NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Fabbrica Schindler

La fabbrica Schindler (in polacco Fabryka Emalia Oskara Schindlera) è un edificio industriale convertito a museo e sede espositiva. Situata in via Lipowa a Cracovia, al suo interno sono collocati il Museo di arte contemporanea di Cracovia presso i vecchi laboratori, e una sede distaccata del Museo della città di Cracovia presso il vecchio edificio amministrativo. L'edificio inizialmente era una fabbrica di materiali metallici (fili, reti e altri materiali ferrosi) fondata nel 1937 da degli imprenditori polacchi di religione ebraica e chiamata "REKORD". La fabbrica Schindler acquistò a basso prezzo nel 1939 lo stabile della vecchia azienda in via Lipowa n. 4, nel quartiere industriale di Zablocie, che chiamò Deutsche Emaillewaren-Fabrik, producendovi pentolame e in seguito munizioni: durante la seconda guerra mondiale l'imprenditore cecoslovacco salvò circa 1.100 ebrei dallo sterminio della Shoah, con il pretesto di volerli impiegare presso la sua fabbrica come personale necessario allo sforzo bellico. La storia fu scoperta solo in seguito, e in circostanze casuali, dallo scrittore Thomas Keneally, il quale la raccontò nel libro La lista di Schindler. La fabbrica chiuse nell'ottobre del 1944, con l'Armata Rossa in avvicinamento, quando riuscì a spostare 1.100 "lavoratori" in una fabbrica a Brunnlitz in Cecoslovacchia, sottocampo del complesso di Gross-Rosen. Museo Il Museo di Arte Contemporanea di Cracovia (in polacco Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie), o MOCAK, è stato aperto nel 2011 sul terreno della fabbrica. Il progetto, affidato all'architetto italiano Claudio Nardi, ha tenuto fede al contesto urbanistico preesistente, recuperando una parte degli edifici della fabbrica e accompagnandoli con un nuovo edificio in stile neomoderno. Oggi, infatti, il caratteristico tetto a dente di sega che copriva la vecchia fabbrica domina visivamente su tutta la struttura. Il museo ospita mostre permanenti e temporanee. Una mostra permanente è Kraków - czas okupacji 1939-1945 (Cracovia - gli anni dell'occupazione 1939-1945), in cui si racconta la città durante gli anni dell'occupazione della Polonia e si racconta la vita quotidiana dei suoi abitanti , in particolare della comunità ebraica. Infine, un'esposizione è dedicata alla vecchia fabbrica e a una mostra biografica su Oskar Schindler stesso. Note Altri progetti Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Fabbrica di Schindler Collegamenti esterni oskar-schindlers, su war-documentary.info Sito ufficiale, su mhk.pl.
Mauzoleum księcia Jana ziębickiego pod Starym Wielisławiem

Mauzoleum księcia Jana ziębickiego pod Starym Wielisławiem – neobarokowa kaplica wzniesiona w latach 1904–1905, upamiętniająca śmierć księcia Jana ziębickiego w bitwie pod Starym Wielisławiem. Kaplica znajduje się na terenie Kłodzka, przy ul. Wielisławskiej, kilkanaście metrów od granicy dzielnicy Kłodzko-Zagórze i na zachód od przystanku Kłodzko Zagórze. Historia Mauzoleum zostało wzniesione dla upamiętnienia śmierci księcia Jana ziębickiego (1390–1428) podczas bitwy z husytami, która odbyła się 27 grudnia 1428 r. w okolicy Starego Wielisławia. Po śmierci księcia jego zwłoki zostały pochowane w kościele w Kłodzku, a w miejscu, w którym poległ, wzniesiono drewnianą kapliczkę. W 1800 r. właściciel pobliskiego młyna Thaddeus Lachnitt zbudował w tym miejscu nową murowaną kaplicę. Pod koniec XIX wieku z powodu budowy linii kolejowej Kłodzko–Duszniki kaplica została zburzona. W latach 1904–1905 w pobliżu pierwotnej lokalizacji według projektu Ludwiga Schneidera wzniesiono obecną kaplicę. Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 17 grudnia 1960 mauzoleum zostało wpisane do rejestru zabytków. W 1973 roku obiekt został odrestaurowany. Obiekt służy jako kaplica mszalna, jest pod opieką parafii św. Katarzyny w Starym Wielisławiu, która zapewnia też bezpłatny dostęp do obiektu po uzgodnieniu z przewodnikiem. Architektura Mauzoleum jest niewielką neobarokową budowlą wykonaną z piaskowca na planie centralnym. Portal jest bogato zdobiony, na fasadzie i ścianach widnieją pilastry, a całość jest nakryta kopułą z profilowanym szczytem, na którym znajduje się płaskorzeźba z dużym śląskim orłem oraz mniejszymi herbami hrabstwa kłodzkiego i powiatu ząbkowickiego po jego bokach, przy szponach. Poniżej jest inskrypcja w języku łac. Ioannes, prInCeps MonsterbergensIs pro patrIa Contra hVsItas fortIter pVgnans oCCIsVs fVIt z chronostychem MCCCCVVVVIIIIIIII (1428), której tłumaczenie dosłowne na język polski brzmi: Jan książę ziębicki za ojczyznę przeciwko husytom dzielnie walcząc został zabity. Wewnątrz znajduje się ołtarz, a na sklepieniu (plafonie) kłodzki malarz religijny Wilhelm von Wörndle wykonał freski przedstawiające walkę i śmierć księcia. Mauzoleum upamiętnia męczeńską śmierć w obronie wiary i jednocześnie jest miejscem liturgii. Obecnie obiekt jest użytkowany jako kaplica mszalna. Galeria Uwagi Przypisy Linki zewnętrzne Dawne i współczesne zdjęcia mauzoleum na stronie Dolny-Śląsk.org
Zajezdnia tramwajowa w Toruniu

Zajezdnia tramwajowa w Toruniu – jedna z najstarszych zajezdni tramwajowych w Polsce, znajdująca się przy ul. Sienkiewicza 24/26 na Bydgoskim Przedmieściu. Została zbudowana w 1891 roku, obecnie na jej miejscu znajduje się zupełnie inny budynek. Przed 1891 roku w budynku mieściła się stajnia dla 30 koni, wozownia i warsztaty. Zajezdnia była rozbudowywana wraz z rozbudową sieci tramwajowej. W latach 1914–1915 miała cztery kanały robocze i jeden tor postojowy, mieszczący 30 wozów, a także warsztaty ślusarskie, kuźnię, stalownię, umywalnię, szatnię oraz biuro mistrza. Na zapleczu zajezdni znajdowała się podstacja Pomorskiej Krajowej Elektrowni Gródek. Wspierała ona Elektrownię Miejską, założoną w 1898 roku. Obecnie budynek mieści średnio 25 tramwajów. Ich liczba waha się w zależności od ich długości. Ze względu na niewielką powierzchnię, od lat siedemdziesiątych XX wieku zajezdnia nie jest w stanie pomieścić wszystkich tramwajów toruńskich. Ze względu na rozwój sieci tramwajowej w Toruniu, Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu planuje wybudowanie nowej zajezdni. Od 2008 roku w zajezdni znajduje się Muzeum Komunikacji Tramwajowej. Obiekt figuruje w gminnej ewidencji zabytków (nr 1081). Zobacz też Tramwaje w Toruniu Przypisy Bibliografia Katarzyna Kluczwajd (tekst), Dariusz Lipiński (redakcja): Bydgoskie Przedmieście: przewodnik: 51 obiektów, plan Przedmieścia + Ogród Zoobotaniczny. Toruń: 2015. ISBN 978-83-940157-4-9. Michał Wojtaszek. Modernizacja i rozwój sieci tramwajowej w Toruniu. „TTS Technika Transportu Szynowego”. 3, 2015.
Parafia św. Jana Pawła II w Kłodzku

Parafia św. Jana Pawła II w Kłodzku znajduje się w dekanacie kłodzkim w diecezji świdnickiej. Była erygowana w 2016 roku. Linki zewnętrzne Informacje na stronie diecezji świdnickiej. diecezja.swidnica.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-05-06)].
Nadleśnictwo Świerklaniec

Nadleśnictwo Świerklaniec – jednostka organizacyjna Lasów Państwowych podległa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach, której siedziba znajduje się w miejscowości Świerklaniec. Powierzchnia zarządzanych lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia przez nadleśnictwo Świerklaniec wynosi: 18 440,97 ha W skład nadleśnictwa wchodzi 13 leśnictw: Leśnictwo Cynków Leśnictwo Imielów Leśnictwo Jędrysek Leśnictwo Kolonia Woźnicka Leśnictwo Lubocz Leśnictwo Miasteczko Leśnictwo Mieczysko Leśnictwo Mikołeska Leśnictwo Pniowiec Leśnictwo Szkółkarskie Leśnictwo Świerklaniec Leśnictwo Truszczyca Leśnictwo Wymysłów Przypisy Linki zewnętrzne Strona Nadleśnictwa Świerklaniec
Pałac Dąmbskich w Wojniczu

Pałac Dąmbskich w Wojniczu został zbudowany w 1876 roku z inicjatywy Władysława Dąmbskiego. Budowlę w stylu angielskiego neogotyku zaprojektował Karol Polityński. Dookoła pałacu rozciąga się park dworski. Pałac wraz z założeniem parkowym, kordegardą z 1874 roku, znajdującą się parku willą z lat 1922–1924 i ogrodowym zegarem słonecznym wpisany jest do rejestru zabytków województwa małopolskiego. Historia Pałac został wybudowany prawdopodobnie w miejscu wcześniejszego dworu z początków XVII wieku, należącego do właścicieli sąsiedniej wsi Zamoście. Po jego zniszczeniu podczas potopu szwedzkiego powstał nowy, piętrowy dwór drewniany. W historii zachowała pamięć o tradycjach powstańczych dworu. W nim zbierała się miejscowa szlachta po upadku powstania listopadowego i zaangażowani w przygotowanie powstania styczniowego. Za działalność patriotyczną Władysław Dąmbski, właściciel dworu został aresztowany. W więzieniu spędził dwa lata. W 1876 roku na miejscu tego drewnianego dworu zbudowano obecny pałac. Po śmierci Władysława Dąmbskiego (w 1877 roku) pałac odziedziczyła pochodząca z rodziny Jordanów żona. W 1934 roku, po bankructwie Jordanów, pałac znalazł się pod zarządem starostwa brzeskiego. Od 1936 roku funkcjonowała w nim szkoła rolnicza. Szkoła mieściła się w nim również po II wojnie światowej, do 1962 roku. Później w pałacu znajdował się internat żeński oraz przedszkole. W latach 90. XX wieku został opuszczony. Zaniedbany, popadający w ruinę pałac w 2011 roku stał się własnością gminy Wojnicz. W 2022 roku rozpoczął się kompleksowy remont zabytku. W 2023 roku zawaliła się znaczna część frontowej ściany ryzalitu, uszkodzeniu uległy również sąsiadujące z nią wieżyczki. Architektura Budynek założony jest na planie prostokąta. Elewacja frontowa z ryzalitem i głównym wejściem zwrócona jest w stronę zachodnią. Od wschodu elewacja ozdobiona jest kolumnowym portykiem i zwrócona w stronę doliny Dunajca. Dach dwuspadowy ze szczytami schodkowymi nad bocznymi elewacjami. Na narożnikach wieżyczki zwieńczone krenelażami. Wystroju elewacji dopełniają ostrołukowe okna i trzy zegary słoneczne, obecnie słabo widoczne. W holu metalowe kręcone schody z kolumną podpierają sklepienie żaglaste. Przypisy Bibliografia JózefJ. Szymański JózefJ., TeresaT. Dumanowa TeresaT., JózefJ. Urbaniak JózefJ., RobertR. Wróbel RobertR., Przewodnik po Wojniczu inaczej, Wojnicz: Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Wojnickiej, 2010, ISBN 978-83-88332-37-1, OCLC 750513950 .
Sielce Park

The Sielce Park (Polish pronunciation: [ˈɕɛl.t͡sɛ]; Polish: Park Sielecki) is an urban park in Warsaw, Poland. It is located in the neighbourhood of Sielce, within the district of Mokotów, and placed around the Sielce Lake, and next to Jana III Sobieskiego Avenue. The park was originally opened in 1775 as an English landscape garden, and was developed to its current form in the 1960s. History In 1775, King Stanisław August Poniatowski founded there an English landscape garden centred around Sielce Lake. In the second half of the 18th century there was founded the Sielce Manor House, a two-storey palace built in the neoclassical style. In the second part of the 19th century, the area became part of the Belweder Palace estate. At the time there were also bred silkworms, used in the silk production. The area was incorporated into Warsaw in 1916, and in the following decades, it was a popular urban park. Across years, its area decreased as its parts were built over. It was also heavily damaged during the First and Second World War. The park was renovated and redeveloped in the 1960s, in accordance to the design by Longin Majdecki. Since 1965, it has the status of a protected cultural property. Characteristics The park is located in the neighbourhood of Sielce, within the district of Mokotów. It is centred around Sielce Lake, and has a form of a long and thin stretching from north to south, between buildings at Jana III Sobieskiego Avenue, Chełmska Street, Cybulskiego Street, and Węgrzyna Street. It has the total area of 3.16 ha. The park has the status of a protected cultural property. Next to the park is located the Sielce Manor House, an 18th-century palace. References
Park Sielecki w Warszawie

Park Sielecki – park miejski w Warszawie, znajdujący się na osiedlu Sielce na Mokotowie. Opis Park jest położony na osi północ-południe, między ulicami Hańczy i Jazgarzewską. Stanowi pozostałość po ogrodzie angielskim będącym częścią dawnego folwarku Sielce. W 1937 roku został wydzierżawiony miastu. Park został zniszczony w 1944 roku. Na terenie parku znajduje się Jezioro Sieleckie. Przypisy Linki zewnętrzne Park Sielecki na stronach Urzędu m.st. Warszawy
Plac Pokoju Toruńskiego w Toruniu

Plac Pokoju Toruńskiego w Toruniu (również rondo Pokoju Toruńskiego) – rondo znajdujące się na w centrum Torunia. Na terenie placu Pokoju Toruńskiego znajdowały się obiekty wchodzące w skład wewnętrznego pierścienia Twierdzy Toruń. Część obiektów zachowała się do czasów współczesnych. Były to: Brama Lubicka – zbudowana w latach 1880–1885, rozebrana w latach 1921–1922; Brama Kolejowa – zbudowana po 1880, położona w południowo-zachodniej części ronda. Jest to jedyna zachowana XIX-wieczna brama Twierdzy Toruń. Pozwalała na bezpieczny wjazd pociągów do środka twierdzy po linii kolejowej ułożonej na poziomie dna fosy; most – zbudowany w latach 1882–1884, wykorzystywany do wyprowadzania ruchu z miasta przez Bramę Lubicką w stronę przedmieść. Obiekt był w użyciu do lat 20. XX wieku. Został odnaleziony 19 lutego 2018 roku w czasie budowy kolektora kanalizacji deszczowej w ramach remontu placu bp. Jana Chrapka. Po pracach budowlanych most ponownie zasypano. Dawniej na placu Pokoju Toruńskiego mieścił się Pomnik 63. Pułku Piechoty w Toruniu. Został zaprojektowany przez Kazimierza Ulatowskiego. Rzeźby do pomnika wykonał Ignacy Zelek. Pomnik wyburzyła armia niemiecka w 1939 roku. 31 sierpnia 2009 roku odsłonięto głaz z tablicą upamiętniającą żołnierzy 63. Toruńskiego Pułku Piechoty poległych w obronie Polski podczas II wojny światowej. W 2019 roku na placu przeprowadzono prace drogowe, mające na celu ograniczenie prędkości samochodów i zmniejszenie liczby miejsc grożących kolizją drogową. Około 1898 roku na placu zbudowano wiadukt kolejowy. Pod wiaduktem przebiega tunel. Pierwotnie znajdowały się w nim dwa tory kolejowe. Drugi tor rozebrano w 1987 roku w ramach elektryfikacji odcinka Toruń Główny–Toruń Wschodni. Przypisy Bibliografia Antoni Ziółkiewicz, Adam Paczuski: Pomniki Torunia. Toruń: Wydawnictwo Regionalnego Ośrodka Studiów i Ochrony Środowiska Kulturalnego w Toruniu, 2002. ISBN 83-87768-85-5.
Stradom Częstochowa

Stradom Częstochowa – polski klub piłkarski z Częstochowy, założony w 1934 roku. Historia i opis klubu Klub powstał w 1934 roku przy zakładach włókienniczych „Stradom”, jako Klub Kulturalno Sportowy Stradom Częstochowa. W sezonie 1937/1938 drużyna awansowała do Klasy B, a w sezonie 1938/1939 do Klasy A (III poziom) co pozostaje najlepszym osiągnięciem ligowym klubu w okresie II RP. Po II wojnie światowej klub w 1945 r. wziął udział w mistrzostwach Okręgowego Związku Piłki Nożnej w Częstochowie. Po zajęciu 2 miejsca w grupie drużyna awansowała do klasy A (II poziom). W 1954 roku powstało Terenowe koło sportowe „Włókniarz”. Wszystkie ośrodki sportowe związane z przemysłem włókienniczym podzielono na koła. Najlepsi zawodnicy każdego z kół zasilali branżowy klub Victorię. W 1954 r. klub o nazwie Włókniarz Stradom występował w Klasie A. 28 czerwca 2002 roku doszło do połączenia K.S. „Stradom” z Górnikiem Dźbów w wyniku czego powstał Klub Sportowy Częstochowa. W latach 2006–2010 klub pięć razy z rzędu wygrał rozgrywki Pucharu Polski w podokręgu częstochowskim i lublinieckim. 30 lipca 2012 roku powrócono do tradycyjnej nazwy Stradom. W 2014 roku powstał m.in. hymn klubu. W sezonie 2017/2018 na poziomie III ligi występowała kobieca sekcja piłki nożnej. Drużyna zajęła 5. miejsce w tabeli. W przerwie zimowej kolejnego sezonu sekcja została przejęta przez klub Skra Częstochowa. Zawodnicy W Stradomiu swoją seniorską karierę rozpoczął Jakub Błaszczykowski. Za jego transfer do Wisły Kraków w lutym 2005 r. klub zarobił 68 tysięcy złotych. Zawodnikami klubu byli m.in. Jan Słowik oraz Bolesław Biel. Tabela wyników Sukcesy 4 miejsce w klasie A (II poziom): 1946, 1947 Puchar Polski: I runda: 1963/1964 Stadion Stradom mecze rozgrywa na stadionie przy ulicy Sabinowskiej w Częstochowie. Dane techniczne obiektu: pojemność: 960 miejsc (480 siedzących) oświetlenie: 600 lux wymiary boiska: 100 × 70 m Trenerzy drużyny piłkarskiej Prezesi klubu Przypisy
Budynek przy ul. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich 1 w Sanoku

Budynek przy ul. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich 1 w Sanoku (także „Lorencówka”) – budynek położony w Sanoku. Budynek pochodzi z 2. poł. XIX wieku. Pierwotnie stanowił browar rodziny Tchorznickich. Nieopodal (pod późniejszym adresem ulicy Żwirki i Wigury 6 istniał dworek Tchorznickich). Pierwotnie budynek figurował pod numerem konskrypcyjnym 175. Według innej wersji w XIX wieku browar leżący u styku ulicy z ulicą Szopena leżał pod numerem 214. W późniejszym czasie został przekształcony na dom mieszkalny rodziny Lorenc (w tym Jadwigi). Z tego względu zyskał przydomek „Lorencówka”. W 1931 właścicielami budynku byli spadkobiercy: Tadeusz Lorenc, Maria Bilińska. W latach 60. XX wieku w dwóch pomieszczeniach budynku została ulokowana kierowana przez Wojciecha Kurpika pracownia konserwacji zabytków ruchomych Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku (którego siedziba administracyjna mieści się nieopodal, w budynku zajazdu przy ul. R. Traugutta 3). W latach 90. XX wieku w budynku funkcjonowała kawiarnia „U Hafranka”. Około 2003 w budynku zorganizowano klub „Pani K” (właściciel: Michał Szul). Budynek został wpisany do wojewódzkiego oraz do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka. Zobacz też Aleksander Mniszek-Tchorznicki Zespół pałacowo-parkowy Rylskich i Tchorznickich w Sanoku Kaplica grobowa Tchorznickich, Stankiewiczów i Urbańskich w Sanoku Zabytki Sanoka Lista zabytków w gminie Sanok w artykule „Wiki Lubi Zabytki” Przypisy
Opactwo Benedyktynek w Staniątkach

Opactwo Benedyktynek – kościół św. Wojciecha oraz najstarszy polski klasztor mniszek benedyktynek, znajdujące się w Staniątkach, w gminie Niepołomice województwa małopolskiego. Historia Według tradycji ufundowany w 1228 roku przez Klemensa z Brzeźnicy z rodu Gryfitów i jego żonę Racławę, których córka Wisenna została pierwszą ksienią klasztoru. W 1253 przywileje klasztorne zostały potwierdzone bullą papieża Innocentego IV. Pierwotne drewniane i kamienne zabudowania zostały w większości zniszczone podczas pożaru w 1530 r. Spłonęła wtedy również cała biblioteka. Odbudowany w latach 1619–1649 staraniem ksieni Anny Cecylii Trzcińskiej, klasztor został poważnie zniszczony podczas potopu szwedzkiego i później, podczas wojny północnej. W 1648 roku opactwo założyło w Krakowie klasztor św. Scholastyki. Zakonnice podjęły jednak próbę uniezależnienia się od opactwa macierzystego, o co spór toczył się w latach 1657–1663. Zakończył się on powrotem krakowskich mniszek do Staniątek i kasacją domu w 1782 r. Klasztor uniknął kasacji przez władze austriackie w XVIII w. ze względu na prowadzoną przez siostry szkołę dla dziewcząt (na żądanie cesarza Józefa II otwarto w 1784 r. rządową szkołę dla panien i szkółkę dla dzieci wiejskich). Szkoły rozwinęły się w XIX w., a w 1923 r. dodano pięcioletnie gimnazjum. Placówki zostały zamknięte przez władze komunistyczne w 1953 r. W latach 1954–1956 siostry zostały zmuszone do przeniesienia się do Alwerni. W latach 1945–74 istniał przeorat klasztoru w Łazach. Opactwo należy do polskiej Kongregacji Benedyktynek pw. Niepokalanego Poczęcia najświętszej Maryi Panny. W 2016 roku w opactwie obchodzono 800-lecie fundacji klasztoru. Budowla kościoła Świątynia była wznoszona w dwóch akcjach budowlanych. Konsekracja wzniesionego w pierwszym etapie prezbiterium nastąpiła w 1238 roku, zaś korpus halowy został dostawiony w II poł. XIII w. Jest to jedna z najstarszych świątyń gotyckich w Polsce, a najstarsza typu halowego. Budowniczowie są znani z imienia – Wierzbięta i Jaśko, co było rzadkością w tym okresie. Konstrukcja o krótkiej, trójprzęsłowej nawie z dwuprzęsłowym prezbiterium, w XVII w. przebudowana w stylu barokowym. Do najważniejszych dzieł sztuki w kościele należą rzeźby Madonn z XIV w., rzeźba Chrystusa Frasobliwego z XVI w. z warsztatu Wita Stwosza i obraz Matki Boskiej Bolesnej, zwanej Smętną Dobrodziejką ze Staniątek pochodzący z XVI w.; klasztor posiada też muzeum i bibliotekę, a w nich bogate zbiory sprzętów liturgicznych, ksiąg (w tym starych druków), rękopisów (też muzycznych) oraz dokumentów (w tym bulle papieskie z XIII w.). Klasztor został uszkodzony podczas działań wojennych w listopadzie 1914 r. – pamiątką są pociski artyleryjskie wbite w północny mur kościoła. W maju 2020 opactwo zostało wpisane na listę Pomników historii. Inne informacje W przyklasztornych stawach siostry prowadzą hodowlę karpia. Galeria Zobacz też Opactwo Benedyktynów w Tyńcu Kościół św. Scholastyki w Krakowie Przypisy Linki zewnętrzne Strona internetowa opactwa Strona klasztoru na portalu Facebook Archiwalne publikacje związane ze Staniątkami w bibliotece Polona
Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Woli Wielkiej

Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Woli Wielkiej – dawna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1755 we wsi Wola Wielka. W latach 1947–1994 użytkowana jako rzymskokatolicki kościół filialny Parafii Matki Bożej Śnieżnej w Łukawicy. Po 1994 świątynia nieczynna kultowo, pod opieką Fundacji Pro Akademia Narolense. Cerkiew wraz z drewnianą dzwonnicą, przycerkiewnym cmentarzem i ogrodzeniem wpisano na listę zabytków w 2001 i włączono do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej. Historia obiektu Cerkiew postawił w 1755 wójt wsi Bazyli Szcziry z wiejską gromadą. W 1844 wykonano kamienną podmurówkę, dobudowano zakrystię i przystawiono w nawie chór muzyczny. W 1857 odnowiono dzwonnicę. W latach 90 XIX wieku przebudowano zakrystię oraz dach nad nawą, który pokryto blachą, a dachy pozostało pobito nowym gontem. W 1893 malarz Joan Manastyrski wykonał polichromię ścian. W 1902 zamontowano ikonostas zakupiony w Łówczy. W 1927 zamieniono pokrycie dachów z gontowego na blaszane. W 1947 po wysiedleniu ludności ukraińskiej cerkiew przejął kościół rzymskokatolicki. Od 1994 po wybudowaniu nowej kaplicy w Woli Wielkiej, świątynia pozostaje nieużytkowana. Architektura i wyposażenie Cerkiew zbudowano z drewna sosnowego konstrukcji zrębowej, na kamiennej podmurówce, orientowana, trójdzielna, na planie trzech prostokątów: szersza i wyższa nawa, prezbiterium i babiniec. Na ścianach wsparte na rysiach dookolne wydatne zadaszenie. Powyżej zadaszenia ściany oszalowane pionowo z listwowaniem. Nawa przykryta ośmiopołaciową kopułą na niskim tamburze z pendentywami zwieńczoną cebulastym hełmem z latarnią; dachy kalenicowe nad babińcem i prezbiterium, kryte blachą. Wewnątrz nad babińcem i sanktuarium pozorne sklepienie kolebkowe. Pierwotną polichromię naścienną zamalowano. W nawie chór śpiewaczy wsparty na dwóch belkach oraz fragment późnobarokowego ikonostasu (pocz. XIX wieku). Część wyposażenia cerkwi znajduje się w muzeach w Łańcucie i Lubaczowie. Otoczenie świątyni Obok świątyni usytuowana jest drewniana dwukondygnacyjna dzwonnica na rzucie kwadratu, konstrukcji słupowo-ramowej, zwieńczona galeryjką i blaszanym dachem namiotowym. Wokół cerkwi znajdują się wapienne nagrobki z ośrodka kamieniarskiego w Bruśnie. Cmentarz przycerkiewny otoczono murkiem z łamanych bloków wapienia. Przypisy Bibliografia Janusz Mazur, Kościoły i cerkwie Roztocza i Ziemi Lubaczowskiej, Lubaczów 2009, Oficyna Wydawnicza MERCATOR, s. 64–65, ISBN 978-83-60483-07-7. Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego, KrzysztofK. Zieliński (red.), Rzeszów: Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”, 2015, s. 312–313, ISBN 978-83-61577-68-3, OCLC 922211420 . Linki zewnętrzne Kościoły drewniane, Wola Wielka Cerkiew Wola Wielka:galeria. mojeroztocze.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-19)].