Trybuchowce (hromada Trybuchowce)

Trybuchowce (ukr. Трибухівці, Trybuchiwci) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Przez wieś biegnie rzeka Olchowiec, lewy dopływ Strypy. Wieś liczy około 3700 mieszkańców i jest jedną z największych wsi obwodu tarnopolskiego. Przez miejscowość przechodzi droga terytorialna T2001. Historia W 1611 Jerzy Wojciech Buczacki-Tworowski sprzedał właścicielowi Buczacza, Podhajec i Czortkowa Stanisławowi Golskiemu wsie Góra, Żyznowiec, Trybuchowce, Mezańce, Soroka, Pilatówka. Według rozgraniczenia z 1680 wieś znajdowała się w województwie ruskim. Część granicy pomiędzy województwami podolskim i ruskim przechodziła na południe od Trybuchowiec i Dżuryna – między tymi wsiami oraz Ćwitową i Pomorcami. Na mapie von Miega wieś wzmiankowana jako Tribuchowce Właścicielem wsi w roku 1810 był hrabia Ignacy Adam Krasicki z Siecina herbu Rogala (1767-1844), numizmatyk, który stale zamieszkiwał w Stratyniu. W latach 1858, 1859, 1860 wieś wchodziła w skład powiatu Jazłowiec w cyrkule czortkowskim, właścicielem dóbr ziemskich Trybuchowce był Zachariasz Krzysztofowicz, wywodzący się z rodziny ormiańskiej. W 1901 działała gorzelnia Kornela Horodyskiego. W 1903 dzierżawcą dóbr we wsi był Marek Bieder. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Trybuchowce w powiecie buczackim województwa tarnopolskiego. W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca tutaj ukraińska rodzina Kozaków ukrywała Żydów, za co w 2012 roku Instytut Jad Waszem uhonorował tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Iwana i Paulinę Kozaków. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej. Od 2016 jest siedzibą hromady wiejskiej Trybuchowce. 20 listopada 2015 odbyło się uroczyste otwarcie hali wyposażonej w 3-ścieżkową linię sortowniczą wyprodukowaną i zainstalowaną przez firmę Sorter z Radomia. Jako goście honorowi obecni byli Konrad Grzeszczyk, właściciel Sortera, Wicepremier Ukrainy, Ambasador Kanady na Ukrainie Roman Waszczuk, przewodniczący obwodów tarnopolskiego (Stepan Barna) i winnickiego. Zabytki Kościół rzymskokatolicki p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy (autor projektu – Jan Tarczałowicz (1869—1923, pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie), dyrektor szkoły przemysłowej w Buczaczu, wykonał projekt kościoła bezpłatnie), częściowo zrujnowany w okresie Ukraińskiej SRR po wysiedleniu z tych ziem Polaków, m.in. stracił niemal całe wyposażenie, pierwotne sklepienie nawy, szczyt kruchty, wyremontowany po upadku ZSRR z inicjatywy polskiego duchownego i działacza kresowego ks. Ludwika Rutyny. pałac, murowany, rozległy pałac wybudowany pod koniec XIX w. przez Kornela Horodyskiego. Obiekt posiadający akcenty neogotyckie wysadzony został przez Niemców w 1944 r. Cerkiew pw. św. Paraskewy (1847, przebudowana w 1994 roku, kamień; znana również jako Cerkiew na Otynówce, UGCC); Cerkiew pw. Zwiastowania (XVI–XVII wieku, drewniana, znana również jako Cerkiew na Borszczówce); Cerkiew pw. Wniebowzięcia NMP (1926, kamienna, znana również jako Cerkiew na Zawadynie). Oświata Agrocollege w Buczaczu przy ul. Wynnyczenki 2 Średnia szkoła ogólnokształcąca I–III stopni, otwarta w 1954 (obecnie przy ul. Hruszewskiego 1) Ludzie związani z Trybuchowcami Kornel Horodyski (1904-1940) – syn Franciszka, właściciel ziemski, zamordowany przez NKWD w 1940 ks. Józef Tomaszewski – administrator parafii, katecheta, w miejscowej szkole Maria Łapińska – nauczycielka w miejscowej szkole, w 1937 przeniesiona do szkoły we wsi Hamernia Władysław Szklarz (ur. 9 grudnia 1923 w Trybuchowcach, zm. 10 października 2013 we Wrocławiu) – dr nauk technicznych, inżynier, Honorowy Obywatel Miasta i Gminy Wiązów, prezes Oddziału Buczacz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów P-W Przypisy Bibliografia Marcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2010, 368 s.; 508 il., s. 283-293, il. 428-483. ISBN 978-83-89273-79-6. Trybuchówce 2.) T., wś, pow. buczacki. W: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. XII: Szlurpkiszki – Warłynka. Warszawa, 1892, s. 527. Trybuchowce. W: Jan Bigo: Skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkiem Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Wyd. 4. Lwów : nakł. aut., 1909 (Lwów : J. Chęciński), 1909, s. 182. Linki zewnętrzne Tribuchowce na mapie von Miega Trybuchówce 2.) T., wś, pow. buczacki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 527 . Trybuchowce na starej mapie Trybuchowce na stronie Rady Najwyższej Ukrainy (ukr.) Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona