NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Mikołaja w Szczedrzyku

Kościół św. Mikołaja – rzymskokatolicki kościół parafialny położony przy ulicy 1 Maja 19 w Szczedrzyku. Kościół należy do parafii św. Mikołaja w Szczedrzyku w dekanacie Ozimek, diecezji opolskiej Historia kościoła W 1447 roku, w miejscu gdzie stoi obecny kościół w Szczedrzyku, wzmiankowana była drewniana świątynia. W 1639 roku, w jej miejsce wzniesiono nowy kościół, który w 1763 roku spłonął. W 1773 roku, ówczesny proboszcz parafii, ksiądz Maciej Bzdura, odbudował kościół, na którego miejscu w latach 1899–1900 powstał obecny, murowany. Architektura i wnętrze kościoła Kościół został wybudowany w stylu neoromańskim o kształcie bazyliki, posiada trzy nawy, półokrągłe prezbiterium i przedsionek. Po lewej strony nawy głównej wybudowano wieżę. Po lewej stronie ołtarza głównego znajduje się figura św. Agnieszki, po prawej natomiast figura św. Mikołaja. Ołtarze boczne poświęcone są św. Józefowi i Maryi Niepokalanej. Przed kościołem znajduje się pomnik poległych w I wojnie światowej. Przypisy Linki zewnętrzne Kościół parafialny w Szczedrzyku
Kościół św. Piusa X w Gronowie

Kościół pw. św. Piusa X w Gronowie – rzymskokatolicki kościół filialny należący do dekanatu Rzepin, diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. zlokalizowany w Gronowie, w powiecie słubickim, w województwie lubuskim. Historia Przyjmuje się, że kościół wzniesiono w XV wieku, chociaż istnieje opinia, że został zbudowany już w wieku XIII, a w wiekach XV–XVI uległ gruntownej przebudowie. Niemiecki historyk sztuki, Rudolf Bergau, datował go na 1598. Drugą przebudowę przeprowadzono w drugiej połowie XVII wieku. Dobudowano wówczas kruchtę. Prawdopodobnie działo się to w roku 1672, a przebudowy dokonał major Jakub Rotenburg – świadczy o tym chorągiewka na dachu z datą i literami J.R.M. Świątynię obsługiwał wtedy diakon z Ośna Lubuskiego. Kolejny remont został wykonany w 1842. Po 1945 kościół został otwarty jako katolicki, ale jego poświęcenia dokonano dopiero 15 czerwca 1961 (wcześniej, 10 kwietnia 1961, wpisano go do rejestru zabytków). Architektura Obiekt był pierwotnie romański. Obecny to budowla ceglana o wątku wendyjskim, czyli słowiańskim. Większość wyposażenia pochodziła z okresu przebudowy XVII-wiecznej, w tym ołtarz. Chrzcielnica jest z 1606, a ambona z 1660. Dzwony Kościół posiadał trzy dzwony: z 1643, odlany przez Chrystiana Finckena na zlecenie majora Rotenburga oraz jego rodziny, z drugiej połowy XVII wieku z ludwisarni Franciszka Sebastiana Voillarda, z nieokreślonego czasu (brak napisów). Przypisy Bibliografia Jarosław Lewczuk, Błażej Skaziński, Bożena Grabowska: Zabytki północnej części województwa lubuskiego. Gorzów Wlkp.: WUOZ, 2004. ISBN 83-921289-0-7.
Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Modliborzycach

Kościół Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Modliborzycach – rzymskokatolicki kościół parafialny w Modliborzycach, w gminie Modliborzyce, w powiecie janowskim, w województwie lubelskim. Należy do dekanatu Modliborzyce diecezji sandomierskiej. Znajduje się na trasie Szlaku Renesansu Lubelskiego. Historia Obecny kościół został wybudowany w latach 1645 - 1664 dzięki staraniom Stanisława Wioteskiego, chorążego bełskiego. Świątynia została uroczyście poświęcona w 1668 roku przez biskupa Mikołaja Oborskiego, krakowskiego biskupa pomocniczego. Po pożarach w 1814 i 1841 roku sklepienie murowane zostało zdemontowane i zastąpione zostało przez drewniany strop. W latach 1872–1876 w świątyni została położona drewniana posadzka, budowla została pokryta blachą i ołtarze otrzymały nowe złocenia. Po II wojnie, w latach 1956-1961 zostało zbudowane nowe sklepienie ozdobione sztukaterią, posiadające konstrukcję żelbetonową. Została również położona lastrykowa posadzka. W 1990 roku zaczęły się w świątyni prace remontowe, które trwają do dziś. W ramach tych prac została wymieniona blacha na budowli, kościół został na zewnątrz otynkowany, otrzymał nową instalację elektryczną i nagłośnieniową, ołtarz główny i dwa ołtarze boczne przeszły renowację, wnętrze zostało odmalowane, z kostki został ułożony chodnik. Przypisy
Kościół św. Stanisława Biskupa w Brzeźnicy

Kościół św. Stanisława Biskupa – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Brzeźnicy w powiecie bocheńskim województwa małopolskiego. Historia Świątynia drewniana, orientowana, barokowa, wybudowana w 1632 roku na miejscu poprzedniej, która spłonęła. Konsekrowana w 1635 roku przez biskupa Tomasza Oborskiego. Architektura Kościół jednonawowy z zamkniętym trójbocznie prezbiterium węższym od nawy. Kruchty od zachodu i południa. Dach dwuspadowy nad nawą, zwieńczony sygnaturką i wielospadowy nad prezbiterium. Wystrój i wyposażenie W ołtarzu głównym obraz św. Andrzeja Boboli, oraz wysuwany obraz przedstawiający św. Stanisława wskrzeszającego Piotrowina, namalowany przez Marię Artwińską w 1915 roku, jako wotum dziękczynne za ocalenie wsi od skutków I wojny światowej. Przed nim figura Matki Bożej z Dzieciątkiem, po bokach figury ewangelistów, w zwieńczeniu św. Andrzej Bobola. Ołtarz wykonany w 1776 roku przez P. Korneckiego. Przy lewej ścianie w bocznym ołtarzu figura św. Józefa, po bokach figury św. Kingi i św. Dominika a w zwieńczeniu św. Mikołaj. W prawym ołtarzu bocznym figura Serce Jezusa, po bokach figury świętych Piotra i Pawła a w zwieńczeniu obraz św. Jana Kantego. Strop płaski, pokryty w 1899 roku polichromią: nad prezbiterium wyobrażającą Świętą Trójcę, nad nawą Ostatnią Wieczerzę. Ambona pochodzi z XVIII wieku, organy z XVII. Z poprzedniej świątyni zachowała się gotycko–renesansowa (z XVI wieku) chrzcielnica. Otoczenie Przed kościołem znajduje się wolnostojąca, drewniana dzwonnica, z gotyckimi dzwonami. Dawny kościół pod wezwaniem świętego Piotra Był to drewniany kościółek wybudowany na podwyższeniu terenu. Wokół świątyni znajdował się cmentarz. Prawdopodobnie stał on na miejscu obecnego kościoła pw. św. Stanisława. Kolejno właścicielami kościoła byli: Jan z Brzeźnicy (1078-1100); Zakon Bożogrobców; klasztor w Staniątkach (1238-1534); Piotr Kmita (1534-1539); Lubomirscy (1539-1630). Przypisy Bibliografia Strona Urzędu Gminy Bochnia. bochnia-gmina.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-06)]. Paweł Kutaś, Szlak architektury drewnianej w Małopolsce, Wydawnictwo PROMO, Zakrzów 2013, ISBN 978-83-60941-50-8
Kościół św. Stanisława Kostki w Ciecierzynie

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika – rzymskokatolicki kościół filialny, znajdujący się we wsi Ciecierzyn (gmina Byczyna), należący do parafii św. Augustyna w Kostowie w dekanacie Trzcinica, diecezji kaliskiej. Historia kaplicy Kościół w Ciecierzynie to murowana, neogotycka świątynia, wybudowana w 1878 roku, w miejsce drewnianego kościoła, który spłonął w pożarze w 1838 roku. Inicjatorem i fundatorem budowy kościoła był Artur von Prittwitz (rodzina Prittwitz była wówczas właścicielami majątków w Ciecierzynie, Kostowie i Miechowej). Organy wybudowała firma Schlag & Söhne jako opus 157. Przypisy Linki zewnętrzne Diecezja kaliska - parafia w Kostowie
Kościół św. Stanisława Kostki w Szczytnie

Kościół św. Stanisława Kostki w Szczytnie – kościół w Szczytnie, zbudowany w latach 20. XX wieku. Mieści się przy ulicy Niepodległości 11. Od 1998 widnieje w rejestrze zabytków. Historia Obiekt został zbudowany w latach 1929-1931 przez wiernych należących do Kościoła Nowej Wiary Apostolskiej. W 1946 świątynię przejęli katolicy. Jej poświęcenia dokonali księża Józef Kuj i Władysław Łaniewski. 20 listopada 1980 przekształcono dotychczasową samodzielną placówkę duszpasterską na parafię. Dokonał tego biskup Józef Glemp. W roku 1984 budynek rozbudowano o wieżę zwieńczoną krzyżem. Architektura Kościół reprezentuje styl modernistyczny. Jest to budowla halowa ze sklepieniem kasetonowym i wyodrębnionym prezbiterium. Przypisy
Kościół św. Stanisława b. m. w Żębocinie

Kościół św. Stanisława BM w Żębocinie – gotycko-barokowy kościół w Żębocinie w powiecie proszowickim wchodzący w skład zespołu kościelno-plebańskiego na który składa się też: plebania, dzwonnica i ogród. Czas powstania: XIII i XVIII w. Parafia należy do dekanatu proszowickiego, diecezji kieleckiej, metropolii krakowskiej. Liczba wiernych to ok. 1300. Należą do niej: Żębocin, Grębocin, Kowala, Więckowice. Historia Parafia w Żębocinie należy do najstarszych na ziemi krakowskiej. Według tradycji kościół istniał tu już w 1050 roku, a jego plebanem miał być Stanisław ze Szczepanowa, późniejszy biskup krakowski – męczennik. W połowie XIII wieku wybudowany został istniejący do dziś kościół, orientowany, jednonawowy, o kwadratowym prezbiterium i szerszej prostokątnej nawie. Mur wraz z fosą otaczający kościół, pierwotnie i cmentarz przykościelny, o charakterze obronnym z XIII wieku, przebudowany w XVIII wieku. W II połowie XIX wieku mur częściowo rozebrany i przebudowany w celu udostępnienia budowli, a fosę zasypano. Kościół otoczony jest starymi lipami. Kościół remontowano i przebudowano pomiędzy 1757 a 1783 rokiem. Z tego okresu pochodzi obecna fasada, barokowy hełm wieży oraz wystrój wnętrza. Ołtarz główny, dwa boczne, ambona i łuk tęczowy późnobarokowe z II połowy XVIII wieku. Ponadto kościół posiada pozostałe bogate wyposażenie wnętrza m.in. gotycką figurę św. Anny Samotrzeciej z ok. 1380 roku, drzwi w kruchcie z XV wieku, krucyfiksy z XV-XVIII wieku, chrzcielnica z XVI wieku, obrazy z wizerunkami świętych z XVI-XVIII wieku, monstrancje i kielichy barokowe, ornaty z XVII-XVIII wieku. Dzwonnica zbudowana w stylu barokowym w 1776 roku na miejscu wcześniejszej drewnianej, murowana z przylegającym po bokach murem, mieści trzy dzwony. Plebania zabytkowa (nr rejestru zabytków A-701 z 26.X.1995). Wzniesiona w latach 1925-1930 z inicjatywy ówczesnego proboszcza, ks. Jana Wójcika, w tzw. stylu dworskim. Od samego początku istnienia parafii przy kościele istniał zespół plebański z bogato uposażonym folwarkiem, ogrodem, stawem i gruntami rolnymi. Od końca XVI wieku zapisywane są teksty wizytacji biskupich w parafii żębocińskiej. W wizytacjach tych można znaleźć szczegółowe opisy kościoła i poprzednich plebanii, które usytuowane były kilkanaście metrów na południe od obecnie istniejącej. Obecnie przy plebanii znajduje się kilka budynków gospodarczych, stodoła, budynki inwentarskie i obiekt gospodarczy. Cmentarz parafialny położony ok. 100 m na południe od kościoła. Powstał w II połowie XIX wieku po zlikwidowaniu przykościelnego cmentarza. Otoczony zabytkowym ceglanym ogrodzeniem z bramą główną z II połowy XIX wieku. Liczne zabytkowe nagrobki z końca XIX i początku XX wieku. Rosną tu stare lipy. Budynek organistówki murowany z początku XX wieku, przebudowany w 1980 roku. Kapliczka drewniana z początków XX wieku Proboszczowie Galeria Przypisy
Kościół św. Szymona z Lipnicy w Lipnicy Murowanej

Kościół św. Szymona z Lipnicy – znajdujący się w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana, w Lipnicy Murowanej. Historia Parafialny, kościół wotywny, wzniesiony na miejscu domu, w którym urodził się późniejszy św. Szymon z Lipnicy. Niewielki, murowany kościół został zbudowany w latach 1636–1648 za namową króla Władysława IV Wazy, w fundacji Stanisława Lubomirskiego (ówczesnego dzierżawcy Lipnicy) i mieszczan lipnickich, jako wotum wdzięczności za zwycięstwo armii polskiej (dowodzonej po śmierci Chodkiewicza przez Lubomirskiego) nad wojskami tureckimi w 1621 r. w bitwie pod Chocimiem. Został przebudowany w latach 1964–1966 dzięki ofiarności lipniczan z Ameryki oraz dzięki wkładowi i staraniem ks. prałata Franciszka Bardla w 50. lecie jego kapłaństwa. Architektura Budowla jednonawowa, bezwieżowa, jedynie z sygnaturką na kalenicy dwuspadowego dachu, prezentuje styl wczesnobarokowy. Ołtarz główny, w stylu rokokowo-neogotyckim, pochodzi z 1860 roku. Znajduje się w nim obraz przedstawiający późniejszego św. Szymona z drugiej poł. XVI w. Dwa ołtarze boczne, w stylu ludowego rokoka, pochodzą z XVIII w. Organy wybudowano w XIX wieku. Przy kościele studnia (pierwotnie z XVI w.), z której woda słynie - według legendy - jako uzdrawiająca oczy, uszy, gardło oraz niepłodność u kobiet. Przed kościołem, włączona w jego ogrodzenie, murowana dzwonnica parawanowa z dwoma dzwonami, pełniąca jednocześnie funkcję bramy wejściowej. Na niewielkim placyku przed kościołem, już poza jego ogrodzeniem, znajduje się pomnik króla Władysława Łokietka, który w 1326 r. nadał Lipnicy prawa miejskie. Przypisy
Kościół św. Trójcy w Czernichowie

Kościół Trójcy Świętej w Czernichowie – gotycki, murowany kościół z XV w. znajdujący się w Czernichowie, w gminie Czernichów, w powiecie krakowskim. Obiekt, wraz z ogrodzeniem i czterema kaplicami, został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Historia Pierwsze wzmianki o kościele murowano-drewnianym pochodzą z połowy XIV wieku . Część oszkarpowanego, wielobocznie zamkniętego prezbiterium z 1440 ocalała po pożarze kościoła w czasie potopu szwedzkiego. Architektura Kościół orientowany, trójnawowy, halowy, wielokrotnie powiększany i przebudowywany. Gotyckie prezbiterium pochodzi sprzed 1440. Rozbudowa ok. 1680 ograniczała się do barokizacji. Pod koniec XVIII w. dobudowano trójnawowy, dwuprzęsłowy korpus, nakryty sklepieniami kolebkowymi z lunetami. Podczas XX-wiecznej rozbudowy od zachodu dodano fasadę z dwiema wieżami, nakrytymi dachem hełmowym o cechach barokowych. Budynek otacza mur z czterema kaplicami . Wyposażenie wnętrza w stylu barokowym i rokokowym. Wyposażenie dwa marmurowe portale, jeden z 1680 roku, w drugim drzwi okute ; w ołtarzach: krucyfiks z XVIII wieku; obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie hodegetri w sukienkach metalowych z XVII wieku; obraz św. Izydora autorstwa Michała Stachowicza; chrzcielnica marmurowa z XVII wieku; epitafium ks. Wawrzyńca Kamerera (zm. 1687); monstrancja z 1677 roku; dwa ornaty w haftach ornamentalnych głównie o motywach kwiatowych z XVII wieku; manierystyczny kielich z końca XVII wieku dekorowany ornamentyką chrząstkową z jajowatym nodusem i półplastycznymi figurkami. Przypisy Bibliografia Marian Kornecki: Sztuka sakralna. 1993. Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8.
Kościół św. Trójcy w Koźminie Wielkopolskim

Kościół Świętej Trójcy w Koźminie Wielkopolskim – rzymskokatolicki kościół cmentarny w mieście Koźmin Wielkopolski, w Województwie wielkopolskim. Jest to budowla drewniana wzniesiona w 1570 roku w stylu późnogotyckim, którą później wielokrotnie restaurowano. Ostatni remont przeszła w latach 1971–1973. Konsekrował ją biskup Wojciech Tolibowski w 1657 roku. Przejściowo w latach 1590–1611 należała do protestantów. Patronat nad nim sprawowały władze miasta. Reprezentuje typ konstrukcji zrębowej i jest oszalowana. Kościół jest orientowany. Składa się z jednej nawy oraz węższego, trójbocznie zamkniętego prezbiterium. Od północy przylega do niego zakrystia. Dach świątyni składa się z gontów. Nad nawą umieszczona jest czworokątna wieżyczka na sygnaturkę, która jest zakończona wieżowym daszkiem namiotowym. We wnętrzu znajduje się płaski strop. Do czasów współczesnych zachowało się pierwotne wyposażenie kościoła. W barokowym ołtarzu głównym z 1720 roku jest umieszczony obraz Świętej Trójcy w stylu późnorenesansowym z końca XVI stulecia i obraz św. Barbary w stylu barokowym z XVII stulecia. Ołtarze boczne zostały wzniesione w stylach: późnorenesansowym w 1720 roku i barokowym na początku XVIII stulecia. Na belce tęczowej jest umieszczona data budowy kościoła oraz figury z krucyfiksem z 1570 roku. Ambona reprezentuje styl późnorenesansowy i powstała w 4 ćwierci XVI stulecia. Na ołtarzach: głównym i bocznych są umieszczone rzeźby świętych reprezentujące m.in. renesans, barok, manieryzm. Przypisy
Kościół Św. Trójcy w Lublinie

Kościół Świętej Trójcy w Lublinie – kościół parafialny należący do diecezji warszawskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Historia, architektura i wyposażenie Świątynia została ufundowana przez lubelskich kupców i rzemieślników wyznania luterańskiego, a jej głównym fundatorem został Jan Piaskowski. Budowla została wzniesiona w latach 1784-1788 w stylu klasycystycznym według projektu Augusta Zylherta i jest to jedyny obiekt sakralny wyznania ewangelicko-augsburskiego w Lubelszczyźnie. Świątynia posiada jedną nawę i wieżę nakrytą namiotowym dachem. Wnętrze nie posiada bogatego wyposażenia. W murowanym, klasycystycznym ołtarzu jest umieszczony dwukondygnacyjny obraz w stylu barokowym, w którego górnej części jest przedstawione Ukrzyżowanie, a w dolnej Ostatnia Wieczerza. Ołtarz z amboną w stylu rokokowym z figurą, zapewne św. Tomasza oraz chrzcielnica pochodzą z opuszczonego i zrujnowanego zboru w Piaskach. Należy zaznaczyć, że obrazy są ewenementem w kościele ewangelickim, gdyż w protestantyzmie nie są one traktowane jako przedmiotu kultu, ale jako przedstawienie Pisma Świętego. Wyrazem podziękowania za zgodę na wybudowanie świątyni było umieszczenie w niej portretu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na ścianach nawy są wmurowane tablice lubelskich duchownych luterańskich, a także zasłużonych dla Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Na klatce schodowej, prowadzącej z przedsionka na chór są umieszczone tablice trumienne bogatych parafian. Zgodnie ze staropolskimi zwyczajami parafianie szykowali blachy trumienne ze swoimi nazwiskami - jedna do trumny, druga do zakrystii na pamiątkę. Umieszczone na żelaznych, miedzianych lub mosiężnych tablicach nazwiska zmarłych są otoczone przez kwiaty, laurowe girlandy lub główki aniołów. Wiele nazwisk to zasłużeni lublinianie: Krausse, Plage, Heyzler, Suchodolski, Vetter, Semadeni i wielu innych. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Głowaczowie

Kościół św. Wawrzyńca w Głowaczowie – kościół parafii św. Wawrzyńca w Głowaczowie, wybudowany przez księdza Stanisława Sikorskiego w latach 1956–1966 na gruzach dawnej świątyni, zniszczonej w latach 1944–1945 przez żołnierzy niemieckich podczas działań frontowych. Autorem projektu jest architekt Władysław Pieńkowski, konstrukcję opracował Jerzy Jeliński. 9 września 1956 roku bp sandomierski Jan Kanty Lorek dokonał poświęcenia kamienia węgielnego, natomiast 10 sierpnia 1965 r. bp Walenty Wójcik poświęcił krzyże na odbudowanym kościele, a 23 października 1966 r. bp Piotr Gołębiowski dokonał poświęcenia nowej świątyni. Świątynia jest trójnawową pseudobazyliką z asymetrycznie umiejscowioną na froncie wieżą. Została zbudowana przy użyciu granitu polnego, żelbetowych prefabrykatów i cegły. Forma kościoła nawiązuje do kościołów romańskich. Wewnątrz znajdują się sgraffitowe stacje drogi krzyżowej i witraże autorstwa Hanny Szczypińskiej. Na ścianach ponad arkadami naw bocznych umieszczono abstrakcyjne kompozycje z prostokątów z szarego i białego tynku na tle cegły, zaprojektowane przez Władysława Pieńkowskiego. Na zakończeniach naw bocznych znajdują się płaskorzeźby przedstawiające św. Wawrzyńca oraz św. Józefa, wykonane przez Annę Grocholską. W głównym ołtarzu umieszczony jest obraz Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych, zasłaniany obrazem św. Wawrzyńca. Na chórze znajdują się 18-głosowe organy zbudowane w 1978 r. przez zakład Włodzimierza Truszczyńskiego w Warszawie-Radości. Organy posiadają tremolo. W dzwonnicy wiszą trzy dzwony: Wawrzyniec (duży), Maryja (średni) oraz Józef (mały). Według planu dzwonnica kościoła miała być dużo wyższa, jednak jej budowa nie została dokończona ze względu na brak pieniędzy, materiałów oraz brak zgody władz PRL. Ukończenie wieży, według pierwotnego projektu, nastąpiło dopiero w 2016 r. Zobacz też Cmentarz parafialny w Głowaczowie Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Wachowie

Kościół św. Wawrzyńca – rzymskokatolicki kościół filialny, położony w Wachowie (gmina Olesno). Świątynia należy do parafii św. Mikołaja i św. Małgorzaty w Wysokiej w dekanacie Olesno, diecezji opolskiej. 17 lutego 1954 roku pod numerem 86/54 kościół został wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego, znajduje się on również na Szlaku Drewnianego Budownictwa Sakralnego. Historia kościoła Pierwsza wzmianka o kościele pw. św. Wawrzyńca w Wachowie ujęta jest w opolskich aktach archidiakonackich i pochodzi z 1679 roku. Wcześniejsze akta o kościele nie zachowały się, jednak kościół musiał istnieć już 150 lat wcześniej. W 1706 roku została wybudowana nowa świątynia, bowiem istniejąca okazała się za mała, a ponadto uległa zniszczeniu. Wówczas też zainstalowane zostały organy kościelne, których fundatorem był Gottfried Ludwik von Schimonsky. W 1833 roku kolatorem kościoła zostało księstwo raciborskie. I wojna światowa jak i II wojna światowa oszczędziły drewniany kościółek przed zniszczeniem. W 1952 roku, pod kierunkiem ówczesnego proboszcza księdza Antoniego Kaleja, przeprowadzono gruntowny remont. W 1976 roku założono nowy dach nad prezbiterium, zakrystią oraz zakonserwowano całą budowlę od zewnątrz. W 1982 roku wymalowano wnętrze kościoła (m.in. wyzłocono ołtarze, wymalowano ściany i sufit, odnowiono ramy stacji Drogi Krzyżowej). W następnym roku położono dach na pozostałej części kościoła i ogrodzono plac. Podczas wymiany podłogi w 1984 roku odkryto pod świątynią stare cmentarzysko oraz znaleziono pisany gotykiem w języku niemieckim dokument z 1860 roku opisujący wymianę podłogi. Podczas remontu wieży w 1984 roku znaleziono spisany w języku polskim dokument z 14 lipca 1913 roku, mówiący o jej remoncie. W 1990 roku postawiono dzwonnicę z jednym dzwonem. W 1992 roku poprowadzono nową instalację elektryczną, a w dwa lata później wykonana została instalacja nagłaśniająca plac kościelny. Architektura i wnętrze kościoła Kościół jest orientowany o konstrukcji zrębowej z wieżą o konstrukcji słupowej, która nakryta jest czworobocznym hełmem. Zewnętrzne ściany podbite są gontem. Dach siodłowy również pokrywa gont. Wnętrze charakteryzuje się kolebkowym sklepieniem w prezbiterium, natomiast płaskim w nawie. Całość sklepienia posiada dekorację kasetonową z polichromią przedstawiającą sceny z życia św. Wawrzyńca. Wyposażenie wnętrza kościoła jest w większości barokowe i pochodzi z I połowy XVIII wieku. Ołtarz główny ozdobiono rzeźbami św. Jana Ewangelisty, św. Jakuba i trzech Aniołów. W ołtarzu bocznym znajduje się obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Ołtarze boczne i ambona pochodzą z XVIII wieku. Chrzcielnica posiada wyrzeźbioną scenę chrztu w Jordanie. Nad całością dominuje krucyfiks pochodzący z początków XV wieku. Przypisy Bibliografia Opolskie kościoły drewniane, DanutaD. Emmerling (red.) i inni, Opole: Śląskie Wydawnictwo Adan, 2006, ISBN 83-915371-9-6, ISBN 978-83-915371-9-0, OCLC 749504946 . Starostwo Powiatowe w Oleśnie, "Szlakiem kościółków drewnianych w powiecie oleskim"; Olesno 2011. ISBN 97883-920243-7-0 Linki zewnętrzne Wachów - drewniany kościół św. Wawrzyńca
Kościół św. Wojciecha w Starogardzie Gdańskim

Kościół św. Wojciecha w Starogardzie Gdańskim – modernistyczna, rzymskokatolicka świątynia parafialna w Starogardzie Gdańskim, wzniesiona w latach 1936–1939. W 2002 wpisana do rejestru zabytków. Historia Inicjatorem budowy kościoła był ks. Henryk Szuman, pro­boszcz parafii św. Mate­usza, z któ­rej para­fia św. Woj­cie­cha została wydzielona. W 1932 zakupił 75 ha ziemi przy ul. Pomorskiej. 25 listo­pada 1934 poświęcono kamień węgielny, a w 1936 rozpoczęto budowę według projektu Kazimierza Ulatowskiego. W 1939 budynek był w stanie surowym, z oknami i podstawowym oświetleniem. Podczas II wojny światowej kościół został częściowo zniszczony przez pociski artyleryjskie, a także przeznaczony na magazyn i stajnię. Działalność parafii reaktywowano w 1945 roku. Przystąpiono wówczas do stopniowej odbudowy kościoła. Msze odprawiano w kościele poewangelickim, który należał do parafii św. Wojciecha do 1978 roku. W 1952 roku ukończono ołtarz główny, którego autorem jest toruński rzeźbiarz Ignacy Zelek. 23 kwiet­nia 1953 kościół został konsekrowany przez biskupa chełmińskiego Kazimierza Kowalskiego. Na emporze ustawione są 44–głosowe organy, wykonane w latach 70. XX wieku przez Józefa Mollina. Przypisy