NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Maria-Hilf-Basilika (Twardogóra)

Die Basilika Maria Hilfe der Christen (polnisch Bazylika Matki Bożej Wspomożenia Wiernych) ist eine römisch-katholische Kirche in Twardogóra (deutsch Festenberg) in der Woiwodschaft Niederschlesien, Polen. Die Pfarrkirche der Gemeinde Unserer Lieben Frau von der Himmelfahrt der Gläubigen des Bistums Kalisz mit dem Patrozinium Maria, Hilfe der Christen trägt den Titel einer Basilica minor. Das in den 1870er Jahren als protestantisches Gotteshaus errichtete neugotische Bauwerk wurde nach 1945 von der katholischen Kirche übernommen und ist denkmalgeschützt. Geschichte Die Kirche Zum Kripplein Christi wurde 1688 bis 1690 im damaligen Festenberg auf Initiative von Eleonore Charlotte von Württemberg-Mömpelgard gebaut. Die am Oberring gelegene Kirche war damals die zweite Festenberger evangelische Kirche. Der hölzerne Saalbau mit zweistöckigen Emporen auf kreuzförmigem Grundriss wurde neue Pfarrkirche und diente zugleich als „Grenzkirche“ für die Protestanten der anliegenden katholischen/habsburgischen Gebiete Schlesiens. 1873 fiel sie einem Brand zum Opfer. Der Bau der heutigen neugotischen Kirche erfolgte schon ab 1874 nach Plänen des Breslauer Architekten Carl Johann Lüdecke. Zusammen mit dem Baumeister Herman Gläsner und den Steinmetzen Seidel aus Oels und Pisker aus Namslau wurden bereits 1876 die Turmkugel und ein Kreuz auf den Turm gesetzt. Im selben Jahr wurde eine Uhr von G. Weiss aus Glogau installiert, ein Jahr später wurde die Glocke im Turm aufgehängt. Nach 1945 wurde die Kirche von den Salesianern übernommen, die das Innere wiederaufbauten und für eine katholische Kirche umgestalteten. Am 8. Dezember 1945 wurde am Hochaltar eine Marienfigur angebracht, die als eine Kopie des Gnadenbildes Maria Hilf in Turin vom Bildhauer Jan Szczerkowski geschaffen wurde. Die Marienstatue erhielt eine von Papst Johannes Paul II. geweihte Krone. Nach Berichten zur Wundertätigkeit der Marienfigur wurde die Kirche 1994 zum Heiligtum Niederschlesiens mit zahlreichen Wallfahrten. Die Kirche wurde 2005 zur Basilica minor erhoben. Architektur Die neugotische „Obere“ Kirche (nach dem zentralen Oberen Platz, heute Piastenplatz) wurde neben Gebäuden aus dem 18. und 19. Jahrhundert errichtet. Ihr kreuzförmiger Grundriss entstammt der Vorgängerkirche und wurde durch einen wuchtigen Frontturm ergänzt. An die Saalkirche ist ein schmalerer, dreiseitig abgeschlossener Chor angeschlossen. Sie wurde in den Jahren 1874–1876 aus rohen Verblendziegeln mit Steinelementen errichtet. Im Jahr 1989 wurde das Innere der Kirche gründlich renoviert. Das Giebeldach über dem Langhaus, dem Querschiff sowie der achteckige Helm wurden mit Kupferblech gedeckt. Weblinks Internetseite der Pfarrgemeinde (polnisch) Einzelnachweise
Bazylika Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Twardogórze

Bazylika Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Twardogórze – dawny kościół ewangelicki, a następnie rzymskokatolicki kościół parafialny w Twardogórze. Należy do dekanatu Twardogóra diecezji kaliskiej. Jeden z zabytków miasta. Historia Budowę neogotyckiej świątyni ewangelickiej rozpoczęli w 1874 wrocławski architekt Karol Jan Lüdecke wraz z budowniczym Hermanem Gidsnerem i kamieniarzami: Seidelem z Oleśnicy i Piskerem z Namysłowa. Już w 1876 roku na wieży wetknięto gałkę i krzyż. W tym samym roku zamontowano również zegar głogowskiej firmy G. Weissa. Rok później na wieży zawieszono dzwon. Po 1945 roku kościół przejmują salezjanie i przebudowują wnętrze przystosowując je do funkcji kościoła katolickiego. Obecnie kościół pełni funkcję kościoła parafialnego pw. MB Wspomożenia Wiernych. Od 2005 bazylika mniejsza. Neogotycki kościół pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych (zwany „górnym”) stanowi istotny element kompozycji urbanistycznej Twardogóry, usytuowany jest w centrum tzw. Rynku Górnego – obecnie Plac Piastów. W pobliżu znajdują się budynki z XVIII i XIX w. Świątynię wybudowano w 1874 – 1875 r. z surowej cegły licówki z elementami kamiennymi na istniejących już starych fundamentach. Po II wojnie światowej oddany do funkcji Kościoła rzymskokatolickiego. W 1989 roku gruntownie odnowiono wnętrze kościoła. Dach kryty blachą miedzianą, nad korpusem nawowym i ramionami transeptu dwuspadowe, nad aneksami bocznymi pulpitowe. Hełm na wieży iglicowy, ośmioboczny, pokryty blachą miedzianą. Obecnie kościół jest zagospodarowany i używany do kultu religijnego. Sanktuarium Maryjne ze słynącą łaskami figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem jest miejscem licznych pielgrzymek. Figura Matki Bożej z Dzieciątkiem została koronowana 24 września 1995 roku. Organy Organy wybudowała firma Schlag & Söhne w 1877 roku. Pierwotnie miały trakturę mechaniczną. W 1963 Tadeusz Rajkowski rozpoczął przebudowę tego instrumentu, w wyniku której otrzymał trakturę pneumatyczną. Parafia zrezygnowała jednak z dalszych usług tegoorganmistrza, o czym świadczy archiwalny list miejscowego proboszcza. Ostatecznie przebudowę dokończyła firma Dominika Biernackiego z Warszawy w 1971 roku. Zamontowano wtedy 3 głosy językowe i wykonano nowy prospekt. W 1991 kolejny remont organów wykonała firma braci Broszko z Bolesławca, a w latach 1999-2000 Czesław Chrobak z Wrocławia. W 2010 wymieniono dmuchawę, a w 2011 wykonano remont jednego z dwóch miechów. Dyspozycja instrumentu: Galeria Linki zewnętrzne Informacja na stronie miasta Bazylika Mniejsza NMP Wspomożenia Wiernych - Evangelische Kirche polska-org.pl Przypisy
Herz-Jesu-Basilika (Dąbrowa Górnicza)

Die Basilika des Heiligen Herzens Jesu (polnisch Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa) ist eine römisch-katholische Kirche im Stadtteil Strzemieszyce Wielkie von Dąbrowa Górnicza, Schlesien, Polen. Die Pfarrkirche des Bistums Sosnowiec ist dem Heiligsten Herzen Jesu gewidmet und trägt den Titel einer Basilica minor. Die neugotische Kirche vom Anfang des 20. Jahrhunderts ist denkmalgeschützt. Geschichte Mit der Industrialisierung des Dombrowaer Kohlebecken kam es zu einem bedeutenden Bevölkerungszuwachs in Strzemieszyce Wielkie, Teil von Kongresspolen. Ab 1887 setzten sich die Bewohner für die Errichtung einer Pfarrkirche beim Bistum Kielce ein. Nach der Genehmigung 1898 aus St. Petersburg erfolgte 1900 erst der Bau einer Kapelle, ab 1903 der Bau der heutigen Kirche, wozu 1906 die Genehmigung von den zaristischen Behörden erfolgte. Das neugotische Bauwerk wurde von Józef Stefan Pomian-Pomianowski entworfen, der auch für die Basilika Unserer Lieben Frau von den Engeln in Dombrowa verantwortlich war, und 1910 fertiggestellt. Die Backsteinkirche wurde als dreischiffige Basilika auf dem Grundriss eines lateinischen Kreuzes errichtet. Der Bischof von Kielce Augustyn Łosiński (1867–1937) gründete im Februar 1911 die Pfarrgemeinde. Die Erstellung der Gewölbe und die Ausstattung mit den Fenstern erfolgte bis 1914. Der ursprüngliche Entwurf zeigt drei Türme, die wegen des Ausbruchs des Ersten Weltkriegs aufgegeben wurden. Die Kirchweihe erfolgte erst am 26. September 1959. Die Pfarrkirche wurde 2002 zu einem Diözesanheiligtum erklärt. 2008 wurde die Kirche durch Papst Benedikt XVI. in den Rang einer Basilica minor erhoben, die liturgische Feierlichkeiten fanden am 29. April 2009 unter Leitung von Kardinal Paul Poupard statt. Weblinks Internetseite der Basilika (polnisch) Einzelnachweise
Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej

Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej – kościół parafialny w Strzemieszycach Wielkich, dzielnicy Dąbrowy Górniczej. Od 2002 roku świątynia pełni również funkcję sanktuarium Najświętszego Serca Pana Jezusa. Historia Początkowo na miejscu kościoła stała obszerna kaplica wybudowana w latach 1900–1903. Budowę większej świątyni rozpoczęto w 1903 za staraniem ks. Tadeusza Konarskiego, proboszcza z Gołonoga. Budowę ukończono w 1910, nie wznosząc planowanej wieży kościelnej. 8 grudnia 1910 ks. Tadeusz Konarski poświęcił świątynię. W latach 1913–1914 dokończono tynkowanie wnętrza. W 1918 budynek zelektryfikowano. Uroczysta konsekracja miała miejsce dopiero w 1959, dokonał jej ks. bp Zdzisław Goliński, ordynariusz kielecki. W latach 1971–1972 świątynię wyposażono w organy, a na początku lat 80. XX wieku przeprowadzono jej modernizację. 16 października 2005 odsłonięto pomnik Jana Pawła II. 13 października 2002 biskup sosnowiecki Adam Śmigielski podniósł kościół do godności sanktuarium Najświętszego Serca Pana Jezusa. 10 czerwca 2008 roku Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów nadała kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 26 kwietnia 2009. Architektura Jest to neogotycka, trójnawowa bazylika, wzniesiona wg projektu Józefa Stefana Pomian-Pomianowskiego. Nad skrzyżowaniem naw znajduje się sygnaturka. W prezbiterium znajduje się neogotycki ołtarz główny z drewna dębowego, bogato zdobiony złoceniami. W jego centralnej części umieszczona jest naturalnej wielkości figura Najświętszego Serca Pana Jezusa, ufundowana w 1941 roku przez ks. Mieczysława Rogójskiego. Przedstawia ona Chrystusa wskazującego na swoje Serce i udzielającego błogosławieństwa. W świątyni znajdują się liczne witraże przedstawiające świętych oraz sceny biblijne, a także ołtarze boczne poświęcone Matce Bożej Częstochowskiej i Miłosierdziu Bożemu. Przy tym drugim znajdują się relikwie św. Faustyny Kowalskiej. Kościół posiada również relikwie innych świętych, m.in. św. Ojca Pio i św. Antoniego z Padwy. Przypisy Linki zewnętrzne Strona oficjalna parafii
Basilika zum heiligsten Erlöser und allen Heiligen

Die Basilika zum heiligsten Erlöser und allen Heiligen (poln. Bazylika Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych), auch Guttstädter Dom, in Dobre Miasto (Guttstadt) im polnischen Powiat Olsztyński im Ermland ist eine römisch-katholische Stifts- und Pfarrkirche und seit 1989 Basilica minor. Geschichte Das Säkularkanonikerstift Sanctissimi Salvatoris et Omnium Sanctorum gründete der Ermländer Bischof Hermann von Prag im Zuge seines planmäßigen Landesausbaus 1341 in Pettelkau bei Braunsberg. Es wurde schon 1343 nach Glottau und 1347 ins damals erst gut zwei Jahrzehnte alte Guttstadt verlegt. Durch die Verlegung ins Landesinnere wurde das Stift zum zweiten kirchlichen Zentrum im Bistum Ermland neben dem Domstift in Frauenburg, dem es bald auch baulich gleichkam. Im südwestlichen Quadrat der schachbrettartig angelegten ummauerten Stadt entstanden ab 1376 die groß angelegte Stiftskirche und die zunächst dreiflügelige Anlage der Konventsgebäude. Die Kirche war 1396 vollendet. Der quadratische Westturm wurde 1496 angefügt; sein oberstes Geschoss und das Satteldach mit neugotischen Staffelgiebeln stammen von 1895. Das Kollegiatstift war mit Pfründen für 12 Kanoniker dotiert. Es wirkte als religiös-kulturelles Zentrum für Guttstadt und das Umland. Im Dreißigjährigen Krieg wurde es 1626 von einrückenden Schweden verwüstet und in der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts wiederhergestellt. 1810 wurde es säkularisiert. Die Kirche blieb katholische Pfarrkirche. Beim Brand der Guttstädter Altstadt nach dem Einmarsch der Roten Armee am 3. Februar 1945 erlitt der Stiftskomplex nur geringe Schäden. 1960 veranlasste Kardinal Stefan Wyszyński die Wiederbegründung des Kollegiatstifts. Architektur und Ausstattung Die Stiftskirche ist eine weiträumige dreischiffige Hallenkirche ohne Chor im Stil der Backsteingotik. Den Innenraum überspannen Sterngewölbe. Als wertvollstes Kunstwerk gilt der Gnadenstuhl, eine Dreifaltigkeitsdarstellung aus der Zeit um 1500, die der Schule von Veit Stoß entstammen könnte. In derselben Formensprache schuf ein einheimischer Künstler 1510 die Anna-selbdritt-Gruppe im linken Seitenschiff. Der Marienaltar mit Aposteln wird auf 1430 datiert. Weitere Altäre, Kanzel, Taufbecken und Chorgestühl stammen aus der Wiederherstellungsphase nach dem Dreißigjährigen Krieg. Der figurenreiche barocke Hochaltar entstand 1748. Literatur Joanna Jakutowicz: Die Geschichte der Altäre in der Kollegiatskirche zu Guttstadt. In: Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands, Bd. 65 (2021), S. 31–70. Weblinks Der Guttstädter Dom (ostpreussen.net) Geschichte des Kollegiatstifts (ostpreussen.net) Heimatbrief der Kreisgemeinschaft Heilsberg, 2016: Aus der Guttstädter Geschichte (S. 22–34), mit vielen historischen Bildern Einzelnachweise
Église Saint-Sauveur de Dobre Miasto

L'église Saint-Sauveur, ou de son appellation complète basilique collégiale Sainte-Marie-Madeleine-du-Très-Saint-Sauveur-et-de-Tous-les-Saints, est une église à Dobre Miasto (Pologne), ancienne collégiale d'un complexe gothique datant de 1357-1389, et basilique mineure depuis le 19 mai 1989. Elle est la deuxième plus grande église de Varmie. Histoire Galerie Liens externes Site officiel Ressource relative à la religion : GCatholic.org Portail de la Pologne Portail de l’architecture chrétienne Portail du catholicisme
Basiliek van het Heilig Hart van Jezus (Trzebinia)

De Heilig Hart van Jezusbasiliek in Trzebinia (Pools: Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Trzebini) is een aan de Bartosz Glowacki-straat gelegen rooms-katholieke parochiekerk in Trzebinia, een stad in het Poolse woiwodschap Klein-Polen, circa 40 km ten noordwesten van Krakau. Geschiedenis In 1901 de vestigden de paters Salvatorianen zich in Trzebina. Het was de eerste vestiging van de congregatie in het land. Twee jaar later werd er een stuk grond gekocht met het doel er een klooster en een kerk op te bouwen. In 1910 volgde de eerstesteenlegging van de neogotische kerk. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog moesten de bouwwerkzaamheden echter worden stilgelegd. In 1954 werd het werk hervat. Na vele jaren van bouwwerkzaamheden en verfraaiing van de kerk vond op 10 juni 1983 de inwijding ten slotte plaats door kardinaal Franciszek Macharski van Krakau. Tijdens een door aartsbisschop Stanisław Dziwisz geleide plechtigheid werd de kerk in 2013 officieel tot basilica minor verheven. Aan de kerk grenst een park waarin een kruisweg en een Mariagrot zijn gelegen. Sanctuarium van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima De kerk is een drukbezocht bedevaartsoord. In 1962 werd een beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima meegenomen naar Trzebinia. Rond het beeld groeide een hele cultus en in 1967 verhuisde het beeld naar een speciaal voor het beeld gebouwde kapel. Op 13 september 1997 werd het beeld voorzien van pauselijke kroontjes. Externe link (pl) Webpresentatie van de Heilig Hart van Jezusbasiliek in Trzebinia
Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Trzebini

Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny w Trzebini, w powiecie chrzanowskim, w województwie małopolskim. Mieści się przy ulicy Bartosza Głowackiego 3. Historia W 1901 roku księża Salwatorianie założyli w Trzebini nową wspólnotę – pierwszą placówkę tego zgromadzenia na ziemiach polskich. W 1910 roku został poświęcony kamień węgielny pod budowę kościoła, zaprojektowanego w stylu neogotyckim przez Jana Sas–Zubrzyckiego. Według projektu Sas–Zubrzyckiego świątynia miała być trójnawową bazyliką z transeptem i zamkniętym wielobocznie prezbiterium. Po prawej stronie prezbiterium artysta zaplanował trzyprzęsłową kaplicę zamkniętą wielobocznie, po stronie lewej pomieszczenia zakrystii. W projekcie transept jest dwukrotnie szerszy niż nawa główna, palmowe sklepienie wspiera się na słupach, na ścianach zewnętrznych transeptu znajdują się apsydy z narożnymi półkolistymi aneksami. Zaprojektowany przez Sasa–Zubrzyckiego kościół miał dwie wieże różnej wysokości. Wyższa wieża z zegarem i trójkątnymi szczytami posiadała ponadto trójdzielne okno, a na dachu wysoką iglicę. Niższa wieża po stronie prawej miała ośmiokątny dach z czworokątnymi daszkami w narożach. Ściana fasady między wieżami była zwieńczona ozdobnym, schodkowym szczytem, znajdowało się tu także okno z rozetą. Projekt ten nie został w całości zrealizowany. Budowa została przerwana przez wybuch I wojny światowej. Prace budowlane podjęto ponownie w 1954 roku zmieniając projekt (przebudowano prezbiterium, dobudowano nową, jedną wieżę, na dachu umieszczono sygnaturkę, przed wejściem wybudowano portyk z niewielkim tarasem na daszku, oparty na słupach). Pracami związanymi z projektowaniem i budową dalszej części kościoła oraz wystrojem wnętrza kierowali: Zygmunt Gawlik (zaprojektował nową wieżę świątyni), Kazimierz Kądziołka, Jan Gotwald i Antoni Ślusarczyk. Ukończenie budowy nastąpiło w 1961 roku. W dalszym ciągu (do 1980 roku) trwały prace wykończeniowe. W 1962 roku Salwatorianie sprowadzili z Fatimy figurę Matki Bożej Fatimskiej. W 1967 roku figura została przeniesiona do specjalnie przygotowanej kaplicy, a w 1997 roku została uroczyście ukoronowana koronami papieskimi, podnosząc też świątynię do rangi Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej (pierwsze nocne czuwanie fatimskie odbyło się 47 lat wcześniej 13 maja 1950 roku). 10 czerwca 1983 roku ks. kard. Franciszek Macharski dokonał konsekracji kościoła. W świątyni znajdują się barwne witraże oraz organy o 35 głosach. 31 stycznia 2013 roku Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów nadała świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Ogłoszeniu tytułu 14 września tego roku przewodniczył Stanisław Dziwisz. Przypisy Bibliografia Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8.
Basilika St. Matthäus (Mielec)

Die Basilika St. Matthäus (polnisch Bazylika św. Mateusza) ist eine römisch-katholische Kirche in Mielec im Karpatenvorland, Polen. Die Stifts- und Pfarrkirche des Bistums Tarnów hat den Titel einer Basilica minor und ist denkmalgeschützt. Geschichte Die Pfarrei in Mielec wurde in der zweiten Hälfte des 14. Jahrhunderts von den damaligen Grundherren der Stadt, der Familie Mielecki, gegründet. Eine erste Holzkirche wird 1470 erwähnt. In den letzten Jahren des 16. Jahrhunderts wurde ihr eine gemauerte Kapelle der Heiligen Anna hinzugefügt. Nach einem Brand 1604 wurde sie wieder aufgebaut. Die heutige Pfarrkirche wurde von Jerzy Zbigniew Ossoliński, dem Vogt von Połaniec, gegründet. Sie wurde in den Jahren 1678–1721 erbaut und 1762 von Bischof Hieronim Wielogłoski, Weihbischof in Przemyśl, geweiht. In den Jahren 1792–1795 wurde sie teilweise umgebaut, weiterhin wurde in den Jahren 1877–1878 der Turm erhöht und 1924 an der Südseite ein Vorbau hinzugefügt. Die Kirche wurde durch Papst Benedikt XVI. 2006 zur Basilica minor erhoben. Ende 2017 gründete der Bischof von Tarnow, Andrzej Jeż, das Stiftskapitel des Heiligen Apostels und Evangelisten Matthäus in Mielec und erhob die Kirche damit zur Stiftsbasilika. Architektur Die Matthäus-Basilika ist eine einschiffige, auf dem Grundriss eines Kreuzes errichtete Kirche mit Seitenkapellen in Form von Querschiffen. An das Kirchenschiff schließt sich im Westen ein zweigeschossiger Turm mit einer welschen Haube an, dessen Erdgeschoss eine Vorhalle zum Kirchenschiff bildet. Der Haupteingang wird von einem barocken Portal aus schwarzem Marmor mit der Ossoliński-Wappenaxt eingerahmt. Der zweijochige, rechteckige Chor schließt mit einer geraden Wand. Im Norden gliedert sich die Sakristei an. Das Kirchenschiff ist mit einem Tonnengewölbe mit Lünetten bedeckt, während der Altarraum und die Sakristei mit einem Kreuzgewölbe überdeckt sind. Ausstattung Die Inneneinrichtung ist größtenteils im Rokokostil der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts gehalten. Der Hauptaltar zeigt ein Gemälde der Kreuzigung aus dem 17. Jahrhundert, das Tommaso Dolabella zugeschrieben wird. Die Basilika verfügt außerdem über zwei Rokoko-Seitenaltäre (im Kirchenschiff am Lettner) und zwei Barockaltäre in den Kapellen, eine Rokoko-Kanzel, zwei Beichtstühle und -bänke sowie ein spätbarockes Taufbecken. Der Chor vom Ende des 18. Jahrhunderts wird von drei Arkadenpfeilern getragen. Die Orgel mit Rokoko-Prospekt wurde in der 2. Hälfte des 20. Jahrhunderts umgebaut. Gedenkort Neben der Basilika wurde 1990 eine Katyn-Mauer errichtet, die an die Opfer des Massakers von Katyn in Verbindung mit dem Gebiet von Mielec erinnert; unter anderem wurde Major Kazimierz Dobrostański gedacht. Literatur H. Lawera, A. Bata: Mielec i okolice, Krosno: „Roksana”, 1998. Weblinks Website der Pfarrgemeinde (polnisch) Einzelnachweise
Białystok Puppet Theatre

Bialystok Puppet Theatre (Polish: Białostocki Teatr Lalek), founded in 1953, is one of the oldest puppet theaters in Poland. Its repertoire consists mainly of puppetry-based adaptations of international literature, as well as children's entertainment. History Bialystok Puppet Theatre's history began in 1937, when it was founded as a small amateur theater by puppeteers Helena Pacewicz and Piotr Sawicki. It was incarnated in its current form in 1953, when the Communist government's Ministry of Culture and National Heritage granted it a subsidy and the status of a professional stage. Nationalization followed in 1960, followed by an increase in government investment in the theatre. In 1972, a still-extant stage for adult puppet theatre was built. This was the first-ever such stage in Poland. An Actor Study for training in puppetry was founded shortly thereafter in 1974; this study ultimately became the Puppetry Department of the Aleksander Zelwerowicz National Academy of Dramatic Art in Warsaw. Between 1975 and 1979, a permanent building was erected at 1 Kalinowskiego St. The Bialystok Puppet Theatre is still housed in this building today. This building today houses three stages: a large stage, which seats 200, a small stage, which seats 100, and a rehearsal room, which seats 40. Notable former puppeteers of the Bialystok Puppet Theater include Jan Wilkowski, Krzysztof Rau, and Piotr Tomaszuk. Cultural impact Bialystok Puppet Theatre organized the All-Poland Competition of Puppet Theatre Soloists, Poland's first-ever nationwide solo puppeteer competition, in 1972, and subsequently ran it as a biennial event. In 1977, the theatre began permitting non-Polish entrants and restyled the event as the International Festival of Puppeteers, leading to the participation of entrants from across Europe, most notably German puppeteer Albrecht Roser. Recent theatre directors have also permitted non-Polish puppeteers to perform directly at the Bialystok. In the 1990s, the BPT, under the lead of playwright Wojciech Szelachowski, helped further modernize Polish puppet theatre by launching postmodernist, sometimes sans-puppet performances, several of which were inspired by the post-WW1 Dada art movement. References External links Media related to Białystok Puppet Theatre at Wikimedia Commons
Białostocki Teatr Lalek

Białostocki Teatr Lalek – jeden z najstarszych polskich teatrów lalkowych. Mieści się w Białymstoku przy ul. Kalinowskiego 1. W jego repertuarze znajdują się zarówno przedstawienia dla dzieci jak i lalkarskie adaptacje literatury światowej dla dorosłych. BTL dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu uznany został za jedną z najlepszych scen lalkowych w Polsce, a Białystok, dzięki BTL-owi i Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku warszawskiej AT, został polskim centrum sztuki lalkarskiej. Historia BTL powstał oficjalnie w 1953 roku, kiedy to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało mu subwencję i status sceny profesjonalnej o wdzięcznej nazwie Świerszcz. Swoją tradycją sięga on jednak czasów przedwojennych, kiedy to w 1937 roku został założony w Białymstoku amatorski teatr lalkowy, jego twórcami byli Helena Pacewicz oraz Piotr Sawicki, który został później pierwszym kierownikiem BTL. Upaństwowienie teatru nastąpiło w 1960. W 1972 powołana do życia została Scena dla Dorosłych (pierwsza w Polsce). Studium Aktorskie Teatru Lalek powstało w 1974 (później przekształcono je w Wydział Sztuki Lalkarskiej PWST w Warszawie). W latach 1975–1979 wzniesiono pierwszy w Polsce budynek przeznaczony specjalnie dla teatru lalek. Mieszczą się w nim trzy sceny: duża (200 miejsc), mała (100 miejsc) i sala prób (40 miejsc). Kierownicy teatru Piotr Sawicki Joanna Piekarska Krzysztof Rau Wojciech Kobrzyński Wojciech Szelachowski Marek Waszkiel (od września 2005) Jacek Malinowski (od września 2012) Linki zewnętrzne Strona w bazie e-teatr.pl Internetowa strona BTL