Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie

Cmentarz ewangelicko-reformowany – zabytkowy cmentarz protestancki znajdujący się przy ul. Żytniej 42 róg ul. Młynarskiej w dzielnicy Wola w Warszawie. Historia Nekropolia została założona w 1792 (zachowana tablica erekcyjna znajduje się na słupie głównej bramy przy ul. Młynarskiej) dla wiernych Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, pod którego opieką pozostaje do dziś. W 1794 i 1831 cmentarz został poważnie uszkodzony. W czasie powstania warszawskiego 1944 roku na jego terenie toczyły się ciężkie walki. Cmentarz został wówczas częściowo zniszczony. Spłonęła m.in. cała dokumentacja cmentarna oraz część zabudowy. Na cmentarzu znajduje się kaplica rodowa – jest nią grób Kronenbergów. Odgrywała ona rolę domu przedpogrzebowego od 1945 do 1983, kiedy to wybudowano nowy gmach, który swoją neogotycką architekturą pasuje do otoczenia (znajduje się on w najstarszej części cmentarza, bez prawie żadnego grobu powojennego). Na cmentarzu spoczywają również wyznawcy innych niż Kościół Ewangelicko-Reformowany kościołów protestanckich i Kościoła Anglikańskiego oraz osoby bezwyznaniowe. W 1965 roku nekropolia została wpisana do rejestru zabytków. W 2014 roku, razem z pięcioma innymi nekropoliami tworzącymi zespół zabytkowych cmentarzy wyznaniowych na Powązkach, został uznany za pomnik historii. Osoby pochowane na cmentarzu Michał Arct (1840–1918) – księgarz, wydawca Jan Baszkiewicz (1930–2011) – prawnik, historyk, politolog Witold Bender (1930–2015) – archeolog, nauczyciel akademicki, prezes Synodu Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP Karol Beyer (1817–1877) – fotograf, numizmatyk, kolekcjoner Jan Niecisław Baudouin de Courtenay (1845–1929) – językoznawca Jadwiga Bornsteinowa (1877–1971) – bibliotekarka Jan Stanisław Bystroń (1890–1962) – etnolog, folklorysta, historyk kultury Ludwik Cohn (1902–1981) – adwokat, działacz socjalistyczny, jeden z założycieli KOR-u Lucyna Ćwierczakiewiczowa (1829–1901) – autorka popularnych książek kucharskich August Karol Diehl (1837–1908) – superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP Tadeusz Doktór (1950−2007) – polski psycholog i socjolog religii Waldemar Dziki (1956–2016) – reżyser, producent filmowy Barbara Enholc-Narzyńska (1931-2019) – działaczka ekumeniczna, delegatka Polskiej Rady Ekumenicznej do PRON. Ryszard Gerlicz (1906-1973) - inżynier dróg i mostów Anna German (1936–1982) – piosenkarka Aleksander Gins (1821–1908) – drukarz, właściciel drukarni Stanisław Janicki (1872–1939) – polski meliorant, działacz rolniczy, polityk, minister Tadeusz Jarosz (1931–2011) – duchowny, inżynier Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944) – pisarz, publicysta Jacek Karpiński (1927–2010) – konstruktor, informatyk, żołnierz Batalionu Zośka Tadeusz Karszo-Siedlewski (1893–1939) – przemysłowiec, senator II RP Aleksander Kircun (1905–1989) – duchowny, zwierzchnik Polskiego Kościoła Chrześcijan Baptystów Marian Kociniak (1936–2016) – aktor Janusz Kosiński (1944–2008) – dziennikarz muzyczny Leopold Stanisław Kronenberg (1812–1878) – finansista, ziemianin Stanisław Leopold Kronenberg (1846–1894) – finansista Zofia Lejmbach (1901–1995) – prof. med., działaczka niepodległościowa, pierwsza kobieta prezes Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Reformowanego RP Adam Łysakowski (1895–1952) – bibliotekarz, bibliolog, dyrektor Państwowego Instytutu Książki w Łodzi oraz Instytutu Bibliograficznego w Warszawie. Zygmunt Malanowicz (1938–2021) – polski aktor Tola Mankiewiczówna (1900–1985) – polska aktorka, piosenkarka i śpiewaczka operowa Leon Majman (1911–2007) – dyplomata Bohdan Marconi (1894–1975) – konserwator obrazów Władysław Marconi (1848–1915) – architekt Antoni Marianowicz (1924–2003) – pisarz, poeta, satyryk Kazimierz Mijal (1910–2010) – polityk, minister Zofia Mrozowska (1922–1983) – aktorka Kazimierz Muranty (1925–2004) – oficer lotnictwa, duchowny Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego Marceli Nencki (1847–1901) – fizjolog Jan Niewieczerzał (1914–1981) – Superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP, z tytułem biskupa Kościoła Ludwik Norblin (1836–1914) – przemysłowiec warszawski, założyciel Towarzystwa Akcyjnego "Norblin, Bracia Buch i T.Werner" Bolesław Olszewicz (1893–1972) – geograf, kartograf Kazimierz Orzechowski (1878–1942) – lekarz neurolog Stanisław Prauss – konstruktor lotniczy (brat Tadeusza) Tadeusz Prauss – symbolicznie – pułkownik pilot, Dowódca Lotnictwa Armii „Modlin”, zamordowany w Katyniu (brat Stanisława) Adam Próchnik (1892–1942) – historyk, działacz socjalistyczny i oświatowy Jeremi Przybora (1915–2004) – poeta, autor, pisarz, współtwórca (wraz z Jerzym Wasowskim) telewizyjnego "Kabaretu Starszych Panów" Juliusz Rawicz (1936–2013) – dziennikarz prasowy, jeden z założycieli „Gazety Wyborczej” Marek Ludwik Reverdil – bibliotekarz króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Irena Semadeni z Konopackich (1901–1984) – chirurg-stomatolog Tadeusz Semadeni (1902–1944) – sędzia, uważany za ojca sportu pływackiego w Polsce Władysław Semadeni (1865–1930) – superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP Karol Sierakowski (1747–1820) – generał, profesor Szkoły Rycerskiej Józef Simmler (1823–1868) – malarz Bronisław Zygmunt Siwik (1878–1933) – działacz PPS Barbara Skarga (1919–2009) – filozofka Hanna Skarżanka (1917–1992) – aktorka Stefan Skierski (1873–1948) – superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP Katarzyna Antonina Sowińska (1776–1860) – polska działaczka patriotyczna i charytatywna, żona generała Józefa Longina Sowińskiego Władysław Spasowski (1877–1941) – filozof, pedagog Michał Stankiewicz (1923–1985) – duchowny, zwierzchnik Polskiego Kościoła Chrześcijan Baptystów Aniela Steinsbergowa (1896–1988) – prawniczka, społeczniczka, tłumaczka, współzałożycielka Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” Andrzej Szczypiorski (1928–2000) – pisarz, polityk Janusz Szpotański (1929–2001) – pisarz, szachista Jan Świderski (1904–1988) – chemik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Medycznej w Warszawie Bogdan Tranda (1929–1996) – proboszcz parafii ewangelicko-reformowanej w Warszawie Lech Tranda (1956–2012) – duchowny ewangelicko-reformowany Zdzisław Tranda (1925-2025) – duchowny ewangelicko-reformowany, biskup Kościoła ewangelicko-reformowanego w Polsce, prezes Polskiej Rady Ekumenicznej Paul Tremo (1733–1810) – kuchmistrz Tadeusz Tomaszewski (1910–2000) – psycholog Magda Umer (1949–2025) – piosenkarka poezji śpiewanej, aktorka, reżyserka, dziennikarka Jan Walc (1948–1993) – historyk literatury, publicysta, działacz opozycji demokratycznej Teodor Werner (1836–1902) – złotnik, przemysłowiec, współzałożyciel Tow. Akc. Fabryk Metalowych Norblin, Bracia Buch i T.Werner w Warszawie Wacław Werner (1879–1948) – fizyk, wykładowca Politechniki Warszawskiej Wanda Wierzchleyska (1900–2012) – inżynier rolnik, najstarsza Polka w chwili śmierci Karol Fryderyk Woyda (1771–1845) – prezydent Warszawy Janusz Andrzej Zajdel (1938–1985) – pisarz, fizyk Monika Żeromska (1913–2001) – pisarka, malarka, córka Stefana Żeromskiego Stefan Żeromski (1864–1925) – prozaik, dramatopisarz, publicysta Wanda Żółkiewska (1909 lub 1912–1989) – pisarka Zobacz też Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie Przypisy Linki zewnętrzne Historia cmentarza na stronach parafii ewangelicko-reformowanej w Warszawie