Cmentarz przy ul. Francuskiej w Katowicach

Cmentarz katolicki przy ul. Francuskiej w Katowicach – nekropolia założona w 1870 roku w związku z budową kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Jest to jedna z najstarszych i najbardziej wartościowych pod względem historycznym nekropolii w Katowicach. Graniczy od południa z cmentarzem ewangelickim położonym przy tej samej ulicy. Historia Cmentarz powstał w 1870 obok założonego w 1856 przy ul. K. Damrota pierwszego cmentarza ewangelickiego. Jego teren ogrodzono, a od strony dzisiejszej ul. Francuskiej wzniesiono neogotycki budynek kostnicy i mieszkania grabarza. W 1924 r. wzniesiona została centralnie usytuowana Kaplica św. Józefa, której fundatorem był ks. kanonik Józef Cieśla. Jego grób znajduje się w przyziemiu. Przy ogrodzeniu, w sąsiedztwie cmentarza ewangelickiego znajduje się rzeźba Piety. W dwudziestoleciu międzywojennym stał się on najbardziej reprezentacyjnym cmentarzem Katowic. Za pochówek wokół kaplicy w 1936 trzeba było zapłacić 1000 zł. Pochowani Spirydion Albański, piłkarz, olimpijczyk Michał Banasik, kompozytor, pianista, organista-wirtuoz Jan Baranowicz, poeta, prozaik Ryszard Barnert, reżyser telewizyjny, dziennikarz Aleksander Baumgardten, polski poeta i prozaik Jan Brzoza, pisarz Adam Didur, założyciel Opery Śląskiej Jerzy Garda, śpiewak operowy Józef Gawor, ksiądz, redaktor naczelny „Gościa Niedzielnego” Adam Graczyński, senator Halina Holas-Idziakowa, artystka fotograficzka Zdzisław Jaskóła, konstruktor, docent, przewodniczący Rady Miejskiej w Katowicach Zygmunt Kaczmarczyk, łyżwiarz figurowy i kolarz, medalista mistrzostw Polski Zbigniew Kalemba, kompozytor Tadeusz Kalinowski, aktor Stefan Kaufman, inżynier, profesor, organizator i dziekan Politechniki Śląskiej Janusz Kidawa, reżyser Wojciech Korfanty, polski przywódca niepodległościowy Górnego Śląska Zofia Książek-Bregułowa, aktorka, poetka, łączniczka AK Stefania Michnowska, aktorka Mieczysława Mitera-Dobrowolska, językoznawca Jan Mitręga, górnik, w latach 1959–1974 komunistyczny minister górnictwa i energetyki, w latach 1970–1975 wicepremier Roman Motyka, działacz socjalistyczny Feliks Netz, pisarz, poeta, tłumacz literatury węgierskiej Bronisław Nowyk, duchowny rzymskokatolicki, kapelan Wojska Polskiego Teodor Obremba, lekarz, działacz narodowy i samorządowy Jan Piechulek, polityk, przewodniczący Rady Miasta Katowic (1924–1933), dziennikarz, poseł na Sejm RP III kadencji (1930–1935) Natalia Piekarska-Poneta, nauczycielka, opozycjonistka, od 2004 roku Honorowy Obywatel Miasta Katowice, Florentyna Pojdowa, uczestnika powstań śląskich, przełożona sanitariuszek Czerwonego Krzyża, działaczka plebiscytowa Teofil Franciszek Pojda, przedsiębiorca i działacz społeczny, powstaniec śląski Ojcumiła Prabucka, działaczka społeczna i narodowa, przewodnicząca Narodowej Organizacji Kobiet w Katowicach ks. Michał Rękas, założyciel Apostolstwa Chorych Antoni Rostek, prawnik, przewodniczący Polskiego Komisariatu Plebiscytowego na powiat raciborski, poseł na Sejm RP Józef Rostek, lekarz Józef Rymer, jeden z przywódców III powstania śląskiego, poseł na Sejm Ustawodawczy RP, pierwszy wojewoda śląski Stanisław Schaetzel, specjalista prawa gospodarczego, działacz przemysłu naftowego, wykładowca Napoleon Siess, dyrygent, dyrektor Opery Śląskiej Kazimierz Skiba, ostatni polski sołtys wsi Katowice Jan Smoleń, polski pedagog, śląski kurator oświaty Mieczysław Sośniak, prawnik Zygmunt Sowiński (grób symboliczny zmarłego w Dachau), przemysłowiec, poseł na Sejm III, IV i V kadencji w II Rzeczypospolitej Maria Stokowska-Misiurkiewicz, aktorka Bolesław Surówka, dziennikarz „Polonii” oraz „Dziennika Zachodniego” Sergiusz Toll, lepidopterolog i prawnik Jerzy Warczewski, profesor nauk fizycznych, były kierownik Zakładu Fizyki Kryształów w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego Konstanty Wolny, pierwszy marszałek Sejmu Śląskiego (szczątki sprowadzono w 2012 r. ze Lwowa) Jan Wysocki, polski rzeźbiarz, medalier Eugenia Wyszomirska-Kuźnicka, modelka Stanisława Ignacego Witkiewicza Jerzy Ziętek, polski działacz państwowy, generał Ryszard Zaorski, aktor Andrzej Żabiński, pierwszy sekretarz KW PZPR w Katowicach w latach 1980–1981 Obok tego katolickiego cmentarza usytuowany jest cmentarz ewangelicki będący pozostałością po cmentarzu ewangelickim przy ul. ks. Konstantego Damrota, który w większej części zlikwidowano po roku 1945. Obydwa cmentarze wpisano do rejestru zabytków (nr rej.: A/1516/93 z 26 lutego 1993). Przypisy Bibliografia Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf–Mar, 2000, s. 125−134. ISBN 83-913341-0-4. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach. www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-08-17]. (pol.). Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007–2013. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-08-17]. (pol.). Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-08-17]. (pol.).