Stadion Śląski

Stadion Śląski, oficjalnie Superauto.pl Stadion Śląski – wielofunkcyjny stadion, zlokalizowany na terenie Parku Śląskiego w Chorzowie. Obiekt został otwarty 22 lipca 1956 roku i od tej pory jest gospodarzem największych wydarzeń sportowych, muzycznych i rozrywkowych w kraju. W latach 2009-2017 przeszedł gruntowną modernizację, a od sierpnia 2020 roku działa jako Narodowy Stadion Lekkoatletyczny. Jest jednostką budżetową Samorządu Województwa Śląskiego. Obiekt uniwersalny, na którym mogą się odbywać mecze piłkarskie, mityngi lekkoatletyczne, imprezy muzyczne, jak również zawody żużlowe. Od 2012 roku jest drugą największą budowlą sportową w Polsce, a do 2012 roku był największą. Po modernizacji 1 października 2017 roku obiekt otwierał masowy bieg uliczny Silesia Marathon a stadion odwiedziło w tym dniu ponad 110 000 gości. Od sezonu 2023/2024 rozgrywa na nim swoje domowe mecze Ruch Chorzów. Oficjalnie 17 kwietnia 2025 roku Stadion Śląski zyskał pierwszego w historii partnera tytularnego, którym została chorzowska firma motoryzacyjna Superauto.pl. Współpraca pomiędzy Superauto.pl a Stadionem Śląskim została zawarta na okres 3 lat z możliwością przedłużenia. Przez cały czas trwania umowy oficjalna nazwa Stadionu brzmi Superauto.pl Stadion Śląski. Historia Plany budowy dużego obiektu sportowego w polskiej części Górnego Śląska, z widownią na kilkadziesiąt tysięcy osób, powstały już w latach międzywojennych. W 1939 r. gotowy był projekt zlecony przez Adama Kocura – prezydenta Katowic i zarazem przewodniczącego komitetu budowy stadionu. Miał on przypominać Stadion Olimpijski w Berlinie, lecz w wyniku wybuchu II wojny światowej koncepcja upadła. Pod koniec lat 40. XX w. w tzw. „planie sześcioletnim” przewidziano budowę dużego stadionu na 70 000 osób dla jednego ze śląskich klubów piłkarskich, jednak ten pomysł również nie został zrealizowany. Decyzja o budowie Stadionu Śląskiego na terenie tworzonego wówczas największego parku miejskiego w Europie (Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku) zapadła 20 grudnia 1950 r., podczas posiedzenia Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach. Zaprojektował go architekt Julian Brzuchowski, a kierownikiem robót był inż. Wiktor Pade. Prace rozpoczęły się w 1951 r., a ich część wykonywali fachowcy sprowadzeni z Czechosłowacji. Stadion zbudowano z czerwonego i białego piaskowca, granitu oraz betonu. Inwestycja pociągała za sobą duże koszty, dlatego kluby sportowe z okręgu katowickiego wpłaciły do kasy komitetu budowy ponad 100 tysięcy złotych. Szukano kibiców, którzy przy budowie obiektu pracowaliby nieodpłatnie. Społeczeństwo województwa przepracowało łącznie 589 938 roboczogodzin, wartość tej pracy szacuje się na 1 500 000 ówczesnych złotych. Stadion Śląski powstawał równocześnie ze Stadionem Dziesięciolecia w Warszawie. Stadion od zachodu opasano półkolem kas i bramek wejściowych. Na wschód od misy stadionu urządzono boiska pomocnicze otoczone szpalerami drzew. Projektantem zieleni był L. Lawin (stadion otaczały grupy 6-8 wysokich kolumnowych topól). Obiekt ukończono latem 1956 r. Jego oficjalna inauguracja nastąpiła 22 lipca 1956, w dniu najważniejszego święta narodowego Polski Ludowej – przegranym 0:2 – towarzyskim spotkaniem piłkarskim przeciwko NRD. Pierwszym dyrektorem został Mikołaj Beljung. W 1959 r. założono na nim sztuczne oświetlenie elektryczne (pierwsze w Polsce). W 1997 r. Polski Związek Piłki Nożnej nadał uchwałą Stadionowi Śląskiemu nazwę „Narodowy”. Ministerstwo Sportu i Turystyki stwierdziło, że PZPN jako stowarzyszenie nie posiada właściwości do nadawania nazw obiektom sportowym (Stadion Narodowy w Warszawie to nazwa zarejestrowana w Urzędzie Patentowym, na rzecz Ministerstwa Sportu i Turystyki). W 1994 r. rozpoczęła się gruntowna przebudowa obiektu. Pierwszy etap zakończono w 1997 r., a drugi w 2001 r. W październiku 2007 r. zamontowano system podgrzewający płytę boiska oraz wymieniono murawę. Kolejny etap przebudowy rozpoczął się w 2009 roku. Plany kilkukrotnie zmieniano, np. początkowo planowano rozbudować trybuny do ponad 55 tys. miejsc (jest 54 378), a krzesełka miały być białe i czerwone (są niebieskie). Ponadto wybudowano pełne zadaszenie, a tor żużlowy zastąpiła lekkoatletyczna bieżnia. W 2011 pękł jeden z elementów konstrukcyjnych odpowiedzialnych za stabilność ważącego ponad 220 ton poszycia dachu (tzw. krokodyla), co znacznie opóźniło ukończenie inwestycji. Przebudowę zakończono latem 2017, a nowy stadion otwarto 1 października 2017. Pierwotna konstrukcja stadionu Widownia Początkowo trybuny stadionu mogły oficjalnie pomieścić 87 000 widzów, jednak regularnie zasiadało na nim od 90 000 do 100 000 kibiców, toteż szybko przylgnęło do niego miano stutysięcznika. Rekord frekwencji – 130 000 osób – padł 2 września 1973, podczas Indywidualnych Mistrzostw Świata na żużlu 1973. Międzynarodowe wymogi bezpieczeństwa wymusiły – z biegiem czasu – stopniowe zmniejszanie jego pojemności. Wieża Zlokalizowana w centralnej części stadionu wieża od samego początku była symbolem całego obiektu. Pierwotnie mieściły się w niej biura administracyjne oraz pomieszczenia techniczne, natomiast później nie pełniła żadnej funkcji. W związku z rozpoczęciem kolejnego etapu przebudowy stadionu, we wrześniu 2008 r. wieża została rozebrana. Tunel Wewnątrz stadionu, pod trybunami znajduje się tunel. Jest jednym z legendarnych miejsc w obiekcie. Prowadzi on na murawę boiska. Tędy wychodzą drużyny piłkarskie przed rozpoczęciem meczów. Wielu sportowców wspomina specyficzne wrażenie, jakie miało miejsce podczas wyjścia tędy na mecz. Tunel jest długi i odpowiednio tłumi krzyki widowni oddając odpowiedni klimat. Obecnie tunel jest po liftingu, jest nieco wyższy i krótszy – ma teraz 63 metry długości. W bocznym skrzydle tunelu znajduje się kompleks szatni spełniających europejskie standardy. Stadion po przebudowie W latach 2009–2017 miała miejsce przebudowa obiektu. Główny zakres robót obejmował zadaszenie trybun. W ramach modernizacji stadionu została również zbudowana nowa górna trybuna zachodnia, a na trybunie wschodniej powstały osobne dojścia do strefy VIP. Trybuny i loże Po przebudowie pojemność stadionu została określona na 54 378 miejsc siedzących. Podczas koncertów muzycznych obiekt może pomieścić ok. 85 000 osób. Stadion posiada także 106 miejsc przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, 1 777 miejsc biznesowych, do 842 miejsc dla mediów, a także 25 lóż VIP z miejscami dla 384 osób. Szerokość rzędu na widowni wynosi 85 centymetrów. Początkowa koncepcja architekta stadionu zakładała zamontowanie czerwonych krzesełek, jednak 7 lutego 2011 zarząd województwa podjął decyzję o zmianie ich koloru na żółto-niebieskie, czyli barwy Górnego Śląska. Zadaszenie Po przebudowie stadion posiada półprzezroczyste zadaszenie ze sztucznego tworzywa, zaprojektowane przez GMP z Akwizgranu. Nawiązuje do przemysłowych konstrukcji, jakich nie brak na Górnym Śląsku. Jego powierzchnia wynosi 43 tys. m², co czyni je największym zadaszeniem w Europie. Centrum konferencyjno-biznesowe Stadion posiada także przestronne hol oraz foyer, dające możliwość zaaranżowania tej przestrzeni na targi, recepcję dla gości, miejsce na poczęstunek czy strefę spotkań. W wynajmowanych przestrzeniach istnieje możliwość zorganizowania bankietu dla 1500 osób. Liczba miejsc parkingowych dla gości stadionu to 650. Od 2021 r. na Stadionie działa ponadto nowoczesne Centrum Konferencyjne z w pełni wyposażonymi salami modułowymi. Ośrodek Cały kompleks Stadionu Śląskiego zajmuje powierzchnię 21,34 ha. Oprócz głównego stadionu obejmuje on również boczne boisko treningowe ze sztuczną nawierzchnią, oświetleniem oraz zadaszoną trybuną na 300 miejsc siedzących, które 3 czerwca 2005 – jako pierwsze w kraju – otrzymało z rąk prezydenta FIFA Seppa Blattera międzynarodowy certyfikat FIFA. Znajduje się tu również: drugie boisko treningowe z naturalną trawą, widownią na 100 osób i oświetleniem, boiska do gry w koszykówkę i piłkę ręczną, korty tenisowe, siłownia, szereg wielofunkcyjnych sal (w tym sala konferencyjna na 500 osób). Piłka nożna Mecze reprezentacji Polski Piłkarska reprezentacja Polski rozgrywa na nim swe najważniejsze mecze już od 1957 r. (eliminacyjne spotkanie Mistrzostw Świata 1958 przeciwko ZSRR). Wiele z nich przeszło do legendy zarówno rodzimego, jak i światowego futbolu. „Biało-czerwoni pokonywali tutaj takie potęgi, jak: ZSRR, Anglia, Holandia, Włochy, czy Portugalia. To właśnie dzień po – wygranym 2:0 – spotkaniu przeciw „Synom Albionu” w ramach kwalifikacji do Mistrzostw Świata 1974 (6 czerwca 1973), brytyjskie media nadały mu przydomek „Kocioł Czarownic”. Polacy czterokrotnie pieczętowali na nim awans do mundiali: w 1977, 1985, 2001 i 2022, a raz do mistrzostw Europy w 2008. Do tej pory na Stadionie Śląskim odbyło się 64 oficjalnych meczów polskiej kadry narodowej. Najwięcej goli dla reprezentacji strzelił na stadionie Włodzimerz Lubański (11). Bilans: 64 mecze, 29 zwycięstw, 18 remisów, 17 porażek Strzelcy największej liczby goli dla reprezentacji Inne mecze międzypaństwowe W październiku 2017 r. Stadion Śląski był jedną z aren turnieju eliminacyjnego I rundy (grupy 2) do mistrzostw Europy U-19 w 2018. Mecze europejskich pucharów Stadion Śląski wykorzystywany jest również przez kluby piłkarskie z Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego do rozgrywania ważnych meczów międzynarodowych (głównie w europejskich pucharach). Przy tej okazji rolę gospodarza pełniły tutaj: Górnik Zabrze, GKS Katowice, Ruch Chorzów, Polonia Bytom i GKS Tychy. Finały Pucharu Polski Pozostałe mecze 22 lipca 1974 na Stadionie Śląskim odbył się mecz reprezentacji Śląska przeciwko Tanzanii, wygrany przez Ślązaków 7:2. Dodatkowo od połowy lat 50. do końca lat 80. odbyło się tutaj wiele prestiżowych spotkań ligowych (m.in. derby Górnego Śląska). W marcu 2008 r. mecze rozgrywali tu Ruch Chorzów i Polonia Bytom z racji niedopuszczenia ich obiektów do rozgrywek w tym okresie. Inne wydarzenia piłkarskie 17 czerwca 2018 na płycie głównej odbył się Wielki Finał Śląskiej Ligi Młodych Talentów Żużel Od 8 czerwca 1972 murawę boiska Stadionu Śląskiego okalał pełnowymiarowy tor żużlowy. Najważniejszymi zawodami w tej dyscyplinie rozgrywanymi na nim były żużlowe mistrzostwa świata: indywidualne (4 krotnie: 1973, 1976, 1979 i 1986, par (2-krotnie: 1978 i 1981) i drużynowe (1-krotnie: 1974). Dwa razy odbyły się tutaj zawody Grand Prix Europy. Ich organizatorem była bydgoska Polonia, która jednocześnie organizowała na swoim stadionie w Bydgoszczy Grand Prix Polski. Stadion Śląski był wówczas największym obiektem żużlowym globu. 1 września 2018 odbył się mecz Polska - Reszta Świata, który oglądało 16 871 widzów, a 15 września - finałowa runda Indywidualnych Mistrzostw Europy 2018, która zgromadziła 31 626 kibiców. Lekkoatletyka W 1967 r. obiekt gościł mistrzostwa Polski seniorów. W 1969 r. odbył się tutaj mecz lekkoatletyczny Polska – NRD – Związek Radziecki, podczas którego reprezentująca ZSRR Nadieżda Cziżowa jako pierwsza w historii kobieta pchnęła kulą ponad 20 metrów ustanawiając wynikiem 20,09 rekord świata. Na początku 2010 pojawiła się idea zorganizowana na Stadionie Śląskim mistrzostw świata w 2015 roku jednak w czerwcu tego samego roku Chorzów odpadł z walki o organizację zawodów. Istniała koncepcja aby zgłosić miasto i stadion do goszczenia mistrzostw Starego Kontynentu w 2016 roku. 1 października 2017 Stadion Śląskim odbył się Silesia Marathon – jedyne wydarzenie lekkoatletyczne rozgrywane bez przerwy do dnia dzisiejszego. 8 czerwca 2018 odbył się 64. Orlen Memoriał Janusza Kusocińskiego, który zgromadził 20 862 kibiców i od tej pory co roku odbywa się w tym miejscu. W dniach 9-12 czerwca 2018 na stadionie zorganizowane zostały XI Ogólnopolskie Letnie Igrzyska Olimpiad Specjalnych. W dniach 27-29 lipca 2018 Stadion Śląski gościł Ogólnopolską Olimpiadę Młodzieży. 22 sierpnia 2018 odbył się Memoriał Kamili Skolimowskiej. Wydarzenie zgromadziło rekordową widownię - 41 200 kibiców i od tej pory jest już organizowane na Stadionie Śląskim, a od 2022 r. odbywa się w ramach cyklu Diamentowej Ligi. 30 maja 2021 poinformowano, że w 2028 r. na stadionie odbędą się lekkoatletyczne mistrzostwa Europy. Wcześniej Stadion Śląski był gospodarzem Mistrzostw Świata w Sztafetach 2021 i dwukrotnie drużynowych mistrzostw Europy w lekkoatletyce (2021 i 2023). Te w 2023 stanowiły konkurencję na Igrzyskach Europejskich 2023. W 2028 na tym stadionie odbędą się mistrzostwa Europy w lekkoatletyce. Imprezy muzyczne Na Stadionie Śląskim odbywają się ponadto koncerty muzyczne (wówczas obiekt ten jest w stanie pomieścić nawet 85 000 fanów muzyki). Gościły już na nim m.in.: Iron Maiden, The Rolling Stones, AC/DC, Metallica, U2, Nightwish, czy Slipknot. W czerwcu 2007 r. swoje koncerty zagrali tutaj: Linkin Park, Pearl Jam i Genesis, 3 lipca 2007 wystąpili pierwszy raz w Polsce Red Hot Chili Peppers. W 2008 r. zagrała Metallica, Machine Head oraz The Police. W sierpniu 2009 r. ostatni przed rozbudową obiektu koncert dała grupa U2. 9 lipca 2018 na nowym Śląskim zagrali Guns N’ Roses. 24 lipca 2019 odbył się koncert Rammstein. Zespół wrócił na Stadion Śląski w 2023 roku, dając w tym miejscu dwa koncerty. 15 sierpnia 2023 roku na Stadionie Śląskim zaśpiewała sanah, rozpoczynając swoją trasę koncertową „Uczta nad ucztami”. Stała się pierwszą polską piosenkarką, która zagrała koncert solowy na stadionie. Obecnych na koncercie było ponad 50 tys. osób. 26 sierpnia 2023 roku na Stadionie Śląskim wystąpił Andrea Bocelli. Był to największy na tamten moment biletowany występ włoskiego tenora w Polsce i pierwszy koncert muzyki klasycznej w tym miejscu. 22 oraz 23 czerwca 2024 roku na Stadionie Śląskim po raz drugi (pierwszy koncert był w 2022 roku) zaśpiewał Dawid Podsiadło, zamykając swoją stadionową trasę koncertową 360°. Na każdym z koncertów było obecne około 100 tys. osób. Wykaz imprez muzycznych zorganizowanych na Stadionie Śląskim: Pozostałe wydarzenia Na stadionie odbywały się kongresy Świadków Jehowy, także międzynarodowe. W 1985 r. odbył się pierwszy z nich pod hasłem „Lud zachowujący prawość” (ponad 30 tysięcy obecnych), w 1989 roku kongres pod hasłem „Prawdziwa pobożność” (ponad 65 tysięcy obecnych) i w 2006 r. w dniach od 4 do 6 sierpnia, trzeci międzynarodowy kongres na Stadionie Śląskim pod hasłem „Wyzwolenie jest blisko!” (liczba obecnych wyniosła około 55 tysięcy osób). 30 maja 2009 na Stadionie Śląskim odbyły się pierwsze w Polsce i w Europie zawody Monster Jam (dokładnie Orlen Monster Jam 2009). 29-30.06.2018 na Stadionie Śląskim oraz w jego okolicach rozgrywany był Rajd Śląska 2018. 4 sierpnia 2018 na Stadionie Śląskim odbył się „Rodzinny Piknik na Śląskim”, organizowany przez Marszałka Woj. Śląskiego. 6 sierpnia 2018 Stadion Śląski gościł najlepszych kolarzy świata, którzy z płyty głównej rozpoczęli zmagania w ramach 3. etapu Tour de Pologne 2018. W dniach 10-12 sierpnia 2018 na stadionie zorganizowany został kongres Świadków Jehowy „Bądź odważny!”. 5 września 2018 r. na Stadionie odbyła się akcja pod nazwą „Senior na Drodze”. 22 września 2018 Stadion Śląski gościł wydarzenie Monster Jam, które przyciągnęło na chorzowski obiekt 28 097 widzów Od 9 do 11 sierpnia 2019 odbył się kongres regionalny Świadków Jehowy pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!”. W latach 2018–2023 (z przerwą w 2020) na Stadionie Śląskim odbywała się sylwestrowa impreza Sylwestrowa Moc Przebojów, organizowana i emitowana przez telewizję Polsat. W 2022 i 2023 impreza odbywała się na polach marsowych (obok Stadionu Śląskiego). W 2024 na Stadionie Śląskim odbyła się sylwestrowa impreza Sylwester z Dwójką, organizowana i emitowana przez telewizję TVP2 Klub sportowy Przy Stadionie Śląskim działa jednosekcyjny klub piłkarski o nazwie Klub Sportowy „Stadion Śląski”, specjalizujący się w szkoleniu młodzieży (szkółka piłkarska). Utworzono go 6 stycznia 1928 pod nazwą KS Stadion Królewska Huta, z sekcjami – piłką nożną, lekkoatletyką, pływaniem i tenisem, a 20 kwietnia 1962 reaktywowano jako Wojewódzki Sportowy Ośrodek Metodyczno-Szkoleniowy Klub Sportowy Stadion Śląski przy Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku. Prawa stowarzyszenia klub otrzymał 11 maja 1962. Od samego początku klub ten zajmował się wyłącznie szkoleniem młodzieży (od trampkarzy do juniorów), bowiem planów utworzenia drużyny seniorów – mimo poczynionych starań wspólnie z AKS-em Chorzów – nie udało się nigdy zrealizować. Klub ma barwy zielono-białe. Największym jego sukcesem było czwarte miejsce w mistrzostwach Polski juniorów w Olsztynie. Szkoli blisko 400 młodych piłkarzy. Zajęcia odbywają się 5-7 razy w tygodniu, w 11 grupach podzielonych według kryteriów wiekowych. W 2005 roku zyskał status Organizacji Pożytku Publicznego. Z klubu wywodzą się m.in.: Jerzy Wyrobek, Henryk Wieczorek, Paweł Janduda, Dariusz Fornalak, Robert Mitwerandu, Dariusz Rzeźniczek, Michał Mak, Mateusz Mak, Arkadiusz Szczygieł, Dawid Plizga i Piotr Ćwielong. Zobacz też Pomnik Gerarda Cieślika przy Stadionie Śląskim Lista stadionów w Polsce Lista stadionów piłkarskich w Polsce Lista największych stadionów w Europie Uwagi Przypisy Bibliografia Tomasz Taczewski: Współczesna architektura Katowic. Katowice: Wydawnictwo GIA, 2002, s. 84. ISBN 83-904135-2-3. Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, s. 449, ISBN 83-87455-77-6. „Pół wieku Stadionu Śląskiego” „Gazeta Wyborcza”, wkładki: „Pół wieku Stadionu Śląskiego” Część 1, 26 czerwca 2006, str: 1, 2, 3, 4 „Pół wieku Stadionu Śląskiego” Część 3, 10 lipca 2006, str: 1, 2, 3, 4 „Pół wieku Stadionu Śląskiego” Część 4, 17 lipca 2006, str: 1, 2, 3, 4 „Gazeta Wyborcza”, 2 lipca 2007 – wkładka: „Śląskie. Skarby – Spodek i Stadion Śląski” Bibliografia Chorzowa (hasło: "Stadion Śląski") Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa Stadionu Śląskiego Stadion Śląski na portalu polska-org.pl