Kościół św. Jana i Katarzyny w Świerzawie

Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Katarzyny Aleksandryjskiej (niem. Kirche der hlg. Johannes und Katharina von Alexandrien) – zabytkowy kościół w Świerzawie. Obiekt znajduje się na północnych przedmieściach w pobliżu mostu na Kaczawie, przy drodze do Złotoryi. Jest to najcenniejszy zabytek miasteczka. Świątynia powstała w pierwszej połowie XIII w. i do dziś przetrwał w prawie niezmienionym kształcie, poza wieżą dobudowaną w XVI w. Ewenementem jest, że obiekt romański i jego pierwotna kamieniarka zachowały się w tak dobrym stanie. Historia Kościół powstał w pierwszej połowie XIII w. Po raz pierwszy jego pleban był wzmiankowany w 1268 r. Od 1392 r. był kościołem filialnym. Świątynia od 1552 roku służyła ewangelikom, którym odebrano ją w 1654. Na początku XVI w. dobudowano do romańskiego kościoła gotycką wieżę i zakrystię. Od 1713 r. świątynia pełniła rolę kościoła cmentarnego. W XIX w. podwyższono koronę murów i wymieniono strop. Po wysiedleniu miejscowych Niemców po 1945 r. kościół zaczął niszczeć, ale uniknął całkowitej dewastacji. Przykościelny cmentarz został zlikwidowany w latach 60. XX w. Pierwsze prace konserwacyjne przeprowadzono w 1959 r., następne w latach 60. XX w. i od 1977 r. do dziś. Kolejny remont przeprowadzono w 1999 roku. Kościół nie pełni już funkcji sakralnych, ale muzealne i wystawiennicze. Raz w roku pierwszego listopada w kościele odbywa się spektakl Zaduszki Poetyckie. Architektura Wyznacznikiem kościoła jest czworoboczna wieża dobudowana do bryły głównej kościoła w 1506 r. Kościół jest murowany z kamienia, jednonawowy, z prezbiterium zamkniętym półkolistą apsydą. Nawa i prezbiterium przykryte stropem drewnianym wspartym na dwóch słupach. W apsydzie trzy romańskie okna z kolumienkami. Od strony zachodniej i południowej dwa portale o cechach gotyckich. Prawdziwym dziełem kunsztu kamieniarskiego jest wspaniały portal z Drzewem Życia, pochodzący z XII wieku. W zachodniej partii nawy znajdowała się dwupoziomowa drewniana empora dla możnowładcy, na co wskazuje otwór wejściowy w ścianie szczytowej i ślady schodów. Wyposażenie Największą atrakcją zabytku są malowidła, które zdobią ściany świątyni. Odkryte w 1977 roku pod warstwami tynku ścienne malowidła o tematyce zwierzęcej i roślinnej pochodzą z XIII wieku. Przedstawiają dosyć nietypowe zwierzęta takie jak bocian, żyrafa czy ryby. Malowidła te są ściśle związane z symboliką życia. Ścianę północną kościoła zdobią XIV-wieczne malowidła ukazujące życie Katarzyny Aleksandryjskiej według „Złotej Legendy”. Jest to najszersze ze znanych przedstawień obrazowych życia tej średniowiecznej świętej w Europie środkowej. Również na tej samej ścianie widnieje rysunek przedstawiający ukrzyżowanie. Wewnątrz świątyni uwagę przykuwają także: XII-wieczna chrzcielnica, drewniane, polichromowane empory, prezbiterium romańskie, czy XVI-wieczne, renesansowe płyty nagrobne z rzeźbionymi postaciami, m.in.: Susanny Nimptsch (1647-1648) z podpisanymi inicjałami herbami: ojcowskimi, von: D.V.N. Nimptsch, D.V.S. Seidlitz; matczynymi, von: D.V.G. Gersdorf, D.V.S. Schweinitz. Przypisy Linki zewnętrzne Historia i opis kościoła na stronie Świerzawy. swierzawa.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-30)]. Wirtualny spacer po kościele Późnoromański kościół w Świerzawie (Historia i opis). [w:] sekulada.com [on-line]. [dostęp 2020-07-01]. (pol.).