Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu

Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (skr. UAP) – uczelnia artystyczna w Poznaniu powstała w 1919 roku jako Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych. Jest jednym z dwóch uniwersytetów o profilu artystycznym funkcjonujących w Polsce. Gmach główny uczelni, mieszczący rektorat, znajduje się w centrum miasta na rogu Al. Karola Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego, w budynku przedwojennego Starostwa Krajowego w Poznaniu. Historia 1919–1938: Szkoła Zdobnicza i Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Poznaniu 1 listopada 1919 roku po wieloletnich staraniach podnoszonych jeszcze w czasach zaborów otwarto w Poznaniu Państwową Szkołę Sztuk Zdobniczych. W 1921 roku Szkoła Zdobnicza została upaństwowiona i zaczęła funkcjonować pod nazwą Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego. W latach 1919–1925 Szkoła realizowała program edukacyjny związany przede wszystkim z rzemiosłem i przemysłem artystycznym oraz malarstwem. W roku akademickim 1927/28 otwarto nowy Wydział Architektury Wnętrz. W roku 1927 w Szkole funkcjonowało sześć wydziałów: Wydział Malarstwa Dekoracyjnego i Wzornictwa (pod kierunkiem Wiktora Gosienieckiego), Wydział Grafiki i Introligatorstwa (Jan Wroniecki), Wydział Ceramiki (Stanisław Jagmin, Rudolf Krzywiec), Wydział Rzeźby w Metalu, Brązownictwa i Jubilerstwa (Jan Wysocki), Wydział Tekstylny (Władysław Roguski) oraz Wydział Architektury Wnętrz. W 1929 roku kadra oraz uczniowie poznańskiej Szkoły Zdobniczej wzięli udział w Powszechnej Wystawie Krajowej, prezentując swoje prace w Dziale Sztuki, a także w innych częściach ekspozycyjnych PWK. 1938–1939: Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych w Poznaniu Na podstawie Rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1 czerwca 1937 roku Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego została przemianowana na Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych. Nauka w instytucie trwała pięć lat i była podzielona na roczne kursy na Wydziale Ogólnym i wydziałach specjalnych – okres zajęć dydaktycznych na każdym wydziale zaczynał się 10 września i kończył 20 czerwca. W tych latach Instytut zatrudniał w sumie 40 pracowników, 23 nauczycieli i instruktorów, 12 nauczycieli przedmiotów uzupełniających i 4 osoby personelu administracyjnego, natomiast uczniowie dzielili się na zwyczajnych i nadzwyczajnych, zależnie od uzyskanego wcześniej wykształcenia. W ramach działań Instytutu otwarto publiczną salę rysunków z kursem rysunku, a głównym zadaniem Instytutu było „przygotowanie artystyczne i techniczne pracowników przemysłu artystycznego i rękodzieła do samodzielnej twórczej pracy w przeróżnych gałęziach tej dziedziny”. 1946–1996: Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych Po otrzymaniu przez Jana Wronieckiego po wojnie pozwolenia na powołanie wyższej uczelni artystycznej w Poznaniu Instytut przekształcony został w Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych z wydziałami Malarstwa i Grafiki oraz Sztuki Wnętrza i Rzeźby. W latach 50. obostrzenia władz sprawiły, że w poznańskiej szkole zlikwidowano malarstwo, grafikę i tkactwo, a głównymi dyscyplinami stały się meblarstwo z architekturą wnętrz. Po odwilży szkoła przeniosła się do budynku Starostwa Krajowego, który do dzisiaj należy do kompleksu Uniwersytetu Artystycznego (główny budynek A). Zaczęły powstawać galerie sztuki ściśle związane z uczelnią, m.in. Akumulatory 2. Galerie były aktywne przez całe lata 80. i 90. W uczelni przez wiele lat działał Teatr Plastyków pod kierownictwem artystycznym Kazimierza Grochmalskiego, jeden z ważniejszych teatrów studenckich w Polsce. Od 1996: Akademia Sztuk Pięknych i Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu W 1996 roku Szkoła uzyskała status Akademii Sztuk Pięknych, a w 2010 roku status Uniwersytetu Artystycznego. W 2013 zakończono modernizację gmachu głównego, zmieniając barwę elewacji na piaskowy (z funkcjonującego wiele lat zielonego). Przywrócono (na podstawie starych zdjęć) detale, m.in. dwa orły nad wejściem i stojące na filarach alegorie przemysłu i rolnictwa: Cybelię i Cererę. Obiekt został zwycięzcą konkursu Fasada Roku 2012 w kategorii Budynek po renowacji.W 2016 otwarto nowy budynek dydaktyczny (B) mieszczący pracownie, studia telewizyjne i filmowe, pracownie tworzyw sztucznych wraz z lakiernią (pierwsze w Polsce akademickie pomieszczenia, gdzie studenci mogą pracować z żywicami), nowocześnie wyposażoną i dostępną dla studentów drukarnię oraz przestrzeń wystawienniczą w Atrium. Atrium jest także miejscem, gdzie odbywają się najważniejsze uroczystości uniwersyteckie, wykłady, koncerty czy spektakle. Wyposażono je w nowoczesny system oświetleniowy i nagłaśniający, m.in. w tzw. prysznice akustyczne kierujące dźwięk punktowo, do osób stojących pod nimi. Uczelnia posiada w sumie 8 budynków dydaktycznych zlokalizowanych w ścisłym centrum miasta. Do uniwersytetu należy dom plenerowy w Skokach oraz do użytku planowana jest nowa prototypownia, mieszcząca się w przebudowanym budynku dawnej Starej Papierni przy ul. Szyperskiej, stanowiąca uczelniane centrum cyfrowe dla pracowników i studentów. Od 1 stycznia 2021 roku uniwersytet nosi nazwę Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Działalność kulturalna W ramach działalności uczelni od 1980 przyznawana jest nagroda w Konkursie im. Marii Dokowicz – corocznym przeglądzie najlepszych prac dyplomowych w dziedzinach artystycznych i projektowych. Konkurs realizuje ideę testamentu Marii Dokowicz, absolwentki z 1932 roku, która przekazała 10 tysięcy dolarów na utworzenie funduszu stypendialnego dla uzdolnionych dyplomantek i dyplomantów. Uczelnia jest również organizatorem Konkursu im. prof. Alicji Kępińskiej na najlepszą pracę teoretyczną magisterską powstałą na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, Międzynarodowego Biennale Grafiki Artystycznej, Studenckiego Biennale Małej Formy Rzeźbiarskiej im. prof. Józefa Kopczyńskiego, ogólnopolskiego konkursu malarskiego Nowy Obraz / Nowe Spojrzenie, konkursu na najlepszy dyplom z architektury wnętrz Biennale Young Interior Designers, międzynarodowego przeglądu książek fotograficznych BOOKi. Studying Photobooks organizowanego przez Katedrę Fotografii oraz Studenckich Targów Sztuki. Od października 2016 przy Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu działają Miejskie Galerie UAP, utworzone we współpracy z Miastem Poznań. Są to: Galeria Duża Scena, Galeria Design UAP, Galeria Curators’Lab, Galeria Nowa Scena i Galeria Szewska 16. W galeriach tych organizowane są wystawy osób studenckich, absolwentek i absolwentów oraz kadry uczelni. Władze W kadencji 2024–2028: rektor: prof. dr hab. Maciej Kurak prorektor: prof. dr hab. Piotr Szwiec Wydziały W ramach uczelni działają następujące wydziały: Wydział Animacji i Intermediów Wydział Architektury i Wzornictwa Wydział Architektury Wnętrz i Scenografii Wydział Edukacji Artystycznej i Kuratorstwa Wydział Fotografii Wydział Grafiki Artystycznej Wydział Grafiki Projektowej Wydział Malarstwa i Rysunku Wydział Obrazu i Działań Interdyscyplinarnych Wydział Rzeźby Absolwenci Wykładowcy Dyrektorzy i rektorzy Państwowa Szkoła Sztuki Zdobniczej: 1919–1920 Wiktor Gosieniecki – tymczasowy dyrektor Szkoły Sztuk Zdobniczych 1920–1925 Fryderyk Pautsch – pierwszy dyrektor Państwowej Szkoły Sztuki Zdobniczej 1925 – Jan Wysocki – tymczasowy dyrektor Państwowej Szkoły Sztuki Zdobniczej 1925–1938 Karol Zyndram Maszkowski – dyrektor Państwowej Szkoły Sztuki Zdobniczej i Przemysłu Artystycznego Dyrektorzy Państwowego Instytutu Sztuk Plastycznych w Poznaniu: 1938–1939 Lucjan Kintopf 1944–1945 Jan Jerzy Wroniecki 1945–1947 Wacław Taranczewski 1947–1950 Stanisław Teisseyre – dyrektor, od 1949 rektor Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu Rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu: 1950–1965 Hipolit Polański 1965–1978 Stanisław Teisseyre 1978–1981 Antoni Zydroń 1981–1987 Jarosław Kozłowski 1987–1990 Witold Gyurkovich 1990–1996 Wojciech Müller Rektorzy Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu: 1996–2002 Włodzimierz Dreszer 2002–2008 Wojciech Müller 2008–2012 Marcin Berdyszak – rektor Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, od 2010 rektor Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu Rektorzy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu: 2012–2016 Marcin Berdyszak 2016–2024 Wojciech Hora od 2024 – Maciej Kurak Doktorzy honoris causa Doktorami honoris causa Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu są: Magdalena Abakanowicz (2002) Gary Hill (2004) Emmett Williams (2005) Krzysztof Wodiczko (2007) Christian Boltanski (2009) Ross Lovegrove (2010) Josef Jankovič (2011) Zygmunt Bauman (2012) Luc Tuymans (2014) Lechosław Dworak (2015) Józef Robakowski (2019) Ewa Partum (2025) Przypisy Bibliografia 100-lecie UAP [online], 100-lecie UAP [dostęp 2024-09-09]. Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu [online], culture.pl [dostęp 2024-09-09].