NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kirche zum Guten Hirten (Elbing)

Die Kirche zum Guten Hirten (polnisch: Kościół Dobrego Pasterza) ist ein Kirchengebäude der Polnisch-Katholischen Kirche in Elbing (polnisch: Elbląg). Erbaut wurde die Kirche 1890 als Versammlungsstätte der Elbinger Mennoniten. Geschichte Zur Geschichte der mennonitischen Gemeinden in Elbing siehe: Mennonitenkirche Elbing Bereits 16. Jahrhundert siedelten sich in Elbing und Umgebung niederländische Täufer an. Obschon mehrmals von Ausweisung bedroht, konnte sich bald eine täuferisch-mennonitische Gemeinde bilden. Eine besondere Rolle spielten die Täufer nach 1565 bei der Kultivierung des außerhalb der Stadtmauern gelegenen Ellerwaldes. Im Jahr 1585 bekamen zwei Mennoniten erstmals das Elbinger Bürgerrecht zugesprochen und fünf Jahre später konnte mit der Mennonitenkirche in der Elbinger Altstadt ein erstes täuferisch-mennonitisches Versammlungshaus in der Stadt errichtet werden. Dieses im Stil des Manierismus erbaute Giebelgebäude ist bis heute erhalten und gilt als Beispiel für den Typus der versteckten Kirchen (Schuilkerk). Nachdem es im 19. Jahrhundert auch für die Mennoniten möglich wurde, Kirchen zu errichten, die auch nach außen als solche zu erkennen waren, wurde 1890 mit dem Bau einer neuen Kirche auf der Elbinger Speicherinsel in der Berliner Straße 20 begonnen. Die Kirche verblieb bis zur Vertreibung der deutschen Einwohner am Ende des Zweiten Weltkrieges Gemeindekirche der Elbinger Mennoniten. Im August 1947 übernahm die Polnisch-Katholische Kirche das Gebäude, in deren Besitz es bis heute ist. Die Kirche steht seit Juni 1994 unter Denkmalschutz. Neben der Kirche zum Guten Hirten und der ersten Mennonitenkirche von 1590 gab es noch eine weitere 1783 gebaute Kirche für die im Ellerwald lebenden Gemeindeglieder sowie eine 1852 nach einer Spaltung der Gemeinde errichtete Kirche in der Reiferbahnstraße. Gebäude Die 1890 im neugotischen Stil aus Backstein errichtete Kirche wurde als schlichte Predigtkirche ohne Kirchturm gebaut. Die Fassade ist von mehreren, heute zum Teil verbauten Spitzbogenfenstern geprägt. Über dem Eingangsportal ist anstelle eines Kirchturmes ein Dachreiter angebracht. Um das Kirchenäußere rankt sich ein einfacher Arkadenfries. Auch das Innere der Kirche ist relativ schlicht gehalten. Prägend sind die Galerien im Eingangsbereich. Heute ist die Kirche auch mit einem Kruzifix und figürlichen Darstellungen versehen, die in der ursprünglich protestantisch-mennonitischen Kirche nicht vorhanden waren. Weblinks Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online: Elbing
Kościół Dobrego Pasterza w Elblągu

Kościół Dobrego Pasterza w Elblągu – kościół parafialny należący do dekanatu pomorsko-warmińskiego diecezji warszawskiej Kościoła Polskokatolickiego w RP. Mieści się na elbląskiej Wyspie Spichrzów, przy ulicy Warszawskiej. Dawny kościół mennonicki. Opis Świątynia została wybudowana w 1890 jako kościół mennonicki. Jest to budowla orientowana, wybudowana na planie prostokąta, posiada salowe wnętrze. Od zachodu i częściowo od północy i południa znajdują się empory. Pod względem architektonicznym reprezentuje styl neogotycki. Przy elewacjach bocznych opiętych przez dwuskokowe szkarpy znajduje się 5 ostrołukowych okien (okno znajdujące się na osi zachodniej zostało zamurowane w dolnej partii); fasada jest trzyosiowa, znajduje się na niej portal zakończony wysokim trójkątnym szczytem, nad nim jest umieszczona rozeta z prostym maswerkiem, wzniesionym z cegły, oraz sterczyna w kształcie niewielkiej czworokątnej sygnaturki; wzdłuż krawędzi szczytu jest umieszczony fryz arkadkowy. Kościół został wpisany do rejestru zabytków 8 czerwca 1994 pod nr. 73/83. Przypisy
Łódź Kaliska Towarowa

Łódź Kaliska Towarowa – nieczynna stacja kolejowa w Łodzi, pierwotnie pasażerska następnie towarowa, położona na południe od dworca Łódź Kaliska. Przez lata w miejscu, gdzie obecnie znajduje się dworzec towarowy, miała swoją siedzibę stacja kolejowa Łódź Karolew, której likwidacja nastąpiła na początku lat 70. XX wieku. W 2005 roku stacja kolejowa zmieniła się w handlową. W 2006 roku zmieniono status stacji na rozjazd kolejowy. Obecnie jedyną pozostałością po dworcu są praktycznie doszczętnie zniszczone perony biegnące wzdłuż wciąż zdatnych do użytku torów, tabliczka „peron 2” wisząca na wschodniej ścianie budynku oraz zdewastowane wskaźniki W4 w postaci latarni przy torach. Dawny budynek dworcowy zaadaptowano do celów mieszkalnych, obecnie jest on całkiem porzucony i zdewastowany. Na dworcu znajdowała się również waga wagonowa. W lutym 2017 Stadler Polska wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej umożliwiającej budowę na terenie stacji zaplecza technicznego dla składów FLIRT3 (seria ED160) obsługiwanych przez PKP Intercity. W tym samym roku Rada Miejska w Łodzi wyraziła zgodę na dzierżawę przylegających do stacji działek, po których mają zostać doprowadzone tory. Budowę zaplecza rozpoczęto we wrześniu 2018 r. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Łódź Kaliska Towarowa, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] .
Kościół Najświętszej Maryi Panny Ostrobramskiej - Matki Miłosierdzia w Łodzi

Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Ostrobramskiej – Matki Miłosierdzia w Łodzi – przyklasztorna świątynia rzymskokatolicka, znajdująca się w Łodzi przy ulicy Rudzkiej 55/57. Świątynia została wzniesiona przez ewangelików w latach 1928-1935 wedle projektu Teodora Bursche. Po II wojnie światowej władze PRL przekazały kościół katolikom, a w 1946 roku dano go ss. Bernardynkom przesiedlonym z Wilna. Obok kościoła znajduje się klasztor żeński i przedszkole. W ołtarzu głównym w kościele znajduje się kopia obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej namalowana 1927 roku, autorstwa siostry zakonnej – Franciszki Wierzbickiej. Obraz, celem rozróżnienia go od oryginału został skrócony o 2 cm. Przypisy Linki zewnętrzne Klasztor Sióstr Bernardynek w Łodzi. archidiecezja.lodz.pl. [dostęp 2015-10-22].
Kościół Najświętszego Zbawiciela w Łodzi

Kościół Najświętszego Zbawiciela – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Łódź-Teofilów-Żubardź archidiecezji łódzkiej. Znajduje się na osiedlu Koziny. Jest to obecnie jeden z trzech drewnianych kościołów w Łodzi (było ich cztery, ale kościół św. Doroty spłonął w sierpniu 2015 roku – od jesieni 2021 trwa jego odbudowa). Historia Świątynia została wzniesiona w latach 1931–1932 z bali modrzewiowych, oszalowana jest na zewnątrz deskami sosnowymi. Składa się z trzech naw drewniana konstrukcja kościoła jest umieszczona na podmurowaniu, dlatego wchodzi się do niego po kilku stopniach. Za prezbiterium znajduje się dobudowana w późniejszym czasie zakrystia oraz inne pomieszczenia. Na elewacji frontowej świątyni nad kruchtą znajduje się dobudowana już po II wojnie światowej kaplica Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Cała budowla jest zabezpieczona sadolinem, a jej dach jest nakryty blachą trapezową. Kościół posiada dwie wieże – w mniejszej znajduje się sygnaturka, a w drugiej są umieszczone dzwony. 25 września 1932 roku kościół poświęcił biskup łódzki Wincenty Tymieniecki. Świątynia posiada 5 ołtarzy, organy, dzwony, Drogę Krzyżową, ławki, 4 konfesjonały i ambonę. Przypisy
Cmentarz wojenny nr 113 – Olszyny

Cmentarz wojenny nr 113 – Olszyny – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej, zaprojektowany przez Jana Szczepkowskiego, położony na terenie wsi Olszyny w gminie Rzepiennik Strzyżewski w powiecie tarnowskim w województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. Należy do IV Okręgu Łużna. Opis Cmentarz znajduje się po zachodniej stronie cmentarza parafialnego, na działce ewidencyjnej nr 1440/1. Cmentarz ma kształt prostokąta o powierzchni ogrodzonej około 952 m². Głównym akcentem architektonicznym obiektu jest położona na najwyższym wzniesieniu pola grobowego brama, która stanowi jednocześnie pomnik centralny cmentarza. Otoczony jest ogrodzeniem z kamiennymi słupami połączonymi parami rur. Układ grobów symetryczny, rzędowy z nagrobkami w formie betonowych stel zwieńczonymi małymi żeliwnymi krzyżami maltańskimi i dwuramiennymi. Na cmentarzu pochowano 172 żołnierzy w pojedynczych grobach: 70 żołnierzy austro-węgierskich z: 18 Pułku Piechoty i 13 Batalionu Strzelców Polowych 20 żołnierzy niemieckich z: 1,2 i 4 Królewskiego Pruskiego Pułku Gwardii Pieszej, 2 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Cesarza Franciszka, 3 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Królowej Elżbiety i 4 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Królowej Augusty 82 żołnierzy rosyjskich. Remont cmentarza przeprowadzono w 2013. Cmentarz jest obiektem Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej. Przypisy Bibliografia Oktawian Duda Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918 - Studia i materiały, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ISBN 83-85548-33-5 Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I. Beskid Niski i Pogórze. Warszawa: Rewasz, 1995, s. 119. ISBN 83-85557-20-2. Tablica informacyjna przy cmentarzu Linki zewnętrzne Informacja na stronie: cmentarze.gorlice.net.pl Metryka cmentarza Lista poległych
Cmentarz wojenny nr 112 – Rożnowice

Cmentarz wojenny nr 112 – Rożnowice – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej, zaprojektowany przez Jana Szczepkowskiego, położony na terenie wsi Rożnowice w gminie Biecz w powiecie gorlickim w województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. Należy do IV Okręgu Łużna. Opis Cmentarz znajduje się w obrębie pól uprawnych około 650 m na północ od rozwidlenia drogi wojewódzkiej nr 980 w kierunku Sitnicy, oznaczony oryginalnym drogowskazem, na działce ewidencyjnej nr 325. Cmentarz ma kształt prostokąta o powierzchni ogrodzonej około 570 m². Głównym akcentem architektonicznym obiektu jest położony na najwyższym wzniesieniu pola grobowego drewniany krzyż. Otoczony jest ogrodzeniem z wysokiego otynkowanego muru. Układ grobów rzędowy, symetryczny względem alejki środkowej, z nagrobkami w formie betonowych stel z żeliwnymi tablicami oraz krzyżami jedno i dwuramiennymi żeliwnymi i z metalowych płaskowników na betonowych cokołach. Na cmentarzu jest pochowanych 250 żołnierzy w 189 pojedynczych grobach i w 19 zbiorowych: 71 żołnierzy austro-węgierskich z: 10 i 16 Pułku Piechoty Węgierskiej Obrony Krajowej 22 żołnierzy niemieckich z: 1 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Cesarza Aleksandra, 2 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Cesarza Franciszka i 4 Królewskiego Pruskiego Pułku Grenadierów Gwardii Królowej Augusty 157 żołnierzy rosyjskich poległych w maju 1915. Cmentarz bardzo zaniedbany, mur w rozsypce, drewniany krzyż powalony (stan 2015). 17 kwietnia 2016 miejscowa OSP przeprowadziła sprzątanie cmentarza. Przypisy Bibliografia Oktawian Duda Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918 - Studia i materiały, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ISBN 83-85548-33-5 Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I. Beskid Niski i Pogórze. Warszawa: Rewasz, 1995, s. 42. ISBN 83-85557-20-2. Linki zewnętrzne Lista poległych www.cmentarze.gorlice.net.pl Metryka cmentarza
Cmentarz wojenny nr 103 – Pagorzyna

Cmentarz wojenny nr 103 – Pagorzyna – cmentarz z I wojny światowej, zaprojektowany przez Hansa Mayra, położony na terenie wsi Pagorzyna w gminie Lipinki w powiecie gorlickim w województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. Należy do III Okręgu Cmentarnego Gorlice. Opis Cmentarz znajduje się w lesie pod szczytem Łysej Góry 448,5 m n.p.m. na granicy z Wójtową, na działce ewidencyjnej nr 742/2. Od strony Wójtowej oznaczony dwoma drogowskazami. Cmentarz ma kształt wieloboku o powierzchni ogrodzonej około 560 m². Otoczony jest ogrodzeniem drewnianym, płotem sztachetowym. W środku ogrodzenia, od strony północnej, znajduje się drewniana bramka wejściowa. Groby są oznaczone nagrobkami w formie żeliwnych krzyży na betonowych podestach, z ceramicznymi tablicami. W centralnej części znajduje się drewniany krzyż łaciński na betonowym cokole nakryty charakterystycznym blaszanym półkolistym daszkiem. Na cmentarzu jest pochowanych 180 żołnierzy w 13 grobach zbiorowych oraz 4 pojedynczych: 14 żołnierzy niemieckich z 269, 270, 271, 272 Pruskiego Rezerwowego Pułku Piechoty 166 żołnierzy rosyjskich z 208 Pułku Piechoty W 1992 przeprowadzono remont cmentarza oraz generalny na początku XXI wieku. Przypisy Bibliografia Oktawian Duda Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918 - Studia i materiały, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ISBN 83-85548-33-5 Roman Frodyma Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I. Beskid Niski i Pogórze, Rewasz, Warszawa 1995, ISBN 83-85557-20-2 Linki zewnętrzne Lista poległych Informacja na stronie: cmentarze.gorlice.net.pl Metryka cmentarza
Kościół św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny i Podwyższenia Krzyża Świętego w Ozorkowie

Kościół świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny i Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu ozorkowskiego archidiecezji łódzkiej. Historia i architektura Najstarsza część świątyni to dzisiejsze prezbiterium i część nawy głównej. Początkowa była to kaplica dworska, która została konsekrowana w dniu 15 kwietnia 1668 roku przez biskupa chełmskiego Jana Różyckiego. W 1887 roku świątynia została rozbudowana: wydłużono nawę, dobudowano kaplicę i wybudowano wieżę. Przebudowa zmieniła całkowicie wygląd zewnętrzny kościoła, który do tego czasu reprezentował architekturę barokową, a wówczas nabrał cechy architektury neoromańskiej. Wewnątrz świątyni nastąpiła został wymieniony obraz Świętej Rodziny na obraz świętego Józefa z dzieciątkiem Jezus, a w owalu nad głównym ołtarzem został umieszczony obraz świętej Katarzyny. W 1925 roku, zakupiono nowe dzwony, a w 1928 roku świątynia otrzymała instalację elektryczną, z kolei w 1930 roku zostały zakupione nowe organy o 16 głosach, a w 1931 roku została położona w świątyni posadzka terakotowa. W latach 1932–1934 kościół został ponownie rozbudowany: dobudowano dwie nawy, dwie kaplice, skarbiec i zakrystię. W czasie okupacji hitlerowskiej świątynia została sprofanowana i zamieniona na skład zboża. Po zakończeniu II wojny światowej świątynia powróciła do prawnych właścicieli. Do wyposażenia kościoła należą: ołtarz główny ze wspomnianym wyżej obrazem św. Józefa, 2 ołtarze boczne i ołtarz soborowy, 3 dzwony, stacje Drogi Krzyżowej i organy. Galeria Przypisy
Kościół św. Marcina w Rynarcicach

Kościół filialny pw. św. Marcina w Rynarcicach, należy do parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Mlecznie. Historia Zbudowany w połowie XV wieku w stylu gotyckim, na miejscu wcześniejszego kościoła, wzmiankowanego w 1312 r. Przebudowany w XVIII w. (m.in. otwory okienne). Od XVI w. do 1945 r. był kościołem luterańskim. Zniszczony pod koniec wojny i odbudowany w 1971 r. Architektura Kościół jest budowlą murowaną z cegły i kamienia, orientowaną, na planie prostokąta. Charakterystycznym i niezwykłym elementem skromnej budowli są zewnętrzne, dwuprzęsłowe podcienia na całej długości prezbiterium. Nawę od nie wyodrębnionego prezbiterium oddziela łuk tęczowy. Posiada dwa gotyckie profilowane portale i trzy renesansowe nagrobki z końca XVI w. oraz kilka epitafiów min. Anny von Rothkirch (1641-1683) córki Baltazara von Promnitz Heleny von Bibritsch, wnuczki szlachcianek von Rackel i von Poppschütz, których powstanie datuje się na okres od XVI do XVIII w. i kamienne, gotyckie, rzeźbione sakramentarium. Wyposażenie Niegdyś najcenniejszym elementem wystroju wnętrza kościoła był gotycki pentaptyk w ołtarzu głównym (obecnie znajduje się w muzeum we Wrocławiu. Przypisy
Chrám svatého Michaela archanděla (Frička)

Chrám svatého Michaela archanděla je dřevěná stavba řeckokatolické církve, která byla postavena na malé vyvýšenině uprostřed obce Frička v okrese Bardejov na Slovensku. Je národní kulturní památkou Slovenské republiky. Historie Chrám byl postaven v lemkovském stylu v roce 1829. Kostel prošel rozsáhlými rekonstrukcemi v roce 1933 a 1971, další rekonstrukce byla v roce 1995. Architektura Exteriér Cerkev je orientovaná dřevěná roubená trojdílná stavba postavena na kamenné podezdívce. Stavební materiálem je jedlové dřevo. Loď a kněžiště mají čtvercový půdorys a jsou společně zastřešeny sedlovou střechou. Na hřebenu je malá věžička, která vymezuje konec lodi, a na konci hřebene je vykovaný železný kříž. Věž má sloupovou konstrukci se zvonovým patrem, ve kterém jsou umístěny tři zvony. Nejstarší ze zvonů je z roku 1697 a byl ulit ve zvonařské dílně v Košicích. Věž je ukončena báni s lucernou, pod věží je babinec s trámovým stropem. Kolem chrámu je dřevěné oplocení kryté šindelovou stříškou se vstupní bránou. Interiér V interiéru se nachází ikona Pokrovy je z konce 18. století, některé obrazy jsou z konce 19. století. Oltář pochází z roku 1716. Polichromii vytvořil Ján Wagner z Prešova v roce 1933. Ikonostas Ikonostas byl vyroben ze staršího ikonostasu z poloviny 17. století pocházejícího z Rybotyčské ikonopisné dílny. V roce 1731 byl přemalován pozdně barokní přemalbou. V roce 1829 byl opravován v polské ikonopisné dílně rodiny Bogdanských a v roce 1933 jej přemaloval Ján Wágner. Ikonostas má pět řad. V první řadě jsou ikony svatého Mikuláše, Bohorodičky Hodegitria, Krista učitele, svatého Michaela archanděla (patrona chrámu). Ve druhé řadě jsou ikony svátků, ty jsou rozdělené veriakonem. Ve třetí řadě ikon je uprostřed apoštolů Kristus velekněz. Čtvrtou řadu tvoří šest ikon s dvojicemi proroků. Pátá řada je pod hlavní řadou (první řada) a je tvořena výjevy na čtyřech ikonách. Zobrazují svatého Mikuláše jak utišuje moře, svatého Antona a Teodosiuse, Tři hierarchy a svatého Jana Křtitele. Ikonostas je ukončený Ukřižováním po jehož stranách je postava Bohorodičky a svatého Jana Evangelisty. Na carských (hlavních) dveřích je šest medailónů, které představují čtyři evangelisty a výjevy Zvěstování. Nad oběma diakonními (boční) dveřmi jsou ikony s výjevy Poslední večeře Páně a Uložení Ježíše do hrobu. Galerie Odkazy Poznámky Reference V tomto článku byly použity překlady textů z článků Церква Архангела Михаїла (Фричка) na ukrajinské Wikipedii a Cerkiew św. Michała Archanioła we Fričce na polské Wikipedii. Literatura DUDÁŠ, Miloš a kol. Drevené kostoly. Edícia Kultúrne Krásy Slovenska. Bratislava: Dajama, 2007. 127 s. ISBN 80-89226-14-0. Drevené gréckokatolícke chrámy na východnom Slovensku. Bardejov a okolie. Prešov : PETRA n.o., 2007. 152 s. ISBN 978-80-8099-009-1, – s. 22-31 Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Chrám sv. Michala archanděla na Wikimedia Commons
Cerkiew św. Michała Archanioła we Fričce

Cerkiew św. Michała Archanioła – zabytkowa, drewniana cerkiew greckokatolicka we wsi Frička w powiecie bardejowskim na Słowacji. Drewniana, pochodzi z XVIII w. Restaurowana w latach 1929-1930 oraz 1933 (przebudowa dachów), odnawiana w 1957 i 1971 r. Trójdzielna. Nawa i prezbiterium konstrukcji zrębowej, pierwotnie nakryte namiotowymi kopułami, obecnie wspólnym dachem dwuspadowym, we wnętrzu przekryte stropami z rodzajem faset, utworzonych ze zrębowych uskoków dawnych kopuł. Na kalenicy niewielka wieżyczka, wyznaczająca koniec nawy, na końcu kalenicy nad prezbiterium kuty krzyż. Wieża konstrukcji słupowo-ramowej o mocno pochylonych ścianach z ozdobną izbicą, słupy nośne ujmują babiniec nakryty belkowanym stropem, nakryta baniastym hełmem z pozorną latarnią. Ściany pobite gontem. Wyposażenie wnętrza niejednolite. Część ikonostasu pochodzi z roku 1830, ikona Pokrowa z końca XVIII w., niektóre obrazy są jednak dużo młodsze i pochodzą z końca XIX w. Ołtarz datowany na rok 1716. Polichromia wnętrza, autorstwa J. Wagnera z Preszowa, pochodzi z 1933 r. Otoczona drewnianym ogrodzeniem, zaliczana do starszego wariantu północno-zachodniego typu cerkwi łemkowskich. Bibliografia Brykowski Ryszard: Łemkowska drewniana architektura cerkiewna w Polsce, na Słowacji i Rusi Zakarpackiej, Zakład narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1986, ISBN 83-04-01989-2, s. 144.
Церква Архангела Михаїла (Фричка)

Церква Архангела Михаїла — український дерев'яний храм, виконаний у стилі лемківського дерев'яного будівництва. Збудована 1829 року, нині має статус пам'ятки архітектури Словаччини національного значення. Розташований у селі Фричка на Бардейовщині (Пряшівщина). Церква розташована у центрі села. За свою історію церква переживала декілька реконструкцій, зокрема у 1933 та 1971 роках. Посвячена на честь святого архистратига Михаїла і нині перебуває у юрисдикції Пряшівської архієпархії Словацької греко-католицької церкви. З погляду типології це є лемківський храм, що складається з трьох частин: вівтаря, нави і бабинця. Об'єкт стоїть на кам'яних підвалинах і майже повністю оббитий ґонтом, і лише трохи — дошками. Архітектура В архітектурному плані церква є тридільною, тринавною та має дві вежі, увінчаними хрестами. Церква споруджена на кам'яному фундаменті. Домінантою західної сторони є масивна вежа, розташована над бабинцем, із трьома дзвонами, найстаріший з яких походить із 1697 року і виготовлений у майстерні дзвонаря М. Шнайдера з міста Кошиці. Розписи стелі над святилищем походять з 20 століття. Іконостас У церкві є дерев'яний іконостас, що датується кінцем 18 - початком 19 століття. Іконостас має 5 ярусів Література Dudáš M. a kol. Drevené kostoly. Edícia Kultúrne Krásy Slovenska. Vyd. Dajama, Bratislava, 2007 (ISBN 80-89226-14-0) Кавачовичова-Пушкарьова Б., Пушкар І. Дерев'яні церкви східного обряду на Словаччині // Науковий збірник Музею української культури в Свиднику. — Пряшів, 1971. — Т. 5. Drevené gréckokatolícke chrámy na východnom Slovensku. Bardejov a okolie. Prešov : PETRA n.o., 2007. 152 s. ISBN 978-80-8099-009-1, - s. 22-31
Będzin (stacja kolejowa)

Będzin – towarowa stacja kolejowa w Będzinie, w województwie śląskim, w Polsce, obsługująca do 2023 r. ruch przewozów pasażerskich. Położona na trasie linii kolejowej nr 1 pomiędzy przystankiem osobowym Będzin Miasto a stacją Sosnowiec Główny. Ruch pasażerski Stacja kolejowa Będzin powstała w 1859 r. dla doprowadzonej do wsi odnogi Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Dworzec przy ulicy Generała Tadeusza Kościuszki w Będzinie zaprojektował Czesław Domaniewski, który był jej głównym architektem. Do dyspozycji pasażerów w budynku z przełomu XIX–XX wieku funkcjonowała poczekalnia, kasa biletowa i restauracja. Z dniem 10 grudnia 2023 r. stacja została zamknięta dla obsługi pasażerów. Pociąg Kolei Śląskich S1 40856 relacji Gliwice – Zawiercie, odjeżdżający o godzinie 0:03 był ostatnim planowym pociągiem zatrzymującym się na stacji, przeprowadzającym wymianę pasażerską wraz z wejściem w życie rozkładu jazdy 10 grudnia 2023 – 09 marca 2024 r.. W 2024 r. podczas prac rewitalizacyjnych rozebrano jedyny peron wyspowy z dwiema krawędziami peronowymi. Miejsce stacji Będzin zastąpić ma nowy przystanek osobowy Sosnowiec Środula, który powstanie przy ulicy Chemicznej w Sosnowcu. Infrastruktura W 2023 r. stacja posiadała sześć torów głównych, z których tylko trzy (główne zasadnicze i jeden dodatkowy) były zelektryfikowane. Ze stacji odchodziło kilka bocznic kolejowych, m.in. do zakładu Centrostalu czy Elektrociepłowni Będzin. Pewna ich część (jak np. do oddziału Tauron Dystrybucja, Huty Będzin, KWK „Sosnowiec”, Foster Wheeler, Przędzalni Czesankowej „Intertex” i Huty im. M. Buczka) została zlikwidowana. Ruch pociągów na stacji prowadzony był przez nastawnię "Bn", która posiadała urządzenia przekaźnikowe z sygnalizacją świetlną. Od strony Sosnowca znajdowała się nastawnia "Bn1", która pełniła funkcję strażnicy przejazdowej. Przypisy Linki zewnętrzne Będzin, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] .