NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Piotra i Pawła w Sancygniowie

Kościół św. Piotra i Pawła w Sancygniowie – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w miejscowości Sancygniów, w województwie świętokrzyskim. Historia Kościół został zbudowany w 1400 w stylu gotyckim przez właściciela miejscowości Piotra Sancygniowskiego. Parafię wydzielono z sąsiednich parafii w Słaboszowie i Działoszycach. W 1606 włączono do parafii sancygniowskiej sąsiednią podupadłą parafię w Woli Knyszyńskiej. W XVI wieku nadbudowano wieżę. W 1763 roku wnętrze ozdobiono barokowym wyposażeniem ufundowanym przez podczaszego Antoniego Grodzickiego. Świątynię wyremontowano w 1783 roku. W 1835 roku kościół był zrujnowany. W latach 1838–1840 i 1897 restaurowano, dobudowując neogotycką kruchtę z metalowym balkonem. Sklepienia nawy i prezbiterium pokrywają polichromie wykonane przez M. Mączyńskiego. W latach 1949–1951 oraz w 1987 przeprowadzono remont. W latach 1988–1990 przeprowadzono prace konserwatorskie. W 2008 odrestaurowano południową część kościoła. W archiwum parafialnym przechowywane są księgi metrykalne: ochrzczonych od 1760, zaślubionych od 1890, zmarłych od 1760. Architektura Kościół jest budowlą orientowaną, wybudowaną z kamiennego ciosu, częściowo pokrytego tynkiem. Prezbiterium jest wielobocznie zamknięte i przykryte gotyckim sklepieniem ze wspornikami z XIX wieku. Przy nim od północy dobudowana jest zakrystia. Nawa pierwotnie była przykryta drewnianym stropem. Przy nawie od strony południowej stoi kruchta z roku 1783, zwieńczona neogotycką nadbudową wykonaną w roku 1897. Od zachodu przylega do nawy czterokondygnacyjna wieża. Dwie najwyższe kondygnacje wieży powstały być może w XVI wieku. Wschodnia ściana prezbiterium ozdobiona jest w niszach gotycką grupą Ukrzyżowania w niszach (figury Marii i św. Jana z 2 ćw. XV w.?). W kościele znajdują się profilowane portale w kruchtach południowej (zewn. z 1897 r., wewnętrzny gotycki z XV w.) i zachodniej (dwa z 4 ćw. XVI w). Wejście z prezbiterium do zakrystii ozdobione jest manierystycznym portalem o rzeźbionym zwieńczeniu z ok. 1590 r. (warsztat S. Gucciego?). Wnętrze Ołtarz główny w stylu barokowym, wyk. A. Gegenbaur?, 1763-65, Obraz św. Anny Samotrzeć z 1591 r., Obraz barokowy Ukrzyżowanie z 1763 r.- wg krucyfiksu Wita Stwosza z kościoła Mariackiego w Krakowie (malował Łukasz Orłowski), Obraz barokowy św. Barbary z 1764 r. (malował Łukasz Orłowski), obraz Ukrzyżowania z k. XVI w. (wg grafiki Albrechta Dürera, sygn. P.T.T.), renesansowe sakrarium z 1590 r., chrzcielnica z ok. 1588, piętrowy nagrobek Sancygniowskich powstały po roku 1588 (wyk. warsztat Santi Gucciego), klasycystyczny nagrobek Stefana i Ewy Dembowskich z 1804 r. (proj. Sebastian Sierakowski?, wyk. Leonardo Galli?). ambona, ławki, prospekt organowy, stalle, Zasięg parafii Do parafii w 1984 roku należeli wierni mieszkający we miejscowościach: Sancygniów, Biedrzykowice, Dropiówka, Ewinów, Halinówka, Iżykowice, Lipówka, Podrózie, Stępocice, Świerczyna, Teodorów i Wola Knyszyńska. Przypisy Linki zewnętrzne Historia kościoła Historia kościoła na stronie parafii
Kościół św. Wawrzyńca Diakona i Męczennika w Michałowie

Kościół pw. św. Wawrzyńca Diakona i Męczennika w Michałowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu pińczowskiego diecezji kieleckiej. Obecna świątynia została wybudowana w latach 1852-1853 według projektu architekta Felicjana Frankowskiego, kosztem – jak podaje w swojej monografii ksiądz Jan Wiśniewski – „miejscowych parafian i dziedziców, jak Amelii Dembińskiej, dziedziczki Michałowa, kolatorki kościoła, dziedziców wsi Zagajówek Hippolita i Magdaleny z Kollerów, małżonków Tapenów i miejscowego proboszcza, ks. Konstantego Rodkiewicza”. Budowla została konsekrowana w dniu 26 maja 1891 roku przez biskupa Tomasza Teofila Kulińskiego. Świątynia jest orientowana, murowana, jednonawowa, posiada krótkie zamknięte wielobocznie prezbiterium, węższe od nawy, oddzielone od niej tęczą, na zewnętrznej elewacji znajdują się pilastry. Front świątyni tworzy dwukondygnacyjna wieża zakończona z trzech stron dwoma romańskimi okienkami przedzielonymi kolumienkami. Od strony prezbiterium w niszy elewacji znajduje się rzeźba św. Wawrzyńca. Tuż obok usytuowany jest kamienny krucyfiks z 1826 roku. W głównym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający śmierć św. Franciszka z Asyżu, podtrzymywanego przez aniołów. W owalu nad nim znajduje się św. Florian. W narożnikach są umieszczone boczne ołtarze poświęcone: św. Wawrzyńcowi, patronowi kościoła oraz Matce Bożej z Dzieciątkiem, noszącej charakterystyczną koronę. Stacje Drogi Krzyżowej zostały zakupione w czasach współczesnych. Na bramie głównej znajdują kamienne figury aniołów (XVI–XVII w.) będące pamiątką po starym kościele. Zobacz też Parafia św. Wawrzyńca Diakona i Męczennika w Michałowie Przypisy
Dworek opacki w Koprzywnicy

Dworek opacki w Koprzywnicy, Opatówka – zabytkowy dawny dom przeora wzniesiony z fundacji opata Zbigniewa (lub Hieronima [?]) Ossolińskiego w latach 1615–1620. Wybudowany tuż obok kościoła świętego Floriana. Znany jest powszechnie pod nazwą dworu opackiego, mimo iż rzeczywisty dom opacki usytuowany był w innym miejscu i nie zachował się. Stylem swoim nawiązuje do dawnych dworków szlacheckich. Nakryty jest czterospadowym, krytym gontem dachem. Na ścianie zachodniej portal oraz zdobienia wykonane techniką sgraffito. Wewnątrz zachowało się w jednym z pomieszczeń sklepienie kolebkowo-krzyżowe oraz zabytkowy kominek. Przypisy
Kościół św. Mikołaja w Łoniowie

Kościół świętego Mikołaja – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Koprzywnica diecezji sandomierskiej. Historia Według Jana Długosza w 1440 istniał w Łoniowie kościół murowany noszący wezwanie św. Mikołaja Biskupa. Budowla jest jednonawowa i została wzniesiona na planie krzyża. Kościół posiada kaplicę Matki Bożej Szkaplerznej wybudowaną przez Łukasza Moszyńskiego, właściciela Łoniowa, w 1759. Znajdująca się naprzeciwko kaplica św. Franciszka Ksawerego została zbudowana pod koniec XVIII wieku przez hrabiego Ignacego Hilarego Moszyńskiego. Ołtarz i obraz św. Franciszka Ksawerego znajdował się wcześniej w kościele Ojców Jezuitów w Sandomierzu. Także z tej samej świątyni pochodzi wielki ołtarz razem z figurami świętych Apostołów Piotra i Pawła. W 1818 Ignacy Hilary Moszyński odrestaurował świątynię i zbudował od frontu świątyni wieżę, która podczas urzędowania księdza Józefa Postka w 1886 została podwyższona o jedną kondygnację. Wieża pełni funkcję dzwonnicy dla obydwóch dzwonów i sygnaturki. W 1569 właściciel Łoniowa Paweł Gniewosz przeszedł na kalwinizm i temu wyznaniu oddał świątynię w Łoniowie. Po dwudziestu latach w 1589 Marcin Gniewosz za namową małżonki, Anny z Leszczów, powrócił do wyznania katolickiego i świątynię w Łoniowie oddał ponownie katolikom. 22 października 1663 biskup Tomasz Oborski, sufragan krakowski uroczyście poświęcił świątynię w Łoniowie razem z trzema ołtarzami. Wnętrze Obecnie świątynia posiada pięć ołtarzy drewnianych: wielki z obrazem św. Mikołaja Biskupa Patrona świątyni, na górze znajduje się obraz Matki Bożej Bolesnej, boczny jest poświęcony św. Janowi Nepomucenowi, boczny jest poświęcony św. Józefowi. W kaplicy prawej jest umieszczony obraz Matki Bożej Szkaplerznej, w kaplicy bocznej po lewej stronie jest umieszczony obraz św. Franciszka Ksawerego. Pod chórem są umieszczone stalle z obrazami dwunastu Apostołów, pochodzące z 1754. Na zewnątrz świątyni na ścianie kaplicy św. Franciszka Ksawerego jest umieszczony w niszy pomnik, przedstawiający trumnę, a przy niej kobietę. Jest to pomnik Zofii z Rozmiszewskich hrabiny Moszyńskiej, małżonki Ignacego Hilarego zmarłego w 1812. Obok znajdują się inne płyty, także w świątyni jest umieszczonych kilka płyt nagrobkowych, najstarsza pochodzi z 1672. W 1959 dzięki staraniom księdza Stanisława Wrony oraz ofiarom parafian i Polonii Amerykańskiej świątynia została gruntownie wyremontowana i otrzymała nową polichromię. W 1982 kupiono do świątyni nowe organy. W 1988 przeprowadzono konserwację głównego ołtarza razem z obrazami św. Mikołaja i Matki Bożej Bolesnej. W 1992 dzięki ofiarom parafian przeprowadzono konserwację obrazu św. Franciszka Ksawerego. Galeria zdjęć Przypisy
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Obrazowie

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Klimontów diecezji sandomierskiej. Obecna świątynia parafialna murowana została wzniesiona w latach 1760-1782. Budowla została zbudowana prawie własnym kosztem przez miejscowego proboszcza księdza Andrzeja Potockiego. Jego następcy ksiądz Głogowski i ksiądz Józef Olechowski (Który pochodził z miejscowej parafii ze wsi Żurawica) dokończyli budowę kościoła. Gdy ten ostatni został mianowany biskupem pomocniczym w Krakowie, poprosił Jana Kantego Lenczowskiego, biskupa sufragana lubelskiego, aby dokonał uroczystego poświęcenia nowo wybudowanej świątyni w Obrazowie. Uroczystość odbyła się w 1804 roku. Budowla reprezentuje styl barokowy, wybudowano ją z kamienia i cegły palonej, jest orientowana. Ostatnio wnętrze zostało odnowione w 1992 roku. Przypisy
Kościół Trójcy Przenajświętszej w Samborcu

Kościół Trójcy Przenajświętszej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Koprzywnica diecezji sandomierskiej. Historia Świątynia murowana została wybudowana około połowy XIII wieku przez dziedzica Pawła Samborzeckiego. Kościół wspomniany jest w dokumencie Leszka księcia krakowskiego z 1284 roku. Jan Długosz mówi o świątyni samborzeckiej jako starożytnej, Trójcy Świętej poświęconej. Od 1607 do 1717 roku budowla należała do jezuitów sandomierskich. Została zniszczona podczas wojen szwedzkich, odbudowana została i powiększona w latach 1688–1691 dzięki staraniom księdza proboszcza Stanisława Umińskiego, kanonika sandomierskiego, poprzez dobudowanie nawy razem z przekształceniem dawnego prezbiterium. Uroczyście budowla została poświęcona w 1728 roku. Odnawiana była pod koniec XIX wieku razem z dobudowaniem od strony południowej nowej zakrystii i kruchty. Ostatnio była restaurowana w 1972 roku. Świątynia ma wiele cech barokowych z elementami romańskimi. Kościół jest orientowany, murowany wzniesiony z kamienia i cegły oraz otynkowany, jego dach jest nakryty blachą. Od 1717 roku prawa kolatorskie za pozwoleniem i zrzeczeniem się jezuitów przeszły na kolegiatę w Sandomierzu, której samborzecki kościół stał się filią, a parafia włączona została do uposażenia kolegiaty, a następnie katedry w Sandomierzu. W 1865 roku biskup Michał Józef Juszyński ustanowił kościół w Samborcu samodzielnym kościołem parafialnym. Architektura Kościół romański wzniesiony w II ćw. XIII wieku utracił w 1688-1691 fasadę zachodnią, w miejsce której dobudowano eliptyczną barokową nawę. Pomieszczenia przy prezbiterium i kruchta zbudowano dopiero w wieku XIX. Z pierwotnej romańskiej świątyni zachowała się duża część murów obecnego prezbiterium (dawna nawa) oraz apsyda. Przypisy
Kościół rektoralny Św. Jana Chrzciciela w Zawichoście

Kościół rektoralny Świętego Jana Chrzciciela – rzymskokatolicki kościół rektoralny znajdujący się na terenie parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zawichoście. Historia i architektura Jest to świątynia pofranciszkańska, wybudowana dla klarysek w latach 1245–1257, przez franciszkanów była użytkowana od 1262 do 1864 roku. Świątynia była wielokrotnie niszczona i odbudowywana, ostatni raz miało to miejsce po 1945 roku. Budowla reprezentuje styl wczesnogotycki, posiada jedną nawę oraz dwie kaplice w stylu barokowym z lewej i prawej strony. Zachodnia fasada i strop w nawie zostały zrekonstruowane. W prezbiterium zachowało się oryginalne sklepienie krzyżowo-żebrowe z XIII wieku. Wyposażenie wnętrza reprezentuje styl barokowy. Galeria Przypisy Bibliografia Jerzy Kwiatek: Polska. Urokliwy świat małych miasteczek. Warszawa: Sport i Turystyka-Muza SA, 2002. ISBN 83-7200-965-1.
Kaplica św. Zofii w Bliżynie

Kaplica świętej Zofii – rzymskokatolicki kościół filialny należący do Parafii św. Ludwika w Bliżynie. Kaplica została wzniesiona w latach 1817–1818 dzięki staraniom rodziny Potkańskich. W 1990 roku była restaurowana. We wnętrzu odbywają się Festiwale Muzyki Organowej i Kameralnej. Budowla jest drewniana i posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana, do jej budowy użyto drewna modrzewiowego. Kaplica została wzniesiona na planie wydłużonego ośmiokąta. Częściami kaplicy są: prezbiterium zamknięte prostokątnie posiadające żeliwne schody zewnętrzne, zakrystia, kruchta i kaplica. Nawa nakryta jest dachem namiotowym, złożonym z gonta. W środkowej części znajduje się ośmiokątna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią, zwieńczona cebulastym dachem hełmowym, wykonanym z blachy miedzianej. Wnętrze jest ozdobione boazerią. Mały chór muzyczny jest podparty dwoma słupami. Wnętrze nakrywają płaskie stropy. Ołtarz główny został wykonany w 1 połowie XIX wieku; drugi ołtarz znajduje się w kaplicy i pochodzi z XIX wieku. Każdego 16 dnia miesiąca o godz. 19.00 odbywa się tam msza. Galeria Przypisy
Pałac Schoenbergów w Wąchocku

Pałac Schoenbergów – pałac rodu Schoenbergów, znajdujący się w Wąchocku. Został wybudowany pod koniec XIX wieku przez Naumana. Historia Powstał pod koniec XIX wieku. Wybudował go Nauman, właściciel funkcjonujących w Wąchocku zakładów metalowych. Zakłady metalowe uruchomiono w 1833 roku w ramach inwestycji Banku Polskiego. Po 1833 został przebudowany cały układ wodny oraz zabudowania fabryczne. W jednej z hal warsztatów metalowych stworzono młyn. Zakłady zostały zniszczone w 1868 roku przez powódź, która nawiedziła miasto. Po przejściu żywiołu obiekt stał się ruiną. Powódź po raz kolejny nawiedziła Wąchock 23 października 1868 roku, przez co jeszcze bardziej pogorszyła stan zakładów metalowych. W ten sam dzień całość zakupił Piotr Hutt, który sprzedał zakład w 1888 roku niemieckiemu przedsiębiorcy Robertowi Neumanowi. Ten założył fabrykę walców młyńskich, polepszył stan młyna oraz wybudował murowany, piętrowy dom mieszkalny, który przypominał strukturę pałacu. Obiekt był budowlą o cechach neoklasycystycznych, zdobiony rozetami, medalionami oraz metalowymi palmetami w zwieńczeniu dachu. W późniejszym okresie gospodarzem rezydencji został zięć Roberta – Mikołaj Schoenberg. Po jego śmierci fabryką kierowali jego synowie. Jeden z nich, Robert, po zajęciu Wąchocka przez Niemców był wójtem gminy. Pod koniec II wojny światowej rodzina Schoenbergów opuściła miasto, a zakład metalowy przejęło państwo. W pałacu siedzibę mieli m.in. posterunek milicji, urząd gminny, przedszkole, ośrodek zdrowia, a nawet miejscowy klub ludowy. Obecnym (rok 2020) właścicielem obiektu jest Przedsiębiorstwo Polonijno-Zagraniczne, które ma siedzibę w Łodzi. Stanowi własność stowarzyszenia Novum Flumen, które planuje remont zabytku. Przedsiębiorstwo planuje urządzić w nim kompleks wypoczynkowo-rekreacyjny. Przypisy
Zamek w Rytwianach

Zamek w Rytwianach – ruiny prywatnego zamku rycerskiego w Rytwianach. Historia Źródła historyczne wzmiankują zamek w 1397 r. jako przedmiot sporu pomiędzy kasztelanem radomskim Klemensem z Mokrska a Małgorzatą będącą wdową po Paszku z Rytwian. W 1405 roku zamek przeszedł jako wiano w ręce rodu Tarnowskich. W 1414 r. wspomniana była kaplica zamkowa, której biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec nadał dziesięcinę. W 1420 roku zamek kupił biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec, a około 1430 roku przekazał go swoim bratankom noszącym później nazwisko Rytwiański. Z końcem XIV w. łączy się budowę jednotraktowego, trzykondygnacyjnego budynku o wymiarach 13 x 39 m - jego pozostałością jest ocalały do dziś narożnik ze szkarpą. Przypuszczalnie około lat 1420-1436 zamek został rozbudowany. Wtedy wybudowano obwodowy mur obronny na rzucie prostokąta, a przy jego północnym odcinku stanął kolejny budynek określany jako Dom Wielki. Do końca XV w. zamek był rodową rezydencją Jastrzębców-Rytwiańskich. Później warownia często zmieniała właścicieli. W 1502 roku zamek należący ówcześnie do Mikołaja z Kurozwęk, został zajęty i ograbiony przez jego syna Adama z Kurozwęk. W 1516 roku doszło na zamku do pożaru. Na przełomie XVI i XVII wieku zamek znalazł się w rękach Tęczyńskich. Po śmierci wojewody krakowskiego Jana Magnusa Tęczyńskiego poprzez jego córkę Izabelę Tęczyńską zamek stał się w 1639 roku własnością pisarza, poety i marszałka sejmu Łukasza Opalińskiego. W dniu 16 stycznia 1646 r. na zamku odbyło się wesele siostry właściciela Zofii Opalińskiej z opromienionym już wtedy wojenną sławą hetmanem wielkim koronnym Stanisławem Koniecpolskim, jednak hetman zmarł już po dwóch miesiącach małżeństwa. W 1657 r. podczas Potopu szwedzkiego załoga dowodzona przez Łukasza Opalińskiego obroniła zamek przed węgierskimi wojskami księcia Jerzego II Rakoczego, a następnie Opaliński odbudował go ze zniszczeń spowodowanych oblężeniem. W 1727 roku zamek częściowo wyremontowali Sieniawscy. W dniu 19 maja 1794 r. zamek w Rytwianach był kwaterą Tadeusza Kościuszki. Rozbiórka budynków zamkowych nastąpiła w 1859 roku, gdy Rytwiany były własnością Potockich. W latach 2013–2014 zrewitalizowano rejon ruiny zamkowej, tworząc park historyczno-edukacyjny. Badania W 1986 r. prof. Michał Proksa przeprowadził wstępne badania archeologiczne na terenie dawnego zamku. Przypisy Bibliografia Proksa M., Fundacja arcybiskupa Wojciecha Jastrzębca w Rytwianach w świetle badań archeologiczno-architektonicznych, „Materiały Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego za 1985-1990”, Rzeszów 1992. Gosztyła M., Proksa M., Zamki Polski południowo-wschodniej, Przemyśl 1997. Wróblewski S., Zamki i dwory obronne województwa sandomierskiego w średniowieczu, Nowy Sącz 2006. Kajzer L., Kołodziejski S., Salm J., Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2007. Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków w Królestwie Polskim (1844-1855), t. II: Gubernia Radomska, oprac. K. Guttmejer, Warszawa 2010. Linki zewnętrzne https://zabytek.pl/pl/obiekty/rytwiany-ruiny-zamku https://medievalheritage.eu/pl/strona-glowna/zabytki/polska/rytwiany-zamek/
Żółta Karczma

Żółta Karczma – budynek znajdujący się przy al. Wilanowskiej 204 w Warszawie, w dzielnicy Mokotów, współcześnie administracyjnie na terenie obszaru Miejskiego Obszaru Informacji Stegny, historycznie na terenie wsi Służew w obszarze dóbr wilanowskich. Opis Budynek powstał w połowie XIX wieku według projektu włoskiego architekta Franciszka Marii Lanciego. Mieściła się tutaj oberża Belle-Vue, zlokalizowana przy drodze łączącej Wilanów z Traktem Piaseczyńskim (współcześnie ul. Puławska). Oberża zbankrutowała jednak na początku XX wieku, a sam budynek popadł w ruinę. W latach 20. XX wieku do baszty niszczejącego budynku samowolnie wprowadził się Ryōchū Umeda – japoński wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. W 1929 roku właściciel obiektu, jak też i całych dóbr wilanowskich, Adam hr. Branicki wynajął karczmę Towarzystwu Hodowli Psów Myśliwskich, a Ryōchū Umeda otrzymał tam posadę stróża nocnego. Budynek wówczas odnowiono, a w 1931 roku rozpoczęły się tam szkolenia dotyczące tresury psów myśliwskich. W 1937 roku siedzibę Towarzystwa przeniesiono jednak do Radzymina. W czasie powstania warszawskiego wieżyczka karczmy pełniła rolę punktu obserwacyjnego dla powstańców. Po wojnie budynek był opuszczony i popadł w ruinę. W 1966 roku przeszedł na własność Skarbu Państwa. W 1971 roku został wpisany do rejestru zabytków. Został odrestaurowany na początku lat 80., a od 1984 roku jest siedzibą Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Galeria Przypisy Bibliografia O jednej karczmie, poecie i psach (dostęp: 11 stycznia 2021).
Kamienica Gustawa Pala w Warszawie

Kamienica Gustawa Pala – zabytkowa kamienica znajdująca się w warszawskiej dzielnicy Ochota, w Alejach Jerozolimskich 101. Opis Kamienica została zaprojektowana przez Jerzego Gelbarda i Romana Sigalina dla rodziny Palów, właścicieli wolskiej Fabryki Przetworów Chemicznych „Dobrolin”. Ma układ dwupodwórzowy, półotwarty od strony zachodniej w pierwszym dziedzińcu i otwarty w drugim. Pięciopiętrowy budynek frontowy powstał w latach 1937−1938, a trzy czteropiętrowe oficyny w latach 1939−1940. Fasada z okładziną z płyt piaskowca ma umieszczone w jednoosiowych odstępach cztery pięciokondygnacyjne wykusze (rozwiązanie typowe dla tej spółki architektów) oraz wnęki balkonowe w osiach skrajnych. Klatka schodowa została obłożona marmurem i lastrykiem. Zainstalowano również kute kraty w stylu art déco. Budynek stanowi wybitny przykład luksusowej architektury mieszkaniowej w Warszawie końca lat 30. XX wieku. W 2011 roku został wpisany do rejestru zabytków. W latach 1960−1968 w kamienicy mieszkała Ida Kamińska, co upamiętnia tablica umieszczona na fasadzie. Przypisy
Willa przy ul. Katowickiej 9/11/11A w Warszawie

Willa przy ul. Katowickiej 9/11/11A – dom trójrodzinny Lachertów przy ul. Katowickiej na Saskiej Kępie w Warszawie, zaprojektowany przez Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcę, wybudowany w latach 1928–1929. Założenia i historia Jest jednym z pierwszych przykładów zastosowania w Polsce pięciu zasad nowoczesnej architektury sformułowanych przez Le Corbusiera. Szkieletowa konstrukcja pozwoliła na swobodne formowanie wnętrz i elewacji. Częściowo otwarty parter wsparty został na słupach. Od strony ulicy zastosowano wąskie pasmowe okna, natomiast tył został przeszklony, co stanowić miało swoiste połączenie wnętrza z ogrodem. Budynek podzielono na 3 mieszkania, z których każde stanęło na osobnej parceli z ogródkiem. W części pod numerem 9 mieszkał aż do swej śmierci w 1987 współprojektant domu Bohdan Lachert, ok. 1990 lokal stał się siedzibą Fundacji Dom Holenderski. W kolejnych segmentach mieszały: Z. Lechowska (nr 11) i M. Ostrowska (nr 11a). Mieszkania trzypoziomowe o powierzchni ok. 150 m², z dwukondygnacyjnym salonem jako rdzeniem każdego segmentu. W segmencie Lacherta (nr 9) nawiązano do willi Le Corbusiera (zwłaszcza La Roche, Paryż, 1923–1924). Dom został uszkodzony w czasie II wojny światowej, jednak nadawał się do remontu. W 1973 budynek wpisany do rejestru zabytków. Konstrukcja Parcele okazały się bardzo małe – np. powierzchnia parceli środkowej wyniosła tylko 219 m². Nad powierzchnią całego domu usytuowano taras. Konstrukcja ścian oparto na kostkach celolitowych o wymiarach 20x25x40 cm. Grubość ścian zewnętrznych wyniosła 25 cm, wewnętrznych konstrukcyjnych – 20 cm Ścianki działowe wykonano z celogipsu. Ciężar celolitowej konstrukcji stropów przeniesiony na ściany wewnętrzne nie przekroczył 3 ha/m². Przesklepienia nad otworami wewnętrznymi wykonano z belek celolitowych zbrojonych, nad oknami zastosowano dalszy ciąg stropu, który się wsparł na ścianach prostopadłych do frontu budynku. Strop z płyt celolitowych zbrojonych o gr. 13 cm wsparto na belkach żelaznych. Całkowita grubość stropu nie przekroczyła 15 cm. Odwodnienie tarasów zaprojektowano wewnątrz budynku. Na konstrukcję tarasu złożyły się: płyty celolitowe na belkach żelaznych, ubijany żużel, warstwy żużlobetonu, trzykrotnie klejona papa oraz żwir. Galeria Pierwotne plany Zdjęcia z 1935 Przypisy
Kamienica Franciszka Łapińskiego

Kamienica Franciszka Łapińskiego – zabytkowa neorenesansowa kamienica znajdująca się w Al. Jerozolimskich 55 róg ul. Pankiewicza w warszawskiej dzielnicy Śródmieście. Opis Kamienica została wybudowana w latach 1880–1881 dla warszawskiego kupca Franciszka Łapińskiego. Budynek w stylu eklektycznego neorenesansu zaprojektował Witold Lanci. Narożna elewacja kamienicy charakteryzuje się ryzalitami bocznymi zwieńczonymi trzema belwederkami z zapożyczeniami z architektury wiedeńskiej. Okna zamknięte trójkątnymi naczółkami charakterystycznymi dla neorenesansu. Kamienica jest jedyną znaną i w pełni zachowaną autorstwa Lanciego. Franciszek Łapiński był dziadkiem profesora matematyki Uniwersytetu Warszawskiego Wacława Sierpińskiego, który był synem Ludwiki z Łapińskich oraz Konstantego Sierpińskiego. W roku 1994 kamienica została wpisana do rejestru zabytków, a w latach 2007–2008 przeszła remont elewacji. Obecnie w budynku mieszczą się lokale usługowe i biura. Przypisy Bibliografia Zieliński, Jarosław. 1995. Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy : Śródmieście historyczne. T. 1, Agrykola - Burmistrzowska. Warszawa: TOnZ. s. 60 Kamienica Franciszka Łapińskiego - Warszawa | pomnik, budynek mieszkalny wielorodzinny [online], wikimapia.org Kamienica Franciszka Łapińskiego Warszawa aleje Jerozolimskie 55 [online], www.urbanity.pl