NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Mateusza i św. Rocha w Starej Sobótce

Kościół św. Mateusza i św. Rocha w Starej Sobótce – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany we wsi Stara Sobótka (powiat łęczycki) w diecezji łowickiej. Funkcjonuje przy nim parafia św. Mateusza Apostoła i św. Rocha. Historia Parafia została we wsi erygowana przed 1357 (arcybiskup Jarosław z Bogorii i Skotnik). Pierwszy kościół z drewna powstał z fundacji arcybiskupów gnieźnieńskich. W 1466 świątynia ta została wcielona do uposażenia kanoników regularnych z Kłodawy i do 1818 byli oni zakonem zarządzającym tą parafią. W latach 1466–1470, po zniszczeniu przez krzyżaków poprzedniej świątyni, zbudowali obecny kościół, który znacznie przebudowano w 1879 z utratą cech stylowych. W 1906 tutejszy proboszcz, Maria Michał (Jan) Kowalski, późniejszy arcybiskup mariawicki, wraz z częścią parafian oraz zamieszkałymi przy świątyni zakonnicami, przeszedł na mariawityzm, przejmując budowlę. Zwrócono ją katolikom po interwencji władz carskich. Mariawici wybudowali wówczas swój kościół w sąsiedniej Nowej Sobótce. Podczas okupacji niemieckiej władze hitlerowskie urządziły w świątyni spichlerz. Obiekt odnowiono w 1945. Architektura i wyposażenie Świątynia jest murowana, jednonawowa i po obu stronach prezbiterium posiada zakrystie. Nad głównym wejściem umieszczono wieżę. Na wyposażeniu pozostają trzy ołtarze z XVIII wieku (barok). W nastawie ołtarza głównego stoi figura Najświętszego Serca Pana Jezusa (początek XX wieku) i wisi obraz św. Mateusza Apostoła. Ołtarze boczne zawierają wizerunki Matki Bożej z Dzieciątkiem, św. Józefa z Dzieciątkiem, św. Piotra oraz św. Krzysztofa. Ambona pochodzi z XVIII wieku i przykryta jest baldachimem. Kamienna chrzcielnica jest średniowieczna. Galeria Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Kocierzewie Południowym

Kościół świętego Wawrzyńca – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Łowicz-Katedra diecezji łowickiej). Jest to świątynia wybudowana w latach 1871-1873 w stylu neoromańskim. Budowla jest jednonawowa na planie krzyża z apsydą. Projektantem kościoła był Franciszek Brauman. Świątynię ufundowali głównie mieszkańcy. We wnętrzu kościoła można zobaczyć m.in. ołtarze św. Walentego, św. Rodziny czy patrona parafii św. Wawrzyńca, rzymskiego diakona zmarłego śmiercią męczeńską. Szczególnym kultem jest otaczany neobarokowy obraz Matki Bożej Kocierzewskiej. Nawa nakryta jest sklepieniem beczkowym, przedstawiającym każde z wezwań Litanii Loretańskiej. Ciekawy jest również umieszczony przy wejściu pod chórem krucyfiks ludowy. Przyjmuje się, że został on wykonany w 1591 roku. Przypisy
Kościół Matki Bożej Bolesnej w Nieborowie

Kościół Matki Bożej Bolesnej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Łowicz-Katedra diecezji łowickiej). Jest to oszkarpowana, trzynawowa świątynia, reprezentująca styl neogotycki. Posiada monumentalną, dwuwieżową fasadę. Budowla została ufundowana przez rodzinę Radziwiłłów. Obiekt jest murowany i został wzniesiony w latach 1871–1883. Budową obecnej świątyni zajęli się ksiądz proboszcz Walenty Swiniarcki i książę Michał Radziwiłł. Projekt budowli wykonał architekt Franciszek Brauman, natomiast prace budowlane zostały sfinansowane przez księcia Zygmunta Radziwiłła i z ofiar parafian. W dniu 5 czerwca 1887 roku świątynia została konsekrowana przez arcybiskupa Wincentego Teofila Popiela i otrzymała wezwanie Matki Bożej Bolesnej, Świętego Rocha i Świętego Marcina. Przypisy
Kościół św. Jakuba Apostoła w Zdunach

Kościół świętego Jakuba Apostoła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Łowicz-Św. Ducha diecezji łowickiej). Jest to świątynia murowana, wzniesiona z nieotynkowanej ciemnej cegły. Wybudowana została w 1907 roku według projektu architekta Konstantego Wojciechowskiego w stylu neogotyckim. Prezbiterium zwrócone jest w kierunku południowo-wschodnim. Korpus jest trójnawowy, bazylikowy z transeptem. Od strony północno-wschodniej do korpusu przylega rozbudowana w poprzek, trójprzęsłowa część wieżowa, mieszcząca w przyziemiu kruchtę, nawiązująca do średniowiecznych westwerków. Nad jej środkowym przęsłem wznosi się wysoka czworoboczna wieża, akcentująca główne wejście, a do boków tej części przylegają wieloboczne, niższe wieżyczki. Do prezbiterium przylega od strony południowo-zachodniej dodatkowe pomieszczenie flankowane niższymi wielobocznymi wieżyczkami. Do ramion transeptu dostawione są niższe pomieszczenia na planie pięciu boków ośmiokąta, występujące poza obrys korpusu. Bogata artykulacja architektoniczna (skarpy, lizeny, pinakle zwieńczone kwiatonami, wimpergi, gzymsy wsparte na kroksztynach, przezrocza, blendy) nawiązuje do gotyku, ale jest uproszczona w formie. Do wyposażenia świątyni należy cudowny obraz Matki Bożej Śnieżnej, ozdobiony sukienkami z XVIII wieku. Przypisy
Plebania kościoła św. Jakuba Apostoła w Piotrkowie Trybunalskim

Plebania kościoła św. Jakuba Apostoła – zabytkowa plebania z XVIII wieku w Piotrkowie Trybunalskim na Starym Mieście, należąca do parafii św. Jakuba Apostoła. Budynek sąsiaduje z kościołem św. Jakuba Apostoła. Został wzniesiony w 1754 z inicjatywy proboszcza Macieja Mostowskiego. Od strony południowej i wschodniej wspiera się na odcinku dawnych murów miejskich Piotrkowa (obok plebanii znajduje się też zachowany fragment murów). W trakcie obrad Trybunału Koronnego budynek stanowił rezydencję jego prezydentów. W latach 1813–1816 mieściła się w nim szkoła prowadzona przez pijarów. W czasie powstania listopadowego budynek pełnił funkcję szpitala wojsk polskich. Pierwotnie budynek został wybudowany w stylu barokowym, ulegał jednak późniejszym przekształceniom. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków pod numerem 654 z 4.09.1967. Znajduje się też w gminnej ewidencji zabytków miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Przypisy Bibliografia Gminny program opieki nad zabytkami gminy miasta Piotrków Trybunalski na lata 2015–2018, Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego, 2014 .
Park im. księcia Józefa Poniatowskiego w Piotrkowie Trybunalskim

Park im. księcia Józefa Poniatowskiego – park miejski w Piotrkowie Trybunalskim. Położony między ulicami: Żeromskiego, Żwirki i Parkową. Powierzchnia parku wynosi 6,3 ha. Historia parku Założony na przełomie XIX i XX wieku, został oddany do użytku publicznego w 1916, według projektu Józefa Skrobanka. Domek ogrodnika i inne nieistniejące dzisiaj budynki projektował Stefan Mazurowski. Sadzonki drzew i krzewów zgromadzono dzięki darom z ogrodów Wiednia i Budapesztu oraz od właścicieli okolicznych majątków ziemskich. W 1927 park powiększony został o ogród botaniczny. Zakomponowany jako ogród geometryczny posiada rzadkie okazy drzew korkowego, cierniowego, krzewy magnolii. Uzupełnieniem kompozycji są dwa głazy pamiątkowe poświęcone Tadeuszowi Kościuszce i Henrykowi Sienkiewiczowi. Przyroda Alejki parku obsadzono lipami, poza alejkami wyraźnie widoczne są żywopłoty grabowe oddzielające gabinety z głogu. Na osi głównej usytuowano staw w kształcie prostokąta. Drzewostan parku jest zróżnicowany gatunkowo. Posiada najwięcej lip, kasztanowców oraz dębów. Duże główne aleje biegnące z południa na północ obsadzone są lipami, poprzeczne drogi - głównie dębami, klonami i kasztanowcami. Niektóre partie zamknięte są świerkowym żywopłotem. Po zachodniej stronie parku usytuowane są gabinety obsadzone głogiem, cisem, żywotnikiem oraz brzozami. Rosnące na terenie parku graby zwyczajne tworzą formy przestrzenne - szpalery. W parku znajdują się 3 korty tenisowe, plac zabaw dla dzieci, a w sezonie zimowym sztuczne lodowisko. Przypisy Bibliografia Gminny program opieki nad zabytkami gminy miasta Piotrków Trybunalski na lata 2015–2018, Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego, 2014 . Zmiana Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Piotrkowa Trybunalskiego, Urząd Miasta Piotrków Trybunalski. Biuletyn Informacji Publicznej, 2017 . Linki zewnętrzne Zdjęcia parku na portalu Fotopolska
Park Belzacki

Park Belzacki (także Park Belzatka) – park miejski w Piotrkowie Trybunalskim. Położony między ulicami: Belzacką, Dworską i Kasztanową. Powierzchnia parku wynosi 7,5 ha, w tym zbiornik wodny 0,8 ha. Historia parku Park Belzacki powstał w drugiej połowie XIX wieku. Jest pozostałością parku dworskiego na planie nieregularnego czworoboku, który do wybuchu II wojny światowej był własnością prywatną. Jego ostatnim właścicielem była rodzina Stokowskich. Po 1945 przekształcono go w park miejski. W południowej części parku do 1974 stał murowany dwór, zwany Zajazdem Belzatka, którego początki datowano na przełom XVIII i XIX wieku. Źródła odnotowują pożar dworskich zabudowań gospodarskich w 1880 roku, z tytułu którego straty oszacowano na 18000 rubli. Przyroda Park Belzacki tworzą liczne stare drzewa liściaste oraz iglaste w wieku od 80 do 200 lat. Najstarsze nieliczne zadrzewienia pochodzą z początku XIX wieku, lecz większość z nich przypada na koniec XIX wieku i początek XX, kiedy to zakładano park. W parku dominują klony srebrzyste, klony jawory, klony zwyczajne, lipy drobnolistne, buki zwyczajne, brzozy brodawkowate, robinie białe, wierzby białe, żywotniki, świerki pospolite. Występują tu również stare drzewa rzadkich gatunków jak: sosna wejmutka, sosna limba, choina kanadyjska, daglezja zielona, dąb błotny, jesion wyniosły. Na terenie parku znajduje się również stara aleja utworzona przez głogi jednoszyjkowe. Rosnące na terenie parku: 2 klony srebrzyste, 2 jesiony wyniosłe, orzech czarny, dąb błotny oraz buk pospolity mają status pomnika przyrody. Przypisy Bibliografia Zmiana Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Piotrkowa Trybunalskiego, Urząd Miasta Piotrków Trybunalski. Biuletyn Informacji Publicznej, 2017 .
Willa „Wanda” w Piotrkowie Trybunalskim

Willa „Wanda” – zabytkowa secesyjna willa z 1904, położona w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Dąbrowskiego 14. Budynek w stylu secesyjnym według projektu Feliksa Nowickiego powstał w 1904/1905. W czasie I wojny światowej w obiekcie mieściło się Centralne Biuro Werbunkowe Legionów Polskich. W latach 20. XX w. budynek został kupiony przez Stowarzyszenie Robotnicze, które urządziło w nim „Dom Ludowy”. Jednak z powodu zadłużenia w 1935 budynek został wystawiony na licytację i zakupiony przez Fundusz Obrony Narodowej. W latach 1939–1945 w obiekcie mieściło się Gestapo. Po II wojnie światowej budynek użytkowało wojsko – w latach 60. mieścił się w nim Powiatowy Sztab Wojskowy, od 1975 Wojewódzki Sztab Wojskowy, zaś do 2010 Wojskowa Komenda Uzupełnień. W 2009 roku przy Zarządzie Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Piotrkowie Trybunalskim powstał Społeczny Komitet Utworzenia Muzeum Legionów Polskich, który podjął starania o utworzenie w budynku Muzeum Legionów Polskich lub filii Muzeum Wojska Polskiego. W 2012 roku zaproponowano przeniesienie do budynku Centralnego Archiwum Związku Strzeleckiego „Strzelec”. Projekty nigdy nie zostały zrealizowane. W 2014 po sprzedaży rozpoczęły się prace remontowe mające zaadaptować budynek do celów mieszkaniowych. Część wejściowa willi, znajdująca się po lewej stronie budynku, wysunięta jest przed lico elewacji. Na szczycie tej części znajduje się rzeźba przedstawiająca kobietę. Na lewo od wejścia umieszczony jest balkon z ozdobną balustradą, a pod nim wnęka. Nietypowe otwory okienne i drzwiowe budynku zaokrąglone są w górnej części. Okna w prawej części budynku zaokrąglone są również po bokach. Na pilastrach dzielących okna znajdują się kolumienki w stylu korynckim. Pod krawędzią dachu widoczne jest deskowanie stanowiące dekorację. Obok willi znajduje się też należąca do niej oficyna. Budynek wpisany jest do rejestru zabytków pod numerem 343 z 28.08.1984. Znajduje się też w gminnej ewidencji zabytków miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Willa jest jednym z najciekawszych architektonicznie domów w Piotrkowie i jednym z nielicznych przykładów architektury secesyjnej w mieście. Przypisy Bibliografia Gminny program opieki nad zabytkami gminy miasta Piotrków Trybunalski na lata 2015–2018, Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego, 2014 .
Dom przy ul. Słowackiego 1 w Piotrkowie Trybunalskim

Dom przy ul. Słowackiego 1 – zabytkowa kamienica z XIX wieku, położona w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Słowackiego 1. Dom położony jest na rogu ul. Słowackiego i Placu Kościuszki, naprzeciw kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego. Został wybudowany w XIX wieku. Dwupiętrowy budynek posiada cechy architektury klasycystycznej. Elewacja między parterem a pierwszym piętrem podzielona jest gzymsem. Elewacja pierwszego i drugiego piętra ozdobiona jest pionowymi pilastrami. Otwory okienne mają proste zdobienia. Budynek wpisany jest do rejestru zabytków pod numerem 677 z 14.09.1967. Znajduje się też w gminnej ewidencji zabytków miasta Piotrkowa Trybunalskiego. W budynku znajduje się m.in. księgarnia. Przypisy Bibliografia Gminny program opieki nad zabytkami gminy miasta Piotrków Trybunalski na lata 2015–2018, Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego, 2014 .
Zamek Bykowskich w Bykach

Zamek Bykowskich – zabytkowy zamek w Bykach, obecnie w granicach miasta Piotrków Trybunalski. Siedziba rodu Jaxa-Bykowskich herbu Gryf. Budowla murowana, późnorenesansowa, zbudowana na rzucie wydłużonego prostokąta. Część środkowa budynku i baszta trzykondygnacyjna reszta posiada dwie kondygnacje. W narożach zachowały się dwie baszty. Na uwagę zasługują renesansowe obramowania okien i portale. W części pomieszczeń zachowały się kolebkowe sklepienia oraz drewniane stropy. Dokładna data budowy zamku nie jest znana. Pierwsza wzmianka źródłowa o zamku pochodzi z 1604 r. i dotyczy przebudowy przez wojewodę sieradzkiego Jana Stanisława Bykowskiego. Po II wojnie światowej obiekt przeszedł na rzecz skarbu państwa. W latach 1959–1964 został gruntownie odremontowany i przeznaczony na cele oświatowe. Obiekt otoczony jest pozostałościami zabytkowego parku. Obecnie mieści się w nim Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Rejestr zabytków: zamek, nr rej.: 209 z 16.09.1967 park, nr rej.: 288 z 31.08.1983. Wydarzenia Co roku na terenie zabytku odbywają się imprezy targowe: Piotrkowskie Targi Ogrodnicze - Pamiętajmy o Ogrodach Promocyjno-Handlowa Wystawa Rolnicza ROL-SZANSA. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Zamek na starych zdjęciach. Archiwalne widoki zamku w bibliotece Polona
Ratusz w Białaczowie

Ratusz w Białaczowie – ratusz miejski, położony w centralnej części rynku Białaczowa (Placu Wolności) w województwie łódzkim (powiat opoczyński). Historia Klasycystyczny obiekt wzniesiono w 1797, o czym informują tabliczki pod środkowymi oknami pierwszego piętra, zarówno od wschodu, jak i od zachodu. Do okresu międzywojennego w budynku urzędowała rada miejska, potem (także przez kilka lat po II wojnie światowej) działała tutaj szkoła podstawowa. Po jej wyprowadzce do nowej siedziby, część ratusza zajął ośrodek zdrowia, a część gmina. Dokonano wówczas renowacji i przebudowy wnętrz, wykonano nowe, drewniane schody na piętro, zabudowano sień przejściową oraz obito ściany boazeriami. W 1992 założono na dachu nowe gonty, a także wymieniono rynny. W 2001 do ratusza została przeniesiona biblioteka gminna z czytelnią, która zajęła piętro (120 m²). W 2014 wnętrza biblioteki wyremontowano. Obiekt wpisany został do rejestru zabytków 30 stycznia 1959 (pod numerem 832) oraz 21 czerwca 1967 (pod numerem 348). Architektura Dwukondygnacyjny, ceglany, otynkowany ratusz wzniesiony na planie kwadratu położony jest w centrum białaczowskiego rynku i ma wejścia od wschodu oraz zachodu. Od obu tych stron, a także od południa otoczony jest zielenią parkową. Piwnice zbudowane są z kamienia i cegły. Zarówno one, jak i pomieszczenia parterowe sklepione są kolebkowo i krzyżowo. Pomieszczenia na piętrze posiadają stropy z drewna. Pierwotnie obiekt miał sień przejściową, potem przebudowaną i podzieloną między kilka pomieszczeń. Bryła przykryta jest dachem namiotowym z gontami. Elewacje są trzyosiowe, dzielone poziomo za pomocą gzymsów kordonowych. W przestrzeni podziału pomiędzy parterem i piętrem, w osi okien znajdują się prostokątne blendy. Elewacje pomalowano na kolor rozmytej żółci, a gzymsy, blendy i wnęki okien na biało. Na frontonie umieszczono napis łaciną: Consilio et lustitiae Sacrum 1797 (pol. Miejsce dla rady i sprawiedliwości jest święte 1797). Wnętrza parteru, wraz z dawną sienią przejściową, są znacznie przebudowane (m.in. utworzono toalety i magazyn podręczny), natomiast na piętrze zachował się prawdopodobnie oryginalny podział pomieszczeń. Pierwotne wyposażenie nie zachowało się. Przy ścianie południowej pierwotnie znajdowało się niewielkie pomieszczenia dla aresztantów ("koza"), które rozebrano po 1945. Bryła ratusza została połączona osią widokową w postaci alei lipowej z pałacem Małachowskich, co miało podkreślić jedność miasta i rezydencji właściciela. Przypisy Linki zewnętrzne Ratusz polska-org.pl
Kościół św. Doroty w Petrykozach

Kościół św. Doroty w Petrykozach – rzymskokatolicki kościół parafialny w diecezji radomskiej, zlokalizowany we wsi Petrykozy w województwie łódzkim (powiat opoczyński). Funkcjonuje przy nim parafia św. Doroty. Historia Parafię we wsi erygowano w XV wieku i pierwotnie stała tu świątynia drewniana ufundowana przez Petrykowskich herbu Odrowąż. Obiekt ten, wraz z gotyckim krucyfiksem z 1400, spalił się w 1770. Budowla obecna wzniesiona została w latach 1791–1795, a jej fundatorem był Stanisław Małachowski, współtwórca zapisów Konstytucji 3 Maja. Świątynia stanowiła wotum za uchwalenie tego przełomowego dla Polski dokumentu. Artystą, który zaprojektował kościół był nadworny architekt króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Jan Chrystian Kamsetzer. Budowla dedykowana była św. Dorocie i Aniołom Stróżom w 1897 przez biskupa Antoniego Franciszka Ksawerego Sotkiewicza. Obiekt wymalowano w latach 1972-1974. Architektura Klasycystyczny kościół jest orientowany, jednonawowy, trójprzęsłowy, wzniesiony z żółtego piaskowca pozyskiwanego w okolicy. Kolumny flankujące wejście główne miały być, według Stanisława Staszica, wyciosane z jednej bryły piaskowca. Ma wydzielone prezbiterium i chór, a także niewysoką wieżę od frontu. W wieży wyodrębniono zakrystię i skarbczyk na piętrze. Kościół dysponuje czterema dzwonami. Na największym z nich umieszczony jest napis: Obudź duchy ospałe, upadłe dźwignij wzwyż, złamanym daj serce całe a zmarłym zbawienie zbliż. Wnętrze i wyposażenie Wnętrze kościoła porozdzielane jest pilastrami oraz arkadowymi wnękami. Ponad kolumnami przy wejściu znajduje się tablica z łacińską inskrypcją z mosiężnych i pozłacanych liter o treści: DOMUS ORATIONIS MDCCXCI (pol. Dom Modlitwy 1791). Wyposażenie jest klasycystyczne. Należą doń m.in. ołtarze, ambona, organy, stalle i konfesjonały. W głównym ołtarzu wisi XVIII-wieczny obraz włoskiego artysty Tommaso Maria Sciaccy. Przedstawia on Najświętszą Maryję Pannę trzymającą klęczące Dzieciątko Jezus, które unosi wzrok w górę, do obłoków, na których znajdują się Bóg Ojciec i Duch Święty. Dodatkowo na obrazie namalowano św. Józefa, św. Jana Chrzciciela i dwóch aniołów. Ten sam artysta namalował obrazy w ołtarzach bocznych (św. Doroty i Aniołów Stróżów). Otoczenie Plac wokół kościoła otoczony jest murem z kamienia, w którym umieszczona jest brama oraz trzy furtki, w tym jedna do plebanii. W obrębie tego placu znajdował się w przeszłości drewniany krzyż misyjny z maja 1907. Do 1952 po lewej stronie wejścia głównego stał również pomnik wdzięczności dla cara za uwłaszczenie chłopów 2 marca 1863. Ksiądz Klemens Słapczyński usunął go z terenu kościelnego i przeniósł na plac po przeciwnej stronie drogi, na wprost głównego wejścia do świątyni. Galeria Przypisy
Dom Esterki w Opocznie

Dom Esterki – zabytkowy budynek w Opocznie, w województwie łódzkim, obecnie siedziba Biblioteki Publicznej im. Stefana Janasa. Historia miejsca Według legendy powstanie budynku w tej lokalizacji wiązało się z postacią Esterki, dla której król Kazimierz Wielki miał ufundować dom połączony tajemnym przejściem z zamkiem w Opocznie. Prawdopodobnie w XVI w. wybudowano murowany dom z kamienia wapiennego, który ulegał licznym przebudowom. W połowie XIX w. został ofiarowany Radzie Opiekuńczej Zakładów Dobroczynnych Powiatu Opoczyńskiego. Przez pewien okres był użytkowany jako sklep oraz sala zebrań obywatelskich. W okresie powstania styczniowego w piwnicach mieściło się więzienie dla uczestników powstania. Zachowały się wizerunki budynku na pocztówkach z początku XX w. Obecny Dom Esterki w Opocznie W 1893 r. zniszczony budynek przeszedł znaczną przebudowę, w wyniku której nadano mu obecnie istniejący wygląd. Jest to budynek murowany, jednopiętrowy, ustawiony szczytowo do placu T. Kościuszki. Zachowały się części dawnego budynku: piwnice oraz dwa parterowe pomieszczenia, a także inskrypcje łacińskie z XVI w. Cechą charakterystyczną dawnych części domu Esterki są kolebkowe sklepienia. W okresie międzywojennym stanowił siedzibę Komendy Wojskowej oraz oddziałów Starostwa Opoczyńskiego. W 1927 r. budynek został odrestaurowany. W okresie II wojny światowej w domu Esterki mieściły się biura Spółdzielni Spożywców „Społem”. W 1975 r. budynek stał się siedzibą Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej (obecnie: Biblioteka Publiczna im. Stefana Janasa w Opocznie). Dom Esterki stanowi również siedzibę powiatowego oddziału Towarzystwa Przyjaciół Dzieci oraz oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 2019 r. na ścianie domu Esterki w Opocznie umieszczono tablicę upamiętniającą Wincentego Witosa. Zobacz też Dom Esterki w Krakowie Dom Esterki w Radomiu Dom Esterki w Rzeszowie Przypisy Linki zewnętrzne Dom Esterki [w:] Zabytek.pl [online] [dostęp 2025-05-14] Dom Esterki [w:] Fotopolska [online] [dostęp 2025-05-14]
Kościół św. Geroncjusza i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie

Kościół świętego Geroncjusza i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat żarnowski diecezji radomskiej). Jest to świątynia wybudowana w 1852 roku dzięki staraniom księdza Józefa Jopkiewicza przy współudziale właściciela wsi Ignacego Bogusławskiego i parafian. Konsekrowana została w dniu 24 maja 1888 roku przez biskupa Antoniego Franciszka Sotkiewicza. Budowla została wzniesiona na planie krzyża, jest orientowana, składa się z jednej nawy, zbudowana została z piaskowca. We wnętrzu kościoła można zobaczyć obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem namalowany w XVII wieku oraz późnogotycką rzeźbę św. Jana Ewangelisty wykonaną około 1500 roku. Przypisy
Kościół Zesłania Świętego Ducha w Bęczkowicach

Kościół Zesłania Świętego Ducha – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu gorzkowickiego archidiecezji częstochowskiej. Kościół w stylu neogotyckim powstała w latach 1906–1912 według projektu Feliksa Nowickiego. W świątyni zachowało się starsze wyposażenie pochodzące ze starego kościoła, który spłonął. Kościół bazylikowy z nawą główną, transeptem i prezbiterium jednakowej wysokości 14,9 m., tworzącymi razem formę krzyża. Korpus trzynawowy, trzyprzęsłowy, prezbiterium flankowane od zachodu zakrystią, od wschodu kaplicą. Kościół z cegły na zaprawie cementowo-wapiennej, z kamiennym cokołem, tynkowany wewnątrz. Przypisy