Dom Wędlikowskich w Katowicach

Dom Wędlikowskich w Katowicach – zabytkowa, modernistyczna kamienica mieszczańska położona w Katowicach-Śródmieściu przy ulicy PCK 10. Została ona oddana do użytku w 1939 roku, a za projekt budynku odpowiada Stanisław Gruszka. Historia Kamienica mieszkalna według projektu architekta Stanisława Gruszki została wzniesiona w latach 1937–1939 dla doktora Kazimierza Wędlikowskiego i jego żony Henryki jako budynek wielorodzinny z mieszkaniami do wynajęcia. W czasie okupacji niemieckiej oraz po 1945 roku mieszkania przydzielono wysokiej rangi urzędnikom, jeden lokal pozostawiając właścicielom. Po 1989 roku dom w całości przejęła rodzina Wędlikowskich. W 2005 obiekt wpisano do rejestru zabytków pod nr A/162/05. Obecnie kamienica pełni funkcje mieszkalno-biurowe i jest otwarta w godzinach urzędowania mieszczących się tu firm. Dom umieszczono w projekcie „Szlak Moderny” w Katowicach. Pozostaje ona symbolem architektury modernistycznej Katowic, a jego obrysy były zamieszczone m.in. na produktach marki Geszeft. Architektura i wnętrza Dom w stylu modernizmu z elementami funkcjonalizmu usytuowany jest na narożnej działce u zbiegu ulic PCK 10 (dawniej Kościelna) i Mari Skłodowskiej-Curie (dawniej Wandy). Jest to obiekt pięciokondygnacyjny, podpiwniczony wzniesiony z cegły na rzucie litery „L”, nakryty płaskim dachem-tarasem. Elementem charakterystycznym jest zaokrąglony narożnik zwany „miękkim” z oknami o szybach wykonanych przy użyciu szkła cylindrycznego. Elewacje zewnętrzne niesymetryczne, utrzymane w kompozycji horyzontalnej. Cechą wyróżniającą są poziome pasy okien, pełnych balkonów i pól międzyokiennych o kontrastujących kolorach – białym, czarnym i czerwonym oraz zróżnicowanej fakturze tynków. Stąd popularna nazwa domu – „zebra”. Główne wejście do budynku zlokalizowane w fasadzie południowej, cofnięte w stosunku do elewacji z murowaną belką nadprożową oddzielającą drzwi zewnętrzne od prostokątnego nadświetla. Elewacja zachodnia z bramą garażową w przyziemiu, półokrągłymi balkonami, zwieńczona masztem flagowym. Wnętrze zasadniczo dwutraktowe o układzie zachowanym w niemal niezmienionej formie od momentu wybudowania. Klatka schodowa zlokalizowana w części centralnej z pionem windy od zachodu. Dobrze zachowana, o ścianach obłożonych płytami z szarego i białego marmuru oraz trawertynu. Podłoga z trójkolorowego lastriko. Z oryginalnego wyposażenia zachowały się: skrzynki na listy, chromowane i drewniane balustrady, stolarka drzwiowa i okienna, dzwonki do drzwi, numery niektórych mieszkań oraz winda marki Sowitsch z kryształowym lustrem. Uwagi Przypisy Bibliografia Anna Syska, Tomasz Kiełkowski: Styl gotycki wyklucza się : międzywojenna architektura w województwie śląskim. Katowice : Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, 2015, s. 155 Aneta Borowik: Słownik architektów inżynierów i budowniczych związanych z Katowicami w okresie międzywojennym, Katowice, 2012, s. 50-51. Katowicka moderna 1927-1939. Oprac. Z. Oslislo. Katowice, 2012, s.116-117. Modernizmy: architektura nowoczesności w II Rzeczpospolitej. T. 2, Katowice i województwo śląskie. Red. A. Szczerski, Kraków 2014, 200-201, 205. R. Nakonieczny: Luksusowa architektura Katowic w latach międzywojennych (1922-1939). W: Oblicza modernizmu w architekturze: paradygmat luksusu w architekturze modernizmu XX w. "Trójgłowy smok" – architektura dwudziestolecia międzywojennego na Górnym Śląsku (1922-1939). Red. R. Nakonieczny, J. Wojtas-Swoszowska, Katowice 2013. s. 139-147. Waldemar Odorowski: Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939. Katowice, 2013, s. 275.