NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Rezerwat przyrody Szerokie Bagno

Rezerwat Szerokie Bagno – rezerwat przyrody położony w gminie Osieck, na południowy zachód od wsi Zabieżki (powiat otwocki, województwo mazowieckie). Leży w granicach Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, na gruntach Nadleśnictwa Celestynów (leśnictwo Czarci Dół). Jest to rezerwat torfowiskowy, częściowy, o powierzchni 76,73 ha (według aktu powołującego). Utworzono go w celu ochrony torfowiska wysokiego oraz fragmentów boru wilgotnego i bagiennego z charakterystyczną roślinnością. Walory przyrodnicze Największą powierzchnię zajmują bór świeży (48,8%), bór wilgotny (23,7%) i bór bagienny (18,2%), a gatunkiem panującym jest sosna (86,8%). Jest to obszar wysoczyzny morenowej z licznymi wydmami i zalegającymi między nimi zatorfionymi zagłębieniami. Szczególnej ochronie podlega torfowisko wysokie (należące do typu bałtyckiego, z zaznaczającymi się wpływami klimatu kontynentalnego) porośnięte karłowatą sosną, płatami borówki bagiennej, bagna zwyczajnego, żurawiny i kępami wełnianek. Najbardziej rozpowszechnionym zespołem roślinnym jest Sphagnetum magellanici (torfowiec czerwonawy) zdominowane przez 3 gatunki torfowców: torfowiec czerwonawy Sphagnum rubellum, torfowiec magellański Sphagnum magellanicum i torfowiec kończysty Sphagnum recurvum. Na szczytach kępek rośnie modrzewnica zwyczajna i żurawina błotna. Gatunki stwierdzone w rezerwacie podlegające ochronie ścisłej: rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia) widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum) grzybienie białe (Nymphaea alba). Gatunki chronione częściowo: płucnica islandzka (Cetraria islandica) mącznica lekarska (Arctostaphylos uva-ursi) bagno zwyczajne (Ledum palustre) kalina koralowa (Viburnum opulus) kruszyna (Frangula alnus). Roślinność tu występująca jest typowa dla torfowisk, a niedostępne tereny są ostoją zwierzyny, płazów i gadów. Godnymi uwagi są występujące tu żmija zygzakowata, jaszczurka zwinka i jaszczurka żyworodna. Ptaki reprezentowane są przez takie gatunki, jak m.in. żuraw, brodziec samotny, kruk, myszołów zwyczajny, jastrząb oraz kilka gatunków sikor i dzięciołów. Przypisy
Rezerwat przyrody Słotwina

Słotwina – rezerwat przyrody w miejscowości Podlesie Machowskie, w gminie Pilzno, w powiecie dębickim, w województwie podkarpackim. Znajduje się w leśnictwie Machowa, w obrębie Żdżary (Nadleśnictwo Dębica). numer według rejestru wojewódzkiego – 30 powierzchnia – 3,35 ha (akt powołujący podawał 3,30 ha) dokument powołujący – M.P. z 1987 r. Nr 28, poz. 222 (ISAP) rodzaj rezerwatu – florystyczny przedmiot ochrony (według aktu powołującego) – naturalne stanowisko pióropusznika strusiego. Stanowisko paproci usytuowane jest w zbiorowisku łęgowym, występującym wzdłuż Potoku Machowskiego. Na kłączach i nasadach liści (najczęściej martwych) pióropusznika strusiego występuje tu rzadki gatunek grzyba z gromady podstawkowych – dzbanuszek pióropusznikowy. Jest to najbogatsze stanowisko tego grzyba w Polsce. Z rzadszych roślin występują tu m.in.: ciemiężyca zielona, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity. Przypisy Linki zewnętrzne Słotwina. [w:] Zielone Podkarpacie [on-line]. [dostęp 2018-05-16].
Rezerwat przyrody Torfowisko Kaczory

Rezerwat przyrody Torfowisko Kaczory – florystyczny rezerwat przyrody położony w gminie Kaczory, powiecie pilskim (województwo wielkopolskie). Powierzchnia: 32,77 ha. Został utworzony w 1994 roku w celu ochrony rzadkich gatunków flory i fauny. Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Największą osobliwością florystyczną rezerwatu jest objęta ochroną ścisłą wierzba borówkolistna. Inne gatunki występujących tu roślin chronionych to rosiczka okrągłolistna (ochrona ścisła) i bobrek trójlistkowy (ochrona częściowa) oraz kilkanaście gatunków mchów, w tym 9 gatunków torfowców. Z ciekawszych zwierząt występują tu m.in.: żmija zygzakowata, gronostaj, muchołówka szara. Podstawa prawna Zarządzenie Min. Ochr. Środ., Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 czerwca 1994 r., Monitor Polski Nr 35, Poz. 301 Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r. Rozporządzenie Nr 24/07 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 września 2007 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Torfowisko Kaczory” Przypisy
Rezerwat przyrody Tabory

Rezerwat przyrody Tabory – leśny rezerwat przyrody utworzony w 1974 r. na terenie gminy Łyse na północ od wsi Kuzie. Historia Celem ochrony jest zachowanie fragmentu boru sosnowo-świerkowego naturalnego pochodzenia na obszarze Puszczy Zielonej. Na terenie rezerwatu można spotkać rosnące 190–210-letnie sosny i świerki. Oprócz sosny i świerku w drzewostanie i podszycie występuje jałowiec, rzadziej brzoza, czasami dąb, kruszyna, jarzębina. W runie leśnym występują m.in. borówki, wrzos, widłaki, sasanki i arniki. Rezerwat jest zróżnicowany na dwie równe strefy występujących ziół i porostów. W pierwszej z nich dominuje wariant chrobotkowy, który jest suchy i ubogi (zachodnia część rezerwatu). Drugą strefę tworzy wariant czernicowy. Powierzchnia leśna rezerwatu zajmuje 17,21 ha, z czego powierzchnia drzewostanu wynosi 15,63 ha, a powierzchnia halizn i płazowizn – 1,37 ha. Z zachodu rezerwat graniczy z drzewostanem sosnowym IIa klasy wieku, od północy z drzewostanem sosnowym IIIa klasy wieku i młodnikiem olszowym, od wschodu – z drzewostanem olszowym II–III klasy wieku, od południa z drzewostanem sosnowym IIIb klasy wieku. Przypisy
Rezerwat przyrody Torfowisko Karaska

Rezerwat przyrody Torfowisko Karaska – torfowiskowy rezerwat przyrody utworzony w 2001 r. na terenie gminy Kadzidło (powiat ostrołęcki, województwo mazowieckie). Zajmuje powierzchnię 402,69 ha. Celem ochrony, według obowiązującego aktu prawnego, jest „torfowisko wysokie z typowo wykształconą florą i charakterystyczną fauną”. Teren, dawniej zwany bagnem Karaska, obfituje w zasoby bursztynu. Rezerwat chroni fragment jednego z największych torfowisk wysokich w Polsce (największego na Mazowszu). Torfowisku towarzyszą bory bagienne o różnym stopniu wykształcenia. Z roślin chronionych występują tu m.in.: rosiczka okrągłolistna, turzyca strunowa i bagienna, torfowiec czerwony. Z cenniejszych chronionych ptaków występują tu m.in.: bekas kszyk, żuraw, derkacz, pustułka, cietrzew. Rezerwat graniczy ze znajdującą się na południowy zachód kopalnią torfu Karaska. Leży na terenie Nadleśnictwa Myszyniec. Wchodzi w skład obszaru siedliskowego sieci Natura 2000 „Bory bagienne i torfowiska Karaska” PLH140046. Na mocy planu ochrony ustanowionego w 2018 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną. Nadzór nad rezerwatem sprawuje zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie – Regionalny Konserwator Przyrody. Rezerwat nie jest udostępniony dla ruchu turystycznego. Przypisy
Rezerwat przyrody Torfowisko Mieleńskie

Rezerwat przyrody Torfowisko Mieleńskie – torfowiskowy rezerwat przyrody w gminie Skępe, w powiecie lipnowskim, w województwie kujawsko-pomorskim, na wschód od miasta Skępe. Obejmuje obszar torfowiska niskiego i przejściowego o powierzchni 16,04 ha. Został powołany Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 26 listopada 1990 roku (M.P. z 1990 r. Nr 48, poz. 366 (ISAP), § 15). Według aktu powołującego, celem ochrony rezerwatu jest zachowanie zbiorowisk roślinności o charakterze naturalnym z udziałem rzadkich gatunków reliktowych. Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Przypisy
Rezerwat przyrody Torfowisko Pobłockie

Rezerwat przyrody Torfowisko Pobłockie – torfowisko wysokie typu bałtyckiego na południe od wsi Pobłocie i Rzuszcze, na terenie gminy Główczyce w województwie pomorskim. Ustanowione jako rezerwat przyrody o powierzchni 112,31 ha w 1982 roku. Wokół rezerwatu wyznaczono otulinę o powierzchni 311,04 ha. W centralnej części bezleśny mszar z wrzoścem bagiennym, wokół bory bagienne, w kilku miejscach skupienia woskownicy. We wschodniej części jeszcze w latach 90. XX wieku znajdowało małe jeziorko Czarne, dziś zarośnięte. Rezerwat cierpi od przesuszenia w wyniku pocięcia rowami i odwodnienia okolicznych łąk. Staraniem Klubu Przyrodników w 2006 roku zbudowano zastawki na rowach. Rezerwat posiada plan ochrony zatwierdzony w 2017 roku. Według tego planu cały obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Od 2009 roku teren rezerwatu jest także chroniony w ramach sieci Natura 2000 jako specjalny obszar ochrony siedlisk „Torfowisko Pobłockie” PLH220042. Przypisy Linki zewnętrzne Opis na stronie Nadleśnictwa Damnica
Rezerwat przyrody Torfowisko Sobowice

Torfowisko Sobowice – torfowiskowy rezerwat przyrody znajdujący się na terenie gminy Chełm, w powiecie chełmskim, w województwie lubelskim. położenie geograficzne – Pagóry Chełmskie powierzchnia (dane nadesłane z nadleśnictwa) – 95,46 ha rok utworzenia – 2004 dokument powołujący – rozporządzenie nr 13 Wojewody Lubelskiego z dnia 5 marca 2004 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 1021 (ISAP)). przedmiot ochrony (według aktu powołującego) – zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych unikatowych źródliskowych torfowisk kopułowych z charakterystyczną sekwencją osadów torfowo-węglanowych oraz mozaiki zbiorowisk roślinności torfowiskowej i ciepłolubnej z licznymi chronionymi i rzadkimi gatunkami flory i fauny. Przez rezerwat przebiega rowerowy szlak turystyczny – „Uroki Sobowickie”, występuje tam borsuk, lis oraz inne ssaki. Przypisy
Torfowisko Zielin Miastecki

Rezerwat przyrody „Torfowisko Zielin Miastecki” – torfowiskowy rezerwat przyrody na obszarze gminy Trzebielino. Ochronie rezerwatu podlega głównie obszar torfowiska przejściowego z zarastającymi jeziorkami dystroficznymi. Znajdują się tu również stanowiska licznych, podlegających ochronie gatunków roślin wodnych i torfowiskowych. Rezerwat został ustanowiony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 21 września 1981 r. Zajmuje powierzchnię 46,08 ha (dokument powołujący podawał 46,50 ha). Uwagi Przypisy
Rezerwat przyrody Torfowisko nad Jeziorem Świętym

Torfowisko nad Jeziorem Świętym – torfowiskowy rezerwat przyrody położony w gminie Przemęt, powiecie wolsztyńskim (województwo wielkopolskie), na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Jezioro Święte znajduje się około 2 kilometrów na zachód od wsi Olejnica. Obiekt został utworzony w 1959 roku, a celem ochrony jest „zachowanie jeziora humusowego (dystroficznego) oraz przylegających torfowisk przejściowych i wysokich wraz z rzadkimi elementami flory i fauny”. Jezioro i torfowisko nie mają żadnych dopływów ani odpływów. Powierzchnia rezerwatu wynosi 6,79 ha (akt powołujący podawał 7,59 ha), z tego bagna i torfowiska zajmują około 4 ha, obszar zadrzewiony – około 1,84 ha, jezioro – 0,98 ha. Drzewostan tworzą głównie brzoza omszona i brzoza brodawkowata. Spośród gatunków roślin chronionych i rzadszych występują między innymi: bagnica torfowa, owadożerna rosiczka okrągłolistna, bobrek trójlistkowy i grążel żółty. Obszar rezerwatu podlega ochronie ścisłej (2,6 ha) i czynnej (4,21 ha). Podstawa prawna Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 5 maja 1959 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. z 1959 r. Nr 50, Poz. 229) Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r. Zarządzenie Nr 38/11 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 1 września 2011 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Torfowisko nad Jeziorem Świętym” zmienione przez: Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2017 r. zmieniające zarządzenie w sprawie rezerwatu przyrody „Torfowisko nad Jeziorem Świętym” Przypisy
Rezerwat przyrody Torfowisko Źródliskowe w Gostyniu Starym

Torfowisko Źródliskowe w Gostyniu Starym – ścisły rezerwat torfowiskowy położony na terenie gminy Gostyń w województwie wielkopolskim. Znajduje się około 0,5 kilometra na północ od wsi Stary Gostyń, przy drodze Stary Gostyń – Stankowo. Rezerwat ma powierzchnię 3,58 hektara. Został utworzony w 1963 roku w celu ochrony torfowiska niskiego z rzadkimi gatunkami roślin – m.in. kłocią wiechowatą (Cladium mariscus). Zespoły roślinne: Juncetum subnodulosi (gatunki charakterystyczne: sit tępokwiatowy i kukułka szerokolistna). Gatunki roślin chronionych objęte ochroną ścisłą: kruszczyk błotny (Epipactis palustris), lipiennik Loesela (Liparis loeselii), storczyk krwisty (Orchis incarnata), kukułka szerokolistna (Orchis latifolia). Obecnie (rok 2001) stwierdzany jest zanik gatunków tworzących zbiorowiska, dla których ochrony utworzono rezerwat. Podstawa prawna Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 8 lipca 1963 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1963 r. Nr 57, poz. 295 (ISAP)) Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dnia 31.12.1998 r. Galeria Przypisy
Rezerwat przyrody Trębaczew

Rezerwat przyrody Trębaczew – leśny rezerwat przyrody położony w północnej części lasu na północ od wsi Trębaczew w gminie Sadkowice (powiat rawski, województwo łódzkie). Znajduje się na terenie leśnictwa Rylsk w Nadleśnictwie Skierniewice. Rezerwat zajmuje powierzchnię 173,66 ha (akt powołujący podawał 164,91 ha). Został utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 15 września 1958 roku (M.P. z 1958 r. Nr 73, poz. 431 (ISAP)). Według aktu powołującego, rezerwat utworzono w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych fragmentu lasu sosnowo-dębowego na Wysoczyźnie Rawskiej, z dużym udziałem modrzewia polskiego (Larix polonica) naturalnego pochodzenia. W rezerwacie występują wzajemnie się przenikające zespoły grądu subkontynentalnego, dąbrowy świetlistej i kontynentalnego boru mieszanego. Modrzewie stanowią domieszkę, a jednocześnie najwyższą warstwę drzew w drzewostanie sosnowo-dębowym. Głównymi składnikami bujnego podszytu są: leszczyna pospolita, dąb szypułkowy, kruszyna pospolita, jarząb pospolity, trzmielina brodawkowata, grab pospolity i kalina koralowa. W przeprowadzonym w 2001 roku przez „Przegląd Leśniczy” konkursie na najgrubsze drzewa Lasów Państwowych wśród 20 najgrubszych modrzewi polskich znalazło się aż 9 drzew z rezerwatu Trębaczew o obwodach pni od 3,6 do 3,9 metra. Według obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2018 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną ścisłą (70,42 ha) i czynną (104,23 ha). Przypisy
Rezerwat przyrody Tęczynów

Rezerwat przyrody Tęczynów – rezerwat leśny położony na terenie powiatu strzeleckiego, w gminie Strzelce Opolskie (województwo opolskie). Zajmuje niewielką część większego kompleksu leśnego ciągnącego się pomiędzy Strzelcami Opolskimi a Tarnowem Opolskim. Obszar chroniony utworzony został w 2000 r. w celu zachowania drzewostanu buczyny niżowej i grądu subkontynentalnego z rzadkimi i chronionymi gatunkami runa. Rezerwat znajduje się poza granicami wielkoobszarowych form ochrony przyrody i nie posiada otuliny. Powierzchnia rezerwatu liczy 33,40 ha (akt prawny powołujący rezerwat podawał 33,90 ha). Drzewostan rezerwatu tworzy dwa zbiorowiska roślinne będące jednocześnie chronionymi siedliskami przyrodniczymi: żyzna buczyna niżowa i grąd subkontynentalny. Runo lasu w rezerwacie porasta szereg rzadkich i chronionych roślin naczyniowych. Są to m.in. cztery gatunki storczyków: buławnik wielkokwiatowy, buławnik czerwony, podkolan biały, gnieźnik leśny oraz lilia złotogłów, miodownik melisowaty i orlik pospolity. Fauna rezerwatu obejmuje m.in. popielicę. Rezerwat leży na terenie Nadleśnictwa Strzelce Opolskie. Nadzór sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu. Na mocy obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2016 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną ścisłą. Przypisy
Rezerwat przyrody Uroczysko Piotrowice

Rezerwat przyrody Uroczysko Piotrowice – rezerwat torfowiskowy położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec, nadleśnictwo Jamy, leśnictwo Krotoszyny. Rezerwat powołano rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 21 grudnia 1998 roku (Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1102 (ISAP)) w celu ochrony naturalnego ekosystemu torfowisk przejściowych z udziałem bażyny czarnej. Rezerwat zajmuje powierzchnię 49,48 ha (akt powołujący podawał 49,07 ha). Rezerwat położony jest w pobliżu wsi Piotrowice Małe, na wschód od drogi Biskupiec – Susz. Obszar rezerwatu został ukształtowany podczas zlodowacenia Wisły i zajmuje bezodpływowe obniżenie terenu, które powstało po wytopieniu brył martwego lodu. Na wschodzie oddziela je od Jeziora Trupel oz, którego maksymalna wysokość wynosi 108 m n.p.m. Na terenie rezerwatu wykształciły się gleby torfowe torfowisk niskich i przejściowych oraz gleby mineralno-murszowe, czarne ziemie i na obrzeżu rezerwatu w wyższych położeniach gleby brunatno-rdzawe. Roślinność W granicach „Uroczyska Piotrowice” wyróżniono 37 zespołów roślinnych i 279 taksonów. W rezerwacie występują zbiorowiska charakterystyczne dla torfowisk wysokich i przejściowych: Caricetum limosae – turzycy bagiennej Eriophorum – Sphagnetum recurvi – wełnianki pochwowatej Betulum pubescentis – brzeziny bagiennej Vaccinio uliginisi – Pinetum – boru bagiennego. Osobliwością jest bażyna czarna, która występuje w zespołach roślinnych turzycy bagiennej, wełnianki pochwowatej i boru bagiennego, jest to gatunek bardzo rzadki. Z roślin objętych ochroną występują: widłak jałowcowaty, rosiczka okrągłolistna, storczyk krwisty, storczyk szerokolistny, grzybień biały, porzeczka czarna, kruszyna pospolita, pierwiosnka lekarska, bagno zwyczajne, kalina koralowa. Przypisy Bibliografia Rezerwat Uroczysko Piotrowice (prawa kolumna). Nadleśnictwo Bielsk – Lasy Państwowe. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
Rezerwat przyrody Uroczysko Kramnik

Rezerwat przyrody Uroczysko Kramnik – florystyczny rezerwat przyrody położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Dubeninki, na terenie otuliny Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej w nadleśnictwie Gołdap. Został utworzony w celu ochrony stanowisk rzadkich i reliktowych gatunków roślin, m.in. maliny moroszki (Rubus chamaemorus) oraz bagiennych zbiorowisk leśnych. Akt powołujący ukazał się w Dz. Urz. Województwa Warmińsko-Mazurskiego Nr 126, poz. 1715 z 22.11.2001 r. Flora Na terenie rezerwatu wyróżniono 227 gatunków roślin naczyniowych. Wśród nich znalazły się m.in.: stokłosa Benekena (Bromus benekenii); kukułka Fuchsa (Dactylorhiza fuchsii); kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata); kukułka plamista (Dactylorhiza maculata); rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia); bażyna czarna (Empetrum nigrum); kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium); groszek błotny (Lathyrus palustris); bagno zwyczajne (Ledum palustre); widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum); widłak goździsty (Lycopodium clavatum) czworolist pospolity (Paris quadrifolia); dziewięciornik błotny (Parnassia palustris); biedrzeniec wielki (Pimpinella major); podkolan biały (Platanthera bifolia); podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha); malina moroszka (Rubus chamaemorus); jeżogłówka najmniejsza (Sparganium minimum); czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis); rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegiifolium). Fauna Rezerwat stanowi ostoję łosi i bobrów, zachowanych dzięki powojennym intensywnym staraniom polskich przyrodników. Występuje tu także liczna populacja żurawi oraz płazów, w tym rzadkiego kumaka nizinnego. Przypisy
Rezerwat przyrody Ustnik

Rezerwat przyrody Ustnik – rezerwat faunistyczny położony w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Jeziorany. Został powołany zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 9 października 1991 roku. Zajmuje powierzchnię 31,47 ha (akt powołujący podawał 32,50 ha). Ochroną objęto miejsca lęgowe i obszary wypoczynku rzadkich i zagrożonych wyginięciem ptaków wodno-błotnych. Przypisy Linki zewnętrzne Rezerwat „Ustnik”. [w:] Przyroda.mazury.pl [on-line]. [dostęp 2018-12-05].
Rezerwat przyrody Wełna

Rezerwat przyrody Wełna – wodny rezerwat przyrody położony w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno. Zajmuje powierzchnię 10,44 ha. Położenie i charakter Obejmuje odcinek rzeki Wełny o długości 3,5 km pomiędzy mostem we wsi Wełna i mostem w Jaraczu Młynie. Rzeka tworzy tu kilka ostrych, interesujących krajobrazowo, zakrętów. Lewy brzeg jest stromy i porasta go las mieszany, a prawy, najczęściej płaski, zajmują łąki. Dno rzeki jest żwirowate lub kamieniste. Zakręty oraz liczne kamienne progi spiętrzające wodę, nadają górski charakter temu odcinkowi. Przyroda Występują tu liczne okazy fauny i flory charakterystyczne dla środowisk rzek o bystrym nurcie. Występują tu dwa gatunki krasnorostów (hildenbrandia rzeczna i Thorea hispida – drugi wykryto tu po raz pierwszy w Polsce) oraz ciekawe okazy jętek, chruścików, małżów i ślimaków, w tym: skójkowate (skójka malarska, skójka gruboskorupowa i skójka zaostrzona), rozdepka rzeczna i przytulik strumieniowy. Ciekawa jest różnorodność świata owadów, wyjątkowa w Wielkopolsce obecność sieciarki strumycznika (jedyne stanowisko w regionie). Żyją tu też: tygrzyk paskowany, czaik jesienny, szeliniak sosnowy, ogrodnica niszczylistka, osadnik egeria, przestrojnik trawnik, dostojka latonia i rusałkowate. Występują także ryby: kleń, jelec i brzana oraz ptaki: zimorodek, pliszka górska, pluszcz i łabędź. Pojawia się jaszczurka zwinka i są obecne bobry europejskie (nie tworzą żeremi, lecz kopią nory w brzegach). Grzyby reprezentują m.in.: opieńka miodowa, smardze i twardzioszki. Flora reprezentowana jest m.in. przez takie rośliny jak: rogatek sztywny, wywłócznik kłosowy, Fontinalis antipyretica, grzybień biały, strzałka wodna, rdest wężownik, rdest ziemnowodny, psianka słodkogórz, jeżogłówka gałęzista, trzmielina, łoczyga, czworolist, głowienka, glistnik jaskółcze ziele, grążel żółty, kosaciec, żywokost lekarski, trędownik bulwiasty i jasnota. W 1951 przeprowadzono na terenie rezerwatu (wówczas planowanego) szczegółowe badania chruścików. Wykryto ich wtedy 24 gatunki. Najobficiej występowały: Orthotrichia costalis, Oxyethira, Polycentropus flavomaculatus, Cheumatopsyche lepida, Hydropsyche angustipennis, Hydropsyche pellucidula, Triaenodes bicolor, Halesus tesselatus, Halesus digitatus, Lepidostoma hirtum. Turystyka Wełną przebiega popularny szlak kajakowy, co rodzi określone zagrożenia dla przyrody. W Jaraczu funkcjonuje Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego (południowa końcówka rezerwatu). Galeria Przypisy
Rezerwat przyrody Wielgolas

Rezerwat przyrody Wielgolas – leśny rezerwat przyrody na terenie gminy Zatory, na gruntach Nadleśnictwa Pułtusk. Został utworzony w 1981 na podstawie zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego i zajmuje powierzchnię 6,73 ha. Celem ochrony jest zachowanie fragmentu starodrzewu o cechach zespołu naturalnego. Przedmiotem ochrony jest ponad 120-letni drzewostan sosnowy z dużym udziałem gatunków liściastych, głównie lipy i grabu. Jest to jeden z najstarszych fragmentów Puszczy Białej. Obejmuje swoim zasięgiem niedużą część uroczyska Wielgolas. W rezerwacie przeważa grąd, w którego runie występuje rzadki gatunek turzycy orzęsionej. Na terenie rezerwatu udokumentowano występowanie dzięcioła zielonego, dzięcioła pstrego, dzięcioła dużego, dzięcioła czarnego, dzięciołka, krętogłowa, pełzacza leśnego, kowalika, mysikrólika, puszczyka i innych. Podszycie rezerwatu uzupełniają leszczyna, jarzębina, kruszyna oraz kolumnowe jałowce. W warstwie runa leśnego znaleźć można borówkę czernicę, poziomkę, szczawik zajęczy, kostrzewę owczą, turzycę palczastą, perłówkę zwisłą, gwiazdnicę wielokwiatową, tomkę wonną, rzadziej zawilca, konwalię, fiołka czy konwalijkę dwulistną. Ponadto w rezerwacie rośnie kilka rodzajów mchu: płonnik, merzyk, rokiet, widłoząb. W pobliżu rezerwatu rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Jeden z nich otrzymał nazwę Krzywulec od sposobu, w jaki rósł jego pień – pod ukosem. Inna nazwa dębu to Krzywielec. W grudniu 2016 drzewo padło pod naporem wiatrów. Sosny rosnące w rezerwacie zostały wprowadzone sztucznie w otoczenie, przez co samoistnie nie odnawiają się. Przewiduje się, że w przyszłości rezerwat stanie się lasem z dominacją dębów oraz grabów. Przypisy