NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Ratusz w Koszalinie

Ratusz w Koszalinie – modernistyczny budynek z 1962, siedziba władz miasta. Obecny budynek jest szóstym ratuszem w historii Koszalina. Historia Pierwszy ratusz powstał prawdopodobnie ok. 1308 po ukończeniu budowy pierwszych murów miejskich. Nie pozostały żadne informacje na temat jego wyglądu, wiadomo, że stał na środku rynku i spłonął w 1504. Następny budynek powstał dopiero w 1609 i stanął na miejscu swojego poprzednika, był to obszerny budynek z wieżą zegarową i dzwonem przeciwpożarowym. W piwnicach mieściła się gospoda, a sam budynek otaczały kramy piekarzy i jatki rzeźnicze. Wewnątrz znajdowała się sala posiedzeń rady miasta, a nad wejściem do niej na czarnej tablicy widniał napis "Rajca, który urzędową drogą wchodzi do ratusza, ten powinien odłożyć wszelkie prywatne namiętności jak gniew, gwałtowność, nienawiść". Jego kres przyniósł wielki pożar miasta w 1718, był to ostatni ratusz stojący na środku rynku. Dwa lata później, podczas odbudowy miasta nowy ratusz umieszczono w zachodniej części północnej pierzei, miał sześć przypór łukowych, a w środkowej części elewacji frontowej wykuty w kamieniu herb miasta. W środkowej części rynku postawiono w 1720 pomnik Fryderyka Wilhelma I, który udzielił miastu pomocy finansowej umożliwiającej odbudowę po pożarze. Ponieważ ratusz miał słabą konstrukcję został rozebrany w 1827, ale już 18 czerwca tego samego roku wmurowano kamień węgielny pod budowę kolejnego. Podobnie do wcześniejszego miał łuki wsparte na sześciu filarach, a jego front zdobił herb miasta przeniesiony z poprzedniego budynku. Jest to pierwszy budynek zachowany na licznych fotografiach, został zniszczony w pierwszych dniach marca 1945 podczas ostrzału artylerii sowieckiej. Pierwszy powojenny urząd miast był zlokalizowany w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ulicy Armii Czerwonej (obecna ulica marsz. Józefa Piłsudskiego) oraz w kilku innych punktach miasta. Stan techniczny budynku głównego oraz rozproszenie poszczególnych wydziałów stanowiło duże utrudnienie zarówno dla pracowników jak i dla petentów. Decyzja o budowie obecnego gmachu zapadła na szczeblu centralnym, w Urzędzie Rady Ministrów. Do realizacji wybrano projekt Władysława i Marii Michałowskich, budowę rozpoczęto w 1958, wykonawcą było Koszalińskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego, zespołem kierował inżynier Andrzej Boniek. Uroczyste otwarcie miało miejsce 15 grudnia 1962. Architektura Obecny budynek posiada wysunięty ryzalit mieszczący klatkę schodową, w jego górnej części umieszczono zegar stanowiący część metaloplastycznej kompozycji zawierającej obowiązujący od 1959 herb miasta. Powyżej znajduje się glorieta zwieńczona masztem flagowym. Przypisy Bibliografia Piotr Polechoński "Historia: sześć razy koszaliński ratusz" Głos Koszaliński 7 listopada 2009
Dwór sołtysi w Opawie

Dwór sołtysi w Opawie (niem. Schloss Oppau) – zabytkowy dwór w Opawie – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka nad potokiem Opawa, lewym dopływem Bobru. Historia Renesansowy dwór wybudowany z fundacji cystersów z Krzeszowa, obecnie stanowi budynek gospodarczy w ruinie, położony przy posesji nr 32. Obiekt pełnił wiele funkcji, m.in. karczmy sądowej i zajazdu. Poddasze wybudowane było w formie szachulcowej a okna obramowane w kamieniu. W sali sądowej ocalała empora. Dwór nakryty był dachem czterospadowym. Wewnątrz sieni nadproże z tarczą herbową z przedstawieniem kruka (atrybutu św. Benedykta), flankowaną rokiem MDLVIII (1558). Główny portal wejściowy zwieńczony półkoliście z architrawem zawierającym tarczę herbową z krukiem i cyframi roku 1558 flankowanymi po bokach. Między szponami znajdują się inicjały IVIK (opat Ian VI Cressavicus 1558–1567) . Powyżej tarczy płycina z sentencją w j. niem. : Przypisy Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 3: Karkonosze. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, ISBN 83-7005-168-5. Linki zewnętrzne Dwór sołtysi
Jeziorko Bobrowe

Jeziorko Bobrowe – jeziorko u północnych stoków Chryszczatej (997 m n.p.m.), pomiędzy nieistniejącymi wsiami Huczwice i Sukowate, na terenie Nadleśnictwa Baligród. Powstało w połowie lat 90. XX w. poprzez spiętrzenie wody na płynącym tam potoku poprzez usypanie kilkumetrowej wysokości tamy. Jeziorko zostało zasiedlone przez bobry w ramach programu reintrodukcji tego gatunku w Bieszczadach. Na skutek nowych tam budowanych przez bobry powstały nowe rozlewiska. Nad brzegiem jeziorka rosną olszyny, które z podtopionymi jodłami, świerkami i bukami tworzą malowniczy widok. Brzegi porośnięte są również sitowiem leśnym, rzeżuchą gorzką i wiązówką błotną oraz roślinnością szuwarową z trzciną pospolitą, turzycą prosową, ponikłem błotnym, pałką szerokolistną. W maju na żółto kwitną kaczeńce. Nad jeziorkiem można spotkać wiele gatunków zwierząt m.in. sarny, jelenie, żubry, bociany czarne, czaple. Jeziorko jest jednym z najważniejszych miejsc rozrodu płazów w Nadleśnictwie Baligród. Można spotkać tu żaby trawne, ropuchy szare, kumaki górskie, rzekotki drzewne i trzy gatunki traszek – górską, karpacką i grzebieniastą. Przypisy
Willa Pod Kogutkiem w Radości

Willa Pod Kogutkiem w Warszawie-Radości, zwana też willą Fertnera – jednopiętrowy zabytkowy dom wzniesiony w 1912 przy ulicy Junaków 33/35, w osiedlu Radość w warszawskiej dzielnicy Wawer. Obiekt jest częściowo zrujnowany. Historia Budynek został wzniesiony w 1912 i był jednym z pierwszych murowanych budynków osiedla. W 1918 zakupił go aktor Antoni Fertner jako swoją podwarszawską siedzibę. Bywały tutaj osoby z ówczesnej elity kulturalnej, m.in. Eugeniusz Bodo, Mieczysława Ćwiklińska, Leopold Staff i Aleksander Żabczyński. Po II wojnie światowej w budynku mieszkał działacz społeczny Jan Jarecki, mieścił się sklep „Społem”, a później obiekt podlegał miejskiemu kwaterunkowi. W małych, dwupokojowych mieszkaniach zakwaterowano 9 rodzin. W 2000 budynek na powrót stał się własnością spadkobierców rodziny Antoniego Fertnera. W tym samym roku został wpisany na listę zabytków. W 2013 był własnością byłej żony Antoniego Fertnera juniora, zamieszkałej w Sztokholmie Jolanty Dafgaard. Następnie przed 2016 obiekt został sprzedany kolejnym właścicielom. 17 kwietnia 2016 pod willą zorganizowano happening, mający na celu uratowanie budynku przed zniszczeniem. Jednym z jego elementów był uroczysty przyjazd do Radości postaci Antoniego Fertnera, w którą wcielił się aktor Maciej Damięcki, odgrywający tę postać w serialu telewizyjnym pt. „Bodo”. Architektura Willa ma dwie kondygnacje, posiada przeszklone werandy. Ma szatę typową dla klasycyzmu. Na szczycie fasady posiada rzeźbę koguta, czemu zawdzięcza swoją nazwę „Pod Kogutkiem”. Budynek otacza zaniedbany ogród. Przypisy
Cmentarz prawosławny w Czerniczynie

Cmentarz prawosławny w Czerniczynie – nekropolia prawosławna w Czerniczynie, utworzona na potrzeby miejscowej parafii po 1875, użytkowana do końca II wojny światowej. Historia i opis Data powstania cmentarza nie jest znana. Jest on jednak wzmiankowany w źródłach jeszcze w 1825 r., jako unicki. Po przemianowaniu unickiej cerkwi w Czerniczynie na prawosławną wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej w 1875 r. również stał się nekropolią prawosławną. Cmentarz był użytkowany przez miejscową ludność do końca II wojny światowej i wysiedlenia prawosławnych Ukraińców. Trudno określić, z jakiego okresu pochodzą ostatnie datowane nagrobki. Po wojnie, wraz z wysiedleniami, został porzucony. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii znajdowało się kilkanaście nagrobków kamiennych. W 2016 r. cmentarz był zdewastowany. Znajdowały się na nim porozbijane i poprzewracane krzyże na postumentach oraz postumenty z nadstawami. Nagrobki zdobione są wielostopniowymi gzymsami uskokowymi, trójkątnymi tympanonami, płycinowymi pilasterkami i kanelurami. Jest też kilka sprofanowanych grobowców. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w języku cerkiewnosłowiańskim. Zachowały się dwa nagrobki duchownych unickich z XIX w. - Michała Chilewskiego, dziekana hrubieszowskiego i kanonika unickiej katedry chełmskiej (zm. 1844), z inskrypcją w języku polskim, oraz rektora unickiego seminarium duchownego w Chełmie Jana Pocieja (zm. 1858). Na cmentarzu rosną topole, robinie, dąb, kasztanowiec i jesion, jak również krzewy czeremchy, śnieguliczki, czarnego bzu, jaśminowca, bzu lilaka oraz dzikiego chmielu. W 2021 r. cmentarz został odnowiony przez Towarzystwo dla Natury i Człowieka, z inicjatywy Kamila Kubicy, mieszkańca gminy Alojzów. Prace renowacyjne umożliwiły odsłonięcie około 30 wapiennych nagrobków, w tym wzmiankowanych wcześniej nagrobków duchownych unickich i członków ich rodzin. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Budynek Stacji Pomp Wodociągu Miejskiego w Radomiu

Budynek Stacji Pomp Wodociągu Miejskiego – zabytkowy budynek znajdujący się w Radomiu przy ulicy 25 Czerwca 70. Historia Modernistyczny budynek powstał w latach 1926–1928 jako część systemu wodociągów miejskich, wybudowanych w latach 20. XX wieku w oparciu o projekt Williama H. Lindleya z 1912 roku. Obok wieży ciśnień był jednym z dwóch charakterystycznych obiektów sieci wodociągowej, zbudowanych według projektu warszawskiego architekta Feliksa Michalskiego, autora m.in. projektu odbudowy Radzymina po zniszczeniach wojennych. Budynek wciąż pełni swoją pierwotną funkcję. Architektura Budynek jest pierwszym obiektem w Radomiu wybudowanym w stylistyce modernistycznej. Na elewacji frontowej umieszczono napis: STACJA POMP WODOCIĄGU MIEYSKIEGO Zachował się pierwotny układ wnętrz i ich wyposażenie – w sali filtrów posadzka, spiralne schody i suwnica, a w części biurowej klatka schodowa. Przypisy
Budynek przy ul. Jagiellońskiej 22 w Sanoku

Budynek przy ul. Jagiellońskiej 22 w Sanoku – niezagospodarowany budynek o przeznaczeniu oświatowym położony w Śródmieściu Sanoka. Historia Gmach przy ulicy Jagiellońskiej został wybudowany w XIX wieku i pierwotnie był dwukondygnacyjny. W latach 20. i 30. XX wieku figurował pod numerem konskrypcyjnym 241. Właścicielem był adwokat dr Adolf Bendel, a mieszkanie na pierwszym piętrze wynajmowała rodzina Pajączkowskich: lekarz dr Włodzimierz Pajączkowski, jego żona Wanda oraz synowie Jerzy i Stefan. Do budynku był wówczas przypisany adres ulicy Jagiellońskiej 20. Na wiosnę 1945 budynek został siedzibą Prywatnego Koedukacyjnego Gimnazjum Kupieckiego i Liceum Handlowego Związku Nauczycielstwa Polskiego (popularnie zwane „handlówką”), późniejszego Technikum Ekonomicznego, które zostało przeniesione do siedziby przy ulicy Jana III Sobieskiego w 1963, lecz częściowo szkoła nadal funkcjonowała przy ulicy Jagiellońskiej. Pod adresem ul. Karola Świerczewskiego 22 istniał wówczas dom, prawdopodobnie zabytkowy, przylegający od strony zachodniej do budynku szkoły. Zamieszkiwał w nim Józef Paszkiewicz, woźny szkolny od 1 kwietnia 1946 do 1970. 21 lipca 1970 decyzją Kuratorium Oświaty w Rzeszowie z Zasadniczej Szkoły Zawodowej Międzyzakładowej wyodrębniona została Zasadnicza Szkoła Zawodowa Dokształcająca. Nowo powstała szkoła zajęła budynek przy ówczesnej ulicy Świerczewskiego (obecnie Jagiellońska). Jako samodzielna placówka funkcjonuje od 1 września 1970. Później w gmachu podjął działalność Zespół Szkół Zawodowych (od 2 grudnia 1993 ZSZ im. Ignacego Łukasiewicza). W latach 70. do 1980 dokonano gruntownej przebudowy i rozbudowy budynku na potrzeby nowej szkoły (według Ryszarda Borowca poprzedni rozmiar budynku stanowił po powiększeniu 25% nowego stanu). W jej wyniku została dobudowana trzecia kondygnacja. W budynku została ulokowana sala gimnastyczna, ulokowana w jego wschodniej części i obejmująca przestrzeń drugiego i trzeciego piętra. Przy budynku istniało boisko sportowe, którego inicjatorem był nauczyciel szkoły i działacz sportowy Adam Bieniasz. Po reformie szkolnictwa z 1999 w budynku funkcjonował Zespół Szkół nr 5 im. Ignacego Łukasiewicza. We wrześniu 2015 decyzją podkarpackiego Kuratora Oświaty ZS5 został przeniesiony do budynku ZS4 przy ulicy Sadowej, wchłaniając tamtejszą szkołę. Przed 2019 władze miasta zgodziły się przeznaczyć budynek na nową siedzibę sanockiego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Mimo złożonych obietnic nie przygotowały projektu remontu do połowy roku 2020. Po wykonaniu rozległych prac odkrywkowych wykonawca doniósł o złym stanie fundamentów, doprowadzając do porzucenia projektu na rzecz budowy nowego ośrodka. Wiosną 2024 nieuprzątnięty budynek został wystawiony wraz z działką na sprzedaż za 4,5 mln zł, ale według stanu z początku 2025 nie znalazł nabywcy. W kulturze Budynek – jeszcze przed dokonaną rozbudową – jest widoczny w odcinku 2 pt. "Numer próbny" serialu telewizyjnego Droga z 1973, gdy ukazana została scena, w której autobusy marki Autosan jadą ulicą Jagiellońską w Sanoku w kierunku centrum miasta. Przypisy
Cmentarz Polny w Podłej Górze

Cmentarz Polny w Podłej Górze – nieczynna, ewangelicka nekropolia w Podłej Górze, zajmująca powierzchnię 0,43 ha. Znajduje się 150 metrów na północ od krańcowych zabudowań, po prawej stronie drogi, prowadzącej do Świebodzina. W przedniej części cmentarza usytuowany jest cokół nieistniejącego obecnie pomnika, upamiętniającego poległych w pierwszej wojnie światowej mieszkańców wsi. Od 2015 na cmentarzu prowadzone są prace renowacyjne, mające na celu przywrócenie nekropolii dawnego wyglądu.
Budynek Dolnośląskiego Centrum Medycznego Dolmed we Wrocławiu

Budynek Dolnośląskiego Centrum Medycznego Dolmed S.A. – modernistyczny gmach we Wrocławiu przy ul. Legnickiej 40 wzniesiony w latach 1974–1977 przez Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego nr 2 według projektu Anny i Jerzego Tarnawskich w formie czterokondygnacyjnego odwróconego ostrosłupa uniesionego nad ziemią. Obok gmachu znajdowała się fontanna ozdobiona rzeźbą „Łabędzie” autorstwa Jerzego Boronia. Inicjatorką jego powstania była Janina Pasławska-Prus. Przed wojną na miejscu Dolmedu wznosił się ewangelicki kościół św. Pawła. Uroczystego otwarcia Centrum dokonał I Sekretarz KC PZPR Edward Gierek w dniu 15 czerwca 1977 r. Początkowo budynek powstał dla centrum badań przesiewowych dla zakładów pracy. Pod koniec lat 1990. zakład przekształcił się w publiczną przychodnię. Od 2005 r. jest to spółka akcyjna o nazwie Dolnośląskie Centrum Medyczne Dolmed S.A. gdzie głównym udziałowcem jest Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. Od kształtu budynku oraz nazwiska ówczesnego I sekretarza KW PZPR Ludwika Drożdża budynek przezwano „Babkę Drożdżową”. Ze względu na charakterystyczną i futurystyczną bryłę jego wizerunek wykorzystano w fabularnym filmie fantastycznonaukowym Test pilota Pirxa z 1978 roku. Budynek został nagrodzony w konkursie Wrocławskie Dzieło 1977 w kategorii „najlepszy obiekt użyteczności publicznej”. Obecnie ujęty w „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia” jako Dobro Kultury Współczesnej. Przypisy
Cmentarz prawosławny w Teratynie

Cmentarz prawosławny w Teratynie – nekropolia w Teratynie, utworzona na potrzeby miejscowej ludności unickiej w XIX w., użytkowana do końca II wojny światowej. Historia i opis Data powstania cmentarza nie jest znana. Najprawdopodobniej powstał w I połowie XIX w. jako nowy cmentarz jeszcze na potrzeby parafii unickiej, a następnie po 1875 r. po erygowaniu nowej parafii prawosławnej, powstałej wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej w 1875. Cmentarz był użytkowany przez miejscową ludność prawosławną do końca II wojny światowej i wysiedlenia prawosławnych Ukraińców. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1855. Po wojnie wraz z wysiedleniami, cmentarz został porzucony. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii zachowały się w całości lub fragmentach 20 kamiennych i betonowych nagrobków na postumentach, kopcach, stellach, słupach oraz stylizowanych pniach drzew dekorowanych wielostopniowymi gzymsami uskokowymi i kostkowymi, draperiami, tympanonami, płaskorzeźbami ksiąg, zwójów papieru i rozetkami. Niemal wszystkie nagrobki były porozbijane i poprzewracane. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w językach: polskim i cerkiewnosłowiańskim. Na cmentarzu rosną sosny, dęby, tarnina, głog, bez lilak, jaśminowiec oraz samosiewy jesionu, robinii i drzew owocowych. Na cmentarzu w maju 1945 pochowany został zamordowany przez NSZ Bazyli Martysz, pułkownik Wojska Polskiego, naczelny kapelan Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego. W 1968 ekshumowany, a w 2003 kanonizowany przez Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Kurnytowa Polana

Kurnytowa Polana – polana w Gorcach, na należącym do miejscowości Ochotnica Górna przysiółku Forendówki. Znajduje się na południowych, opadających do doliny Potoku Forędówki stokach Magurek (1108 m). W dolnej części polany znajduje się Kurnytowa Koliba – chata gospodarstwa polaniarskiego. Pochodzi ona z 1839 r. i jest najstarszym niesakralnym obiektem budownictwa drewnianego w tej miejscowości. W okresie II wojny światowej Kurnytowa Polana stanowiła bazę partyzantów. W Kurnytowej Kolibie znajdował się sztab 4 batalionu I Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej. Polana znajduje się w dolinie Mazelonkowego Potoku – bocznego dopływu Potoku Forędówki. Ciągnie się od wysokości około 940 m do około 1090 m, niemal pod szczyt Magurek, gdzie łączy się z polaną Magurki. Kurnytowa Koliba zamieszkiwana była dawniej przez Kurnytów i Czepieli. Na wyższych częściach polany istniały również inne szałasy. Dawniej w sezonie letnim na polanie, podobnie, jak i na innych gorczańskich polanach i halach prowadzono wypas bydła i owiec. Ze względu na duże odległości i uciążliwe dojście do wysoko w górach położonych pastwisk nie opłacało się codziennie przepędzać bydła. Na czas wypasu rodziny z Ochotnicy wraz z bydłem i niezbędnym dobytkiem przenosiły się ze stałych domów położonych w dolinie rzeki Ochotniczanka do domków letnich na tych pastwiskach. Domy stałe pozostawiano pod opieką sąsiadów, któregoś z domowników, bądź “na Bożą łaskę”. Do kolib na polanach uciekano także czasami w okresie zagrożenia. W 2015 r. oddano na Magurkach do użytku wieżę widokową. W związku z tym zmieniono przebieg ścieżki edukacyjnej “Dolina Potoku Jaszcze”. Została ona wydłużona i dodano jej nowe przystanki. Obecnie prowadzi ona przez Kurnytową Polanę obok Kurnytowej Chaty. Ścieżka edukacyjna Tworzy zamkniętą pętlę (start i koniec w tym samym miejscu): ścieżka edukacyjna „Dolina Potoku Jaszcze”: Jaszcze Duże (parking) – Jaszcze Małe – Łonna – Pańska Przehybka – Tomaśkula – Magurki – Polana Kurnytowa – Jaszcze Duże. Przypisy
Rezerwat przyrody Cisy w Hucie Starej

Rezerwat przyrody Cisy w Hucie Starej – rezerwat leśno-florystyczny o powierzchni 2,92 ha, utworzony w 1957 roku, znajdujący się na południe od wsi Mysłów w gminie Koziegłowy. Wziął nazwę od wsi Stara Huta. Rezerwat został powołany Zarządzeniem MLiPD z dnia 17 maja 1957 r. (M.P. z 1957 r. Nr 52, poz. 330 (ISAP)) na powierzchni 1,70 ha w celu ochrony naturalnego stanowiska cisa. Zarządzenie MLiPD z dnia 8 lipca 1963 r. powiększyło go do 2,07 ha (M.P. z 1963 r. Nr 57, poz. 289 (ISAP)). Położony jest na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, nad górną Wartą, w leśnictwie Koziegłówki. Rejon ten jest malowniczo pofałdowany, obfituje w potoki i mokradła. Jest to rezerwat częściowy. Zbiorowisko rezerwatu to dobrze zachowane naturalne stanowisko cisa pospolitego Taxus baccata (pod ścisłą ochroną) w lesie wilgotnym mieszanym z udziałem sosny pospolitej, świerka pospolitego, olszy czarnej i dębu bezszypułkowego. Cisy są mocno rozgałęzione, mają wygląd krzewiasty, są drzewami wiecznozielonymi. W 1988 r. zidentyfikowano w rezerwacie ok. 80 okazów cisa pospolitego w wieku ok. 90 lat. Obecnie (2014 r.) populacja cisa w rezerwacie jest średnio liczna i składa się z 51 osobników. W bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przebiegają rowerowe szlaki turystyczne: z Siewierza do Myszkowa (znaki czarne) oraz z Myszkowa do Poraja (znaki niebieskie). W pobliżu, przy drodze z Pińczyc do Koziegłów, wydzielono parking dla samochodów. Przypisy
Kaplica św. Anny na Górze Świętej Anny

Kaplica św. Anny – rzymskokatolicka kaplica parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny znajdująca się na zboczu Góry Świętej Anny w Krzeszowie w diecezji legnickiej. Historia W związku z rozwojem kultu Świętej Rodziny propagowano też kult św. Anny, którego gorącym orędownikiem był klasztor krzeszowski. Dlatego też ok. 1623 r. wzniesiono na Górze Świętej Anny kaplicę pod jej wezwaniem, a w 1674 r. opat Bernard Rosa utworzył przy kościele Bractwo Świętej Anny. Kult św. Anny szerzył się na Śląsku, m.in. jako jeden z instrumentów kontrreformacji. Z tych powodów w latach 1703-1717 opat Dominik Geyer zbudował do kaplicy drogę pielgrzymkową. Kaplica cieszyła się znacznym powodzeniem pielgrzymów, odbywały się tu nabożeństwa, szczególnie uroczyste i liczne w dzień patronki. Była ona przebudowywana m.in. w 1674, 1722 i 1886 r. Po II wojnie światowej budowla popadła w ruinę. Staraniem obecnych i dawnych mieszkańców Krzeszowa i jego okolic oraz dzięki ofiarności sponsorów kaplica została odrestaurowana. 25 września 2011 r. bp Marek Mendyk dokonał poświęcenia kościoła. Zobacz też Kaplica św. Anny na Rogu w Zaworach Kościół św. Anny w Lubawce Przypisy Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, Marek Staffa (redakcja), tom 8, Kotlina Kamiennogórska, Wzgórza Bramy Lubawskiej, Zawory, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 1997. ISBN 83-85773-23-1. Linki zewnętrzne Kaplica św. Anny - Wahlfahrtskapelle na portalu polska-org.pl
Park Kultury i Wypoczynku Mazowsze w Pruszkowie

Park Kultury i Wypoczynku Mazowsze – park miejski położony w północno-wschodniej części Pruszkowa, w dzielnicy Żbików. Zajmuje obszar 9,8 ha, w tym zbiorniki wodne o powierzchni 5 ha. Nazywany jest potocznie Glinkami Hosera. Teren obecnego Parku Mazowsze był od XIX wieku użytkowany jako wyrobisko gliny zaopatrujące pobliską cegielnię. W drugiej połowie XIX wieku zajmująca się ogrodnictwem rodzina Hoserów zakupiła tereny położone pomiędzy Żbikowem, Konotopą i Duchnicami i założyła tam szkółkę oraz plantację roślin, z produkowanych na miejscu cegieł powstały wszystkie tutejsze zabudowania. Po 1945 część majątku Hoserów została przejęta przez ówczesny rząd, a pewną część gruntów sprzedano. Obszar dzisiejszego parku zakupiło miasto Pruszków z przeznaczeniem na tereny rekreacyjne, projekt opracował architekt Władysław Niemirski. Podczas prowadzonych w latach 60. XX wieku badań geologicznych ustalono, że wydobywana na tym terenie glina swoją wysoką jakość zawdzięcza dużej zawartości żelaza. Pomimo dokonanych wówczas nasadzeń klonów, lip i jesionów teren nie został przystosowany do planowanej funkcji, zaniechano również realizacji projektu Niemirskiego. Do pomysłu powrócono w 2007, prace zostały podzielone na kilka etapów. Wybudowany został drewniany pomost oraz nowe chodniki, ustawiono stylowe latarnie. W kolejnych latach powstała siłownia plenerowa, mały park linowy, plac zabaw, pole biwakowe oraz parking, a znajdujące się w parku dwa zbiorniki połączono przekopem. Poza funkcją rekreacyjną, zbiornik jest też łowiskiem, dzierżawionym przez Polski Związek Wędkarski – każdej jesieni w ramach zarybiania do zbiorników wpuszczane są karasie, karpie i liny, a wiosną szczupaki. W 2009 Park Mazowsze otrzymał wyróżnienie Marszałka Województwa Mazowieckiego w konkursie na „Najpiękniejszy Park Mazowsza”. Bibliografia Paweł Hermanowski "Glinianki w Pruszkowie" Tygodnik "Idziemy" 23 sierpnia 2009 Walory przyrodnicze miasta, Urząd Miasta Pruszków Park Kultury i Wypoczynku Mazowsze, Polska Niezwykła Park Kultury i Wypoczynku Mazowsze, Co w Mieście, Pruszków. cowmiescie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-13)].