Koropiec

Koropiec (ukr. Коропець, Koropeć) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego. Siedziba hromady Koropiec. Historia Koropiec (Kropiec) był głównym miastem osobnego powiatu (łac. districtus), który początkowo był stawiany na równi obok powiatów halickiego i trembowelskiego. W 1427 wzmiankowano, że Koropiec posiada prawa magdeburskie oraz że król Władysław Jagiełło uposażył istniejący już wcześniej kościół parafialny. Do połowy XV wieku Koropiec należał do dóbr królewskich. W 1453 właścicielem miasta był Michał Buczacki. Fedor Lubartowicz m.in. posiadał też zamek w Koropcu (zdaniem Łeontija Wojtowycza, chodzi o Koropiec na brzegu Dniestra). Fedor Lubartowicz zdaniem Zygmunta Radzimińskiego miał m.in. syna Andruszka (zm. ok. 1438), księcia na Koropcu. Przez pewien czas Koropiec był własnością Zofii z Mieleckich, żony Jana Karola Chodkiewicza. W 1607 został zniszczony przez Tatarów. W 1615 wieś była już własnością Stefana Potockiego, wojewody bracławskiego. Dziedziczona w rodzinie Potockich przez dwa stulecia. Przy końcu XVIII w. Koropiec nabyty został przez Mysłowskich h. Rawicz. Nowi właściciele w pocz. XIX w. wybudowali klasycystyczny pałacyk. W drugiej poł. XIX w. właścicielem był Alfred Mysłowski, zamiłowany hodowca koni i uczestnik wyścigów. Żoną jego była Helena z Młockich, jedna z uznanych piękności Lwowa. Urokowi pałacu w Koropcu (między innymi marmurowe żłoby w stajniach) nie mógł oprzeć się marszałek Sejmu Galicyjskiego (namiestnik c. k.) Stanisław Marcin Badeni, który nabył pałac od syna Alfreda (Alfreda jr) w 1893. Po nim zaś majątek przypadł najmłodszemu jego synowi, Stefanowi, który był jego właścicielem do 1939 r. W II Rzeczypospolitej wieś była siedzibą gminy wiejskiej Koropiec w powiecie buczackim, województwo tarnopolskie. W 1929 roku liczyła 5366 mieszkańców. Przez pewien czas Koropiec był siedzibą rejonu koropieckiego. W latach 1943–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA w samym Koropcu zamordowali 40 Polaków oraz powiesili Ukrainkę, żonę Polaka, i troje jej dzieci. Dokonali też zbrodni na Polakach we wsiach: Barysz, Korościatyn, Puźniki, Zalesie, położonych na północ od Koropca. W 1989 liczyło 3779 mieszkańców. W 2013 liczyło 3474 mieszkańców. Zabytki pałac w Koropcu – pierwszy niewielki klasycystyczny pałac zwieńczony czterospadowym dachem został wzniesiony przez Mysłowskich na początku XIX w. Hrabia Stanisław Marcin Badeni przebudował pałac do 1906 roku na wielkopańską rezydencję w stylu neorenesansowym. Pałac został zniszczony w latach 1914–1920, ale wkrótce go odbudowano. Po 1945 r. mieścił się w nim dom dziecka i szkoła. Pałac otacza park krajobrazowy z początku XIX w. Przed 1939 r. park miał 200 ha, obecnie około 6 ha. kościół rzymskokatolicki pw. św. Mikołaja poświęcony w 1868 roku. Powstał dzięki funduszom rodziny Mysłowskich i zapisowi księdza Marcina Mierzwińskiego. Kościół konsekrowano w 1882 roku. Zrujnowany w okresie Ukraińskiej SRR po wysiedleniu z tych ziem Polaków w 1946 roku, gdy zamieniono go na magazyn ziarna, a od 1960 roku na salę sportową i sklep meblowy. Remontowany po upadku ZSRR z inicjatywy polskiego duchownego ks. Ludwika Rutyny i poświęcony ponownie w 1992 roku. cmentarz katolicki z 650 polskimi nagrobkami. cerkiew na Przewoźcu pw. Zaśnięcia Bogarodzicy z 1785 r. pomnik Anieli Krzywoń poległej w bitwie pod Lenino, Polki z położonej na północ wsi Puźniki. Ludzie związani z Koropcem Adam Fedorowicz – starosta powiatu buczackiego, w 1937 r. otrzymał honorowe obywatelstwo m.in. Koropca Władysław Julian Jachimowski (1826–1908) – polski duchowny, dziekan tymczasowy w Buczaczu. ks. Jakób Kaczorowski – proboszcz w Koropcu, tymczasowy dziekan buczacki w 1848 Mysłowscy a wśród nich: Antoni Mysłowski (ur. 1802, zm. 10 grudnia 1872) – dziedzic Koropca (70), autor: Uwagi nad handlem zbożowym... Ludzie urodzeni w Koropcu Michał Kaziów – polski pisarz i publicysta, dziennikarz radiowy pracownik Polskiego Związku Niewidomych. Marko Kahaniec – ukraiński chłop, działacz społeczny Iwan Dolisznij – ukraiński ekonomista, ojciec akademika Marjana Dolisznego Michał Sobków – polski lekarz (specjalista w zakresie medycyny przemysłowej), pamiętnikarz, pisarz Przypisy Bibliografia Koropiec, wś, pow. tłumacki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 414 . Przewoziec 1.) cz. Koropca, na południe od tej wsi, pow. buczacki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 188 . Przewoziec 3.) wieś, pow. buczacki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 188 ., obecnie część wsi Michał Kurzej: Kościół parafialny p.w. św. Mikołaja w Koropcu. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej / redakcja naukowa Jan. K. Ostrowski. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków: Antykwa, drukarnia Skleniarz, 2010, s. 115–129, il. 186–217. [dostęp = 2020-09-21] Linki zewnętrzne Zdjęcia z Koropca Koropiec w Cracovia-Leopolis