NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Świętego Krzyża w Buku

Kościół Świętego Krzyża w Buku – zabytkowy kościół drewniany w Buku w województwie wielkopolskim, zbudowany w 1760 r. na miejscu wcześniejszej świątyni, która została rozebrana w XVIII w. Historia i architektura Nowy kościół powstał na planie krzyża, a fundatorem był właściciel pobliskich Wojnowic – Wiktor Raczyński. Obiekt zachował się do dzisiaj z oryginalnymi malowidłami ściennymi przedstawiającymi sceny z życia Świętego Wojciecha. Do najcenniejszych przedmiotów z wyposażenia świątyni należą krucyfiks i kamienna kropielnica z przełomu XV i XVI w. Obok kościoła zachowały się drewniana dzwonnica z XVIII w. wykonana w konstrukcji słupowej i oszalowana. Zbudowano ją na planie kwadratu, a namiotowy dach pokryto gontem. Wewnątrz wisi stary dzwon, a na belce widoczna jest data - 1757. Na cmentarzu przykościelnym znajduje się rokokowa, kamienna figura Ecce Homo z 1762 r. Przedstawia ona Chrystusa ubiczowanego i cierniem ukoronowanego. Pochowani są tutaj m.in. Stanistaw Kaczmarek – żołnierz napoleoński, kosynierzy bukowscy z 1848 r., powstańcy wielkopolscy 1918/1919, Franciszek Szubert, przedstawiciele rodu Niegolewskich, Agnieszka z Kopickich Marcinkowska - matka Karola Marcinkowskiego, Regina Wańkowicz – siostra Melchiora Wańkowicza oraz Lech Siuda. Przypisy Bibliografia Andrzej Kowalczyk, Buk. Zarys Dziejów, Poznań, Kantor Wydawniczy SAWW, 1989, ISBN 83-85066-00-4, str. 38-39. Linki zewnętrzne Kościół św. Krzyża - Kreutz Kirche polska-org.pl
Kostel svatého Kříže (Jistebná)

Kostel svatého Kříže (polsky Kościół Świętego Krzyża nebo Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego) je historický římskokatolický dřevěný farní kostel v obci Jistebná (Istebna), gmina Jistebná, okres Těšín, Slezské vojvodství. Kostel stojí v blízkosti osady Kubalonka. Je farním kostelem farnosti Svatého Kříže v Kubalonce děkanátu Jistebná diecéze bílsko-żywieckáé. Dřevěný kostel je zapsán v seznamu kulturních památek slezského vojvodství pod číslem 156/60 (R/555/59) z 27. února 1960 a A-265/78 z 25. ledna 1978 a je součástí Stezky dřevěné architektury v Slezském vojvodství (Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego). Historie Kostel svatého Kříže byl postaven v roce 1779 v Przyszowicích u Gliwic, kde sloužil jako hřbitovní kostel, a v letech 1957–1958 byl přenesen do Kubalonky. Do roku 1967 se zde nacházelo muzeum sakrálního umění Horního Slezska. V roce 1983 se stal farním kostelem a byly v něm obnoveny mše svaté. Architektura Kostel je neorientovaná jednolodní dřevěná roubená stavba zakončena trojbokým kněžištěm s boční sakristií. Vstup je v průčelí krytý pultovou střechou. Střecha je dvouhřebenová sedlová krytá šindelem s malou věžičkou (sanktusník) zakončenou cibulovou bání s lucernou. Kolem kostela jsou kryté soboty. Okna jsou prolomena jen na jihovýchodní straně kostela. Interiér Interiér kostela má barokní vybavení z 17. a 18. století. Strop lodi a kněžiště je plochý. Vítězným obloukem prochází sponový trám na němž je umístěn krucifix. Kruchta je podepřena čtyřmi sloupy s předsunutou střední částí. Z původního kostela se zachovaly ambon, hlavní barokní oltář, lavice a dvě vyřezávané sochy na sponovém trámu. Hlavní oltář z roku 1779 s obrazem Ukřižování a sochami Boha Otce a Dvě Nevěsty a je doplněn barokovými putti. V kostele nejsou boční oltáře. Raně barokní ambon z roku 1697 je zdoben vyřezávanými plastikami čtyř evangelistů. Lavice pocházejí z 17. století. Vnitřek doplňují řezbářská díla pocházejících z jiných kostelů. Okolí V Jistebné se nacházejí další sakrální stavby. V osadě Mlaskawka je kostel svatého Jozefa z roku 1947, v osadě Stecówka je kostel Panny Marie z Fátimy z let 1857–1859 a v osadě Andziołówce votivní kaple rodiny Konarzewských z roku 1922. Galerie Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Kościół Świętego Krzyża w Istebnej na polské Wikipedii. Literatura Irena Adamczyk, Ewa Janoszek, Mariusz Makowski, Jaromír Polášek, Janusz Spyra, Henryk Wawreczka: Dřevěné kostely a kaple v Beskydech a okolí. Drewniane kościoły i kaplice w Beskidach i okolicy. Český Těšín: Wart, 2009, s. 362. ISBN 978-80-254-5500-5 Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Kostel svatého Kříže na Wikimedia Commons
Kościół Świętego Krzyża w Istebnej

Kościół Świętego Krzyża w Istebnej – zabytkowy kościół katolicki znajdujący się w osiedlu Kubalonka w Istebnej. Położony nieco poniżej siodła przełęczy Kubalonka, po jej południowej stronie, tuż ponad drogą z Wisły do Istebnej. Jest kościołem parafialnym parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Kubalonce. Kościół znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego w pętli beskidzkiej. Kościół został wybudowany w 1779 r. dla parafii w Przyszowicach koło Gliwic, gdzie pełnił funkcję kościoła przycmentarnego. W czasie działań wojennych w styczniu 1945 r. kościółek został zniszczony pociskami artyleryjskimi. Rozbity został cały dach, zniszczona nawa główna razem z wieżą. Zniszczeniu uległa też polichromia. Kościół został odbudowany staraniem wiernych w latach 1947–1949. Pismem z dnia 7 sierpnia 1957 r. Kuria Diecezjalna w Katowicach poleciła przekazać bezpłatnie kościółek św. Krzyża parafii Istebna. Jesienią tegoż roku został on rozebrany i jeszcze przed zimą ponownie złożony na Kubalonce. Kościółek oddano do użytku w 1958 r. Władze komunistyczne nie pozwoliły na jego pełne wykorzystanie do celów liturgicznych. Do 1967 r. obiekt pełnił funkcję placówki muzealnej, mieszczącej ekspozycję sztuki sakralnej z terenów Górnego Śląska. W 1971 r. ustanowiono przy nim rektorat, a od 1983 r. jest kościołem parafialnym. Drewniany, konstrukcji zrębowej, jednonawowy, bezwieżowy, z prezbiterium zwróconym w kierunku północnym. Nakryty dwuspadowym dachem gontowym z wydatnymi okapami, łączącymi się od frontu z drewnianym ogrodzeniem. Kruchta od frontu nawy, kryta skośnym dachem. Na kalenicy barokowa wieżyczka na sygnaturkę. Wyposażenie barokowe z XVII i XVIII wieku. Ołtarz główny barokowy z 1779 r., starsza ambona barokowa z 1697 r. z płaskorzeźbami, przedstawiającymi czterech Ewangelistów. Zachowane ławki z k. XVII w. Stacje Drogi Krzyżowej z XIX w. W latach 1988 i 2001 padł ofiarą włamań, podczas których skradziono szereg elementów wyposażenia. Przypisy
Heilig Kruiskerk (Kielce)

De Heilig Kruiskerk (Pools: Kościół Świętego Krzyża) is een rooms-katholiek kerkgebouw in de Poolse stad Kielce. Geschiedenis In 1903 werd de grond aangekocht voor de bouw van de Heilig Kruiskerk. De bouw begon in 1904 maar in verband met het overlijden van bisschop Tomasz Teofil Kuliński op 8 januari 1907 werd de bouw voor een periode van 3 jaar vertraagd. De bouw werd opnieuw onderbroken bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. In 1918 werd het kerkgebouw overgedragen aan de congregatie van de Salesianen van Don Bosco. In het begin van de jaren 1930 werden de torens en de tussengevel met de zandstenen beelden van de 12 apostelen voltooid. De crisis en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog deed de voltooiing opnieuw vertragen. Pas na de Tweede Wereldoorlog werden zowel de constructie als het interieur geheel voltooid. Externe link (pl) Website van de Heilig Kruiskerk
Kościół Świętego Krzyża w Kielcach

Kościół Św. Krzyża w Kielcach – kościół w diecezji kieleckiej zbudowany w stylu neogotyckim w latach 1903–1913 i następnie wykańczany w latach kolejnych. Kościół parafialny parafii Świętego Krzyża w Kielcach. Historia (kalendarium) Historia kościoła Św. Krzyża w Kielcach 1902: ks. bp ordynariusz Tomasz Kuliński ustanawia miejsce kościoła, przekazując 7 tys. rubli. 1903: wykupienie placu pod budowę. 1904: zaprojektowanie kościoła przez inż. Stanisława Szpakowskiego. 1904: początek budowy rozpoczętej przez przedsiębiorstwo Ludwika Klimy. Pracami kierował jako przedstawiciel Kurii ks. proboszcz E. Taylot. 1907–1910: przerwa w budowie po śmierci ks. bpa Tomasza Kulińskiego. 1910: nowy ks. bp ordynariusz Augustyn Łosiński upoważnia do kierowania pracami budowlanymi ks. prof. Obuchowicza, a potem ks. Rafała Rączkę kanonika – wtedy kolejarze ufundowali ołtarz Matki Boskiej. Dotychczas wierni należeli do parafii katedralnej. 13 czerwca 1913: ks. bp ordynariusz Augustyn Łosiński tworzy tu nową parafię Świętego Krzyża z pierwszym proboszczem ks. Stanisławem Zapałowskim. od 1914: przerwa w budowie z powodu I wojny światowej, ustanowienie nowego proboszcza ks. Antoniego Bożka. 1916: ustawienie stacji drogi krzyżowej. 25 lutego 1918: przekazanie kościoła i parafii księżom Salezjanom. 9 grudnia 1919: zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską powyższego przekazania na wieczne czasy księżom Salezjanom. 1925: zakończenie budowy poprzecznych ramion kościoła. 1931: wybudowanie wieży oraz wstawienie między wieżami golgoty oraz figur 12 Apostołów wykonanych z piaskowca szydłowieckiego, zakupiono dzwony. 1931–1933: przerwa w budowie z powodu kryzysu gospodarczego w Polsce. Pomimo kryzysu w pracowni stolarskiej księży Salezjanów wykonano dwa konfesjonały i ławki. 1933–1939: budowa: schodów wejściowych, neogotyckiego ołtarza Serca Jezusowego, portali, wykonano witraże. 1939–1945: przerwa w budowie z powodu II wojny światowej. po 1945: budowa i wykonanie drzwi w kruchcie, ułożenie posadzki, uruchomienie centralnego ogrzewania, zakupiono nowe organy, budowa ołtarza głównego i balustrady. 15 września 1963: w 50. rocznicę erekcji parafii Św. Krzyża nadanie drugiego tytułu – NMP Wspomożycielki Wiernych (Maryi Wspomożycielki). Konsekratorem był ks. bp. dr Jan Jaroszewicz Przypisy Bibliografia Historia kościoła Św. Krzyża w Kielcach. parafia.salezjanie.kielce.pl. [dostęp 2015-10-27].
Heilig-Kreuz-Kirche (Krakau)

Die Heilig-Kreuz-Kirche (polnisch Kościół Świętego Krzyża) in Krakau ist eine römisch-katholische Kirche am pl. św. Ducha 2 im nördlichen Teil der Krakauer Altstadt. Sie wurde 1244 den Hospitalitern vom Heiligen Geist übergeben. Geschichte Die Kirche wurde vor 1200 vom Krakauer Bischof Fulko, der seit dem Jahr 1184 amtierte, geweiht. 1244 wurde sie vom Bischof Johann Prandota dem Orden der Hospitaliter vom Heiligen Geist übergeben und im Stil der Backsteingotik umgebaut. Gleichzeitig errichteten die Hospitaliter ein Spital und eine Pfarrei. Neben der Kirche stand bis zum 19. Jahrhundert die gotische Heilig-Geist-Kirche. Die Heilig-Geist-Kirche und das Spitalgebäude sind nicht mehr erhalten. Die frühgotische Pfarrkirche besteht noch und gilt als eines der ältesten erhaltenen gotischen Bauwerke in Krakau. Kunstwerke Das Kircheninnere stützt sich auf eine einzige gotische Palmensäule. Die Wände wurden mit spätgotischen Fresken geschmückt. Das Innere der Kirche wurde 1683–1684 im Stil des Hochbarocks barockisiert. Weblinks Homepage
Heilige Kruiskerk (Krakau)

De Heilige Kruiskerk (Pools: Kościół Świętego Krzyża w Krakowie) is een 13e-eeuwse kerk in de Poolse stad Krakau. Het bouwwerk is een beschermd architectonisch monument in het historisch centrum van Krakau. Geschiedenis Deze kerk werd rond 1200 door de bisschop Fulko van Krakau als houten kerk gesticht. De bisschop Jan Prandota vestigde hier in 1244 de Orde van de Heilige Geest van Montpellier, die een ziekenhuis runde. Het klooster dat toen gesticht werd bestaat niet meer. De gotische kerk is in twee fases gebouwd. De koor is van na 1300. Het schip en de kerktoren dateren uit de eerste helft van de 14e eeuw. De kerk brandde in 1528 af en was in 1533 herbouwd. De bisschop Andrzej Trzebicki heeft de kerk tussen 1683-1684 laten renoveren. Het interieur bestaat uit een gotische doopvont uit 1423, ontworpen door frater Jan Freudenthal, en een laat-renaissance triptiek. Ook is het interieur voorzien van barok-elementen. Galerij Zie ook Lijst van bouwwerken gesticht door de bisschoppen van Krakau
Kościół Świętego Krzyża w Lublinie

Kościół Świętego Krzyża w Lublinie (kościół akademicki KUL) – rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem Świętego Krzyża przy ulicy Idziego Radziszewskiego 7 w Lublinie, w archidiecezji lubelskiej. Pierwotny kościół powstał według legendy w 1434, kiedy to gdański kupiec Henryk próbował ukraść lubelską relikwię drzewa Krzyża Świętego z kościoła dominikanów. Pod osłoną nocy chciał wywieźć relikwię z miasta, ale już poza murami woły stanęły i nie chciały dalej ciągnąć wozu. Przerażony Henryk zawrócił do miasta, oddał relikwię, a następnie ufundował w miejscu cudownego zdarzenia drewniany kościół. Pierwotny kościół istniał do początku XVII wieku, kiedy to rajcy Lublina zapragnęli utworzyć w dużym już wówczas mieście drugą parafię, w związku z czym na miejscu starego drewnianego kościoła św. Krzyża wystawili nowy, murowany. Do utworzenia drugiej parafii w Lublinie wówczas nie doszło, w zamian za to powiększono stan osobowy duchowieństwa lubelskiej fary św. Michała, a kościół św. Krzyża pod koniec XVII wieku został przejęty przez dominikanów obserwantów, którzy wybudowali przy nim klasztor. Zakonnicy przebywali w tym miejscu do III rozbioru Polski, po którym rząd austriacki skasował "nieużyteczne" klasztory (pozostawiając tylko te, które np. prowadziły działalność szkolną, jak pijarzy). Lubelski klasztor dominikanów obserwantów zamieniono na koszary, rozbudowując go znacznie. Koszary tzw. Świętokrzyskie (od wezwania kościoła) mieściły się w nim do pocz. lat 20. XX wieku, kiedy to budynki oddano w użytkowanie nowo powstałemu Uniwersytetowi Lubelskiemu (obecnie KUL), który mieści się tam do dziś. W latach międzywojennych budynki zespołu, zwłaszcza kościół, zostały odnowione i częściowo przebudowane pod kierunkiem i według projektów Mariana Lalewicza. Przypisy
Kościół Świętego Krzyża w Mysłowicach

Kościół Świętego Krzyża w Mysłowicach – rzymskokatolicki kościół parafialny, w Mysłowicach, w województwie śląskim. Należy do dekanatu Mysłowice archidiecezji katowickiej. Historia Jest to drugi pod względem wieku obiekt sakralny w mieście, według tradycji najstarszy. Ta niewielka świątynia, posiadająca prostą i surową architekturę, wybudowana została na planie ośmiokąta i pokryta jest kopułą, w formie rozszerzającego się ku dołowi dzwonu. Pierwsza urzędowa informacja pochodzi z 1640 (według innych źródeł z 1598) w protokole pierwszej zachowanej w wersji oryginalnej wizytacji dekanatów bytomskiego i pszczyńskiego odbytej przez archidiakona krakowskiego Krzysztofa Kazimierskiego. Około 1720 drewniana świątynia została zniszczona. Budowla została odbudowana z drewna dopiero w 1740 roku, gdy przejęła czasowo funkcje kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, który był gruntownie przebudowywany. Wokół obu świątyń mieściły się cmentarze. Świątynia spłonęła w dniu 13 kwietnia 1807 roku podczas wojen napoleońskich. Odbudowana została z kamienia wapiennego około 1810 roku. Od połowy XIX stulecia zaczęto bardziej interesować się świątynią, odprawiane były w niej msze co niedziele, a później także msze w języku niemieckim dla mniejszości niemieckiej. W 1906 roku dach gontowy został zastąpiony łupkowym. Architektura Pierwotnie świątynia drewniana. Obecny kościół kamienny, barokowo-klasycystyczny, wzorowany na kościele Świętego Ducha w Bytomiu. Prosty i surowy w formie, na planie ośmioboku, dach w formie dzwonowatej kopuły z sygnaturką. Przypisy
Kościół Świętego Krzyża w Bytomiu-Miechowicach

Kościół Świętego Krzyża w Bytomiu Miechowicach – kościół rzymskokatolicki wzniesiony w latach 1856–1864 w Bytomiu-Miechowicach, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Kościół został wybudowany w latach 1856–1864 w stylu neogotyckim według projektu Augusta Sollera. Wieżę w obecnym kształcie ukończono w 1894 r. Fundatorką kościoła była Maria Winckler z Domesów, wdowa po Franciszku Aresinie, a wówczas już żona Franciszka Wincklera. Kościół miał pierwotnie stanąć na terenie parku zamkowego na miejscu starego, rozebranego w 1853 kościółka opisanego przez księdza Norberta Bonczyka w poemacie Stary Kościół Miechowski. Jednak ze względu na niestabilny i podmokły grunt (tzw. kurzawka) wybudowano go na sąsiednim wzgórzu. W krypcie kościoła spoczywają szczątki właścicieli Miechowic: Domesów, Aresinów i Wincklerów, zaś na przykościelnym cmentarzu znajdują się groby zamordowanych przez Armię Czerwoną w 1945 mieszkańców Miechowic. W 1999 r. kościół otrzymał I nagrodę głównego konserwatora zabytków – „zabytek zadbany”. Pod kościołem była prowadzona eksploatacja złoża węgla kamiennego przez Kopalnię Węgla Kamiennego Bobrek-Piekary, w 2016 roku wydobycie na zawał prowadzono na głębokości około 700 m w pokładzie 503, co przełożyło się na deformacje bryły budynku – w 2016 roku jeden z filarów był wychylony o 2,98% od pionu w kierunku wschodnim. Z uwagi na prowadzone prace górnicze budynek wzmocniono m.in. ściągami stalowymi, rozporami oraz zewnętrzną płytą usztywniającą wokół kościoła. Architektura Budynek wzniesiony z cegły w stylu neogotyckim na planie krzyża o wymiarach około 27 x 49 m, orientowany. Nawa główna ma wysokość 13 m, po jej obu stronach znajdują się nawy boczne wysokie na 11 m, oddzielone od nawy głównej ceglanymi filarami. Nawy pokryte sklepieniami żebrowymi gwiaździstymi z cegły dziurawki Nad wejściem do świątyni góruje murowana wieża o wysokości około 60 m (do krzyża), nakryta dachem ośmiobocznym. Pod transeptem znajduje się podziemna krypta. W kościele znajdują się m.in.: rzeźba Madonny wykonana z białego marmuru przez Teodora Kalidego – jest to ostatnie dzieło tego znanego artysty portal nad wejściem głównym wykonany z piaskowca, z wyróżnionymi postaciami miechowity i górnika Galeria Przypisy Bibliografia Marian Kawulok, Leszek Słowik, Leszek Chomacki. Uwarunkowania budowlane dalszej eksploatacji górniczej w obszarze lokalizacji kościoła pw. Św. Krzyża w Bytomiu-Miechowicach. „Przegląd Górniczy”. 72, 2016-12. ISSN 0033-216X.
Kościół Świętego Krzyża w Nowym Sączu

Kościół Świętego Krzyża w Nowym Sączu – świątynia rzymskokatolicka w Nowym Sączu, w dzielnicy Helena. Służący jako kościół parafialny parafii św. Heleny. Linki zewnętrzne Oficjalna strona parafii św. Heleny w Nowym Sączu Informacje o parafii św. Heleny na stronie diecezji tarnowskiej
Kościół Świętego Krzyża w Obornikach

Kościół Świętego Krzyża w Obornikach – rzymskokatolicki kościół filialny należący do obornickiej parafii Miłosierdzia Bożego. Mieści się w Obornikach, w województwie wielkopolskim. Należy do dekanatu obornickiego archidiecezji poznańskiej. Świątynia została zbudowana w XIV.w, w konstrukcji szachulcowej, i odrestaurowany w 1766 roku w przez mieszczkę obornicką Łucję Łoyczykowską. Remontowana w 1883 i 1914 roku. Jest to budowla jednonawowa, z węższym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium i przylegającą do niego od północy zakrystią. Nad kruchtą od zachodu znajduje się wieża ze ścianami oszalowanymi deskami. Dachy są pokryte dachówkami. Wieża nakryta jest cebulastym hełmem z latarnią, pokrytym blachą. Wewnątrz znajdują się stropy z fasetami, o niejednakowej wysokości w nawie i prezbiterium. Na stropie jest namalowana polichromia z lat dwudziestych XX wieku, w prezbiterium znajduje się Oko Opatrzności w płomienistej glorii. Wyposażenie w stylu późnobarokowym i rokokowym pochodzące głównie z czasów budowy świątyni. W ołtarzu głównym jest umieszczony krucyfiks w stylu gotyckim z połowy XVI wieku, obok niego mieści się klęcząca rzeźba Marii Magdaleny, z 2 połowy XVIII stulecia. Ołtarze boczne wyposażone są w późnobarokowe obrazy. Na belce tęczowej znajduje się napis fundacyjny „Kościół niniejszy św. Krzyża wybudowano roku pańskiego 1766 kosztem Ł. Łoyczykowskiej”. Przypisy
Friedhofskirche Zum Heiligen Kreuz (Nysa)

Die Friedhofskirche Zum Heiligen Kreuz (polnisch Kościół Świętego Krzyża) ist eine römisch-katholische Kirche in der schlesischen Stadt Nysa (deutsch Neisse). Das Gotteshaus steht in der Friedrichsstadt (poln. Fryderykowo) auf dem „Jerusalemer Friedhof“. Die Kirche ist eine Filiale der Pfarrei St. Dominikus (Parafia św. Dominika) in Nysa. Geschichte Ein erster hölzerner Kirchenbau an gleicher Stelle wurde erstmals 1341 erwähnt. 1633 wurde dieser Bau durch den heutigen steinernen Kirchenbau ersetzt. Die Weihe erfolgte am 14. April 1639. Ende des 17. Jahrhunderts erfolgten Erweiterungen von zwei Kapellen. Seit 1959 steht das Kirchengebäude unter Denkmalschutz. In direkter Nachbarschaft der Kirche befindet sich die Grabstätte des schlesischen Dichters Joseph von Eichendorff. Architektur Der Kirchenbau besitzt eine hochaufragende Fassade mit einem steilen Stufengiebel im Stil der Renaissance. Das Satteldach ist bekrönt mit einem barocken Helm. Der Hauptaltar im Innenraum stammt aus dem 17. Jahrhundert. Literatur Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler in Polen. Schlesien. Deutscher Kunstverlag, München u. a. 2005, ISBN 3-422-03109-X, S. 676–677. Weblinks Zabytek.pl – Geschichte Heilig-Kreuz-Kirche (poln.) Einzelnachweise
Kościół Świętego Krzyża w Oborzanach

Kościół Świętego Krzyża w Oborzanach – rzymskokatolicki kościół filialny znajdujący się we wsi Oborzany w gminie Dębno, w powiecie myśliborskim (województwo zachodniopomorskie). Należy do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Dębnie. Historia i architektura Kościół został wzniesiony na początku XIV wieku. Jest to budowla salowa, sytuowana na rzucie prostokąta, murowana z granitowej kostki. Nawa kryta jest dwuspadowym dachem. W XVIII wieku kościół został przebudowany, dokonano wówczas przemurowania okien i zamurowano pierwotne portale, a nad zachodnią częścią korpusu nawowego nadbudowano wieżę w konstrukcji ryglowej. W XIX wieku przy południowej elewacji dostawiona została kruchta. Po II wojnie światowej kościół został poświęcony jako świątynia katolicka w 1966 roku. W latach 90. XX wieku rozebrano XIX-wieczną kruchtę, a w jej miejscu wybudowano nową zakrystię. W ścianie zachodniej znajduje się ceglany, neoromański portal, wymurowany w miejsce wcześniejszego, większego ostrołukowego portalu kamiennego. Drugi, zamurowany i częściowo zniszczony portal ostrołukowy znajduje się w ścianie południowej. W ścianach bocznych znajdują się poszerzone, zamknięte łukami półokrągłymi okna, cztery w ścianie południowej i trzy w ścianie północnej. W ścianie wschodniej osadzone są trzy okna, z których środkowe, wyższe od pozostałych, zostało zamurowane. Szczyt wschodni, murowany z drobnych kamieni, pozbawiony jest zdobień. Wokół kościoła znajduje się teren dawnego cmentarza, otoczony kamiennym murem. Wnętrze i wyposażenie Ścianę zachodnią oraz ściany boczne obiega wsparta na słupach bezstylowa, drewniana empora. W prezbiterium zawieszony jest XVIII-wieczny krucyfiks. Na ścianach zachowały się XVI-wieczne polichromie, poddane rekonstrukcji w 1910 roku, współcześnie zatynkowane. Przed 1945 rokiem w kościele znajdował się renesansowy tryptyk ołtarzowy z 1562 roku z malowidłami autorstwa Lucasa Cranacha młodszego, wykonany oryginalnie jako ołtarz domowy dla Katarzyny Brunszwickiej. Trafił on do Oborzan z rozebranego w 1851 roku gotyckiego kościoła w Dębnie, w drodze wymiany za dzwony. W centralnej części tryptyku przedstawiony był ukrzyżowany Chrystus między łotrami, na skrzydłach ukazane były sceny biblijne. W 1998 roku tryptyk został odnaleziony na strychu kościoła przez regionalistę Lecha Łukasiuka. W 2002 roku przekazano go do konserwacji i od tego czasu jego los pozostaje nieznany. Przypisy