OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kontelezh Naoned

Edo kontelezh Naoned er marz savet gant rouaned ar Franked war harzoù Breizh dizalc'h. Aloubet e voe gant Nominoe, kentañ roue Breizh, e 851, hag anavezet e c'halloud gant feur-emglev Angers. Gant Salaun e voe kresket c'hoazh ar rouantelezh war-zu ar reter. Met ken bras e oa deuet ar vro da vezañ ma oa diaes da zifenn war un dro diouzh ar Franked hag ar Vikinged. Adal deroù an X$^{vet}$ kantved edo Naoned dindan gwarez konted Anjev. Daoust da se e voe aloubet gant ar Vikinged eus 919 da 937 a-raok bezañ kemeret gant Alan II. Goude-se e teuas Bro-Naoned da vout ur gontelezh, hag ar gonted anezhi a veze dalc'hmat o'n em gannañ gant konted Roazhon da c'houzout piv anezho a vije dug Breizh. Pep hini en devoa skoazellerien
* konted Anjev ha Kerne a skoazelle re Naoned
* konted Bleaz, enebourien Anjev, a skoazelle re Roazhon.
Dre zimeziñ ez eas Naoned digant Tiegezh Kerne gant Tiegezh Anjev, ar re Plantagenêt, a-raok bout staget ouzh domani Duged Breizh en XIII$^{vet}$ kantved.

## Listenn konted Naoned
### Franked

* war-lerc'h 786-818 : Guy de Nantes, prefed marz Breizh .
* 818-831 : Lambert Iañ Naoned
* 831-841 : Ricuin Naoned
* 841-843 : Renaud d'Herbauges, kont Herbauge
* 843-846 : Lambert II Naoned
* 846-849 : Amaury de Nantes lakaet da gont gant Karl Voal
* 849-851 : Lambert II Naoned

### Konted vrezhon

* 851-852 : Erispoe, roue Breizh
* 852-870 : Salaun, roue Breizh
* 870-877 : Paskwezhen
* 877-907 : Alan Iañ.

### Kont Anjev ha Naoned

* 907-919 : Foulk Iañ ar Rouz, kont Anjev. Anavezet de jure evel kont Anjev ha Naoned betek Alan Barvek.

### Marevezh ar Vikinged

* 914-919 : Ottar ha Hroald
* 919-e-tro 930 : Rognväld
* e-tro 930-937 : Incon (Håkon pe Inge ?)

### Konted Naoned

* 938-952 : Alan II
* 952-958 : Drogon Breizh
* 958-960 : Foulk II, kont Anjev
* 960-981 : Hoel Iañ
* 981-988 : Gwereg
* 988-990 : Alan Breizh
* 990-992 : Konan Iañ, kont Roazhon ha dug Breizh
* 992-994 : Aimery III de Thouars
* 992-1004 : Yezekael Naoned (Judicaël e galleg)
* 1004-1038 : Budig
* 1038-1051 : Mazheaz Iañ
* 1051-1063 : Judit Naoned
* 1063-1084 : Hoel II , dug Breizh
* 1084-1103 : Mazheaz II Naoned
* 1103-1112 : Alan IV, dug Breizh
* 1112-1148 : Konan III
* 1148-1156 : Hoel III

### Lignez Plantagenêt

* 1156-1158 : Jafrez VI , kont Anjev
* 1158-1158 : Konan IV, dug Breizh
* 1158-1185 : Henri II Plantagenêt, roue Bro-Saoz, ha dug Anjev ha Normandi
* 1185-1186 : Jafrez II, dug Breizh, mab da Herri II
* 1185-1201 : Konstanza, gwreg Jafrez II
* 1196-1203 : Arzhur Iañ, dug Breizh, lazhet gant e eontr Yann Dizouar, roue Bro-Saoz.

## Levrlennadur
### E brezhoneg ha galleg

* "Guide historique bilingue Nantes/Naoned", Embannadurioù Yoran Embanner, 2006.

### E galleg

* Chronique de Nantes => e-barzh Gallica http://gallica.bnf.fr
* Essai sur l'Histoire de la Ville et du Comté de Nantes, Gérard Mellier, bet maer Naoned, dornskrid embannet gant Léon MAITRE, Nantes (1872) => e-barzh Gallica http://gallica.bnf.fr
* Bruno RENOULT, Les Vikings en Bretagne, Editions Bretland (1985) ISBN 84-7633-005-7
# Kontelezh Loch Garman

Kontelezh Loch Garman (Contae Loch Garman en iwerzhoneg ha County Wexford e saozneg) zo ur gontelezh e gevred Iwerzhon. Loch Garman (Wexford) eo kêr-benn ar gontelezh. 131 615 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da 145 273 (2011).

## Liammoù diavaez

* Lec'hiennig e brezhoneg diwar-benn kontelezh Loch Garman
# Jamy Gourmaud

Jamy Gourmaud, brudetoc'h dre e anv-bihan nemetken Jamy (17 a viz Genver 1964, Fontenay-le-Comte) zo ur c'hazetenner, kinniger skinwel ha leder deskamant gall. Kinniget en deus meur a abadenn-dele skiantel war France 3, da skouer an hini brudetañ C'est pas sorcier adalek 1993 betek 2014 e-lec'h ma tisplege sujedoù teknikel ha naturel d'ar vugale gant sikour maketennoù, asambles gant Frédéric Courant ha Sabine Quindou. Kinnig a ra an abadenn Le Monde de Jamy war an hevelep chadenn.
Da vare ar prantad-kraouiañ a zo bet e Frañs e 2020 e kinnige bemdez ur "gabulenn-graouiañ" (capsule de confinement) war YouTube evit displegañ berr-ha-berr un draig bennak liammet ouzh an natur pe an deknologiezh.
# Jan Brett

Jan Brett, ganet e 1949, zo un oberourez stadunanat. Brudet eo an embannadur eus The Mitten (Ar Vaneg, e brezhoneg) a zo bet kaset da benn ganti diwar ur marvailh ukrainat.
E 2021 eo bet medalennet gant ar Regina Medal

## Notennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20210914123113/https://cathla.org/Main/News/News_Articles/2021-Regina-Medal-Press-Release.aspx
# Jammu ha Kachmir

Stad hanternosañ India eo Jammu ha Kachmir (dogreg: जम्मू और कश्मीर, ladakheg: ཇ་མུ་དང་ཀ་ཤི་མིར།, ourdoueg: جموں اور کشمیر), furmet gant an darn eus Kachmir dalc'het gant India goude ar Brezel Kentañ etre India ha Pakistan. En Himalaya emañ ha harzoù he deus gant Sina, Pakistan ha stad Himachal Pradesh.
Rannet eo ar stad etre teir rannvro :
* Jammu
* Traoñienn Kachmir
* Ladakh

## Ur vro rannet

Gant al linenn c'hlas e weler bevennoù Jammu ha Kachmir. An dachenn c'hlas eo an dachenn a zo meret gant Republik India (Skorneg Siachen e-barzh); an dachenn wer eo al lodenn e dalc'h Pakistan (Azad Kashmir); an dachenn velen eo al lodenn dalc'het gant Sina.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel
# Jan Arnošt Smoler

Jan Arnošt Smoler (ganet e kêriadenn Merzdorf e Saks d'an 3 a viz Meurzh 1816 ha marv e Bautzen d'an 13 a viz Mezheven 1884) a oa ur skrivagner hag ur yezhoniour sorabek. Ur perzh bras en deus kemeret en emsav evit ar sorabeg en XIX$^{vet}$ kantved.
E 1846 e voe savet gantañ, asambles gant tud all evel ar skrivagner Handrij Zejler, ar gevredigezh sevenadurel Maćica Serbska (ar Ruskenn Sorabek), a zeuas da vezañ anvet e 1848 Towarstwo Macicy Serbske (Kevredigezh ar Ruskenn Sorabek), hag enni kevrennoù a blede gant ar yezhoniezh, an istor hag an henoniezh, al lennegezh hag ar skiantoù. Diwar labour ar gevredigezh-se e voe aotreet da gelenn sorabeg e skolioù zo e 1850, gant gouarnour Saks.
Gant Jan Arnošt Smoler e veze difennet mennozh an hollslavegezh ivez ha kas a rae war-raok an darempredoù sevenadurel etre ar Sorabed hag ar slavegerien all.
# Jan Baudouin de Courtenay

Jan Niecisław Baudouin de Courtenay (Radzymin, 13 Meurzh 1845 - 3 Du 1929, Varsovia) a oa ur yezhour eus Polonia. Anavezet eo evel an hini en deus termenet meizad ar fonem, ur ger savet gantañ.
Labouret en deus e meur a skol-veur eus Impalaeriezh Rusia : e Kazan (1874-1883), e Tartu (1883-1893), Kraków (1893-1899) ha Sant-Petersbourg (1900-1918). E 1919 e tistroas da Bolonia, nevez-adsavet en he frankiz, da labourat evel kelenner e skol-veur Varsovia, ma chomas betek e varv e 1929.
Diwar e deorienn war ar "fonem" e emdroas kalz ar yezhoniezh en XX$^{vet}$ kantved ha da-heul e voe labourioù war ar fonologiezh. Eñ a voe unan eus ar yezhourien gentañ o reiñ pouez d'ar "yezhoniezh sinkronek", ma studier ar yezhoù kuit a sellet ouzh o istor. Ul levezon greñv en devoe ivez war ar strukturelouriezh displeget gant Ferdinand de Saussure (1857-1913).
Labourat a reas kalz war ar yezhoù hag ar rannyezhoù slavek. Esperanteger e oa ivez.
Er bloaz 1922 ez eas war ar renk evit dilennadeg Prezidant Republik Polonia. Soñjoù dioutañ e-unan en doa, troet gant difenn ar minorelezhioù, gwirioù ar merc'hed hag ar Yuzevien. Ne voe ket dilennet pa n'en devoe nemet 25 % eus ar mouezhioù.
# Jan Brueghel gozh

Jan Brueghel gozh, pe Brueghel Voulouz (1568 e Brusel – 13 a viz Genver 1625), a zo ul livour flamank. Mab e oa da b-Pieter Brueghel gozh, ha breur yaouañ Pieter Brueghel yaouank. Tad e oa da Jan Brueghel yaouank, ha tad-kaer David Teniers. Eontr e oa da Jan van Kessel, hag e-touez e ziskibien e oa Abraham Govaerts ha Daniel Seghers.
Livet en deus bleunioù, ha taolennoù hervez ar Bibl. Labouret en deus ivez gant Rubens war-dro un toullad taolennoù.
-== Oberennoù ==

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Jan Brueghel gozh en Artcyclopedia
# Jan Brueghel yaouank

Jan Brueghel yaouank (1601-1678) a oa ul livour flamank. Mab e oa da Jan Brueghel gozh, ha mab-bihan da Pieter Brueghel gozh, niz da Pieter Brueghel yaouank. Daou vab en doe. An eil, Abraham Bruegel (1631-1690), a voe livour evel e dad.

## Liammoù diavaez

* (en) Jan Brueghel yaouank en Artcyclopedia
# Jan

Jan zo un anv-badez nederlandek implijet e kalz yezhoù all evel an tchekeg, an alamaneg, ar yezhoù skandinavek hag all, par da Yann e brezhoneg.

## Yezhoù all

* Jean e galleg,
* John e saozneg,
* Xan en euskareg
* Yann en brezhoneg
* Juan e spagnoleg

## Tud
### Alamagn

* Jan Ullrich (* 1973), marc'hhouarner, trec'h e Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn

### Izelvroioù ha Flandrez
#### XV$^{vet}$-XVIII$^{vet}$ kantved

* Jan van Eyck (e-tro 1390–1441), livour
* Jan Brito (1415-1495), mouller breizhat er Flandrez
* Jan van Leiden, e brezhoneg Yann a Leiden (1509-1536), levier advadezour
* Jan Brueghel, anv daou livour brudet
** Jan Brueghel gozh (1568-1625)
** Jan Brueghel yaouank (1601-1678)
* Jan Steen (c. 1626-1679), livour
* Jan Vermeer (1632-1675), livour

#### XX$^{vet}$ kantved

* Jan Deloof (g. e 1930), skrivagner flandrezek ha troer brezhonek
* Jan Janssen (g. e 1940), marc'hhouarner, trec'h e Tro Bro-C'hall ha Tro Bro-Spagn
* Jan Raas (g. e 1952), marc'hhouarner

### Norvegia

* Jan Kjærstad‎ (g. e 1953), skrivagner.

### Polonia

* Jan Matejko (1838-1893), livour.

### Republik Tchek

* Jan Hus, beleg,
* Jan Masaryk (1886 – 1948), politikour,
* Jan Palach, haroz.

## E brezhoneg

Jan pe Janig a vez skrivet e-lec'h Chan a-wechoù. Stummoù all da Janed int-holl.
# Jan-Michael Vincent

Jan-Michael Vincent, ganet d'ar 15 a viz Gouhere 1945 hag aet da Anaon d'an 10 a viz C'hwevrer 2019, a oa un aktour stadunanat. Brudet e voe dre e rolloù evel ar blenier biñsaskell Stringfellow Hawke er stirad skinwel Airwolf (1984–1986, Supercopter en Europa) hag evel Matt Johnson, er film Big Wednesday eus 1978.

## Liammoù diavaez

* Jan-Michael Vincent war IMDb
* Whatever happened to: Jan-Michael Vincent
# Jamshedpur

Jamshedpur (hindeg: जमशेदपुर; ourdoueg: جمشید پور) a zo ur gêr veur e stad Jharkhand en India. Poblet eo gant 1 135 000 a dud (e 2001).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Martigues

Lo Martegue en okitaneg, Martigues an anv gallek ofisiel, zo ur gumun e kreisteiz Bro-C'hall, e Provañs, e Bouches-du-Rhône war lez Loc'h Berro ha Kanol Caronte.
# Martin Agricola

Martin Agricola a zo ganet d'ar 6 a viz Genver 1486 ha marvet d'an 10 a viz Even 1556. Ur sonaozour alaman eus an Azginivelezh e oa hag en deus savet teoriennoù war ar sonerezh.
Ganet eo bet e Schwiebus e Silezia. E anv a oa Sohr pe Sore en alamaneg.
E-tro 1524 e vevas e Magdeburg, kelenner e oa d'ar mare-se en ur skol brotestant. Rhau, hag a oa senedour ha mouller o tont eus Wittenberg, a gejas gant Martin Agricola. Deuet e oant da vezañ mignoned vras. Embann a reas teoriennoù war ar sonerezh, an teoriennoù-se a oa war un doare nevez da notenniñ.
Agricola a zo bet an hini kentañ oc'h aozañ gant peder mouezh un oberenn evit Martin Luther: Ein' feste Burg e anv.
# Martin Amis

Martin Louis Amis, ganet en Abertawe d'ar 25 a viz Eost 1949, a zo ur skrivagner kembreat saoznek. Lakaet eo gant ar gelaouenn The Times war roll an "50 skrivagner brasañ eus Breizh-Veur abaoe 1945".

## Buhez

Mab eo d'ar skrivagner saoz Kingsley Amis.

## Liammoù diavaez

* Martin Amis lec'hienn ofisiel

## Daveoù

* ↑ Aozadur ofisiel al lennegezh e Kembre
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Martin

Martin zo un anv-badez gallek, saoznek (deuet da Vreizh-Veur gant aloubidigezh Gwilherm II Normandi), portugalek hag e meur a yezh all, hag a glot gant Marzhin e brezhoneg. Dont a ra eus an anv latin Martinus.

## Brud

Brudet eo an anv abalamour da Martinus Teurgn, ur sant hag a voe trede eskob Teurgn, e Galia.

## Deveradurioù

* Martine ha Martina, anvioù-badez plac'hed .
* Martinet ha Martineau, Martinot, anvioù-tiegezh .

## Yezhoù all

* Máirtín, anv-badez iwerzhonek.
* Martin, e galleg, saozneg, ha portugaleg.
* Martín, e spagnoleg.
** Diwar an anv-se e teu an anv-tiegezh Martínez.
* Martino, en italianeg.
** Diwar an anv-se e teu an anv-tiegezh Martini.
* Martiño, en galizeg.
* Martinho, en portugaleg.
* Martí, en katalaneg.
* Marzhin, e brezhoneg.

## Tud
### Anv-badez
#### Sent

* Martin Braga, sant portugalat
* Martinus Teurgn, sant galian-roman

#### Pibien

* Pemp pab zo bet anvet Martinus, hag a vez lavaret Martin anezhe ivez.

#### Tud all

* Martin Heidegger (1889–1976), prederour alaman
* Martin Luther, beleg katolik alaman, krouer ar brotestantiezh
* Martin Luther King, pastor protestant stadunanat
* Martin McGuinness, politiker iwerzhonat, bet e-touez renerien an Irish Republican Army.
* Martin Schongauer (1450 – 1491), livour elzasat
* Martin Scorsese (ganet e 1942), filmaozer stadunanat
* Martin Van Buren (1782 – 1862), 8vet prezidant Stadoù-Unanet Amerika

#### Martinho

* Martinho da Vila, kaner brazilian

### Anv-tiegezh

Un anv-tiegezh stank en holl broioù saoznek eo, hag ivez er broioù saozneh, en Estonia, e rannvroioù zo Italia, en Alamagnhag er broioù skandinaviat
* Robert fitz Martin (c. 1095 – c. 1159), marc'heg norman, aotrou Cemais, e Kembre
* Thérèse Martin (1873-1897), leanez c'hall, Sainte Thérèse de Lisieux
* Ivona Martin, (1907-2005), emsaverez
* Janick Martin, akordeoñser eus an Duo Hamon Martin hag an Hamon Martin Quintet

### Disheñvelout

Anv meur a zen
| Billy Martin Charles Martin Claude Martin David Martin François Martin George Martin Georges Martin Henri Martin Jacques Martin | James Martin Laurent Martin Louis Martin Maurice Martin, Paul Martin Philippe Martin Pierre Martin William Martin |

## Lec'hanvadurezh

* Gwelout
* Saint-Martin
* Sant-Martin
* St Martin
* Sant-Varzhin

## Pennadoù kar

* Martinho
* Martinez
* Martino
* Martini
* Martins
# Martin Behaim

Martin Behaim (6 a viz Here 1459 – 29 a viz Gouere 1507), anavezet ivez evel Martin von Behaim, Martinus Bohemus, Martinus de Boëmia, Martinho da Boémia, Martin Behaim von Schwarzbach, a oa ur moraer alaman, arzour, steredoniour, douaroniour hag ergerzher e servij roue Portugal, João II. Kontañ a reer e oa bet pouezus e gartennoù da vare Oadvezh an Ergerzhadennoù. Brudet e voe dreist-holl abalamour d'e "Erdapfel", ar skeudenn gentañ eus ar voul douar a voe graet en istor ar bed, graet gantañ war-dro 1490-1492 evit Kêr Nürnberg.

## Liammoù diavaez

* Martin Behaim's Erdapfel 1492 globe gores at the American Geographical Society Library Digital Collection (en)
* Martin Behaim: his life and his globe Ernst G. Ravenstein (1908) - Linda Hall Library (en)
* Martin Behaim (fr)
# Martin Bormann

Martin Ludwig Bormann (17 Mezheven 1900 – 2 Mae 1945) a oa a un ofiser ag an NSDAP ha penn ar.Parteikanzlei. Ur galloud bras a oa gantañ dre e zarempred a-dost gant Adolf Hitler, o veriñ ar monedone a ditouroù kaset da Hitler. Ur reizhiad velestradurel a bouez a voe savet gantañ daoust ma tiskoulme ar muiañ a zegouezhioù e-unan.
Bormann a gevreas an aozadur paramilourel anvet Freikorps e 1922. Bac'het e voe ur bloaz-pad e karc'har evit bout bet kenberzhiad Rudolf Höss e muntrigezh Walther Kadow. Bormann a zegouezhas er strollad nazi e 1927 hag er Schutzstaffel (SS) e 1937. Servij a reas evel penn skipailh er strollad gant kannad ar Führer Rudolf Hess.
Bormann a voe degemeret e kelc'h prevez Hitler evel sekretour, hag e ambroug a rae e pep lec'h, oc'h aoziñ darvoudoù evitañ adal an 12 a viz Eost 1935. Pa'z eas Rudolf Hess da Vro-Saoz da glask ober emglev gant ar Saozon e kemeras Bormann penn ar Parteikanzlei. Meret e veze gantañ an aferioù keodedel hag eñ a asante pe a nac'he al lezennoù nevez. Bormann a oa un ezel oberiant eus heskinadeg an ilizoù kristen ha kaletaat a reas an doare ma veze atahinet ar Yuzevien hag ar Slaved en takadoù aloubet gant an Nazied e-pad an Eil Brezel-bed.
Bormann a zistroas d'ar Führerbunker gant Hitler e Berlin d'ar 16 a viz Genver 1945 pa oa al Lu Ruz o tostaat d'ar gêr. Goude emlazh Hitler e klaskas tec'hout diouzh Berlin d'an 2 a viz Mae evit chom hep bout tapet gant ar Sovieted. Marteze en em lazhas o lammat diwar ur pont e-tal al Lehrter Bahnhof. E gorf a voe beziet nepell d'an 8 a viz Mae 1945. Daoust ma oa ezvezant e voe barnet in absentia gant al lez-varn etrebroadel e-kerzh Prosez Nürnberg e 1945 ha 1946. Barnet e voe d'ar marv dre grougiñ evit torfedoù brezel ha torfed a-enep an denelezh.
# Martiherrero

Martiherrero zo ur gumun e Spagn, en proviñs Ávila, e kumuniezh emren Castilla y León.
# Martin-de-Viviès

Martin-de-Viviès eo anv pennlec'h Enez Amsterdam, un enezenn perc'hennet gant Bro-C'hall e su Meurvor Indez. Un diazlec'h skiantel eo gant un ugent a dud e-barzh.
# Martin Braga

Avieler Galiza hag arc'heskob Braga e oa Sant Martin Braga (Martiño e galizeg, Martinho e portugaleg), pe Martinho de Dume.

## Deizioù ar sizhun

Un den a-bouez eo bet en istor ha sevenadur portugalek. Dre ma kave dezhañ e oa digristen reiñ anvioù pagan da zeizioù ar sizhun (Lunae dies, Martis dies, Mercurii dies, Jovis dies, Veneris dies, Saturni dies ha Solis dies), e tivizas ober gant an anvioù Feria secunda, Feria tertia, Feria quarta, Feria quinta, Feria sexta, Sabbatum, Dominica Dies hag a zo bet miret e portugaleg (segunda-feira, terça-feira, quarta-feira, quinta-feira, sexta-feira, sábado ha domingo), un dra n'eus c'hoarvezet e yezh all ebet.
# Marcel Vallée

Marcel Alexandre Armand Vallée, bet ganet d'ar 15 a viz Genver 1880 e Pariz III (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 31 a viz Here 1957 e Fontaine-le-Port (Seine-et-Marne, Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
Dimezet e voe d'an aktourezed gall Madeleine Geoffroy (1891-1968) ha Jeanne Pérez (1894-1975).

## E filmoù er sinema

* 1918 : La Faute d'orthographe, film berr mut sevenet gant Jacques Feyder.
* 1940 : Bécassine gant Pierre Caron
* 1957 : Assassins et Voleurs gant Sacha Guitry.

## Liamm diavaez

* Marcel Vallée war Internet Movie Database
# Marcel Proust

Marcel Proust :
| Marcel Proust e 1900 ||
| Anv ofisiel | Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust |
| Obererezh | Skrivagner |
| Ganedigezh | d'an 10 a viz Gouere 1871 en Auteuil, Frañs |
| Marv | d'an 18 a viz Du 1922 e Pariz, Frañs |
| Yezh skrivañ | galleg |
| Rumm lennegel | romant, skrid-arnod, drevezadur |
| Enorioù | Priz Goncourt e 1919 (gant À l’ombre des jeunes filles en fleurs) |
| Oberennoù pennañ ||
| À la recherche du temps perdu (1913 - 1927) : Du côté de chez Swann À l’ombre des jeunes filles en fleurs Le Côté de Guermantes Sodome et Gomorrhe La Prisonnière Albertine disparue Le Temps retrouvé ||
| Sinadur | |
| kemmañ |
Marcel Proust (Auteuil 10 a viz Gouere 1871 – Pariz 18 a viz Du 1922) a oa ur skrivagner gall. Brudet eo dreist-holl evit e heuliad a romantoù À la recherche du temps perdu, embannet e seizh darn etre 1913 ha 1927.

## Oberennoù

* Les Plaisirs et les Jours (1896)
* La Bible d'Amiens,
* « La Mort des cathédrales », pennad (1904)
* Sésame et les lys,
* À la recherche du temps perdu
** Du côté de chez Swann (1913)
*** Darn1 : Combray
*** Darn : Un amour de Swann
*** Darn : Nom de pays: le pays
** À l'ombre des jeunes filles en fleurs (1919)
** Le côté de Guermantes I et II (1921-1922)
** Sodome et Gomorrhe I et II (1922-1923)
** La Prisonnière ( 1923)
** Albertine disparue (dalif, 1925)
** Le Temps retrouvé (dalif, 1927)
* Pastiches et Mélanges (1919)
* Chroniques (1927) ;
* Jean Santeuil ( 1952) ;
* Contre Sainte-Beuve ( 1954)

## Liammoù diavaez

Oberennoù Proust
# Marcela Topor

Marcela Topor, ganet d'an 8 a viz Gwengolo 1976 e Vaslui, Roumania, zo ur gazetennerez rouman a orin. Brudet eo evit bezañ gwreg ar politiker ha kazetenner katalan Carles Puigdemont abaoe 2000.
Pennrenerez ar gazetenn viziek ha lec'hienn Internet saoznek Catalonia Today eo.
# Marcel Rogemont

Marcel Rogemont zo ur politikour breizhat, ganet d'an 3 a viz Genver 1948 e Coye-la-Forêt (Oise), e Bro-C'hall. Kannad Il-ha-Gwilen evit ar PS gall e oa bet etre 1997 ha 2002 hag etre 2007 ha 2017.
Pa oa bet lakaet er-maez en 2002 en devoa kavet labour kenkent e ti Veolia$^,$$^,$, betek 2007.
A-enep Naoned e Breizh eo, evel e genseurted er PS. E 2017 ne oa ket war ar renk ken.

## Kanaouennoù

Komzet en deus evit difenn ur c'hementad a ganaouennoù gallek er skingomz, ha lavaret ne oa ket posupl ober kement all evit ar c'hanañ brezhoneg.

## Notennoù

* ↑ http://www.gauchemip.org/spip.php?article13447
* ↑ https://web.archive.org/web/20160304132256/http://www.rennes.lemensuel.com/fileadmin/user_upload/MEDIAS/DOCUMENTS/MDR/20121121_DOSSIEREAU.pdf
* ↑ http://www.enviro2b.com/2011/03/08/rennes-–-enquete-en-cours-chez-veolia-eau-ouest/
* ↑ http://www.networkvisio.com/u8-reseau-international/article-le-depute-marcel-rogemont-delit-de-benefice-d-un-emploi-fi.html?id=10614
* ↑ Pennad : http://lepeuplebreton.bzh/2015/09/30/a-propos-des-quotas-radiophoniques/
# Marcel Roofthoofd

Marcel Roofthoofd a zo bet ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1952.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Kampion "junior" Belgia ha mestr FIDE e 1970.
2 196 edo e renk Elo e miz Gouere 2008.

## Stadegoù e Simbase

Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 815 partienn, Roofthoofd en deus :
* gounezet 288 partienn,
* kollet 179 partienn,
* nulaet 348 partienn
56 eo e dregantad a drec'hoù neuze.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
* E bartiennoù
# Marcel Ropars

Marcel Ropars (Marsel Roparz), ganet e 1926 e Poullaouen ha marvet d'ar 26 Genver 2023, a oa unan eus saverien ar sonerezh hengounel en doe anavezet en e barrez c'henidik. Breur e oa da Loeiz Ropars a adlakaas war wel kanoù ha dañsoù Breizh.

## Buhez

E familh, c'hwec'h bugel enni, a oa troet ouzh ar brezhoneg ha breudeur ar gerent a yeas da skol brotestant kêriadenn ar Gili e Poullaouen, e-lec'h ma veze kustum da ganañ kantikoù brezhonek. Unan eus e eontred, Hervé Ropars, a roas e anv d'ar Strollad Emrenour Breiz e 1927. Levezonet e voe ar familh gant oberiantizoù ar Bleun-Brug a vountas ma vefe c'hoariet Maesaergan Poullaouen e 1936 gant tud yaouank ar gumun, Roparzed en o zouez. Hag ouzhpenn Loeiz ha Marcel e tapas brud o c'hoar Eugénie ivez, o vezañ m'he doe krouet Kelc'h Keltiek Poullaouen.
Mignon e voe da Bolig Monjarret hag e kemeras perzh e krouidigezh Bodadeg ar Sonerion, hag eñ studier e Skol Kenwerzh Pariz, e-pad an Eil Brezel-bed.
E 1946 e krogas gant ar binioù bras hag ar vombard hag ez eas da seniñ gant Kevrenn Brest-Sant-Mark. Pennsoner e teuas da vezañ e 1953.
Labourat a reas en ur bank bras hag e harpas e vreur, Loeiz, da lakaat Al Leur Nevez da vont endro ouzhpenn. E verc'h Gwenola zo bet anavezet evel ensellerez evit ar brezhoneg hag evel telennourez.

## Levrlennadur

* Jean-Noël Potin, À Carhaix, Marcel Ropars, décédé jeudi, laisse une empreinte profonde,. E-barzh Le Télégramme, 29 Genver 2023.
* Marcel Ropars : pilier de la culture populaire bretonne. E-barzh Le Poher, 13-19 Du 2019.

## Pennadoù kar

* Erwan Roparz
* Loeiz Roparz
# Marcel Wanders

Marcel Wander (2 a viz Gouere 1963 e Boxtel, Izelvroioù) a zo un dizagnour izelvroat.

## E vuhez

Wanders a voe diplomet e skol-arzoù Arnhem e 1988. Etre 1990 ha 1992 e labouras e Landmark Design & Consultancy, unan eus studioioù dizagn pouezusañ an Izelvroioù. E 1992 e voe e-touez pevar c'hrouer WAAC's Design & Consultancies, hag a zeuas buan da vezañ unan eus studioioù dizagn brudetañ an Izelvroioù. Labourat a reas evel dizagnour dizalc'h, ha brudet e teuas da vezañ pa savas ar gador Knotted Chair hag a voe produet gant ar strollad dizagnourien izelvroat Droog Design e 1996.
E 2000 e krouas Wanders an embregerezh Moooi, ma vez savet oberennoù dibar ha fentus war un dro.

## E oberenn

Oberennoù Marcel Wanders a gaver e meur a virdi evel ar MoMA pe er SFMOMA, Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam) pe c'hoazh er Stedelijk Museum en Amsterdam.

## Oberennoù brudetañ

* Knotted Chair (1996), Droog Design ha Cappellini
* V.I.P. Chair (2000), Moooi
* Kleuzeur Zeppelin diwar Taraxacum gant Achille Castiglioni, Flos
* Crochet Chair (2006), Droog Design

## Notennoù

* ↑ Dastumadegoù MoMA
* ↑ Dastumadegoù SFMOMA

### Gwelout ivez

* Droog Design

### Liammoù diavaez

* Lec'hiennMarcel Wanders Studio
* Atersadenn Marcel Wanders war Designboom
a vo kavet e Wikimedia Commons.