NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Stary Załom

Rezerwat przyrody „Stary Załom” – rezerwat florystyczny w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Człopa, na zachodniej części półwyspu północnego brzegu jeziora Załom, 5 km na zachód od Człopy. Został utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 grudnia 1966. Zajmuje powierzchnię 5,44 ha (akt powołujący podawał 0,95 ha, w 2004 rezerwat powiększono do 5,62 ha). Rezerwat położony jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszcza nad Drawą oraz w otulinie Drawieńskiego Parku Narodowego, po jego wschodniej stronie. Ponadto leży w granicach dwóch obszarów Natura 2000: specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Uroczyska Puszczy Drawskiej” PLH320046 i obszaru specjalnej ochrony ptaków „Lasy Puszczy nad Drawą” PLB320016. Celem ochrony jest zachowanie ekosystemu zróżnicowanej siedliskowo i biocenotycznie murawy kserotermicznej oraz łąk zmiennowilgotnych na podłożu węglanowym z bogatymi stanowiskami roślin chronionych, zagrożonych wyginięciem i rzadkich, zwłaszcza z turzycą ptasie łapki (Carex ornithopoda). Rezerwat leży na terenie Nadleśnictwa Człopa. Nadzór sprawuje Regionalny Konserwator Przyrody w Szczecinie. Na mocy obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2007 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną ścisłą na powierzchni 2,14 ha oraz ochroną czynną na powierzchni 3,48 ha. Przypisy Linki zewnętrzne Rezerwaty przyrody. Nadleśnictwo Człopa – Lasy Państwowe. [dostęp 2018-12-30].
Rezerwat przyrody Starzawa

Starzawa – rezerwat przyrody w miejscowości Starzawa, w gminie Stubno, w powiecie przemyskim, w województwie podkarpackim, w pobliżu granicy z Ukrainą. numer według rejestru wojewódzkiego – 83 powierzchnia – 197,31 ha (akt powołujący podawał 196,56 ha) dokument powołujący – Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego 03.83.1463 rodzaj rezerwatu – leśny przedmiot ochrony (według aktu powołującego) – fragment lasów łęgowych, a w szczególności rzadki na terenie Pradoliny Podkarpackiej, dobrze wykształcony zespół łęgu wiązowo-jesionowego Ficario-Ulmetum ze stanowiskiem szachownicy kostkowatej Fritillaria meleagris w runie i okazałymi egzemplarzami wiązów. W pobliżu znajduje się rezerwat „Szachownica kostkowata w Stubnie”. Przypisy Linki zewnętrzne Starzawa. [w:] Zielone Podkarpacie [on-line]. [dostęp 2018-05-16]. Rezerwaty przyrody. Nadleśnictwo Jarosław – Lasy Państwowe. [dostęp 2018-05-16].
Rezerwat przyrody Stasin

Stasin – leśny rezerwat przyrody znajdujący się na terenie miasta Lublina w województwie lubelskim, w sąsiedztwie wsi Stasin. Leży na terenie Nadleśnictwa Świdnik (leśnictwo Stary Gaj). Jest on położony na Płaskowyżu Nałęczowskim, w południowo-zachodniej części Lublina, na terenie Starego Gaju. Został utworzony w 1981 na powierzchni 24,40 ha. Według danych z nadleśnictwa zajmuje obecnie 25,08 ha. Przedmiotem ochrony jest zachowanie fragmentu lasu liściastego z dużym udziałem brzozy czarnej. Podczas inwentaryzacji przeprowadzonej w 1989 roku naliczono 188 okazów tego drzewa. Inwentaryzacja w roku 2011 wykazała już tylko 84 okazy. Na terenie rezerwatu rosną chronione gatunki roślin: wawrzynek wilczełyko, kopytnik pospolity, przytulia wonna, pierwiosnek lekarski, lilia złotogłów i parzydło leśne. Ponadto występują tu także lipa, grab, osika i dąb. Przypisy
Rezerwat przyrody Stawinoga

Rezerwat przyrody Stawinoga – faunistyczny rezerwat przyrody położony w pobliżu wsi Stawinoga, w gminie Zatory, w powiecie pułtuskim (województwo mazowieckie). Opis rezerwatu Rezerwat został powołany zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 3 grudnia 1981 (M.P. z 1981 r. Nr 29, poz. 271). Obejmuje obszar stawów, lasu, nieużytków i łąk o łącznej powierzchni 145,9754 ha (akt powołujący podawał 146,51 ha). Lasami na powierzchni ponad 31 ha zarządza Nadleśnictwo Pułtusk, stawami, pozostałymi lasami i nieużytkami – Polski Związek Wędkarski w Wierzbicy, a łąki stanowią własność Skarbu Państwa. Celem ochrony, według aktu powołującego, jest zachowanie miejsc lęgowych licznych gatunków ptaków związanych ze środowiskiem wodno-bagiennym i leśnym oraz miejsc odpoczynku i żerowisk ptaków przelotnych. Rezerwat powstał z części dawnego gospodarstwa rybnego. Dawniej obok centralnie położonego stawu-rezerwatu funkcjonowały jeszcze stawy rybne. Dzisiaj są zaniedbane, utraciły regulację wód, ponieważ śluzy i inne urządzenia melioracyjne uległy dewastacji. Obecnie nie istnieją nawet dawne budynki przepompowni. Rezerwat znajduje się tuż obok koryta Narwi. Na jego skraju od strony południowej rośnie wielowiekowy dąb szypułkowy z kapliczką na pniu, który ma status pomnika przyrody, obok stoi stara murowana rybakówka. Na mocy obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2019 r., prawie cały obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną, jedynie niewielka działka z budynkami gospodarczymi w południowej części rezerwatu podlega ochronie krajobrazowej. Plan ochrony zezwala na prowadzenie (z pewnymi ograniczeniami) ekstensywnej gospodarki rybackiej w części rezerwatu obejmującej stawy rybne oraz na spuszczanie wody ze stawów na okres zimy. Wschodnia część rezerwatu, obejmująca kompleks leśny o powierzchni ponad 31 ha w zarządzie Nadleśnictwa Pułtusk, leży w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Biała” PLB140007. Walory przyrodnicze Fauna W rezerwacie naliczono ponad 25 gatunków ptaków lęgowych: Również w okresie przelotów regularnie spotykanych jest wiele gatunków ptaków: rożeniec, świstun, płaskonos, czernica, gągoł, brodziec śniady, samotnik, łęczak, szlamnik, rycyk, batalion, sieweczka obrożna i rzeczna, błotniak stawowy i zbożowy, rybołów, bielik. Ssaki reprezentowane są przez takie gatunki jak: dzik, jeleń, sarna, łoś, borsuk, piżmak, tchórz. Z gadów występują: jaszczurka zwinka, zaskroniec i padalec, natomiast z płazów: żaba moczarowa, trawna, wodna i jeziorkowa oraz ropucha zielona, kumak nizinny i rzekotka drzewna. Flora W rezerwacie występuje kilka gatunków storczykowatych, kilka gatunków przetaczników, bobrek trójlistny, żabieniec babka wodna, obficie rosną pałka wodna oraz trzcina pospolita. Na groblach rosną pojedynczo brzozy brodawkowate, olsze czarne i liczne wierzby. Tutejsze zespoły leśne należą do łęgu olszowego, łęgu jesionowo-wiązowego oraz lasu mieszanego i boru mieszanego świeżego. Przypisy
Rezerwat przyrody Stawska Góra

Stawska Góra – florystyczny rezerwat przyrody znajdujący się na terenie gminy Chełm, w powiecie chełmskim, w województwie lubelskim. położenie geograficzne: Pagóry Chełmskie powierzchnia (według aktu powołującego): 4,00 ha rok utworzenia: 1956 dokument powołujący: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 27 listopada 1956 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP nr 103, poz. 1195). przedmiot ochrony (według aktu powołującego): zachowanie dla celów naukowych naturalnego zbiorowiska roślinności stepowej z rzadkimi gatunkami roślin, m.in. dziewięćsiłem popłocholistnym. Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 210 gatunków roślin, około 30 z nich to gatunki rzadkie. Ochroną objęte są m.in.: dziewięćsił popłocholistny i bezłodygowy, miłek wiosenny, zawilec wielkokwiatowy, aster gawędka, orlik pospolity, wiśnia karłowata, goryczka krzyżowa. Spośród około 600 odnotowanych tu gatunków zwierząt ponad 300 to motyle, w tym gatunki chronione: paź królowej i postojak wiesiołkowiec. W zbliżonych granicach utworzono specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000 „Stawska Góra” PLH060018 o powierzchni 4,98 ha. Przypisy
Rezerwat przyrody Stawiska

Rezerwat przyrody Stawiska – leśny rezerwat przyrody w województwie śląskim, powiecie kłobuckim, gminie Lipie, w granicach wsi Parzymiechy. Położony jest w otulinie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego. Znajduje się on pod zarządem Nadleśnictwa Kłobuck. Obszar ten podlega także ochronie w ramach sieci Natura 2000 jako specjalny obszar ochrony siedlisk „Stawiska” PLH240024. Położenie i powierzchnia Powierzchnia rezerwatu (wg różnych źródeł) wynosi 6,28 ha (akt powołujący podawał 5,85 ha), lub 6,30 ha Rezerwat leży tuż przy szosie z Parzymiechów do Działoszyna, stanowi enklawę lasów liściastych wśród otaczających go pól uprawnych i łąk. Flora i fauna Utworzony 5 maja 1959 roku w celu ochrony kompleksu grądu niskiego i zbiorowisk łęgowych oraz pomnikowych dębów szypułkowych. Doliczono się 85 pomnikowych dębów szypułkowych o obwodach pni od 380 cm do 674 cm i wieku około 200 do 500 lat. Teren rezerwatu jest silnie podmokły, przez środek przepływa niewielki ciek wodny. Około stuletni drzewostan tworzy olsza czarna, brzoza brodawkowata, świerk pospolity i buk zwyczajny, a w domieszce występuje jodła pospolita, sosna zwyczajna i topola osika. Obecność krzewów ozdobnych może świadczyć o parkowej przeszłości rezerwatu. W rezerwacie występuje bogata fauna, m.in.: chrząszcze biegaczowate, rzadkie płazy – traszki, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropucha szara i zielona; jaszczurki – zwinka i żyworodna; kilka rzadkich gatunków ptaków – myszołów zwyczajny, jastrząb gołębiarz, krogulec, gołąb grzywacz, siniak; także liczne nietoperze znajdują schronienie w rezerwacie dzięki dużej ilości dziupli i wypróchniałych pni starych dębów i wierzb. Większe ssaki nie mają stałej ostoi i występują sporadycznie. Galeria Zobacz też Rezerwat przyrody Bukowa Góra – w pobliżu Rezerwaty przyrody w Polsce Rezerwaty przyrody w Nadleśnictwie Kłobuck Przypisy
Rezerwat przyrody Stawy Gnojna im. rodziny Bieleckich

Rezerwat przyrody Stawy Gnojna im. rodziny Bieleckich – faunistyczny rezerwat przyrody znajdujący się na terenie wsi Ciemno-Gnojna w gminie Mszczonów w województwie mazowieckim. Leży częściowo na terenie Bolimowsko-Radziejowickiego z doliną środkowej Rawki Obszaru Chronionego Krajobrazu. powierzchnia – 19,35 ha powierzchnia otuliny – 136,53 ha rok utworzenia – 2004 rodzaj rezerwatu – faunistyczny dokument powołujący – Rozporządzenie Nr 9 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lutego 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego numer 58, pozycja 1474) przedmiot ochrony – stawy rybne stanowiące miejsce rozrodu i regularnego występowania ptaków (w szczególności siewkowatych, blaszkodziobych i chruścieli) wraz z występującymi na tym terenie zbiorowiskami roślinnymi. Rezerwat obejmuje obszar dawnych stawów rybnych PGRyb w dolinie Pisi Gągoliny, które obecnie nie są eksploatowane i są częściowo zarośnięte, oraz przyległe do nich łąki. Otulinę stanowi pas gruntów o szerokości 700 m. Jest to pierwszy na terenie Polski rezerwat powołany z inicjatywy prywatnych właścicieli, którzy przeznaczyli na ten cel część swoich gruntów. Rezerwat nie jest udostępniony do zwiedzania. Przypisy
Rezerwat przyrody Stawy Broszkowskie

Rezerwat przyrody Stawy Broszkowskie – faunistyczny rezerwat przyrody położony w gminie Kotuń, na terenie wsi Broszków w leśnictwie Kotuń, w Siedlecko-Węgrowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu (województwo mazowieckie). Został powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 4 lipca 1984 r. (M.P. z 1984 r. Nr 17, poz. 125). Zajmuje powierzchnię 268,1293 ha (akt powołujący podawał 266,03 ha). Wokół rezerwatu utworzono otulinę o powierzchni 483,05 ha. Według aktu powołującego celem ochrony jest zachowanie miejsc lęgowych wielu gatunków ptaków oraz ostoi ptaków przelotnych. Klasyfikacja rezerwatu Jest to rezerwat faunistyczny (Fn) objęty ochroną czynną. Według głównego przedmiotu ochrony jest to rezerwat faunistyczny (PFn), podtypu ptaków (pt). Według głównego typu ekosystemu należy do typu różnych ekosystemów (EE), podtypu mozaiki różnych ekosystemów (me). Przedmiotem ochrony są biotopy ptaków lęgowych i przelotnych. Walory przyrodnicze Jest to jedno z największych miejsc lęgowych ptaków w środkowo-wschodniej części Polski. Na podstawie pobieżnej penetracji ornitologicznej w latach siedemdziesiątych (Luniak, 1972), charakterystyki awifauny oraz informacji Mazowieckiego Towarzystwa Ochrony Fauny w Siedlcach wiadomo, że na terenie rezerwatu występuje ok. 100 gatunków ptaków lęgowych i przelotnych, w tym wiele chronionych i rzadkich. Są to m.in.: nur czarnoszyi, 5 gatunków perkozów (rzadkie: rdzawoszyi (Podiceps griseigena) i zausznik (Podiceps nigricollis)), 12 gatunków kaczek, łabędź niemy (Cygnus olor), zielonka (Porzana parva), krakwa (Anas strepera), podróżniczek (Luscinia svecica) i inne. Spotkać tu można również rośliny chronione i rzadkie, takie jak storczyki (25 gatunków chronionych i 5 rzadkich), m.in. listera jajowata (Listera ovata), storczyk Fuchsa (Dactylorhiza fuchsii) i podkolan biały (Platanthera bifolia). Przypisy
Rezerwat przyrody Stawy Milickie

Rezerwat przyrody Stawy Milickie – faunistyczny (ornitologiczny) rezerwat przyrody znajdujący się na terenie Doliny Baryczy, wchodzący w skład Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy. Jest położony na terenie gmin Milicz i Żmigród w województwie dolnośląskim. Zasięg Obejmuje pięć niezależnych kompleksów stawów, które położone są w środkowej i zachodniej części Parku Krajobrazowego. Są to: Kompleks Stawno Kompleks Radziądz Kompleks Ruda Sułowska Kompleks Jamnik Kompleks Potasznia Utworzony 8 lipca 1963 roku na miejscu dużo większego obszaru ochrony częściowej leśno-wodnych kompleksów Doliny Baryczy. Powierzchnia rezerwatu wynosi 5298,15 ha (akt powołujący podawał 5302,40 ha). Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej i krajobrazowej. Awifauna Tereny gniazdowe dla ok. 120 gatunków ptaków, a ok. 50 gatunków pojawia się w trakcie przelotów. Niektóre z gatunków zaobserwowanych na terenie rezerwatu: W roku 1995 rezerwat Stawy Milickie został wpisany na listę terenów chronionych w ramach konwencji ramsarskiej. Flora W roku 2000 rezerwat Stawy Milickie znalazł się w programie Living Lakes jako jeden z unikatowych obszarów wodnych na świecie. Jest to jedno z trzynastu miejsc w Polsce wpisanych na tę listę, obejmującą łącznie ponad dwa tysiące obszarów. Najbardziej rozpowszechnionym zespołem roślinnym rejonu stawów jest zespół szuwarowy zbudowany z wielkich bylin błotnych z dominującą trzciną pospolitą. Inne jego komponenty to: pałka szerokolistna, skrzyp bagienny, łączeń baldaszkowy, strzałka wodna, różne gatunki sitów (np. sit rozpierzchły, sit skupiony, sit członowaty), jaskier wielki i rdest ziemnowodny. Na powierzchni wody i w pobliżu brzegów rosną: grzybień biały, grążel żółty, żabiściek pływający, mozga trzcinowata, kropidło wodne, jeżogłówka gałęzista, jeżogłówka pojedyncza, manna mielec, szczaw lancetowaty, kosaciec żółty, jaskier wodny i pływacz zwyczajny. Dna porastają częstokroć podwodne łąki rdestnic. Występuje tam też rogatek sztywny oraz wywłócznik okółkowy. Na podmokłych brzegach masowo występuje knieć błotna, a mniej licznie jaskier płomiennik. W miejscach suchszych obecne są: smółka pospolita, firletka poszarpana, jaskier ostry, chaber łąkowy i trzcinnik lancetowaty. W wodach Stawów Milickich bytuje też około 250 gatunków glonów. Przypisy Linki zewnętrzne Cezary J. Tajer: Stawy Milickie. [w:] 50 lat rezerwatu Stawy Milickie [on-line]. 25 lipca 2013. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-28)]. Stawy Milickie SA Obszary prawnie chronione. [w:] Strona gminy Milicz [on-line]. [dostęp 2012-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-26)]. Living Lakes (ang. • niem.)
Rezerwat przyrody Sterczów-Ścianka

Rezerwat przyrody „Sterczów-Ścianka” – stepowy rezerwat przyrody w gminie Racławice, w powiecie miechowskim (województwo małopolskie). Leży na terenie leśnictwa Klonów w Nadleśnictwie Miechów. Rezerwat położony jest na Wyżynie Miechowskiej, w pobliżu miejscowości Klonów. Zajmuje strome zbocze opadające w kierunku południowo-zachodnim, przecięte płytkim parowem. Został utworzony na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa z dnia 19 lutego 1955 roku. Zajmuje powierzchnię 6,27 ha (akt powołujący podawał 3,04 ha). Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych stanowiska roślinności stepowej występującej w zespole naturalnym na południowym zboczu leśnego jaru. Jest to rezerwat stepowy, występuje tu obficie obuwik pospolity. W rezerwacie rosną liczne gatunki roślin naczyniowych chronionych prawnie oraz zagrożonych w Polsce. Wśród zarośli kserotermicznych znajdują się płaty muraw z zespołem omanu wąskolistnego. Na stromych zboczach położone są bogate stanowiska storczykowatych. Podłoże budują margle i wapienie kredowe, pokryte glebami rędzinowymi. Rezerwat leży w granicach obszaru sieci Natura 2000 „Sterczów-Ścianka” PLH120015 oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej. Przypisy Linki zewnętrzne Skarby natury
Rezerwat przyrody Stok Szyndzielni

Rezerwat przyrody „Stok Szyndzielni” – leśny rezerwat przyrody w dzielnicy Wapienica w Bielsku-Białej. Utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa z 5 listopada 1953 r. (M.P. z 1953 r. Nr 107, poz. 1438 (ISAP)). Leży w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego. Rezerwat ma powierzchnię 54,96 ha, z czego 54,77 ha jest objęte ochroną ścisłą, a 0,19 ha ochroną czynną. „Stok Szyndzielni” jest jednym z najstarszych rezerwatów przyrody w Beskidzie Śląskim. Wbrew mylącej nazwie, rezerwat nie znajduje się na Szyndzielni, obejmuje on strome stoki góry Trzy Kopce, opadające na północ i północny wschód ku Dolinie Wapienicy i potokowi Barbara, uchodzącemu niżej do Jeziora Wielka Łąka. Ochronie podlegają naturalne zespoły leśne regla dolnego oraz pogranicza regla dolnego i górnego: dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy zachodniokarpacka świerczyna górnoreglowa kwaśna buczyna górska żyzna buczyna karpacka jaworzyna z miesiącznicą trwałą Przypisy Bibliografia LeszekL. Bernacki LeszekL., AndrzejA. Blarowski AndrzejA., ZbigniewZ. Wilczek ZbigniewZ., Osobliwości szaty roślinnej województwa bielskiego, Poznań: wyd. COLGRAF-PRESS, 1998, ISBN 83-86258-22-5, OCLC 749894651 . Blarowski Andrzej, Gajczak Jerzy, Łajczak Adam i in.: Przyroda województwa bielskiego. Stan poznania, zagrożenia i ochrona, wyd. COLGRAF-PRESS, Poznań 1997, ISBN 83-86258-15-2.
Rezerwat przyrody Struga Dobieszkowska

Rezerwat przyrody Struga Dobieszkowska – leśny rezerwat przyrody położony na terenie leśnictwa Janinów (Nadleśnictwo Brzeziny), w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków, pod Dobieszkowem. Znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. Rezerwat został utworzony w 1990 roku i zajmuje powierzchnię 37,65 ha. Celem ochrony jest zachowanie naturalnego krajobrazu leśnego strumienia Młynówki, z licznymi formami morfologicznymi, m.in. jarami, misami źródliskowymi oraz lasami, głównie łęgowymi i grądowymi. Rzeźba terenu jest urozmaicona. Najwyższe wzniesienie ma 197 m n.p.m. Najniżej położony punkt 171 m n.p.m. Cały rezerwat znajduje się na dość stromym stoku i obejmuje część doliny Młynówki. Kąt nachylenia zbocza w niektórych miejscach osiąga ok. 30 stopni. Flora W skład flory rezerwatu w poszczególnych warstwach lasu wchodzą: drzewostan: dąb, brzoza, jawor, grab, lipa, osika, klon zwyczajny, wiąz oraz miejscami sosna podszyt: leszczyna, grab, trzmielina, kalina, jarzębina, kruszyna, dąb, brzoza, bez koralowy, czeremcha zwyczajna i amerykańska; runo: gajowiec żółty, przylaszczka, gwiazdnica wielkokwiatowa, perłówka zwisła, fiołek leśny, borówka czarna, kosmatka owłosiona, siódmaczek leśny oraz konwalijka dwulistna Fauna W tych bogatych zbiorowiskach leśnych występuje wiele gatunków zwierząt: owady: muchówki bzygowate związane z gnijącymi lub próchniejącymi pniami bezkręgowce wodne: muchówki ochotkowate, meszki i pijawki kręgowce: bezszczękowce: minóg strumieniowy płazy: traszki i żaby gady: jaszczurki ptaki: myszołów i wróblowe ssaki: lis, kuna, łasica, sarna i dzik Zobacz też Młynówka – inaczej Struga Dobieszkowska Przypisy Linki zewnętrzne Informacja o rezerwacie na stronie Lasów Państwowych (Nadleśnictwo Brzeziny).
Rezerwat przyrody Strzaliny koło Tuczna

Rezerwat przyrody „Strzaliny koło Tuczna” – faunistyczny rezerwat przyrody o powierzchni 17,83 ha, utworzony 3 czerwca 2008, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Tuczno, na południowy wschód od Strzalin, 4,5 km na wschód-południowy wschód od Tuczna. Rezerwat przyrody nietoperzy, ekosystem podziemny, pozostałości grupy warownej Wału Pomorskiego wewnątrz Góry Wisielczej (151 m n.p.m.) wraz z otaczającym je lasem. Celem ochrony jest zachowanie czwartego co do wielkości wśród znanych zimowisk nietoperzy w Polsce, zlokalizowanego w schronie grupy warownej „Góra Wisielcza”. Fortyfikacja z podziemnymi korytarzami o łącznej długości 800 m, powstała w latach 30. XX w. Po II wojnie światowej wysadzona, obecnie dostępna w niewielkiej części. Nietoperze do podziemi dostają się przez szyby wentylacyjne i przebywają tam od 2. połowy września do końca kwietnia. Inną osobliwością, ale części nadziemnej są mszaki występujące w 38 gatunkach, zwłaszcza wapieniolubne, naskalne, górskie, nietypowe dla niżowego krajobrazu. Rezerwat przyrody obejmuje ochroną część nadziemną i podziemną. Planowane jest wprowadzenie zakazu wstępu w dniach 15 września do 15 kwietnia, w pozostałym okresie ma być dopuszczony ograniczony ruch turystyczny. Rozpoczęcie i zakończenie sezonu będzie każdorazowo poprzedzone rozpoznaniem specjalisty chiropterologa. Obszar rezerwatu jest objęty ochroną czynną. Na terenie tym w ramach sieci Natura 2000 utworzono specjalny obszar ochrony siedlisk „Strzaliny koło Tuczna” (kod PLH320021) o powierzchni 17,27 ha. Nietoperze Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra” od 1997 corocznie przeprowadza liczenie nietoperzy. W pierwszym roku stwierdzono 700 osobników, w 2000 – 895. Hibernują tu cztery prawnie chronione gatunki: nocek duży (Myotis myotis), nocek Natterera (Myotis nattereri), nocek rudy (Myotis daubentoni), gacek brunatny (Plecotus auritus). Czasem widywany jest nocek Bechsteina (Myotis bechsteini), dla którego jest to najdalej wysunięte na północ stanowisko w Polsce. Przypisy
Rezerwat przyrody Strzałowo

Rezerwat przyrody Strzałowo – leśny rezerwat przyrody, położony w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie mrągowskim w gminie Piecki, na terenie nadleśnictwa Strzałowo. Leży w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Został utworzony w 1958 roku w celach naukowych i dydaktycznych dla zachowania fragmentu lasu mieszanego charakterystycznego dla Puszczy Piskiej. Przedmiotem ochrony jest tu drzewostan sosnowy z domieszką dębu szypułkowego, świerka oraz lipy drobnolistnej w wieku ok. 150 lat. Rezerwat zajmuje powierzchnię 14,12 ha (akt powołujący podawał 13,13 ha). Flora Na terenie rezerwatu i w otaczających go drzewostanach występuje dość znaczna liczba roślin zielnych, sięgająca 115 gatunków. Spośród roślin podlegających ochronie gatunkowej spotykamy tu: lilię złotogłów, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty i widłak goździsty. Poza tym na uwagę zasługuje: orlik pospolity, naparstnica zwyczajna, rutewka orlikolistna, zachyłka trójkątna, sierpik barwierski, kokoryczka okółkowa, korzeniówka pospolita, przytulinka krzyżowa oraz czartawa drobna. Przypisy