NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Marcina w Gromniku

Kościół św. Marcina w Gromniku – rzymskokatolicki kościół, znajdujący się w miejscowości Gromnik, należącej do powiatu tarnowskiego województwa małopolskiego. Do 1991 pełnił rolę kościoła parafialnego, obecnie nieużytkowany. Świątynia leży na szlaku architektury drewnianej w Województwie Małopolskim. Historia Kościół zbudowano w 1727, prawdopodobnie z wykorzystaniem elementów starszej budowli, pochodzącej z przełomu XV i XVI wieku. Konsekrowany został w 1750. Wieżę dostawiono w czasie przebudowy i rozbudowy w pierwszej połowie XVIII wieku. Architektura i wyposażenie Jest to budowla drewniana konstrukcji zrębowej, trójdzielna, orientowana. Do nawy pokrytej jednokalenicowym gontowym dachem dostawiona jest nietypowa wysoka wieża o unikatowej w skali małopolski formie - konstrukcji słupowej, w dolnej kondygnacji czworoboczna, w górnej ośmioboczna, zwieńczona baniastym hełmem. Z boku nawy znajduje się kruchta. Ściany są oszalowane. Wewnątrz znajdują się kolebkowe sklepienia pozorne z dekoracyjnymi żebrami z dekoracjami malarskimi, naśladującymi rozgwieżdżone niebo. Ściany zdobi polichromia figuralna z XIX wieku. W zachodniej ścianie nawy portal zwieńczony rzeźbą św. Marcina na koniu z XVIII w. Wyposażenie pochodzi głównie z drugiej połowy XVIII wieku. Z XVI w. pochodzi rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, kamienna chrzcielnica datowana jest na XVII w., a późnogotycki krucyfiks z belki tęczowej pochodzi z końca XV wieku. Obraz Ostatnia Wieczerza malowany w 1539, zapewne przez Mistrza Tryptyku z Wójtowej, znajduje się obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Otoczenie Obok kościoła stoi murowana dzwonnica typu arkadowego z trzema dzwonami: Królowa Polski, Józef oraz Marcin. Kościół otacza stary cmentarz z grobami dawnych właścicieli Gromnika. Galeria Przypisy Bibliografia Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, s. 106 ISBN 83-89188-08-2 Szlak Architektury Drewnianej Małopolska, BartłomiejB. Cisowski i inni, Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Promocji i Turystyki. Zespół ds. Turystyki, 2010, s. 153, ISBN 978-83-60538-61-6, OCLC 995427727 .
Cmentarz wojenny nr 191 – Lubcza

Cmentarz wojenny nr 191 – Lubcza – austriacki cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej wybudowany przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie i znajdujący się na terenie jego okręgu VI Tarnów. Znajduje się w Lubince. Leży na południowym stoku wzgórza Lubinka, nad lokalną drogą z Rychwałdu do Dąbrówki. Zaprojektowany przez Heinricha Scholza. Pomnik centralny stanowi wysoka kolumna z bloków piaskowca, wokół której znajduje się napis o treści (tłum.): „Nie zakłócajcie skargą szczęścia zaszczytnej śmierci. Nie myślcie o poległych i nie żałujcie naszego utraconego życia. Czcijcie wierność czynu i bądźcie wdzięczni za radość pokoju”. Poniżej motyw antycznego hełmu. W 6 grobach zbiorowych pochowano tu 93 żołnierzy austro-węgierskich i 111 rosyjskich. Bibliografia Cmentarze wojenne I wojny światowej, Okręg VI Tarnów Metryka cmentarza Spis poległych
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pleśnej

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Pleśnej, w powiecie tarnowskim województwa małopolskiego. Historia Świątynia została zbudowana w latach 1924-30 według projektu Franciszka Mączyńskiego. Kościół zbudowano obok starego, drewnianego, który przeniesiono w 1938 roku do Żelichowa. Wokół starego kościoła znajdował się cmentarz, po którym pozostał grobowiec rodziny Dietlów z Rzuchowej. Jest w nim pochowany Franciszek Dietl, brat Józefa Dietla – profesora UJ, prezydenta Krakowa, właściciela Rzuchowej i Woźnicznej. Architektura i wyposażenie Budowla reprezentuje styl modernistyczny. Kościół jest murowany, wybudowany z kamienia i otynkowany. Składa się z trzynawowego, bazylikowego korpusu z transeptem i prezbiterium. Po bokach prezbiterium są umieszczone dobudówki mieszczące zakrystię i kaplicę. Z przodu znajduje się czworokątna wieża, nakryta neobarokowym dachem hełmowym z latarnią. Wnętrze nakrywają stropy kasetonowe i sufit. Prezbiterium, transept i nawę główną nakrywają dachy dwuspadowe; na dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Do wyposażenia wnętrza należą cztery ołtarze, chrzcielnica i ambona w stylu barokowym, pochodzące z wcześniejszej świątyni. W ołtarzu głównym jest umieszczony obraz Wszystkich Świętych, namalowany w stylu barokowym w XVII wieku. W ołtarzu bocznym znajduje się obraz Chrystusa Miłosiernego z XVII wieku. Organy o 25 głosach zostały wykonane przez firmę „Biernacki" w 1958 roku. Świątynia posiada również kropielnicę kamienną oraz dzwon odlany w XVII wieku. Galeria Przypisy Bibliografia Bogusław Krasnowolski Leksykon zabytków architektury Małopolski, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2013, ISBN 978-83-213-4744-8
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Olszynach

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Olszynach – rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, zbudowany w 1900, znajdujący się w Olszynach. Historia Pierwszy kościół w Olszynach powstał pod koniec XVI w., konsekrowany w 1580. Obecna drewniana świątynia została zbudowana w 1900 według projektu Łukasza Filipiaka, prawdopodobnie z wykorzystaniem materiałów z poprzedniego również drewnianego kościoła. W 1965 odnowiono polichromię. W 2002 zamontowano instalację antywłamaniową i przeciwpożarową. Architektura i wyposażenie Jest to neogotycka budowla konstrukcji zrębowej, orientowana. Trójdzielna bryła świątyni składa się z trójbocznie zamkniętego prezbiterium z zakrystią od północy, szerszą nawą z niewielką kruchtą i przestronnym przedsionkiem. Całość pokryta blaszanym dachem jednokalenicowym z wieżyczką na sygnaturkę, zwieńczoną baniastym hełmem z latarnią. Ściany oszalowane pionowo deskami. Wnętrze podzielone na trzy części dwoma rzędami z sześcioma słupami z arkadami. Prezbiterium i nawę główną nakrywa pozorne sklepienie kolebkowe z siecią pseudożeber. W pozostałych pomieszczeniach stropy płaskie. Wnętrze zdobi polichromia figuralna i ornamentalna bogato zdobiona czołgankami i pinaklami, imitująca wystrój murowanych kościołów gotyckich, wykonana przez Stanisława Gucwę w 1908. Większość wyposażenia pochodzi głównie początku XX w.: ołtarz główny i dwa boczne wykonane w latach 1902–1904 w Gröden w Tyrolu; chrzcielnica neogotycka z 1910; organy 10-głosowe z 1901 wykonane we Lwowie; ambona. Na południowej ścianie w ołtarzyku cenny obraz Chrystusa upadającego pod krzyżem, z drugiej połowy XVI w., pochodzący z ołtarza głównego poprzedniego kościoła. Otoczenie Obok kościoła wolnostojąca murowana dzwonnica typu arkadowego z 1908 z czterema dzwonami. Największy dzwon o wadze 971kg został odlany w Odlewni dzwonów Karol Schwabe w 1928, dzwon został ufundowany został przez rodaków z Chicago, dzwon został ukryty przed rekwizycją na potrzeby wojenne przez parafian w czasie okupacji niemieckiej, trzy obecne dzwony zostały wykonane w 1970 w pracowni Felczyńskiego w Przemyślu. Przypisy Bibliografia Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, ss. 155, 156 ISBN 83-89188-08-2
Kościół Miłosierdzia Bożego w Rzepienniku Strzyżewskim

Kościół Miłosierdzia Bożego w Rzepienniku Strzyżewskim – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Ciężkowice diecezji tarnowskiej. Historia kościoła Jest to świątynia wzniesiona w 1947 roku z inicjatywy księży Bochenków i fundacji mieszkańców wsi. Autorem projektu świątyni jest architekt Zbigniew Rzepecki, natomiast pracami budowlanymi kierował budowniczy Adolf Boratyński. Poświęcony został przez bpa Jana Stepę 26 czerwca 1949. Kościół został wzniesiony w stylu modernistycznym, jest budowlą murowaną, wybudowaną z kamienia, cegły i betonu i otynkowaną. Świątynia składa się z nawy otoczonej przybudówkami i otwartymi wnękami oraz z wieży wtopionej w korpus. Wieża została wzniesiona na planie kwadratu i nakrywa ją dach namiotowy. Z przodu przez całą jej wysokość biegnie półkolista płycina z prostokątnym oknem w górnej części. Elewacje boczne oraz elewacja tylna przeprute są potrójnymi prostokątnymi oknami. Nawę nakrywa stromy dach dwuspadowy, natomiast przybudówki i wnęki nakrywają dachy jednospadowe. Wewnątrz nawa nakryta jest sklepieniem kolebkowym umieszczonym na podciągach żelbetowych. Polichromia wnętrza o charakterze dekoracyjno-ornamentalnym, została wykonana w 1955 roku przez Felicję Curyło, Felicję Kosiniak i Marię Wojtyłę - malarki ludowe ze wsi Zalipie. W świątyni znajdują się trzy ołtarze z ok. 1958 r., a w nich rzeźby: w głównym Chrystus Frasobliwy, w bocznych Zwiastowanie i św. Józef, wykonał Jerzy Bandura. Wystrój całego kościoła oraz chrzcielnicę kamienną, ambonę żelbetową i inne sprzęty drewniane są projektu Zbigniewa Rzepeckiego. Płaskorzeźby drogi krzyżowej i tajemnic różańcowych wykonał Józef Janos. Kamienne figury św. Piotra i Pawła oraz płaskorzeźbę Matki Boskiej Bolesnej projektowali i wykonali Bogdana i Anatol Drwalowie. Przypisy
Kościół św. Katarzyny PM w Turzy

Kościół św. Katarzyny PM w Turzy – rzymskokatolicki kościół parafialny, znajdujący się w miejscowości Turza, należącej do powiatu tarnowskiego województwa małopolskiego. Historia kościoła Kościół zbudowano w latach 1912–1916 według projektu i pod kierunkiem Jana Grabowskiego. Konsekrowany został przez biskupa tarnowskiego Leona Wałęgę 20 maja 1928. To świątynia neogotycka, z cegły i kamienia, kryta blachą, jednonawowa, z węższym prezbiterium. Od frontu wieża, wewnątrz sklepienia krzyżowo-żebrowe. Polichromia wnętrza ornamentalna z 1930 roku. W skład wyposażenia wnętrza wchodzą trzy ołtarze neogotyckie (wykonane po 1920) – w głównym ołtarzu obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVII/XVIII wieku. Chrzcielnica pochodzi z ok. 1845 r., natomiast kropielnica, sygnowana gmerkami i znakami kamieniarskimi oraz datą „1422”, posiada cztery znaki herbowe: Nałęcz, Topór, Strzemię i nierozpoznany. Neogotyckie konfesjonały, ambona, ławy i feretrony pochodzą z początku XX wieku. Kościół odnawiano, m.in. w latach 1969–1970 oraz 2012–2016. Przypisy
Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Ołpinach

Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej – rzymskokatolicki kościół parafialny w Ołpinach, należący do dekanatu Ołpiny diecezji tarnowskiej. Obecna świątynia została wzniesiona w latach 1925-31 według projektu architekta Stanisława Majerskiego z Przemyśla pod nadzorem budowniczego Franciszka Boratyńskiego. Kościół został konsekrowany przez biskupa Karola Pękalę w 1956 roku. Jest to budowla neoromańska, wybudowana z cegły z dodatkiem kamienia. Kościół posiada trzy nawy, jest hala składająca się z krótkiego prezbiterium zamkniętego ścianą prostą, po bokach którego znajdują się dwie symetryczne przybudówki zakrystyjne. Przy korpusie nawowym od frontu znajdują się dwie wieże, z których południowa jest znacznie podwyższona w stosunku do sąsiedniej, obie są nakryte namiotowymi dachami hełmowymi. Świątynia nakryta jest dachem dwuspadowym, pokrytym blachą, nad korpusem znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Wnętrze nakrywają sklepienia krzyżowe. Nawy boczne są oddzielone od głównej czterema kamiennymi, masywnymi kolumnami, w górnej części spiralnymi. Arkady między nawami są zamknięte łukiem spłaszczonym. Chór muzyczny jest wbudowany pomiędzy wieżami i podparty dwiema kolumnami. Polichromia wnętrza o charakterze figuralnym i ornamentalnym, została namalowana w 1948 roku przez Aleksandra Trojkowicza. Przypisy
Kościół Matki Bożej Różańcowej w Szerzynach

Kościół Matki Bożej Różańcowej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Ołpiny diecezji tarnowskiej. Jest to świątynia wzniesiona w latach 1927-1928 według projektu architekta Stanisława Majerskiego, pod nadzorem budowniczego Franciszka Boratyńskiego. Budowla została konsekrowana w 1929 roku przez biskupa pomocniczego tarnowskiego Edwarda Komara. Kościół został zbudowany w stylu eklektycznym, jest to budowla murowana, wzniesiona z cegły z dodatkiem kamienia. Świątynia trzynawowa, halowa, posiada krótkie prezbiterium zamknięte trójbocznie, z którego lewej i prawej strony są umieszczone dwie symetryczne dobudówki, w których znajdują się zakrystia i składzik. Przy nawie od frontu znajduje się wieża z dwiema kruchtami z lewej i prawej strony. Na zewnątrz świątynia opięta jest uskokowymi szkarpami. Elewacje boczne posiadają małe ryzality i są zwieńczone szczytami falistymi. Wieża jest częściowo wtopiona w fasadę kościoła i nakryta jest ostrosłupowym dachem hełmowym. Budowlę nakrywają dachy dwuspadowe i pulpitowe, na dachach znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z latarnią. Wnętrze nakryte jest sklepieniami krzyżowymi opartymi na gurtach i podpartymi kwadratowymi filarami międzynawowymi. Nawa główna otwiera się do naw bocznych półkolistymi arkadami. Polichromia wnętrza o charakterze figuralnym i ornamentalnym, została namalowana w 1945 roku przez artystę Stanisława Szmuca. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Jodłówce Tuchowskiej

Kościół św. Michała Archanioła w Jodłówce Tuchowskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, zbudowany w 1871, znajdujący się w Jodłówce Tuchowskiej. Historia Parafia św. Michała Archanioła w Jodłówce Tuchowskiej istnieje od 1840 roku, ale rolę pierwszej świątyni pełniła drewniana kaplica pw. św. Michała Archanioła, dobudowana do dawnej latarni lądowej przy szlaku wiodącym przez wieś. Obecny kościół w centrum wsi został zbudowany w 1871 przez żydowskiego właściciela Jodłówki Mendela Kalba, miejscowego karczmarza, który nabył wieś ze zobowiązaniem do budowy nowego kościoła. W 1909 kościół został powiększony poprzez przedłużenie nawy, a jego dach pokryto blachą. Był remontowany w 1958. Architektura i wyposażenie Jest to obiekt drewniany konstrukcji zrębowo-słupowej, orientowany, dwudzielny. Zamknięte trójbocznie prezbiterium z boczną zakrystią i znacznie szersza nawa z kruchtami do frontu i południa. Blaszany dach dwukalenicowy z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną hełmem. Ściany oszalowane skośnymi deskami. Wnętrze nakryte stropem płaskim wspartym na dwóch rzędach słupów, dzielących nawę na trzy części. Na stropie polichromia figuralna i ornamentalna z 1911 autorstwa Stanisława Gucwy, przemalowana w 1958 przez Amalię Rzepkę. W oknach cztery witraże z 1909 według projektu Stefana Matejki. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie połowy XIX w.: ołtarz główny z obrazem św. Michała Archanioła zabijającego smoka z 1905 i dwa ołtarze boczne, kamienna chrzcielnica, konfesjonał rokokowy z przełomu XVIII i XIX w., ambona oraz organy 6-głosowe z 1912. Otoczenie Kościół otoczony ogrodzeniem z muru kamiennego z dwoma bramkami. Obok wolnostojąca murowana dzwonnica typu arkadowego z lat 1873-78 z trzema dzwonami. Jeden z 1928 i dwa mniejsze z 1958 w tym jeden nazwany Józef, wykonane w pracowni Felczyńskiego w Przemyślu. Przypisy Bibliografia Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, s. 154 ISBN 83-89188-08-2
Kościół św. Michała Archanioła w Piotrkowicach

Kościół św. Michała Archanioła – zabytkowy rzymskokatolicki kościół, znajdujący się w Piotrkowicach, w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tuchów. Historia Poprzedni kościółek murowano-drewniany stał do 1900 roku . Fundatorami nowego kościoła byli: Konstancja z Zamojskich Sanguszkowa, Stefania Jabłonowska, oraz Karol i Maria Berk . Budynek został wybudowany w latach 1905–1907, według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego z 1902 roku. Kościół poświęcono 29 września 1909 roku . W 1986 kościół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych ówczesnego województwa tarnowskiego (nr rejestru A-282 z dnia 26 czerwca 1986 roku). Architektura Budynek murowany z cegły, trójnawowy, z transeptem, prezbiterium węższe od korpusu, zamknięte jest trójboczną apsydą. Lewa nawa zakończona jest kaplicą przylegającą do prezbiterium. Budynek oszkarpowany. Kamień użyto w konstrukcji portalu w kruchcie, obramieniach drzwi, oraz daszkach przypór. Wieża zbudowana na planie kwadratu nakryta ośmiopołaciowym dachem. Nad transeptem znajduje się sygnaturka. Wnętrze nakryte sklepieniami gwiaździstymi, oraz krzyżowo-żebrowymi . Wystrój i wyposażenie Wyposażenie jednolite neogotyckie, wykonane głównie według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego przez stolarza Stanisława Brudnego . Ołtarz główny z obrazem MB Nieustającej Pomocy; ołtarz boczny; kazalnica; balustrada; chrzcielnica z 1931 roku ; obraz św. Michała Archanioła, barokowy z 1732 roku, malowany przez Piotra Stawskiego ; organy 14-głosowe wykonał Rudolf Haase ze Lwowa . Polichromie ścian malował w latach 1942–1943 Jan Wodyński i Alojzy Majcher, według projektu Józefa Edwarda Dutkiewicza . Przypisy Bibliografia Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8. Jerzy Wowczak: Jan Sas-Zubrzycki. Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonika Kraków, 2017. ISBN 978-83-65080-63-9. Strona parafii. piotrkowice.diecezja.tarnow.pl. [dostęp 2023-03-09]. (pol.). Marek Grabski: Kościół św. Michała Archanioła w Piotrkowicach. zabytek.pl, 2014-10-30. [dostęp 2023-03-09]. (pol.).
Kościół św. Leonarda w Wojniczu

Kościół świętego Leonarda – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Wawrzyńca w Wojniczu. Historia Według zapisków anonimowych wydrukowanych w 1904 r. pierwsza świątynia na tym miejscu miała powstać w XII w. ok. 1112 roku. Przy kościele św. Leonarda był szpital dla ubogich wspomniany już w dokumencie biskupa Jana Lutkowica w 1465 roku. Szpital posiadał własne gospodarstwo, konie i krowy oraz ziemię rolną. Kapituła wojnicka sprawowała duszpasterstwo dla szpitala ubogich w Wojniczu. Kościół szpitalny otrzymał prawa prepozytury szpitalnej, a prepozytem był altarzysta św. Anny: np. w 1508 roku przebywało w szpitalu dwunastu ubogich. Budowla Obecna świątynia została wybudowana lub przebudowana w XVII wieku. W latach 1892-93 została gruntownie wyremontowana, w tym czasie została również oszalowana. Jest to budowla drewniana, posiadająca konstrukcję zrębową i oszalowana. Świątynia posiada jedną nawę, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym od strony północnej znajduje się zakrystia. Nawa jest szersza, wzniesiona na planie prostokąta, posiada przedsionek od strony zachodniej. Prezbiterium nakrywa strop płaski, natomiast nawę nakrywa pozorne sklepienie kolebkowe, z płaskimi odcinkami stropowymi z lewej i prawej strony. Prezbiterium i nawa posiadają dach dwuspadowy, pokryty gontem, posiada on wspólną kalenicę, na dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z latarnią, zakrystia jest nakryta dachem pulpitowym. Przypisy
Kościół Matki Bożej Anielskiej w Zakliczynie

Kościół Matki Bożej Anielskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Zakliczyn diecezji tarnowskiej. Obecna świątynia została wzniesiona w latach 1641−1651 i ufundowana przez Zygmunta Aleksandra Tarłę dla zakonu Franciszkanów Reformatów. W 1815 roku została uszkodzona przez pożar a później została odnowiona. Jest to budowla reprezentująca styl barokowy, murowana, wybudowana z kamienia i wytynkowana. Świątynia jest jednonawowa i posiada prezbiterium dwuprzęsłowe, zamknięte ścianą prostą. Nawa jest dwuprzęsłowa, a przy niej od strony zachodniej znajduje się przedsionek. Od strony południowej do świątyni jest dobudowany budynek klasztorny i w jego obrębie znajduje się zakrystia. We wnętrzu ściany są rozczłonkowane pilastrami podtrzymującymi przełamujące się belkowanie, w ścianach bocznych nawy znajdują się wnęki na pomieszczenie ołtarzy, zamknięte półkoliście. Prezbiterium jest nakryte sklepieniami krzyżowymi, natomiast nawa kolebkowymi z lunetami. W szczytach wschodnim i zachodnim, w płycinach znajdują się nowsze malowidła z Matką Boską i Okiem Opatrzności. Okna w nawie są zamknięte półkoliście. Przy wejściu do nawy znajduje się portal w stylu barokowym, kamienny, umieszczony w uszatych obramieniach. Budowla nakryta jest dachami dwuspadowymi, nad nawą znajduje się wieżyczka na sygnaturkę w stylu barokowym. Polichromia o charakterze figuralnym i ornamentalnym pochodzi z 2. połowy XIX wieku i według tradycji została namalowana przy współudziale Jacka Malczewskiego. Przypisy
Kościół Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny w Odporyszowie

Kościół pw. Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny w Odporyszowie – kościół parafialny we wsi Odporyszów, regionalne sanktuarium maryjne. Pierwszy wzmiankowany kościół w Odporyszowie pw. św. Małgorzaty był drewniany i istniał od XV do XVIII w. Kościół Oczyszczenia NMP został zbudowany w latach 1672–1702 z inicjatywy księdza Jacka Pokorskiego i dzięki wsparciu finansowemu rodów Stadnickich i Makowieckich. Został poświęcony w 1716 przez biskupa Michała Szembeka, sufragana krakowskiego. Jest to barokowy, jednonawowy, orientowany kościół, nakryty dachem dwuspadowym z neobarokową sygnaturką nad nawą. Obok kościoła znajduje się wolnostojąca barokowa dzwonnica z bramą w dolnej części, nakryta hełmem z latarnią. Wnętrze, nakryte sklepieniami kolebkowymi z lunetami, pokryte jest eklektyczną polichromią figuralną i ornamentalną z I. połowy XX w. Większość wyposażenia wnętrza reprezentuje styl rokokowy. W ołtarz główny z 1751 wprawiony jest otoczony kultem renesansowy obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz świętym Wojciechem i Stanisławem. Obraz, pochodzący z II. połowy XVI w., ma barokowe metalowe sukienki. 15. sierpnia 1937 obraz został koronowany przez biskupa tarnowskiego Franciszka Lisowskiego. Od 1905 kościół pełni funkcję świątyni parafialnej, znajdując się pod opieką Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo. W 1915 podczas toczonych w okolicy walk, budynek kościoła i dzwonnica zostały uszkodzone, a po zakończeniu I wojny światowej odbudowane. Od 1991 przy kościele funkcjonuje Muzeum Parafialne im. Jana Wnęka, eksponujące twórczość artysty. Muzeum znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Przypisy Bibliografia Zabytkowe kościoły diecezji tarnowskiej. [dostęp 2017-04-03]. Linki zewnętrzne strona Sanktuarium
Kościół św. Piotra i św. Pawła w Otfinowie

Kościół pw. św. Piotra i św. Pawła – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny w Otfinowie, w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno. Autorem projektu kościoła, był architekt Jan Sas-Zubrzycki. Kościół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Historia W 1667 roku Jerzy Lubomirski wzniósł – już nieistniejący – drewniany kościółek. Budowa nowego murowanego kościoła – według projektu z 1905 roku Jana Sas-Zubrzyckiego – trwała w latach 1914–1918. W czasie I wojny światowej budynek został zniszczony, a w latach 1918–1929 odbudowany. Architektura Budynek w styl nadwiślańskim, murowany z kamienia z dekoracyjnym dodatkiem cegły, trójnawowy, bazylikowy z transeptem. Prezbiterium posiada cztery przęsła, zamknięte jest trójboczną apsydą. Nawa główna ma trzy przęsła. Prezbiterium, nawa główna i transept są tej samej szerokości, nawy boczne są o połowę węższe zgodnie z zasadą systemu wiązanego. Do prezbiterium dobudowana jest kaplica i zakrystia. W fasadzie znajduje się główny portal, oraz dwie wieże (lewa zegarowa) nakryte dachami wieżowymi z czterema narożnymi iglicami. Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Nawa główna przykryta jest dachem dwuspadowm, a nawy boczne dachem pulpitowym. Na skrzyżowaniu kalenicy nawy i transeptu znajduje się sygnaturka. Wyposażenie Pięć neogotyckich ołtarzy; chrzcielnica kamienna z XVII wieku; neogotyckie ambony i konfesjonały. Przypisy Bibliografia Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8. Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki: Sztuka Ziemi Krakowskiej. Wydawnictwo Literackie Kraków, 1982. ISBN 83-08-00280-3. Jerzy Wowczak: Jan Sas-Zubrzycki. Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonika Kraków, 2017. ISBN 978-83-65080-63-9. Jerzy Szablowski: Katalog Zabytków Sztuki tom I zeszyt 5 Powiat Dąbrowski-Tarnowski. 1951.