NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Dom Kojanowskiego w Radomiu

Kamienica przy ul. Żeromskiego 5 w Radomiu – zabytkowa klasycystyczna kamienica z około 1835 położona w Radomiu przy ul. Żeromskiego 5. Od pierwszej połowy XIX w. do 2013 siedziba Apteki „Pod Białym Orłem”. Kamienica została wybudowana około 1835 według projektu Stefana Balińskiego. Pierwszym właścicielem kamienicy był Stanisław Kwaśniewski lub Stanisław Kwiatkowski, a następnym Antoni Podworski, który otworzył w kamienicy aptekę. Z jego polecenia na suficie został namalowany plafon przedstawiający orła białego, skąd wzięła się nazwa Apteka „Pod Białym Orłem”. Autorem malowidła był prawdopodobnie Karol Hoppen. Po upadku powstania styczniowego nakazano zamalować i zatynkować podobiznę orła. Przywrócono ją po odzyskaniu niepodległości w 1918, jednak w czasie II wojny światowej ponownie nakazano zamalować ją i ukryć pod tapetą. Plafon znów odsłonięto na początku lat 50. XX w., natomiast w latach 1985–1989 przeprowadzono jego gruntową konserwację. W 2013 apteka została zamknięta, wyposażenie zaś przekazano do Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem 273/A/84 z 7.06.1984. Znajduje się też w gminnej ewidencji zabytków miasta Radomia. Przypisy Bibliografia Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy miasta Radomia na lata 2017–2020 [online], Urząd Miejski w Radomiu [dostęp 2019-10-18] . Spacerkiem po Radomiu. Informator turystyczny. Ewa Kutyła (tekst, zdjęcia), Remigiusz Kutyła (zdjęcia). Wyd. IV. Radom: Gmina Miasta Radomia. Biuro Sportu i Turystyki, 2015.
Wieża ciśnień na Glinicach w Radomiu

Wieża ciśnień na Glinicach w Radomiu – wieża ciśnień z lat 1926-1927 położona w Radomiu na osiedlu Glinice przy ul. Słowackiego 102. Obiekt zaprojektował warszawski architekt Feliks Michalski. Zbiornik zainstalowany został przez firmę „W. Fitzner i K. Gamper Sosnowiec”. Wieża mogła pomieścić 1570 m³ wody. Średnica wieży wynosi 12 m, zaś jej wysokość to 28 m. W dolnej części wieża posiada boniowanie oraz portal drzwi wejściowych nakryty tympanonem. Główna część wieży ozdobiona jest płytkimi pierścieniowymi bruzdami. W górnej części wieży znajduje się poszerzenie z gzymsem nakryte daszkiem. Ostatnia kondygnacja zwieńczona jest balustradą. Do obiektu prowadzi brama z kutymi skrzydłami zwieńczona herbem Radomia. Obok wieży znajduje się dawna parterowa stróżówka, również wpisana do rejestru zabytków. Wieża ciśnień została wybudowana w latach 1926-1927 jako część systemu wodociągowego Radomia, finansowanego z pożyczki amerykańskiego towarzystwa „Ulen & Company”. Ulokowana została w jednym z najwyższych punktów miasta, a zasilała ją stacja pomp przy ul. Filtrowej. Wieża pełniła pierwotną funkcję do 1983. W latach 2009–2011 przeprowadzono kompleksowy remont obiektu i adaptację wnętrz na potrzeby biurowe. W jego trakcie usunięto zbiornik na wodę, wnętrze podzielono na siedem kondygnacji, poszerzono istniejące okna i wybito nowe, wstawiono windę. Dzięki tym zmianom powstał biurowiec o powierzchni 670 m². Wieża wraz z sąsiadującym budynkiem wpisana jest do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod numerem 431/A/90 z 25.05.1990. Uwagi Przypisy
Pałac Hollenderów we Wrocławiu

Pałac Hollenderów – dawny pałac znajdujący się przy ul. Międzyrzeckiej we Wrocławiu. Historia budynku Pałac został wzniesiony w 1886 roku w ówczesnej podwrocławskiej wsi Siedlec, w dobrach należących do Fritza Hollendera. Miejsce na nową siedzibę rodzinną znajdowało się w zakolu Oławy w otoczeniu parku krajobrazowego, w sąsiedztwie zabudowań folwarcznych. Pałac został zbudowany na planie prostokąta, w stylu renesansu północnego. Był murowanym, dwukondygnacyjnym budynkiem nakrytym czterospadowym mansardowym dachem. Elewacja, w części parterowej, była boniowana pasami piaskowca i zwieńczona gzymsem koronującym. Całość podzielona była licznymi ryzalitami. W osi elewacji znajdował się portyk wsparty na czterech kolumnach poprzedzony schodami i wykuszami bocznymi; po obu krańcach znajdowały się wykusze wieżyczkowe. W elewacjach bocznych wyróżnia się ryzality środkowe zwieńczone szczytami a od strony południowej znajduje się pięcioosiowy ryzalit jednokondygnacyjny. Prostokątne okna zwieńczone były naczółkami. Wnętrza pałacu dekorowane były (nie zachowaną już) sztukaterią i polichromią. Po 1945 Działania wojenne w 1945 roku nie zniszczyły budynku. Pałac został podzielony na kilka mieszkań komunalnych. W 1996 roku pałac spłonął. Po 2006 roku pałac został odrestaurowany bez zachowania form hełmów poligonalnych wykuszy wieżyczkowych. Obecnie jego właścicielem jest Henry McGovern, były prezes AmRest Holdings. Przypisy Bibliografia Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011. Jan Harasimowicz (red.): Atlas architektury Wrocławia t.II. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1998. Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
Kościół św. Macieja Apostoła w Trzebicku

Kościół św. Macieja Apostoła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Zduny diecezji kaliskiej. Dawna świątynia powstała w 1571, obecny, drewniany kościół powstał w 1672 w stylu barokowym. Jest to budowla o konstrukcji wieńcowej na kamiennym podmurowaniu, z wieżą o konstrukcji słupowej, dach pokryty jest gontem. Wokół ścian nawy i prezbiterium obiegają otwarte podcienia wsparte na słupach, tzw. soboty, które powstały z myślą o wiernych oczekujących na nabożeństwo. Wnętrze jednonawowe, manierystyczny ołtarz główny z 1678 z obrazem przedstawiającym Świętą Rodzinę, ołtarze boczne i ambona barokowe. Na północnej ścianie renesansowy obraz Madonny, w łuku tęczowym manierystyczna grupa Ukrzyżowanie, w północnej ścianie prezbiterium epitafium Melchiora Safrona. Prospekt organowy z 1750, klasycystyczna chrzcielnica. Przypisy
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Domaniowie

Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Oława archidiecezji wrocławskiej). Jest to świątynia wzmiankowana w 1234 roku. Obecna budowla gotycka została zbudowana w XIV wieku, następnie została przebudowana (m.in. sklepienie nawy) około 1700 roku, później była restaurowana w XIX wieku i remontowana w 1967 roku. Kościół jest orientowany, murowany, posiada jedną nawę oraz wieżę od strony zachodniej i prezbiterium na planie kwadratu nakryte sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Przypisy
Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Gorzesławiu

Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Gorzesławiu – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Wabienicach. Historia Pierwotny kościół parafialny w Gorzesławiu wzmiankowano już w 1376 r. Obecny budynek katolickiego kościoła filialnego pw. Matki Bożej Szkaplerznej wznoszono prawdopodobnie w dwu etapach - w I poł. XIV w. wybudowano prezbiterium i przylegająca doń wieżę, zaś w II poł. XIV. w. do zachodnich skrajnych skarp prezbiterium dobudowano korpus nawowy. W 1895 r. przy okazji odbudowy po pożarze (lub podczas wcześniejszego remontu w XIX w.) podwyższono ścianę nawy, przebudowano szczyt i obniżono narożne przypory fasady jak również dobudowano kruchtę i dobudówkę. W latach 1898–99 przebudowano górną część wieży i założono nowy hełm. Zobacz też Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Bierutowie Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Stroni Przypisy Linki zewnętrzne Kościół w Gorzesławiu Film przedstawiający architekturę kościoła na portalu YouTube
Kościół Matki Bożej Różańcowej w Jemielnej

Kościół Matki Bożej Różańcowej w Jemielnej – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Wabienicach. Historia Pierwszy kościół w miejscowości Gemil wzmiankowano w 1399 roku. Świątynia została przejęta przez ewangelików w roku 1530 (lub 1536 lub 1553 - wymieniane są różne daty). W połowie XVII w. i w 1705 r. kościół został gruntownie przebudowany - rozebrano wtedy dotychczasowe prezbiterium i wydzielono nową część prezbiterialną, dobudowano empory i loże kolatorskie, jak również postawiono wieżę. Remontowany 1828, 1888, 1893, 1906, 1920, 1931. W 1945 r. przejęty przez katolików, którzy w latach 1962-3 wymienili strop i więźbę dachową. W ścianę są wmurowane epitafia Carla Trettau (* 13 marzec 1858 – +18 kwiecień 1924, pod nazwiskiem napis K__ KOMMERZIENRAT (? – nieczytelny dzień urodzin i wyraz pod nazwiskiem)) i Auguste Trettau z domu Menzel (* 07 marzec 1884 – + 02 maj 1935). Przy kościele znajduje się zniszczony cmentarz ewangelicki z nielicznymi szczątkami nagrobków. Całość otoczona murem z cegieł. W 1866 roku w Gimmel duchownym był pastor Berger, także duchownym w tej parafii był Gauer. Zobacz też Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Bierutowie Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Wabienicach Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Solnikach Małych

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół filialny we wsi Solniki Małe należący do parafii św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bierutowie. Historia i architektura Pierwotnie ewangelicki, obecnie katolicki, został wzniesiony w stylu klasycystycznym pod kierownictwem budowniczego Wartenberga z Brzegu, wg projektu Karola Fryderyka Schinkla. Został przebudowany w latach 1859–1863. Orientowany, murowany z cegły z zakrystia i wieżą na przeciwległych krótszych bokach jest nakryty dachem dwuspadowym, z płaskim stropem we wnętrzu oraz wyposażeniem z okresu budowy świątyni. W 2010 roku elewacja zewnętrzna kościoła przeszła generalną renowację. W obrębie murów okalających kościół zachowało się kilka nagrobków po dawnym cmentarzu. W tym grób proboszcza parafii Solniki Małe Richarda Rassek z 1930. Galeria Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Solnikach Wielkich

Kościół świętego Michała Archanioła w Solnikach Wielkich – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Oleśnica Wschód archidiecezji wrocławskiej. Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z 1335 r. Gotycka bryła została powiększona o wieżę w 1864, natomiast przebudowa świątyni odbyła się w 1888 r. Kościół orientowany, jednonawowy, z węższym prostokątnym prezbiterium, oskarpowanym diagonalnie na narożach, z wieżą od zachodu. Na wyposażeniu zachował się późnobarokowy ołtarz z II połowy XVIII w.. Kościół umiejscowiony jest w centralnym punkcie wsi, bezpośrednio przy nim przebiega DW451. Przypisy
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Stroni

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Stroni – wzniesiony w stylu romańskim rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Wabienicach. Budowę kościoła datuje się na 1300 rok. Świątynię wzniesiono w stylu romańskim, była restaurowana w XVIII w. i w 1959 r. Jest to rotunda o różnej średnicy, murowana z kamienia polnego, z oknami ostrołukowymi w prezbiterium oraz portalem południowym. W prezbiterium pod drewnianym stropem biegnie roślinny fryz, wykonany w stiuku ok. 1600 r. W nawie zachowała się kamienna chrzcielnica z 1517 r. Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Wabienicach

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Wabienicach – rzymskokatolicki kościół parafialny parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny należący do dekanatu Oleśnica Wschód archidiecezji wrocławskiej. Historia i architektura Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z XIII w. Gotycka świątynia z XV w., przebudowana została w 2. poł. XVIII w., restaurowana w połowie XIX w. Kościół orientowany, murowany, jednonawowy z wieżą od zachodu, z węższym zakończonym trójbocznie i oskarpowanym prezbiterium, zachował we wnętrzu barokowy ołtarz z początków XVIII w. Zobacz też Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Bierutowie Przypisy
Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Boguszycach

Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Boguszycach – katolicki kościół parafialny znajdujący się w Boguszycach (powiat oleśnicki, województwo dolnośląskie). Funkcjonuje przy nim parafia Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy. Do rejestru zabytków wpisany został 25 lipca 2000 pod numerem 31/A/00/1-3. Historia Obiekt był wymieniany po raz pierwszy w 1318, a jako parafia w 1376. Pierwszy znany proboszcz to Konrad z Boguszyc (1329). W 1538 świątynię przejęli protestanci. W latach 1712–1714 przeprowadzono szeroko zakrojoną przebudowę świątyni, w wyniku czego otrzymała ona wygląd podobny do obecnego. Przebudowę fundował Adam Braun z Boguszyc. Ostatnim pastorem protestanckim był Ewald Treutler. Architektura Kościół jest barokowy, salowy, ośmioboczny, orientowany i stoi na wysokiej podmurówce. Nie ma wyodrębnionego prezbiterium. Po bokach nawy znajdują się dwie kruchty, przy czym północna jest wyposażona w lożę kolatorską. Od zachodu przybudowana jest wieża o konstrukcji słupowej, w górnej części drewniana, z zegarem z 1899. Wnętrze Wnętrze jest otynkowane i ma krótkie empory. Wyposażenie pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Ołtarz główny oraz ambona są neobarokowe, z fragmentami barokowymi z około 1714. Galeria Przypisy
Maria Himmelfahrt (Brzezinka, Oleśnica)

Die Kirche Mariä Himmelfahrt (polnisch Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny) ist eine Römisch-katholische Filialkirche in Brzezinka (deutsch Briese) in der Stadt- und Landgemeinde Oleśnica im Powiat Oleśnicki in der Woiwodschaft Niederschlesien in Polen. Bis 1945 war sie ein evangelisches Gotteshaus. Geschichte Schon für 1538 ist eine evangelische Kirche belegt. Die vorherige Kirche wurde 1737 durch einen Neubau ersetzt. Gestiftet wurde der Bau vom Grafen Joachim von Kospoth. Die Kirchenweihe wurde erst nach dem Übergang Schlesiens an Preußen 1742 durchgeführt. 1816–1818 wurde die Kirche umgebaut, 1930 restauriert. Seit der polnischen Übernahme der Region ist die Kirche römisch-katholisch. Bauwerk Es ist eine Backsteinkirche mit kreuzförmigem Grundriss, wobei die Kreuzarme halbkreisförmig geschlossen sind. Das Dach trägt einen kleinen Dachreiter mit Zwiebelturm und Laterne. Inneres Der barocke Hauptaltar wurde von 1742 geschaffen. Im Inneren befinden sich Epitaphe für Hans von Strachwitz († 1591), Helena von Kottulinsky († 1626) und Ursula von Gellhorn († 1690). Literatur Günther Grundmann: Der evangelische Kirchenbau in Schlesien. Weidlich, 1970, S. 25. Weblinks Historische und aktuelle Aufnahmen sowie geographische Lage Einzelnachweise
Dwór w Wojciechowie Wielkim

Dwór w Wojciechowie Wielkim – zabytkowy dwór z 1869 roku we wsi Wojciechowo Wielkie. Parterowy dwór został wybudowany w stylu neogotyckim w 1869 r. przez barona von Strachwitza. Budynek pokryto dachem dwuspadowym. Od frontu piętrowy ryzalit ozdobiony attyką i sterczynami. Attykę mają również ściany boczne skrzydeł i ściany frontowe dobudówek skrzydeł. Zabytkowy zespół dworski składa się z dworu i parku z drugiej połowy XIX w. Przypisy
Kościół św. Barbary w Gaworzycach

Kościół pw. św. Barbary w Gaworzycach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Głogów – NMP Królowej Polski diecezji zielonogórsko-gorzowskiej). Historia Jest to świątynia gotycka wybudowana w XIV wieku, następnie była remontowana w XIX wieku. Budowla jest orientowana, murowana, wzniesiona z kamienia i cegły, posiada jedną nawę oraz wieżę od strony zachodniej dobudowaną na początku XVI wieku, na narożnikach jest diagonalnie oskarpowana. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Kurowie Wielkim

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Kurowie Wielkim – zabytkowy kościół w Kurowie Wielkim. Kościół parafialny zbudowany w XV w. w stylu gotyckim, przebudowywany w XIX w. Wewnątrz znajduje się renesansowa chrzcielnica z 1607 r., zawierająca herby i cyfry w nawiasach tworzące datę 1607, od lewej, von: (1) Kittliz (fundatora) i Nimptsch, (6) Hertel i Luck, ( 0) Pliessen i Pentzig, (7) Kottwitz i Rechenberg u podnóża. Również na emporze organowej osiem herbów, od lewej: 1. Kittlitz, 2. Pliessen, 3. Nimptsch, 4. Pentzig, 5. Glaubitz, 6. Rechenberg, 7. Heyde, 8. Unruh. W tym stylu wzniesiono również wieżę datowana na 1497 rok. W ścianę kościoła, jak i w mur okalający kościół i cmentarz wmurowane są płyty nagrobne i epitafia z XVI i XVII wieku. Przy obiekcie cmentarz. Przypisy
Kościół św. Marii Magdaleny w Krzydłowicach

Kościół świętej Marii Magdaleny – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Urszuli w Gwizdanowie (dekanat Polkowice diecezji legnickiej). Historia Świątynia była wzmiankowana w 1336 roku, wybudowana została w średniowieczu, przebudowana i rozbudowana została o wieżę w 1772 roku. Architektura Budowla jest orientowana, jednonawowa, posiadająca kwadratową wieżę od strony zachodniej, charakteryzująca się wklęsłymi bokami o ściętych narożnikach, w górnej partii przechodząca w ośmiokąt zwieńczony łamanym dachem hełmowym. Przy kościele znajduje się mauzoleum rodziny Stoschów. Świątynię nakrywa dach trójspadowy, narożniki korpusu są oskarpowane, od strony południowej jest umieszczona kruchta, wnętrze nakryte jest płaskim sufitem, na zakończeniu nawy znajduje się drewniana empora muzyczna, okna kościoła są półkoliste. Wyposażenie We wnętrzu można zobaczyć m.in. rzeźbioną nadstawę ołtarzową, barokową ambonę, chrzcielnicę, prospekt organowy. Przypisy
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Radwanicach

Kościół pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Michała Archanioła w Łagoszowie Wielkim (dekanat Głogów – NMP Królowej Polski diecezji zielonogórsko-gorzowskiej). Historia Jest to dawna świątynia ewangelicka, wzniesiona w 1878 roku w stylu neogotyckim, na miejscu starsze, drewnianej, wybudowanej w 1742 roku. Budowla jest murowana, powstała na planie prostokąta, posiada wysoką wieżę od strony zachodniej. Kościół posiada relikwie św. Pio z Pietrelciny oraz św. Siostry Faustyny Kowalskiej. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Prusach

Kościół św. Wawrzyńca w Prusach – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany w Prusach (powiat strzeliński). Historia Obiekt po raz pierwszy wzmiankowano w 1318. Obecna budowla jest XIII-wieczna, rozbudowana w XV i XVI wieku, odrestaurowana w XIX wieku i remontowana w 1969. Architektura Kościół jest prostokątny, z kwadratową wieżą od zachodu. Jest oskarpowany, z dwuspadowym dachem krytym dachówką. Na południowej ścianie umieszczono zegar słoneczny. Ściany pokryte sgraffitem pozorującym boniowanie. Wystrój wnętrza reprezentuje style renesansowy i barokowy. Chrzcielnica jest manierystyczna, podobnie jak stalle. Prezbiterium nakryte jest sklepieniem krzyżowo–żebrowym, nawa dwuprzęsłowym sklepieniem gwiaździstym, a nawa południowa - sklepieniem kolebkowym z lunetami. Do cennych elementów należą też renesansowa płyta nagrobna z piaskowca, a także dwie kolumny z gotyckimi kapitelami pochodzące z końca XIII wieku. Dzwon jest XVI-wieczny. Ściany udekorowano powojennymi malowidłami natynkowymi. Cenne są portale: północny z końca XIII wieku, ostrołukowy z półkolumnami, południowy z przełomu XV i XVI wieku, a także zachodni (wieżowy), z łukiem odcinkowym i z neogotyckimi sterczynami nałożonymi na elewację. Obiekt okala mur obronny z pozostałościami kaplic nagrobnych. Zobacz też kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Karczynie (filialny) Przypisy
Kościół Świętej Trójcy w Przewornie

Kościół Świętej Trójcy – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Przewornie (dekanat Strzelin archidiecezji wrocławskiej). Znajduje się w Siemisławicach, przysiółku wsi Przeworno, w powiecie strzelińskim, w województwie dolnośląskim. O tutejszej świątyni wzmiankowano już w 1335. Obecny kościół w stylu barokowym został zbudowany 1729-1733. Budowla ma jedną nawę z węższym prezbiterium, nakrytą sklepieniem kolebkowym. Mała wieżyczka góruje nad wklęsło-wypukłą elewacją zachodnią. We wnętrzu zachowało się barokowe wyposażenie, powstałe w tym samym czasie co świątynia. Przypisy
Kreuzerhöhungskirche (Strzelin)

Die Kreuzerhöhungskirche (polnisch Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego) ist eine römisch-katholische Kirche in Strzelin (deutsch: Strehlen) im Powiat Strzeliński der Woiwodschaft Niederschlesien in Polen. Das Gotteshaus gehört zum Erzbistum Breslau und liegt an der ul. Świętego Floriana. Sie ist zugleich Pfarrkirche der Pfarrei Heilig Kreuz (Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego) in Strzelin. Geschichte Der Kirchenbau mit Kloster war eine Stiftung des Schweidnitzer Herzogs Bolko I. aus dem Jahr 1295. 1540 wurde das Kloster infolge der Reformation aufgehoben und die Gebäude als Speicher genutzt. 1548 und 1648 brannten die Klostergebäude und die Kirche nieder und wurden danach wieder aufgebaut. Nach dem Tod des Brieger Herzogs Wilhelm I. und der dadurch einsetzenden Gegenreformation ging die Kirche in den Besitz der Augustinereremiten über und wurde ab 1689 wieder als Gotteshaus genutzt. Zwischen 1689 und 1707 wurde der Kirchenbau im Barockstil wieder aufgebaut. Nach der Säkularisation diente die Kirche ab 1810 als Militärlazarett. Seit 1848 ist sie wieder Pfarrkirche der örtlichen Pfarrei. Während der Kämpfe um Strzelin im Frühjahr 1945 wurde die Kirche zum Teil zerstört. Bis 1956 erfolgte der Wiederaufbau des Gotteshauses, das seither unter Denkmalschutz steht. Architektur Der Kirchenbau entstand auf kreuzförmigem Grundriss im Stil der Gotik. An der Ostseite befindet sich der dreiseitig geschlossene Chor mit Strebepfeilern. Südlich angrenzend zum Chor liegt die Sakristei mit Stichkappentonne und einem Joch mit böhmischer Kappe. An der Westseite liegt der in das Gebäude eingezogene Glockenturm mit Vorhalle. Das Kegeldach wurde 1956 errichtet. Über der Vierung befindet sich ein Dachreiter mit Zwiebelturm und Laterne. An der südlichen Querschiffswand befindet sich ein gotisches steinernes Spitzbogenportal. Der Hochaltar mit barockem Kruzifix entstand 1717. Die Seitenaltäre St. Joseph und Schmerzhafte Muttergottes wurden 1720 errichtet. Die Kanzel und das barocke Chorgestühl wurden im 18. Jahrhundert geschaffen. Klosteranlage Südlich der Kirche befinden sich die zweigeschossigen Klostergebäude. Die dreiflügelige Klosteranlage, die zwischen 1689 und 1707 im barocken Stil entstand, besitzt einen Innenhof. Siehe auch Franziskanerkloster Strehlen Weblinks Geschichte und Hist. Ansichten Kreuzerhöhungskirche (poln.) Literatur Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler in Polen. Schlesien. Deutscher Kunstverlag, München u. a. 2005, ISBN 3-422-03109-X, S. 887. Hugo Weczerka (Hrsg.): Handbuch der historischen Stätten. Band: Schlesien (= Kröners Taschenausgabe. Band 316). Kröner, Stuttgart 1977, ISBN 3-520-31601-3, S. 519–522. Einzelnachweise
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzelinie

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzelinie – świątynia wybudowana w XV wieku jako świątynia klasztorna zakonu klarysek. Historia Spalony w 1545 na polecenie protestanckiego księcia brzeskiego Fryderyka II. Przebudowany po wojnie trzydziestoletniej, i odrestaurowany po pożarze w 1706 roku przez augustianów za zgodą cesarza Leopolda I. W 1945 zniszczona została część zachodnia świątyni, w latach 1955-1956 odbudowany. Posiada bogaty późnobarokowy wystrój pochodzący z pracowni Jana Józefa Klima; w ołtarzu głównym barokowy krucyfiks umieszczony tam po II wojnie światowej w miejscu zniszczonego obrazu Opłakiwanie Chrystusa pod Krzyżem Willmanna. W zakrystii zachowało się niemal kompletne, barokowe wyposażenie meblarskie, na które składają się regały i komody. Organy Organy wybudował Theodor Böhme w 1968 roku. Instrument posiada pneumatyczną trakturę gry. Dyspozycja instrumentu: Galeria Przypisy Bibliografia Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 98 Linki zewnętrzne Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego. polska-org.pl. [dostęp 2021-11-01]. Artur Adamski: Kościół na granitowej skale. nowezycie.archidiecezja.wroc.pl, luty 2009. [dostęp 2021-11-01]. Piotr Rozenek: Historia strzelińskiej ulicy Książąt Brzeskich. otostrzelin.pl, 2011-01-11. [dostęp 2021-11-01]. Jacek Sobko: Księżniczki ze strzelińskiego klasztoru. sloworegionu.pl, 2020-04-28. [dostęp 2021-11-01].