Biedronka (sieć handlowa)

Biedronka – sieć sklepów należąca do spółki akcyjnej Jeronimo Martins Polska (JMP), której właścicielem jest portugalskie przedsiębiorstwo Jerónimo Martins. Historia Założycielem sieci sklepów detalicznych Biedronka był przedsiębiorca Mariusz Świtalski, właściciel Elektromisu. Pierwszy sklep sieci „Biedronka” otwarto 1 lutego 1995 roku w Śremie przy ulicy Sikorskiego, z przekształcenia hurtowni Elektromisu mieszczącej się w magazynach Państwowego Ośrodka Maszynowego. Drugi sklep otwarto 4 kwietnia 1995 roku w Poznaniu przy ulicy Newtona. W 1997 roku Jerónimo Martins odkupiło od Elektromisu 210 sklepów Biedronka, a w 2008 roku nastąpiło przejęcie ponad 120 sklepów niemieckiej sieci Plus oraz przekształcenie ich w kolejne sklepy sieci Biedronka. W zestawieniu dziennika „Rzeczpospolita” „Lista 500 Największych przedsiębiorstw w Polsce”, z roku na rok Biedronka zajmuje coraz wyższe lokaty. W podobnym rankingu opracowanym przez tygodnik „Polityka” spółka Jeronimo Martins Polska SA w 2009 roku zajęła 5. miejsce, a w 2010 – 4. pozycję, którą utrzymała w 2011. W marcu 2010 roku w Poznaniu przy ul. Bobrzańskiej otwarto 1500. sklep tej marki, a 8 października 2012 roku w Łodzi przy ulicy Rokicińskiej 366 otwarto sklep 2000. We wrześniu 2014 roku sieć uruchomiła sklep nr 2500, otwarty 15 września 2014 w Milanówku przy ul. Królewskiej 21, a w lutym 2019 roku sklep nr 3000. Przychody w 2012 roku wyniosły około 29 miliardów złotych, z kolei w 2013 roku już 32 miliardy złotych. Od 1995 do 2013 roku JMP zainwestowało w Polsce ponad 8 mld zł. W 2017 roku sprzedaż Biedronki wzrosła o 10,4% do 11,1 mld euro, co oznacza, że sieć ta kontrolowała jedną piątą rynku handlowego w Polsce. W 2018 roku osiągnięto poziom sprzedaży 11,69 mld euro, a w 2019 — 12,62 mld euro. Od 2014 roku Biedronka systematycznie rozszerza asortyment odchodząc od dotychczasowego modelu biznesowego, tj. sieci dyskontowej. Jest to element strategii firmy ogłoszonej w sierpniu 2011 roku przez długoletniego prezesa grupy Jerónimo Martins Alexandre Soares dos Santos: „w ciągu najbliższych pięciu lat zniknie różnica pomiędzy supermarketem a dyskontem”. W 2024 roku roku sieć uruchomiła e-sklep spożywczy działający pod adresem zakupy.biedronka.pl. 5 marca 2025 roku o godzinie 14:00 Biedronka otworzyła swój pierwszy sklep na Słowacji w mieście Dunajská Lužná w kraju bratysławskim. Planowane jest otwarcie sklepów Biedronki w miastach takich jak Zvolen, Považská Bystrica, Nové Zámky i Senica. W drugiej połowie 2025 roku sieć rozpoczęła instalację recyklomatów – automatów do odbioru butelek PET, szklanych opakowań wielokrotnego użytku oraz puszek aluminiowych. Działalność Biedronka generowała 65% dochodów JMP (wrzesień 2014 roku). Pod względem liczby sklepów była to największa sieć handlowa w Polsce. Na koniec 2023 roku miała około 3,5 tys. sklepów i generowała 70,4% wartości sprzedaży JMP (lipiec-wrzesień 2023 roku). Pod koniec lipca 2025 roku Biedronka miała 3800 sklepów. Jeronimo Martins Polska (właściciel Biedronki oraz sklepów drogeryjnych Hebe) jako jeden z największych podatników w Polsce w 2022 roku odprowadziła do budżetu państwa około 4,5 mld zł. Biedronka oferuje szereg produktów pod markami własnymi, takimi jak Kraina Wędlin, Marinero, Mleczna Dolina i inne. Pierwsze markety sieci koncentrowały się na dystrybucji żywności. Od drugiej dekady XXI wieku w ramach nowej strategii koncernu, firma zaczęła handlować również produktami przemysłowymi tworząc własne marki. Sprzęt elektroniczny produkowany jest we współpracy z polską firmą myPhone pod marką Hykker. Odzież i obuwie sportowo–trekingowe sprzedawane jest od 2017 roku pod marką Seven for 7. Biedronka regularnie sprzedaje również asortyment marki HiMountain. Płatność kartą Przez kilka lat od powstania sieci ogólnokrajowej i dużo później od konkurencyjnych sieci, do października 2013 roku Biedronka nie akceptowała płatności bezgotówkowych, uzasadniając, że prowizje dla banków, i organizacji emitujących karty płatnicze, były za wysokie (średnio w Polsce wynosiły 1,7 proc. i należały wówczas do najwyższych w Europie), zatem jeśli Biedronka połowę swoich transakcji przyjęła w postaci elektronicznej, musiałaby rocznie płacić 200–250 mln zł prowizji. Natomiast koszty z powodu wykorzystania tylko gotówki (transport, ochrona, dostarczanie drobnych, liczenie) to dla sieci, szacunkowo, koszt rzędu 0,3–0,4% przychodów. Polityka firmy zmieniła się, gdy 21 października 2013 roku sieć sklepów Biedronka udostępniła dla klientów system do obsługi płatności mobilnych iKASA. Dzięki tej platformie płatności telefonem w sklepach Biedronka mogły dokonywać osoby posiadające rachunek w Alior Banku lub Getin Banku. Z płatności mobilnych w sklepach Biedronka mogli też skorzystać klienci Banku Pekao SA, w oparciu o system PeoPay. Sytuacja zmieniła się w 2014 roku, kiedy maksymalna prowizja za płatność kartą została obniżona (do 0,5%, a następnie do 0,2%). 16 czerwca 2014 roku Biedronka wprowadziła płatność kartą płatniczą (VISA, MasterCard). Bankiem obsługującym Biedronkę jest Bank Pekao SA. Kontrowersje W kwietniu 2004 roku, w programie TVN Uwaga! wyemitowano reportaż, który zarzucał, że zatrudniani w Biedronce pracownicy nie są odpowiednio wynagradzani za nadgodziny, oraz że dochodzi do regularnego fałszowania ewidencji pracy by ukryć te nieprawidłowości. Doniesienia opierały się m.in. na informacjach przekazanych przez Bożenę Łopacką, byłą kierowniczkę sklepu Biedronka w Elblągu. Po nadaniu reportażu złożona została seria pozwów sądowych przeciwko właścicielom Biedronki, ale tylko w części przypadków jednoznacznie orzeczona została wina pracodawcy. Samej Łopackiej Sąd Apelacyjny w Gdańsku przyznał 26 tysięcy złotych odszkodowania za 2,5 tysiąca nadgodzin. W pierwszym półroczu 2007 roku sądy rozpoznawały 27 spraw przeciw spółce JMD. Właściciel Biedronki przegrał sześć, dziesięć wygrał, a reszta zakończyła się ugodą. W styczniu 2009 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił odwołanie JMD od wyroku I instancji w sprawie, którą sieć wytoczyła przeciwko Stowarzyszeniu Poszkodowanych Przez Wielkie Sieci Handlowe Biedronka za nieprawdziwe jej zdaniem oskarżenia opublikowane w wywiadzie prezesa tego stowarzyszenia w „Kurierze Lubelskim” uznając, że właściciel sieci handlowej Biedronka „z uwagi na swoje niecne postępowanie (...) nie może skutecznie żądać ochrony sądowej swoich praw”. Podtrzymał w ten sposób wyrok Sądu Okręgowego, który odrzucił pozew JMD uznając, że zarzuty stawiane sieci znalazły potwierdzenie m.in. w kontrolach PIP i innych dowodach, a także w innych wyrokach sądowych. Sąd okręgowy stwierdził, że „praktycznie nigdy pracownicy nie pracowali zgodnie z wyznaczonymi zmianami i umówionym czasem pracy. Często pracownicy z pierwszej zmiany pozostawali w pracy do godziny 1-2 w nocy, a nawet dłużej”. Sąd rejonowy w Białymstoku uznał kierowników rejonów Biedronki winnymi podżegania kierowników sklepów: do fałszowania ewidencji czasu pracy, uporczywego naruszania praw pracowniczych oraz do zatrudniania ponad czas pracy wynikający z umowy. W czerwcu 2023 roku Prezes UOKiK Tomasz Chróstny nałożył ponad 160 mln zł kary na Jeronimo Martins Polska S.A. ponieważ spółka wprowadzała konsumentów w błąd m.in. ws. warunków akcji „Tarcza Biedronki antyinflacyjna”. W lutym 2024 roku sieć sklepów Lidl pozwała właściciela sklepów Biedronka za wykorzystywane na billboardach i paragonach hasło reklamowe „Od 2002 roku Biedronka tańsza niż Lidl” twierdząc, że wprowadza ono w błąd. Zdaniem UOKiK brak podania źródła danych umożliwiających weryfikację informacji może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. W czerwcu 2024 roku prawnicy Jeronimo Martins Polska wysłali pismo do twórcy internetowego, Jakuba Biela. Firma wezwała do niezwłocznego usunięcia z sieci mema, który zawierał logo firmy oraz hasło „Biedronka – od 2002 roku więcej palet w alejkach, niż otwartych kas”. Próba cenzury satyrycznej serii spotkała się ze sprzeciwem w social mediach, a poza filmem Biela, sprawa była omawiana szeroko w mediach, gdzie osiągnęła 3,2 mln zasięgu oraz na kanałach commentary na YouTube. Tego samego dnia sieć Lidl zareagowała na sytuację publikując grafikę sugerującą, że Jakub robi zakupy w tym sklepie. Logo Jak wskazuje Marek W. Kozłowski, postać z logo w stosunku do występującej w naturze biedronki siedmiokropki pozbawiona jest przedplecza i odnóży, a zamiast właściwej dla owadów głowy ma twarz umieszczoną bezpośrednio na pokrywach. Zobacz też Gang Świeżaków – kampania lojalnościowa Biedronki tuBiedronka Przypisy Bibliografia Łukasz Grass, Łączy nas Biedronka – historia największej sieci handlowej w Polsce, Warszawa, 2020. Linki zewnętrzne Oficjalna strona sieci Biedronka Nieoficjalne forum o sieci Biedronka dla pracowników i klientów