NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Zakład Wodoleczniczy w Grodzisku Mazowieckim

Zakład Wodoleczniczy w Grodzisku Mazowieckim (Zakład Hydropatyczny dla Osób z Towarzystwa) – działający w latach 1884-1932 zakład hydropatyczny w Grodzisku Mazowieckim, założony przez dr. Michała Bojasińskiego. Obecnie w zabytkowym budynku byłego zakładu mieści się Szkoła Podstawowa nr 1 im. Henryka Sienkiewicza. Historia Zakład został założony w 1884 roku przez doktora Michała Bojasińskiego, na terenach majątku Jordanowice, w grodziskim Parku Zdrojowym. Miasto było dobrze skomunikowane z Warszawą poprzez Kolej Warszawsko-Wiedeńską, co przyciągało do zakładu mieszkańców Warszawy. Zakład ulegał rozbudowom i mieściła się w nim min. jadalnia, czytelnia, sala teatralna i muzyczna, a budynek otoczony był ogrodem z pomarańczarnią. W 1908 roku w zakładzie otwarto elektrownię napędzaną silnikami Diasla. Początkowo zakład funkcjonował tylko w okresie letnim, później uległo to zmianie i przyjmował pacjentów przez cały rok. W zakładzie leczono osoby z psychonerwicami, schorzeniami przewodu pokarmowego i rekonwalescentów, poprzez hydroterapię czy terapię zajęciową. W 1887 roku zakład został wyróżniony na wystawie higienicznej w Warszawie, a w 1896 otrzymał on srebrny medal. W 1908 r. zakład został nagrodzony złotym medalem na wystawie zdrojowisk w Ciechocinku oraz dyplom uznania na wystawie higienicznej w Lublinie. W późniejszych latach zdobył też kilka mniejszych nagród i wyróżnień. Zakład odwiedzali min. Stanisław Haller, Adolf Dygasiński, Paweł Hulka-Laskowski czy Władysław Reymont. Po śmierci Michała Bojasińskiego w 1894 roku, zakładem zaczął zarządzać dr. Karol Tokarski, który pełnił funkcję lekarza naczelnego do 1908 roku, czyli swojej śmierci. Jego następcami byli dr Bronisław Malewski (do 1911) i Jan Malkiewicz. Zakład wodoleczniczy został zamknięty w 1932 roku. Pokoje byłego zakładu były wynajmowane i przebudowywane na mieszkania, do czasu kiedy w budynku ulokowano samorząd miejski. We wrześniu 1939 roku w budynku odbywały się zebrania sztabu armii niemieckiej dowodzonej przez gen. Johannesa Blaskowitza. Po II wojnie światowej w budynku mieściły się różne instytucje takie jak szkoły i urzędy. Do 2008 roku z budynku przy ulicy Kilińskiego 8b nadawało Radio Bogoria. Obecnie w wyremontowanym budynku mieści się Szkoła Podstawowa nr 1 im. Henryka Sienkiewicza. Przypisy
Veľké jazero

Veľké jazero je jezero ve Spišské Maguře na severním Slovensku. Nachází se v katastru obce Osturňa v okrese Kežmarok a je největším jezerem na jižním svahu hraničního hřbetu. Nachází se v nadmořské výšce 815 m a má rozlohu přibližně 0,25 ha. Vzniklo přehrazením doliny mohutným sesuvem po smykové rovině od hraničního hřbetu (986 m) až do nadmořské výšky 790 m. Vodní režim Jezerem protéká levý přítok Osturnianského potoka v povodí Dunajce. Ochrana přírody Od roku 1984 je spolu se svým okolím chráněné (PR Veľké osturnianske jazero). Ochrana je zaměřena na vzácnou a svéráznou flóru. Reference V tomto článku byly použity překlady textů z článků Veľké jazero na slovenské Wikipedii a Osturňa na slovenské Wikipedii. Literatura Vysoké Tatry, Edícia turistických máp, VKÚ Harmanec 2007, ISBN 80-8042-475-6 Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Veľké jazero na Wikimedia Commons
Wielkie Jezioro Osturniańskie

Wielkie Jezioro Osturniańskie (słow. Veľké Osturnianske jazero) – jezioro w Magurze Spiskiej na Słowacji. Znajduje się w miejscowości Osturnia, w orograficznie lewych zboczach Kotliny Spiskiej, w dolinie między południowymi stokami Holowca (1035 m) i Pieskowego Wierchu (983 m). Jezioro znajduje się na wysokości 815 m n.p.m. Ma powierzchnię 0,25 ha i jest największym z 3 jezior w Osturni. Dawniej jezioro było dużo większe, świadczy o tym rozległy obszar moczarów. Obecnie jezioro jest w końcowym już etapie zarastania roślinnością. Jest to jezioro przepływowe. Zasilane jest niewielkim potokiem spływającym ze zboczy Holowca i niewielkimi podziemnymi wypływami wód, a wodę z niego odprowadza niewielki potok uchodzący do Podlapšianki. Jezioro i otaczający je obszar o łącznej powierzchni 48,81 ha objęte są ochroną jako rezerwat przyrody. Utworzono go w 1984 r. Nie prowadzi obok niego żaden znakowany szlak turystyczny, przy drodze prowadzącej przez Osturnię jest jednak napis wskazujący drogę polną, którą można dojść do jeziora. W Osturni są jeszcze dwa inne jeziora: Mišku Kovaľa i Małe Jezioro Osturniańskie (Malé Osturnianske jazero). Przypisy
Mąkolno-Góry

Mąkolno-Góry (niem. Bergen Maifritzdorf) − nazwa niestandaryzowana, kolonia wsi Mąkolno w województwie dolnośląskim, powiecie ząbkowickim, w gminie Złoty Stok. Opis Miejscowość położona jest na kilku wzniesieniach niedaleko doliny Lisi Zakręt, składa się z 6 gospodarstw domowych (razem 12 budynków). Znajduje się przy drodze krajowej nr. 46, graniczy z Zakładem, drugą kolonią wsi. W południowo-zachodniej części przysiółka płynie potok Mąkolnica. Przypisy
Obrněný vůz Kubuś

Kubuś (Kubík) byl improvizovaný obrněný automobil (resp. malý obrněný transportér) polské konstrukce, vyrobený za druhé světové války v jediném exempláři varšavskými povstalci. Zprovozněn byl 23. srpna 1944 a účastnil se bojů až do 6. září, kdy byl posádkou na ústupu zneschopněn boje a opuštěn. V současné době existují dva exempláře: částečně zrestaurovaný originál, který se nachází v Muzeu Polské armády ve Varšavě a je nejstarším dochovaným originálem obrněného vozu polské konstrukce, a kopie vyrobená Juliuszem Siudzińským, vystavená od roku 2004 v Muzeu varšavského povstání. Replika je kompletní a pojízdná a účastní se občas i různých slavností a jízd. Stavba O jeho zbudování bylo rozhodnuto 8. srpna, výroba probíhala od 10. srpna za extrémně těžkých podmínek v automobilce Lilpop, Rau i Loewenstein, konstruktérem byl Walerian Bielecki „Jan“. Podvozek byl převzat z vozu Chevrolet 157 o nosnosti 3 tun. Jméno obdržel podle krycího jména manželky vrchního inženýra „Globuse“, která padla v průběhu výroby vozu. Výsledná konstrukce byla schopná ochránit osádku před lehkými zbraněmi a ručními granáty, rozhodně ale nebyla připravena odolávat protitankovým zbraním či jiné obrněné technice. Plně obsazený vůz zahrnoval velitele vozu (Tadeusz Zieliński „Miś”), řidiče a až deset mužů výsadku. Výzbroj tvořil kulomet DP, plamenomet vzoru K a osobní zbraně a ruční granáty osádky. Nasazení Vůz byl zprovozněn 23. srpna, jeho nejdůležitější akce byly dva útoky na Varšavskou univerzitu (23. srpna a 2. září), které podporoval společně s SdKfz 251/1 Ausf. D „Jaś“/„Szary Wilk“ (především pro tento úkol byl vlastně postaven). Oba pokusy skončily neúspěchem, neboť transportéry sice splnily svůj účel a dokázaly dopravit výsadky na vytipovaná místa univerzitního areálu, ale síla těchto výsadků nebyla dostatečná k tomu, aby zadaný úkol splnily. 6. září byl na ústupu, během kterého ho povstalci nemohli vzít s sebou, vyřazen vlastní posádkou z boje. Odkazy Reference Související články Varšavské povstání Obrněná technika varšavských povstalců Zbrojní výroba Zemské armády Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Obrněný vůz Kubuś na Wikimedia Commons Galerie Obrněný vůz Kubuś na Wikimedia Commons (česky) František Aubrecht: Improvizovaný obrněný automobil „Kubuś“ (anglicky) Improvised Armored Car "Kubus" (anglicky) Gallery of "Kubuś" Armoured Car in Modelling market in Poland magazine
Kubuś (automitrailleuse)

Kubuś est une automitrailleuse polonaise construite en treize jours et utilisée lors de l'Insurrection de Varsovie. En raison de sa conception, il peut être considéré comme un véhicule de transport de troupes. Le véhicule de combat improvisé a été construit dans un garage de mécanique au coin des rues Tamka et Topiel à Varsovie. Histoire 8 août 1944 - décision de construire le véhicule 23 août 1944 - assaut de l'Université de Varsovie 2 septembre 1944 - second assaut de l'université 6 septembre 1944 - immobilisation et perte du véhicule Le véhicule est exposé au musée de l'Armée polonaise. C'est la plus ancienne automitrailleuse polonaise encore préservée. Une réplique du Kubuś est exposée au musée de l'Insurrection de Varsovie à partir du juillet 2004. Fiche technique Châssis : camion Chevrolet 157 construit dans les ateliers Lilpop, Rau i Loewenstein à Varsovie. Équipage : chef de véhicule (aspirant Tadeusz Zieliński « Miś »), conducteur et 10 soldats Armement : fusil mitrailleur Degtyarev DP 28, lance-flammes modèle K, grenades à main. Constructeur : Walerian Bielecki Notes et références (pl) Cet article est partiellement ou en totalité issu de l’article de Wikipédia en polonais intitulé « Kubuś (samochód pancerny) » (voir la liste des auteurs). Bibliographie (pl) Jan Tarczyński, Pojazdy Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim, Varsovie, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1994, p. 38-49 (pl) Jan Tarczyński, "Kubuś" Pancerka Powstańczej Warszawy, Varsovie, ZP Grupa Sp z o.o., 2008 (pl) Antoni Ekner, Samochód pancerny "Kubuś" 1944, Varsovie, 2008 Liens externes Zdjęcia, akcje i historia budowy Galeria zdjęć samochodu pancernego "Kubuś" w magazynie Plastikowe.pl Portail de la Pologne Portail de la Seconde Guerre mondiale
Kubuś (samochód pancerny)

„Kubuś“ – samochód pancerny konstrukcji polskiej, zbudowany i użyty w czasie powstania warszawskiego. Z uwagi na jego przeznaczenie, był to właściwie transporter opancerzony. Historia Decyzja o budowie pojazdu została podjęta 8 sierpnia 1944 roku. Samochód powstał w warsztacie samochodowym Stanisława Kwiatkowskiego na rogu ulic Tamka i Topiel. Szefem zespołu budującego pojazd był Józef Fernik ps. Globus. Elektrownia Warszawska przekazała na cele projektu samochód ciężarowy Chevrolet, blachy, kątowniki, sprzęt spawalniczy i elektryczny oraz elektrody. Pozostałe niezbędne materiały grupa budująca pojazd pozyskała we własnym zakresie. Pojazd został pomalowany przez Stanisława Kopfa ps. Malarz w brązowo-szare łaty. W czasie uroczystości jego „chrztu”, w którym uczestniczyli członkowie dowództwa zgrupowania „Krybar” i jego oddziału „Elektrownia”, nadano mu imię „Kubuś”. 23 sierpnia 1944 roku razem z transporterem „Jaś” (przemianowanym później na „Szarego Wilka”) „Kubuś” wziął udział w ataku na Uniwersytet Warszawski. Drugi atak na uniwersytet − również nieudany − został przeprowadzony 2 września 1944 roku. 6 września 1944 roku, po wyczerpaniu się zapasów amunicji w czasie osłaniania odwrotu powstańców z Powiśla, pojazd został unieruchomiony i spalony. Przed spaleniem wymontowano z niego karabin maszynowy. Wyprowadzenie „Kubusia” z Powiśla uniemożliwiły barykady przegradzające ulice. Po wojnie kadłub pojazdu (bez podwozia) przetransportowano do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. W 1967 roku z inicjatywy Józefa Fernika został on wyremontowany; zamontowano w nim wtedy podwozie pochodzące z radzieckiej ciężarówki. W latach 90. został − niezgodnie z oryginałem − pomalowany w ciemnoszare łaty na jaśniejszym tle. W związku z 60. rocznicą powstania w pracowni Juliusza Siudzińskiego wykonano także replikę „Kubusia”, która od lipca 2004 jest eksponowana na terenie Muzeum Powstania Warszawskiego. Dane taktyczno-techniczne Podwozie: samochód ciężarowy Chevrolet model 157 o ładowności 3 ton wytwórni Samochodów „Lilpop, Rau i Loewenstein” S.A. w Warszawie. Właścicielem auta była Elektrownia Warszawska. Załoga: dowódca (plut. pchor. Tadeusz Zieliński „Miś”), kierowca, 10 żołnierzy desantu; w skład załogi pojazdu wchodził m.in. jako strzelec pisarz Krzysztof Boruń. Uzbrojenie: rkm DP kal. 7,62 mm, miotacz ognia wzór K, granaty ręczne oraz broń osobista desantu. Konstruktor: Walerian Bielecki ps. „Jan”. Przypisy Bibliografia Jan Tarczyński, Pojazdy Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim, Warszawa, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności 1994, s. 38-49. Jan Tarczyński, „Kubuś” Pancerka Powstańczej Warszawy, Warszawa, ZP Grupa Sp z o.o. 2008. Antoni Ekner, Samochód pancerny „Kubuś” 1944, Warszawa 2008. Linki zewnętrzne Zdjęcia, akcje i historia budowy. wilk.wpk.p.lodz.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-31)]. Galeria zdjęć „Kubusia” w magazynie Plastikowe.pl. plastikowe.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-30)].
Akademia Piotrkowska

Akademia Piotrkowska – publiczna uczelnia akademicka w Piotrkowie Trybunalskim, powstała 1 czerwca 2023. Historia Początki istnienia ośrodka akademickiego w Piotrkowie Trybunalskim sięgają 1981 roku, kiedy to powstał Piotrkowski Wydział Zamiejscowy Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Jana Kochanowskiego w Kielcach, na bazie Oddziału Instytutu Kształcenia Nauczycieli w Piotrkowie Trybunalskim. Pierwszym kierunkiem kształcenia było nauczanie początkowe na 3-letnich studiach zawodowych. 5 kwietnia 2023 prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o utworzeniu na bazie filii samodzielnej uczelni – Akademii Piotrkowskiej, która weszła w życie 1 czerwca 2023. Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek na rektora nowej Akademii wyznaczył Dariusza Roguta. Kierunki kształcenia Uczelnia prowadzi studia pierwszego i drugiego stopnia na profilach praktycznych oraz ogólnoakademickich na 11 kierunkach. Dostępne kierunki: Administracja (studia I i II stopnia) Administration (studia I stopnia) Bezpieczeństwo narodowe (studia I i II stopnia) Ekonomia (studia I stopnia) Filologia angielska (studia I i II stopnia) Finanse i rachunkowość (studia I i II stopnia) Historia (studia I i II stopnia) Logistyka (studia I stopnia) Pedagogika (studia I i II stopnia) Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna (studia jednolite magisterskie) Pedagogika specjalna (studia jednolite magisterskie) Pielęgniarstwo (studia I stopnia) Zarządzanie (studia I stopnia) Władze uczelni Rektor – dr hab. Jacek Bonarek, prof. AP Prorektor ds. nauki i rozwoju – dr hab. Janusz Budziński, prof. AP Prorektor ds. kształcenia – wakat Prorektor ds. studenckich – dr hab. Joanna Majchrzyk-Mikuła, prof. AP Prorektor ds. współpracy środowiskowej – vacat Kanclerz – mgr Elżbieta Wojtak-Siwik Kwestor – mgr Anna Radziszewska Struktura uczelni Wydział Nauk Społecznych Zakład Bezpieczeństwa Zakład Zarządzania i Logistyki Zakład Pedagogiki Zakład Pielęgniarstwa Zakład Ekonomii i Finansów Wydział Humanistyczno-Administracyjny Zakład Administracyjno-Prawny Zakład Neofilologii Zakład Historii Instytut Historii Instytut Pedagogiki Instytut Nauk o Bezpieczeństwie Studium Języków Obcych i Wychowania Fizycznego i Sportu Dom studenta Dom Studenta „Olimp” posiada 168 miejsca noclegowe w samodzielnych pokojach dwuosobowych z łazienkami, oraz w pokojach 1 i 3 osobowych zlokalizowanych w segmentach z łazienkami. Każdy pokój posiada dostęp do internetu. Do dyspozycji studentów w budynku znajduje się stołówka, pralnia, pomieszczenia kuchenne na każdym piętrze oraz świetlica. Przypisy Linki zewnętrzne Oficjalna strona Akademii Piotrkowskiej Akademia Piotrkowska w archiwalnej bazie instytucji naukowych portalu Nauka Polska (OPI).
Fechterbrunnen

Der Fechterbrunnen (polnisch Fontanna Szermierz) in Breslau ist ein von 1901 bis 1904 von Hugo Lederer geschaffenes und am 26. November 1904 enthülltes Denkmal. Lage Der Brunnen befindet sich auf dem Universitätsplatz an der Südostseite der Universität Breslau. Ausführung Das Denkmal besteht aus einem kreisförmigen Becken aus Marmor, in dessen Mitte ein Marmorsockel mit zwei Skulpturen sitzender, nackter Frauen. Sie tragen eine Marmorschale, auf deren Seite vier Masken zu sehen sind, aus deren Mündern Wasser fließt. Die von Lederer geschaffene lebensgroße Brunnenfigur aus Bronze stellt einen nackten Jüngling dar. Dieser hat in der rechten Hand ein Florett. Die linke Hand ist in die Hüfte gestützt. Kopien Von der Figur des Fechters (ohne den Brunnen) wurde 1903 von der Gießerei Aktiengesellschaft vormals Hermann Gladenbeck in Berlin-Friedrichshagen eine verkleinerte Kopie hergestellt. Die in patinierter Bronze ausgeführte Figur hat eine Höhe von 91,5 cm. Außerdem gibt es von der Figur des Fechters eine lebensgroße Kopie. Diese wurde von Lederer 1923 im Auftrag des damaligen Generaldirektors Carl Duisberg der Bayer AG geschaffen. Die Figur steht heute vor der Kurt-Riess-Sportanlage in Leverkusen-Küppersteg. Trivia Im Volksmund hieß die Figur des Fechters „Säbeljürge“. Es handelt sich um ein Wortspiel, veranlasst durch den Neptunbrunnen auf dem Breslauer Neumarkt, dessen Figur nach der von Neptun in der Hand gehaltenen Gabel als „Gabeljürge“ bezeichnet wurde. Bei den wasserspeienden Figuren soll es sich um Porträts Breslauer Professoren handeln. Vergoldete (verkleinerte) Kopien der Figur werden von der Universität Breslau an verdiente Förderer der Universität als Zeichen der Anerkennung verliehen. Der Legende nach soll Lederer als Student in Breslau betrunken gemacht worden sein und bis auf seine Waffe im Kartenspiel seine gesamte Kleidung verloren haben. Das später von ihm geschaffene Denkmal sei deshalb eine Warnung vor übermäßigem Alkoholgenuss. Die Spitze der Waffe stützt der Fechter vor seinen Beinen auf den Boden, die Klinge ist deshalb leicht durchgebogen. Es kommt jedoch immer wieder vor, dass die Waffe verbogen oder sogar entwendet wird. Literatur Hans Krey: Hugo Lederer. Ein Meister der Plastik. Schroeder, Berlin 1932. Felix Bornemann: Hugo Lederer, sein Leben und sein Werk. Südmährischer Landschaftsrat, Geislingen 1971. Ilonka Jochum-Bohrmann: Hugo Lederer. Ein deutschnationaler Bildhauer des 20. Jahrhunderts. Lang, Frankfurt am Main 1990, ISBN 3-631-42632-1. Einzelnachweise Weblinks Panoramaaufnahme des Brunnens bei Nacht (Menü in polnischer Sprache, Archivlink) Foto der Kopie des Fechters in Leverkusen
Fontanna „Szermierz” we Wrocławiu

Fontanna z Szermierzem (niem. Fechterbrunnen) – wrocławska fontanna zlokalizowana na placu przed Uniwersytetem Wrocławskim i będąca jednym z jego symboli. Zaprojektowana została przez profesora berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych Hugo Lederera (1871–1940), a ustawiono ją na placu Uniwersyteckim 26 listopada 1904 roku. Opis W samym środku placu Uniwersyteckiego, pośrodku okrągłego, płytkiego basenu umieszczony jest marmurowy cokół ozdobiony rzeźbami przedstawiającymi dwie siedzące, nagie kobiety. Czaszę fontanny dekorują cztery maski, w których ustach znajdują się miejsca wylewu wody. Zwieńczenie fontanny stanowi wykonana z brązu, pozieleniała ze względu na patynę, figura młodego, nagiego mężczyzny, który, stojąc w harmonijnej i spokojnej pozie kontrapostu, trzyma w dłoni modną w początkach wieku szpadę o wygiętej głowni. Trzy rzeźby Rzeźba Szermierza z placu Uniwersyteckiego jest jedną z trzech identycznych rzeźb. Pierwsza z nich jest miniaturowym modelem, według którego wykonano dwie pozostałe. Model ten znajduje się w gabinecie dyrektora wrocławskiego Muzeum Miejskiego. Druga z pełnowymiarowych rzeźb zlokalizowana jest na dziedzińcu zewnętrznym zamku Czocha. Rzeźba ta jest ustawiona na jednym prostym, kamiennym postumencie. Galeria Przypisy Bibliografia Janusz Czerwiński: Wrocław. Przewodnik turystyczny, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2004. Wacław Długoborski: Dzieje Wrocławia do roku 1807, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1958.
Bachorza Manor

Bachorza is a manor house located in the village of Bachorza in Masovian Voivodeship, in central-eastern Poland. It was originally built in the late 17th century, but was subsequently redesigned in the mid-19th century. Bachorza was home to many distinguished Polish families and is a good example of neo-classical Polish manorial architecture. History The Bachorza estate was initially held by the aristocratic families of Radziwiłł, Krasiński, Ogiński and Kobyliński. In the mid-19th century the house was sold to Dernalowicz of Repek family, who rebuilt the manor in a neoclassical style. At the beginning of the 20th century the house, together with the estate, was sold to count Antoni Odrow-Wysocki, who used it as a hunting lodge. Count Odrowąż-Wysocki died suddenly in 1935 and his family sold Bachorza to Teofil Dołęga-Zaleski, a nobleman and landowner related to the counts Dołęga-Zaleski. Dołęga-Zaleski owned the manor until 1945, when it was taken over by the Red Army. Uncared for, it subsequently fell into ruin. There was an unsuccessful attempt by the Zaleski's descendants to claim it back in the 1990s. The haunted house According to a legend, Bachorza is a haunted house. Both its lords and their servants reported odd sounds coming from empty rooms; also, the paintings were supposed to disappear or move during the night. This myth purportedly affected the selling price of the house in 1935; Dołęga-Zaleski, who purchased Bachorza that year, claimed not to believe these rumours, yet his wife and the last lady of the manor, Natalia Dołęga-Zaleska née Ślepowron-Roman, maintained to have seen a parade of phantoms dressed in an old fashioned way shortly before her death in 1942. Architecture The manor in its current form was built around 1850 in accordance with a design by Chrystian Piotr Aigner, a renowned Polish neoclassical architect. The main section of the building is one storey high and its central feature is the entrance decorated with a portico seating on a tetrastyle colonnade and enclosed by a simple pediment. The middle section is surrounded on both sides by two-storey high wings, each equipped with a porch supporting a balcony. Until 1943, the house was seated in a large, English park with oak and maple trees. The park is currently disintegrating and the only remaining feature is a long avenue surrounded by poplar trees leading from the gate to the main entrance of the manor. Bachorza is an excellent example of a dwór (a Polish manor house). It features all of its typical elements, such as the portico supported by a colonnade and a winged plan, which were designed in a particularly proportional manner. It also exemplifies the contemporary disintegration of the Polish manorial architecture, caused primarily by the lack of funds for its restoration. References Citations Bibliography See also Dwór (manor house) Neoclassical architecture Szlachta
Església de Sant Andreu de Cracòvia

L'església de Sant Andreu, del segle xi, és l'església més antiga de Cracòvia i és considerada un dels millors exemples de l'estil de romànic polonès. Fou fundada probablement pel Duc Wladyslaw Herman el 1086 per commemorar el naixement del seu fill, Boleslaw Krzywousty. Va ser modificada als segles xii i xiii. El 1316, s'hi va afegir un convent de l'orde de les clarisses, també modificat diverses vegades. Construïda amb pedra calcària blanca, està dominada per dues torres de base quadrada i amb pisos superiors octogonals, rematats per barrets barrocs (1639). L'interior barroc és majoritàriament del segle xviii, amb decoracions en estuc de Balthasar Fontana, frescos al costat de Dankwart, i un elaborat púlpit de vaixells. Hi ha un tresor amb diverses de les peces més antigues de figures de nadal d'Europa (segle xiv). Va patir els atacs dels tàtars i va servir de refugi en el moment dels atacs enemics durant la invasió de 1241, però s'ha conservat intacta. Actualment es troba al carrer Grodzka envoltada per un bonic conjunt de cases ricament decorades, però havia estat l'església del centre del llogarret d'Okół que existia des del segle ix, anterior a l'existència del Gran Mercat i del centre de la ciutat tal com avui es coneix. Okół va ser construït a partir d'un plànol en quadrícula, que s'estenia entre la part principal de Cracòvia i el turó de Wawel.
Kostel svatého Ondřeje (Krakov)

Kostel svatého Ondřeje (pol. Kościół świętego Andrzeja) je kostel v Krakově. Patří mezi nejstarší budovy v Polsku, které se dochovaly do dnešních dní. Podle polského kronikáře Jana Długosze byl jedinou budovou ve městě, která přestála tatarský nájezd v roce 1241. Kostel se nachází v centru města, v Grodzké ulici. Vznikl v románském slohu (později byl však jeho interiér barokně přestavěn) v druhé polovině 11. století; jeho výstavba byla zahájena roku 1079 a skončila zhruba o dvacet let později, v roce 1098. Odolal mnoha útokům, například velkému mongolskému vpádu do Evropy v první polovině 13. století. Od roku 1320 patří kostel Řádu svaté Kláry. Reference Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Kostel svatého Ondřeje na Wikimedia Commons Kostel svatého Ondřejena stronie polska-org.pl(polsky)