hanternoz, Leuci er c'hreisteiz, Remi er gornaoueg, Triboci er reter. Divodurum Mediomatricorum (Metz) e oa o c’hêr vrasañ, e kember ar stêrioù Seille ha Mosella.
Julius Caesar e voe an hini kentañ o venegiñ ar bobl-se e-barzh De Bello Gallico, er Iañ kantved kent JK. Hervez Caesar en em astenne o bro betek ar Roen. Kement-se a dalvez moarvat e oa deuet an Triboci eus an tu all d'ar Roen d'en em staliañ er gornaoueg d'ar stêr.

## Istor

E 52 kent JK e oa bet kaset 5000 brezelour gant ar Vediomatriked da dagañ arme Caesar e seziz Alesia. Skeiñ o moneiz dezho a raent.
Displeget eo bet an anv "Mediomatrici" evel "ar bobl etre ar Matrona (Marne) hag ar Matra (Moder)."

## Notennoù

* ↑ Hervez al latin
* ↑ Notennou diwar-benn ar Gelted koz, p. 86
# Medogoeg

Ur rannyezh nabaek eo ar medogoeg (medogo) eus familh ar yezhoù nilez-saharek komzet e Tchad.

## Gwelet ivez

* Nabaeg
* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
# Medolago

Medolago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
# Medio Cudeyo

Medio Cudeyo zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
# Medolla

Medolla zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
# Pere Calders

Pere Calders pe Pere Calders i Rossinyol (Barcelona, 29 Gwengolo 1912 - 21 Gouhere 1994) a oa ur skrivagner hag un treser eus Katalonia. Unan eus skrivagnerien vrudetañ an XX$^{vet}$ kantved eo, dreist-holl evit e zanevelloù.

## Buhez

Pere Calders a oa bet ganet e 1912 e Barcelona. Studiañ a reas e Skol-Uhel an Arzoù kaer e Barcelona. Pa oa 20 vloaz e labouras evel treser ha kazetenner hag embann a reas e zanevelloù kentañ. Kenlabourat a reas gant Tisner en adsevel ar gelaouenn fentus L'Esquella de la Torratxa. E 1936 ec'h embannas e zaou levr kentañ, an dastumad danevelloù El primer arlequí hag ar romant berr La glòria del doctor Larén, a ginnig perzhioù kustum oberenn Calders, diazezet war an diskiantegezh, an dic'hortoz hag an degouezh.
E 1937, e-pad Brezel diabarzh Spagn, e emezelas a-youl vat en arme republikan, hag e labouras evel kartennaouer e Teruel. Dastum a reas e eñvorennoù eus ar mare-se el levr Unitats de xoc. Ur wech echu ar brezel, war-lerc'h ur pennad e kamp-bac'h Prats de Molló, ez eas en harlu da Vro-Vec'hiko, e lec'h ma chomas tri bloaz warn-ugent. E-keit-se e kendalc'has da embann danevelloù ha romantoù. Menegiñ a ranker Cròniques de la veritat oculta (1955) ha Demà a les tres de la matinada (1959). Distreiñ a reas da Gatalonia e 1962.
Anavezet e voe e 1979, pa voe leurennet an oberenn Antaviana, gant Dagoll Dagom, a aozas un nebeud eus e gontadennoù. Gounit a reas Priz Enor al Lizhiri Kataloniat e 1986, ha mont a reas da anaon e Barcelona d'an 21 a viz Gouhere 1994. Div zanevell diwar e bluenn eus "Cròniques de la veritat oculta" zo bet troet e brezhoneg gant Gwenael Emelyanoff hag embannet gant Al Liamm.

## Oberennoù pennañ

* El primer arlequí (1936)
* La glòria del doctor Larén (1936)
* Unitats de xoc (1938)
* Cròniques de la veritat oculta (1955)
* Gent de l'alta vall (1957)
* Demà a les tres de la matinada (1959)
* L'ombra de l'atzavara (1964)
* Ronda naval sota la boira (1966)
* Aquí descansa Nevares (1967)
* Invasió subtil i altres contes (1978)
* Antaviana (1979), amb Dagoll Dagom
* Tot s'aprofita (1983)
* El sabeu, aquell? (1983)
* De teves a meves: trenta-dos contes que acaben més o menys bé (1984)
* Els nens voladors (1984)
* Tres per cinc, quinze (1984)
* La cabra i altres narracions (1984)
* Un estrany al jardí (1985)
* El desordre públic (1984)
* El barret fort i altres inèdits (1987)
* Raspall (1987)
* Kalders i Tísner, dibuixos de guerra a L'Esquella de la Torratxa (1991)
* L'honor a la deriva (1992)
* Mesures, alarmes i prodigis (1994)
* La lluna a casa i altres contes (1995)
* Cartes d'amor (1996)
# Pere Talrich

Pere Talrich, pe Pierre Talrich e galleg, (Serrallonga, 16 a viz Genver 1810 — Pariz, 28 a viz C'hwevrer 1889) a oa ur skrivagner eus Katalonia an Norzh, e katalaneg hag e galleg. Labourat a reas e Pariz evit ar gazetenn Le Siècle.

## Oberennoù

* (fr) Au Valespir, chant pyrénéen, skrid da ganañ, sonerezh gant Antoine Taudou
* (ca) Recorts del Rosselló: ab traducció á francés enfront, Perpinyà: Libr. Charles Latrobe, 1887
* (fr) Vasconcellos, drame en 4 actes, Pariz: Plon-Nourrit et Cie, 1902
# Peredur fab Efrawg

Peredur fab Efrawg zo unan eus (Y Tair Rhamant e kembraeg) e kelc'hiad kontadennoù kembraek ar Mabinogion. Kontañ a ra, dre vras, un istor damheñvel ouzh Perceval, romant gallek Chrétien de Troyes, war-bouez ar Graal Santel ha n'eus anv ebet anezhañ.

## Droukvesk

Arabat droukveskañ anv ar Peredur-se gant hini Peredur, pe Peredurus, roue mojennel Enez Vreizh en Historia Regum Britanniae, gant Jafrez Menoe.

## An Tri Romant

An Tri Romant a vez laret eus Peredur fab Efrawg, Gereint ac Enid hag Owein, a zo bet kavet e daou zornskid eus ar XIVvet kantved : Levr Gwenn Rhydderch ha Levr Ruz Hergest.

## Levrlennadur

* Historia Peredur vab Evrawk, troidigezh gant Jean-Marie Le Roux, Annales de Bretagne, 1924.
* Peredur son of Efrawg, ed. Glenys W. Goetinck, Historia Peredur vab Efrawc. University of Wales, 1976.
* Aronstein, Susan L. "Becoming Welsh: counter-colonialism and the negotiation of native identity in Peredur vab Efrawc." Exemplaria 17 (2005): 135-68.
* Bollard, J.K. "Theme and Meaning in Peredur" Arthuriana 10.3 (2000): 73-92. Download available through paid subscription
* Knight, Stephen. "Resemblance of menace: a post-colonial reading of Peredur." In Canhwyll Marchogyon: Cyd-Destunoli Peredur, edited by Sioned Davies and Peter Wynn Thomas. Cardiff: University of Wales Press, 2000. 128-47.
* Roberts, Brynley F. "Peredur Son of Efrawg: A Text in Transition". Arthuriana 10.3 (2000): pp. 57–72. Download available through paid subscription
* Goetinck, Glenys W. "Historia Peredur." Llên Cymru 6 (1960/1): 138–53.
* Goetinck, Glenys W. Peredur: A Study of Welsh Traditions in the Grail Legends. Cardiff, 1975.
* Vitt, Anthony M. (ed. and trans.), Peredur vab Efrawc: Edited Texts and Translations of the MSS Peniarth 7 and 14 Versions, http://archive.wikiwix.com/cache/20130227222801/http://cadair.aber.ac.uk/dspace/handle/2160/6118. MPhil thesis, Aberystwyth University, 2011.
# Pereg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pereg eo anv brezhonek
* ar sant kembreat Petroc, pe Pedrog, a eas da avielañ Kernev-Veur, hag a gaver e anv e Lopereg, ha Sant-Pereg.
* kumun Pereg e kanton Gentieg, e Breizh-Uhel ; sellout ouzh Pereg (kumun)
# Perdicula manipurensis

Perdicula manipurensis :
| Perdicula manipurensis, tresadenn gant Ogilvie-Grant (1896). En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Perdicula |
| Anv skiantel ||
| Perdicula manipurensis Hume, 1881 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Perdicula manipurensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Dont a ra e anv eus hini Manipur, unan eus stadoù India e biz ar vro : eno e oa bet kavet, evit ar wech kentañ, gant an evnoniour saoz Allan Octavian Hume (1829-1912) da-geñver un ergerzh-evnoniezh e 1881.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Iskevandir India :
* Perdicula manipurensis inglisi, eus hanternoz Bengal da hanternoz Asam (biz India),
* P. m. manipurensis, eus Bangladesh da greisteiz Asam (biz India).

## Liammoù diavaez

* (en) Perdicula manipurensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Perdicula manipurensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Perdicula manipurensis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Perdifumo

Perdifumo zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Perdix

Perdix :
| ur glujar c'hris ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Perdix |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Perdix a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ klujiri.

## Spesadoù

* klujar Daouria, Perdix dauurica
* klujar Tibet, Perdix hodgsoniae
* klujar c'hris, Perdix perdix
# Pere Verdaguer

Pere Verdaguer i Juanola (Banyoles, Katalonia, 09/04/1929 - Perpinyà, 01/02/2017), zo ur skrivagner katalanek eus Katalonia an Norzh.
Savet en deus ar "Grup Rossellonès d’Estudis Catalans" (1960) ha goude-se ar skol-veur hañv "Universitat Catalana d’Estiu" e Prada (1969) hag e voe sekretour anezhi.

## Oberennoù

Yezh:
* El català al Rosselló: occitanismes, gal·licismes,rossellonismes (1974)
* Diccionari del rossellonès (2002)
Lennegezh:
* Poesia rossellonesa del segle XX (1968)
* Fabulistes rossellonesos (1973)
* Lectures escollides rosselloneses (1979)
* Histoire de la littérature catalane (1981)
SF:
* El cronomòbil (1966)
* El mirall de protozous (1969)
* La vedellada de Míster Bigmoney (1975)
* Nadina bis (1982)
* L'altra ribera (1983)
* Àxon (1985)
* Arc de Sant Martí (1992)
Danevelloù:
* Les lletres de l'oncle Enric i els missatges de l'extraterrestre(1978)
* Cartes a la Roser (1982)
* La història del pollastre que ponia (1983)
* Quaranta-sis quilos d'aigua (1983)
* La dent de coral (1985)
* La gosseta de Sírius (1986)
A bep seurt:
* Catalunya francesa (1969)
* El Rosselló avui (1969)
* Cours de langue catalane (1974)
* Defensa del Rosselló català (1974)
* Le catalan et le français comparés (1976)
* Abrégé de grammaire catalane (1976)
* Entre llengua i literatura (1993)
* Diccionari de renecs i paraulotes (1999)
* Caram això me mira! (avec Josep Ribas, 2004)

## Dave ha notennoù

* ↑ (ca) Aleix Renyé, « Ha mort l'escriptor nord-català Pere Verdaguer », El Punt Avui,‎ 1añ a viz C'hwevrer 2017

## Liammoù diavaez

* Succès de l’hommage à Pere Verdaguer à l’université - La Semaine du Roussillon 06/12/2016
# Peredurus

Peredurus zo ur roue mojennel en Enez Vreizh hervez Historia Regum Britanniae, gant Jafrez Menoe a skriv e oa mab yaouankañ ar roue Morvidus ha breur Gorbonianus, Archgallo, Elidurus, hag Ingenius.
# Pastor (kristen)

Ur pastor pe ur bastorez zo un den e karg eus al lidoù, ar merañ hag an deskadurezh en ilizoù protestant pe avielek ar peurvuiañ.
Ur ger latin e orin eo pastor ha talvezout a ra kement ha maesaer er yezh-se.

## Un nebeud pastorien vrudet

| Anton Praetorius (1560-1613) John Smyth (1570-1612) Charles Drelincourt (1595-1669) Laurent Drelincourt (1625-1680) Johann Wilhelm Meyer (1690-1767) Jean-Frédéric Oberlin (1740-1826) Johann David Wyss (1743-1818) Theodore S. Wright (1797-1847) John Bost (1817-1881) Friedrich von Bodelschwingh (1831-1910) Perie Burdick (1852-1906) Albert Schweitzer (1875-1965) Marc Boegner (1881-1970) | Madeleine Blocher-Saillens (1881-1971) Karl Barth (1886-1968) André Trocmé (1901-1971) Dietrich Bonhoeffer (1906-1945) Billy Graham (1918) Martin Luther King (1929-1968) David Wilkerson (1931-2011) Joseph Doucé (1945-1990) Mamadou Karambiri (1947) Al Sharpton (1954) Rick Warren (1954) Joel Osteen (1963) |

## Ar bastorien er sevenadur
### Lennegezh ha sinema

* The Night of the Iguana, danevell (1948) ha pezh-c'hoari (1961) gant Tennessee Williams ha film gant John Huston e 1964. An dudenn Larry Shannon zo ur pastor dizorniet hag ur mezvier.
# Pastelloù-bro Island

Abaoe 2003 ez eo rannet Island dre 6 pastell-vro. Diazezet eo an dilennadegoù en Alþing warno.
| Pastell-vro | Poblañs (2021) | Dileuridi (2013) |
| Norðausturkjördæmi | 29 887 | 10 |
| Norðvesturkjördæmi | 21 548 | 8 |
| Reykjavíkurkjördæmi norður | 45 368 | 11 |
| Reykjavíkurkjördæmi suður | 45 725 | 11 |
| Suðurkjördæmi | 38 424 | 10 |
| Suðvesturkjördæmi | 73 729 | 13 |
# Pastena

Pastena zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
# Pasteurekaat

Ar pasteurekaat zo un doare da virout ar boued ijinet gant Louis Pasteur e 1856. Tommañ a reer ur meuz betek ur gwrezverk divizet en a-raok e-pad ur prantad amzer termenet kent e yenaat trumm. Ar gwrezverkoù implijet evit pasteurekaat boued a ya eus 65 °C ha 100 °C ha muioc'h a-wezhioù zoken. En deroù e veze graet gant an ijinadenn-se gant Louis Pasteur evit distrujañ ar bakteri a oa er gwin.
Er pasteurekaat, n'eo ket ar gwrezverk a lazh ar bakteri (memes ma varv ul lodenn anezhe a-raok ma vefe tizhet ar gwrezverk brasañ) met ar fed da yenaat trumm ar boued e diwezh ar basteurekadenn. Abalamour da cheñchamant trumm ar gwrezverk, ar bakteri a c'hall degas kleñvedoù, hag ar re zo pennkaoz d'ar meuzioù da vont da fall, zo distrujet. Digreskiñ a ra ar pasteurekaat an niver a gorrorganegi en un doare sklaer en aozadenn pasteurekaet, met organegoù dañjerus evel ar sporennoù a chom bev.
Ur wezh lazhet ar bakteri a c'hall degas kleñvedom gant ar pasteurekadenn ez eo a-bouez derc'hel ar boued pasteurekaet er yenijenn kuit ma paotfe ar bakteri n'int ket bet lazhet.
Er c'hontrol eus ar poazhañ, ar gwrezverkoù izel a-walc'h implijet evit pasteurekaat boued a ro tu da zerc'hel digemm blas ar boued. Disheñvel eo ar pasteurekaat boued diouzh an teknik implijet evit fardañ Laezh UHT e lec'h ma ne vez distrujet ar c'horrorganegi nemet gant ar wrez.
Implijet e vez ar pasteurekaat evit :
* ma ne vo ket a gorrorganegi dañjerus er boued,
* hiraat prantad implij ar boued,
* mirout perzhioù organoleptek ar meuzioù.
Hiziv an deiz e vez implijet an doare ober se evit meur a seurt boued :
* bier,
* chug frouezh,
* laezh,
* vioù tanav,
* mel,
* sistr,
* koñfitur,
* kaot frouezh,
* frouezh dre siros,
* Chaous tomatez bec'hiet

## Doareoù all

Graet e vez « pasteurekaat yen » eus an teknikoù mirerezh boued da-heul :
* dasskinadur derc'hanel
* Mirerezh gant gwaskoù uhel
* Mirerezh gant gant parkeier tredan poulzet
# Pastell dilennel Truru ha Sen Ostell (Ti ar C'humunioù)

Kannad a-vremañ : Matthew Taylor (Strollad Frankizour-Demokrat, bet e vleiniad etre an 9 Eost 1999 hag an 11 Mezheven 2003) abaoe an 12 Meurzh 1987