Uniwersytet Pensylwanii

Uniwersytet Pensylwanii (ang. University of Pennsylvania, potocznie Penn lub UPenn) – prywatny, amerykański uniwersytet badawczy należący do Ligi Bluszczowej (Ivy League), zlokalizowany w Filadelfii, w stanie Pensylwania. Założony w 1740 roku przez Benjamina Franklina, jest jedną z dziewięciu uczelni w USA utworzonych przed uzyskaniem niepodległości (tzw. colonial colleges). Uczelnia konsekwentnie zajmuje jedne z czołowych miejsc w rankingach światowych, jak również miejsca w czołowej piątce w przedmiotach takich jak biznes, finanse, medycyna i robotyka. Uniwersytet składa się z czterech szkół kształcących na poziomie licencjackim (undergraduate schools) oraz dwunastu szkół kształcących na poziomie magisterskim i doktorskim (graduate schools). W ich skład wchodzą między innymi School of Arts and Sciences (Szkoła Nauk Humanistycznych i Ścisłych), School of Engineering and Applied Science (Szkoła Inżynierii i Nauk Stosowanych), Wharton School (najstarsza na świecie szkoła biznesu), Perelman School of Medicine (najstarsza szkoła medyczna w USA) czy Penn Carey Law (szkoła prawnicza). W 2025 roku uczelnia posiadała majątek wynoszący 24,8 miliarda dolarów, co czyni ją szóstą najbogatszą prywatną uczelnią na świecie. Główny kampus uczelni znajduje się w University City, zachodniej dzielnicy Filadelfii. Do największych atrakcji kampusu zalicza się College Hall (najstarszy budynek administracyjno-edukacyjny), Houston Hall (pierwszy klub studencki w USA) oraz Franklin Field (najstarszy dalej funkcjonujący stadion futbolu amerykańskiego). W poczet absolwentów, powierników oraz kadry Penn wchodzi 38 laureatów Nagrody Nobla, 3 prezydentów USA, 9 głów państw oraz 8 ojców-założycieli USA. Do najsłynniejszych absolwentów należą m.in. Prezydent USA Donald Trump, oraz założyciel Tesli i SpaceX Elon Musk. Historia Początki uniwersytetu sięgają 1740 roku, kiedy grupa mieszkańców Filadelfii zaproponowała budowę szkoły i domu modlitwy. Jednakże z powodu braku funduszy, projekt nie został ukończony przez prawie dekadę. W 1749 roku Benjamin Franklin opublikował esej „Proposals Relating to Education of Youth in Pensilvania”, w którym zaproponował zupełnie nowy model edukacji, zupełnie inny od tego obowiązującego w innych uczelniach kolonialnych, kładący nacisk na nauki praktyczne, handel i służbę publiczną, a nie tylko teologię i języki klasyczne. W 1751 roku została ona otwarta jako Academy and Charitable School in the Province of Pennsylvania, a w 1755 roku placówka otrzymała status uczelni wyższej jako College of Philadelphia. Po uzyskaniu przez USA niepodległości, nazwa uczelni została zmieniona wpierw na Uniwersytet Stanu Pensylwania (University of the State of Pennsylvania), a następnie na Uniwersytet Pensylwanii (University of Pennsylvania), co uczyniło ją pierwszą instytucją w kraju oficjalnie posługującą się tytułem uniwersytetu. Uniwersytet Pensylwanii wielokrotnie wyznaczał nowe standardy w amerykańskiej nauce. W 1765 roku uczelnia otworzyła pierwszą w koloniach brytyjskich szkołę medyczną. W kolejnych dekadach Penn umocnił swoją pozycję jako centrum innowacji: w 1881 roku założona została Wharton School - pierwsza na świecie uniwersytecka szkoła biznesu, a w 1946 roku naukowcy z Penn Engineering wynaleźli ENIAC, pierwszy w historii komputer elektroniczny. Na uczelni działa stowarzyszenie Polskich studentów o nazwie Polski Klub na UPenn (UPenn Polish Club). Organizacja Uniwersytet Pensylwanii jest zarządzany przez organ powierniczy znany jako Trustees of the University of Pennsylvania. Na czele administracji stoi prezydent, który jest odpowiedzialny za codzienne funkcjonowanie uczelni. Uczelnia składa się z dwunastu szkół, z których cztery kształcą również na poziomie licencjackim (oznaczone gwiazdką), poniżej według daty powstania: School of Arts and Sciences* (1755) - nauki humanistyczne i ścisłe Perelman School of Medicine (1765) - szkoła medyczna Penn Carey Law (1850) - szkoła prawa School of Engineering and Applied Science* (1852) - inżynieria i nauki stosowane Stuart Weitzman School of Design (1868) - architektura i planowanie przestrzenne School of Dental Medicine (1878) - stomatologia Wharton School* (1881) - szkoła biznesu School of Veterinary Medicine (1884) - weterynaria School of Nursing* (1886) - pielęgniarstwo School of Social Policy & Practice (1908) Graduate School of Education (1915) - nauki o edukacji Annenberg School for Communication (1958) - nauki o komunikacji i mediach W ramach Szkoły Inżynierii i Nauk Stosowanych (Penn Engineering) działa słynne laboratorium robotyczne GRASP Lab (General Robotics, Automation, Sensing & Perception Lab). Założone w 1979 roku, jest jednym z wiodących na świecie ośrodków badawczych w dziedzinie robotyki i sztucznej inteligencji. Absolwenci i wykładowcy Przypisy