NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Ольштинсько-Гданська єпархія УГКЦ

Ольштинсько-Ґданська єпархія (пол. Eparchia olsztyńsko-gdańska, лат. Dioecesis Allensteniensis-Gedanensis ritus bysantini ucraini) — єпархія Української греко-католицької церкви у Польщі. Разом з Перемишльсько-Варшавською архієпархією і Вроцлавсько-Кошалінською єпархією входить до складу Перемишльсько-Варшавської митрополії. Єпархія заснована 25 листопада 2020 року. Катедральний храм — церква Покрови Пресвятої Богородиці в м. Ольштин. Історія Ольштинсько-Ґданську єпархію створив Папа Франциск 25 листопада 2020 року та призначив першим єпархом всечесного отця Аркадія Трохановського, до інтронізації якого новою єпархією керуватиме як Апостольський Адміністратор митрополит Євген Попович. 6 лютого 2023 року Ольштинсько-Ґданська єпархія, як і вся Перемишльсько-Варшавська митрополія, зважаючи на попереднє рішення УГКЦ в Україні та висловленні думки Делегатів спільного Єпархіального Собору в Поршевиці в червні 2022 року, ухвалила рішення перейти на новоюліанський календар з 1 вересня 2023 року. Територія Територію нової єпархії виокремлено з території Перемишльсько-Варшавської архієпархії та дотеперішньої Вроцлавсько-Ґданської єпархії. Єпархія займає загальну площу 90 075 км² із населенням 5 991 158 жителів. Її територія відповідає територіям десяти латинських дієцезій: Ґданської, Пельплінської, Ельбласької, Торунської, Плоцької, Вармінської, Ельцької, Ломжинської, Б'ялостоцької та Дрогічинської. До новоствореної єпархії ввійшли 43 парафій та душпастирських осередків, довірених 26 священникам, серед яких 4 отці Чину Святого Василія Великого. Примітки Посилання В УГКЦ створено нову єпархію та номіновано її першого правлячого єпископа // ugcc.ua (дата доступу 28 листопада 2020) Папа створив нову єпархію УГКЦ в Польщі та призначив першого Єпарха // Vaticannews.va (дата доступу 28 листопада 2020) Erezione dell'Eparchia di Olsztyn-Gdańsk (Polonia) di rito bizantino-ucraino, rendendola suffraganea dell'Arcieparchia di Przemyśl-Warszawa, nomina del Primo Vescovo e modifica del nome dell'Eparchia di Wrocław-Gdańsk (дата доступу 28 листопада 2020) (італ.) Декрет Перемишльсько-Варшавської митрополії про перехід на григоріанський календар від 6 лютого 2023 року
Kościół Wszystkich Świętych w Krzywiniu

Kościół Wszystkich Świętych – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Krzywiń, w powiecie kościańskim, w województwie wielkopolskim. Jest to świątynia wzniesiona w stylu eklektycznym w 1900 roku, nosząca cechy neoromańskie i neogotyckie. Budowla jest murowana, zbudowana z cegły i nieotynkowana. W czasie II wojny światowej co dwa tygodnie w świątyni pastor odprawiał nabożeństwo w języku niemieckim. W ostatnim roku wojny, nie czekając na dalszy rozwój wydarzeń ludność niemiecka opuściła Krzywiń. Po zakończeniu wojny, na skutek wyjazdu wszystkich ewangelików, świątynia opustoszała. Była zdewastowana. Przez pewien okres służyła jako magazyn mebli szkolnych. Dopiero w latach 90. XX wieku świątynia została wyremontowana i zaadaptowana na kościół pogrzebowy. Została w nim umieszczona chłodnia dla zmarłych oraz ławki dla wiernych. Wejście zostało wyłożone kostką brukową i obejście zostało uporządkowane. Świątynia została poświęcona w 1997 roku. Na wieży świątyni jest umieszczony zegar. Każdego dnia o godzinie 6.00 wybija „Kiedy ranne wstają zorze”; w południe „Anioł Pański”, natomiast o 21 „Apel Jasnogórski”. Przypisy
Kościół poewangelicki w Odolanowie

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Odolanów, w powiecie ostrowskim, w województwie wielkopolskim. Jest to świątynia wzniesiona w latach 1775–1780, po II wojnie światowej została poważnie zdewastowana. Kościół został wybudowany na planie regularnego ośmiokąta, jest otynkowany, charakteryzuje się dwiema wieżyczkami mieszczącymi schody. We wnętrzu jest umieszczony dwukondygnacyjny balkon. Obecnie w dawnej świątyni są organizowane imprezy kulturalne, wystawy, wernisaże i pokazy. Przypisy
Kościół św. Barbary w Katowicach

Kościół świętej Barbary w Katowicach – rzymskokatolicki kościół parafialny parafii św. Barbary znajdujący się w Katowicach, na terenie dzielnicy Giszowiec, przy ulicy Młodzieżowej, konsekrowany 23 października 1994 roku. Architektem świątyni był inż. Zygmunt Fagas, a projektantem wnętrza (w tym witraży i polichromii) inż. Wiktor Ostrzołek. Do kościoła przylega kaplica pw. Miłosierdzia Bożego. W prezbiterium znajduje się witraż przedstawiający św. Barbarę, w północnej ścianie Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, przy bocznym wejściu obok prezbiterium św. Josemaríi i Chrystusa Ukrzyżowanego, na chórze Zesłanie Ducha Świętego, a w południowej ścianie przy wejściu do kaplicy św. Jana Pawła II. Historia Znaczna rozbudowa osiedla Giszowiec w latach 60. i 70. XX wieku, a wraz z tym wzrost liczby wiernych parafii św. Stanisława Kostki, spowodowała konieczność budowy kolejnego kościoła i punktu katechetycznego, które pozwoliłyby objąć opieką duszpasterską wszystkich potrzebujących mieszkańców. W 1983 roku bp katowicki Herbert Bednorz pozytywnie rozpatrzył prośbę o utworzenie nowej parafii na Giszowcu. Pod nowy kościół uzyskano teren pomiędzy ulicami: Młodzieżową, Batalionów Chłopskich i Radosną. 20 czerwca 1983 roku papież Jan Paweł II podczas swojej podróży apostolskiej w Katowicach-Muchowcu poświęcił kamień węgielny pod budowę kościoła św. Barbary. Budowniczym kościoła został ks. Izydor Harazin. W październiku 1983 roku w każdą pierwszą niedzielę miesiąca rozpoczęto zbiórkę pieniędzy na pokrycie kosztów budowy nowego kościoła. Z powodu problemów przy zatwierdzeniu przez władze planów budowy świątyni prace budowlane rozpoczęto dopiero w lipcu 1985 roku. Projektantem świątyni i wnętrz został inż. Zygmunt Fagas, natomiast konstruktorem inż. Franciszek Klimek, a po jego śmierci pod koniec czerwca 1987 roku inż. Józef Choma. Projektantem witraży był inż. Wiktor Ostrzołek. Prace budowlane w dużej mierze zostały wykonane w czynie społecznym przez mieszkańców Giszowca przy wsparciu m.in. hiszpańskiej młodzieży z Opus Dei i kopalni „Staszic”. W pierwszej kolejności ukończono kaplicę dzienną, poświęconą 15 marca 1989 roku przez bpa Damiana Zimonia. Zaczęto tam też odprawiać msze święte, które wcześniej odbywały się w tymczasowej kaplicy, którą rozebrano. Prace budowlane trwały od 1983 do 1993 roku. Konsekracji dokonał w dniu 23 października 1994 roku bp Gerard Bernacki. Przez wiele lat trwały jeszcze prac związane z wystrojem wnętrza. Galeria Przypisy Bibliografia EwaE. Chojecka EwaE., Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, Katowice: Muzeum Śląskie, 2004, ISBN 83-87455-77-6 (pol.). IrenaI. Kontny IrenaI., EwaE. Caban EwaE., Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim, [w:] Urbanistyka i architektura, t. 1, Katowice: Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego, 2023, ISBN 978-83-67490-28-3 (pol.). JoannaJ. Tofilska JoannaJ., Giszowiec. Monografia historyczna, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2016, ISBN 978-83-64356-19-3 .
Kościół św. Michała Archanioła w Pokrzywnicy

Kościół św. Michała Archanioła w Pokrzywnicy – ceglany rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Szydłowie, metropolii szczecińsko-kamieńskiej, zlokalizowany w Pokrzywnicy (powiat pilski, województwo wielkopolskie) Historia i architektura Obiekt został wzniesiony w latach 1856-1858 w stylu neogotyckim. Konsekracja nastąpiła w 1858. W wieży świątyni znajduje się renesansowy dzwon z XVI wieku. W 2018 na wieży zawieszono tarczę zegarową. Zegar zakupiono z funduszy Unii Europejskiej w ramach projektu realizowanego przez parafię szydłowską przy współudziale Stowarzyszenia Na Rzecz Rozwoju Wsi Gądek, Kłoda i Pokrzywnica. Przypisy
Kościół ewangelicki w Kobylej Górze

Kościół ewangelicki – świątynia protestancka znajdująca się w dawnym mieście, obecnie wsi Kobyla Góra, w powiecie ostrzeszowskim, w województwie wielkopolskim. Świątynia została poświęcona 29 kwietnia 1894 roku przez generalnego superintendenta Hefiekiela. Uroczystość została uświetniona obecnością córki cesarza Wilhelma II Hohenzollerna, która na pamiątkę tego wydarzenia podarowała gminie ewangelickiej Biblię z dedykacją. 1 kwietnia 1895 roku w Kobylej Górze została erygowana parafia ewangelicka. Budowla została ostatecznie ukończona w 1897 roku. Koszty jej budowy razem z wieżą wyniosły 50 tysięcy marek. W chwili obecnej kościół jest użytkowany przez parafię ewangelicko-augsburską w Kępnie. Budowla jest nieorientowana, posiada prezbiterium skierowane w stronę południową, murowana, wzniesiona z cegły i nieotynkowana. Wybudowana została na planie krzyża utworzonego przez nawę oraz prezbiterium z przylegającymi do jego boków dobudówkami. Do pojedynczej, prostokątnej nawy głównej od strony północnej jest dostawiona kwadratowa zwieńczona dachem hełmowym z iglicą wieża, wzmocniona przyporami i flankowana od stron: wschodniej i zachodniej prostokątnymi kruchtami o różnych wysokościach, z kolei od strony południowej znajduje się prostokątne, zamknięte trójbocznie prezbiterium z dostawionymi do niego od stron: wschodniej i zachodniej prostokątnymi pomieszczeniami mieszczącymi zakrystie. Nawę główną nakrywa stromy dach dwuspadowy, prezbiterium trójspadowy, kruchty dwuspadowy, natomiast zakrystie namiotowymi. Wnętrze nawy nakryte jest drewnianym, dwuspadowym stropem umieszczonym na otwartej konstrukcji więźby dachowej, z kolei otwierające się do nawy łukiem tęczowym prezbiterium nakrywa sklepienie hemisferyczne. Od strony północnej nawa zamknięta jest drewnianym chórem muzycznym, posiadającym prostą balustradę, podpartym dwoma słupami. Przy prezbiterium po lewej stronie nawy jest umieszczona neogotycka ambona, natomiast po prawej – neogotycka chrzcielnica. Elementami dawnego wyposażenia są także ławki. Przypisy
Kościół poewangelicki w Ujściu

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Ujście, w powiecie pilskim, w województwie wielkopolskim. Jest to świątynia wzniesiona w latach 1851–52. Budowa została dofinansowana z funduszy króla Fryderyka Wilhelma III Pruskiego. Przebudowana została w latach 1927–29. Od 1945 roku budowla była wykorzystywana jako magazyn. Od 1996 roku prowadzone są prace remontowe – są plany otwarcia w dawnym zborze muzeum rzeki Noteci. W kościele organizowane są wystawy. Budowla jest szachulcowa, jednonawowa, posiada konstrukcję słupowo–ramową wypełnioną cegłą. Świątynia nie jest orientowana. Jest to kościół salowy, nie posiadający wydzielonego prezbiterium z nawy, zamknięty jest prostokątnie z małą trójbocznie zamkniętą absydą. Po bokach są umieszczone dwie zakrystie wydzielone wewnątrz. Świątynię nakrywa dach jednokalenicowy, pokryty dachówką. Od frontu znajduje się mała wieża osadzona na nawie, zwieńczona okapem i blaszanym, czworokątnym, ostrosłupowym dachem hełmowym. Wnętrze nakryte jest stropem belkowym o przekroju trójkąta z płaskimi odcinkami nad emporami. Podłoga została wykonana z kamienia. Chór muzyczny posiada prostą linię parapetu i jest połączony z emporami wzdłuż ścian podpartymi słupami. Prospekt organowy powstał w połowie XIX wieku. Ołtarz główny ambonowy, w stylu neogotyckim pochodzi z połowy XIX wieku. Świątynia posiada także drewnianą tablicę z nazwiskami poległych członków zboru w I wojnie światowej. Przypisy
Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Szydłowie

Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wałcz, diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej). Architektura Jest to świątynia poewangelicka wybudowana w 1868 roku, murowana, posiada ceglane elewacje, wzniesiona została na planie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, z przodu znajduje się wieża zwieńczona wysokim dachem wieżowym. Do wyposażenia kościoła pochodzącego z XIX wieku należą m.in. chrzcielnica, dwie pasyjki, feretron. Architektura świątyni zainspirowana jest popularnymi w XIX stuleciu formami stylów: neogotyckiego i neoromańskiego. Przypisy
Kościół poewangelicki w Dobrzycy

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Dobrzyca, w powiecie pleszewskim, w województwie wielkopolskim. Jest to świątynia wzniesiona w latach trzydziestych XIX wieku. Budowla jest murowana, reprezentuje styl późnoklasycystyczny. Kościół ma jedną nawę, jego prezbiterium jest zamknięte półkoliście. Świątynia posiada wieżę. Po 1945 roku w budowli znajdował się magazyn. Obecnie kościół należy do parafii św. Tekli w Dobrzycy. Świątynia była częściowo remontowana w 1984 roku. Stan zewnętrzny kościoła jest dobry. Przypisy
Kościół św. Krzyża w Jutrosinie

Kościół świętego Krzyża – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Elżbiety w Jutrosinie (dekanat jutrosiński archidiecezji poznańskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1777 roku. Powstała dzięki staraniom księdza Józefa Gogolewskiego. Remontowana była w latach 1991–1992 – część ścian wówczas została zamieniona na murowane. Budowla jest szachulcowa, posiada konstrukcję słupowo-ramową wypełnioną cegłą i gliną. Kościół jest orientowany, wybudowano go na planie krzyża greckiego. Prezbiterium (z zakrystią umieszczoną na jego osi) i ramiona boczne są zamknięte prostokątnie z trójkątnymi szczytami. Dachy nakryte są gontem. Część środkowa jest nakryta ośmiokątną kopułą. Jest ona zwieńczona cebulastym blaszanym dachem hełmowym z latarnią. We wnętrzu ramiona są nakryte pozornym sklepieniem kolebkowym. Na chórze muzycznym o wklęsłej linii parapetu znajduje się prospekt organowy z końca XVII wieku. W kopule jest umieszczona polichromia przedstawiająca czterech ewangelistów i gołębicę. Ołtarz główny w stylu regencyjnym pochodzi z około 1730 roku i jest ozdobiony gotyckim krucyfiksem powstałym około połowy XV wieku. Oprócz ołtarza głównego świątynia posiada także trzy ołtarze boczne. Murowana ambona w stylu rokokowym pochodzi z końca XVIII wieku. Rzeźby reprezentują styl późnobarokowy. Przypisy
Kościół poewangelicki w Jutrosinie

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Jutrosin, w powiecie rawickim, w województwie wielkopolskim. Kościół został wzniesiony na miejscu spalonej w 1861 roku poprzedniej świątyni. Projekt został wykonany przez architekta Würtemberga z Krotoszyna, z kolei prowadzenie prac murarskich zostało powierzone Endrichtowi z Milicza. Prace zostały rozpoczęte w dniu 14 lipca 1862 roku. Kopuła i krzyż na wieży zostały założone w dniu 29 lipca 1863 roku. Wszystkie koszty budowy zostały oszacowane na 24 tysięcy talarów. Ambona kosztowała 110, a organy, które zostały wybudowane przez braci Walter z Góry, 118 talarów. Plafon, dzieło miejscowego stolarza Dummera, kosztował – nie licząc drewna – 480 talarów, natomiast wykonana z piaskowca kopuła i żelazny krzyż 218 talarów. Kościół został poświęcony w dniu 11 listopada 1863 roku. Ściany świątyni zostały zbudowane na nietynkowanej podmurówce z kamienia polnego. Budowla posiada formę wydłużonego prostokąta o wymiarach 38 x 17 m, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, po bokach którego są umieszczone dwie prostokątne przybudówki. Korpus nawowy jest jednoprzestrzenny i ma dwie kondygnacje. Nakrywa go dwuspadowy dach, nakryty dachówką karpiówką ułożoną podwójnie w koronkę. Dwie przybudówki po bokach prezbiterium nakryte są blachą. Więźba dachowa została wykonana z drewna. Od strony wschodniej jest umieszczona kwadratowa pięciokondygnacyjna wieża nakryta dachem wiciowym. Na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich państwo polskie przejęło mienie obywateli niemieckich. Świątynia ewangelicka przekazana została parafii rzymskokatolickiej w Jutrosinie. Od 8 września 1946 roku funkcjonowała jako kościół Serca Pana Jezusa. W tym czasie z tej świątyni został zabrany dzwon, który zawisł w wieży kościoła parafialnego w Jutrosinie oraz ławki i organy do świątyni w Dubinie. Nabożeństwa w kościele Serca Pana Jezusa były odprawiane do połowy lat 70. XX wieku. Następnie budowla pełniła funkcję magazynu sprzętów kościelnych i niszczała. W 1994 roku kościół został przekazany miastu. Władze podjęły decyzję o przebudowie świątyni na salę widowiskowo-sportową. Przetarg na wykonanie prac został wygrany przez firmę Zdzisława Wieruszewskiego z Jutrosina. Przekazanie obiektu odbyło się 19 marca 1998 roku. Przypisy
Kościół św. Walentego i Macierzyństwa Bożego Maryi Dziewicy w Pakosławiu

Kościół świętego Walentego i Macierzyństwa Bożego Maryi Dziewicy – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat jutrosiński archidiecezji poznańskiej). Jest to świątynia wzniesiona w stylu neogotyckim w latach 1896–1899. Inicjatorem budowy i jednym z fundatorów był ówczesny właściciel Pakosławia hrabia Stanisław Czarnecki. Budowla została wzniesiona na miejscu starszej, drewnianej, na temat której wzmianki w dokumentach źródłowych pojawiają się w XVII stuleciu. Kilka zabytkowych elementów wyposażenia poprzedniej świątyni można oglądać do dziś – to m.in. otoczona przez wieki szczególnym kultem rzeźba patrona parafii św. Walentego z XVI wieku, barokowy krucyfiks, figury Chrystusa Frasobliwego, Jan Ewangelisty, tablice epitafijne i portrety trumienne przedstawicieli rodu Zakrzewskich. Do nowego, konsekrowanego w 1900 roku, kościoła został przeniesiony także relikwiarz św. Walentego (podarowany przez Czarneckich). Z kolei w 2014 roku zostały uroczyście wprowadzone relikwie Jana Pawła II. Projektantem obecnej świątyni był znany architekt z Wrocławia, Alexis Langer (na terenie Powiatu rawickiego inna świątynia wzniesiona według jego projektu znajduje się w Rawiczu). Jest to budowla murowana wybudowana z charakterystycznej dla stylu neogotyckiego, czerwonej, ceramicznej cegły. Jest zwieńczona około 40-metrową wieżą z zegarem. Całe wyposażenie wnętrza także reprezentuje styl neogotycki. W trójbocznym prezbiterium na ołtarzu głównym w kształcie tryptyku szafkowego jest umieszczona figura Matki Bożej Niepokalanej, natomiast poniżej drewniane rzeźby św. Anny, św. Wawrzyńca, św. Jadwigi i św. Stanisława Kostki. Przy prezbiterium jest umieszczona loża kolatorska z tablicą epitafijną poświęconą Annie Czarneckiej. W ołtarzach bocznych znajdują się figury świętych: Walentego (rzeźba pochodzi z poprzedniej świątyni, obok niej znajdują się wota), Józefa, Katarzyny, Floriana, Jana Nepomucena oraz Świętej Rodziny Innymi cennymi elementami we wnętrzu są: ambona, piaskowcowa chrzcielnica i marmurowy posąg anioła, który poprzednio znajdował się na płycie grobowca Anny Czarneckiej. Przypisy
Kościół poewangelicki w Dusznikach

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się we wsi Duszniki, w powiecie szamotulskim, w województwie wielkopolskim. Budowla została wzniesiona w 1886 roku. Jest to kościół murowany zbudowany z czerwonej cegły i posiada wieżę w formie ostrosłupa. Okna świątyni są proste. Obecnie trwa adaptacja budowli na siedzibę Książnicy Dusznickiej. Przypisy
Kościół św. Marcina w Dusznikach

Kościół świętego Marcina – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat pniewski archidiecezji poznańskiej). Historia i architektura Jest to świątynia wzniesiona w 1 połowie XVI wieku i ufundowana przez biskupów poznańskich. Zniszczona została przez pożar w 1758 roku, następnie została odrestaurowana. Oryginalnie była to budowla salowa, od strony wschodniej zamknięta trójbocznie. W latach 1903–04 została przedłużona o jedno przęsło w stronę zachodnią, natomiast w latach 1912-13 została powiększona od strony północnej o nawę boczną i zakrystię. Część gotycka nakryta jest sklepieniami – w trzech przęsłach sieciowo-gwiaździstym, w czwartym gwiaździstym – ozdobionym polichromią Stanisława Smoguleckiego wykonaną w 1913 roku. Budowla posiada rokokowe wyposażenie: ołtarz główny, dwa ołtarze boczne i ambona – powstałe w 2 połowie XVIII wieku. Na belce tęczowej są umieszczone krucyfiks oraz rzeźby Matki Boskiej i św. Jana wykonane w 1 połowie XVI wieku. Przypisy
Kościół Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej w Strzałkowie

Kościół Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Koźminek diecezji kaliskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1754 roku. Ufundowana została przez Ignacego Zarembę starościca prośniatyńskiego i księdza Jana Brańskiego. W latach 1882–85 była remontowana z dobudowaniem kruchty i przemalowaniem wnętrza. W latach 1968–69 została gruntownie odnowiona przez mistrza ciesielskiego Aleksego Zielińskiego. W 1973 roku wnętrze zostało wymalowane przez Henryka Domurata. W latach 1992 i 2007 była remontowana. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana. Składa się z mniejszego prezbiterium w stosunku do nawy, zamkniętego trójbocznie z boczną zakrystią z lożą kolatorską umieszczoną na piętrze. Z przodu nawy umieszczona jest kruchta. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty gontem, na dachu znajduje się sześciokątna wieżyczka na sygnaturkę. Jest ona zwieńczona barokowym blaszanym dachem hełmowym z latarnią i krzyżem. Wnętrze nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Chór muzyczny jest podparty dwoma słupami, posiada falistą linię parapetu i znajduje się na nim późnobarokowy prospekt organowy z 2 połowy XVIII wieku. Belka tęczowa jest ozdobiona barokowym krucyfiksem. Podłoga została wykonana z desek. Polichromia wykonana na sklepieniu prezbiterium posiada kształt medalionu i ozdobnego pasu ornamentalnego w formie gzymsu wzdłuż ścian. Ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica (w formie kielicha) reprezentują styl późnobarokowy i pochodzą z 2 połowy XVIII wieku. Obrazy zostały namalowane w 2 połowie XIX wieku przez Bartelmana i znajdują się w ołtarzach bocznych. Przypisy
Kościół św. Barbary w Karminie

Kościół świętej Barbary – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Dobrzyca diecezji kaliskiej). Jest to bezstylowa świątynia wybudowana w 1826 roku. Od strony wschodniej posiada wieżę przykrytą dachem hełmowym w formie obelisku. Do wyposażenia wnętrza należą 3 ołtarze, ambona i chrzcielnica w stylu klasycystycznym o prostych kształtach, znajdująca się w wydrążeniu muru. W ołtarzach znajdują się obrazy namalowane w XVII wieku, m.in. w ołtarzu głównym można zobaczyć obraz męczeństwa patronki świątyni. Na balustradzie chóru jest umieszczony najstarszy zabytek kościoła – gotycka rzeźba św. Barbary wykonana w połowie XV lub w XVI wieku. Przypisy
Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Strzyżewie

Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski – polskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat dolnośląski diecezji wrocławskiej). Jest to poewangelicka świątynia wybudowana głównie dzięki pomocy finansowej Towarzystwa Gustawa Adolfa, oraz dzięki innym fundacjom i składkom wiernych. W dniu 26 października 1865 roku świątynia została poświęcona przez generalnego superintendenta D. Cranza. Po zakończeniu II wojny światowej świątynia stała się własnością Skarbu Państwa. Przez wiele lat pozostawała nieczynna. Dopiero w latach 60. wieku została przekazana parafii rzymskokatolickiej w Kotłowie, a w 1966 roku budowla została poświęcona przez arcybiskupa Walentego Dymka. Wyposażenie wnętrza zostało wykonane głównie przez Władysława Pasikowskiego. Kościół reprezentuje styl neogotycki. Od strony wschodniej prezbiterium zamknięte jest wieloboczną absydą, a od strony zachodniej budowla jest ograniczona kwadratową wieżą z zegarem, nakrytą dwupołaciowym dachem. Do wyposażenia świątyni w dwudziestoleciu międzywojennym należały: mensa (pastor stał twarzą do wiernych), czarne ławy, krzyż, tablica do pisania kredą, kazalnica i organy. Przypisy
Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Radolinie

Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Wszystkich świętych w Białej (dekanat Trzcianka diecezji koszalińsko-kołobrzeskej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej). Historia Jest to poewangelicka świątynia wzniesiona w stylu neogotyckim w 1893 roku, natomiast w 1906 roku została dobudowana do niej wieża, a w 1909 roku zostały zainstalowane na niej zegary. Kościół został poświęcony w dniu 17 października 1945 roku. Przypisy