Lotnisko Kluczewo

Lotnisko Kluczewo (niem. Fliegerhorst Stargard-Klützow, ros. Аэродром Ключэво) – dawna baza lotnicza w Kluczewie, po opuszczeniu wojsk jednej z dzielnic w Stargardzie, znajdujące się w południowo-zachodniej części miasta, przy nieaktywnej już linii kolejowej Stargard-Pyrzyce. 1 z 19 zlikwidowanych lotnisk w graniach Polski Historia lotniska i terenów sąsiadujących Okres wojsk niemieckich i II wojny światowej Niemcy rozpoczęli budowę obiektów lotniskowych w Kluczewie (niem. Klützow) w drugiej połowie lat 20. XX wieku. Do wybuchu II wojny światowej lotnisko było bazą 21. Dywizjonu Bliskiego Rozpoznania Luftwaffe, wyposażonego w samoloty Henschel Hs-126. W kampanii wrześniowej 1939 r. dywizjon wspierał niemiecką 4. Armię, w tym XIX Korpus Pancerny gen. Guderiana. Przez cały okres wojny Niemcy rozbudowywali garnizon, wykorzystując jeńców wojennych i robotników przymusowych. Od października 1944 r. do stycznia 1945 r. stacjonowały tu samoloty rakietowe Messerschmitt Me-163B, dowodzone przez kpt. Rudolfa Opitza, broniące m.in. zakładów w Policach przed lotnictwem alianckim. W marcu 1945 r. lotnisko zajęły wojska sowieckiej 61. Armii w ramach operacji pomorskiej, przywracając je do użyteczności bojowej z pomocą byłych robotników przymusowych. Okres radziecki Po II wojnie światowej Armia Czerwona (od 1946 r. Armia Radziecka) pozostała w Kluczewie nielegalnie, traktując teren jako zdobycz wojenną. Garnizon był jednym z wielu na terenie Polski, z obecnością trwającą 47 lat. W 1945 r. utworzono Północną Grupę Wojsk (PGW) pod dowództwem marszałka Rokossowskiego. Status prawny uregulowano w 1956-1957 r. umowami między PRL a ZSRR, określającymi m.in. liczebność (62-66 tys. żołnierzy) i zasady stacjonowania. Od 1952 r. (z przerwą 1961-1964) stacjonował tu 159. Noworosyjski Gwardyjski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, powstały w 1940 r., walczący w II wojnie światowej i przezbrojony na różne samoloty, w tym MiG-15, MiG-17, Jak-25M, MiG-21 i Su-27 w 1987 r. W latach 50. włączono wsie Burzykowo i Słotnicę, przesiedlając mieszkańców i rozbudowując infrastrukturę. W latach 80. lotnisko odegrało rolę w napięciach politycznych, w tym stanie wojennym. Zmiany pod koniec lat 80. doprowadziły do wycofania wojsk: negocjacje rozpoczęto w 1990 r., a 10 lipca 1992 r. ostatni piloci odlecieli, przekazując teren w październiku 1992 r. Odbudowa i przekształcenie terenu na użytkowalność mieszkalną i przemysłową Po wycofaniu wojsk radzieckich teren zajął tymczasowo Wojsko Polskie w celu zabezpieczenia i oczyszczenia z niewybuchów, ale ostatecznie zrezygnowano z wojskowego wykorzystania. Od 1996 r. rozpoczęto oczyszczanie z zanieczyszczeń ropopochodnych, usuwając do 2000 r. ok. 1,5 tys. m3 substancji pozostawionych przez Armię Radziecką. Na wydzielonym terenie powstało nowe osiedle mieszkaniowe os. Lotnisko dla ok. 2 tys. osób, z pełną infrastrukturą komunalną. Dawne wsie Burzykowo i Słotnica nie zostały zasiedlone, a ich zabudowa uległa dewastacji. Rozległe grunty orne wydzierżawiono pod uprawę, przekształcając teren na cele mieszkaniowe i rolnicze. Przypisy Bibliografia Kluczewo: Air Base, Military Airfields Directory/Cold War Airbases [zarchiwizowane 2024-05-31] (ang. • niem.). Linki zewnętrzne Opuszczone lotnisko – Kluczewo (Zdjęcia z opisem)