Dworek w Głuchach

Dworek w Głuchach – drewniany dworek szlachecki z końca XVIII wieku w Głuchach w powiecie wyszkowskim, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego; miejsce urodzenia pisarza Cypriana Kamila Norwida. Historia Miejscowość, w której znajduje się rezydencja nazywała się dawniej Laskowo Głuche, następnie był to folwark Głuchy dóbr Laskowo oraz Laskowo-Głuchy, współcześnie Głuchy w gminie Zabrodzie w powiecie wyszkowskim. Budynek wzniesiono dla rodziny Zdzieborskich pod koniec XVIII wieku, budowniczym był Michał Zdzieborski albo jego syn Ludwik. Właścicielem majątku był od 1783 roku regent Zdzieborski. Należał jako dziedziczny majątek do Ludwiki Zdzieborskiej, córki Michała od około 1804 roku, która odziedziczyła go po Ludwiku wyszła za Jana Norwida w 1818 roku. Rodzina przeprowadziła się do Laskowa-Głuchów przed 30 lipca 1821 roku. Jan Norwid pisał w liście do M.H. Radziwiłła, że mieszka przy nowym wielkim trakcie, który idzie z Warszawy na Kobyłkę. 24 września 1821 roku o godzinie 20 narodziło się tam ich trzecie dziecko, Cyprian Kamil Norwid. Rodzina przeniosła się do Warszawy po śmierci prababki Cypriana, Hilarii Sobieskiej w 1830 roku. Ludwik Norwid, brat Cypriana odbył w majątku praktykę po ukończeniu nauki w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego w Marymoncie. Norwidowie posiadali dworek do 1848 roku, potem należał on do Jana Suskiego i Pauliny z Norwidów, jego żony i siostry Cypriana. Od około 1858 roku jego właścicielem był Bronisław Deskur, a następnie Antoni Winnicki. Kolejni właściciele to: Konstanty Puget (od 1874 do 1881 roku), Amalia Kochowicz (od 1881 do 1897 roku), Walenty Zieliński (od 1897 do 1898 lub 1899 roku). Kolejnymi właścicielami zostali Jeziorańscy (Jerzy Jeziorański nabył majątek Głuchy w 1898 roku), którzy posiadali majątek do 1966 lub 1967 roku; rzeźbiarz Bolesław Jeziorański kupił go jako resztówkę w 1912 roku z 16 hektarami gruntów, odziedziczyły go jego dzieci: Adela, Karol i Stanisława. Podczas II wojny światowej w dworku byli zakwaterowani niemieccy oficerowie; pod koniec wojny mieszkali tam uciekinierzy; Sowieci częściowo zdemolowali budynek i obejście. Po wojnie majątek nie podlegał reformie rolnej. W latach 1945–1954 w dworku mieszkał malarz Antoni Gawiński z żoną Ireną i siostrą Jadwigą. 18 listopada 1959 roku zespół dworski został wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych. Ostatnia ze strony Jeziorańskich mieszkała w dworku Stanisława; rodzina zdecydowała się na sprzedaż z uwagi na koszty utrzymania. Dworek i park kupili Andrzej Wajda i Beata Tyszkiewicz w 1966 lub 1967 roku, którzy posiadali go do 1996 roku. Został on następnie poddany generalnej restauracji. Budynek jest własnością Karoliny Wajdy. Na początku XXI wieku pozostawał zamieszkany i niedostępny do zwiedzania, z większej odległości jest niewidoczny. Karolina Wajda prowadzi w majątku Akademię Sztuki Jeździeckiej, gdzie zainteresowani trenują na koniach andaluzyjskich. Akwarela z 1839 roku przedrukowywana w wydawnictwach Norwidowskich, przedstawia domniemany dworek Norwidów w Laskowie-Głuchach. Architektura Posiadłość znajduje się na prawobrzeżnym Mazowszu koło Radzymina, w połowie drogi pomiędzy tym miastem a Wyszkowem. Parterowy budynek z drewna modrzewiowego, konstrukcji wieńcowej, otynkowany, wzniesiony w stylu klasycystycznym na podmurowaniu na rzucie prostokąta. Po obu stronach: od podjazdu i od ogrodu znajdują się ganki z drewnianymi słupkami, które wieńczą trójkątne szczyty. W szczycie ganku od strony ogrodu znajduje się gipsowe popiersie Adama Mickiewicza, które wykonał Bolesław Jeziorański. Wnętrza w układzie dwutraktowym, sień na osi. We wnętrzach stropy belkowane w części izb oraz kominki. Budynek nakryty dachem czterospadowym, pokrytym gontem. Izba, w której urodził się Cyprian Norwid, była pomalowana wówczas na niebiesko. Dworek otacza park, założenie pochodzi z około połowy XIX wieku, aleję dojazdową otaczają klony, na wschód od budynku znajduje się lipowa aleja, w parku rosną także graby; frontowy podjazd jest otoczony gazonem. Park zachował się w bardzo dobrym stanie. Za czasów Jerzego Jeziorańskiego w majątku znajdował się ogród, sad i pole orne. W ogrodzie znajdowała się gipsowy odlew rzeźby Chrystus u słupa. Przypisy