Kościół św. Elżbiety Węgierskiej w Kluczu

Kościół pod wezwaniem św. Elżbiety Węgierskiej w Kluczu – drewniana, barokowa świątynia wzniesiona w 1610 roku, znajdująca się w Kluczu (gmina Ujazd, województwo opolskie). Historia Kościół pochodzi z 1610, parafia jest jeszcze starsza, gdyż powstała już w 1310. W 1748 świątynia została przebudowana, pozostając w niezmienionym kształcie do dziś. Z XVIII wieku zachowało się w drewnianej budowli mnóstwo zabytków: ambona z czterema ewangelistami, świeczniki ławkowe, feretron z wizerunkiem świętej Anny oraz obraz Gloria Krzyża. Najstarszym zabytkiem w kościele jest fragment kamiennej chrzcielnicy z początków XIV wieku, oraz rzeźby gotyckie: św. Jadwigi z ok. 1400 i Matki Boskiej Bolesnej z ok. 1500. Proboszcza wymieniono po raz pierwszy w 1319, a w rejestrze świętopietrza z 1447 parafia została wyliczona w archiprezbiteracie ujazdowskim. Architektura Kościół drewniany, wybudowany w stylu barokowym, orientowany, jednonawowy, o konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu, z wieżą słupową, złączona z nawą. Prezbiterium zamknięte trójbocznie, przylegającą zakrystią, z lożą kolatorską na piętrze. Nawa pokryta stropem płaskim, natomiast w prezbiterium strop zaokrąglony po bokach. Od zachodniej części do nawy przylega kwadratowa wieża z bocznymi przybudówkami. Chór muzyczny wsparty na 2 słupach, z prostym parapetem zdobionym w części środkowej. Ściany świątyni, z zewnątrz są szalowane, natomiast wejścia i okna zwieńczone spłaszczonym łukiem. Dachy siodłowe, kryte gontem, przechodzą na zakrystię i kruchtę. Nad nawą znajduje się ośmioboczna wieżyczka wraz z latarnią oraz ostrosłupowym daszkiem gontowym. Dach wieży, łączący się z dachem nawy, posiada kształt namiotowy. Wejście do kościółka znajduje się pod wieżą z ozdobnym nadprożem. Drzwi zdobi wykładka zamka w kształcie postaci ludzkiej. Pozostałe wejścia do świątyni posiadają drzwi klepkowe z okuciami. Prace renowacyjne 2003–2004 W listopadzie 2003 ze stropu świątyni zdjęto boazerię. Odkryto wówczas doskonale zachowane dziewiętnastowieczne malowidła z wizerunki doktorów kościoła: Augustyna, Hieronima, Ambrożego i Grzegorza, ewangelistów: Jana, Marka, Mateusza i Łukasza oraz liczne ornamenty. Od 1981 sufit był zasłonięty drewnianą boazerią. O ukrytym zabytku dowiedziała się od mieszkańców Ewa Rurynkiewicz, wicemarszałek województwa, i zdecydowała o odsłonięciu sufitu. W styczniu 2004 fragment płótna się odkleił. Wówczas ksiądz Józef Żyłka, proboszcz parafii, ze zdumieniem odkrył, że pod nim widoczne są ornamenty. Okazało się, że jest to malowany na drewnie obraz Gloria Krzyża, datowany na 1748, czas powstania współczesnego kościółka. Na prace renowacyjne bardzo szybko znalazły się pieniądze. Tadeusz Kauch, burmistrz Ujazdu, przeznaczył z kasy gminy 35 tysięcy złotych, 5 tysięcy dołożyła rada sołecka z Klucza, a 15 tysięcy zapewnił Urząd Marszałkowski Woj. Opolskiego. Patronat nad pracami objęło strzeleckie stowarzyszenie Karola Cebuli "Rozwój i gospodarka". W przetargu na przeprowadzenie prac renowacyjnych zwyciężyli konserwatorzy z częstochowskiej pracowni dzieł sztuki. W lipcu, sierpniu i wrześniu przeprowadzili renowacje, które objęły powierzchnię 139,4 m kw. stropu. Kolejnym krokiem była decyzja proboszcza o wymianie przegniłych fundamentów kościoła, by ochronić zabytki przed wilgocią. Ostatecznie, w grudniu prace remontowe dobiegły końca. Proboszczowie 1319 – ks. Piotr 1324 – ks. Christian 1610-1639 – ks. Tyberciusz Tość 1639-1676 – ks. Jakub Ignacy Twordów 1676-1682 – ks. Jan Ignacy Januszewicz 1682-1690 – ks. Jakub Franciszek Śliwka 1690-1708 – ks. Jerzy Antoni Gezel 1708-1738 – ks. Grzegorz Giemza 1738-1776 – ks. Szymon Jan Mönnich 1776-1816 – ks. Sebastian Szafarz 1816-1821 – ks. Jan Dzierze 1821-1828 – ks. Walenty Tohak 1828-1860 – ks. Rajmund Szary 1860-1860 – ks. Ernest Weinhold 1860-1876 – ks. Jan Mücke 1886–1903 – ks. Bernard Rzechułka 1903-1904 – ks. Józef Wocka 1904-1928 – ks. Franciszek Karkosz 1928-1929 – ks. Eugeniusz Kopiec 1929-1932 – ks. Leon Urbański 1932-1945 – ks. Wiktor Mika 1945-1957 – ks. Gerhard Gołąbek 1957-1974 – ks. Władysław Lewicki 1974-1980 – ks. Wolfgang Hutka 1980-1985 – ks. Edgar Loch od 1985 – ks. Józef Żyłka Bibliografia http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20031015/REGION/110150066 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040122/POWIAT10/101220085 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040202/POWIAT10/102020046 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040225/POWIAT10/102250109 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040520/POWIAT10/105200107 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040714/POWIAT10/107160083 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050105/POWIAT04/50107008 http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070419/AKTUALNOSCI/70419033 Wierzgoń A., Kościoły Drewniane na Śląsku Opolskim, Opole 1995. Przykościelna tablica z wykazem proboszczów.