NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Łowicz (gmina wiejska)

Łowicz (do 1953 gmina Dąbkowice, 1953–1954 gmina Jamno) – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie skierniewickim. Siedziba gminy to Łowicz. Według danych z 31 grudnia 2007 gminę zamieszkiwało 7405 osób. Struktura powierzchni Według danych z roku 2007 gmina Łowicz ma obszar 133,17 km², w tym: użytki rolne: 83% użytki leśne: 8% Gmina stanowi 13,48% powierzchni powiatu łowickiego. Demografia Dane z 31 grudnia 2007: Sołectwa Bocheń, Dąbkowice Dolne, Dąbkowice Górne, Guźnia, Jamno, Jastrzębia, Klewków, Małszyce, Mystkowice, Niedźwiada, Ostrów, Otolice, Parma, Pilaszków, Placencja, Popów, Strzelcew, Szczudłów, Świące, Świeryż Pierwszy, Świeryż Drugi, Wygoda, Zabostów Duży, Zabostów Mały, Zawady, Zielkowice. Miejscowości bez statusu sołectwa: Mystkowice Małe, Parcela, Podbielnia, Urbańszczyzna. Ochotnicze Straże Pożarne w gminie OSP Bocheń – S-3, w Krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym OSP Pilaszków – S-2, w Krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym OSP Parma – S-1 OSP Wygoda – S-1 OSP Zawady – S-1 OSP Jamno – S-1 OSP Dąbkowice D. – S-1 OSP Mystkowice – S-1 OSP Ostrów – S-1 OSP Zielkowice – S-2 OSP Popów – S-1 OSP Zabostów D. – S-1 OSP Niedźwiada – S-1 OSP Klewków – S-1 OSP Świeryż – S-1 OSP Strzelcew – M Sąsiednie gminy Bielawy, Chąśno, Domaniewice, Kocierzew Południowy, m. Łowicz, Łyszkowice, Nieborów, Zduny Przypisy
Comuna de Łowic

Łowicz (polaco: Gmina Łowicz) é uma gminy (comuna) na Polónia, na voivodia de Lodz e no condado de Łowicki. A sede do condado é a cidade de Łowicz. De acordo com os censos de 2004, a comuna tem 7432 habitantes, com uma densidade 55,7 hab/km². Área Estende-se por uma área de 133,38 km², incluindo: área agricola: 83% área florestal: 8% Demografia Dados de 30 de Junho 2004: De acordo com dados de 2002, o rendimento médio per capita ascendia a 1294,93 zł. Subdivisões Bocheń, Dąbkowice Dolne, Dąbkowice Górne, Guźnia, Jamno, Jastrzębia, Klewków, Małszyce, Mystkowice, Niedźwiada, Ostrów, Otolice, Parma, Pilaszków, Placencja, Popów, Strzelcew, Szczudłów, Świące, Świeryż Pierwszy, Świeryż Drugi, Wygoda, Zabostów Duży, Zabostów Mały, Zawady, Zielkowice. Comunas vizinhas Bielawy, Domaniewice, Kocierzew Południowy, Łowicz, Łyszkowice, Nieborów, Zduny Referências
Лович (гмина)

Лович (пол. Łowicz) — сельская гмина (волость) в Польше, входит как административная единица в Ловичский повет, Лодзинское воеводство. Население — 7432 человека (на 2004 год). Сельские округа Бохень Домбковице-Дольне Домбковице-Гурне Гузня Ямно Ястшембя Клевкув Малшице Мыстковице Недзвяда Острув Отолице Парма Пиляшкув Пляценцья Попув Стшельцев Щудлув Свёнце Сверыж-Первши Сверыж-Други Выгода Забостув-Дужы Забостув-Малы Завады Зельковице Урбаньщызна Соседние гмины Гмина Белявы Гмина Доманевице Гмина Коцежев-Полуднёвы Лович Гмина Лышковице Гмина Неборув Гмина Здуны Ссылки
Лович (гміна)

Гміна Лович (пол. Gmina Łowicz) — сільська гміна у центральній Польщі. Належить до Ловицького повіту Лодзинського воєводства. Станом на 31 грудня 2011 у гміні проживало 7547 осіб. Площа Згідно з даними за 2007 рік площа гміни становила 133.38 км², у тому числі: орні землі: 83.00% ліси: 8.00% Таким чином, площа гміни становить 13.51% площі повіту. Населення Станом на 31 грудня 2011: Сусідні гміни Гміна Лович межує з такими гмінами: Беляви, Доманевіце, Здуни, Коцежев-Полудньови, Лишковіце, Лович, Неборув, Сонськ. Примітки
Kryta pływalnia w Kłodzku

Kryta pływalnia w Kłodzku – najnowocześniejszy tego typu obiekt w regionie. Pływalnia usytuowana jest przy ul. Jana Pawła II. Opis Budowę obiektu rozpoczęto w roku 2009. Pływalnia została oddana do użytku 1.07.2011 roku. Koszt inwestycji wyniósł około dwudziestu milionów złotych, a pieniądze pochodziły z budżetu gminy oraz bezzwrotnych dotacji z urzędu marszałkowskiego. Obiekt jest podzielony na trzy funkcjonalne części: sportową, rekreacyjną i spa. W części sportowej są dwie niecki. Większa niecka ma sześć torów o wymiarach 2,5 x 25 m, spełniających wymogi międzynarodowej federacji pływackiej FINA, a mniejsza o wymiarach 12,5 x 7 m i głębokościach od 0,8 m do 1 m służy do nauki pływania. Na trybunach zmieści się 300 widzów. W części rekreacyjnej znajduje się podświetlany basen o wymiarach 12 x 6,6 m i głębokości 1,2 m, wyposażony w zjeżdżalnię o długości 66 m, gejzery, bicze wodne. Znajduje się tam również brodzik dla dzieci oraz wanna z hydromasażem. W części spa znajdują się sauna fińska i turecka. Pływalnia prowadzi zajęcia nauki pływania dla dzieci i dorosłych, a w każdy ostatni piątek miesiąca zawody amatorskiej ligi pływackiej. Przypisy Linki zewnętrzne Strona krytej pływalni w Kłodzku Opis i zdjęcia pływalni na stronie Wratislaviae Amici
Kaplica św. Anny w Rudawce

Kaplica św. Anny w Rudawce – zabytkowa kaplica pochodząca z początków XIX wieku znajdująca się w Rudawce. Historia Kaplicę wzniesiono na początku XIX wieku. Wkrótce po wybudowaniu kaplicy wybuchł spór o prawo do użytkowania obiektu między rzymskimi katolikami a grekokatolikami (unitami). W 1815 r. polubownie uzgodniono, że w dniu święta patrona kaplicy św. Anny według kalendarza nowego stylu (gregoriańskiego) nabożeństwo będzie w niej odprawiał ksiądz rzymskokatolicki, zaś podług starego stylu (juliańskiego) ksiądz greckokatolicki. Jednakże w 1835 r. spór rozgorzał na nowo. Ukazem carskim z 6 listopada 1874 r. kaplicę przyznano unitom, a w rok później przekazano prawosławnym. W 1920 r. świątynia została rewindykowana przez rzymskich katolików i, aktualnie należy do rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny w Mikaszówce. Inne W ołtarzu znajduje się obraz św. Anny. Przed kaplicą umieszczono tablicę z cytatem zaczerpniętym z przemówienia marszałka Józefa Piłsudskiego: "... i nastał wyścig pracy, jak przedtem był wyścig krwi i żelaza". Przypisy
Dom przy ul. Sanowej 11 w Sanoku

Dom przy ul. Sanowej 11 w Sanoku – budynek położony przy ulicy Sanowej w Sanoku w pobliżu rzeki San. Budynek, zwany „koszarami Kościuszki” został wzniesiony na planie prostokąta, posiada podcienia wsparte na słupach od strony południowej; mieściły się w nim koszary wojska austriackiego. Według jednego źródła (Ewa Śnieżyńska-Stolot, Franciszek Stolot) pochodzi z ok. 1800 roku, a według innego (rejestr zabytków NID) z drugiej połowy XIX wieku. Podczas I wojny światowej budynek był pod adresem ul. Sanowej 237 i działał w nim posterunek żandarmerii. Budynek został wpisany do wojewódzkiego (1958) oraz do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka. Zobacz też Zabytki Sanoka Lista zabytków w gminie Sanok w artykule "Wiki Lubi Zabytki" Przypisy
Cerkiew św. Olgi w Kaplonosach

Cerkiew pod wezwaniem św. Olgi – prawosławna cerkiew filialna w Kaplonosach. Należy do parafii Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Horostycie, w dekanacie Chełm diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Cerkiew znajduje się w południowej części wsi, na cmentarzu prawosławnym. Budowla drewniana, odrestaurowana w 1984 r. Przypisy Bibliografia Kalendarz Prawosławny 2015, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s. 206
Młyn Szancera

Młyn Szancera – zniszczony kompleks budynków przemysłowych z XIX wieku, ulokowany przy ul. Kołłątaja w Tarnowie. W jego skład wchodziły młyn zbożowy, kaszarnia, spichlerz oraz laboratorium przemysłowe. Były to budowle o konstrukcji drewniano-murowanej. Jest to jeden z nielicznych obiektów architektury przemysłowej o charakterze zabytkowym w mieście, znajduje się na turystycznym szlaku śladami tarnowskich Żydów. W 2025 rozpoczęto remont kompleksu budynków, w efekcie czego powstać ma wielofunkcyjny hotel. Zakończenie robót przewidziano na 2027 rok. Historia Młyn o napędzie parowym wybudowano w miejscu wcześniejszego młyna wodnego znajdującego się nad potokiem Wątok. Powstał z inicjatywy Henryka Szancera (zm. 1885); przemysłowca, później miejskiego rajcy, przedstawiciela społeczności żydowskiej w mieście. W 1846 roku założył on firmę Tarnowskie Młyny Parowe i wybudował pierwszy w mieście duży młyn napędzany maszyną parową o 10 obrotach na minutę. W pierwszym etapie wzniesiono główny wielopiętrowy budynek młyna i spichlerz, a w pobliżu willę właściciela. 24 listopada 1859 roku Henryk Szancer wraz ze swoim szwagrem Wilhelmem Freeundem uruchomili pierwszy w Galicji młyn parowy z grysikowym systemem mielenia („na wysokie mlewo”). Budowę prowadził inż. Walery Kołodziejski. Urządzenia dostarczyła firma Breitfeld & Evans z Pragi. Możliwe, że znajdował się budynku późniejszej kaszarni. Najpóźniej w 1914 roku dobudowano budynek laboratorium. W latach międzywojennych parowy napęd młyna zastąpiono elektrycznym. Do 1939 roku przedsiębiorstwo było w rękach rodziny Szancerów, m.in. ojca Romana Szydłowskiego. W czasie okupacji młyn przejęli Niemcy. Po wojnie młyn został znacjonalizowany. Zakład funkcjonował do upadku Polski Ludowej. W roku 2006 zabudowania po zlikwidowanym zakładzie kupiło miasto Tarnów, miała tu powstać galeria sztuki. Z tych planów nic nie wyszło. W roku 2009 miasto odsprzedało obiekt lokalnemu przedsiębiorcy, który zapowiadał remont części obiektu oraz otwarcie hotelu i restauracji. 21 marca 2015 roku doszło do pierwszego pożaru, który udało się ugasić. Drugi pożar wybuchł w nocy z 4 na 5 kwietnia 2015. Ogień strawił w całości dach i część drewnianych kondygnacji budynków. Biegły działający na zlecenie prokuratury ustalił, iż doszło do celowego podpalenia. Z ekspertyz nadzoru budowlanego wynika, że budynków nie trzeba wyburzać. Obiekt obejmuje ochrona konserwatorska, jako elementu układu historyczno-urbanistycznego miasta. W 2020 roku wszczęto procedurę w sprawie wpisu pozostałości młyna Szancera do rejestru zabytków. Na początku 2025 roku po wielu miesiącach negocjacji, Grupa Arche kupiła pozostałości po młynie Szancera. 8 lipca tego roku oficjalnie rozpoczęły się prace renowacyjne i adaptacja zniszczonego zabytku na wielofunkcyjny hotel. Będzie się dzielił na: część historyczną – pozostałości zabytkowe z przeznaczeniem kulturalno-wystawienniczym z pamiątkami po rodzinie Szancerów, lobby, gastronomią i pokojami butikowymi, oraz na dobudowaną część hotelową z salami konferencyjnymi. Przypisy
Muzeum Parafialne w Szufnarowej

Muzeum Parafialne (Izba Pamięci) w Szufnarowej – muzeum z siedzibą we wsi Szufnarowa (powiat strzyżowski). Placówka działa przy tutejszej parafii Matki Bożej Ostrobramskiej Placówka powstała w 1996 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza, ks. Bronisława Domino, przy pomocy jego brata, ks. Antoniego Domino oraz mieszkańców wsi. Jego siedziba jest budynek, znajdujący się obok kościoła parafialnego. W latach 2009–2012 placówka przeszła modernizację przy wsparciu funduszy unijnych. Ponowne otwarcie muzeum miało miejsce w sierpniu 2013 roku. Ekspozycja muzealna składa się z następujących wystaw: „Wystrój izby wiejskiej chaty”, w ramach której zgromadzono dawne meble oraz przedmioty codziennego użytku, klasa szkolna z lat 50. i 60. XX wieku, w ramach której prezentowane jest wyposażenie sali szkolnej oraz przybory uczniowskie, sala rzemiosła, poświęcona m.in. szewstwu, tkactwu, kowalstwu, stolarstwu i pszczelarstwu, ekspozycja sakralna, prezentująca przedmioty kultu religijnego (m.in. obrazy, rzeźby, feretrony, lichtarze, ornaty). W przylegającej do budynku muzeum szopie zgromadzono m.in. sanie, bryczkę, wóz strażacki oraz urządzenia rolniecze (sieczkarnie, młockarnie, kieraty, miech kowalski, ule). Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym po uprzednim uzgodnieniu z proboszczem parafii lub opiekunem zbiorów. Twórca muzeum, ks. Bronisław Domino, był za swą działalność muzealniczą wielokrotnie nagradzany, m.in. tytuł: „Mecenasa sztuki ludowej” Województwa Podkarpackiego (1996), złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” (1997) oraz - wraz z bratem Antonim - Nagrodą Honorową Zarządu Powiatu w Strzyżowie. Bibliografia Otwarto Izbę Pamięci w Szufnarowej. www.strzyzowski.pl. [dostęp 2015-06-19]. (pol.). Muzeum parafialne Izba Pamięci w Szufnarowej. nasza-okolica.szufnarowa.eu. [dostęp 2015-06-19]. (pol.).
Pałac w Mrozowie

Pałac w Mrozowie – zabytkowy pałac w Mrozowie, wsi sołeckiej w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia. Opis Piętrowy pałac wybudowany w XVIII w. i przebudowany w 1860 r. w stylu neogotyku angielskiego, wybudowany na planie prostokąta (korpus), kryty płaskim dachem. Do głównego wejścia znajdującego się na wysokim parterze prowadzą schody. Wejście w pseudoryzalicie, pomiędzy dwoma pilastrami, które przy dachu przechodzą w ośmioboczne wieżyczki. Centralnie nad oknami pierwszego piętra góruje kartusz z herbem hrabiego Franza Xavera von Ballestrema, właściciela pałacu od 1902. Po prawej stronie potężna czteroboczna, dwupiętrowa wieża alkierzowa wielkością nieproporcjonalna do korpusu z figurą rycerz w niszy od frontu. Ściany i wieża zwieńczone i ozdobione blankami i wieżyczkami. Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzą: jeszcze park, altana na wyspie z końca XIX w. Galeria Przypisy
Pałac w Gosławicach

Pałac w Gosławicach (niem. Schloss Gniefgau) – zabytkowy pałac w Gosławicach – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia. Historia Pałac zbudowany w latach 1870-1890, w stylu eklektycznym. Budynek założony na planie prostokąta, z kolumnowymi porty­kami od południa i wschodu jest niewielkim pałacykiem, sta­nowiącym wiejską, letnią siedzibę właścicieli majątku do lat 40. XX wieku. Za pałacem rozciągał się park, którego granice czytelne są do dziś. Cały zespół pałacowy otoczony jest kamiennym murem z fragmentami bramy wjazdowej prowadzącej ku podjazdowi do połud­niowego portyku. Po wojnie pałacyk został adaptowany na budynek administra­cyjno-mieszkalny dla pracowników rolnych. W 1977 roku właściciel obiektu (Oporowski Kombinat Rolny) rozpoczął adap­tację na Ośrodek Szkoleniowy-Wypoczynkowy Zakładu Rolnego w Miękini. Prace remontowe objęły remont wnętrz, wymianę instalacji oraz odnowę elewacji. Po upadku PGR-ów pałac został sprzedany prywatnemu właścicielowi, który w roku 1996 przeprowadził gruntowny remont i rekonstrukcję elementów stylowych. Park krajobrazowy założony około 1850 roku zajmował obszar ok. 1,5 ha. Jego szatę roślinną stanowiły przeważnie rodzi­me gatunki roślin, w tym najliczniej reprezentowane klony, sosny i robinie akacjowe. W pojedynczych okazach występowa­ła choina kanadyjska, dąb błotny i kasztanowiec oraz czeremcha amerykańska. Jest w nim również wiele sosen wejmutek i czarnych oraz daglezje. Park również został zrekonstruowany wraz z fontanną i klombem. Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzi jeszcze park z XIX w. W 1850 roku urodził się w Gosławicach Emil May, budowniczy kanału Odra-Hawela i kanału Noteć-Warta. Przypisy
Pałac w Jugowcu

Pałac w Jugowcu (niem. Schloss Hausdorf) – zabytkowy pałac w Jugowcu – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska. Opis Od frontu pięcioboczny ganek zwieńczony szczytem – trójkątnym frontonem zawierającym kartusz z inicjałem R. Właścicielami w XIX i XX w. byli m.in.: w Hermann Ruprecht z Witstung (1872), Heinrich baron von Reizenstein (1876), rodzina Richter: porucznik Georg (od 1879, 1880-1910), Ewa (1910-1944). Obiekt wybudowany w 1780 jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzi jeszcze park z XVIII-XIX w. Przypisy
Pałac w Wojczycach

Pałac w Wojczycach – zabytkowy pałac z XIX w., w Wojczycach – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska. Opis Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzą jeszcze: park, folwark. Przypisy
Pałac w Jarosławiu

Pałac w Jarosławiu – wybudowany na początku XX w., w Jarosławiu. Położenie Pałac położony jest we wsi w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin, w pobliżu autostrady A 4. Historia Obiekt murowany, tynkowany, jednopiętrowy, wysoko podpiwniczony, posadowiony na ceglany cokole, posiada gzyms cokołowy, podokienny i podokapowy. Okna prostokątne ujęte w obramowania. Nakryty dachem czterospadowym z powiekami, kryty dachówką. Na osi pd. ryzalit zakończony półkolistym naczółkiem w nim trzy kwadratowe małe okna.. Przed ryzalitem drewniana weranda, nakryta dachem trzyspadowym. Okna w niej prostokątne. Do wejścia prowadzą schody ujęte w murowaną balustradę. We wnętrzu na parterze zachowana stara stolarka drzwi i schodów. Od strony wschodniej dobudowana jest druga weranda, nakryta dachem trzyspadowym, okna prostokątne obecnie zabezpieczone deskami. Od strony północnej taras ze schodami jednobiegowymi prowadzącymi do parku. Pałac jest częścią zespołu pałacowego i folwarcznego, w skład którego wchodzą jeszcze: park; folwark: dom mieszkalny nr 2; dom mieszkalny nr 4; dom mieszkalny nr 5; dwie stodoły; stajnia (obora); budynek gospodarczy - warsztat; kuźnia; wozownia. Przypisy
Schloss Sächsisch Haugsdorf

Das Schloss Sächsisch Haugsdorf (polnisch Dwór w Nawojowie Łużyckim) befindet sich in Nawojów Łużycki (deutsch: Sächsisch Haugsdorf) im Powiat Lubański der Woiwodschaft Niederschlesien in Polen. Es liegt am westlichen Ufer des Queis (Kwisa) in der Oberlausitz. Geschichte Die Geschichte von Sächsisch Haugsdorf reicht bis ins 15. Jahrhundert zurück, als es in Besitz derer von Gersdorff war. Im Jahr 1503 wurde es Laubaner Stadtgut, fiel jedoch 1547 infolge des Oberlausitzer Pönfalls an die königliche Kammer, womit Nickel von Tschirnhaus Eigentümer wurde. 1570/1571 errichtete Christoph Friedrich von Tschirnhaus ein reich geschmücktes zweiflügeliges Herrenhaus („Schlösschen“) im Stil der Renaissance. 1626 wurde die Anlage durch einen Brand teilweise zerstört. 1756 wurde das wieder im Besitz der Stadt Lauban befindliche 300 Hektar große Gut mit dem Schloss und gewerblichen Nebenbetrieben vom Magdalenerinnenkloster Lauban erworben und danach auf- und umgebaut. Am Ende des Zweiten Weltkriegs, infolge dessen der größte Teil Schlesiens an Polen fiel, wurde das Schloss stark beschädigt. Erst 1958 wurde die Anlage gesichert und 1966 bis 1968 der Ostflügel zu einem Kirchenraum umgebaut. Der Westflügel verfiel jedoch weiter. Bauwerk Der Baukörper war mit Sgraffitodekorationen verziert. Bemerkenswert sind die aus der Renaissance stammenden doppelgeschossigen Arkaden auf toskanischen Säulen, auf denen Wappen der Hochberg, Tschirnhaus, Kottwitz, Hermsdorf, Seydlitz, Konau, Reichenbach, Seherr, Ledlau, Tschammer und Nostitz angebracht sind. Siehe auch Liste der Orte im Besitz des Magdalenerinnenklosters Lauban Literatur Arne Franke (Hrsg.): Kleine Kulturgeschichte der schlesischen Schlösser. Band 1 (Niederschlesien), Bergstadtverlag Wilhelm Gottlieb Korn, Görlitz 2015, S. 106. ISBN 978-3870573362. Weblinks Einzelnachweise
Dwór w Nawojowie Łużyckim

Dwór w Nawojowie Łużyckim – zabytkowy dwór wybudowany w 1571 r. w Nawojowie Łużyckim – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań; przy drodze wojewódzkiej DW357 relacji Osiecznica – Lubań. Historia Dwór, obecnie kościół filialny pw. MB Szkaplerznej, wzniesiony przez Christopha von Tschirnhausa według jego projektu jest perłą renesansowej architektury XVI wieku, sprowadzonej prosto z Włoch, gdzie studiował. W 1626 r. obiekt częściowo spłonął. W XVIII w. został powiększony o drugie skrzydło, a w 1945 r. uszkodzony. Dawną kaplicę dworską z częścią skrzydła po wojnie, w latach 1966-68, przebudowano na kościół, likwidując w tej części podział wewnętrzny pomieszczeń. Skrzydło z kościołem nakrywa dach czterospadowy. Na zapleczu, niewidocznym od strony drogi, znajduje się dziedziniec z dwoma ocalałymi skrzydłami dworu. Najcenniejszy fragment stanowi krużganek wsparty na kamiennych kolumnach sięgający drugiej kondygnacji z loggią wspartą na kolumnach toskańskich i jońskich. Parapet zdobią kartusze zawierające herby szklacheckie (od lewej): 1. Hochberg 2. Tschirnhaus 3. Kottwitz 4. Stange zu Kunitz, 5. Seidlitz 6. Schindel und Konav 7. Bock 8. Reichenbach 9. Seherr 10. Liedlau 11. Tschammer 12. Nostitz, rozdzielone kariatydami na kroksztynach ozdobionych maszkaronami. Misterne piaskowcowe płaskorzeźby zdobią arkady i pachwiny łuków. Obiekt od 1945 roku niszczał i popadał w ruinę. W roku 2020 rozpoczęto jego renowację, zaczynając od krużganków. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Nawojów Łużycki, pałac. naszesudety.pl, 6 grudnia 2005. [dostęp 2016-04-27].
Muzeum Wału Pomorskiego i II Wojny Światowej w Szczecinku

Muzeum Wału Pomorskiego i Militarnej Historii Pomorza w Szczecinku – muzeum z siedzibą w Szczecinku. Placówka jest prowadzona przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Turystyczno-Historyczne „Jazda 4x4” z siedzibą we wsi Szwecja. Siedzibą muzeum jest poniemiecki schron bojowy (Panzerwerk 991), wchodzący w skład umocnień Wału Pomorskiego. Obiekt powstał w latach 1934–1935. Posiada 21 pomieszczeń o charakterze bojowym, pomocniczym oraz socjalnym i technicznym.W latach 2009–2012 obiekt przeszedł rewitalizację, która zakończyła się otwarciem muzeum w lipcu 2012 roku. W ramach prezentowanej ekspozycji znajdują się pamiątki (broń, elementy umundurowania i wyposażenia, części pojazdów) związane z fortyfikacjami Wału, walkami o przełamanie pozycji, toczonymi w 1945 roku oraz jednostkami Wojska Polskiego, stacjonującymi w Szczecinku po II wojnie światowej. Obok schronu, w ramach wystawy plenerowej, prezentowane są: czołg T-34-85 i dwie armaty przeciwlotnicze 85 mm.Oprócz obiektu położonego w Szczecinku, muzeum udostępnia bunkry Grupy Warownej „Góra Śmiadowska”, położone w pobliżu wsi Śmiadowo. Muzeum jest obiektem sezonowym, czynnym w okresie letnim (1 maja – 30 września) w soboty i niedziele. W pozostałym okresie zwiedzanie jest możliwe po uprzednim uzgodnieniu. Zobacz też panzerwerk panzerwerk 717 panzerwerk 817 Wał Pomorski Wał Wschodni Wał Zachodni Bibliografia Szczeciniecki Rejon Umocniony. bunkierszczecinek.pl. [dostęp 2025-10-06]. (pol.). Muzeum Wału Pomorskiego i II Wojny Światowej w Szczecinku. [w:] Zachodniopomorskie muzea wojskowe na szlaku 1. Armii Wojska Polskiego [on-line]. fundacjabielik.pl. [dostęp 2015-05-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]. (pol.). Bunkier Trzesiecki w Szczecinku – Panzerwerk 991. www.rodzinna-turystyka.pl. [dostęp 2015-05-25]. (pol.). Linki zewnętrzne Strona Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Turystyczno-Historycznego „Jazda 4x4”
Brama forteczna w Drezdenku

Brama forteczna w Drezdenku – brama forteczna zlokalizowana w Drezdenku przy placu Wolności 12. Stanowi pozostałość fortyfikacji dawnej twierdzy drezdeneckiej i powstała niedługo po połowie XVII wieku w miejscu wcześniejszego nadszańca. Dwukondygnacyjny obiekt pełni obecnie funkcję budynku mieszkalnego, co ma miejsce od 1763, kiedy to w związku z likwidacją fortyfikacji bramę przebudowano, dodając kondygnację poddasza, nakrytą dachem mansardowym. Wejście na drugą kondygnację możliwe jest z poziomu wału, co było rozwiązaniem funkcjonalnym dla żołnierzy pełniących wartę (na tym poziomie znajdowały się izby socjalne). Budynek zdobią dekoracje (pilastry i obramienia okienne), z których część (cztery pilastry od strony tylnej) na pewno pochodzi z okresu budowy bramy. W bezpośrednim sąsiedztwie bramy znajduje się Muzeum Puszczy Drawskiej i Noteckiej. Przypisy