Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Krasnymborze

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Krasnymborze – rzymskokatolicki kościół (początkowo cerkiew) znajdujący się w Krasnymborze, w województwie podlaskim. Świątynia pełni funkcję sanktuarium Matki Bożej Różańcowej Królowej Różańca Świętego i należy do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Krasnymborze. Historia Kościół został wzniesiony około 1617 roku (lub z 1598 roku) z fundacji Adama Chreptowicza, podkomorzego nowogródzkiego, dla sprowadzonych do Krasnegoboru bazylianów. Świątynia początkowo pełniła funkcję cerkwi klasztornej. Bazylianie przebywali w Krasnymborze do 1627 roku. W 1661 roku do Krasnegoboru sprowadzono bernardynów, a następnie dominikanów, którzy objęli klasztor pod koniec XVII wieku. Kościół pozostawał świątynią klasztorną dominikanów aż do kasaty zakonu w 1825 roku. Po opuszczeniu klasztoru został przejęty przez parafię rzymskokatolicką i pełnił funkcję kościoła parafialnego do czasu wybudowania nowej świątyni pw. św. Rocha w 1870 roku. Architektura Kościół usytuowany jest na wzgórzu i stanowi dominantę krajobrazową miejscowości. Jest budowlą orientowaną, murowaną, wzniesioną na planie krzyża greckiego z charakterystycznym trójlistnym układem bryły. Świątynia posiada trzy apsydy zamknięte spłaszczonymi łukami koszowymi. Bryła kościoła reprezentuje charakterystyczne dla pogranicza Litwy i Korony połączenie wpływów architektury bizantyjskiej, gotyku i renesansu. Trójlistny plan świątyni nawiązuje do tradycji architektury bizantyjskiej i prawosławnej, związanej z pochodzeniem fundatora. Ostrołukowe okna, blendy oraz sklepienia żebrowe są reliktem późnogotyckiej tradycji budowlanej obecnej na tych terenach jeszcze na początku XVII wieku. Charakterystycznym elementem budowli jest wysoka wieża, czworoboczna w dolnej części i ośmioboczna w górnej kondygnacji, nakryta ostrosłupowym hełmem. Przy prezbiterium znajdują się dwie niskie zakrystie. Na elewacjach bocznych widoczne są ślady dawnych zabudowań klasztornych. Pod kościołem znajduje się krypta grobowa rodu Chreptowiczów. Wnętrze i wyposażenie Wnętrze świątyni posiada późnogotyckie sklepienia żebrowe, których żebra opadają na dekoracyjne wsporniki z motywami anielskich główek. Zachowały się również XVII-wieczne freski w transepcie oraz polichromie przedstawiające świętych Piotra i Pawła w prezbiterium. W głównym ołtarzu znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Krasnoborskiej, zwanej również Matką Bożą Różańcową. Obraz pochodzi z pierwszej połowy XVII wieku i został umieszczony w neogotyckim ołtarzu wykonanym w 1898 roku przez litewskich rzemieślników. Ołtarz wykonano z drewna dębowego i jesionowego, a odnowiono go w 2000 roku. W ołtarzu znajdują się figury św. Józefa, św. Michała Archanioła, św. Jacka oraz św. Dominika. Nad ołtarzem umieszczono współczesny witraż przedstawiający Matkę Bożą Różańcową ze św. Dominikiem. W świątyni znajdują się również dwa neogotyckie ołtarze boczne, obraz Przemienienia Pańskiego z XVIII wieku, obraz Świętej Rodziny z XIX wieku, a także współczesna kopia Ostatniej Wieczerzy umieszczona na balustradzie chóru muzycznego. Wyposażenie kościoła uzupełniają dębowe konfesjonały, ceramiczna Droga krzyżowa, żyrandol wykonany z poroży jelenich oraz współczesny carillon dzwonowy. Obraz Matki Bożej Krasnoborskiej W sanktuarium znajduje się czczony od XVII wieku obraz Matki Bożej Krasnoborskiej z Dzieciątkiem Jezus. Obraz został namalowany techniką olejną na płótnie przez nieznanego autora. Przedstawia Maryję trzymającą na lewym ramieniu Dzieciątko Jezus. W prawej dłoni Matka Boża trzyma berło, natomiast Dzieciątko dzierży jabłko królewskie i różaniec. Wizerunek ozdobiony jest srebrnymi i złotymi sukienkami oraz koronami. Zasłonę obrazu stanowi przedstawienie św. Antoniego z Dzieciątkiem Jezus. Kult Matki Bożej Krasnoborskiej rozwijał się od XVII wieku. W księgach kościelnych odnotowywano liczne wota składane przez pielgrzymów w podziękowaniu za otrzymane łaski. Obraz został koronowany 8 września 2001 roku koronami papieskimi poświęconymi przez papieża Jana Pawła II podczas wizyty w Ełku w 1999 roku. Aktu koronacji dokonał biskup ełcki Edward Samsel. Przypisy