Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Bukowsku

Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Bukowsku – parafia rzymskokatolicka należąca do archidiecezji przemyskiej, w dekanacie Sanok I. Historia Pierwsza wzmianka źródłowa o osadzie Bukowsko pochodzi z 25 czerwca 1361 roku, kiedy to król Kazimierz Wielki nadał te ziemie – należące do Parafii św. Piotra w Bukowsku – Pawłowi i Piotrowi z Węgier. W Bukowsku istniał najstarszy po Sanoku kościół w okolicy. 15 czerwca 1624 roku podczas najazdu Tatarów, zostały spalone wieś, dwór, kościół, wiele ludzi zabrano do niewoli w jasyr. Część z nich powróciła potem do rodzinnych stron, bowiem Tatarzy, rozbici pod Haliczem przez hetmana Koniecpolskiego, porzucili jeńców i zdobycz. Przez ponad 80 lat Bukowsko z powodu braku kościoła przynależało do parafii w Nowotańcu. W 1710 roku staraniem wojewody wołyńskiego Stanisława Stadnickiego i hr. Józefa Ossolińskiego zbudowano drewniany kościół. 10 maja 1748 roku dekretem bpa Wacława Hieronima Sierakowskiego parafia w Bukowsku została reaktywowana, a pierwszym proboszczem został ks. Jan Starzecki. Do parafii wówczas należały: Wisłok, Karlików, Przybyszów, Wolica, Tokarnia, Piotrowa Wola, Kamienne, Płonne, Wysoczany, Osławica, Radoszyce, Kulaszne, Węgrzynowice, Komańcza, Szczawne, Wola Krośnieńska, Rzepedź, Łupków, Turzańsk. W 1755 roku kościół został konsekrowany pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Opis drewnianego kościoła w Bukowsku z 1772 roku podaje, że była to drewniana świątynia z zakrystią, pokryta gontem z kopułką przeznaczoną na sygnaturkę. Obok stała dzwonnica zaopatrzona w dwa dzwony. We wnętrzu kościoła znajdowało się 5 ołtarzy. Świątynia otoczona była cmentarzem grzebalnym. Obok stała plebania oraz stajnia i dwie stodoły. W 1804 roku odnotowano również, że kościół stał na fundamentach murowanych. Jego wartość oszacowano wówczas na 500 złotych reńskich. Na uposażenie parafii składały się pola plebańskie fundacji hr. Józefa Ossolińskiego, ciągnące się od kościoła do granicy z Nowotańcem. Do pomocy probostwa składali się w 1772 roku Michał i Anna Dąbrowscy oraz Franciszek Królicki z synami Piotrem i Kazimierzem, mieszkańcy bukowscy W latach 1882–1886 zbudowano obecny murowany kościół, który 1 czerwca 1897 roku został konsekrowany przez bpa Jakuba Glazera. W 1911 roku artysta Leonard Winturowski wykonał polichromię. W 1938 roku na terenie parafii było 2 780 rzymsko-katolików, 6 000 grekokatolików i 700 Żydów, a w skład parafii wchodziły: Bukowsko, Bełchówka, Kamienne, Karlików, Korzuszne, Płonna, Przybyszów, Ratnawica, Tokarnia, Wolica, Wola Piotrowa, Wysoczany, Zboiska. Podczas II wojny światowej kościół został poważnie uszkodzony, a w 1946 roku bandy UPA spaliły całą miejscowość Na ogrodzeniu kościoła 15 września 1996 roku została odsłonięta tablica pamiątkowa honorująca ofiary walk i prześladowań z okresu II wojny światowej pochodzących z Bukowska i okolic, w tym czterech oficerów i funkcjonariuszy zamordowanych w ramach zbrodni katyńskiej w 1940 roku: Stanisław Chorążek, Stanisław Kowalik, Jan Krawiec i Władysław Wilecki. Parafia posiada kościół filialny pw. św. Piotra i Pawła we Wolicy. W roku 2011 wieś Bukowsko i parafia obchodziły 650-lecie swego powstania. Zasięg parafii Do parafii należą wierni z miejscowości: Bukowsko, Karlików, Płonna, Tokarnia, Wola Piotrowa, Wolica. Proboszczowie Źródło: ks. Ferdynand Golikowski (od 1861) ks. Jan Jakubowski (1873–1885) ks. Jan Stoch (1885–1920) ks. Józef Chmurowicz (1920–1925) ks. Franciszek Majewski (1925–1940) ks. Gaweł Krawczyk (1940–1945) ks. Gabriel Marszałek (1945–1945) ks. Andrzej Czyż (1945–1949) ks. Jan Baj (administrator 1945–1949) ks. Adam Garbacik (administrator 1957–1977) ks. Stanisław Kopeć (1977–1989) ks. Stanisław Kudła (1989–2025) ks. Jarosław Pacanowski (od 2025) Grupy parafialne Żywy Różaniec, Oaza Rodzin, Ministranci Odpusty 29 czerwca w dniu św. ap. Piotra i Pawła 14 września w dniu Podwyższenia Krzyża Świętego Księgi metrykalne Przypisy Linki zewnętrzne Informacje o parafiach na stronie archidiecezji przemyskiej