Trnawa

Trnawa (słow. Trnava, węg. Nagyszombat, niem. Tyrnau) – miasto w zachodniej Słowacji, stolica kraju trnawskiego, siedziba powiatu Trnawa. Leży 45 km na wschód od Bratysławy. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców przekraczającą 65 tys., Trnawa zajmowała siódme miejsce wśród najludniejszych słowackich miast. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, samochodowy, szklarski, cukierniczy, młynarski, mięsny, cukrowniczy, drzewny oraz poligraficzny. Historia Po raz pierwszy wzmiankowana w 1211 roku jako Sumbot. Leżała wówczas w granicach Węgier. W 1238 miejscowość otrzymała od króla Węgier Beli IV prawa miasta królewskiego, jako pierwsze miasto na terenie współczesnej Słowacji. W latach 1327 i 1360 miejsce spotkań królów Węgier oraz Czech. W Trnawie w nocy z 10 na 11 września 1382 r. zmarł Ludwik Węgierski, król Węgier i Polski. W 1430 stoczona została bitwa pod Trnawą pomiędzy czeskimi husytami a połączonymi siłami cesarsko-węgiersko-serbskimi. W latach 1543–1820 (początkowo w związku z okupacją turecką Ostrzyhomia) Trnawa była siedzibą prymasów Węgier. Po powstaniu Czechosłowacji została w 1922 roku utworzona administratura apostolska, którą w 1977 papież Paweł VI przekształcił w archidiecezję. W 1635 utworzono tu Uniwersytet Trnawski, przeniesiony w 1777 do Budy. W 1918 miasto zostało utracone przez Węgry na rzecz nowo powstałej Czechosłowacji. Produkcja samochodów W latach 1973–1999 produkowano tu w fabryce TAZ samochód dostawczy Škoda 1203, który od 1993 roku nazywał się TAZ 1500. W roku 2006 PSA (Peugeot i Citroën) otworzyło fabrykę samochodów osobowych i są tam m.in. produkowane Peugeot 207 i Citroën C3 Picasso. Zabytki Ratusz; Wieża miejska, renesansowo-barokowa dominanta miasta; Mury miejskie, z XIII–XVI w.; Bazylika św. Mikołaja, gotycka, pełniła funkcję katedry węgierskich prymasów; Katedra św Jana Chrzciciela, barokowa, zbudowana w 1637 jako kościół uniwersytecki; Kościół św. Heleny, gotycki; Kościół Najświętszej Trójcy, barokowy; Kościół św. Jakuba Apostoła Starszego, franciszkański; Kościół św. Anny, barokowy; Kościół św. Józefa, pierwotnie kalwiński, renesansowo-barokowy; Kościół Wniebowzięcia Marii Panny i klasztor klarysek, obecnie siedziba Muzeum Zachodniosłowackiego; Kościół ewangelicki; Synagoga (tzw. Synagoga status quo); zbudowana w 1891 r., dzisiaj Centrum Sztuki Współczesnej im. Jána Koniarka Synagoga ortodoksyjna, z końca XIX w. Pałac arcybiskupi, z XVI–XVIII w.; Dawne seminarium arcybiskupa Oláha, z XVI w.; Adalbertínum - konwikt św. Wojciecha z pierwszej połowy XVII w.; Rubrorum - seminarium generalne z połowy XVII w.; Marianum - seminarium mariańskie z końca XVII w.; Stephaneum - seminarium duchowne św. Stefana z I poł. XVII w.; Konwikt szlachecki, z połowy XVIII w.; Fakultet teologii i filozofii - zespół najstarszych budynków Uniwersytetu Tarnawskiego, budowanych od 1640 r.; Fakultet medycyny - klasycystyczny, z lat 70. XVIII w. Teatr Jána Palárika; „Pałac” Kopplów z pocz. XX w., obecnie galeria sztuki „Dom Muzyki”, barokowy, obecnie pełni funkcje muzealne; Kolumna Trójcy Przenajświętszej, barokowa; Kolumna morowa św. Józefa, z 1731 r. Sport Spartak Trnawa – klub piłkarski HK Trnava – klub hokejowy Trnava Bulldogs – klub futbolu amerykańskiego Miasta partnerskie Stany Zjednoczone: Scranton Chorwacja: Varaždin Polska: Zabrze Przypisy