Powiat włocławski

Powiat włocławski – powiat w Polsce, położony w południowo-wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą, niewchodzącą zarazem w jego skład jest miasto na prawach powiatu Włocławek. Podział administracyjny Powiat włocławski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami. Został stworzony z części znoszonego województwa włocławskiego. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie zbliżonym do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku. W porównaniu z tamtym okresem, w 1999 roku w skład powiatu weszła większość terenów ówczesnej gminy Lubanie (wtedy w powiecie aleksandrowskim), a także miasto i gmina Izbica Kujawska (powiat kolski w województwie poznańskim) oraz wieś Lisek (z gminy Bobrowniki w powiecie lipnowskim). Z drugiej strony, współczesny powiat włocławski stracił na rzecz ościennych jednostek miasto i gminę Przedecz (do powiatu kolskiego w województwie wielkopolskim), północno-zachodnią część terenów ówczesnej gminy Szpetal Górny (do powiatu lipnowskiego) oraz terytoria, włączone w 1979 roku do Włocławka z sąsiadujących z nim gmin. Z powiatem włocławskim graniczą jednostki: powiat lipnowski od północy, powiaty płocki i gostyniński w województwie mazowieckim od wschodu, powiat kutnowski w województwie łódzkim oraz powiat kolski w województwie wielkopolskim od południa, powiaty aleksandrowski i radziejowski od zachodu. Dodatkowo, tereny powiatu otaczają (z wyjątkiem krótkich odcinków) miasto na prawach powiatu Włocławek. W skład powiatu wchodzi 13 gmin: 1 miejska, 5 miejsko-wiejskich oraz 7 wiejskich. Na jego terenie położone jest 6 miast: Brześć Kujawski, Chodecz, Izbica Kujawska, Kowal, Lubień Kujawski oraz Lubraniec. W historii powiatu doszło do jednej zmiany jego granic. W 2021 roku w granice miasta Włocławka włączono część wsi Potok o powierzchni 76,44 ha z gminy Włocławek. Władze Włocławka wnioskowały o przyłączenie znacznie większego obszaru – niemal 180 ha. Rada Gminy Włocławek początkowo negatywnie opiniowała wniosek, jednak po negocjacjach i zmniejszeniu obszaru podlegającego zmianom wyraziła zgodę na zmianę granic. Pokrycie terenu Powiat włocławski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1471,55 km², co stanowiło 8,2% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 2. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 40. miejsce wśród 314 powiatów Polski. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (73,6%) oraz leśne (18,9%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 4,3% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,0%. Zasoby naturalne Na terenie powiatu są zasoby węgla brunatnego oraz soli kamiennej (okolice Lubienia Kujawskiego). Na terenie powiatu znajduje się 71 jezior. Największe z nich to Jezioro Modzerowskie, które zajmuje 232 ha. W powiecie włocławskim znajduje się duża część Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Demografia Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie włocławskim zamieszkiwało 81 591 mieszkańców: 41 213 kobiet (50,5% ludności) i 40 378 mężczyzn (49,5%), czyli 4,1% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 55 osób na km². Pod względem ludności powiat włocławski zajął w 2024 roku 6. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 115. lokatę wśród 314 powiatów Polski. Wskaźnik urbanizacji wyniósł 19,3%; w miastach w tym dniu mieszkało 15 751 osób, zaś na wsi 65 840 osób. Transport Transport drogowy Drogi krajowe A1E75 (Gdańsk – Toruń – Włocławek – Łódź – Górny Śląsk – Gorzyczki) 62 (Strzelno – Włocławek – Płock – Nowy Dwór Mazowiecki – Wyszków – Siemiatycze) 67 (Włocławek – Lipno) 91 (Gdańsk – Toruń – Włocławek – Łódź – Górny Śląsk – Cieszyn) Drogi wojewódzkie 252 (Włocławek – Inowrocław) 268 (Brześć Kujawski – Brzezie) 265 (Brześć Kujawski – Gostynin) 269 (Szczerkowo – Kowal) 270 (Koło – Brześć Kujawski) 317 (Włocławek – Kruszyn) 562 (Szpetal Górny – Płock) Transport kolejowy 18 (Kutno – Kaliska Kujawskie – Włocławek – Toruń Główny – Bydgoszcz Główna – Piła Główna) Starostowie włocławscy Na podstawie źródła: Maria Ciesielska (9 listopada 1998 – 11 lipca 2001), Stefan Czajkowski (20 lipca 2001 – 25 listopada 2002), Piotr Stanny (25 listopada 2002 – 24 listopada 2006), Jan Ambrożewicz (24 listopada 2006 – 2 grudnia 2010), Kazimierz Kaca (2 grudnia 2010 – 22 listopada 2018), Roman Gołębiewski (od 22 listopada 2018). Uwagi Przypisy Linki zewnętrzne Monografia powiatu włocławskiego. T. 1 (1930) w bibliotece Polona