Osiedle Maltańskie

Osiedle Maltańskie (inne nazwy: Osiedle Wolność, „Ameryka”) – część poznańskiej Malty, znajdująca się w jej północnym rejonie. Zlokalizowane w obrębie osiedla samorządowego Warszawskie-Pomet-Maltańskie. Ograniczona ulicami: Warszawska (od północy) – Krańcowa (od wschodu) – Grodzieńska – Termalna. Osiedle zajmuje powierzchnię ok. 0,2 km², będąc podzielone na 290 parceli (działek ewidencyjnych). Lokalizacja Od wschodu z osiedlem sąsiaduje osiedle budynków jednorodzinnych – Czekalskie. Od północy z osiedlem sąsiaduje osiedle wielorodzinne – Osiedle Pomet. Od północnego wschodu sąsiaduje osiedle domów jednorodzinnych – Osiedle Warszawskie. W przeszłości zachodnią stroną przepływał Strumień Świętojański (nieistniejący). Historia i zabudowa Od połowy XII w. grunty te stanowiły własność zakonu Joannitów. Po dokonanej w 1832 r. przez władze pruskie kasacie zakonu, obszar przekazano diecezji poznańskiej, która utworzyła na nich parafię. Budowę osiedla domów jednorodzinnych rozpoczęto w 1931 r., gdy właściciel nieruchomości – parafia św. Jana Jerozolimskiego, wydzierżawiła Związkowi Towarzystw Ogródków Działkowych ok. 15 ha ziemi na potrzeby najuboższych. W okresie PRL – wbrew prawu – utworzono tu pracownicze ogródki działkowe. Do 1 stycznia 1994 teren ten funkcjonował pod nazwą Pracownicze Ogródki Działkowe (POD) „Wolność”. W wyniku wyroków sądów wszystkich instancji nieruchomość została odzyskana przez parafię św. Jana Jerozolimskiego i przekazana w zarząd Kurii Metropolitalnej w Poznaniu. Osiedle składa się przede wszystkim z domów wolnostojących, wznoszonych w technologiach tymczasowych, a później chaotycznie rozbudowywanych z użyciem trwalszych budulców. Budynki mieszkalne, gospodarcze i garaże są usytuowane w ogrodach warzywno-owocowych i rekreacyjnych. Zabudowa osiedla była rozwijana i obecnie osiągnęła w niektórych przypadkach względnie wysoki standard. Drogi osiedlowe w większości są nieutwardzone. Część wodociągów pochodzi z lat 30. XX w., reszta była zbudowana po II wojnie światowej przez mieszkańców. Brak jest sieci kanalizacji sanitarnej. Zabudowa kontrastuje z sąsiadującymi, zadbanymi terenami nad Jeziorem Maltańskim, które są popularnym celem spacerów mieszkańców Poznania i turystów. Osiedle jako jednostka pomocnicza miasta zostało utworzone w 1994 r., a w 2010 r. włączono je do osiedla samorządowego Warszawskie-Pomet-Maltańskie. Liczba mieszkańców nie jest dokładnie ustalona – szacuje się ją na około 700 osób (w 1994 r. było to 890). Zgodnie z deklaracjami złożonymi przez użytkowników działek z tytułu odbioru odpadów komunalnych, według stanu na luty 2026 roku na terenie osiedla przebywało 378 osób. W styczniu 2026 Kuria Metropolitalna w Poznaniu sprzedała ciągle zamieszkane Osiedle Maltańskie firmie JHM Development z giełdowej grupy Mirbud. Za 12 hektarową działkę, deweloper zapłaci 421 milionów złotych. Przekazanie nieruchomości deweloperowi nastąpi dopiero po zakończeniu przeprowadzek osób, które porozumiały się z zarządcą. Dla osób przebywających na terenie osiedla przygotowany jest system pomocy dopasowany do ich sytuacji materialnej. Pierwsza ścieżka pomocy obejmuje standardową pomoc miejską – lokale komunalne i socjalne przyznawane przez Miasto Poznań rodzinom spełniającym kryteria dochodowe i punktowe. Druga – wynikająca z porozumienia między Archidiecezją a miejską spółką ZKZL – jest przeznaczona dla osób spełniających kryterium finansowe, lecz nie punktowe. W jej ramach ZKZL przekazuje pustostany wymagające generalnego remontu, którego koszty pokrywa Archidiecezja. Trzecia ścieżka skierowana jest do osób o wyższych dochodach. Mogą one skorzystać z zasobu lokalowego Archidiecezji, uzyskać wsparcie w pokryciu kosztów remontu samodzielnie wybranego lokalu na wolnym rynku, bądź otrzymać dopłatę do czynszu. Dojazd Dojazd zapewniają tramwaje MPK Poznań linii 6 i 8 (przystanek „Krańcowa”). Przypisy Bibliografia Artykuł o problemach osiedla, w: poznan.naszemiasto.pl (kopia archiwalna z 2013-05-04) Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8 Ogrody działkowe w Poznaniu. Kronika Miasta Poznania nr 3/1983 (s. 57–62). [dostęp 2012-06-07]. (pol.).