NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Bartłomieja w Miłomłynie

Kościół Świętego Bartłomieja – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Miłomłyn diecezji elbląskiej. Jeden z zabytków miasta. Historia Został wybudowany jako świątynia protestancka. Decyzja o budowie kościoła została podjęta przez pastora Franza Alberta Raucha. Kościół miał być zbudowany na miejscu starszej budowli (wieża i część południowa miały zostać zachowane). Prace zostały rozpoczęte w 1898 roku. Budowa była prowadzona pod kierunkiem mistrza murarskiego z Ostródy – Krupskiego. Kościół został ukończony w 1901 roku. Ze starej budowli wyposażenie zostało przeniesione do nowego kościoła. Po 1945 roku świątynię przejęli katolicy. Po II wojnie światowej kościół był wielokrotnie remontowany. Największy remont miał miejsce w 2000 roku. Architektura Jest to budowla o jednej nawie i reprezentuje styl neogotycki. Wybudowano ją na planie prostokąta (wymiary 35,3 metra na 18,7 metra). Korpus nawowy jest oszkarpowany i posiada szczyty schodkowo-sterczynowe oraz półkoliste, otynkowane wnęki. Budowla nakryta jest dwuspadowym dachem, złożonym z dachówek. We wnętrzu świątyni mieszczą się sklepienia łukowe, wykonane z malowanego drewna. krużganki łączą kościół z kwadratową wieżą dzwonniczą (długość boku kwadratu – 6 metrów), murowaną, wzniesioną z cegły, ozdobioną otworami strzelniczymi oraz półkolistymi oknami. Wieża dzwonnicza jest zwieńczona blaszanym hełmem z latarenką. Drzwi główne prowadzące do świątyni, zostały wykonane z drewna dębowego i okute zdobnymi zawiasami. W kruchcie jest umieszczona chrzcielnica kamienna (granit ciosany), wykonana na przełomie XIV i XV wieku. W górnej części kościoła jest umieszczony chór z organami. Obecny instrument pochodzi z 1901 roku i został wykonany w elbląskiej firmie A. Terletzki i Ed. Wittek. Późnobarokowy ołtarz główny w prezbiterium został wykonany w 1718 roku. Z lewej i prawej strony ołtarza głównego sa umieszczone dwa ołtarze boczne poświęcone Matce Boskiej Częstochowskiej i "Panu Jezusowi Tarnorudzkiemu". Po prawej stronie jest umieszczona drewniana, późnobarokowa ambona, wykonana w 1715 roku przez królewieckich majstrów Johana Döbela i Isaaka Rigę, ozdobiona postaciami Mojżesza, Chrystusa, św. Jana i św. Piotra. Pod amboną jest umieszczona chrzcielnica kamienna z 1720 roku. W oknach świątyni są umieszczone trzy witraże, wykonane w 1901 roku w zakładzie malarskim Ferdynanda Müllera w Quedlinburgu, przedstawiające Kazanie na Górze, Wniebowstąpienie Pańskie, Pana Jezusa Błogosławiącego Dzieci. Na tylnej ścianie kościoła jest umieszczone epitafium protestanckiego biskupa diecezji pomezańskiej, Jerzego von Venedigera, zmarłego w 1574 roku. Przypisy
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Miłakowie

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Orneta archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków miasta. Świątynia została zbudowana w latach 1860-1869 w stylu neogotyckim. Konsekrowana została w dniu 4 sierpnia 1869 roku przez biskupa warmińskiego Philippa Krementza. W 1873 roku na wieży zostały zawieszone trzy dzwony. W 1894 roku świątynia otrzymała ołtarze boczne. Podczas I wojny światowej został zniszczony dach. W 1922 roku dach został odbudowany i kościół otrzymał trzy nowe dzwony. W 1945 roku połowa dachu i wieża zostały uszkodzone. W 1946 roku rozpoczął się stopniowy remont świątyni. Jest to budowla wzniesiona z czerwonej cegły, na planie wydłużonego prostokąta. Ujęta jest w cztery narożnikowe ośmiokątne wieżyczki. We wnętrzu znajdują się ołtarze w stylu neogotyckim i świeczniki z XIX wieku. W oknach są umieszczone witraże. Od września 1947 roku kościołem opiekują się Franciszkanie. W dniu 30 października 1958 roku, administrator apostolski diecezji warmińskiej, biskup Tomasz Wilczyński, wyraził zgodę na erygowanie domu zakonnego przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Miłakowie. W dniu 3 maja 1971 roku została podpisana umowa między biskupem Józefem Drzazgą a prowincjałem ojcem Florentynem Piwoszem o erygowaniu formalnego domu zakonnego i wieczystym powierzeniu Franciszkanom miłakowskiej parafii. W 1991 roku została utworzona Prowincja św. Franciszka z Asyżu i dom zakonny razem z parafią weszły w jej skład. Przypisy
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Korszach

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Reszel archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków miasta. Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej erygowane dekretem z dnia 6 czerwca 1996 roku. Świątynia została zbudowana w 1903 roku. W dniu 10 grudnia 1903 roku została poświęcona i otrzymała wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego. W dniu 22 lutego 1910 roku została utworzona w Korszach samodzielna parafia. Budowla została wzniesiona w stylu neogotyckim i obejmowała dzisiejsze prezbiterium. Okazało się jednak, że świątynia nie była wystarczająca na potrzeby korszeńskich katolików. W połowie grudnia 1945 roku przybył do Korsz pierwszy polski proboszcz, ksiądz Stanisław Lachowicz. Kościół został wtedy uprzątnięty. W latach 50. XX wieku, zostały pomalowane ściany, została założona nowa posadzka, zamontowano ołtarz główny, wstawiono ławki, konfesjonały, świątynia otrzymała ornaty i chorągwie procesyjne. Po wizytacji kanonicznej biskupa Tomasza Wilczyńskiego, w dniu 16 czerwca 1957 roku, ksiądz Lachowicz postanowił rozbudować kościół. W dniu 9 sierpnia 1958 roku otrzymano zgodę na powiększenie świątyni. Po roku, w dniu 18 października 1959 roku, biskup Tomasz Wilczyński konsekrował kościół. Była to pierwsza konsekracja świątyni po II wojnie światowej w diecezji warmińskiej. Przypisy
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Reszel archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków miasta. Świątynia została zbudowana zapewne po 1360 roku. Oprócz korpusu nawowego, została wzniesiona wtedy dolna część wieży. W XV wieku zostały wybudowane: zakrystia i kruchta. W 1474 roku budowla została częściowo zniszczona przez pożar. Podczas odbudowy, która rozpoczęła się w 1475 roku, został wybudowany nowy szczyt wschodni oraz gwiaździste sklepienie korpusu nawowego. Około 1500 roku została podwyższona wieża. Budowla została konsekrowana w dniu 3 kwietnia 1580 roku przez biskupa Marcina Kromera i otrzymała wezwanie Najświętszej Maryi Panny oraz Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Po zniszczeniu kościoła przez pożar w 1806 roku, odbudowana świątynia została ponownie konsekrowana w dniu 31 maja 1817 roku przez biskupa pomocniczego Andrzeja Stanisława von Hattena i otrzymała wezwanie Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz św. Katarzyny. W 1837 roku wybudowano nowy hełm wieży z latarnią, natomiast w latach 1822-1843 kościół otrzymał nowe wyposażenie. Jest to budowla gotycka, orientowana, trójnawowa, halowa, nie posiada wyodrebnionego prezbiterium. Została wybudowana na planie prostokąta z cegły na niskiej kamiennej podmurówce. Od strony zachodniej jest umieszczona kwadratowa wieża o 8 kondygnacjach o wysokości 52 metrów, posiadająca kruchtę w przyziemiu nakrytą pozornym (drewnianym) sklepieniem kolebkowym. Wnętrze korpusu nawowego jest nakryte sklepieniem gwiaździstym, podpartym przez cztery pary ośmiokątnych filarów i cztery pary półfilarów znajdujących się przy ścianach. W dobudowanej od strony północnej piętrowej zakrystii, oraz w kruchcie znajdują się sklepienia gwiaździste oraz krzyżowo-żebrowe. Między zakrystią i kruchtą Jest umieszczona parterowa, wąska, dobudówka, z kolei od stronie wschodniej – prostokątna parterowa biblioteka, wybudowana w 1471 roku ze sklepieniem kolebkowym. Korpus nawowy świątyni jest opięty przyporami. Umieszczone są w nim portale ostrołukowe z bogato profilowanymi ościeżami z drugiej połowy XIV stulecia. Okna są umieszczone od wewnątrz w szerokich ostrołukowych wnękach. Kościół jest ozdobiony profilowanymi gzymsami i blendami oraz szczytami uskokowo-sterczynowymi. Szczyt wschodni jest rozczłonkowany rzędem narożnikowo umieszczonych słupków sterczynowych. Na osi szczytu jest umieszczona ośmiokątna wieżyczka na sygnaturkę. W półszczytach zakrystii znajdują się wnęki przypominające ostrołukowe okna. Od zewnątrz, we wnęce nad portalem kruchty północnej jest umieszczona późnobarokowa grupa pasyjna, z kolei po lewej stronie portalu – pręgierz w kształcie okrągłej płyty kamiennej, pochodzący z XIV albo XV stulecia. We wnęce na ścianie wschodniej jest umieszczony posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem z pierwszej połowy XIX stulecia. Na ołtarzu głównym znajduje się tetragram JHWH. W roku 2012 odkryto mebel – bibliotekę pochodzącą z XIV wieku. Jest to taki drugi eksponat w Polsce. Przypisy Linki zewnętrzne Historia i galeria zdjęć kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu
Kościół Matki Bożej Miłosierdzia Ostrobramskiej w Rucianem-Nidzie

Kościół Matki Bożej Miłosierdzia Ostrobramskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Pisz diecezji ełckiej. Jeden z zabytków miasta. Świątynia została zbudowana w 1910 roku jako kościół ewangelicki. Po II wojnie światowej została przekazana katolikom. Kościół został wzniesiony w stylu zbliżonym do neogotyku. Bezpośrednio ze świątynią sąsiaduje kompleks mieszkalny: mieszkanie dla proboszcza, kancelaria i sala dla młodzieży. W 1962 roku przy kościele została erygowana parafia pw. Matki Bożej Miłosierdzia Ostrobramskiej. Proboszcz, ksiądz Stanisław Ławrynowicz razem z parafianami wykonywał elewacje dach i inne prace remontowe. Przypisy
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Klępinie

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Klępinie – katolicki kościół filialny zlokalizowany w Klępinie, w gminie Stargard. Należy do parafii św. Józefa w Stargardzie. Historia i architektura Kościół wzniesiony został na przełomie XV i XVI wieku. Murowany z kamieni narzutowych, sytuowany jest na planie prostokąta, z półkolistą apsydą od strony wschodniej. W elewacji zachodniej umieszczony jest trójuskokowy, gotycki portal. Ościeża okien i portalu murowane są z cegły. W XVIII wieku od strony zachodniej do kościoła dobudowana została drewniana wieża dzwonna w konstrukcji szkieletowej, zniszczona w 1945 roku. Kościół został zniszczony podczas działań wojennych podczas II wojny światowej. Został odbudowany z ruiny w latach 1988–1990 staraniem proboszcza i wiernych, według projektu inż. Walentego Zaborowskiego. Od 1992 roku w kościele sprawowane są ponownie msze, poświęcenia świątyni dokonał w dniu 12 września 1999 roku biskup Zygmunt Kamiński. Przypisy
Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Koszewku

Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus – katolicki kościół filialny zlokalizowany w Koszewku, w gminie Stargard. Należy do parafii Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Warnicach. Historia i architektura Kościół wzniesiono pod koniec XV wieku, na początku XVIII wieku został przebudowany. Usytuowany jest na wzniesieniu, w otoczeniu parku. Murowany z cegły, jest budowlą rozplanowaną na rzucie prostokąta, z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej. Niewielkie okna w ścianach nawy zakończone są pełnołukowo. Od strony zachodniej kościół posiada wieżę, krytą barokowym hełmem z latarnią. W przyziemiu wieży umieszczony jest uskokowy, zakończony ostrołukowo portal. Do ściany bocznej kościoła przylega kaplica z pełnołukowym portalem wejściowym. Wewnątrz kościoła, na ścianie zachodniej, umieszczona jest wsparta na słupach empora chórowa. Sklepienie ozdobione jest sztukaterią. W prezbiterium znajduje się XVIII-wieczny ołtarz kolumnowy z belkowaniem, ze wstawionym w centralnej części krucyfiksem. W kościele zachowały się marmurowe nagrobki fundatorów. Po II wojnie światowej kościół został konsekrowany jako świątynia katolicka w dniu 2 marca 1952 roku. Przypisy
Kościół św. Piotra Apostoła w Młynarach

Kościół Świętego Piotra Apostoła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Pasłęk I diecezji elbląskiej. Jeden z zabytków miasta. Historia Kościół powstał zapewne jednocześnie z założeniem Młynar. Jej uposażenie zostało wyznaczone w dokumencie lokacyjnym miasta z 1327 roku. Z 1329 roku pochodzi już informacja o miejscowym proboszczu. Świątynia ta została zniszczona przez pożar, który wybuchł w 1547 roku. Jej odbudowa, do której zostały wykorzystane cegły z rozbieranych murów obronnych, trwała w latach 1547–1553. Zostały wtedy zrekonstruowane tylko dwie, z trzech wcześniej istniejących, naw. Prace były prowadzone przez mistrza murarskiego Stanisława z Fromborka. W latach 1567–1570 wybudowana została wieża świątyni, która została podwyższona w 1595 roku. W 1738 roku kościół został po raz kolejny przebudowany, według planów budowniczego okręgowego Grunenberga. Została wtedy rozebrana zakrystia, mieszcząca się między filarami w nawie bocznej przy ołtarzu i została wybudowana nowa na miejscu dotychczasowego prezbiterium. Rozebrany został również chór mieszczący się po stronie południowej i na tym miejscu, w nawie bocznej od strony północnej została wzniesiona dwupiętrowa empora. Z tego okresu pochodzi też obecna forma okien. W 1875 roku został rozebrany dotychczasowy sufit gipsowy. Na jego miejscu mistrz ciesielski Ehlert wykonał nowy drewniany sufit, który zachował się do czasów obecnych. W latach 1898–1899 wieża świątyni została gruntownie wyremontowana, a w 1927 roku zostały wyremontowane i przebudowane organy (ponownie były remontowane w latach 1955–1956, 1991–1992 i 2007). Od czasów reformacji do 1945 roku świątynia była własnością gminy ewangelickiej. Po 1945 roku została przejęta przez katolików. W 1956 roku zostały rozebrane piętrowe empory, a w 1966 roku świątynia uzyskała nowe elewacje. W przedsionku od strony północnej została wtedy urządzona kaplica Matki Bożej Częstochowskiej. W dotychczasowej zakrystii została umieszczona sala katechetyczna. Nowa zakrystia została wzniesiona w nawie bocznej przy głównym ołtarzu na miejscu, w którym znajdowała się do 1738 roku. Jest to budowla gotycka, orientowana, o dwóch nawach, murowana z cegły i otynkowana (oprócz wieży). Wybudowana została na planie prostokąta o długości 32,31 metrów i szerokości 17,6 metrów W południowo-zachodni narożnik korpusu nawowego jest wbudowana masywna wieża na planie kwadratu (o wysokości 30 metrów), z oknami ostrołukowymi. Korpus nawowy oraz kruchty są pokryte dachem siodłowym, wieża namiotowym, zakrystia pulpitowym. Wewnątrz nawa główna jest wyższa i szersza od bocznej. Oddzielona jest przez ostrołukowe arkady, podparte ośmiobocznymi filarami. Na elewacji południowej mieszczą się okna ostrołukowe, na północnej – prostokątne. W nawie znajduje się strop płaski, do 1875 roku pomalowany w sceny z Pisma Świętego. Do wyposażenia kościoła należą m.in.: ołtarz główny powstały w latach 1693–1694, dzieło Issaca Rigi, ambona powstała w 1654 roku, dzieło Hannsa Ohlmanna, organy powstałe w 1742 roku, dzieło Adama Gottlieba Caspariniego. Przypisy
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Koszewie

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Koszewie – katolicki kościół filialny zlokalizowany w Koszewie, w gminie Stargard. Należy do parafii Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Warnicach. Historia i architektura Kościół wzniesiony został w 2. połowie XV wieku. Murowany z kamieni polnych, sytuowany jest na rzucie prostokąta o wymiarach 17,1 × 8,65 m. Osadzone nisko, szerokie okna zakończone są płaskołukowo. Od strony zachodniej do kościoła przylega masywna, zwieńczona blankami ceglana wieża o charakterze obronnym, nakryta ośmiobocznym hełmem. Lico wieży ozdobione jest blendami. Do południowej elewacji kościoła przylega dobudowana w XVIII wieku dwukondygnacyjna, barokowa kaplica rodziny Oesterlingów. W jej dolnej kondygnacji znajduje się grobowiec, z zachowanym sarkofagiem Christiana von Oesterlinga z 1701 roku. W kruchcie kościoła umieszczone są pozostałości dawnych epitafiów. Na ścianie zachodniej znajduje się wsparta na słupach drewniana empora chórowa. Wnętrze świątyni nakryte jest drewnianym stropem. Po II wojnie światowej kościół został konsekrowany jako świątynia katolicka w 1954 roku. Przypisy
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Kozłowie

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Kozłowie – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się we wsi Kozłów, w województwie świętokrzyskim. Należy do dekanatu małogoskiego diecezji kieleckiej. Historia Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny został wybudowany w 1515 r. w miejscu dawnej, drewnianej świątyni. W połowie XVI w. wraz z przyjęciem wierzeń braci polskich przez ówczesnych właścicieli wsi – Szafranskich, zostaje zmieniony w zbór. Około roku 1622 świątynia wróciła w ręce katolików. W 1644 r. z inicjatywy ówczesnego dziedzica Piotra Tęgoborskiego kościół został rozbudowany i odnowiony. Konsekrowany w 1648 r. przez kanonika Mikołaja Świderskiego otrzymał tytuł Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja. W 1927 r. budynek świątyni wraz z dzwonnicą i plebanią został zniszczony w wyniku pożaru. W latach 1928–1939 sukcesywnie odbudowywany. Najcenniejszym zabytkiem kościoła jest boczny ołtarz w formie renesansowego poliptyku z wizerunkiem św. Mikołaja w polu środkowym, powstały na początku XVII w. Inne cenne zabytki to obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w srebrnej sukience w ołtarzu głównym, szacowany na XVII w. oraz epitafia z XVII i XIX w. Galeria Przypisy
Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Orzyszu

Kościół Matki Bożej Szkaplerznej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Orzysz – św. Jana Pawła II, w diecezji ełckiej. Jeden z zabytków miasta. Jest to świątynia poewangelicka. Została wzniesiona w 1530 roku. Jest to budowla murowana, wybudowana z cegły na zaprawie wapiennej. Jest ustawiona na kamiennym fundamencie. Wzniesiono ją na planie prostokąta, od północy przylega zakrystia i kruchta, a od zachodu jest dostawiona wieża z dzwonem z 1603. Elewacja wschodnia posiada dwa, centralnie umieszczone wysokie okna zamknięte łukiem pełnym. Te są umieszczone w płycinach zamkniętych odcinkowo. Na skraju elewacji znajduje się niewielkie okienko należące do zakrystii zamknięte odcinkowo. Elewacja jest zakończona trójkątnym szczytem z pięcioma uskokowymi, otynkowanymi na biało płycinami zamkniętymi łukiem pełnym. W trzech centralnych płycinach znajdują się niewielkie prostokątne okienka. Elewacja południowa posiada cztery osie. Okna są ułożone podobnie jak otwory w elewacji wschodniej. Elewacja zachodnia posiada dostawioną wieżę o trzech kondygnacjach. W pierwszej kondygnacji, z przodu, znajdują się drzwi umieszczone w portalu uskokowym. Kondygnacje są oddzielone od siebie daszkiem okapowym. Druga kondygnacja posiada parę płycin zamkniętych arkadkami ostrołukowymi. Na elewacjach bocznych, w jednej płycinie mieści się okienko. Druga kondygnacja od trzeciej jest oddzielona kordonowym gzymsem. Na ostatniej kondygnacji znajduje się para płycin zamkniętych łukiem pełnym. W każdej znajduje się wysoko umieszczony otwór dzwonniczy zamknięty łukiem pełnym. Wieża jest zamknięta gzymsem wieńczącym. Poza wieżą, z jej lewej i prawej strony znajduje się niewielkie, wysoko umieszczone okienko. Elewacja północna posiada trzy okna, tak jak w elewacji wschodniej i południowej. W narożniku elewacji północnej i zachodniej znajdują się drzwi zamknięte łukiem pełnym. Do elewacji przylega kruchta. Ta posiada z przodu boniowane naroża. Drzwi są zamknięte łukiem półpełnym z boniowaniem z lewej i prawej strony, a w zwieńczeniu z łukiem podpierającym. Dodatkowo są zaakcentowane zwężającymi się kolumnami. Na elewacjach bocznych znajduje się niewielkie okienko. Zakrystia posiada drzwi zamknięte łukiem półpełnym oraz niewielkie okienka. Świątynia nakryta jest dachem dwuspadowym z połaciami pulpitowymi, wydłużonymi nad kruchtę i zakrystię. Wieża posiada dach namiotowy zwieńczony krzyżem. Przypisy
Bazylika Matki Bożej Królowej Miłości i Pokoju Pani Kujaw w Markowicach

Bazylika Matki Bożej Królowej Miłości i Pokoju Pani Kujaw – kościół parafialny, bazylika mniejsza i sanktuarium maryjne znajdujące się we wsi Markowice, w województwie kujawsko-pomorskim. Należy do dekanatu inowrocławskiego I archidiecezji gnieźnieńskiej. Historia Murowana bazylika wybudowana w 1710 roku przez zakon karmelitów trzewiczkowych. konsekrował ją biskup włocławski Wojciech Bardziński. kościół otrzymał wezwanie „Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, Krzyża Świętego, Świętego Józefa, Świętego Michała i Wszystkich Świętych”, w latach późniejszych zostało ono zmienione na „Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny”. W 1825 roku władze pruskie przeprowadziły kasatę zakonu karmelitów trzewiczkowych i bazylika stała się kościołem filialnym parafii św. Mikołaja w Ludzisku. W 1921 roku do Markowic przybyli Oblaci i objęli pieczę nad kościołem. W 1924 roku przy kościele została erygowana parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Podczas II wojny światowej kościół był zamknięty dla kultu religijnego. Po wyzwoleniu wsi, w styczniu 1945 roku został udostępnion wiernym. W 1947 roku kościół został odremontowany. W 2013 roku Oblaci podjęli decyzję o opuszczeniu Markowic. Od tego czasu kościołem opiekują się kapłani archidiecezji gnieźnieńskiej. Dekretem podpisanym w dniu 31 maja 2015 roku Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów ustanowiła świątynię bazylika mniejszą. Uroczysta msza w czasie której ogłoszono dekret została odprawiona 5 lipca 2015 roku. Sanktuarium maryjne Przedmiotem kultu jest figura Matki Bożej z Dzieciątkiem, przywieziona do Markowic w 1630 roku przez brata bernardyna Michała Widzyńskiego. 26 czerwca 1965 roku figura została koronowana przez księdza kardynała Stefana Wyszyńskiego, który nadał jej tytuł Królowej Miłości i Pokoju. W tej uroczystości brało udział około trzystu kapłanów diecezjalnych i zakonnych oraz 30 tysięcy wiernych z Kujaw i Wielkopolski. Po tej uroczystości jeszcze bardziej rozwinął się ruch pielgrzymkowy. Przypisy
Kościół Świętego Krzyża w Srokowie

Kościół Świętego Krzyża – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Kętrzyn II – Północny Wschód archidiecezji warmińskiej. Jeden z zabytków miejscowości. Historia Świątynia została uposażona został w przywileju lokacyjnym Srokowa z 1405 roku. W 1409 roku zakończona została budowa nawy. Wieża, początkowo wyraźnie niższa, została nadbudowana w drugiej połowie XV wieku. W dniu 30 października 1489 roku biskup warmiński Łukasz Watzenrode erygował tutaj wikariat pod wezwaniem Trójcy Świętej, Najświętszej Maryi Panny oraz świętych: Fabiana, Sebastiana, Katarzyny i Barbary. Budowla była kilkakrotnie remontowana i odnawiana, m.in. w latach: 1577, 1653 i 1708–1709 (z tego czasu zachował się nowy szczyt kruchty). W 1897 roku został wykonany nowy strop w nawie. Od 1718 roku do 1945 roku budowla należała do gminy ewangelickiej. Po 1945 roku została przejęta przez katolików. Parafia została reaktywowana w 1962 roku. Od tego czasu świątynia przeszła szereg remontów m.in. organów (1974, 2008 rok), dachu (1975, 2005, 2007), elewacji (2004). Zostało odnowione również wnętrze (1990, 2003 – prezbiterium, 2006 – wyposażenie) Architektura Jest to budowla gotycka, orientowana, o jednej nawie, murowana, wzniesiona z cegły. Zbudowana została na planie prostokąta, z zakrystią od strony północnej, kruchtą od strony południowej, prosto zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej i kwadratową, wieżą o czterech kondygnacjach od strony zachodniej. Mury korpusu nawowego wzmocnione zostały przyporami i podzielone wąskimi oknami ostrołukowymi. Budowla jest nakryta dachem dwuspadowym złożonym z dachówki. Wieża z kruchtą w przyziemiu, do której wchodzi się przez portal ostrołukowy o profilowanych ościeżach, została ozdobiona wieloma płycinami: pojedynczymi i podwójnymi, zamkniętymi łukiem odcinkowym i prostokątnymi (na ostatniej kondygnacji). Wieża posiada dach czterospadowy złożony z dachówki. Nawa posiada drewniany strop płaski, podparty drewnianymi filarami. W kruchcie pod wieżą mieści się sklepienie krzyżowo-żebrowe. Wnętrze i wyposażenie Wyposażenie wnętrza reprezentuje różne style. Ołtarz główny klasycystyczny, został wykonany w 1824 roku przez Wilhelma Biereichela z Reszla; umieszczone są nim gotyckie, drewniane figury Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz św. Magdaleny i św. Jana Chrzciciela (wszystkie pochodzą z początku XV wieku). Organy zostały wykonane w 1769 roku przez królewieckiego organmistrza Jana Preussa. Gotycka chrzcielnica została wykonana z kamienia. Przypisy