おい、敵よ (、)は、クルディスタン、イラクのクルディスタン地域等の国歌である。

 歴史 

この曲は1938年にクルド人の詩人で政治活動家であるディルダーによって刑務所内で書かれた。曲名の「敵」というのはディルダーを拷問した刑務所の警備員やクルド人に対する弾圧のことを指す。

1946年にはマハバード共和国の国歌として採用された。またクルディスタン地域の地域の歌にも採用されており、クルディスタン労働者党でも使用された。

 歌詞 

 ソラン語 
ペルシア文字ラテン文字ئەی ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کورد زمان،
نایشکێنێ دانەریی تۆپی زەمان.
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووه،
زیندوە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان.
 
لاوی کورد ھەستایە سەرپێ وەک دلێر،
تا بە خوێن نەخشی بکا تاجی ژیان.
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووه،
زیندوە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان.
 
ئێمە رۆڵەی میدیا و کەیخوسرەوین،
دینمان، ئایینمان ھەر نیشتمان
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووه،
زیندوە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان.
 
ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین،
سەیری کە خوێناوییە ڕابردوومان.
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووه،
زیندوە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان.
 
لاوی کوردی ‌حازر و ئامادەیه،
گیان فیدایە، گیان فیدا، ھەر گیان فیدا.
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووه،
زیندوە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان.Ey reqîb her mawe qewmî kurdziman,
nayşikênê danerî topî zeman.
Kes nelê kurd mirdu we, kurd zîndu we,
zîndu we qet nanewê alakeman.

Lawî kurd hestaye ser pê wek dilêr,
ta be xwên nexşî bika tacî jiyan.
Kes nelê kurd mirduwe, kurd zîndu we,
zîndu we qet nanewê allakeman.

Ême roley Mîdya û Keyxusrew în,
dînman, ayînman her nîştiman
Kes nelê kurd mirdu we, kurd zîndu we,
zîndu we qet nanewê alakeman.

Ême roley rengî sûr û şoriş în,
seyrî ke, xwênawî ye rabirdûman.
Kes nelê kurd mirdu we, kurd zîndu we,
zîndu we qet nanewê alakeman.

Lawî kurdî hazir û amade ye,
giyanfîda ye, gyanfîda ye, gyanfîda.
Kes nelê kurd mirdu we, kurd zîndu we,
zîndu we qet nanewê alakeman.

 他の方言での歌詞 

 北クルド語(クルマンジー) 
ラテン文字キリル文字ペルシア文字Ey reqîb her maye qewmê kurd ziman
Naşikê û danayê bi topê zeman.
Kes nebê kurd dimirin, kurd jîn dibin.
Jîn dibin qet nakevê ala kurdan.

Em xortên rengê sor û şoreşin
Seyr bike xwîna dîyan me da rijand.
Kes nebê kurd dimirin, kurd jîn dibin.
Jîn dibin qet nakevê ala kurdan.

Em xortên Medya û Keyxusrewin
Dîn îman û ayîman, her niştiman.
Dîn îman û ayîman, kurd û Kurdistan.
Kes nebê kurd dimirin, kurd jîn dibin.
Jîn dibin qet nakevê ala kurdan.

Lawê kurd rabûye ser pê wek şêran
Ta bixwîn nexşîn bike tacî jiyan.
Kes nebê kurd dimirin, kurd jîn dibin.
Jîn dibin qet nakevê ala kurdan.

Xortên nûh tev hazir û amade ne
Can fîda ne can fîda, her can fîda.
Kes nebê kurd dimirin, kurd jîn dibin.
Jîn dibin qet nakevê ala kurdan.Әй рәԛиб һәр, майә ԛәԝме Кӧрд зьман
Нашьке у данайэ топе зәман.
Кәс нәбе Кӧрд дьмьрьн, Кӧрд жин дьбьн.
Жин дьбьн ԛәт накәве ала Кӧрдан.

Әм хортен рәнге сор у шорәшьн
Сәйр бькә хԝина дийан мә да рьжанд.
Кәс нәбе Кӧрд дьмьрьн, Кӧрд жин дьбьн.
Жин дьбьн ԛәт накәве ала Кӧрдан.

Әм хортен Мәдйа у Кәйхӧсрәԝин
Дин иман у айинман, һәр ньштиман.

Кәс нәбе Кӧрд дьмьрьн, Кӧрд жин дьбьн.
Жин дьбьн ԛәт накәве ала Кӧрдан.

Лаԝе Кӧрд рабуйэ сәр пе ԝәк шеран
Та бьхԝин нәхшин бькә тащи жийан.
Кәс нәбе Кӧрд дьмьрьн, Кӧрд жин дьбьн.
Жин дьбьн ԛәт накәве ала Кӧрдан!

Хортен нуһ тәв һазьр у амадә нә
Щан фида нә щан фида, һәр щан фида.
Кәс нәбе Кӧрд дьмьрьн, Кӧрд жин дьбьн.
Жин дьбьн ԛәт накәве ала Кӧрдан.ئەی ڕەقیب ھەر، مایە قەومێ کورد زمان
ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زەمان.
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن.
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان.

ئەم خۆرتێن رەنگێ سۆر و شۆرەشن
سەیر بکە خوینا دییان مە دا رژاند.
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن.
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان.

ئەم خۆرتێن میدیا و کەیخوسرەوین
دین ئیمان و ئاییمان، ھەر نشتیمان.
دین ئیمان و ئاییمان، کورد و کوردستان.
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن.
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان.

لاوێ کورد رابوویە سەر پێ وەک شێران
تا ب خوین نەخشین بکە تاجێ ژیان.
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن.
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان.

خۆرتێ نوح تەڤ حازر و ئامادەنە
جان فیدا نە، جان فیدا، ھەر جان فیدا.
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن.
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان.

 南部クルド語 

ペルシア文字ئه‌ئێ ڕه‌قیب هه‌ر ماگه‌ قه‌وم کورد زوان،
نیه‌شکنێگه‌ئێ گه‌ردش چه‌رخ زه‌مان،
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌،
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان،

ئیمه‌ ڕووڵه‌ئێ ڕه‌نگ سوور و شووڕشیم،
سه‌یرێ که‌ خۊناویه‌ وێئه‌رده‌مان،
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌،
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان،

ئیمه‌ ڕووڵه‌ئێ میدیا و که‌ئێخه‌سره‌وین،
دینمان ئایینمان هه‌ر نێشتمان،
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌،
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان،

ڕووڵگ کورد هه‌ڵساسه‌ پا وێنه‌ئێ دلێر،
تا وه‌ خۊن ڕه‌نگین بکه‌ئێ تاج ژیان،
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌،
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان،

ڕووڵگ کورد هه‌ر حارز و ئاماده‌ئێئه‌،
گیان فه‌دائێئه‌، گیان فه‌دائێئه‌، گیان فه‌دا،
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌،
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان.

 ザザキ語 

ラテン文字Ey reqîb, tim mendo qewmê kurziwan
Nêşiknen ey v'raştoxê topê zeman
Kes nêvaj kurd merde yo, kurd ganî yo 
Ganî yo qet nêna war alaya ma
 
Lajê kurdî werişto pay sey çêran
Ke b' gonî nexşîn taca cuyan
Kes nêvaj kurd merde yo, kurd ganî yo 
Ganî yo qet nêna war alaya ma
 
Ma leyîrê Medya û Keyxusrew î
Dînê ma yo, ayînê ma yo welat o
Kes nêvaj kurd merde yo, kurd ganî yo
Ganî yo qet nêna war alaya ma
 
Ma leyîrê rengê sûr û şoriş î
Bewnî, gonîdmende yo vîyartey ma
Kes nêvaj kurd merde yo, kurd ganî yo
Ganî yo qet nêna war alaya ma
 
Lajê kurdî hazir û amade yo
Ganfîda yo ganfîda yo, ganfîda
Kes nêvaj kurd merde yo, kurd ganî yo
Ganî yo qet nêna war alaya ma

 ゴラニ語 
ラテン文字ペルシア文字Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan
Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
 
Ême rollê rengê sûrê û şorrişî
Bidye çin winallînen, wiyerdeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
 
Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay
Be winêş nexşîn kero tacew jîway
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
 
Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî
Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
 
Mîlletu kurdî, amadew haziren
Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêmanئەی ڕەقیب ھەر، مەنەن میللەتی کورد زوان
نمەماڕۆیچش، جمنەری، چەرخی زەمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
 
ئێمە ڕۆڵێ، میدیاو کەیخوسرەوی
دین و ئایینچ،پارێزناش، نیشتمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
 
میللەتو کوردی ھورزاوە سەرو، پای
بە ونێش نەخشین کەرۆ تاجەو ژیوای
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
 
ئێمە ڕۆڵێ، میدیاو کەیخوسرەوی
دین و ئایینچ،پارێزناش، نیشتمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
 
میللەتو کوردی، ئامادەو حازرەن
گیان فیدان و گیان فیدا، ھەر گیان فیدا
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان

 翻訳 

直訳(英語)別の翻訳(英語)Oh, enemy! The Kurdish people live on,
They have not been crushed by the weapons of any time
Let no one say Kurds are dead, they are living
They live and never shall we lower our flag

We are descendants of the red banner of the revolution
Look at our past, how bloody it is
Let no one say Kurds are dead, they are living
They live and never shall we lower our flag

The Kurdish youth rise bravely,
With their blood they colored the crown of life
Let no one say Kurds are dead, they are living
They live and never shall we lower our flag

We are the descendants of the Medes and Cyaxares
Kurdistan is our religion, our credo,
Let no one say Kurds are dead, they are living
They live and never shall we lower our flag

The Kurdish youth are ready and prepared,
To give their life as the supreme sacrifice
Let no one say Kurds are dead, they are living
They live and never shall we lower our flagOh foes who watch us, the nation whose language is Kurdish is alive
It cannot be defeated by makers of weapons of any time
Let no one say the Kurds are dead, the Kurds are alive
The Kurds are alive and their flag will never fall

We are the sons of the red colour of revolution
Our history is one filled with blood
Let no one say the Kurds are dead, the Kurds are alive
The Kurds are alive and our flag will never fall

We are the sons of the Medes and Kai Khosrow
Our homeland is our faith and religion
Let no one say the Kurds are dead, the Kurds are alive
The Kurds are alive and our flag will never fall

The Kurdish youth has risen like noble warriors
To draw the crown of life with blood
Let no one say the Kurds are dead, the Kurds are alive
The Kurds are alive and our flag will never fall

The Kurdish youth are ever-ready
And always prepared to sacrifice their lives
To sacrifice their lives, to sacrifice their lives.
Let no one say the Kurds are dead, the Kurds are alive
The Kurds are alive and our flag will never fall