Bern (kanton)

Bern (Duits: Bern; Frans: Berne; Italiaans Berna; Reto-Romaans: Berna) is een kanton in het midden van Zwitserland. De gelijknamige stad is de hoofdstad van het kanton en tevens de bondsstad van Zwitserland. De 1.071.216 inwoners (31-12-2024) van het kanton zijn hoofdzakelijk gereformeerd. Geschiedenis De geschiedenis van het kanton begon met de stichting van de stad door Hertog Berchtold V van Zähringen in 1191. De expansie van de stad begon in de 14e eeuw en in 1353 sloot Bern zich aan bij de Zwitserse Eedgenootschap. In 1415 veroverde het samen met de eedgenoten Aargau op de Habsburgers. Tijdens de Bourgondische oorlogen veroverde het kanton gebieden in Romandië. In 1528 vond de Reformatie plaats en in 1536 werd Vaud aan het grondgebied toegevoegd. Het oude Bern ging ten onder na het uitroepen van de Helvetische Republiek in 1798. Na deze tijd werden Aargau en Vaud onafhankelijke kantons in de nieuwe bondsstaat, waarvan in 1848 de stad Bern tot hoofdstad werd gekozen. In 1979 scheidden de districten Delémont, Porrentruy en Franches-Montagnes zich van Bern af om een eigen kanton te vormen: Jura. In 1994 sloot het district Laufental zich aan bij het kanton Basel-Landschaft. Geografie Het Kanton Bern grenst (met de klok mee) aan: Jura, Solothurn, Aargau, Luzern, Obwalden, Nidwalden, Uri, Wallis, Vaud, Fribourg en Neuchâtel. Kanton Bern ligt midden in Zwitserland en wordt door geen ander land begrensd. In het noorden van het kanton ligt de Berner Jura (het Franstalige deel). Op 31 december 2023 telt het kanton 1.063.533 inwoners voor een oppervlakte van 5.958,81 km2 (dichtheid 178 inw/km2) en is daarmee zowel naar inwoners als naar oppervlakte het op een na grootste kanton. Reliëf In het zuiden van het kanton is er duidelijk meer reliëf: het hooggebergte van de Berner Alpen. Het hoogste punt binnen het kanton is de Finsteraarhorn met 4274 meter. Andere bekende toppen: Blüemlisalphorn Breithorn (Lauterbrunnen) Breithorn (Lötschental) Dammastock Eiger Faulhorn Jungfrau Mönch Schreckhorn Wetterhorn Wildstrubel Belangrijke meren Meer van Biel Meer van Brienz Meer van Thun Wohlenmeer Oeschinenmeer Meer van Neuchâtel Natuurkundige gebergten en streken Alpen Jura Berner Alpen Emmental Middenland Simmendal Demografische evolutie van het kanton x 1.000 inwoners Bron: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/stand-entwicklung.assetdetail.32229209.html Talen Bern is grotendeels Duitstalig. In het noordwesten spreekt men in enkele gemeenten Frans in de Berner Jura. Moedertaal (2003): Duits: 83,8% Frans: 7,8% Italiaans: 2,8% andere talen: 5,6% 12,3% van de bevolking van het kanton heeft geen Zwitsers paspoort (2002). Plaatsen en gebieden Belangrijkste plaatsen in kanton Bern (2023): Bern, 136.988 inwoners Biel/Bienne, 55.932 inwoners Thun, 43.905 inwoners Köniz, 42.958 inwoners Ostermundigen, 18.195 inwoners Burgdorf, 17.119 inwoners Steffisburg, 16.467 inwoners Langenthal, 16.077 inwoners Muri bei Bern, 12.530 inwoners Spiez, 13.190 inwoners Worb, 11.526 inwoners Ittigen, 11.628 inwoners Lyss, 16.406 inwoners Münsingen, 13.113 inwoners Wintersportplaatsen in Bern zijn o.a. Wengen, Adelboden, Hasliberg en Gstaad. Transport Er is een kleine internationale luchthaven in hoofdstad Bern, Flughafen Bern-Belp. Verder is er een goed netwerk van spoorwegen, rivieren (Saane en Aare) en verharde wegen. Belangrijke wegen zijn de A1 en de A6, de belangrijkste spoorwegverbindingen, waaronder de spoorlijn Spiez - Brig die Bern met de Rhonevallei en Italië verbindt, worden beheerd door de BLS AG. Toerisme De oude binnenstad van Bern is een werelderfgoed. De grootste verzameling van werken van Paul Klee bevindt zich in Bern. Rondom de meren zijn mogelijkheden voor ontspanning, op de meren voor de watersport. Het Berner Oberland heeft mogelijkheden voor wintersport en wandelingen. Districten Op 1 januari 2010 heeft er een bestuurlijke herindeling van de districten van het kanton Bern plaatsgevonden. Sinds die tijd is het kanton onderverdeeld in 10 districten (Verwaltungskreis) in plaats van 26 districten (Amtsbezirk), die op hun beurt weer deel uitmaken van 5 regio's (Verwaltungsregion). Voormalige districten Van 1994 tot en met 2009 was het kanton Bern onderverdeeld in de volgende districten: Aarberg Aarwangen Bern Biel Büren Burgdorf Courtelary Erlach Fraubrunnen Frutigen Interlaken Konolfingen Laupen Moutier La Neuveville Nidau Niedersimmental Oberhasli Obersimmental Saanen Schwarzenburg Seftigen Signau Thun Trachselwald Wangen