Sianki (Ukraina)

Sianki (ukr. Сянки) – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie turczańskim), nad górnym Sanem. Liczy ok. 580 mieszkańców. Historia 1920–1944 Sianki leżały w powiecie turczańskim w woj. lwowskim w Polsce. W latach 1934–1939 istniała gmina Sianki. Wówczas wieś leżała po obu stronach Sanu na terytorium Polski. Po wojnie została przecięta granicą państwową. Po stronie ukraińskiej znajduje się obecnie około 100 domów i stacja kolejowa na linii Użhorod – Lwów. Polska część Sianek jest od 1945 roku wyludniona. Wieś lokowana na prawie wołoskim w 1560 roku przez ród Kmitów. Właścicielami oprócz Piotra Kmity od 1553 roku była Barbara Kmita, w 1580 roku – rodzina Tarłów. W 1589 roku – Jadwiga Tarło, a w 1663 roku – własność wspólna Zatwarnickich, Czarnieckich, Grochowskich. Od początku XVIII w. do 1939 roku – rodzina Stroińskich; po stronie polskiej znajduje się ich grobowiec. Od roku 1905 przez miejscowość prowadzi linia kolejowa łączącą Użhorod z Samborem, jest tu dworzec kolejowy. W latach 1772–1918 pod zaborem austriackim, położona w powiecie turczańskim w austriackiej prowincji Galicja, 14 km od miejscowości Borynia, na granicy węgierskiej. Graniczyła z wsiami Beniowa, Sokoliki, Tarnawa Wyżna, Tureczki Wyżne, Butelka Wyżna, Jaworów i Użok. W roku 1880 wieś liczyła 355 mieszkańców oraz 50 domów, zamieszkana była przez Polaków, Rusinów, Żydów i Niemców. W Siankach znajdował się także kościół i dwie drewniane cerkwie, obydwie pod wezwaniem św. Stefana. Parafia katolicka znajdowała się w Turce, unicka w Beniowej. W końcu lat 20. Sianki odwiedził Józef Piłsudski, wędrując także z dziećmi na Opołonek do Skały Dobosza. Przed 1939 dział we wsi teatr amatorski. Przed II wojną światową wieś była znanym ośrodkiem narciarskim w Polsce. Także w Siankach rozpoczynał się wyznaczony przez PTT pieszy szlak wschodniobeskidzki (włączony następnie w skład Głównego Szlaku Karpackiego im. Józefa Piłsudskiego). Po 17 września 1939 roku przez wieś przebiegała granica między Niemcami a ZSRR. Po roku 1951 wieś została formalnie podzielona między Polskę a radziecką Ukrainę. W 1921 Sianki liczyły jeszcze 788 mieszkańców (spis powszechny z 1931 podawał 889), wśród których 62% stanowili grekokatolicy. W polskich Siankach zachowały się do dziś grobowce Klary z Kalinowskich (zm. 1867) i Franciszka (zm. 1893) Stroińskich – przedwojennych właścicieli tych dóbr. Obecnie jest to tzw. obręb geodezyjny, leżący w obrębie Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. W 1993 rekonstruowano mury kaplicy. Na granicy Polski i Ukrainy w pobliżu Sianek ma swoje źródło rzeka San. Na samej granicy przy znaku granicznym 224 stoi ukraiński obelisk informujący, iż jest to źródło tej rzeki (). Na początku lat 90. XX wieku, 150 m od Sanu, po stronie ukraińskiej, umieszczono 32 żelbetonowe kontenery z toksycznymi substancjami (17 ton substancji). Kilka z nich przeciekało, a trucizna groziła skażeniem Sanu. Za pomocą środków unijnych kontenery usunięto jesienią 2008, a chemikalia zutylizowano w Niemczech. Zobacz też Kiczera Siankowska Przypisy Linki zewnętrzne Sianki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 473 . Archiwalne zdjęcia związane z miejscowością w bibliotece Polona