NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Małgorzaty w Łobdowie

Kościół świętej Małgorzaty w Łobdowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Golub diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1. połowie XIV wieku, w 1665 roku została wyremontowana po zniszczeniach, od 1789 roku była kościołem filialnym, natomiast od 1835 roku ponownie parafialnym. Być może w 1665 roku wnętrze zostało nakryte pozornym sklepieniem kolebkowym, natomiast w XVI wieku został odbudowany narożnik północno-zachodniej wieży i wzmocniony skarpą. Do zabytkowego wyposażenia budowli należą: kropielnice granitowe z okresu średniowiecza (duża i mała), krucyfiks w stylu późnogotyckim z 2. ćwierci XVI wieku, późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII stulecia, krucyfiksy i rzeźba anioła z końca XVII stulecia. Oprócz tego można wyróżnić: chór muzyczny z XVIII wieku, dwa konfesjonały i ławy, ołtarze boczne (prawy Matki Bożej Szkaplerznej i lewy Jana z Łobdowa) z początku XVIII stulecia. W 2. połowie XVIII wieku powstały rzeźby Michała Archanioła i nie ustalonego świętego. Z kolei, w 1. połowie XVIII wieku zostały wykonane rzeźby Chrystusa Zmartwychwstałego i św. Biskupa. Pod koniec XVIII wieku powstały chrzcielnica, skrzynia w stylu rokokowym oraz drewniany kartusz. Ambona jest przykładem stylu neorenesansowego (2. połowa XIX wieku), a prospekt organowy w stylu neobarokowym pochodzi z przełomu XIX i XX wieku, prospekt jest ozdobiony dodatkami z 1. połowy XVIII wieku (ich autorem jest P. Voelkner z Bydgoszczy, natomiast budowniczym prospektu była firma A. Terletzki Inh. Ed. Wittek z Elbląga). Cynowe świeczniki ołtarzowe pochodzą z XVIII wieku. Dzwon odlany został w 1816 roku przez Jana Meyera w Gdańsku, a ufundowali go Józef Szymański, Augustyn Gregorowicz i Jan Wrzesiński. Przypisy
St. Georg (Niedźwiedź)

Die römisch-katholische Pfarrkirche St. Georg (polnisch Kościół św. Jerzego w Niedźwiedziu) steht in Niedźwiedź (deutsch Bahrendorf) im polnischen Powiat Wąbrzeski. Geschichte Im Jahr 1312 gelangte das Dorf durch Tausch vom Deutschen Orden an den Bischof von Plock. Die Kirche wurde wohl um das Ende des 13. Jahrhunderts begonnen und das Langhaus und der Turm wohl in der zweiten Hälfte des 14. Jahrhunderts errichtet. Nach Kriegsbeschädigung wurde die Kirche 1656 wiederaufgebaut. Im Jahre 1885 wurde der Bau erneuert, 1904 wurde anstelle der vorherigen Vorhalle im Süden eine Kapelle angebaut. Bauwerk Das Langhaus ist ein ungewölbter Saalbau mit schräg stehenden Strebepfeilern an den westlichen Kanten. Die Südseite hat zwei Spitzbogenfenster neben dem mittig liegenden Portal, die Nordseite, ursprünglich möglicherweise fensterlos, hat ebenfalls zwei Spitzbogenfenster sowie drei gleich große Blenden. Der eingezogene zweijochige Rechteckchor aus Feldstein ist mit massig wirkenden, schräg stehenden Strebepfeilern an den Kanten und rechtwinklig stehenden Streben an den Seiten gestützt. In der Südwand befinden sich zwei spitzbogige Fenster, auf der Ostseite ein Fenster, das von Spitzbogenblenden flankiert ist. Die Sakristei ist im Nordosten angebaut. Der dreigeschossige Westturm steht im Verband mit dem Langhaus und hat fast dessen Breite. Im Erdgeschoss ist der Turm quadratisch, in den Obergeschossen achteckig, ähnlich dem Bergfried der Burg Strasburg. Die Geschosstrennung wird an der Turmfassade durch eingefasste Putzbänder erzielt. Das Westportal ist mehrfach gestuft und reich profiliert. Das zweite Turmobergeschoss hat an allen gekuppelte Schallöffnungen. Der Ostgiebel ist ein fünfachsiger Staffelgiebel mit durchlaufenden Spitzbogenblenden, getrennt durch Lisenen, die fialenartig enden. Die Spitze der mittleren Blende ist geöffnet und enthält eine Signalglocke. In Höhe der Stufenabschlüsse läuft jeweils ein vortretendes Band aus Backstein über den gesamten Giebel. Nachweise Christofer Herrmann: Mittelalterliche Architektur im Preußenland (= Studien zur internationalen Architektur- und Kulturgeschichte. Band 56). Petersberg 2007, S. 341–342. Weblinks
Kościół św. Jerzego w Niedźwiedziu

Kościół świętego Jerzego w Niedźwiedziu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Golub diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wzniesiona pod koniec XIII wieku. Nawa i wieża zostały dobudowane w 1. połowie XIV wieku. Budowla została zniszczona w 1410 roku a także podczas wojny trzynastoletniej. Odbudowana została w połowie XV stulecia. W tym okresie prezbiter­ium otrzymało sklepienie. Po spaleniu przez Szwedów świątynia została powtórnie odbudowana w 1656 roku. Wyremontowano ją w 1885 roku. W latach 1992–1993 wykonany został remont dachu wieży. Wyposażenie kościoła powstało pod koniec XVIII wieku. Należą do niego rokokowe: ołtarz główny, ołtarze boczne, ambona, konfesjonały, krucyfiks. Późnorenesansowy styl reprezentują ławki z 1. połowy XVII stulecia. Drzwi do zakrystii i granitowa kropielnica pochodzą z okresu średniowiecza. Ciekawy jest również żeliwny krucyfiks z 1886 roku. Organy z prospektem neobarokowym i współczesnym jego wyposażeniu powstały pod koniec XIX wieku i wykonała je firma Julius Witt z Danzig (Gdańska); instrument posiada: trakturę mechaniczną, wiatrownice mechaniczno-stożkowe, 9 rejestrów, l manuał + pedał, miech fałdowy. Świątynia może się również poszczycić wyposażeniem złotniczym w stylu rokokowym: monstrancją z 1757 roku, świecznikiem ołtarzowym z 1792 roku, kielichem mszalnym z 3. ćwierci XVIII wieku. Pacyfikał powstał w 2. połowie XIX wieku, natomiast wiszący świecznik korpusowy został wykonany na przełomie XIX i XX wieku. Przypisy
Kościół św. Jakuba Apostoła w Wielkich Radowiskach

Kościół świętego Jakuba Apostoła w Wielkich Radowiskach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Golub diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1. połowie XIV wieku, następnie została przebudowana na przełomie XIV i XV wieku. Dolna, murowana część wieży dobudowana została zapewne w 1580 roku, górna – drewniana – powstała w 1805 roku. Kościół został wyremontowany w 1925 roku. Ołtarz główny w stylu późnobarokowym, ozdobiony rzeźbami świętych Piotra, Pawła, Stanis­ława (?) i Wojciecha, powstał w 1. połowie XVIII wieku, znajdują się w nim: barokowy obraz św. Jakuba Starszego oraz rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z końca XIV stulecia; w zwieńczeniu znajduje się barokowy obraz św. Jana Nepomucena. Dwa ołtarze boczne w stylu regencji, charakteryzują się płaskorzeźbionymi sarkofagowymi mensami, powstały około 1730 roku. Ołtarz w kaplicy, pochodzi z 1. połowy XIX wieku i reprezentuje tradycje stylu barokowego. Pod koniec XV wieku powstała rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem, natomiast w 1. połowie XVI wieku – krucyfiks, na przełomie XVIII i XIX wieku została wykonana barokowo-ludowa rzeźba Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej, 1. połowie XIX wieku powstał procesyjny krucyfiks w stylu barokowo-ludowym. Kropielnica granitowa pochodzi zapewne z okresu średniowiecza, późnobarokowa chrzcielnica jest datowana na 1. połowę XVIII wieku. Ławy i konfesjonał pochodzą z przełomu XVII i XVIII wieku, chór muzyczny to przykład stylu rokokowego. Oprócz tego można wyróżnić: dwa feretrony w ramach rokokowych z przełomu XVIII i XIX stulecia, prospekt organowy wykonany przez firmę „Schlag et Sóhne” ze Świdnicy około 1900 roku. We wschodniej ścianie świątyni znajduje się szafka ścienna z kutą, żelazną, ażurową kratą zapewne z XVI wieku, natomiast w zakrystii jest umieszczona szafa ścienna z drzwiami o gotyckich okuciach i starym zamkiem. W wejściu do zakrystii są usytuowane drzwi klepkowe być może z 1. połowy XIX wieku. Trzy świeczniki ołtarzowe pochodzą z 1737 roku (ozdobiony sygnaturą SA?), 2. połowy XIX wieku i 1. ćwierci ubiegłego stulecia. Puszka z cechą imienną MD powstała w XVIII wieku, monstrancja pochodzi z około połowy XIX wieku, natomiast kielich mszalny jest datowany na koniec XIX wieku. Dzwon został odlany w 1560 roku. Posiada on późniejszy napis informujący o budowie wieży, ufundowanej przez Krzysztofa Kostkę. Przypisy
Kościół św. Marii Magdaleny w Łopatkach

Kościół świętej Marii Magdaleny w Łopatkach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wzniesiona w stylu gotyckim w I ćwierci XIV wieku przez Krzyżaków. Zniszczona została podczas wojen szwedzkich, od połowy XVIII wieku popadała w ruinę. Odbudowana została w latach 1865-1867. W tym czasie zostały podwyższone ściany korpusu. Podczas II wojny światowej w świątyni niebyły odprawiane nabożeństwa. Po 1939 roku kościół został zniszczony: zdewastowane zostały: dach i ściany wewnętrzne, skradzione zostały dzwony, sprzęty, naczynia liturgiczne i dokumenty z archiwum parafialnego, uszkodzone zostały: tabernakulum i płyta ołtarza. Ołtarz główny, ufundowany przez Józefa Petika znajduje się w świątyni od lat trzydziestych XX wieku. Zachowały się również inne elementy wyposażenia: ołtarz św. Andrzeja Boboli z połowy XVII stulecia (zapewne wcześniej pełnił rolę ołtarza głównego), krucyfiksy, obrazy ukazujące Apostołów i naczynia liturgiczne z XIX wieku, a także krucyfiks ołtarzowy z początku XX wieku. Późnobarokowy prospekt organowy powstał w połowie XVIII wieku. W 1909 roku instrument został przebudowany. Budowla jest orientowana, wzniesiona z cegły, zbudowana na kamiennym cokole. Korpus świątyni jest jednonawowy, prostokątny z dobudowaną od strony zachodniej czterokondygnacyjną wieżą na rzucie kwadratu. Od strony południowej jest dostawiona kaplica (Poprzednio pełniła rolę kruchty). Prezbiterium kościoła jest dwuprzęsłowe, zamknięte trójbocznie. Otwory okienne i drzwiowe są zakończone ostrołukowo. Ściany i kondygnacje wieży są rozczłonkowane wysokimi, ostrołukowymi blendami. W dolnej kondygnacji wieży zachował się profilowany portal. Korpus, prezbiterium, zakrystia i kruchta są nakryte oddzielnymi dachami dwuspadowymi, natomiast wieżę nakrywa dach namiotowy. Przypisy
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Osieczku

Kościół świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Osieczku – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Świątynia została wybudowana w XIV wieku. Następnie została przebudowana w I dekadzie XVII stulecia oraz na przełomie XIX/XX wieku. Do zabytkowego wyposażenia kościoła należą: późnorenesansowy ołtarz główny ozdobiony barokowym obrazem ukazującym św. Stanisława Kostkę, barokowy obraz Koronacji Matki Bożej, malowidło Ukrzyżowanie z drugiej połowy XVII stulecia, dwa boczne ołtarze w stylu neobarokowym z połowy XIX wieku, rzeźby, neoromański prospekt organowy z XIX wieku oraz granitowe aspersorium. Przypisy
Kaplica św. Barbary w Mgowie

Kaplica świętej Barbary w Mgowie – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Jana Chrzciciela w Nowej Wsi Królewskiej (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Jest to świątynia ufundowana przez Konstancję Bagniewską kasztelanową elbląską w stylu późnobarokowym. Dowodem tego jest umieszczona w kaplicy metalowa tablica z napisem erekcyjnym z 1734 roku. Remonty świątyni zostały wykonane w 1951 i w 2005 roku. Jednym z zabytków jest miedzioryt Matki Boskiej Loretańskiej, wykonany w 1777 roku i dzwon odlany w 1797 roku. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Nowej Wsi Królewskiej

Kościół świętego Jana Chrzciciela w Nowej Wsi Królewskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Budowa świątyni została rozpoczęta około 1300 roku, natomiast zakończona została w 1 połowie XIV wieku. Podczas wojen szwedzkich budowla została poważnie uszkodzona. Wyremontowano ją w 1908 roku; w tym czasie murowana iglica wieży została wymieniona na dachem namiotowy pokryty dachówką ceramiczną. Najstarszym zabytkiem w świątyni jest rzeźba Boga Ojca w stylu późnogotyckim z 1508 roku. Ołtarz główny i boczny lewy powstały około 1700 roku, ołtarz boczny prawy pochodzi z około połowy XIX wieku i jest ozdobiony rokokowym antependium z końca XVIII stulecia, feretron z początku XVIII wieku jest ozdobiony wizerunkiem świętego Rocha, chrzcielnica w stylu rokokowym pochodzi z 2. połowy XVIII wieku. Ambona, konfesjonały, krucyfiks, rzeźby: Chrystusa Zmartwychwstałego, Józefa i Matki Bożej Bolesnej powstały pod koniec XVIII wieku. Organy z neogotyckim prospektem zostały wykonane w 1902 roku przez firmę Orgelbauanstalt A. Terletzki, Inh., Ed. Wittek, Elbing. Dzwon został odlany w 1768 roku przez Mikołaja Petersilgego w Toruniu. Oprócz tego w kościele można zobaczyć płyty nagrobne Konstancji Bagniewskiej (zmarłej w 1784 roku) i Władysława Działowskiego (zmarłego w 1858 roku). Przypisy
Kościół św. Małgorzaty w Płużnicy

Kościół Świętej Małgorzaty – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wzniesiona na początku XIV wieku jako orientowana, bezwieżowa, kamienna budowla, tylko szczyt i portale zbudowane zostały z cegły. Od strony południowej do nawy przylega dawna kruchta, pełniąca obecnie funkcję kaplicy, z kolei do prezbiterium, od tej samej strony, jest dostawiona zakrystia. Do nawy od strony zachodniej została dobudowana w 1896 roku drewniana wieża, którą rozebrano w 1951 roku. Nowa, obecna wieża murowana z cegły na planie kwadratu została zbudowana w latach 1972–1977. Nakryta jest dachem hełmowym, podbitym miedzianą blachą, całość reprezentuje styl neobarokowy. W kruchcie pod wieżą znajduje się ostrołukowy portal, który wcześniej był bezpośrednim wejściem do świątyni. Wnętrze kościoła było pierwotnie gotyckie, ale w XVIII wieku zostało przebudowane na barokowe. Nawa nakryta jest stropem ozdobionym polichromią w stylu późnobarokowym, wykonaną w 2. połowie XVIII wieku, prezbiterium nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Wystrój reprezentuje style: późnobarokowy i rokokowy i powstał w XVIII wieku, np. ołtarze główny i boczne, ambona, chrzcielnica, grupa Ukrzyżowania umieszczona na belce tęczowej i polichromia znajdująca się na stropie. Najstarszymi zabytkami są gotycka kropielnica i krucyfiks wykonane na przełomie XIII i XIV wieku. Przypisy
Kościół św. Maksymiliana Kolbego w Jarantowicach

Kościół świętego Maksymiliana Kolbego w Jarantowicach – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Wąbrzeźnie. Jest to dawny zbór ewangelicki wzniesiony w 1785 roku. Wybudowali go osadnicy holenderscy. Od 1945 roku w kościele znajdował się magazyn, a po remoncie w 1960 roku kościół pełnił funkcję sali gimnastycznej szkoły. Od 1989 roku budowla ponownie pełni funkcje sakralne. Remontowano ją w latach 2003–2006. W 2007 roku świątyni została przyznana pierwsza nagroda „Modernizacja roku 2006”. Budowla jest drewniana, wzniesiona w konstrukcji wieńcowo – zrębowej. Świątynia jest orientowana, wybudowano ją z drewna modrzewiowego na dębowej podwalinie. Kościół jest salowy, bez wydzielonego prezbiterium z nawy, zamknięty ścianą prostą. Wejście główne jest umieszczone z boku nawy. Świątynię nakrywa wysoki dach jednokalenicowy, pokryty strzechą z trzciny, w części frontowej znajduje się czworokątna wieżyczka. Zwieńcza ją blaszany ośmiokątny dach namiotowy. Wnętrze nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Chór muzyczny charakteryzuje się prostą linią parapetu. Do wyposażenia świątyni należą m.in. belka tęczowa oraz skromny ołtarz ozdobiony krucyfiksem na ścianie. Przypisy
Kościół św. Marii Magdaleny w Orzechowie

Kościół świętej Marii Magdaleny w Orzechowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Kowalewo Pomorskie diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wybudowana w XIV wieku w stylu gotyckim. Podczas wojen szwedzkich została częściowo zniszczona, a następnie została odbudowana przez Radę Miejską Torunia w 1685 roku. W XVII stuleciu kościół był ozdobiony drewnianą wieżą. Jednonawowy gotycki korpus budowli murowany jest z kamienia polnego i cegły. Wystrój wnętrza kościoła powstał głównie w XVI, XVII i XVIII wieku. Należą do niego m.in. barokowy ołtarz boczny św. Rocha, ozdobiony rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus z XVI wieku, ambona, obraz ukazujący Ukrzyżowanie z XVII stulecia a także rzeźba św. Marii Magdaleny z XVI wieku i granitowe aspersorium z okresu średniowiecza. Organy świątyni z neogotyckim prospektem wykonane zostały w 1898 roku. Cennymi zabytkami sztuki złotniczej są także kielichy mszalne z 1647 i 1687 roku, monstrancja w stylu renesansowym z 1630 roku oraz krzyż ołtarzowy, wykonany w 1877 roku. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Ryńsku

Kościół świętego Wawrzyńca w Ryńsku – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Wąbrzeźno diecezji toruńskiej). Historia Jest to świątynia gotycko-renesansowa, murowana z kamienia polnego i cegły, wybudowana w pierwszej połowie XIV w. Korpus kościoła założony na rzucie kwadratu przebudowany został w 1608 roku ze środków finansowych Fabiana Plemięckiego. Od zachodu została dobudowana wówczas wieża. W 1648 roku ze środków finansowych Jana Działyńskiego, ówczesnego wojewody chełmińskiego, świątynia została po raz kolejny wyremontowana. Wyposażenie wnętrza Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVII i XVIII wieku. Jego elementami są: ambona w stylu renesansowym, ławy z wczesnorenesansową dekoracją snycerską, prawy ołtarz boczny w stylu barokowym, wykonany z czarnego marmuru w 1645 roku, pierwotnie ołtarz żałobny Jana Zawadzkiego, wojewody parnawskiego, przeniesiony z kościoła pofranciszkańskiego w Chełmnie ołtarz główny w stylu wczesnobarokowym z połowy XVII wieku z późniejszymi rzeźbami św. Stanisława i św. Wojciecha z XVIII wieku, a także obrazem „Męczeństwo św. Wawrzyńca” z przełomu XVI i XVII stulecia. Ciekawym zabytkiem jest również kamienna chrzcielnica w stylu barokowym z połowy XVII wieku, rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego w stylu barokowym oraz granitowe aspersorium z okresu średniowiecza i organy z XIX wieku. Ze sztuki złotniczej można wyróżnić: renesansową monstrancję wieżyczkową i kielich z XVII stulecia a także relikwiarz z 1749 roku i gotycki dzwon odlany w XV wieku. Przypisy
Spichlerz we Wroniu

Spichlerz we Wroniu – dawny kościół zamieniony na spichlerz, znajdujący się we wsi Wronie, w gminie Ryńsk, w powiecie wąbrzeskim, w województwie kujawsko-pomorskim. Opis Gotycka świątynia została wzniesiona z kamienia polnego i cegły w I połowie XIV wieku. Obiekt został wyremontowany na początku XVII stulecia. Zniszczony i opuszczony po wojnach szwedzkich został następnie przebudowany na spichlerz. Korpus budowli charakteryzuje się prostokątnym kształtem. Od zachodniej strony widoczne są pozostałości dawnej wieży świątyni, z kolei od północnej – zakrystii. Otwory okienne i wejściowe przemurowano. W czasach współczesnych dobudowane zostały do spichlerza betonowe schodki, jednak obecnie zabytek jest zamknięty i nieużytkowany. Przypisy
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zieleniu

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zieleniu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym wezwaniem (dekanat Kowalewo Pomorskie diecezji toruńskiej). Jest to świątynia wybudowana z cegły i kamienia polnego w pierwszej połowie XIV stulecia. Wnętrze budowli jest ozdobione polichromią gotycką z drugiej połowy XIV wieku. Na poddaszu, na ścianach szczytowych nawy zachowała się dwukolorowa wić roślinna z około 1380 roku, z kolei na szczycie wschodnim są umieszczone posągi: św. Magdaleny, św. Krzysztofa z tego samego czasu a także ukrzyżowanie z około 1420 roku. Barokowy ołtarz główny świątyni, odrestaurowany w 1877 roku powstał w połowie XVII wieku. W środkowej części ołtarza jest umieszczony obraz świętych Piotra i Pawła z 1877 roku. W ołtarzach bocznych widnieją XVIII-wieczne obrazy ludowe namalowane na desce: św. Barbary i Świętej Rodziny. Świątynia jest także ozdobiona XVIII-wiecznymi rzeźbami św. Michała Archanioła, św. Antoniego, św. Franciszka i Chrystusa Zmartwychwstałego. Osobliwością budowli jest granitowe aspersorium z przełomu XIII i XIV wieku. Chrzcielnica i ambona powstały w XVIII stuleciu. Elementem cennej sztuki złotniczej jest kielich mszalny z 1736 roku ufundowany przez Andrzeja Pelkowskiego z Pływaczewa. Ciekawe są również inne cenne elementy wyposażenia budowli: cynowy krzyż ołtarzowy z XVIII stulecia, XVIII-wieczne lichtarze cynowe, monstrancja, pacyfikał, wieczna lampka a także świeczniki i żyrandole z XIX wieku. Do dziś można oglądać dzwon kościelny odlany w 1766 roku przez Mikołaja Petersilgego z Torunia. Przypisy
Kościół św. Trójcy w Kłotnie

Kościół świętej Trójcy w Kłotnie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem dekanat kowalski diecezji włocławskiej). Obecna świątynia reprzezentuje styl neogotycki. została wzniesiona w latach 1878–1881 dzięki staraniom proboszcza m. Chlebowskiego. Koszty budowy pokrył Emmilian Kretkowski. W 1947 roku został przeprowadzony remont zewnętrzny, natomiast w latach 1959–1960 wyremontowano wnętrze. W latach 1950 i 1957 zostały przeprowadzone bieżące remonty, w trakcie których m.in. Została wykonana polichromia przez Franciszka Bąkowskiego. Budowla powstała na planie wydłużonego prostokąta z węższym dwuprzesłowym prezbiterium zamkniętym ośmiobocznie. W załomach między nawą a prezbiterium znajdują się aneksy: zakrystia i kaplica, powstałe na rzucie prostokątów. Korpus nawowy o trzech przęsłach jest poprzedzony kwadratową podstawą wieży ze znajdującą na środku prostokątną kruchtą, która opięta jest wąskimi dobudówkami: klatką schodową oraz kruchtą boczną. Elewacja wieży jest trzykondygnacyjna i trzyosiowa, na osi elewacji znajduje się ostrołukowy portal z cegły ujęty dwoma skoszonymi przyporami. We wschodniej ścianie prezbiterium w partii cokołu jest umieszczony prostokątny kamień węgielny z datą 1878 r. Prezbiterium świątyni jest zamknięte trójbocznie, znajdują się w przy nim dwie wspomniane wyżej dobudówki. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Brześciu Kujawskim

Kościół świętego Michała Archanioła – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Stanisława BM w Brześciu Kujawskim. Historia Świątynia została ufundowana według Jana Długosza, w 1264 roku. przez księcia Kazimierza Konradowica dla zakonu Dominikanów. Była ona wielokrotnie niszczona i odbudowywana. Obecna gotycka świątynia została wzniesiona w drugiej połowie XIV wieku. Jego prezbiterium ufundował Zbylut z Gołańczy, biskup włocławski w latach 1364–1383. Zniszczony w czasie Potopu szwedzkiego. Zakonnicy opuścili klasztor po kasacie w 1863 roku. Kościół spłonął w 1922 roku. Odbudowano go w latach 1928-1930 jednak z powodu braku środków finansowych prace wykonano w uproszczonej formie, skracając i obniżając nawę, zmieniając barokowy szczyt i usuwając sygnaturkę. Architektura Kościół posiada liczne elementy neobarokowe, dodane po pożarze z 1922 roku podczas odbudowy w latach 1928-1930 wg proj. Adolfa Buraczewskiego. Korpus świątyni jest trzynawowy, bazylikowy. Kościół posiadał pierwotnie trzy przęsła, obecnie po odbudowie tylko dwa. Od strony południowej (od miasta) znajduje się czworoboczna kaplica pochodząca z XVII wieku. Północne i południowe elewacje naw bocznych posiadają odsłonięty wątek ceglany o układzie gotyckim, natomiast w zachodnim przęśle naw południowych znajduje się gotycki portal pochodzący z drugiej połowy XIV wieku. Wnętrze W ołtarzu głównym jest umieszczony manierystyczny obraz Matki Bożej Różańcowej (zapewne z 4 ćwierci XVI lub z I połowy XVII wieku), z licznymi wotami. Przypisy Linki zewnętrzne Kościół św. Michała Archanioła polska-org.pl