NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Jana Chrzciciela w Warszawicach

Kościół św. Jana Chrzciciela w Warszawicach – drewniany kościół parafialny znajdujący się w miejscowości Warszawice, w gminie Sobienie-Jeziory, w powiecie otwockim, województwie mazowieckim. W 1962 roku wpisany do rejestru zabytków. Historia Kościół ufundowany został przez Dorotę z Przebendowskich oraz jej męża Franciszka Bielińskiego, wojewodę chełmińskiego, marszałka wielkiego koronnego. 9 lipca 1736 roku marszałek koronny Franciszek II Bieliński, wraz z żoną Dorotą z Przebendowskich, dokonał aktu fundacji nowej świątyni, jednak już nie w Radwankowie, a w Warszawicach. 1 października tegoż roku Sejm przeniósł siedzibę parafii również do Warszawic. Świątynia została wzniesiona w ciągu jednego dnia, a do jej budowy wykorzystano pozostałości zniszczonego kościoła w Radwankowie. Kościół został poświęcony 30 września 1855 roku. W 2013 miał miejsce remont elewacji kościoła. W kościele znajduje się tablica erekcyjna wpisana na listę zabytków ruchomych powiatu otwockiego. Architektura Kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, orientowany. Został wybudowany na ceglanej podmurówce. Galeria Przypisy Bibliografia Strona parafii Strona gminy, zabytki
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Barcianach

Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Kętrzyn II – Północny Wschód archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków wsi, dawniej miasta. Świątynia została wybudowana jako murowana w końcu XIV wieku. Pod koniec XVI wieku została wzniesiona wieża dzwonnicza. W 1714 roku został przebudowany szczyt wschodni kościoła, w latach 1729-1741 została przebudowana wieża, z kolei w 1783 roku została dostawiona kruchta od strony południowej. W 1804 roku powstał nowy dach świątyni. Od czasów reformacji do 1945 roku budowla była w posiadaniu gminy ewangelickiej. Po II wojnie światowej została przejęta przez katolików. W 1962 roku reaktywowano parafię rzymskokatolicką. Jest to budowla gotycka, salowa, orientowana, posiadająca jedną nawę. Wybudowano ją z cegły na kamiennej podmurówce. Od strony północnej mieszczą się zakrystia i kruchta, od strony południowej druga kruchta, z kolei od strony zachodniej - prosta wieża wzniesiona na planie kwadratu o trzech kondygnacjach z elewacjami oddzielonymi gzymsami i nakryta dachem czterospadowym, złożonym z dachówki. Korpus nawowy jest wzmocniony przyporami, a jego ściany są podzielone wąskimi, wysokimi oknami o ostrołukowej formie. Całość jest nakryta dachm dwuspadowym, złożonym z dachówki. Wew wnętrzu znajduje się drewniany płaski strop. Ołtarz główny w stylu późnomanierystycznym został wykonany w 1643 roku i ufundował go Sebastian Rautter. Organy w stylu barokowym powstały około 1750 roku w warsztacie królewieckiego organmistrza Adama Gottloba Caspariniego. Stalle pochodzą z XV wieku, dwa konfesjonały pochodzą z XVIII wieku, rzeźba anioła w stylu barokowym pochodzi z 1753 roku. dzwon został odlany w 1425 roku. Przypisy
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Tolkmicku

Kościół Świętego Jakuba Apostoła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Elbląg-Północ diecezji elbląskiej. Jeden z zabytków miasta. Historia i architektura Obecna murowana, trójnawowa, gotycka świątynia została wzniesiona na miejscu drewnianej w II połowie XIV wieku. Poświęcona została w dniu 28 października 1376 roku przez biskupa warmińskiego Henryka III Sorboma. Nowa budowla otrzymała wezwanie Zwycięskiego Krzyża, Najświętszej Maryi Panny oraz św. Jakuba Apostoła. Pierwotne wyposażenie świątyni nie zachowało się, ponieważ kościół został trzykrotnie zniszczony przez wielkie pożary: w 1550 roku, 1636 roku i 1767 roku. W 1783 roku świątynia została odbudowana ze składek wiernych całej Warmii. W latach 1901–1902 budowla została przebudowana. Rozbudowano ją o transept, dwie zakrystie i nowe prezbiterium. Z lewej i prawej strony nawy transeptu wzniesiono dwie empory. Świątynia otrzymała również jednorodne wyposażenie w stylu neogotyckim. Od 1967 roku świątynią i parafią opiekują się księża salezjanie. Budowla została wzniesiona na planie prostokąta. Charakteryzuje się wysoką, masywną, czworokątną wieżą o trzech kondygnacjach, pokrytą hełmem namiotowym. Nawa główna, od strony wschodniej, jest powiększona o prezbiterium. Ramiona transeptu z lewej i prawej strony zamknięte są prostymi ścianami. Są one zwieńczone szczytami schodkowymi, z klasyczną dekoracją w stylu gotyckim. Dekoracyjny charakter mają również pionowe i poziome pasy otynkowane na biało na fasadzie, można je zobaczyć m.in. na kolejnych kondygnacjach wieży. W centralnej części zachodniej fasady jest umieszczony ostrołukowy portal wieńczący wejście główne. Korpus świątyni i transept posiadają spadzisty dach. We wnętrzu, nawa główna o trzech przęsłach oddzielona jest od naw bocznych czterema masywnymi filarami. Nad nimi są umieszczone sklepienia gwiaździste, nad prezbiterium i w obydwóch zakrystiach znajdują się sklepienia krzyżowo-żebrowe. W ścianach zamykających ramiona transeptu są umieszczone duże koliste okna w kształcie rozety, z barwnymi witrażami. Gotycka forma świątyni jest podkreślona przez ostrołukowe okna znajdujące się w prezbiterium. W następstwie kilku wspomnianych wyżej pożarów większość zabytkowego wyposażenia świątyni uległa zniszczeniu. Wśród zachowanych zabytków, do najcenniejszych można zaliczyć m.in.: ołtarz główny z XVI wieku z umieszczonym w jego centralnej części krucyfiksem z XVIII wieku, wykonanym przez rzeźbiarza Krzysztofa Perwangera, rzeźby wykonane przez Krzysztofa Perwangera, przedstawiające Madonnę stojącą na kuli ziemskiej z 1735 roku i św. Jana Nepomucena z 1737 roku (są umieszczone przed kościołem), obrazy, na których są przedstawieni św. Piotr i św. Paweł z końca XVIII wieku (umieszczone w kruchcie zachodniej); „Krzyż Dżumy” z około 1709 roku (umieszczony w kruchcie zachodniej), chrzcielnicę w stylu gotyckim, wykonaną z kamienia. Przypisy
Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Kołbaczu

Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kołbaczu – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Kołbacz, archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej. W parafii posługują księża diecezjalni. Proboszczem parafii jest ks. Grzegorz Chmiel. Miejsca kultu Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Kołbaczu – kościół parafialny Kościół Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Żelewie – kościół filialny Kościół Matki Boskiej Pocieszenia w Dębinie – kościół filialny zbudowany w latach 1993–1994 dzięki staraniom ks. Marka Kałamarza Przypisy
Kościół św. Józefa w Wierzbnie

Kościół św. Józefa w Wierzbnie – katolicki kościół filialny zlokalizowany w Wierzbnie w gminie Warnice, w powiecie pyrzyckim (województwo zachodniopomorskie). Należy do parafii św. Michała Archanioła w Starym Przylepie. Historia i architektura Kościół wzniesiony został w XV wieku. Murowany jest z kamienia. Sytuowana na planie prostokąta nawa kryta jest dwuspadowym dachem. Szczyt ściany wschodniej zdobiony jest ostrołukowymi blendami ułożonymi w układzie piramidalnym. Okna, przemurowane w XVIII wieku, zamknięte są łukiem odcinkowym. Ich ościeża są otynkowane. Od zachodu do kościoła przylega dobudowana w XVII wieku kamienno-ceglana wieża, zdobiona blendami i zwieńczona w narożach czterema sterczynami. W jej przyziemiu znajduje się ostrołukowy, trójuskokowy portal. Wieżę wieńczył dawniej barokowy hełm z latarnią, który spłonął od uderzenia pioruna na początku XX wieku. Wewnątrz kościoła, na ścianie zachodniej, znajduje się renesansowa, drewniana empora, ozdobiona wykonanymi w 1707 roku malowidłami przedstawiającymi sceny z życia i śmierci Jezusa. Na wyposażeniu zachowała się także renesansowa chrzcielnica, zdobiona kolumienkami i malunkami, a także częściowo zdekompletowany barokowy ołtarz. Wnętrze świątyni nakrywa drewniany strop, ozdobiony wykonaną w 1738 roku polichromią autorstwa Johanna Christiana Thiessena. W centralnej części przedstawione jest Oko opatrzności, w skrajnych plafonach natomiast – nad ołtarzem Chrystus, nad emporą Zesłanie Ducha Świętego. Po bokach umieszczone są sceny ze Starego i Nowego Testamentu. Po II wojnie światowej kościół został poświęcony jako świątynia katolicka w dniu 25 listopada 1946 roku przez ks. Huberta Mrzygłoda. Galeria Przypisy
St. Peter und Paul (Pieniężno)

St. Peter und Paul (polnisch: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła) ist die römisch-katholische Kirche von Pieniężno (deutsch: Mehlsack), einer Stadt im Powiat Braniewski der polnischen Woiwodschaft Ermland-Masuren. Geschichte Die Kirche von Mehlsack wurde in den Jahren 1895–1897 anstelle einer gotischen Kirche des 14. Jahrhunderts errichtet, von der der um ein Stockwerk erhöhte Turm übernommen wurde. Den Entwurf für den im neugotischen Stil nach Vorbildern der Backsteingotik errichteten Kirchenneubau verfertigte der Münsteraner Diözesanbaumeister Hilger Hertel, die Ausführung lag in den Händen seines Sohnes Hilger Hertel jun. Die Weihe wurde 1897 von Bischof Andreas Thiel vollzogen. Architektur Die Mehlsacker Peter-und-Paul-Kirche ist eine in Backstein errichtete fünfschiffige, dreijochige Hallenkirche mit polygonalem Chorschluss und einem 60 Meter hohen Westturm. Die durch Blenden gegliederten Außenmauern werden jochweise von Fialengiebeln bekrönt, desgleichen der mit einem Satteldach abschließende Turmbau. Der von schlanken achteckigen Pfeilern beherrschte Hallenraum wird von Sterngewölben überdeckt. Die Kirche hat mit Hauptaltar, vier Seitenaltären, der Kanzel und der Orgel ihre originale neugotische Ausstattung bewahrt. Aus dem Vorgängerbau übernommen sind die 1688 von dem Königsberger Bildhauer Isaak Riga geschaffenen Statuen der Apostel Petrus und Paulus des barocken Hauptaltars. Eine 1614 von Gerdt Benningk in Danzig gegossene Glocke der Mehlsacker Peter-und-Paul-Kirche befindet sich heute nach der Glockenabgabe im Zweiten Weltkrieg in St. Heribert in Köln. Pfarrei Die Pfarrei der St.-Peter-und-Paul-Kirche gehört seit 2022 zum Dekanat Orneta (Wormditt), zuvor zum Dekanat Pieniężno, im Erzbistum Ermland. Der Pfarrei zugeordnet sind die Orte: Weblinks Offizielle Website der Kirchengemeinde
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Pieniężnie

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Pieniężno archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków miasta. Jest to neogotycka budowla wzniesiona w latach 1895–1897 na miejscu gotyckiego kościoła z XIV wieku. Zaprojektowana została zapewne przez Hilgera Hertla z Münster. Z dawnej świątyni zachowała się wieża, nadbudowana o jedną kondygnację. Nowy kościół został konsekrowany w 1897 roku przez biskupa Andrzeja Thiela. Jest pięcionawową, orientowaną halą z wielobocznie zamkniętym prezbiterium oraz wspomnianą wyżej wieżą o wysokości 60 metrów, obudowaną z lewej i prawej strony kaplicami. Dolne partie wieży są gotyckie. Jej elewacje dekorowane są strzelistymi, ostrołukowymi blendami, z których środkowe ujęte są w profilowania. Górna kondygnacja, neogotycka, pochodząca z okresu budowy obecnego kościoła, zwieńczona jest szczytami. Wnętrze kościoła jest nakryte sklepieniami gwiaździstymi, podpartymi ośmioma wąskimi, wielobocznymi filarami. Wystrój i wyposażenie wnętrza kościoła reprezentują styl neogotycki i pochodzą z końca XIX wieku. Obejmują one: ołtarz główny, cztery ołtarze boczne, ambonę, chór muzyczny, prospekt organowy. Zachowały się również elementy dawnego wyposażenia, do których można zaliczyć m.in.: chrzcielnicę i dwie kropielnice z granitu, wykonane zapewne w średniowieczu, posągi św. Piotra i św. Pawła, pochodzące z dawnego ołtarza głównego, wykonane w 1688 roku przez Izaaka Rigę, obraz św. Wojciecha z fundatorem, proboszczem Abrahamem Beyerem, pochodzący z około 1685–1695 roku, obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, pochodzący z drugiej połowy XVII wieku, krzyż ołtarzowy ze srebra, pochodzący z lat 1581–1623, epitafium burmistrza Andrzeja Dromlera i jego małżonki, pochodzące z 1742 roku. Przypisy
Kościół św. Piotra i Pawła w Grzędzicach

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Grzędzicach – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany w Grzędzicach, w gminie Stargard. Historia i architektura Usytuowany w centrum wsi kościół wzniesiony został w 1. połowie XV wieku. Jest budowlą salową, sytuowaną na rzucie prostokąta, z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej. Murowany jest z kamieni narzutowych i cegły, użytej głównie w narożach i przy wykończeniu detali architektonicznych. Korpus kryty jest dachem siedmiopołaciowym. Od strony zachodniej do kościoła przylega XV-wieczna, czworoboczna wieża, zdobiona ceglanym gzymsem, blendami i niewielkimi, łukowatymi okienkami. Wieżę nakrywa czterospadowy dach z krzyżem na szczycie. W ścianie południowej znajduje się portal wejściowy, drugi portal umieszczony jest od strony zachodniej, w przyziemiu wieży. Zarówno portale, jak i otwory okienne obramowane są cegłą i zamknięte ostrołukowo. Do północnej elewacji kościoła przylega neogotycki aneks mieszczący dawniej lożę kolatorską i kotłownię, na początku XX wieku zaadaptowany na zakrystię. Dane wymiarowe kościoła: długość - 17 m, szerokość - 13,80 m, kubatura - 2148 m3 , powierzchnia użytkowa - 338 m2. Wymiary rzutu kwadratowej wieży: 7,3 m x 7,3 m; wymiary rzutu prostokątnej przybudówki przy elewacji północnej: 3 m x 7,4 m. Wyposażenie Z wyposażenia zachowały się: średniowieczna granitowa chrzcielnica, ustawiona na zewnątrz kościoła przy portalu zachodnim barokowy krucyfiks sakramentarium na ścianie wschodniej regotycyzowany ołtarz główny z 1910 roku. W części środkowej ołtarza, na neogotyckim krzyżu znajduje się figura Jezusa, pochodząca z oryginalnego XV-wiecznego wystroju świątyni Na ścianach kościoła znajdują się XV-wieczne (1450-1470), gotyckie freski anonimowego autorstwa, umieszczone w dwóch strefach. W górnej strefie umieszczonych zostało 13 scen pasyjnych: Modlitwa w Ogrójcu, Pojmanie Jezusa, Chrystus przed Piłatem, Biczowanie, Cierniem koronowanie, Ecce Homo, Dźwiganie krzyża, Przybicie do krzyża, Ukrzyżowanie, Zdjęcie z krzyża, Złożenie do grobu, Chrystus w otchłani i Zmartwychwstanie. W dolnej strefie znalazły się sceny walki św. Jerzego ze smokiem oraz koronacji Maryi a także wizerunki 12 apostołów i innych świętych. Polichromie poddano konserwacji w latach 1955–1956 i 1986. Po II wojnie światowej kościół został konsekrowany jako świątynia katolicka w dniu 25 marca 1947 roku. W 1954 roku miał miejsce remont obiektu. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Zdjęcia kościoła w Grzędzicach
Kościół Świętej Rodziny w Lubowie

Kościół Świętej Rodziny – katolicki kościół filialny zlokalizowany w Lubowie, w gminie Stargard. Należy do parafii św. Piotra i Pawła w Grzędzicach. Historia i architektura Kościół, murowany z kamienia i cegły, został wzniesiony w 1912 roku. Zbudowany został na miejscu wcześniej istniejącej świątyni ryglowej. Od strony wschodniej zakończony jest wyodrębnionym, prostokątnym prezbiterium, wspartym przyporami. Przy zachodniej elewacji kościoła znajduje się wolnostojąca, drewniana wieża, pochodząca z XVIII wieku. Wzniesiona na planie kwadratu, o zwężających się ku górze ścianach, pierwotnie zwieńczona była hełmem. Obecnie nakrywa ją dwuspadowy dach. Wieża wpisana jest do rejestru zabytków. Wnętrze kościoła nakrywa podwyższony, odeskowany strop belkowany. Zachowały się XIX-wieczne ławki i empora. Przed 1945 rokiem w kościele znajdował się gotycki ołtarz z przedstawieniami Marii z Dzieciątkiem, św. Jerzego, św. Katarzyny i innych świętych. Obecnie w jego miejscu umieszczony jest barokowy ołtarz z 1715 roku, odnowiony w 1902 roku, z wstawionym obrazem Najświętszej Rodziny. W kościele znajduje się także XIX-wieczny żyrandol oraz dzwon z inskrypcją w języku niemieckim. Po II wojnie światowej kościół został konsekrowany jako świątynia katolicka w 1945 roku. Galeria Przypisy
Kościół św. Rozalii w Suszu

Kościół Świętej Rozalii – jeden z dwóch rzymskokatolickich kościołów parafialnych w mieście Susz, w województwie warmińsko-mazurskim. Należy do dekanatu Susz diecezji elbląskiej. Jeden z zabytków miejscowości. W dniu 21 lutego 1902 roku została erygowana w Suszu parafia pw. św. Rozalii. Wkrótce rozpoczęto budowę nowej świątyni zaprojektowanej przez gdańskiego architekta Gebharda. W dniu 26 lipca 1904 roku został poświęcony kamień węgielny, natomiast dwa lata później w dniu 5 grudnia 1905 roku ukończony kościół. Uroczysta konsekracja świątyni odbyła się w dniu 4 czerwca 1923 roku. Przewodniczył jej biskup warmiński Augustinus Bludau. Jest to budowla w stylu neogotyckim, murowana, wzniesiona z cegły, o jednej nawie, posiada wyodrębnione wieloboczne prezbiterium i smukłą, kwadratową wieżę wysuniętą przed nawę. Z lewej i prawej strony prezbiterium są umieszczone dwie zakrystie, z kolei z lewej i prawej strony wieży dwie kruchty – w rezultacie do wnętrza wchodzi się przez trzy profilowane portale. Wieża jest zwieńczona ostrosłupową strzelistą iglicą podobną do gotyckich sygnaturek, na szczycie której nad krzyżem jest umieszczony blaszany kur. Z blaszanego pokrycia dachu wieży są poprowadzone narożnikowe rzygacze. Elewacje świątyni są ozdobione bogatym detalem, są to m.in. profilowane okna z ceglanymi laskowaniami, okulusy w półszczytach nawy, pasy blend. Korpus jest zamknięty dachem dwuspadowym złożonym z dachówki. Wnętrze nawy jest pokryte spłaszczonym sklepieniem kolebkowym, podpartym przez osadzone w murze belki. W prezbiterium jest umieszczone sklepienie żebrowe. Prezbiterium oddziela od nawy profilowany łuk tęczowy. Wystrój i wyposażenie świątyni pochodzi z czasu jego budowy i reprezentuje styl neogotycki. Ołtarz główny, w kształcie tryptyku, posiada płaskorzeźbione sceny Niesienia krzyża i Opłakiwania. W łuku tęczowym znajduje się neogotycka Grupa Ukrzyżowania. Organy zostały zbudowane w królewieckiej firmie Maxa Terletzkiego. W oknach są umieszczone neogotyckie witraże figuralne, wykonane w ratyzbońskiej pracowni Georga Schneidera. Przedstawiają one patronkę świątyni, św. Rozalię (w centralnej części), scenę Zmartwychwstania (z lewej strony) i Wniebowstąpienia (z prawej strony). Na wieży znajdują się 4 dzwony: sygnaturka – rok i odlewnia nieznane (9 kg), mały dzwon – Miłosierdzie Boże (180 kg), średni dzwon - bez nazwy (260 kg); wykonawca Franz Schilling z siedzibą w Apoldzie w Turyngii, odlany w 1927 (prawdopodobnie w Olsztynie) oraz duży dzwon – św. Rozalia (500 kg). Dzwon Miłosierdzia i św. Rozalii zostały odlane w 2002 r. przez Janusza Felczyńskiego w Przemyślu. Jeden z dzwonów (średni, bez nazwy) jest jedynym zachowanym dzwonem z zestawu międzywojennego (zestaw łącznie ważył 1250 kg). Na elewacji zewnętrznej zawieszona jest tablica z 1995 upamiętniająca jubileusz 90-lecia budowy kościoła. W kruchcie wisi tablica ku czci 1950-lecia Odkupienia. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Janowie

Kościół Świętego Jana Chrzciciela – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dzierzgowskiego diecezji płockiej. Znajduje się we wsi gminnej Janowo, w powiecie nidzickim, w województwie warmińsko-mazurskim. Jeden z zabytków miejscowości. W 1930 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki ofiarował 500 złotych na budowę kościoła. Budowa murowanej świątyni rozpoczęła się w 1932 roku podczas urzędowania księdza proboszcza Władysława Białego. Przy pracach budowlanych aktywnie pomagali parafianie. Kościół został ukończony w stanie surowym w 1939 roku i zaczęto w nim odprawiać nabożeństwa, chociaż jego wnętrze nie było jeszcze wyposażone. W czasie okupacji hitlerowskiej, kościół zamknięty był dla kultu religijnego, został zamieniony przez Niemców na magazyn zbożowy. Po zakończeniu wojny, w czasie urzędowania księdza proboszcza Czesława Szelągowskiego świątynia otrzymała wyposażenie, m.in.: obraz św. Jana Chrzciciela ze starego kościoła umieszczony w lewej bocznej nawie, wielki ołtarz wykonany w 1949 roku, organy wykonane w 1947 roku, polichromię ścienną, wykonaną w latach 1949–1950. Budowla została konsekrowana w dniu 16 sierpnia 1953 roku przez biskupa płockiego Tadeusza Pawła Zakrzewskiego. Po konsekracji parafianie ufundowali dwa boczne ołtarze: Matki Bożej i Najświętszego Serca Pana Jezusa. Przypisy
Kościół św. Mikołaja we Fromborku

Kościół Świętego Mikołaja – dawny kościół parafialny znajdujący się w mieście Frombork, w województwie warmińsko-mazurskim. Historia Obecna świątynia została wybudowana pod koniec XIV wieku. W następnych latach była ona wielokrotnie poważnie uszkodzona, a następnie odbudowywana, ale nie zatarło to jednak jego pierwotnej formy. Pożary spustoszyły jej wnętrze m.in. w 1414 roku, 1440 roku i 1454 roku. W 1461 roku została częściowo zniszczona podczas oblężenia Fromborka (runęła wtedy cała zachodnia elewacja razem z rzędem filarów). Odbudowa została przeprowadzona w latach 1461–1507. Świątynia została ponownie uszkodzona w 1520 roku i zniszczona w 1574 roku. Po odbudowie budowla została ponownie konsekrowana przez biskupa Marcina Kromera 5 sierpnia 1582 roku. Prace rekonstrukcyjne zostały przeprowadzone także w latach 1691–1694 (po pożarze z około 1680 roku). Jeszcze raz została zrekonstruowana wtedy górna partia elewacji zachodniej, szczyty i dachy, a także całe wnętrze zostało nakryte sklepieniami (wcześniej było nakryte stropem płaskim) i została dobudowana kruchta zachodnia. W 1703 roku została odbudowana dzwonnica (zapewne z XVI wieku, zniszczona przed 1691 rokiem). Świątynia była restaurowana również w latach 1860 i 1935-1937. Po raz kolejny została zniszczona w 1945 roku podczas działań prowadzonych pod koniec II wojny światowej – dach i całe barokowe wyposażenie wnętrza zostały wtedy doszczętnie spalone, zachowały się tylko mury obwodowe. W 1953 roku obiekt został wpisany do rejestru zabytków. Budowla została zabezpieczona i odgruzowana dopiero w 1960 roku, a jej odbudowa do obecnego kształtu została przeprowadzona w latach 1972–1973. Wnętrza zostały zaadaptowane na kotłownię miejską, która znajdowała się w tym miejscu do 2002 roku. Budowla Jest to budowla gotycka, nieorientowana, murowana, wzniesiona z cegły. Wybudowano ją na planie prostokąta jako trójnawowy kościół halowy bez wydzielonego prezbiterium. Od strony zachodniej jest umieszczona kruchta, od wschodniej – zakrystia na planie prostokąta, a nad nią empora otwierająca się do nawy bocznej ostrołukową arkadą. Ściany korpusu nawowego podparte zostały przyporami, podzielone są ostrołukowymi otworami okiennymi i ozdobione są smukłymi ostrołukowymi blendami. Taką samą formę mają portale o uskokowych, profilowanych ościeżach (na elewacji północnej i wewnętrzny, przez który wchodzi się do zakrystii). Trójkątne szczyty świątyni (północny i południowy) podzielone są pięcioma blendami ostrołukowymi. Nad zakrystią zostały zachowane półszczyty schodkowo-sterczynowe, ozdobione blendami o takiej samej formie. Korpus nawowy jest nakryty dachem dwuspadowym złożonym z dachówki (do 2002 roku był umieszczony w nim duży komin, wybudowany na miejscu barokowej sygnaturki z 1691 roku), zakrystia i kruchta – dachami pulpitowymi. Wnętrze świątyni jest podzielone ośmiokątnymi filarami (od strony wschodniej – pierwotne, od zachodniej – z początku XVI wieku). W zakrystii można zobaczyć ślady sklepienia krzyżowo-żebrowego z pierwszej połowy XIV wieku, w emporze stropu z 1691 roku, a w zachodniej kruchcie oryginalne sklepienie krzyżowe z 1691 roku. Przypisy
Kościół św. Antoniego Padewskiego w Gądkowicach

Kościół św. Antoniego Padewskiego – zabytkowy neogotycki kościół rzymskokatolicki zlokalizowany w Gądkowicach w gminie Milicz. Historia Kościół jest siedzibą parafii i pochodzi z lat 1890-1892. Charakterystyczna jest wysoka wieża, nakryta spiczastym hełmem. Obiekt nakryty jest dachami dwuspadowymi, pokrytymi łupkiem. W wybudowanej za pastora K. Burgharata (1882-1920) budowli z wyposażenia z okresu budowy na uwagę zasługuje trójdzielny prospekt organowy, zwieńczony szczytem, organy znanej świdnickiej firmy „Schlag & Söhne”, oraz witraże z pracowni „Türte und Schlein” w Zittau. W kościele znajdują się także przedstawienia scen Chrztu Pańskiego i Zmartwychwstania, jak również liczne herby: ks. von Hochberg, ks. zu. Schönaic-Carolath, hr. von Maltzan z Milicza, von Heydebrand und der Lasa von Gregory. Do 1945 kościół pozostawał świątynią protestancką. Galeria Przypisy