NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łozinie

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łozinie – zabytkowy, rzymskokatolicki kościół parafialny w dekanacie Trzebnica archidiecezji wrocławskiej. Świątynia znajduje się we wsi Łozina, w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka. Kościół z XV/XVI w., przebudowany w latach 1676-1684, wieża z 1886 r. Przy świątyni, na cmentarzu przykościelnym kamienny grobowiec rodziny Strachwitz z lat 60. XIX w.: Hedwig Strachwitz (1858–1927) Anny Strachwitz (1855–1927) Marii Strachwitz (1856–1930) Epitafia i płyty nagrobne Hermanna von Promnitza (zm. 1594), ze Skarszyna, z podpisanymi herbami von: ojcowskimi, po leewej: Baltazara Promnitza (ojca), Lebender matczynymi, po prawej: Necher z Kunic, Warnsdorf Ursuli von Nostitz (1550-1600), żony Hermanna von Promnitza, z podpisanymi herbami von: ojcowskimi: Stenzela von Nostitza (ojca, 1520-1591), Braun matczynymi: Margarethe von Knobelsdorff, Elisabeth (Margarethe) von Rechenberg dziewczynki (zm. 1597), z czterema herbami. Przypisy
Kościół św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Pasikurowicach

Kościół św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Pasikurowicach – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany we wsi Pasikurowice na terenie województwa dolnośląskiego (powiat wrocławski). Funkcjonuje przy nim parafia św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny (dekanat Wrocław III – Psie Pole). Historia W XV wieku ze wsi pochodziło ośmiu mężczyzn posługujących w katedrze wrocławskiej – nazywano ich świątnikami. Pierwsza wzmianka o pasikurowickim kościele z 1335 (rejestr dziesięciny nuncjusza Galhardusa de Carceribus). Należał on do dekanatu w Trzebnicy. Od 1538 świątynia znalazła się w rękach protestanckich, by powrócić do katolików w okresie kontrreformacji. W tym czasie został przebudowany. W 1709 obiekt ponownie przejęli ewangelicy, którzy w XIX wieku również gruntownie go przebudowali. W 1945 kościół po raz drugi wrócił do katolików. W okresie powojennym wymienia go Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej z 1952 pod obecnym wezwaniem. Przypisy
Evangelische Kirche Kanth

Die vormals Evangelische Kirche Kanth (polnisch Kościół poewangelicki w Kątach Wrocławskich) ist seit den 1970er Jahren ein als kulturelles Zentrum genutzter Kirchenbau in Kąty Wrocławskie (deutsch Canth bzw. Kanth) in der Woiwodschaft Niederschlesien in Polen. Geschichte Während der Reformation im 16. Jahrhundert bekannte sich die Mehrheit der Canther Bürger zum evangelischen Glauben. Sie konnten zeitweise die Stadtpfarrkirche St. Peter und Paul nutzen, die zur Simultankirche bestimmt worden war. Nachdem diese im Zuge der Gegenreformation in Böhmen wieder römisch-katholisch geworden war, nutzten die evangelischen Bürger den städtischen Rathaussaal. Im 19. Jahrhundert, als die evangelische Gemeinde zum Kirchenkreis Neumarkt in der preußischen Kirchenprovinz Schlesien gehörte, konnte sie eine eigene Kirche errichten. Den ersten Entwurf für den Kirchenbau zeichnete Carl Ferdinand Busse im März 1831; sie wurden von Karl Friedrich Schinkel durchgesehen. Ab März 1833 wurde die Kirche in Sichtsteinbauweise errichtet und am 19. Juli 1836 eingeweiht. Nach dem Übergang an Polen infolge des Zweiten Weltkriegs 1945 diente die Kirche zunächst als Lagerraum und danach bis 1964 als Kino. In den 1970er Jahren wurde der Bau zur Weiternutzung völlig entkernt. Der örtliche Heimatverein setzte sich für die Rettung des Gebäudes ein. In den Jahren 2018–19 wurde der Bau restauriert. Heute beherbergt die ehemalige Kirche die Ortsbücherei und eine Heimatstube. Literatur Schinkelzentrum der Technischen Universität Berlin, Haus der Brandenburgisch-Preußischen Geschichte (Hrsg.): Karl Friedrich Schinkel. Führer Zu Seinen Bauten. 2 – Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg. Deutscher Kunstverlag, 2018, S. 148. Weblinks Informationen auf der Website der Stadtgemeinde (deutsch) Informationen auf der Website http://www.schinkel-galerie.de/ (deutsch)
Kościół poewangelicki w Kątach Wrocławskich

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w mieście Kąty Wrocławskie, w powiecie wrocławskim, w województwie dolnośląskim. Stoi przy Rynku. Jest to budowla wzniesiona w latach 1834–1836 według projektu niemieckiego architekta Karla Friedricha Schinkla, natomiast budowniczym był G. A. Frey. Budowla jest skromna, murowana, wybudowana z cegły, na planie prostokąta, posiada bardzo ubogą dekorację architektoniczną. Po 1945 roku ze świątyni została usunięta część wewnętrznego wyposażenia, zostały zdemontowane: tablica fundacyjna, krzyże i żeliwne reliefy. Przez pewien czas kościół był opuszczony, następnie działało w nim do 1964 roku kino pod nazwą „Radość”. Po jego przeniesieniu do współczesnego Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu świątynia była zamknięta. W 1971 roku kościół został przejęty przez Gminną Spółdzielnię i wówczas go zmodernizowano. Zostały zdemontowane: empora i reszta konstrukcji ołtarza, od strony wschodniej zostały przedłużone okna, wnętrze zostało przedzielone stropem, natomiast całość została przystosowana do spełniania roli obiektu handlowego. Od 2019 roku na piętrze kościoła mieści się Regionalna Izba Pamięci, a na parterze biblioteka. Przypisy
Schloss Schmolz

Das Schloss Schmolz (polnisch Zamek w Smolcu) ist die Ruine eines Schlosses in Smolec (Schmolz) der Woiwodschaft Niederschlesien in Polen. Geschichte Am Ort bestand urkundlich belegt 1357 ein befestigter Hof, nachdem für 1223 als Grundherr Jeschko de Smolcz genannt wird. Der heute erhaltene Turm geht auf den Wohnturm des befestigten Hofes zurück. Im Jahr 1523 ließ Niklaus III. von Uthmann an den Wohnturm einen spätgotischen Wohnbau ansetzen. Das Allianzwappen am Hauptportal am Turm, das das Allianzwappen Uthmann-Saurma zeigt, stammt aus dieser Zeit. Danach wurde ein Gebäudeflügel nach Süden angelegt, und das Schloss erhielt einen L-förmigen Grundriss. Im 18. Jahrhundert wurde das Schloss durch einen Westflügel zu einem hufeisenförmigen nach Norden geöffneten Hof. Im Jahr 1844 errichtete von Wallenberg-Pachaly auf dem Schloss eine Zuckerfabrik, und das Schloss wurde neugotisch umgebaut, wobei der Innenhof geschlossen wurde. Nachdem als Folge des Zweiten Weltkriegs fast ganz Schlesien an Polen gefallen war, wurde das im Krieg beschädigte Schloss 1959 unter Denkmalschutz gestellt, verfiel aber immer weiter. Heute sind nur die Außenmauern und der Wassergraben erhalten. Literatur Arne Franke (Hrsg.): Kleine Kulturgeschichte der schlesischen Schlösser, Band 1. Bergstadtverlag Wilhelm Gottlieb Korn, 2015, S. 74 Weblinks Einzelnachweise
Zamek w Smolcu

Zamek w Smolcu – obiekt wybudowany w 1523 r., w miejscowości Smolec. Historia Zamek wybudowany na wyspie w południowo-zachodniej części Smolca, w miejscu obronnego dworu (gotyckiej wieży mieszkalnej) z 1357 r. Renesansowy zamek powstał w XVI w. na planie kwadratu o bokach długości 20 m. W XVIII w. do dwóch skrzydeł południowego i wschodniego dobudowano barokowe skrzydło zachodnie. W XIX w. obiekt zamknięto skrzydłem północnym a zamek otrzymał neogotycki wygląd. Po zakończeniu II wojny światowej obiekt uległ zniszczeniu. Z powodu braku prac konserwatorskich ruiny zamku współcześnie niszczeją (w 2012 zawaliła się jedna ze ścian zamku). Przypisy
Zespół pałacowy w Solnej

Zespół pałacowy w Solnej – zespół obiektów w Solnej, w skład którego wchodzą: zabytkowy dwór (niem. Wasserschloss Gross Sägewitz) z XVII w. w ruinie, zabytkowy park pałacowy z okazami lip i buków, pałac (niem. Neue Schloss Gross Sägewitz) zbudowany w stylu willi włoskiej dla Leopolda von Sedlnitzky’ego, biskupa wrocławskiego (1835-1840). Piętrowy pałac wybudowany w połowie XIX w. na rzucie prostokąta, kryty płaskim dachem. Po lewej stronie dominująca nad obiektem czworoboczna dwupiętrowa wieża z półkolistymi oknami, zwieńczona kamienną balustradą. Od frontu główne wejście na wysokim paterze, w półkolistym portalu, do którego prowadzą schody; okna ozdobione gzymsami. Od zaplecza oranżeria po lewej stronie przy wieży, oraz centralnie ganek z wyjściem na ogród. Właściciel pałacu Karl Philipp von Harrach (1795–1878) wraz z Leopoldem von Sedlnitzky (1787-1871) zajmował się działalnością dobroczynną, założył pierwsze na Śląsku przedszkole, znajdujące się we wsi. Z pałacem wiąże się legenda o białej damie, młynarczyku i pierścieniu. Ewidencja Zabytków Gminy Kobierzyce podaje, że w skład zespołu pałacowego wchodzą jeszcze: dom mieszkalny nr 10 a wybudowany w XIX/XX w. dom mieszkalno-gospodarczy nr 10 c z końca XIX w. dom mieszkalny nr 10 d wybudowany na przełomie XIX/XX w. stodoła z końca XIX w. spichlerz wybudowany na przełomie XVIII/XIX w. stajnia z końca XIX w. zespół pałacowo-folwarczny: ogród Galeria Zobacz też Dwór w Solnej Uwagi Przypisy
Kościół Bożego Ciała i Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Wierzbicach

Kościół Bożego Ciała i NMP Częstochowskiej w Wierzbicach – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny we wsi Wierzbice w dekanacie Sobótka archidiecezji wrocławskiej. Świątynia z XV/XVI w., przebudowana w początkach XX w. jest częścią zespół kościoła parafialnego, w skład którego wchodzą jeszcze: cmentarz grzebalny przy kościele z XIII w., XVIII-XX w. z sarkofagiem barona Rudolfa Hildebranda von Hund z ośmioma herbem: pochowanego i siedmioma innymi plebania z XVIII w. przebudowana w drugiej połowie XIX w. ogrodzenie z bramami i furtą z XVII w. Epitafia i płyty nagrobne Wewnątrz: Hansa von Reibnitza und Rathen (zm. 1596) roku oraz jego żony: Barbary von Kanitz (zm. 1613) Dipranda von Reibnitza und Rathen (1515–1575), syna Dippranta i Anny Elbel jego żony: Hedwig von Unwürde (1547–1587) Barbary von Zedlitz, żony Iochema Hoberga (zm. 1588), z herbami von: ojcowskimi: Zedlitz (ojca), Hochberg, Pogrel, Reibnitz matczynymi: Seidlitz, Podewinski, Nostitz, Predlitz Barbary von Hochberg (1580–1594), córki Barbary Zedlitz i Iohema, z herbami, von: ojcowskimi: Hochberg (ojca), Seidlitz, Kottwitz, Zedlitz matczynymi: Zedlitz, Seidlitz, Podewinski, Hochberg na zewnątrz, z herbami szlacheckim, von: Dippranta von Reibnitza (1515–1575, postaciowa), syna Dippranta i Anny Elbel i jego żony: Hedwig von Unwürde (1547–1587, postaciowa), córki Georga Unwürde i Anny Schindel, żony Dippranta von Reibnitza und Rathena Hansa von Reibnitza (1548–1596) landrata Biskupic i Piotrkowa koło Niemczy, jego matka von Unwürde Hansa von Reibnitza (zm. 1579), jego dziadek to von Unwürde dziewczynki von Reibnitz (zm. XVI w.), jej dziadek to von Unwürde dziewczynki von Reibnitz (zm. XVI w.), mężczyzny, rycerza von Reibnitza (zm. XVI w.) kobiety von Redern (zm. XVII w.) Friedricha von Gutthetera (zm. 1554) Uwagi Przypisy
Kościół św. Anny w Domanicach

Kościół Świętej Anny w Domanicach – zabytkowy rzymskokatolicki kościół filialny parafii św. Stanisława w Bukowie. Świątynia gotycko-barokowa. Wzmiankowana w 1348 r. Obecny kościół z drugiej połowy XV w., przebudowany po pożarze w 1664 r., restaurowany w 1894 i 1961 r. Orientowany, murowany, jednonawowy z wieżą od północy i kwadratowym prezbiterium nakrytym sklepieniem krzyżowym. Późnorenesansowe wyposażenie wnętrza m.in. ołtarz główny, ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica, pochodzi z pierwszej połowy XVII w. łącznie z dzwonem na wieży z 1653 r. W kaplicy grobowej renesansowa polichromia i kilka płyt nagrobnych. Na wieży od strony zachodniej (frontowej) znajduje się plakieta (płycina) w kształcie rombu z herbami: Ludwiga de Lopisa barona de Monteverquesa (1610-1669) i jego drugiej żony (ślub przed 1664): Maximiliany Sophii baronówny von Nostitz oraz poniżej płycina z nieczytelną inskrypcją. Przypisy
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Maniowie Wielkim

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Maniowie Wielkim – zabytkowy kościół we wsi Maniów Wielki. Kościół rzymskokatolicki, parafialny należący do parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Maniowie Wielkim. W świątyni znajdują się epitafia, m.in.: Elisabeth von Loeben (zm. 1606), żony Apsolona von Lesota, z herbami, von: ojcowskimi, po lewej: Loeben (ojca), Czirn, x, Gellhorn, matczynymi, po prawej: Kottwitz, Nibelschütz, Bischofswerdt, Schachner. Georga von Seidlitz, żonatego Anną von Bedaw, z herbami, von: ojcowskimi: Seidlitz (ojca), Seidlitz, Seidlitz, Profer matczynymi: Logau, Schindel, Reinsberg, Seidlitz. Anny von Bedaw (zm. 1610), żony Geroga von Seidlitz, z herbami, von: ojcowskimi: Bedaw (ojca), Zedlitz, Schweinichen, Reichaw, matczynymi: Schindel, Landsckron, Paczensky, Kreischelwitz. Evy von Zeschen (zm. 1616), żony Christofa von Reichaw, z herbami, von: ojcowskimi: Zeschen (ojca), Schreibersdorf, Schweinichen, Logau, matczynymi: Eicke, Schindel, Schlewitz, Axleben. Christofa von Reichaw (zm. 1626), z herbami, von: ojcowskimi: Reichaw (ojca), X, Zedlitz matczynymi: Seidlitz, Seidlitz, Seidlitz. Christofa von Schindel z Tczipenckowicz (zm. 1551), z herbami, von: ojcowskimi: Schindel (ojca), Czirn, matczynymi: Schindel, Seidlitz. Barbary von Redern (zm. 1568), żony Abrahama von Schindel, z herbami, von: ojcowskimi: Redern (ojca), Schindel, matczynymi: Üchtritz, Zedlitz. chłopca von Borschnitz, z herbami, von: ojcowskimi: Borschnitz (ojca), Lestwitz matczynymi,: Schindel, Reichaw. córki (zm. 1592) Albrichta von Seidlitz, z herbami, von: ojcowskimi: Seidlitz (ojca), Heide, Gellhorn, Pfeil. matczynymi: Seidlitz, Seidlitz, Profer, Seidlitz. Henseleina von Lesota (zm. 1602), syna Absolona von Lesota, z herbami, von: ojcowskimi: Lesota (ojca), Lest, Schwihow, Pogrell, matczynymi: Loebel, Kottwitz, Czirn, Nibelschütz. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Milinie

Kościół świętego Michała Archanioła – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Maniowie Wielkim (dekanat Sobótka archidiecezji wrocławskiej). Jest to świątynia wzmiankowana w 1297 roku, w obecnej formie została zbudowana na w początku XIV wieku, prezbiterium powstało w XV wieku, korpus został przebudowany w latach 1677-1679. Świątynia została odrestaurowana po pożarze w 1824 roku. Budowla jest orientowana, murowany, jednonawowa, posiada wieżę od strony zachodniej, prezbiterium nakryte jest dwuprzęsłowym sklepieniem krzyżowo-żebrowym. W kaplicy południowej znajduje się klasycystyczny ołtarz, natomiast w zakrystii jest umieszczona srebrna monstrancja wykonana w połowie XVIII wieku. Kościół był wielokrotnie remontowany: 1858 – naprawa sklepienia w prezbiterium, remont dachu, pobielanie wnętrza 1869 – nowy dach 1881 – nowy hełm na wieży lata 1882–1883: remont budynku i nowe wyposażenie wnętrza lata 1929 i 1932: nowe tynki i cokół zapobiegający zawilgoceniu ścian 1967 – remont dachu 1977 – naprawa wieży 2008 - pożar, w którym spłonęły ołtarz i część podłogi lata 2008–2009: renowacja kościoła po pożarze Pomnik Nepomucena Pomnik św. Jana Nepomucena, barokowa figura z 1733 roku stojąca na trójbocznym cokole przy kościele pw. św. Michała Archanioła. Z jednej strony cokołu przedstawiona jest scena spowiedzi królowej Zofii, a z drugiej, zrzucenie Jana Nepomucena z mostu do Wełtawy. Z przodu tablica inskrypcyjna z napisem łac. DIVo / IoannI / NepoMVCeno / pIestrVXIt / BekerIano Pe / trasChIana / pIetas (Boskiemu (niebieskiemu) Janowi Nepomucenowi z kamienia wzniósł pobożny Beker Piotr) z chronostychem MDCCXVVVIIIIIIII zawierającym rok powstania pomnika: 1733. Na cokole herby rodów von: Petrasch i Becker, fundatorów pomnika Przypisy
St. Joseph (Nasławice)

Die römisch-katholische Pfarrkirche St. Joseph (polnisch Kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca) in Nasławice (deutsch Naselwitz), einem Dorf der Stadt- und Landgemeinde Sobótka (Zobten) in der Woiwodschaft Niederschlesien, geht auf eine 1766 angebaute Schlosskapelle zurück. Sie ist als Baudenkmal geschützt. Geschichte Vorgeschichte Die Ersterwähnung von „Nazlowicz“ erfolgte 1312, als Herzog Boleslaw III. von Schlesien, der seit 1311 auch Herzog von Brieg war, das Gut dem Werner von Panowiecz übereignete. Die Pfarrkirche von Naselwitz wurde im Register des Päpstlichen Nuntius Gallhardus von 1335 als „ecclesia in Naslowicz“ erstmals erwähnt. Wie auch der Nachbarort Wilschkowitz dürfte Naselwitz früh an das Klarissenkloster Breslau gefallen sein, das bis zur Säkularisation 1810 die Grundherrschaft ausübte. 1461 verkaufte Heinz Frankenberg dem Klarissenkloster fünf Huben Erbzins. Unter der Herrschaft des Liegnitzer Herzogs Friedrich II., der ein eifriger Förderer der Reformation war, erhielt Naselwitz 1534 einen lutherischen Geistlichen. 1535 verfügte Friedrich II. in seinen Herrschaftsgebieten eine Sakramentenordnung und 1542 eine Kirchenordnung, die sich an Wittenberger Vorgaben orientierte. 1660 verzichtete Maria von der Leipe zu Schwentnig zu Gunsten des Klarissenklosters auf ihre empfangenen Gelder für das Vorwerk Naselwitz. Nach dem Tod des Herzogs Georg Wilhelm von Liegnitz fiel Naselwitz zusammen mit dem Herzogtum Brieg 1675 durch Heimfall an Böhmen zurück. Anschließend wurde die Gegenreformation durchgeführt. 1678 wurde die Kirche den Protestanten entzogen und im Zuge der Altranstädter Konvention 1707 restituiert. Nach dem Tode des örtlichen Pastors Karl Friedrich Freytag 1711, dessen Leichnam provisorisch in der Pfarrscheune versenkt wurde, um ihn 1712 auf den Friedhof der evangelischen Pfarrkirche von Klein Kniegnitz zu überführen, ließ die Obrigkeit erneut die Pfarrkirche für die evangelische Gemeinde schließen. Die Predigten fanden darauf eine Zeit lang provisorisch im Pfarrhaus statt. Neubau Nachdem im Zuge der preußischen Herrschaft in Schlesien die Pfarrkirche 1742 abermals den Protestanten zugesprochen worden war, ließen die Klarissen eine neue katholische Kapelle an den Flügel des Schlosses anbauen. Nach der Säkularisation 1810 stand das Gotteshaus unter königlich-preußischem und fürstbischöflichem Kirchenpatronat. Der Kirchturm kam 1859 hinzu. 1898 wurde die Kirche zur eigenständigen Pfarrkirche erhoben. Zur katholischen Pfarrei gehörten Naselwitz, Wilschkowitz, gastweise: Kuhnau, Prschiedrowitz und Schwentnig. Zur Kirche gehörte eine ca. 1766 gegründete katholische Schule mit einem 1821 neu gebauten Schulhaus. Eingeschult waren Kuhnau, Prschiedrowitz, Schwentnig und Strachau. Das sogenannte „Schlössel“ der Klarissen aus dem 17. Jahrhundert wurde in den 2000er Jahren abgerissen. Erhalten haben sich Mauerreste, die der Kirche als Strebepfeiler dienen. Von der alten evangelischen Pfarrkirche blieben nur Fragmente des Langhauses erhalten. Ausstattung Zur Ausstattung zählen sieben gotische Heiligenfiguren aus der Zeit um 1500 und drei barocke Altäre aus dem 18. Jahrhundert. Weblinks Einzelnachweise
Parafia św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Nasławicach

Parafia św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Nasławicach – znajduje się w dekanacie Sobótka w archidiecezji wrocławskiej. Erygowana w 1964 roku. Obsługiwana przez księży archidiecezjalnych. Jej proboszczem jest Ks. mgr lic. Adam Łopuszyński . Parafialne księgi metrykalne Przypisy Bibliografia Kościoły i kaplice archidiecezji wrocławskiej. ks. prof. Józef Pater (red.). Wrocław: Kuria Metropolitalna Wrocławska, 2002, s. 408-409. ISBN 83-85598-22-X. Archidiecezja wrocławska Dekanat Sobótka rzymskokatolicka parafia pw. św. Józefa Oblubieńca NMP. [dostęp 2014-04-29].
Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Starym Zamku

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny we wsi Stary Zamek w dekanacie Sobótka archidiecezji wrocławskiej. Świątynia późnoromańska powstała w XIII w., obecnie stanowi jeden z najznakomitszych tego typu obiektów sakralnych na Dolnym Śląsku. Do czasów obecnych zachowały się liczne elementy romańskie, w południowej kruchcie portal z 1257-1261 fundacji biskupa Tomasza. Znajdują się na nim płaskorzeźby z wyobrażeniem Madonny Tronującej i biskupa Tomasza, a także scena z legendy o świętym Tomaszu. W prezbiterium wmurowano bazę i kapitel kolumny romańskiej z połowy XIII w. oraz zwornik. We wschodniej ścianie kruchty rzeźba lwa prawdopodobnie z XII w., w południowej nawie okienko z czasów budowy świątyni. Gotycki północny portal prezbiterium, portal zakrystii z ok. 1520, na loży kolatorskiej znajduje się 32 herbów szlacheckimi i sentencja w języku łac. , fragment ołtarza przedstawiającego Zwiastowanie Pańskie z końca XV w., na wschodniej ścianie prezbiterium fragment sakramentarium z XV w., ołtarz główny flankują rzeźby św. Stanisława i św. Wacława z 1495. Z okresu renesansu pochodzą m.in. znajdujące się w północnej ścianie nawy epitafium Jana Warkocza i jego żony Weroniki z 1569, w ścianie południowej epitafium G. von Gelhorna i jego żony z 1598, w prezbiterium drewniana, polichromowana tablica herbowa z ok. 1600; empora (chór muzyczny) z 14 herbami i płyta nagrobna w posadzce kruchty z ok. 1600, polichromowany strop deskowy w zakrystii. Ponadto w kościele znajduje się m.in. barokowy ołtarz główny z 1714 z krucyfiksem z końca XVIII w., ambona z 1714 i rzeźby. Na plebanii znajduje się gotycka rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego. Przypisy
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Trestnie

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół filialny we wsi Trestno, należący do Parafii Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych we Wrocławiu w dekanacie Wrocław wschód w archidiecezji wrocławskiej. Pierwotny kościół wzniesiony był w 1539 r. o konstrukcji drewnianej, zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej, później dewastowany, ostatecznie rozebrany w 1880 r. Obecny kościół neoromański był wzniesiony w 1934 r. wg projektu Ericha Graua. Jest to świątynia orientowana, murowana z kamienia, jednonawowa z wprowadzoną w obrys nawy wieżą od zachodu, z półkolistą absydą od wschodu i zakrystią od południa, nakryta dachem dwuspadowym. W latach 90. XX w. dokonano remontu dachu, zainstalowano instalację odgromową. W czasie powodzi (1997 r.) teren został zalany, a woda sięgała wysokości ponad 2,5 m. Prawie całe wyposażenie kościoła zostało zniszczone. Przypisy
Kościół św. Anny w Przyłęku

Kościół świętej Anny – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny parafialny (dekanat Kamieniec Ząbkowicki diecezji świdnickiej). Świątynia wzmiankowana była już w 1230 roku. Obecna została zbudowana w XIV wieku. Następnie została gruntownie przebudowana w 1823 roku. Z kolei wieża została wzniesiona w 1871 roku. Wnętrze kościoła jest skromne, jednonawowe. Zachował się w nim portal kamienny w stylu gotyckim. Przypisy
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Ciepłowodach

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Ziębice archidiecezji wrocławskiej). Jest to świątynia wzmiankowana w 1318 roku. Obecna budowla powstała w XV wieku, następnie została przebudowana w 1534 roku (m.in. zostało przedłużone prezbiterium), odbudowana została po pożarze w 1809 roku i była restaurowana w 1867 i 1963 roku. Kościół jest orientowany, posiada jedną nawę oraz węższe zakończone trójbocznie i oskarpowane prezbiterium, nakryte dwuprzęsłowym sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Przypisy