NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
St.-Gertruds-Kapelle (Trzebiatów)

Die St.-Gertruds-Kapelle (offiziell Kirche der heiligen Apostel Petrus und Paulus, polnisch Cerkiew pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła) ist eine griechisch-katholische Kapelle in Trzebiatów (früher Treptow an der Rega) in Pommern. Sie war ursprünglich eine Hospitalkapelle. Lage Die Kapelle liegt südwestlich der mittelalterlichen Stadtmauer an der Straße nach Gryfice (Greifenberg). Geschichte Im 14. Jahrhundert, wahrscheinlich kurz nach 1348, wurde ein Gertrudshospital durch den Rat der Stadt Treptow gegründet. Dieses diente offenbar vor allem für die Aufnahme von auswärtigen Armen, Kranken und Reisenden (hospitale pauperum). Im 17. Jahrhundert wurden die Hospitalgebäude abgerissen. Im frühen 19. Jahrhundert wurde die Kapelle kurzzeitig als Montagehalle genutzt. 1898 wurde sie als evangelische Friedhofskapelle eingeweiht. Seit 1925 war sie eine Kirche für römisch-katholische Saisonarbeiter. 1957 wurde sie der griechisch-katholischen Kirche in Polen übergeben und ist seitdem Kirche für ukrainische Gemeindemitglieder. Architektur Die Kapelle ist ein einschiffiger spätgotischer Backsteinbau mit einem polygonalen Chor und einem schmalen Westturm. Im Innern gibt es eine kleine Ikonostase und eine Westempore. Literatur Hugo Lemcke: Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern. Teil 2. Band 2. Heft 11. Der Kreis Greifenberg. Stettin 1914, S. 212–214. Heinrich Berghaus: Landbuch des Herzogtums Pommern und des Fürstentums Rügen. Teil II, Band 6: Kreise Kamin und Greifenberg, Anklam 1870, mehrere Erwähnungen (S. 730–954). Albert Heintze: Geschichte der Stadt Treptow an der Rega. Band I: Von der Gründung der Stadt bis zur Reformation. Hrsg. von J. Girgensohn. Treptow 1906. Weblinks Kaplica św. Gertrudy Architektura Pomorze (deutsch) Cerkiew greckokatolicka p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła. trzebiatow.pl, abgerufen am 31. August 2022.
Kaplica św. Gertrudy w Trzebiatowie

Kaplica św. Gertrudy w Trzebiatowie (niem. St. Gertrudskapelle, łac. Pauperum hospitale cubiculum) – jedna z trzech zachowanych w Trzebiatowie gotyckich kaplic szpitalnych, od 1957 roku świątynia greckokatolicka pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Historia Kaplica św. Gertrudy została ufundowana w XIV wieku wraz z zabudowaniami szpitalnymi przez radę miejską Trzebiatowa. W XVII wieku przylegające do niej obiekty rozebrano, a sam budynek świątyni przeznaczono na magazyn i warsztat rzemieślniczy. Pod koniec XIX wieku ponownie adaptowano ją na cele sakralne. Od 1898 roku służyła jako kaplica pogrzebowa cmentarza komunalnego, a od 1925 roku była kaplicą Kościoła rzymskokatolickiego. W 1957 roku została przekazana parafii greckokatolickiej. W lipcu 2013 r. doszło do nieudanej próby ataku na cerkiew. Parafia twierdziła, że podczas niedzielnej mszy św., w której uczestniczyło około 100 osób, młody mężczyzna wrzucił petardę do przedsionka świątyni. Wg świadków – wybuch nastąpił przed wejściem do niej. Policji nie udało się schwytać sprawcy tego czynu, sam atak zaś mógł mieć podłoże religijno-narodowościowe. Zobacz też Kaplica Świętego Ducha w Trzebiatowie Kaplica św. Jerzego w Trzebiatowie Przypisy Linki zewnętrzne Kaplica św. Gertrudy w Trzebiatowie
Kaple svaté Hedviky Slezské (Visla)

Kaple svaté Hedviky Slezské (polsky: Kaplica św. Jadwigi Śląskiej) je kaple na svahu Zadního Gronu . Nachází se v komplexu prezidentského zámku ve Visle, okres Těšín, Slezské vojvodství. Kaple je zapsána v seznamu kulturních památek slezského vojvodství pod číslem A-705/94 z 7. června 1994. a je součástí Stezky dřevěné architektury v Slezském vojvodství. Historie Kaple sv. Hedviky Slezské byla postavena v blízkosti dřevěného loveckého zámku z roku 1906. Zámek v roce 1927 vyhořel a na jeho místě byl postaven nový zděný v letech 1929–1930. Kaple byla postavena na žádost kněžny Isabely manželky Bedřicha knížete těšínského. Kaple byla nejdříve postavena v Przyszkowicích na území tehdejšího německého císařství místními tesaři, pak byla rozebrána a přenesena do Visly a smontována. Po první světové válce byl zámek s kaplí předán k užívání polským prezidentům. Od začátku druhé světové války až do osmdesátých let 20. století nebyla kaple využívána. Její činnost byla obnovena v roce 2002 díky zásluze prezidenta Alexandra Kawaśniewského. Kaple byla restaurována a v roce 2005 byla znovu vysvěcena. V roce 2004 byla v blízkosti kaple postavena desetimetrová zvonice se třemi zvony. Kaple slouží jak církvi římskokatolické tak evangelické církvi augsburského vyznání. Architektura Kaple je postavena ve stylu alpských dřevěných staveb. Architektem byl dvorní architekt těšínské komory Albin Theodor Prokop. Kaple je orientovaná jednolodní stavba rámové konstrukce usazené na kamenné podezdívce. Kněžiště je nižší a užší než loď, zakončeno polygonálně. Sakristie se nachází na severní straně kněžiště. Střecha lodi a kněžiště je krytá dřevěnou šindelovou sedlovou střechou. Nad průčelím se tyčí věžička s jehlanovou střechou. Okna obdélníková zakončena půlkruhovým záklenkem, výplň oken tvoří barevné vitráže. Interiér V kněžišti se nachází oltář z první poloviny 17. století v manýristickém slohu. V jeho centrální části je obraz Křížová cesta z roku 1683. Nad ním je obraz Nanebevnesení a korunovace Panny Marie. Barokní oltář z roku 1895 byl zakoupen donátorem diecézního těšínského muzea, pochází ze zaniklého kostela v Bystřici. V kapli je socha sv. Hedviky Slezské, dar Jolanty Kwaśniewké a křtitelnice, dar prezidenta Alexandra Kawaśniewského. Nad křtitelnicí je malý krucifix, dar Marie Kaczyńské. V lodi se nachází krucifix z první poloviny 17. století a obraz Svatá rodina z počátku 17. století. Autoři obrazů a krucifixu jsou pravděpodobně umělci ze Slezska a Čech. Na hudební kruchtě se nachází harmonium z roku 1926 od firmy Magnus Hofberk z Lipska, které darovala farnost evangelické církve augsburského vyznání ve Visle Czarne. Zvonice Zvonice byla postavena v roce 2004. Je vysoká deset metrů a jsou v ni zavěšeny tři zvony o hmotnosti 420 kg, 260 kg a 190 kg. Zvony ulila zvonařská dílna Felczyńských z Taciszówa. Galerie Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Wiśle na polské Wikipedii. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu kaple svaté Hedviky Slezské na Wikimedia Commons
Hedwigskirche (Wisła)

Die Hedwigskirche (polnisch Kościół św. Jadwigi Śląskiej na Zadnim Groniu w Wiśle-Czarnem) in Wisła, Polen, ist eine katholisch-evangelische Schlosskirche in der Nähe des Präsidentenschlosses auf dem Osthang des Zadni Groń in den Schlesischen Beskiden oberhalb des Westufers des Stausees Jezioro Czerniańskie. Sie ist Hedwig von Schlesien geweiht. Sie dient seit den 1930er Jahren als Schlosskirche des Präsidentenschlosses. Geschichte Die Kirche wurde 1909 von Friedrich Habsburg gestiftet. Die Inneneinrichtung stammt aus dem Frühbarock und wurde aus anderen Kirchen verbracht bzw. wurde von den polnischen Präsidenten und ihren Gattinen gestiftet, unter anderem von Aleksander Kwaśniewski, Jolanta Kwaśniewska, Maria Kaczyńska und Andrzej Duda. Gottesdienste Die Kirche ist für Touristen und Gläubige zugänglich. Es finden regelmäßig evangelische und katholische Gottesdienste statt, zu besonderen Anlässen – wie die Trauerfeier nach dem Flugunfall von Smolensk Smolensk – auch ökumenische Messen. Weblinks
Kaplica św. Jadwigi Śląskiej na Zadnim Groniu w Wiśle-Czarnem

Kaplica pw. Św. Jadwigi Śląskiej – kaplica na Zadnim Groniu w Wiśle, znajdująca się na terenie rezydencji prezydenta RP w Czarnem. Kaplica znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego w pętli beskidzkiej. Historia Kaplicę w stylu tyrolskim zbudowano z inicjatywy arcyksięcia Fryderyka Habsburga w 1909 r. 12 grudnia 2009 r. Maria Kaczyńska przekazała w darze tabernakulum wykonane z mosiądzu, ze srebrnymi zdobieniami. Po katastrofie w Smoleńsku, w której zginęli m.in. prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką, w kaplicy odprawiono ekumeniczne nabożeństwo. 16 października 2016 roku prezydent Andrzej Duda przekazał płaskorzeźbę "Szczyrkowska Pani i Święty Jakub". Architektura Fasada Budynek w stylu tyrolskim, pokryty gontem. Wieżyczka znajduje się na osi kaplicy. Świątynia jest orientowana. Z lewej strony znajduje się mała zakrystia. Wnętrze W prezbiterium znajduje się ołtarz z 1. połowy XVII w., w stylu manierystycznym. W jego centrum umieszczony jest obraz „Droga Krzyżowa” z 1683 r., a powyżej obraz „Wniebowzięcie i Koronacja Najświętszej Marii Panny”. Ołtarz pochodzi ze starego, nieistniejącego już kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Św. w Bystrzycy (na dzisiejszym Zaolziu). Po rozebraniu kościoła w 1897 r. budowniczy Prokop zabrał ołtarz do muzeum zamkowego w Cieszynie. Później przeznaczono go do powstającego muzeum diecezjalnego w Generalnym Wikariacie w Cieszynie. Książę-biskup Georg Kopp zapłacił zań Komorze Cieszyńskiej 800 koron. Kiedy arcyksiążę Fryderyk kompletował wyposażenie do budowanej kaplicy, odkupił przedmiotowy ołtarz od Generalnego Wikariatu za 500 koron. Po lewej stronie figura św. Jadwigi Śląskiej z sakiewką w ręku (dar Jolanty Kwaśniewskiej), po prawej stronie chrzcielnica (dar prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego), nad chrzcielnicą mały krucyfiks z relikwiami z Ziemi Świętej (dar Marii Kaczyńskiej). Nad krucyfiksem znajduje się płaskorzeźba "Szczyrkowska Pani i Święty Jakub", dar prezydenta Andrzeja Dudy (prezydent otrzymał ją od Szczyrkowian z dedykacją "Niech prowadzą po trudnych drogach służby Polsce"). Dzwonnica Dzwonnica w postaci kampanili pochodzi z 2004 r. Ma 10 metrów wysokości i znajdują się w niej trzy dzwony (420 kg, 260 kg, 190 kg) wykonane przez ludwisarnię Felczyńskich. Nabożeństwa W kaplicy w niedziele odprawiane są nabożeństwa: o 10:30 ewangelickie, o 12:00 katolickie (wstęp po okazaniu dowodu osobistego). Zobacz też Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle Przypisy
Kaplica św. Jakuba w Sławkowie

Kaplica św. Jakuba w Sławkowie, zwana potocznie również „kościółkiem św. Jakuba”. usytuowana jest przy ul. Świętojańskiej. Historia Wcześniej na miejscu tym znajdowały się zabudowania kościoła pw. św. Jana i klasztoru duchaków, ufundowane w 1298 r. przez biskupa Jana Muskatę. Obiekty te zniszczone zostały w 1455 r. przez nieopłaconych żołdaków morawskich i polskich pod dowództwem Jerzego Stosza z Olbrachtowic i Jana Świeborowskiego. Teren, na którym stały, jako poświęcony pod budowę świątyni nie został zajęty pod zabudowę świecką i przez kilka następnych stuleci pozostawał niezagospodarowany. Stan taki widoczny jest jeszcze na planie miasta z 1823 r. Kaplica ufundowana została w 1827 r. przez burmistrza sławkowskiego i przedsiębiorcę górniczego – głównego właściciela kopalni galmanu „Kozioł” – Jakuba Kubiczka. Budowla wzniesiona jest z kamienia i otynkowana. Założona na rzucie prostokąta z wciętą półkoliście apsydą i czworoboczną kruchtą. Pod kaplicą znajduje się krypta, stanowiąca prawdopodobnie pozostałość wcześniejszych zabudowań kościelnych. Kościółek przykrywa dach siodłowy kryty blachą, zwieńczony wysmukłą sześcioboczną sygnaturką. Związany jest z nią miejscowy zwyczaj dzwonienia podczas burzy w celu przepędzenia chmur. Na wewnętrznym płaskim stropie kaplicy, niegdyś bogato polichromowanym, zachowały się tylko fragmenty malowideł. Ołtarzyk neogotycki z obrazem św. Jakuba, wykonanym prawdopodobnie w 1828 r. We wnętrzu kaplicy znajduje się również XVIII-wieczny obraz Matki Boskiej Różańcowej, w rokokowej ramie. W 1910 r. zastąpiono drewniany parkan murowanym ogrodzeniem z bramą wykonaną z żelaza. Kaplica przynależy do rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Sławkowie. 22 października 1957 r. miała miejsce nieudana próba jej przejęcia przez wyznawców tworzącego się w Sławkowie Kościoła Polskokatolickiego. Delegat parafii polskokatolickiej w Bolesławiu domagał się wówczas bezskutecznie od ówczesnego sekretarza Prezydium Okręgowej Rady Narodowej przekazania kluczy do kaplicy. Z inicjatywy ks. Józefa Mruczkowskiego kaplica przeszła remont i otrzymała nowe pokrycie dachowe w 1973 r. Bibliografia Marian Kornecki: Z dziejów sztuki i kultury materialnej, w: Feliks Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ISBN 83-87345-47-4, s. 588-589. Zbigniew Matuszczyk: W czasach niewoli narodowej, w. Feliks Kiryk (red.): Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ISBN 83-87345-47-4, s. 218. Stanisław Orłowski: Po drugiej wojnie światowej, w: Feliks Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ISBN 83-87345-47-4, s. 559-560 i 562, 565. Przypisy
Kaplica św. Jana Chrzciciela w Grodźcu

Kaplica pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Grodźcu – kaplica filialna w miejscowości Grodziec w gminie Niemodlin należąca do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Niemodlinie, w Dekanacie Niemodlin.
Kaplica św. Jana Chrzciciela w Krakowie

Kaplica św. Jana Chrzciciela – kaplica pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty znajdująca się w Krakowie, na Prądniku Czerwonym. Historia W 1594 kardynał Jerzy Radziwiłł wyraził zgodę na postawienie w tym miejscu kaplicy. Drewniana kaplica wybudowana w 1604 niebawem spłonęła. Obecna murowana, wzniesiona została w 1642 roku. Fundatorem był przeor krakowskich dominikanów Jan Morski. Konsekrowana przez biskupa krakowskiego Tomasza Oborskiego, pod wezwaniem śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. Do 1910 w ołtarzu głównym znajdował się wizerunek Matki Boskiej Łaskawej do którego w hołdzie, w dzień odpustu św Jana Chrzciciela przybywało z procesją Bractwo Różańcowe z kościoła Dominikanów. Architektura Barokowa kaplica jest budowlą centralną nakrytą kopułą z latarnią. Nad portalem znajduje się tablica erekcyjna z 1642 roku. Wewnątrz kaplicy zachowała się polichromia z XVIII wieku wyobrażająca sceny z życia św. Jana Chrzciciela. Na ścianie znajduje się epitafium Jana Andrzeja Gorizuttiego, chorążego wojsk cesarskich, który zginął w 1657 r. podczas wyzwalania Krakowa z rąk szwedzkich. Kaplica została wybudowana na terenie należącym do klasztoru Dominikanów. W otoczeniu budowli znajduje się cmentarzyk z XVIII wieku, na którym chowano zakonników dominikańskich zmarłych na panującą wówczas zarazę. Obecnie kaplica znajduje się w parafii św. Jana Chrzciciela, a obok niej usytuowany jest kościół św. Jana Chrzciciela, wybudowany w latach 80. XX wieku. W trakcie remontu finansowanego przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa rozpoczętego w 2008 znaleziono XVII-wieczne zacheuszki. Okazało się też, że autor polichromii namalował latarnię w stylu mauretańskim. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Wiadomości o Kaplicy
Kaplica św. Jana Chrzciciela w Jerzmanowicach

Kaplica św. Jana Chrzciciela w Jerzmanowicach – zabytkowy rzymskokatolicki kościół filialny, znajdujący się w Jerzmanowicach, w gminie Jerzmanowice-Przeginia, w powiecie krakowskim. Barokowa kaplica z 1688 roku, została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Historia Fundatorem kaplicy i szpitala dla ubogich był mieszczanin krakowski Jan Sroczyński (ok. 1614–1696) , pasamonik, wiertelnik , senior ławników sądu wyższego prawa magdeburskiego. Świątynia konsekrowana 4 lipca 1688 roku przez biskupa Mikołaja Oborskiego. Budynek szpitalny był zasiedlony w 1686 roku przez pierwszych pensjonariuszy, jednak działalność rozpoczął w grudniu 1696, wkrótce po śmierci fundatora, wywodzącego się z chłopskiej rodziny z Jerzmanowic. Przy południowej ścianie kaplicy znajdują się groby poległych w walkach podczas I wojny światowej. W 1999 roku rozpoczęto w czynie społecznym kapitalny remont kaplicy, oraz przeprowadzono konserwacje dwóch ołtarzy przez naukowców i studentów krakowskich uczelni . Od roku 2012 trwają prace renowacyjne dzięki dotacjom z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy współpracy z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków z Krakowa . Architektura Budynek, barokowy, orientowany, murowany, jednonawowy, nakryty dwuprzęsłowym sklepieniem kolebkowym z lunetami, zamknięty półkolistą apsydą ołtarzową. Dach kryty gontem. Fasada dwukondygnacyjna, podobna stylowo do frontowej ściany kościoła św. Krzyża na Kleparzu, zaprojektowanego przez Jana Solariego a restaurowanego przez Jana Sroczyńskiego. W XVIII w. dobudowano kruchtę po zachodniej stronie i zakrystię od południa . We wnętrzu znajduje się manierystyczny ołtarz z 1. połowy XVII wieku . Kaplica jest najstarszym budynkiem murowanym w Gminie Jerzmanowice-Przeginia . Przypisy Bibliografia Marian Kornecki: Sztuka Sakralna. Kraków: Zarząd Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych w Krakowie, 2013. Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8. Strona parafii [online], parjerzmanowice.iap.pl [dostęp 2017-05-17] . Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online], ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2017-05-17] . Słownik Języka Polskiego [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2017-05-17] . Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online], ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2017-05-17] . Studenci i naukowcy ratują zabytek [online], muratorplus.pl [dostęp 2017-05-17] . Warto zobaczyć [online], jerzmanowice-przeginia.pl [dostęp 2017-05-17] .
Часовня Святого Иоанна Крестителя (Ежмановице)

Часовня святого Иоанна Крестителя (пол. Kaplica św. Jana Chrzciciela) — католическая часовня в Польше, находящаяся в населённом пункте Ежмановице, в гмине Ежмановице-Пшегиня Краковского повята Малопольского воеводства. Часовня внесена в реестр охраняемых памятников Малопольского воеводства. Каменная часовня стиле барокко была построена в 1696 году по инициативе участника Венского сражения Яна Срочинского. Часовня была составной частью больницы для бедных, которая не сохранилась до нашего времени. 24 декабря 1955 года храм был внесён был внесён в реестр охраняемых памятников Малопольского воеводства (№ А-646). Примечания Литература Kornecki Marian, Sztuka sakralna, Kraków, Zarząd Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych w Krakowie, 1993 стр.79 Ссылки История
Chapel of St. John of Nepomuk, Zawiercie

The Chapel of St. John of Nepomuk is a chapel located in the Krołomów borough of Zawiercie, over the source of the River Warta in Poland. History An early chapel at the same location burned down due to a fire in 1790. The current chapel was built in 1803, and remained untouched until 1988, when due to the raising of the roads, the chapel was demounted, and raised one metre. After its location was decided, the chapel was rebuilt to its early form. Architecture The chapel, built from brick, is in the shape of an eight-sided octagonal prism. The chapel's roof is made of sheet metal, while the chapel's tower is finished with a cross. Inside the chapel, there is an altar, where above there is a painting of St. Thecla, to the left lies a statue of St. Jacek, while on the right, there is a statue of John of Nepomuk. Source of the River Warta The River Warta flows close by from the chapel. The chapel is closed on a daily basis. In 1920 and 1966, the River Warta's high water levels reached mid-height on many of the surrounding buildings in the borough. References
Kaplica św. Jana Nepomucena w Kromołowie

Kaplica Świętego Jana Nepomucena – świątynia znajdująca się w Kromołowie - dzielnicy Zawiercia nad źródłem rzeki Warty, wpisana do gminnej ewidencji zabytków. Historia W 1790 roku w pożarze Kromołowa spłonęła poprzednia kapliczka stojąca w tym miejscu. Obecną wymurowano w 1803 roku. W niezmienionej formie przetrwała do 1988 roku, kiedy w związku z podniesieniem się poziomu ulic, zdecydowano się ją rozebrać i podnieść o jeden metr. Po podniesieniu została dokładnie odtworzona. Obiekt został wpisany do gminnej ewidencji zabytków gminy Zawiercie. Architektura i wystrój Kaplica zbudowana z cegły ma kształt ośmiobocznej bryły Dach przykryty jest metalową blachą, a na szczycie znajduje się sygnaturka zakończona krzyżem. We wnętrzu na ołtarzu wisi obraz św. Tekli, po lewej stoi figura Świętego Jacka, a po prawej Świętego Jana Nepomucena. W 1988 roku przeprowadzono gruntowny remont. Kapliczkę rozebrano do fundamentów i przebudowano z pewnymi zmianami. Podniesiono fundament o 1 m, uzupełniając izolację pionową oraz zrezygnowano z ozdobnego ułożenia cegieł nad wejściem. Źródło Warty Warta wypływa na zewnątrz w pobliżu remizy. Kaplica jest na co dzień zamknięta. W latach 1912 i 1966 Warta na tym odcinku wezbrała do wysokości połowy domostw w okolicy. Przypisy
Kaplica Świętych Braci Machabeuszy w Nowoberezowie

Kaplica pod wezwaniem Świętych Braci Machabeuszy i ich matki Salomei – kaplica prawosławna (tzw. czasownia) w Nowoberezowie. Należy do parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Nowoberezowie, w dekanacie Hajnówka diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Znajduje się przy otoczonym kultem źródełku. Jedna z czterech prawosławnych świątyń na terenie wsi. Kaplicę zbudowano w 1888. Drewniana, na planie ośmioboku. Dach namiotowy kryty gontem, zwieńczony blaszanym cebulastym hełmem z krzyżem. Przy kaplicy znajdują się drewniany sześcioramienny krzyż i obudowana studnia. Teren ogrodzony drewnianym płotem. Replika nowoberezowskiej kaplicy Świętych Braci Machabeuszy znajduje się w Skansenie Architektury Drewnianej Ludności Ruskiej Podlasia w Białowieży. Zobacz też Parafia Wniebowstąpienia Pańskiego w Nowoberezowie Skansen w Białowieży Linki zewnętrzne Kościoły drewniane, Nowoberezowo (kaplica) Ciekawe Podlasie – Kapliczka prawosławna Świętych Braci Machabeuszów
Kaplica św. Jerzego w Baniach

Kaplica św. Jerzego w Baniach – gotycka kaplica z kamienia i cegły znajdująca się w Baniach, w woj. zachodniopomorskim. Architektura Kaplica jest budowlą salową orientowaną, wzniesioną na planie prostokąta. Ściany wykonane są z granitu, kamienia polnego i cegły. W murach wykonano dwa portale, jeden na ścianie zachodniej, drugi na północnej. Całość nakryto dachem dwuspadowym. Obecnie wyposażenie, na które składają się płaskorzeźby z XVII i XVIII wieku, reprezentuje styl barokowy. Historia W 1234 roku książę Barnim I nadał Banie zakonowi templariuszy, po jego kasacie miejscowość przejęli joannici, którzy w 1345 roku odstąpili miasto księciu Barnimowi III. Razem ze szpitalem joannici wznieśli w 1417 roku kaplicę w stylu gotyckim. Początkowo kaplica służyła jako przytułek dla chorych, w tym trędowatych. W XV wieku przy kaplicy wystawiano misteria pasyjne, których organizacji zaprzestano w 1498 roku w związku z wydarzeniami, które nastąpiły w czasie uroczystości. Według legendy zajścia w Baniach miały swoje źródło w rywalizacji dwóch aktorów grających w inscenizacji śmierci Jezusa. Spór toczył się o serce towarzyszącej im aktorki. Aktorzy ci wcielili się w postacie Jezusa i legionisty Longinusa, a aktorka w postać Marii. Aktorka przyjęła wcześniej oświadczyny aktora grającego Jezusa. Aktor grający legionistę postanowił w czasie inscenizacji zabić rywala, przebijając go włócznią, którą według scenariusza miał wbić w worek wypełniony farbą udającą krew. Ugodzony naprawdę aktor umierając spadł razem z krzyżem na aktorkę grającą Marię, która zginęła pod ciężarem ciała i krzyża. Aktor grający św. Jana, zorientowawszy się w sytuacji, zabił mordercę na oczach widzów, za co został uwięziony i skazany na śmierć. Gdy zorientowano się w przyczynach morderstwa, narzeczonych pochowano w kaplicy. W wyniku zajść, które stały się głośne w regionie, sąd książęcy na zawsze zakazał wystawiania misteriów w Baniach, a zakaz nie został złamany przez miejscową ludność aż do jej wysiedlenia po II wojnie światowej. Pomimo reformacji kaplica pozostała w rękach katolików aż do czasu włączenia regionu do Polski w 1945 roku. Zniszczona w czasie II wojny światowej, popadła w ruinę. W 1946 roku pierwszy polski proboszcz spotkał się ze strony starostwa z kategorycznym zakazem odgrywania inscenizacji, dalszych prób odgrywania misteriów pasyjnych nie podejmowano aż do dziś. Ruina kaplicy została wpisana do rejestru zabytków 5 grudnia 1963 roku. Kaplica została odbudowana w latach 1997–1998, a funkcje religijne spełnia ponownie od 25 maja 1998 roku. Przypisy