NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Evangelický kostel (Babiak)

Bývalý evangelický kostel v Babiaku je nemovitá kulturní památka ve vesnici Babiak ve gmině Babiak v okrese Koło ve Velkopolském vojvodství. Kostel byl vystavěn v pozdně klasicistním slohu v roce 1823 německými přistěhovalci. Na jižní fasádě se nachází portikus se čtyřmi sloupy, nesoucími trojúhelníkový fronton. Kostel byl původně vybaven i dřevěnou věžičkou, která však již nestojí. Po druhé světové válce byl kostel užíván jako skladiště. Od roku 1969 je v seznamu kulturních památek (zabytków). Roku 1998 byl adaptován na prodejnu potravin; v současnosti patří do sítě prodejen Lewiatan. Odkazy Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Evangelický kostel na Wikimedia Commons Stránka kostela na zabytek.pl (Narodowy Instytut Dziedzictwa)
Kościół poewangelicki w Babiaku

Kościół poewangelicki – dawna świątynia protestancka znajdująca się w dawnym mieście, obecnie wsi Babiak, w powiecie kolskim, w województwie wielkopolskim. Jest to kościół wzniesiony w 1823 roku w stylu późnoklasycystycznym. Jego elewacje rozczłonkowane są wnękami, w których znajdują się okna. Przy fasadzie frontowej jest umieszczony czterokolumnowy portyk, zwieńczony trójkątnym frontonem. Budowla nie pełni już funkcji sakralnych, znajduje się w niej sklep spożywczy. W latach 1903–1915 administratorem parafii Babiak z filią Koło był Ryszard Paszko. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Poproboszczowskim

Kościół świętego Michała Archanioła w Dębnie Poproboszczowskim – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Michała Archanioła w Dębnie Królewskim (dekanat izbicki diecezji włocławskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1766 roku. Powstała dzięki staraniom proboszcza Szymona Sochackiego. Rozbudowana została około 1906 roku (przedłużono wówczas nawę). W 1987 roku została dobudowana boczna kruchta. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana. Jej prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest trójbocznie, z boku znajduje się zakrystia nakryta wspólnym dachem. Od frontu i z boku nawy są umieszczone kruchty. Dach kościoła jest dwukalenicowy, pokryty gontem, na dachu znajduje się sześciokątna wieżyczka na sygnaturkę. Zwieńcza ją blaszany iglicowy dach hełmowy z latarnią. Wnętrze świątyni jest obite boazerią i nakrywa je płaski strop z fragmentem pozornego sklepienia kolebkowego umieszczonego nad chórem. Chór muzyczny jest podparty dwoma słupami i na jego balustradzie znajdują się namalowane współczesne wizerunki świętych. Na belce tęczowej jest umieszczony krucyfiks w stylu barokowo-ludowym. Ołtarz główny w stylu barokowym pochodzi z 2 połowy XVIII wieku. Kuty, żelazny żyrandol został wykonany w 1799 roku i jest ozdobiony inicjałami FCM. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Lubotyniu

Kościół świętego Wawrzyńca – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat sompoleński diecezji włocławskiej). Świątynia została ufundowana przez Jadwigę z Dunin-Modlińskich. Wymurowana została z cegły, w latach 1612–1620. Nad portalem wykonanym na początku XVII wieku został umieszczony kamienny kartusz herbowy biskupa włocławskiego Pawła Wołuckiego. Świątynia była wielokrotnie przebudowywany (zakrystia powstała w 1938 roku, kruchta została wzniesiona w 1945 roku, dach został pokryty blachą miedzianą w 1983 roku). Kościół został zbudowany w stylu renesansowym. Przypisy
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Chodowie

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Chodowie – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Mikołaja Biskupa w Dzierzbicach (dekanat Krośniewice diecezji łowickiej). Świątynia została wzniesiona na przełomie XVI i XVII wieku. Remontowana była w latach 1788 i 1946. W latach 1975–76 na miejscu starych zakrystii zostały dobudowane nowe oraz kruchta, wymieniony został gont. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana, jej prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest trójbocznie, po bokach są umieszczone dwie zakrystie na planie pięciokąta. Kościół nie ma wieży i poprzedza go duża kruchta. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty gontem, na dachu znajduje się okazała wieżyczka na sygnaturkę. Zwieńcza ją blaszany dach hełmowy z podwójną latarnią. We wnętrzu jest umieszczony ołtarz główny w stylu neobarokowym, wykonany w XIX wieku. Cenna chrzcielnica gotycka z piaskowca pochodzi z XV wieku. Zachował się fragment gotyckiej płyty nagrobnej z 2 połowy XV wieku ozdobionej rzeźbioną postacią zmarłej (Barbara z Kotowa) i herbem Jastrzębiec. Przypisy
Kościół św. Mikołaja Biskupa w Dzierzbicach

Kościół świętego Mikołaja Biskupa w Dzierzbicach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Krośniewice diecezji łowickiej. Obecna świątynia, murowana, pokryta dachówką, wzniesiona została w 1798 roku i ufundowana przez miejscowego dziedzica księdza Pawła Jastrzębowskiego, kanclerza gnieźnieńskiego, oficjała i kanonika łowickiego. W XIX wieku została dwukrotnie odrestaurowana. W 1903 roku rozbudowana została o nowe prezbiterium z półkolistą absydą, wieżę w fasadzie i zakrystię od strony północnej oraz kaplicę Matki Bożej od strony południowej. Kościół został wybudowany na planie prostokąta, zamkniętego od strony wschodniej wielobocznie. Prezbiterium jest prostokątne, po jego bokach umieszczone są dwie zakrystie. Nawa nakryta jest stropem, natomiast prezbiterium nakrywa sklepienie kolebkowe. Wystrój wnętrza reprezentuje styl klasycystyczny. W częściach nieprzebudowanych świątynia zachowała styl klasycystyczny. W retabulum ołtarza głównego jest umieszczona rzeźba Matki Bożej Królowej Świata wykonana w 1903 roku. W klasycystycznych ołtarzach bocznych powstałych pod koniec XVIII wieku są umieszczone obrazy Matki Bożej ze św. Stanisławem Kostką i św. Alojzym oraz św. Marcina z tego samego czasu. Z dawnego wyposażenia zachowała się klasycystyczna ambona z 1798 roku i tablica erekcyjna świątyni. W ołtarzu głównym znajduje się posąg Madonny z 1903 roku, dzieło znanego artysty P. Waszkowskiego. W 2003 roku zostały przeprowadzone prace konserwacyjne i remontowe kościoła. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Rdutowie Nowym

Kościół świętego Jana Chrzciciela w Rdutowie Nowym – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Jana Chrzciciela w Rdutowie (dekanat Krośniewice diecezji łowickiej). Obecna murowana świątynia, istniejąca do dziś, w 1800 roku została ufundowana i wybudowana przez właściciela dóbr Bomyczyny, Tomasza z Drozdowa Byszewskiego, który zadedykował ją św. Janowi Chrzcicielowi. Budowla została konsekrowana w 1827 roku przez biskupa sufragana płockiego Konstantego Wincentego Plejewskiego. W latach 1871–1872 po raz pierwszy świątynia została odrestaurowana przez księdza proboszcza Franciszka Kuśmierskiego. W latach 1941–1945 kościół był nieczynny na mocy decyzji niemieckich władz okupacyjnych. Dopiero w 1945 roku przywrócono w nim odprawianie nabożeństw. W latach 1980–1983 świątynia została gruntownie wyremontowana przez księdza proboszcza Mirosława Piszczatowskiego. Kościół został wzniesiony w stylu klasycystycznym, jest to jednonawowa budowla z przylegającymi do prezbiterium zakrystiami. Przed ścianą frontową wysunięty jest rozczłonkowany pilastrami ryzalit, zakończony trójkątnym szczytem, za którym znajduje się czworokątna wieża. W prezbiterium jest umieszczony ołtarz główny wykonany w 1862 roku. W jego retabulum znajduje się obraz Maryi z Dzieciątkiem, zasuwany obrazem Trójcy Świętej. Przy ścianie tęczowej usytuowane są klasycystyczno-barokowe ołtarze boczne powstałe w 1800 roku. W lewym znajdują się obrazy św. Jana Chrzciciela i św. Kazimierza, z kolei w prawym – jest umieszczony otoczony srebrnymi wotami krucyfiks z Ukrzyżowanym Panem Jezusem i obraz Matki Bożej Bolesnej. Przy ścianie bocznej podwieszona jest ambona ozdobiona figurą Jezusa Zmartwychwstałego w zakończeniu baldachimu. Przypisy
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie nad Nerem

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie nad Nerem – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kolski diecezji włocławskiej). Obecna murowana świątynia została wzniesiona w stylu neogotyckim w 1875 roku, natomiast konsekrowana została w 1887 roku. Budowla została zaprojektowana przez inżyniera powiatowego Ignacego Miłobędzkiego, ojca Tadeusza Miłobędzkiego, profesora chemii, który w latach 1920–1921 pełnił funkcję rektora SGGW w Warszawie. W ołtarzu głównym są umieszczone: obraz Matki Boskiej Częstochowskiej a także rzeźby Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Na początku lat 90. XX wieku gruntownie zostało przebudowane prezbiterium kościoła. W latach 1944–1945 w świątyni znajdowała się „stacja obnażenia”. Ludność żydowska była ograbiana z bagaży i odzieży, następnie była ładowana do samochodów – komór gazowych; fakt ten został upamiętniony pomnikiem przy świątyni. Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Borysławicach Kościelnych

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Borysławicach Kościelnych – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kłodawski diecezji włocławskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1759 roku. Ufundowana została przez stolnika wielkopolskiego Antoniego Gorzeńskiego. W latach 1818, 1856 i 1870 była restaurowana. W 1938 roku została wykonana polichromia i został przeprowadzony remont. Podczas 2 wojny światowej kościół został zdewastowany i okradziony z wyposażenia: dzwony i organy. Świątynia posiada ocalone wyposażenie z rozebranego w 1942 roku kościoła w Barłogach. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana i składa się z mniejszego prezbiterium w stosunku do nawy, zamkniętego trójbocznie z zakrystią wydzielonego wewnątrz na osi. Od frontu i z boku nawy są umieszczone kruchty. Budowla nakryta jest wysokim dachem dwukalenicowym, pokrytym gontem, na dachu znajduje się ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę. Zwieńcza ją blaszany dach hełmowy z latarnią. Wnętrze nakrywa strop z fasetami. Chór muzyczny jest podparty czterema słupami i posiada prostokątną wystawkę w części centralnej. Belka tęczowa jest ozdobiona krucyfiksem barokowym, napisem fundacyjnym i datą budowy. Polichromia została wykonana przez Wincentego Strubińskiego w dwudziestoleciu międzywojennego i przedstawia motywy kujawskie. Trzy ołtarze barokowe pochodzą z 2 połowy XVIII wieku. W głównym ołtarzu są umieszczone płaskorzeźby z około 1640 roku ozdobione scenami ze Starego Testamentu. Ambona i chrzcielnica reprezentują styl rokokowy. Stacje Męki Pańskiej powstały pod koniec XVIII wieku. Przypisy
Kościół św. Dominika w Bierzwiennej Długiej

Kościół świętego Dominika w Bierzwiennej Długiej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kłodawski diecezji włocławskiej). Rozpoczęcie budowy kościoła poprzedziło rozebranie starej budowli, ponie­waż nowa miała zostać wybudowana na jej miejscu. Pierwsza dostawa materiałów budowlanych przybyła z Cegielni Imiłowski i Ska z Blizny koło Koła, w dniu dnia 8 listopada 1900 roku i była to ce­gła palona czerwona. Mury zostały wzniesione do 1902 roku, kiedy to została dostarczona ostatnia partia cegły. Po zakończeniu budowy świątyni w stanie surowym, odbyła się jej konsekracja. Aktu tego dokonał biskup Kazimierz Ruszkiewicz sufragan diecezji warszawskiej, w dniu 8 września 1904 roku. Kościół został zbudowany w stylu neoromańskim na planie prostokąta. Mury powstały z czerwonej cegły. Wzdłuż ścian znajdują się nieduże przypory. Okna i drzwi są otoczone ceglanymi łukami. Okna są umieszczone symetrycznie po cztery w ścianach nawy, kolejnych sześć znajduje się w prezbiterium. Na fasadzie frontowej kościoła nad głównym wejściem jest umieszczone owalne okno. Okna zostały wykonane z żelaza, natomiast szyby posiadają różne barwy. Fasada świątyni jest prostą ścianą, zwieńczoną frontonem z żelaznym krzyżem na szczycie. W fasadzie tuż pod owalnym oknem znajduje się ceglany krzyż. Jedynym motywem zdobniczym są wykusze w formie ceglanych okien. Fasada znajduje się w zachodniej części świątyni. Kościół nakrywa dwuspadowy dach pokryty blachą cynkową. Przy połączeniu dachu i muru biegnie prosty ceglany fryz. Na wysokości ołtarza głównego na środku dachu znajduje się sygnaturka. Oprócz tego jest tam umieszczony żelazny krzyż pokazujący miejsce gdzie w kościele znajduje się pre­zbiterium. Do świątyni wchodzi się przez cztery wejścia. Główne wejście jest wtopione w elewację frontową. Portalem drzwi są zakładające się na siebie łuki. W niszy tej znajdują się masywne podwójne dębowe drzwi o barwie naturalnego drewna. Drugie wejście jest umieszczone w południowej ścianie świątyni. Pozostałymi wejściami są: to od strony zakrystii i kaplicy. Budowla jest trójnawowa. Granice naw są wyznaczone przez proste filary. Nawa główna prowadzi do prezbiterium natomiast boczne do ołtarzy bocznych. Sklepienie świątyni w nawach jest wyłożone drewnem, przy czym w nawie głównej ma formę beczkowatą, natomiast w bocznych jest to prosty sufit. Kaplica obecnie pełni funkcję kaplicy przedpogrzebowej, chociaż bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej pełniła funkcję podręcznego magazynu a nawet pomieszczenia gdzie znajdował się piec ogrzewający świątynię. Tuż nad głównym wejściem do świątyni wkomponowana jest arkada chóru, gdzie są umieszczone organy. Parapet chóru posiada formę prostego muru. Wejście na chór znajduje się pod nim w nawie bocznej na prawo od głównego wejścia. Przypisy
Cmentarz ewangelicki w Kłodawie

Cmentarz ewangelicki w Kłodawie – cmentarz ewangelicki w Kłodawie, w województwie wielkopolskim. Cmentarz figuruje w gminnej ewidencji zabytków. Historia Przed powstaniem cmentarza ewangelickiego w miejscu w którym istnieje do dziś, istniał w mieście inny cmentarz ewangelicki, położony na „wysokiej górze żwirowatej”. Nieznana jest dokładna lokalizacja starego cmentarza, prawdopodobnie położony był on w okolicach cmentarza katolickiego, został jednak przeniesiony w połowie XIX wieku, a na jego miejscu wybudowano drogę. Cmentarz przy ulicy Toruńskiej powstał w połowie XIX wieku, a najstarszy nagrobek na nim pochodzi z 1848 roku. Jest jednym z niewielu cmentarzy ewangelickich w regionie, na którym wszystkie napisy na nagrobkach napisane są w języku polskim. W listopadzie 1914 roku na cmentarzu pochowano żołnierzy niemieckich poległych w potyczce z wojskami rosyjskimi. W 1926 roku cmentarz miał powierzchnię 5633 metrów kwadratowych. Po zajęciu Kłodawy przez Niemców we wrześniu 1939 roku na cmentarzu pochowano zlikwidowanego przez żołnierzy Wojska Polskiego szpiega, do przewiezienia zwłok na cmentarz i ich pochowania zmuszono miejscowych Żydów. Ostatni pochówek na cmentarzu miał miejsce w 1972 roku, pochowano wtedy Roberta Stacha, który do śmierci opiekował się cmentarzem. W 2001 roku dzięki pomocy Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie” odnowiono mogiłę poległych w 1914 roku żołnierzy. W 2014 roku dzięki staraniom miejscowych działaczy społecznych cmentarz uporządkowano, odprawiono na nim również modlitwy ekumeniczne. Od 2014 roku cmentarzem opiekują się uczniowie szkół w Kłodawie oraz Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza. Przypisy Bibliografia BarbaraB. Gańczyk BarbaraB., BartłomiejB. Grzanka BartłomiejB., AdamA. Maliński AdamA., Kłodawskie cmentarze, BarbaraB. Gańczyk (red.), Kłodawa: Ireneusz Niewiarowski, 2015, ISBN 978-83-943449-0-0 .
Kościół św. Stanisława Biskupa w Białkowie Kościelnym

Kościół świętego Stanisława Biskupa w Białkowie Kościelnym – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kościelecki diecezji włocławskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1809 roku. Wybudowana została dzięki staraniom proboszcza Andrzeja Chlebowskiego. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Kościół jest orientowany. Jego prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest prostokątnie, na osi umieszczona jest zakrystia. Od frontu i z boku nawy znajdują się kruchty. Budowlę nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty blachą, na dachu jest umieszczona kwadratowa wieżyczka na sygnaturkę. Jest ona zwieńczona blaszanym cebulastym dachem hełmowym i latarnią. Wnętrze nakryte jest płaskimi stropami z polichromią z wizerunkami Świętych w plafonach. Jest ona uzupełniona elementami geometrycznymi i roślinnymi na ścianach. Chór muzyczny jest podparty doma słupami i posiada prostą linię parapetu, na chórze znajduje się późnobarokowy prospekt organowy z instrumentem wykonanym przez W. Kołodziejskiego na początku XX wieku. Ołtarz główny reprezentuje styl neogotycki i powstał w XIX wieku. Dwa ołtarze boczne i ambona zostały wykonane w stylu neobarokowym w 2 połowie XIX wieku. Chrzcielnica pochodzi z początku XIX wieku. Przypisy
Kościół Trójcy Świętej w Dobrowie

Kościół Trójcy Świętej w Dobrowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kościelecki diecezji włocławskiej). Obecna świątynia, murowana, została zbudowana zapewne w 1764 roku przez księdza Pawła Rossowskiego, miejscowego proboszcza, w stylu barokowym. Do pierwotnej budowli barokowej w 1888 roku zostało dobudowane neobarokowym prezbiterium z kaplicą bł. Bogumiła od strony północnej i zakrystią od strony południowej oraz obszerną kruchtą od strony zachodniej. Na dwuspadowym dachu jest umieszczona wieżyczka na sygnaturkę. Nawa jest nakryta stropem płaskim, z kolei pomieszczenia dobudowane nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi. Świątynia jest pokryta blachą miedzianą. Trzy ołtarze reprezentują cechy stylu klasycystycznym. Najstarszymi zabytkami kościoła są kamienna chrzcielnica w stylu gotyckim oraz drewniana rzeźba w stylu gotyckim z przełomu XIV i XV wieku, przedstawiająca bł. Bogumiła z insygniami biskupimi. Barokowy obraz namalowany w 1660 roku przedstawia 16 scen z życia bł. Bogumiła. Relikwiarz bł. Bogumiła w formie trumienki powstał pod koniec XVIII wieku. Biskup Wiesław Alojzy Mering dekretem z 28 grudnia 2006 roku podniósł świątynię do rangi Sanktuarium Błogosławionego Bogumiła, Biskupa. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Umieniu

Kościół świętego Michała Archanioła w Umieniu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kłodawski diecezji włocławskiej). Budowla została wzniesiona w 1 połowie XVII wieku. Kilkakrotnie była odnawiana (lata: 1756, 1864, 1929, 1946 i 1958). W 1992 roku została dostawiona kruchta od frontu. W latach 1994 – 98 zostały wymienione stropy i szalowanie ścian, natomiast w 1999 roku zostały odnowione ołtarze. Podczas 2 wojny światowej hitlerowcy zrabowali dzwony. Świątynia jest drewniana, jednonawowa, orientowana, posiada konstrukcję zrębową. Jej prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest trójbocznie, z boku jest umieszczona zakrystia. Z boku nawy znajduje się kaplica zbudowana na planie kwadratu i zwieńczona blaszanym dachem namiotowym. Z boku i od frontu nawy są umieszczone kruchty. Kościół nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty blachą. W centralnej części znajduje się kwadratowa wieżyczka na sygnaturkę. Wnętrze nakrywa płaski strop obejmujący nawę i prezbiterium. Chór muzyczny jest podparty dwoma słupkami, posiada prostą linię parapetu, na chórze jest umieszczony rokokowy prospekt organowy. Podłoga została wykonana z drewna. Zachowały się fragmenty polichromii na stropie w formie plafonu z XVIII wieku z wizerunkiem Świętego Michała Archanioła zabijającego szatana. Ołtarz główny (z antependium ozdobionym herbem Korab) i w kaplicy reprezentują styl rokokowy. Dwa ołtarze boczne pochodzą z XVIII wieku. Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dębach Szlacheckich

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dębach Szlacheckich – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat sompoleński diecezji włocławskiej). Świątynia została wzniesiona w 1756 roku. Ufundowana została przez Stanisława Zakrzewskiego podkomorzego inflanckiego. Mocno została zniszczona w latach okupacji hitlerowskiej 1940–1944, użytkowana była jako zakład stolarski. Rozebrano wówczas zakrystię i kruchtę, zdemontowano wyposażenie. Po zakończeniu wojny była restaurowana w latach 1945–1948. Generalny remont został wykonany w latach 1998–2002 (firma Józefa Paczki) i odnowione zostało wnętrze w 2004 roku. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiada konstrukcję zrębową. Świątynia jest orientowana, wybudowano ją z drewna sosnowego i świerkowego, na planie krzyża. Poprzeczną nawę stanowią dwie kaplice, zamknięte ścianą prostą z kalenicami niższymi od nawy. Prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest ścianą prostą. Od frontu nawy jest umieszczona wysoka kruchta. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty gontem z ośmiokątną wieżyczką na sygnaturkę w środkowej części. Jest ona zwieńczona blaszanym dachem hełmowym z latarnią. Wnętrze nakrywa płaski strop obejmujący nawę i prezbiterium. We wnętrzu znajdują się: chór muzyczny, belka tęczowa ozdobiona barokowym krucyfiksem i łacińską inskrypcją, ołtarz główny i dwa ołtarze boczne współczesne w stylu eklektycznym, chrzcielnica wykonana z kamienia. Przypisy
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Osieku Wielkim

Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Osieku Wielkim – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kolski diecezji włocławskiej). Świątynia została wzniesiona w 1890 roku, natomiast konsekrowana została 15 września 1905 roku przez biskupa Stanisława Zdzitowieckiego na miejscu poprzedniej. Budowla jest murowana, reprezentuje styl neogotycki, wzmocniona jest przyporami, posiada wieżę od frontu o wysokości ponad 30 metrów. Kościół składa się z trzech naw. Nawa środkowa jest wyższa od naw bocznych, jej wysokość to 18 metrów. Polichromia ze scenami biblijnymi wykonana w latach 1904-1905, została odnowiona w latach 1978-1979 podczas urzędowania księdza proboszcza Stefana Wilmowskiego przez malarzy poznańskich. We wnętrzu świątyni znajdują się trzy ołtarze ścienne: główny i dwa boczne – w stylu neogotyckim, wykonane z drewna dębowego. Do wyposażenia kościoła należą także: barokowa chrzcielnica – monolit wykonana z piaskowca w formie kielicha, późnogotycka kropielnica duża, wykonana z piaskowca, stare 10-głosowe organy typu mechanicznego, a także trzy dzwony. Świątynię i wieżę nakrywa blacha ocynkowana i pomalowana. Przypisy
Kościół św. Mateusza w Myśliborzu

Kościół świętego Mateusza w Myśliborzu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat goliński archidiecezji gnieźnieńskiej). Obecna późnogotycka świątynia została wzniesiona na miejscu wcześniejszej, drewnianej, na początku XVI wieku. W 1578 roku została zamieniona na zbór luterański, który po kilkunastu latach został ponownie przywrócony katolikom. W wiekach XVII i XIX kościół został wielokrotnie przebudowany, co sprawiło, że zostały zatarte cechy pierwotnego stylu architektonicznego. Budowla jest jednonawowa, posiada węższe i niższe prezbiterium od stronie wschodniej, z kolei od strony północnej są umieszczone zakrystia oraz schody prowadzące na ambonę, natomiast od zachodniej strony znajduje się chór podparty dwoma kolumnami, z kolei od strony południowej znajduje się zbliżona planem do kwadratu kruchta nakryta sklepieniem krzyżowym. We wnętrzu w ścianę są wtopione płaskie filary z kapitelami. W fasecie znajdują się motywy z liści akantu i medaliony z amorkami. Natomiast część stropu jest ozdobiona motywami roślinnymi i medalionami czterech Ewangelistów. Wyposażenie świątyni w większości powstało w XVII i XVIII wieku, ciekawy jest ołtarz główny w stylu barokowym, dwa ołtarze boczne (również reprezentują styl barokowy) i ambona. Cenny jest również XVII-wieczny krucyfiks, a także dwie romańskie antaby wykonane z brązu w formie lwich głów. Przypisy