OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lavred

Lavred :
| Anv(ioù) all | Enez Lavred |
| Anv gallek | Île Lavrec pe Lavret |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Enezeg Briad |
| Lec'hiadur | Mor Breizh (Meurvor Atlantel) |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 50′ 48″ N, 2° 59′ 17″ K |
| Gorread | 0,10 km² |
| Lein uhelañ | 12 m |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Sant-Brieg |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumunioù | Enez-Vriad |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+1 |
| kemmañ |
Enez Lavred, pe Lavred nemetken, zo un enezenn en Enezeg Briad, 20 devezh-arat dindani, tostik ouzh Briad. Perc'hennet eo gant ur mondian gall.

## Istor

Er V$^{vet}$ kantved e voe savet eno gant ar manac'h kembreat Budog (pe Beuzeg), kentañ manati Breizh hag ar rivinoù anezhañ eo a weler eno hiziv.
War-dro 470 ez eas Gwennole da skol sant Budog war enez Lavred.

## Perc'henned

Betek 2010 e oa perc'hennet gant Bruno Bourc'hiz,, ul luder eus Naoned. Gwerzhet eo bet er bloaz-se gant Martin Sotheby's.

## Notennoù

* ↑ "Enez Lavred" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
* ↑ Film e 2009 db ar perc'henn : http://www.wat.tv/video/ile-lavrec-paradis-prive-bruno-1nouj_2eyxv_.html

## Liamm diavaez

* Hervez ar pennad gallek-mañ eo "lavreg" an anv brezhonek: http://sallevirtuelle.cotesdarmor.fr/asp/inventaire/brehat/Geoviewer/Data/html/IA22015676.html
* Db an enez e 2017 : https://www.ouest-france.fr/bretagne/ile-de-brehat-22870/cotes-d-armor-pour-preserver-l-ile-il-donne-sa-parcelle-une-association-5312959.
# Lavreer-an-Dezerzh

Lavreer-an-Dezerzh :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Le Lorór-deü-Dezèrt |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Loroux |
| Bro istorel | Bro Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg |
| Kanton | Felger-2 |
| Kod kumun | 35157 |
| Kod post | 35133 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Claude Brard 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 635 ann. (2020) |
| Stankter | 55 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 23′ 41″ Norzh 1° 03′ 51″ Kornôg / 48.394722, -1.064167 |
| Uhelderioù | bihanañ 148 m — brasañ 244 m |
| Gorread | 11,56 km² |
| Lavreer-an-Dezerzh ||
| kemmañ |
Lavreer-an-Dezerzh (Le Loroux e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

* Menn-bonn etre departamantoù Il-ha-Gwilen ha Mayenne e Lavreer.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 43 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,16% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia hag unan all d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Charleroi e Belgia.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Chapel Santez Mari e La Motte Anger.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lavoukaleveg

Ur yezh papouek eus skourr yezhoù papouek ar reter eo al lavoukaleveg (lavukaleve pe laube) komzet gant tro-dro da 1.150 den (1998) en Inizi Solomon.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù papouek ar reter
# Lavinia

    Evit implijoù all, gwelet Lavinia (disheñvelout).
Lavinia a oa merc'h da Latinus, roue Latium, ha d'e bried Amata, hag eil pried an haroz Aeneas hervez mojennoù Henroma. Ur mab o doe, Silvius, a voe roue Alba Longa, a oa hantervreur da Ascanius, pe Iulius, mab da Kreüsa.
Hervez mojennoù Hellaz e oa Lavinia merc'h da Ânio, mab da Apollo ha beleg en Delos.
# Lavis

Lavis zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
# Laviano

Laviano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
# Lavongai

Lavongai, pe Hannover-Nevez, New Hanover Island e saozneg (Neuhannover en alamaneg), zo un enezenn en Enezeg Bismarck, un enezeg vras eus Papoua Ginea-Nevez. Er c'hornôg da Iwerzhon-Nevez emañ.
17 000 a dud a oa e 2000.
# Lavinia (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Lavinia zo un anv-badez italianek.

## Orin

Diwar anv Lavinia, pried Aeneas, en Aeneis Vergilius.

## Yezhoù all

* Lavínia e portugaleg

## Tud

* Lavinia Della Rovere, itron a renk uhel
* Lavinia Fontana, livourez italian
* Lavinia Guglielman, aktourez italian
* Lavinia Mazzucchetti,
* Lavínia Pannunzio, aktourez vrazilian
* Lavínia Vlasak, aktourez vrazilian

## Lennegezh

* Lavinia danevell c'hallek gant George Sand en 1833.
* Lavinia, romant saoznek gant Ursula K. Le Guin diwar-benn al Lavinia vojennel.

## Lec'hioù

* Lavinia Beach, en Aostralia
* Lavínia (São Paolo), kumun e Brazil .
# Klujar-roc'h

Klujar roc'h :
| Ur glujar roc'h Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Alectoris |
| Anv skiantel ||
| Alectoris graeca Meisner, 1804 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar roc'h a zo un evn krenndev er c'herentiad Phasianidae. Alectoris graeca eo e anv skiantel.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Europa ar su.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Klujar Madagaskar

Klujar Madagaskar :
| Tresadenn ur glujar Madagaskar. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Margaroperdix |
| Anv skiantel ||
| Margaroperdix madagascariensis (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar Madagaskar (pe klujar Vadagaskar) a zo un evn er c'herentiad Phasianidae, Margaroperdix madagascariensis an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Margaroperdix.
# Klujar c'hris

Klujar c'hris :
| Ur glujar c'hris. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Perdix |
| Anv skiantel ||
| Perdix perdix Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar c'hris (liester : klujiri gris) a zo un evn krenndev, Perdix perdix an anv skiantel anezhañ.
Hemolc'het e vez ar glujar c'hris evit he c'hig.

## Annez

Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Klujar choukar

Klujar choukar :
| Ur glujar choukar, luc'hskeudennet e Spituk (stad Jammu ha Kachmir, India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Alectoris |
| Anv skiantel ||
| Alectoris chukar (J.E.Gray, 1830) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar choukar (liester : klujiri choukar) a zo ur spesad evned krenndev, Alectoris chukar an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Perdix Chukar (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant al loenoniour breizhveuriat John Edward Gray (1800-1875). Dont a ra e anv eus ar ger hindek "chukor" a vez graet anezhañ da envel al laboused-se.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ :
* Alectoris chukar chukar, eus Afghanistan da Nepal,
* A. c. cypriotes, e Kreta, en Enez Rodos, e Republik Kiprenez, mervent ha kreisteiz-kreiz Turkia,
* A. c. dzungarica, eus menezioù Tian Shan (reter Kazakstan, kornôg Sina) da walarn Mongolia,
* A. c. falki, eus kornôg Ouzbekistan da hanternoz-kreiz Afghanistan ha kornôg Sina,
* A. c. kleini, eus hanternoz Gres, dre vBulgaria ha hanternoz Turkia, d'ar C'haokaz,
* A. c. koroviakovi, eus biz ha reter Iran da gornôg Pakistan,
* A. c. kurdestanica, eus gevred Turkia, hanternoz Siria, hanternoz Irak da hanternoz Iran,
* A. c. pallescens, (Hume, 1873), eus biz Afghanistan da gornôg Tibet,
* A. c. pallida, (Hume, 1873), e kornôg Xinjiang (kornôg Sina),
* A. c. potanini, e kornôg Mongolia, gwalarn Sina,
* A. c. pubescens, eus biz Xinjiang (kornôg Sina) da vervent Mongolia ha hanternoz Ningxia (kreiz Sina),
* A. c. sinaica, eus Siria da Lenedez Sinai (Egipt),
* A. c. subpallida, eus kreiz Turkmenistan da greiz Ouzbekistan ha hanternoz Afghanistan,
* A. c. werae, e reter Irak, mervent Iran.

## Liammoù diavaez

* (en) Alectoris chukar war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Alectoris chukar war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alectoris chukar.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Klujar-Spagn jave gwenn

Klujar-Spagn jave gwenn :
| Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Genad : | Agelastes |
| Anv skiantel ||
| Agelastes meleagrides Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar-Spagn jave gwenn (Agelastes meleagrides) a zo un evn hag a vev e kornôg Afrika (Aod an Olifant, Ghana, Liberia, Sierra Leone).
# Klujar-Spagn vultur

Klujar-Spagn vultur :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Genad : | Acryllium |
| Anv skiantel ||
| Acryllium vulturinum (Hardwicke, 1834) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar-Spagn vultur (Acryllium vulturinum) a zo un evn eus kerentiad an Numididae. Ar spesad nemetañ eo er genad Acryllium.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Korn Afrika ha kreisteiz betek biz Tanzania.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Acryllium vulturinum war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Acryllium vulturinum war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Acryllium vulturinum war al lec'hienn Avibase.
# Klujar-Spagn zu

Klujar-Spagn zu :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Genad : | Agelastes |
| Anv skiantel ||
| Agelastes niger Cassin, 1857 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar-Spagn zu (Agelastes niger) a zo un evn hag a vev en Afrika.
# Klujar-Spagn guchenn

Klujar-Spagn guchenn :
| Ur glujar-Spagn guchenn. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Genad : | Guttera |
| Anv skiantel ||
| Guttera pucherani (Hartlaub, 1861) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar-Spagn guchenn a zo un evn, Guttera pucherani an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e Kenya, Somalia ha Tanzania.

## Rummatadur

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Klujar Arabia

Klujar Arabia :
| Alectoris melanocephala. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Phasianidae |
| Genad : | Alectoris |
| Anv skiantel ||
| Alectoris melanocephala (Rüppell, 1835) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar Arabia zo ur spesad evned eus kerentiad ar Phasianidae, Alectoris melanocephala an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous e kreisteiz ledenez Arabia (Arabia Saoudat, Oman ha Yemen)$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Alectoris melanocephala war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Fichenn Birdlife
# Klujar-Spagn voutin

Klujar-Spagn voutin :
| Ur glujar-Spagn voutin e Tanzania. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Numididae |
| Genad : | Numida |
| Anv skiantel ||
| Numida meleagris (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar glujar-Spagn voutin (liester : klujiri-Spagn boutin) a zo ur spesad evned, Numida meleagris an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Numida.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad en Afrika ha desavet eno da evn-porzh evit e gig.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Linnaeus, 1764.
# Kensonenn huged a-gostez dre dostaat

| LFE – niverenn | 158 |
| LFE – unicode | ʟ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | L\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged a-gostez dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ʟ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 158.
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.

## Skouerioù

    Saozneg (rannyezhoù 'zo) milk ([mɪʟk]); "laezh"
    Melpaeg [paʟa] "kael"'
    Wahgieg-kreiz aglagle ([aʟaʟe]); "badinellet"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn a-gostez
* Kensonenn huged
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn huged dre froumal

| LFE – niverenn | 123 |
| LFE – unicode | ʀ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | R\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged dre froumal mouezhiet treuzskrivet [ʀ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 123.
Kavet e vez ar fonenn-mañ evel distagadur unvan pe rannyezhel ar gensonenn "r" meur a yezh disheñvel war a seblant diwar levezon ar galleg, en o zouez: ar brezhoneg, an alamaneg unvan hag an darn vrasañ eus ar rannyezhoù alamanek, rannyezhoù izelvroek, rannyezhoù 'zo eus norzh Italia, rannyezhoù svedek e su ar vro, rannyezhoù norvegek, an daneg unvan ha portugaleg Europa unvan (distagadur kreñv, d.l.e "rr" pe e dibenn ur ger), meur a rannyezh euskarek komzet en Iparralde (distagadur kreñv) hag en hebraeg unvan komzet e Stad Israel peurliesañ.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn huged
* Kensonenn dre froumal
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn huged dre serriñ mouezhiet

| LFE – niverenn | 112 |
| LFE – unicode | ɢ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | G\ |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged dre serriñ mouezhiet treuzskrivet [ɢ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 112.
Ral a wezh e kaver ar fonenn-mañ er yezhoù implijet dre ar bed.

## Skouerioù

* Inuktitut: ᐃ"ᐃᑉᕆᐅᖅᑐᖅ /ihipɢiuqtuq/, "ergerzhout"
* Perseg: غذا, "boued"
* Somalieg: Muqdisho "Mogadishu"

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn huged
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn gwrizienn an teod

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn gwrizienn an teod (saoz.: radical consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti gwrizienn an teod er gorzailhenn da lec'h distagañ pennañ.
Isrannet e vez al lec'h distagañ-mañ e daou islec'h distagañ resisoc'h:
* Kensonennoù gourlañchenn
* Kensonennoù ankoue
A-wezhoù e vez renket ar c'hensonennoù troc'h-avel e-touez ar c'hensonennoù distaget gant gwrizienn an teod ivez, met e gwrionez n'o deus lec'h distagadur all ebet estreget o fonadur.
Krouet e oa bet an nevezc'her "kensonenn gwrizienn an teod" evit resisaat an termen re ledan e ster "kensonenn gourlañchenn" implijet dre vras evit n'eus forzh peseurt kensonenn distaget er gorzhailhenn, hag evit gallout lakaat ar c'hemm neuze etre "kensonenn gourlañchenn uhelañ", da lâret eo kensonennoù gourlañchenn rik diouzh un tu ha "kensonenn gourlañchenn izelañ, da lâret eo "kensonennoù ankoue" diouzh an tu all.

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn gweuz-logigoù

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn gweuz-logigoù (saoz.: labial-alveolar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn kendistaget ganti an diweuz hag al logigoù dent da lec'hioù distagañ pennañ war un dro.
War a seblant ne vez ebebiet war ar live fonologel kensonennoù gweuz-logigoù gant kensonennoù drek-logigoù nemet gant ar yeleeg komzet war Enezenn Rossel Island e Papoua-Ginea-Nevez, da skouer:
| Stops in Yelî Dnye | Diweuz | Diweuz | Logigoù | Logigoù | Drek-logigoù | Drek-logigoù | Gouel | Gouel |
| Kensonenn dre serriñ | paa | tu | taa | kontell | t̠oo | teod | kaa | goaf |
| Kensonenn dre serriñ rakfriet | mbee | dougen | nde | boued | n̠d̠e | keuneud | ŋɡaa | gwezenn |
| Kensonenn dre serriñ friet | maa | hent | nii | chug | n̠aa | fest | ŋa | roll |
| Kensonennoù dre serriñ e yeleeg | Gweuz-logigoù | Gweuz-logigoù | Gweuz-drek-logigoù | Gweuz-drek-logigoù | Gweuz-gouel | Gweuz-gouel |
| Kensonenn dre serriñ | t͡pənə | skevent | t̠͡pənə | korn | k͡pene | sac'h-kokoz |
| Kensonenn dre serriñ rakfriet | n͡md͡boo | bouedenn | n̠͡md̠͡boo | kalz | ŋ͡mɡ͡bo | latar |
| Nasal consonant|Kensonenn dre serriñ friet | n͡mo | evn | n̠͡mo | ni | ŋ͡mo | peultrin |
En un nebeud yezhoù komzet en Afrika, en o zouez an dagbanieg hag an nzemaeg, e talvez kensonennoù gweuz-logigoù da alofonennoù ar c'hensonneoù gweuz-gouel.

## Gwelit ivez

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn gweuz-staon dre dostaat

| LFE – niverenn | 171 |
| LFE – unicode | ɥ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | H |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn gweuz-staon dre dostaat mouezhiet treuzskrivet [ɥ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 171.
Tlvezout a ra [ɥ] da hantervogalenn o klotaat gant ar vogalenn serr a-raok ront ([y]) dres ma klota [w] gant [u] ha [j] gant [i].
Ur gensonennn kendistaget an hini eo ganti daou lec'h distagañ war un dro: ar gweuz hag an staon.

## Skouerioù

* Abc'hazeg ауаҩы 'den'
* Galleg huit [ɥit] 'eizh'
* Svedeg yla 'youc'hal'

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn kendistaget
* Kensonenn gweuz-staon
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet
* Hantervogalenn
# Kensonenn huged dre entarzhañ mouezhiet

| LFE – niverenn | 168 |
| LFE – unicode | ʛ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | G\_< |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged dre entarzhañ mouezhiet treuzskrivet [ʛ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 168.

## Skouerioù

* Mameg 'tan'

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn huged
* Kensonenn dre entarzhañ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn huged dre strakal

| LFE – niverenn | 111 + 401 |
| LFE – unicode | qʼ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | q_> |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged dre strakal treuzskrivet [qʼ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 111 + 401 (sin diakritek).
Divouezh eo an holl gensonennoù dre strakal.

## Skouerioù

Ur gensonenn dre strakal Kavet e vez ur gensonenn huged dre strakal plaen en darn vrasañ eus ar yezhoù bizkaokazek, ar yezhoù sukaokazek, e yezhoù atabaskek 'zo hag ivez en itelmeneg, e ketchwaeg hag en aymareg, d.s.:
* Itelmeneg: skrivet ӄ', d.s. ӄ'ил'хч [qʼilˀxʧ] mont kuit;
* Jorjieg: skrivet ყ, d.s. ტყავი [tʼqʼavi] kroc'hen.
* Tahlteg (tahltan): [qʼaχaːdiː] dor.
Div gensonenn dre strakal En darn vrasañ eus ar yezhoù salichek, an tlingiteg, an adigeg hag ar c'habardeg e vez enebiet ur gensonenn huged dre strakal plaen ouzh ur gensonenn huged dre strakal gweuzet, d.s.:
* Klallameg: wəq̕ə́q̕ [wəqʼəqʼ] touseg kv. sq̕ʷúŋi(ʔ) [sqʷʼuɴi(ʔ)] penn;
* Lezgieg: skrivet кь ha кьв, d.s. кьакьан [qʼaqʼan] uhel kv. кьвех [qʷʼeχ] $groin.
* Salicheg North Straits: skrivet K ha K̴, d.s. KEYOṮEN [qʼəjat͡ɬʼənˀ] melc'hwdenn kv. SK̴EḰĆES [sqʷʼəqʷʧəs] vaccinium parvifolium (gwezenn).
En ac'hvac'heg (akhvakh) e vez graet un diforc'h etre kensonennoù huged dre strakal stign ha laosk, d.s. [qʼaː] soubenn kv. [qːʼama] kribenn ar c'hilhog.
Teir c'hensonenn dre strakal
* Abc'hazeg: enebiet e vez kensonenn huged dre strakal plaen, staonekaet ha gweuzet skrivet ҟ ҟь ҟə, d.s. аҟаҧшь [aqʼapʃ] ruz, -ҵəҟьа [-ʨʷʼqʲʼa] moarvat (ul lostger verbel), Аҟәа [aqʷʼa] Souc'houmi.
Pemp kensonenn dre strakal
* Oubic'heg: unan eus ar c'hensonennoù kavet ar stankañ er yezh-mañ eo ar gensonenn huged dre strakal plaen dre ma vez implijet el lostger /-qʼa/ a dalvez evit merkañ an amzer-dremenet. Gant an oubic'heg e vez enebiet ar gensonenn huged dre stakal plaen ouzh ur gensonenn staonekaet, gweuzet hag ivez gourlañchennekaet, d.s. [qʼaqʼa] hen lâret a reas, [məqʲʼ] bihan ha ront, [qʷʼa] tapout, [qˁʼaqˁʼ] chaokat, [qʷˁʼa] mougev.

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn huged
* Kensonenn dre strakal
* Kensonenn divouezh