Kopalnia Węgla Kamiennego Prezydent

Kopalnia Węgla Kamiennego Prezydent (w latach 1937-1939: Prezydent Mościcki, 1939-1945: niem. Königsgrube Ostfeld ) – kopalnia węgla kamiennego, która znajdowała się w Chorzowie. Działała jako samodzielny zakład od 1932 do 1972 roku , później stanowiła rejon Prezydent Kopalni Węgla Kamiennego Polska (później Polska-Wirek), czynny do 1 lipca 1995 roku . Historia Kopalnia węgla kamiennego Król była podzielona na cztery pola wydobywcze: Pole Północne, Południowe, Wschodnie i Zachodnie. W 1922 roku Pole Wschodnie nazwano Król – Święty Jacek (z szybami Świętego Jacka I i II), a Pole Południowe: Król Piast (z szybami Piast I i II). 1 grudnia 1928 roku unieruchomiono szyby Piast w związku z wyczerpaniem złóż węgla, a pole kopalni Król Piast zostało włączone do kopalni Król – Święty Jacek. W 1932 roku Skarboferme zakończyło przebudowę kopalni . W latach 1929–1933 powstał nowy szyb o początkowej nazwie Jacek III, później przemianowany na Prezydent Mościcki. Po wyłączeniu z eksploatacji szybów Świętego Jacka I i II, 15 lutego 1937 roku zmieniono nazwę kopalni na Prezydent Mościcki od nazwy szybu; zakład należał wówczas do spółki Skarboferm . Kopalnia Prezydent obejmowała zatem Pola Wschodnie i Południowe kopalni Król, stanowiła jednak samodzielną jednostkę ; podział na kilka zakładów górniczych wynikał z dużego obszaru górniczego kopalni Król. W czasie II wojny światowej kopalnia nazywała się Königsgrube Ostfeld i była własnością koncernu Hermann Göring . 24 stycznia 1945 roku kopalnia została odbita przez wojska sowieckie spod okupacji hitlerowskiej. Od 1945 roku kopalnia przyjęła nazwę Prezydent i została włączona do Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego . 1 kwietnia 1957 roku kopalnia przeszła pod zarząd Katowickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego W 1972 roku została połączona z kopalnią Polska pod wspólną nazwą Polska , później Polska-Wirek, gdzie funkcjonowała jako rejon Prezydent . Działalność wydobywcza w rejonie Prezydent została zakończona oficjalnie 1 lipca 1995 roku . Część budynków pokopalnianych rozebrano, pozostały między innymi budynki: dyrekcji, starej sali zbornej i kasyna dla kadry, dawnego domu mieszkalnego sztygarów, kopalnianej straży pożarnej, magazynu skroplonego powietrza (później tzw. łaźnia nowa) oraz nowego kasyna. Wieża wyciągowa szybu Prezydent W 1931 roku inżynier Ryszard Heileman z Katowic zaprojektował zespół obiektów dla nowego szybu: wieżę szybową w stylistyce funkcjonalizmu , budynek maszyny wyciągowej, budynek sortowni węgla. Obiekty wzniesiono w 1933 roku. Budynki sortowni i maszyny wyciągowej po likwidacji kopalni zostały zdewastowane i rozebrano je w 1996 roku. Sama wieża ma, przy zachowaniu tradycyjnego kształtu wieży jednozastrzałowej, konstrukcję żelbetową, co odróżnia ją od innych wież szybowych. Wieża szybowa ma 42,5 metra wysokości, dwa zachowane koła linowe o średnicy 5.5 metra, umieszczone w stosunku do siebie równolegle. Miała dwa skipy o pojemności 8 ton. Do napędu użyto maszyny wyciągowej z silnikiem elektrycznym zasilanym prądem elektrycznym o napięciu 6 kV i o 490 obrotach na minutę. W ciągu godziny transportowano do 320 ton urobku (40 cykli). Wieża wyciągowa przestała być wykorzystywana w latach 90. XX wieku . W 2008 roku miasto Chorzów odkupiło wieżę wyciągową szybu Prezydent i wpisało ją do rejestru zabytków. W 2009 dokonano jej remontu, a w 2010 teren dookoła wieży uporządkowano, zaś sama wieża została podświetlona. 4 listopada 2010 wieża została wpisana na listę Szlaku Zabytków Techniki. Przypisy Bibliografia Jerzy Jaros: Historia kopalni Król w Chorzowie (1791-1945). Katowice: Wydawnictwo Górniczo-Hutnicze, 1962. Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984, s. 88. ISBN 83-00-00648-6. Adam Lapski: Spacery ulicami Chorzowa (Monografia ulic miasta z opisem zabytków i miejsc godnych uwagi). Chorzów: 2014. Symbole Chorzowa Joachim Otte, Ryszard Szopa, wydano przez Samorząd Miasta Chorzów, Chorzów 2010, ISBN 978-83-60360-31-6 strony 45-46 Polskie Kopalnie Skarbowe na Górnym Śląsku. Spółka Dzierżawna.. 1924, s. 5. Polskie Kopalnie Skarbowe na Górnym Śląsku. Skarboferme. Chorzów: po 1936, s. 13. Wykaz kopalń węgla kamiennego przewidzianych do likwidacji w 1996 r. finansowanej ze środków pochodzących z budżetu państwa i terminy likwidacji zakładów górniczych lub ich części. „Dziennik Ustaw”. 115 (551), s. 2504, 1996. Urząd Rady Ministrów. ISSN 0867-3411. Iwona Sobczyk: Prezydent kosztował 368 tys. zł. W Chorzowie się cieszą. Gazeta Wyborcza Katowice, 2009-12-05. [dostęp 2017-05-15]. Linki zewnętrzne Przekrój przez wieżę szybu Prezydent ze schematem skipu. Skip Compagnie, 1936-04. [dostęp 2017-05-15].