NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Smocze Oka

Smocze Oka (słow. Dračie oká) – grupa niewielkich zbiorników wodnych znajdujących się w Dolince Smoczej w słowackiej części Tatr Wysokich. Smocze Oka leżą nieco na południe od największego okolicznego stawu – Smoczego Stawu, z którym są one połączone niewielkim strumykiem. Do stawków tych nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne. Smocze Oka są stawkami okresowymi, trudno dokładnie oszacować ich liczbę. Ich nazewnictwo pochodzi od okolicznych „smoczych” obiektów i wywodzi się z legendy o hipotetycznym smoku zamieszkującym niegdyś Dolinkę Smoczą. Bibliografia Witold H. Paryski: Tatry Wysokie przewodnik taternicki część X. Warszawa: Sport i Turystyka, 1962. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
Sněžná díra

Sněžná díra (slovensky Snežná diera je propast a jeskyně a stejnojmenná národní přírodní památka ve správě příspěvkové organizace Správa slovenských jeskyní. Nachází se v katastrálním území obce Bôrka v okrese Rožňava v Košickém kraji na Slovensku, na území bývalé národní přírodní rezervace Havraní skála. Území bylo vyhlášeno v roce 1996. V roce 1995 se spolu s dalšími památkami stala součástí Světového dědictví UNESCO pod názvem Jeskyně Aggteleckého krasu a Slovenského krasu. Lokalitu propátrali poprvé v roce 1955. Sestává z propasti, hluboké 23 metrů a následné jeskyně, dlouhé 45 metrů. Jeskyně je puklinová, s výškou 10 až 20 metrů, vznikla ve světlých wettersteinských vápencích. Jeskyně má režim tzv. dynamická ledová jeskyně. Led se tu drží celý rok. Led, který zde vzniká, vytváří povlak na stěnách a krápníky. V srpnu je zde teplota vzduchu kolem 0,25 °C. Pro veřejnost není jeskyně přístupná. Reference
Snežná diera

Snežná diera (Śnieżna Dziura) – niewielka jaskinia krasowa we wschodniej części Płaskowyżu Borczańskiego w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji. Jaskinia leży na północnym zboczu Wielkiej Hawraniej Skały (888 m n.p.m.). Jej wylot znajduje się na wysokości 875 m n.p.m. Jest jaskinią typu szczelinowo-zawaliskowego. Tworzy ją długi na 45 m i wysoki na 15-20 m, wąski, szczelinowy korytarz. Nazwa związana jest z formacjami lodowymi, utrzymującymi się w jaskini przez cały rok. Jaskinia nie jest udostępniona do zwiedzania. Bibliografia Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ISBN 80-7096-020-5. Slovenský kras – Domica. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 3, wyd. VKÚ Harmanec 2007, ISBN 80-8042-413-6. Linki zewnętrzne Opis, galeria zdjęć i plan jaskini. OZ Turizmus Východné Slovensko. (słow.).
Soliskowe Oko

Soliskowe Oko (słow. Soliskové oko) – mały stawek położony na wysokości ok. 2100 m n.p.m. w Dolinie Furkotnej, w słowackich Tatrach Wysokich. Jego wymiary to ok. 15 × 8 m i głębokość ok. 1 m. Soliskowe Oko znajduje się pomiędzy Wyżnim i Niżnim Wielkim Furkotnym Stawem, nieco na północ od Soliskowego Stawku. W jego pobliżu, spod złomów Doliny Furkotnej, po raz pierwszy wyłania się Furkotny Potok. Do Soliskowego Oka nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne. Bibliografia Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Soliskowy Stawek

Soliskowy Stawek (słow. Soliskové pliesko) – mały stawek położony na wysokości ok. 2080 m n.p.m. w Dolinie Furkotnej, w słowackiej części Tatr Wysokich. Znajduje się na północ, w odległości ok. 100 m od Niżniego Wielkiego Furkotnego Stawu, natomiast ok. 300 m na północ od niego leży Wyżni Wielki Furkotny Staw, który znajduje się nieco wyżej. Soliskowy Stawek nie jest dokładnie pomierzony. Soliskowy Stawek znajduje się na tym samym piętrze Doliny Furkotnej co Niżni Wielki Furkotny Staw, przepływa przez niego Furkotny Potok, który wypływa z Wyżniego Wielkiego Furkotnego Stawu. Nieco na północ od niego leży Soliskowe Oko – dużo mniejszy stawek położony na wysokości ok. 2100 m. Soliskowy Stawek ma podłużny kształt, można go zobaczyć z żółto znakowanej ścieżki wiodącej z Bystrej Ławki dnem Doliny Furkotnej. Bibliografia Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
Pleso nad Skokom

Pleso nad Skokom (polsky Staw nad Skokiem, německy Skoksee, maďarsky Szkoktó) je ledovcové jezero v Mlynické dolině ve Vysokých Tatrách na Slovensku. Leží bezprostředně nad prahem Mlynické doliny nad vodopádem Skok. Má rozlohu 0,7360 ha. Je dlouhé 158 m a široké 80 m. Dosahuje maximální hloubky 1,8 m. Jeho objem činí 7494 m³. Leží v nadmořské výšce 1801 m. Okolí Jeho název vyplývá z bezprostřední blízkosti vodopádu Skok. Na západě se zvedají svahy Štrbského a Mlynického Soliska a na východě Malé Bašty. Od plesa je pěkný výhled na štít Satan. Vodní režim Kolem poloviny 19. století bylo toto pleso největší v Mlynické dolině, o kterém se samostatně mluvilo jako o Mlynickém plese. Mělo rozlohu až 3 ha.. Pravděpodobně proto, že v té době nemělo jméno. Ostatní plesa v údolí byla malá a nepojmenovaná. Pleso nad Skokom se časem zmenšilo, protože potok Mlynica, který jím protéká poškodil kamenný val a zapříčinil odtok větší části vody. Pleso kdysi mělo rozlohu až 3 ha. Rozměry jezera v průběhu času zachycuje tabulka: Přístup Pleso je přístupné pěšky v období od 16. června do 31. října je možný od Štrbského plesa kolem hotelu FIS. Kolem Vodopádu Skok se stoupá po chodníku zabezpečeném fixními řetězy na dolinovou terasu k plesu. Vrátit se je možné stejnou cestou nebo pokračovat přes Bystrou lávku do Furkotské doliny. Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Pleso nad Skokom na slovenské Wikipedii. Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) BALÁŽ, Erik, a kol. Tatry: příroda. Praha: Baset, 2010. 648 s. ISBN 978-80-7340-114-6. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Pleso nad Skokom na Wikimedia Commons Turistická cesta k plesu Poloha na turistické mapě (polsky) Wielka Encyklopedia Tatrzańska (WET), Skokiem, Staw nad
Pleso nad Skokom

Pleso nad Skokom (deutsch Nadskok-See, ungarisch Nadskok-tó, polnisch Staw nad Skociem) ist ein kleiner Bergsee auf der slowakischen Seite der Hohen Tatra. Er befindet sich im Tal Mlynická dolina (deutsch Mühlbachtal) und seine Höhe beträgt 1801 m n.m.. Seine Fläche liegt bei 7360 m², er misst 158 × 80 m und ist bis zu 1,8 m tief. Der See liegt in der Krummholzstufe oberhalb des Wasserfalls Skok (deutsch Schleierwasserfall), was seinen Namen erklärt, denn die slowakische Präposition nad heißt auf Deutsch „über“. Der einzige oberirdische Zu- und Abfluss ist die Mlynica im Einzugsgebiet des Poprad. Gegen Mitte des 19. Jahrhunderts bezeichnete der veraltete Name Mühlbachsee diesen Bergsee, als die anderen im Tal Mlynická dolina gelegenen Seeflächen schlicht als kleine Seen bezeichnet wurden. Zu dieser Zeit dürfte er eine Fläche von ca. 3 Hektar bedeckt haben und war somit der größte See des Tals. Als der Bach einen Teil des Moränenwalls am Wasserfall Skok wegspülte, führte dies zur Verkleinerung des Sees auf die heutige Fläche. Am See vorbei führt ein gelb markierter Wanderweg von Štrbské Pleso heraus durch das Tal Mlynická dolina zur Scharte Bystrá lávka und zum Übergang ins Tal Furkotská dolina. Der Aufstieg vom Wasserfall Skok ist teilweise durch Ketten gesichert. Literatur Milan Lackovič: Prírodné Krásy Slovenska – Plesá. Hrsg.: DAJAMA. 1. Auflage. Bratislava 2015, ISBN 978-80-8136-049-7, S. 43. Weblinks Einzelnachweise
Staw nad Skokiem

Staw nad Skokiem (słow. pleso nad Skokom, niem. Skoksee, dawniej Nadskoksee, węg. Szkok-tó, dawniej Nadszkok-tó) – jezioro położone w środkowej części Doliny Młynickiej, w słowackiej części Tatr Wysokich. Znajduje się na wysokości 1801 m n.p.m. na dużym, stosunkowo płaskim tarasie zwanym Zadnią Polaną. Według pomiarów Józefa Szaflarskiego z 1935 staw miał powierzchnię 0,775 ha, rozmiary 160 × 78 m i głębokość 2,3 m, według pomiarów pracowników TANAP-u z lat 60. XX w. powierzchnia stawu wynosiła 0,735 ha, wymiary 158 × 80 m, głębokość ok. 1,2 m. Staw coraz bardziej się zmniejsza, ponieważ wypływający z niego potok rozcina jego próg. Nazwa stawu pochodzi od pobliskiego wodospadu Skok tworzonego przez wodę wypływającą ze stawu. „Skok” w tym przypadku oznacza próg lub spiętrzenie. Poniżej Stawu nad Skokiem znajduje się bowiem wybitny próg skalny o bardzo stromej ścianie. Prowadzący nim szlak turystyczny jest w najbardziej eksponowanych miejscach ubezpieczony łańcuchami. Poniżej tego progu znajduje się drugi, mniejszy Staw pod Skokiem. Szlaki turystyczne – żółty szlak ze Szczyrbskiego Jeziora dnem Doliny Młynickiej obok stawu i dalej na Bystrą Ławkę, położoną nieco na południe od przełęczy Bystry Przechód (dawniej szlak wiódł prosto przez tę przełęcz), stamtąd dalej do Doliny Furkotnej. Przejście szlakiem przez przełęcz jest dozwolone w obie strony, jednak zalecany jest kierunek z Doliny Młynickiej do Furkotnej w celu uniknięcia zatorów na łańcuchach. Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora do wodospadu: 1:30 h, ↓ 1 h Czas przejścia znad wodospadu na Bystrą Ławkę: 2 h, ↓ 1:35 h Przypisy Bibliografia Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1. Zofia, Witold Henryk Paryscy: Wielka encyklopedia tatrzańska, hasło „Skokiem, Staw nad”. [dostęp 2008-11-14].
Pliesko pod Skokom

Pliesko pod Skokom (polsky Staw pod Skokiem) je ledovcové jezero v Mlynické dolině ve Vysokých Tatrách na Slovensku. Leží nad dolinným prahem Mlynické doliny pod vodopádem Skok. Má rozlohu 0,0515 ha. Je 42 m dlouhé a 16 m široké. Leží v nadmořské výšce 1690 m. Okolí Jeho název vyplývá z bezprostřední blízkosti vodopádu Skok. Na východě se zvedá vedlejší hřebínek Patrie. Jihovýchodním směrem od jezírka se v hřebeni Bašt tyčí Veža nad Skokom (1865 m). Vodní režim Plesem protéká ze severu na jih potok Mlynica. Ze západního úbočí přitéká nepravidelný potok od Sedla nad Skokom. Břehy jsou porostlé kosodřevinou a horskými bylinami. Přístup Pleso je přístupné po žluté turistické značce celý rok od Štrbského plesa kolem hotelu FIS. Vrátit se je možné stejnou cestou nebo v období od 16. června do 31. října pokračovat přes Bystrou lávku do Furkotské doliny. Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Pliesko pod Skokom na slovenské Wikipedii. Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Pliesko pod Skokom na Wikimedia Commons
Staw pod Skokiem

Staw pod Skokiem (słow. Pliesko pod Skokom) – nieduże jeziorko (w Tatrach jeziora nazywane są stawami) w Dolinie Młynickiej w słowackich Tatrach Wysokich. Położone jest na wysokości ok. 1690 m, nieco poniżej wodospadu Skok, po orograficznie lewej stronie szlaku turystycznego prowadzącego tą doliną. Jeziorko jest płytkie, zasilane wodą ze znajdującego się powyżej wodospadu Skok Stawu nad Skokiem. Odpływa z niego potok Młynica. Brzegi jeziora porasta niska kosodrzewina i zespoły górskich ziołorośli. W południowo-wschodnim kierunku w Grani Baszt wznosi się ponad jeziorkiem na wysokość 1865 m Ściana przed Skokiem (Veža pod Skokom). Szlaki turystyczne – żółty szlak ze Szczyrbskiego Jeziora dnem Doliny Młynickiej obok wodospadu Skok i dalej na Bystrą Ławkę do Doliny Furkotnej. Przejście szlakiem przez przełęcz jest dozwolone w obie strony, jednak zalecany jest kierunek z Doliny Młynickiej do Furkotnej w celu uniknięcia zatorów na łańcuchach Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora do wodospadu: 1:30 h, ↓ 1 h Czas przejścia znad wodospadu na Bystrą Ławkę: 2 h, ↓ 1:35 h Przypisy
Pliesko pod Kostolíkom

Pliesko pod Kostolíkom je pleso v Batizovské dolině ve Vysokých Tatrách na Slovensku. Nachází se v nadmořské výšce 2075 m. Jezero má rozlohu 0,1206 ha. Je 69 m dlouhé a 25 m široké. Okolí Nachází se ve východní větvi v horní části Batizovské doliny. Na východě se nad ním tyčí Kostolík a na západě se táhne hřeben Končisté se Štôlskou vežou a Malou Končistou. Na severu se závěr dolinky nazývá Pod Drúkom. Vodní režim Do plesa ze severu ústí dva občasné potůčky, které těsně nad ním vytvářejí malé jezírko. Občasný potok odtéká na jih do Batiozovského plesa. Přístup Pleso není veřejnosti přístupné. Reference Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Pliesko pod Kostolíkom na Wikimedia Commons
Stawek pod Kościołkiem

Stawek pod Kościołkiem, Stawek pod Kościółkiem (słow. Pliesko pod Kostolíkom) – stawek położony na wysokości ok. 2075 m n.p.m. w górnych partiach Doliny Batyżowieckiej, w słowackiej części Tatr Wysokich. Stawek pod Kościołkiem nie jest dokładnie pomierzony. Znajduje się w zachodniej odnodze górnych partii Doliny Batyżowieckiej, u stóp turni zwanej Kościołkiem, która je rozdziela. Stawek ma podłużny kształt, jego szerokość jest niewielka. Według Witolda Henryka Paryskiego jego prawidłowa nazwa to Stawek pod Kościołkiem, natomiast Józef Nyka opowiada się za nazwą Stawek pod Kościółkiem. Różnica w nazewnictwie stawku wynika ze zróżnicowanego nazewnictwa turni. Do Stawku pod Kościołkiem nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, więc nie jest on dostępny dla turystów. Bibliografia Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie cz. XI. Warszawa: Sport i Turystyka, 1964.
Žiarske pleso u Žiarske chaty

Žiarske pleso u Žiarske chaty (polsky Stawek w Dolinie Żarskiej) je uměle vzniklé jezírko v Žiarske dolině v Západních Tatrách na Slovensku. Má rozlohu 59 m² a je 8 m dlouhé a 7 m široké. Leží v nadmořské výšce 1285 m. Poloha Podle a nachází v rozvětvení Smrečianky a Šarafiového potoka v nadmořské výšce 1240 m ve vzdálenosti 300 m jižně od Žiarske chaty pod asfaltovou cestou. Ve skutečnosti se nachází 90 metrů západně od chaty a 65 metrů jižně od zelené značky na Baníkov, poblíž Symbolického cintorínu obětí Západních Tater. Okolí Okolí plesa je travnaté a porostlé křovinami. Vodní režim Pleso nemá povrchový přítok ani odtok. Přístup Pleso je veřejnosti přístupné po neznačené pěšině: od Žiarske chaty Reference Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Pleso v Žiarske dolině na Wikimedia Commons
Stawek w Dolinie Żarskiej

Stawek w Dolinie Żarskiej – niewielkie sztuczne jeziorko w środkowej części Doliny Żarskiej w słowackich Tatrach Zachodnich. W Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej i w przewodnikach turystycznych nie jest ono wymienione, jest jednak zaznaczane (błędnie) na bardziej szczegółowych mapach. Na mapie Tatry Zachodnie słowackie i polskie jest zaznaczone pod nazwą Żarski Stawek i położone w widłach Smreczanki płynącej dnem Doliny Żarskiej i uchodzącego do niej z Szarafiowego Żlebu Szarafiowego Potoku, na wysokości ok. 1240 m n.p.m., ok. 300 m na południe od Schroniska Żarskiego, poniżej asfaltowej drogi. Według Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej nazwa Żarski Stawek przypisana jest do innego jeziorka, znajdującego się pod Żarską Przełęczą. Ono z kolei według cytowanej mapy nosi nazwę Stawku pod Żarską Przełęczą. Faktycznie staw znajduje się ok. 90 metrów na zachód od schroniska i ok. 65 m na południe od zielonego szlaku na Banówkę, nieopodal Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr Zachodnich. Jest to płytki i niewielki stawek, jego otoczenie jest trawiaste i porośnięte krzewami. Powstał przy budowie pierwszego Schroniska Żarskiego. Przypisy
Trojrohé pleso

Trojrohé pleso je morénové jezero v Dolině Bielych plies ve Vysokých Tatrách na Slovensku. Má rozlohu 0,1680 ha a je 85 m dlouhé a 70 m široké. Dosahuje maximální hloubky 1,4 m a objemu 1247 m³. Leží v nadmořské výšce 1611 m. Okolí Na většině pobřeží roste kosodřevina. Jihozápadně se pozvolna zvedá hřeben Žeruchové kopy. Ve vzdálenosti 200 m na sever se nachází Veľké Biele pleso. Vodní režim Pleso nemá povrchový přítok ani odtok. Rozměry jezera v průběhu času zachycuje tabulka: Přístup Přístup je možný pěšky a to pouze v letním období od 16. června do 31. října. Ve vzdálenosti několika metrů od jihozápadního břehu vede červená turistická značka, tatranská magistrála. od Chaty pri Zelenom plese trvá výstup 0,5 hodiny. Vrátit se je možné stejnou cestou nebo pokračovat k Veľkému Bielemu plesu, kde stávala Kežmarská chata. Ochrana přírody Jezero postupně zarůstá rašelinou. Vyskytuje se v něm vzácné vodní rostlinstvo. Poznámky Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) BALÁŽ, Erik, a kol. Tatry: příroda. Praha: Baset, 2010. 648 s. ISBN 978-80-7340-114-6. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Trojrohé pleso na Wikimedia Commons (polsky) Wielka Encyklopedia Tatrzańska, Stręgacznik
Stręgacznik

Stręgacznik, zwany też Trójkątnym Stawem lub Wyżnim Białym Stawem (słow. Trojuholníkové pleso, Trojrohé pleso, niem. Triangel-See, węg. Háromszög-tó) – drugi pod względem wielkości ze stawów znajdujących się w Dolinie Białych Stawów w północno-wschodniej części Tatr Wysokich na Słowacji. Staw znajduje się w dolnej części doliny, na poziomie 1620 m n.p.m. Jego powierzchnia według pomiarów przeprowadzonych przez TANAP w latach 1961–1966 wynosi 0,170 ha, starsze pomiary Józefa Szaflarskiego podają 0,198 ha. Powierzchnia jeziora zmniejsza się wskutek postępującego zatorfienia. Stręgacznik ma 85 m długości i 70 m szerokości (według Szaflarskiego odpowiednio 102 m i 44 m) oraz 1,2 m głębokości. Jest otoczony osadami morenowymi. Staw należy do grupy jeziorek i oczek wodnych w Dolinie Białych Stawów, obejmowanych wspólną nazwą Białych Stawów. Kilkaset metrów na północ od niego znajduje się największy w dolinie Wielki Biały Staw, pozostałe stawy to Małe Białe Stawy, Niżni i Wyżni Rzeżuchowy Stawek oraz Żółty Stawek. Stręgacznik ma kształt zbliżony do trójkąta i stąd bierze się jego alternatywna nazwa oraz nazwy w innych językach. Jego brzegi to torfowisko z mchami i dość obficie występującymi wełniankami. Szlaki turystyczne – końcowy odcinek znakowanej czerwono Magistrali Tatrzańskiej, prowadzący ze schroniska nad Zielonym Stawem (Chata pri Zelenom plese) nad Wielki Biały Staw. Czas przejścia: 35 min w obie strony Przypisy Bibliografia Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5. Wielka encyklopedia tatrzańska, hasło „Stręgacznik”. [dostęp 2012-09-06]. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
Synagoga v Brezně

Synagoga v Brezně se nachází na Štúrově ulici. Postavena byla v letech 1901–1902. Synagoga prošla rekonstrukcí v roce 1930. Od roku 1942 neslouží svému původnímu účelu. Od roku 1973 je chráněna jako kulturní památka. Výstavba a popis budovy Základní kámen budovy byl položen v roce 1901. Stavělo se podle projektu banskobystrického architekta Aloise Payerbergera. Chrám byl vysvěcen v roce 1902. Po deportaci Židů z Brezna v roce 1942 přestal plnit svojí úlohu. Po válce byl využíván jako sklad nábytku a osiva. Synagoga má tři nadzemní podlaží, v druhém se nachází ženská galerie, která je disponována ve tvaru písmene U. Ze vstupního prostoru vedou schody do modlitebny a na ženskou galerii. Aron-ha-kodeš je umístěn na východní straně hlavního sálu. Rekonstrukce a nové využití Synagoga je 26. ledna 1973 evidována jako kulturní památka avšak zároveň byla památkovým úřadem definována jako památka bez využití a její stav jako narušen. Na její částečnou rekonstrukci na přelomu století přispěli Židé žijící v zahraničí a původem z města Brezno. Po rekonstrukci se v ní uskutečnily akce. Vlastníkem objektu se tehdy stalo město Brezno. Nová rekonstrukce byla hrazena z 85 % z Evropského sociálního fondu, 10 % ze státního rozpočtu a 5 % ze zdrojů města Brezna. Synagoga byla otevřena 11. května 2016. Stavební úpravy probíhaly od září do prosince 2015 a vyžádaly si částku 1,123 mil €. Zpřístupněna byla také kupole s výhledem na město. Součástí nového využití se stala i expozice o židovské komunitě ve městě. Partnerem využití je Akademie umění v Banské Bystrici. Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Synagóga v Brezne na slovenské Wikipedii. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Synagoga v Brezně na Wikimedia Commons Informace o rekonstrukci od stavitele Euro-Building[nedostupný zdroj] Článek o rekonstrukci na portálu asb.sk s fotografiemi, pohledy a půdorysy
Synagoga w Breźnie

Synagoga w Breźnie – dawny dom modlitw żydowskiej gminy wyznaniowej w Breźnie, w środkowej Słowacji. Jedyny żydowski zabytek sakralny, zachowany na Horehroniu. Żydzi w Breźnie Próby osiedlenia się Żydów w Breźnie przez długi czas kończyły się niepowodzeniami. Jeszcze w 1852 r. robotnik żydowskiego pochodzenia, zatrudniony w miejscowej gorzelni Stefana Čipka, musiał opuścić miasto krótko po swoim przybyciu. W 1854 r. dwie żydowskie rodziny otrzymały zgodę na pobyt w mieście dopiero po wyrzeczeniu się wiary mojżeszowej. Dopiero w drugiej połowie XIX w. powstała w mieście gmina żydowska. W 1876 r. liczyła ona 40 wiernych. Miała charakter neologiczny i należała do związku Ješurun. Początkowo nie miała własnego rabinatu, a sprawami gminy zajmowali się rabini z innych miast: rabin Goldzicher z Radvani, Salomon Mózes z Twardoszyna, Leo Springer z Rymawskiej Soboty czy bańskobystrzycki rabin Emanuel Lenke. Po zakończeniu II wojny światowej do miasta powróciła zaledwie garstka dawnych żydowskich mieszkańców i trzy nowe rodziny. W następnych latach większość z nich wyemigrowała za granicę. Gmina żydowska w Breźnie już się nie odnowiła. Historia synagogi Synagoga została zbudowana w latach 1901–1902 według projektu Petera Payerbergera w stylu neoromańskim, przy ulicy Štúrovej 11 w Breźnie na Słowacji. W tym czasie gmina żydowska w mieście liczyła 172 osoby. W związku z wywiezieniem wszystkich Żydów do obozów zagłady ostatnie nabożeństwo w synagodze odbyło się w 1942 roku. Po zakończeniu II wojny światowej budowla służyła przez długi czas jako magazyn produktów rolnych, a następnie skład meblowy. Ze względu na wysoką wartość artystyczną synagogę w 1972 roku wpisano do rejestru zabytków. W następstwie tego przeprowadzono w niej rozległe prace rekonstrukcyjne, dzięki czemu synagoga w części odzyskała swój oryginalny wygląd. W 1984 roku miasto odkupiło synagogę od wspólnoty żydowskiej. W 1996 roku przeprowadzono kolejne prace konserwatorskie. Architektura Dawniej, jak i do dziś, synagoga jest jednym z najbardziej charakterystycznych i najbardziej oryginalnych budynków w mieście. Zbudowana na planie prostokąta, w narożnikach posiada smukłe, ośmioboczne wieżyczki. Fasada trójosiowa z centralnie umieszczonym płytkim ryzalitem, zawierającym wejście. Najbardziej charakterystycznym elementem budowli jest ośmioboczna wieża z ośmioboczną, cebulastą kopułą. Wewnątrz zachował się orientalny aron ha-kodesz umieszczony w półokrągłej apsydzie oraz galerie dla kobiet, wsparte na żeliwnych słupach. Stan dzisiejszy synagogi Aktualnie (2022 r.) w synagodze urządzona jest multifunkcyjna sala, w której odbywają się koncerty, odczyty, wystawy i tym podobne imprezy społeczno-kulturalne. Na piętrze, w wieży, zainstalowana jest niewielka stała ekspozycja posterowa, poświęcona dziejom Żydów w Breźnie. Możliwe jest zwiedzanie synagogi z przewodnikiem (wcześniejsze zgłoszenie: Turistické informačné centrum Brezno). Przypisy