IV Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie

IV Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie (dawniej Cesarsko-Królewskie Gimnazjum w Podgórzu, VI Gimnazjum Państwowe w Krakowie – Podgórzu) – jedna z najstarszych szkół ponadpodstawowych w Krakowie. Gmach liceum znajduje się przy ulicy Krzemionki 11 w dzielnicy Podgórze. Historia Przez lata Liceum zmieniało swoją nazwę i siedzibę. Powstało w 1892 roku Cesarsko-Królewskie Gimnazjum w Podgórzu. Gmach ówczesnego gimnazjum mieścił się przy ulicy Adama Mickiewicza, około 300 metrów od obecnej lokalizacji. W 1915 roku po połączeniu Podgórza z Krakowem nazwę ulicy zmieniono na Jana Zamoyskiego. Ośmioklasowe gimnazjum miało charakter klasyczny, czyli nauczano łaciny i greki. Zarządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1937 zostało utworzone „VI Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie” (państwowa szkoła średnia ogólnokształcąca, złożona z czteroletniego gimnazjum i dwuletniego liceum), po wejściu w życie tzw. reformy jędrzejewiczowskiej szkoła miała charakter męski z wydziałem liceum ogólnokształcącego prowadzonym w typie humanistycznym. Pod koniec lat 30. szkoła funkcjonowała pod adresem ulicy Jana Zamoyskiego 6 (zob. Zespół Szkół Gastronomicznych nr 2 w Krakowie). Siedziba szkoły została odziedziczona po Akademii Górniczo-Hutniczej w 1991 roku. Dyrektorzy Jan Pawlica (1892–1896) – język łaciński i język grecki Tomasz Sołtysik (1895–1899) – język łaciński i język grecki Stanisław Bednarski (1900–1905) – język łaciński i język grecki Ignacy Kranz (1905–1924) – matematyka Jan Freidberg (1925–1930) – język niemiecki Władysław Niedziela (1930–1931) p.o. dyrektora – historia, geografia Antoni Artymiak (1931–1933) p.o. dyrektora – historia Edward Turschmid (1933–1939 i 1945–1947) – język polski Wincenty Danek (1947) Kazimierz Zając (1947–1953) – historia Leon Dmytrowski (1953–1957) Marian Będziński (1957–1960) Stanisław Dynowski (1960–1962) Włodzimierz Żytyński (1962–1965) – język polski Mieczysław Stefanów (1965–1968) Jerzy Ostrowski (1968–1970) – język rosyjski Józef Ochotnicki (1970–1977) Bogusława Pasieka (1977), p.o. dyrektora – język polski Andrzej Schabowski (1977–1982) Zbigniew Kolano (1982–1983) Jerzy Meszko (1983–1991) – historia Elżbieta Szaban (1992–2017) – pedagog szkolna, historia, wiedza o społeczeństwie Henryk Pamuła (2003/2004) p.o. dyrektora – język polski, podstawy przedsiębiorczości Beata Zgutka (od 2017) – matematyka, informatyka Jan Kurzawa (2021/2022), p.o. dyrektora – wychowanie techniczne, informatyka Nauczyciele Opracowano na podstawie materiału źródłowego. Antoni Bielak – matematyka, fizyka Ludwik Sikora – historia Rudolf Wacek – historia, geografia Leonard Neuger – język angielski (język polski) Ignacy Kranz – matematyka Kazimierz Kumaniecki – język łaciński Władysław Szczygieł – gimnastyka Władysław Żłobicki – matematyka, fizyka Absolwenci i uczniowie W nawiasie, obok nazwiska, podano rok złożenia matury. Opracowano na podstawie przypisu. Julian Aleksandrowicz (1926), profesor, lekarz internista żydowskiego pochodzenia, autor książek medycznych, uciekinier z krakowskiego getta Leszek Allerhand (1951), doktor nauk medycznych, wnuk i spadkobierca spuścizny prof. Maurycego Allerhanda, wybitnego przedwojennego prawnika; ordynator szpitala w Zakopanem, główny lekarz polskiej kadry olimpijskiej w sportach zimowych Mieczysław Babiński (1922), nestor dziennikarzy krakowskich, taternik, znawca języka i kultury japońskiej, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i japońskim Orderem Świętego Skarbu Stanisław Bartkowski (1951), profesor medycyny, chirurg szczękowo-twarzowy Genonefa Bonczar (1966), profesor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie w dyscyplinie: technologia żywności i żywienia Emil Breiter (1904), prawnik, adwokat, publicysta, krytyk teatralny. Absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, przyjaciel Stanisława Wyspiańskiego Piotr Bunsch (2007), wspinacz, zawodnik Korony Kraków, zajmuje się wspinaczką skalną oraz sportową Tadeusz Chełmecki (1914), kapitan artylerii rezerwy Wojska Polskiego, komisarz Straży Granicznej II RP, ofiara zbrodni katyńskiej Karol Chobot (1908), znana postać w świecie rozwijającego się okultyzmu i ezoteryk oraz jogi w okresie II Rzeczypospolitej Janusz Cichalewski (1952), polski dziennikarz, prezenter i redaktor telewizyjny, aktor i reżyser estradowy Bogusław Cieślikowski (1966), profesor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie w dyscyplinie inżynieria mechaniczna Bartosz Czauderna (2010), wicemistrz Europy w kajakarstwie freestyle’owym Piotr Doerre (1992), działacz samorządowy, dziennikarz i publicysta Witold Dzielski (1996), dyplomata, urzędnik państwowy Stanisław Galos (1912), podpułkownik żandarmerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy Olimpia Górska-Żukowska (1992), dziennikarka Tadeusz Jakubowicz (1957), przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie Mikołaj Klimek (1991), aktor Władysław Kulma (1908), oficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari Agnieszka Mandat (1972), aktorka Franciszek Matuszczak (1914), oficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari Jan Mazurkiewicz (1914), oficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, sędzia, prokurator Jan Michnowicz (1914), oficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari Mieczysław Pemper (1938), wraz z Oskarem Schindlerem ocalił około 1200 Żydów. Stenograf Amona Götha w KL Plaszow Grzegorz Ryś (1982), arcybiskup metropolita krakowski, kardynał Jan Walas (1924), profesor, biolog, absolwent i wykładowca UJ Adolf Weltschek (1972), reżyser i aktor teatralny, dyrektor Teatru „Groteska” w Krakowie Wojciech Krawczuk (1981), profesor, historyk, dyrektor Archiwum Narodowego w Krakowie Rafał Wiśniowski (1983), prorektor, profesor AGH Maciej Czerwiński (1995), profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Instytutu Filologii Słowiańskiej specjalizujący się w filologii chorwackiej Jan Franciszek Dłużyński (1903), absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, członek „Sokoła” i oddziałów strzeleckich, legionista, żołnierz w stopniu majora rezerwy Aleksander Jacek Garlicki (1951), profesor AGH, prorektor w latach 1990–1993 geolog, specjalista geologii złóż surowców chemicznych, a zwłaszcza złóż soli oraz geologii górniczej Arkadiusz Górnisiewicz (2002), doktor habilitowany UJ, specjalizujący się w filozofii polityki Alfred Wojciech Hausner (1907), major audytor Wojska Polskiego, żołnierz w trakcie I i II wojny światowej, sędzia wojskowy Michał Holländer (1911), porucznik kawalerii Wojska Polskiego, zainicjował powstanie Związku Hodowców Koni Rasy Huculskiej Ryszard Jakubowski (1951), profesor AGH oraz UJ, członek PAN, współtwórca Instytutu Informatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Piotr Janicki (1998), prawnik i urzędnik samorządowy, Konsul Generalny RP w Chicago Stanisław Janik (1925), profesor mineralogii, twórca nowatorskiej metody badania kamieni szlachetnych, więzień obozów w Sachsenhausen i Dachau, po wojnie dyrektor Urzędu Probierczego w Krakowie, założyciel jedynej w kraju urzędowej pracowni gemmologicznej Kazimierz Kaczmarczyk (1899), profesor Uniwersytetu Poznańskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, dokumentalista i współtwórca nowoczesnej archiwistyki Tadeusz Kawalec (1913), żołnierz, kapitan piechoty, dyplomata rządu emigracyjnego w Republice Południowej Afryki Roman Kiełkowski (1920), pisarz, prawnik, publicysta i dziennikarz. W krakowskim Zabłociu znajduje się ulica imienia Romana Kiełkowskiego Stanisław Klimecki (1904), prawnik, działacz społeczny, wiceprezydent i prezydent Krakowa, absolwent prawa na Uniwersytecie Wiedeńskim, Radny Miasta Podgórza oraz Krakowa. Trzykrotnie aresztowany przez Gestapo, zamordowany w Puszczy Niepołomickiej Rudolf Klimek (1950), absolwent UJ, onkolog, endokrynolog, położnik i ginekolog, profesor medycyny Adam Koc (1912, eksternistycznie), oficer Wojska Polskiego Leon Koc (1911, eksternistycznie), oficer Wojska Polskiego Piotr Korczak (1980), absolwent historii UJ, wspinacz i taternik, pionier ekstremalnej wspinaczki skałkowej, autor licznych monografii i publikacji na ten temat Mieczysław Jastrun (?), poeta, eseista, prozaik, członek Polskiego Pen Clubu Andrzej Kotarba (1980), profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego specjalizujący się w katalizie, kierownik zakładu Chemii Nieorganicznej Wydziału Chemii UJ, absolwent chemii UJ Anatol Krakowiecki (1919), pisarz, dziennikarz Ilustrowanego Kuriera Codziennego, więzień sowieckich łagrów Kołymy, żołnierz Armii Andersa Aleksander Krawczuk (?), był uczniem podgórskiego gimnazjum, naukę kontynuował na tajnych kompletach. Wybitny historyk starożytności, eseista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, minister kultury i sztuki w latach 1986–1989. Poseł I i II kadencji. Ojciec Wojciecha Krawczuka – dyrektora Archiwum Narodowego w Krakowie, także absolwenta IV LO Krzysztof Królas (1961), profesor nauk fizycznych. Pracował między innymi w Instytucie Fizyki Jądrowej w Orsay w pobliżu Paryża, był stypendystą Fundacji Humboldta na Uniwersytecie w Getyndze. Przez wiele lat był prorektorem oraz prodziekanem Wydziału Matematyki i Fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kierował projektem powołania Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego, uruchomionego w 2015 roku Mirosław Lewandowski (1961), absolwent UJ, prawnik i polityk Konfederacji Polski Niepodległej, poseł na Sejm I kadencji. Autor książek historycznych Stanisław Mastalski (1916), major piechoty Wojska Polskiego. Uczestnik I i II wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej, wielokrotnie odznaczony Kazimierz Mitera (1916), harcerz, malarz, pedagog, krytyk sztuki, Absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Żołnierz w wojnie polsko-bolszewickiej, obrońca Lwowa i Przemyśla Stanisław Mitera (1908), harcerz, działacz niepodległościowy, absolwent polonistyki i germanistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, historyk, nauczyciel, zginął w bitwie pod Kostiuchnówką. Odznaczony pośmiertnie orderem wojennym Virtuti Militari oraz Krzyżem Niepodległości. W Krakowie w dzielnicy XIII Podgórze w bliskiej odległości od ronda Matecznego znajduje się ulica jego imienia Tadeusz Mitera (?), był uczniem podgórskiego gimnazjum (gimnazjum typu klasycznego), przeniesiony po dwóch latach przez ojca do CK IV Gimnazjum Realnego im. Henryka Sienkiewicza (gimnazjum typu matematyczno-przyrodniczego), podobnie jak Zygmunt (do 1939 roku komendant hufca Kraków-Podgórze, zlokalizowanego w podgórskim gimnazjum), absolwent chemii na Uniwersytecie Jagiellońskim, nauczyciel chemii i fizyki – aż do emerytury w Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Staszica w Chrzanowie. Pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu nowym w Podgórzu Zygmunt Mitera (?), był uczniem podgórskiego gimnazjum (gimnazjum typu klasycznego), przeniesiony po dwóch latach przez ojca do CK IV Gimnazjum Realnego im. Henryka Sienkiewicza (gimnazjum typu matematyczno-przyrodniczego). Harcerz (komendant hufca Kraków-Podgórze zlokalizowanego w podgórskim gimnazjum), inżynier, doktor geofizyki stosowanej, przedsiębiorca, wykładowca AG (AGH) i Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, podporucznik rezerwy łączności Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, oficer w kampanii wrześniowej, ofiara zbrodni katyńskiej Jakub Momro (1998), absolwent polonistyki UJ. Filozof, literaturoznawca, eseista i tłumacz. Profesor na Wydziale Polonistyki, zatrudniony w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Władysław Mossoczy (1936), student medycyny UJ. Działał w ruchu oporu, był członkiem Armii Krajowej. Do jego zadań należała pomoc rannym żołnierzom tejże, a także organizacja szpitala polowego na wypadek ogólnokrajowego powstania (akcja „Burza”). Zginął, ratując partyzantów, otoczony przez Niemców w Woli Stróskiej 5 października 1944 r. Syn Władysława Mossoczego – nauczyciela podgórskiego gimnazjum Władysław Muszyński (?), był uczniem podgórskiego gimnazjum, naukę kontynuował na tajnych kompletach uzyskując tam maturę Absolwent Akademii Górniczej (AGH), specjalista w dziedzinie konstrukcji betonowych i technologii betonu, profesor oraz rektor Politechniki Krakowskiej. Członek PAN. Doctor honoris causa Politechniki Krakowskiej Karol Myrek (1908), żołnierz w stopniu pułkownika, dowódca Trzynastego Kresowego Pułku Artylerii Lekkiej, pierwszy Prezydent Miasta Legnicy Andrzej Nowak (1962), tłumacz literatury iberoamerykańskiej. Przełożył ponad 80 książek m.in.: Ja, Najwyższy Augusta Roi Bastosa, Raj Joségo Lezamy Limy, Ryby Sergio Fernandeza Cardenasa, książki Fuentesa, Vargasa Llosy, Asturiasa, Arguedasa. Tłumaczył także z języka francuskiego i angielskiego Tadeusz Pankiewicz (1927), właściciel apteki Pod Orłem w getcie krakowskim. Odznaczony medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata Kazimierz Pankiewicz (1914), brat Tadeusza, po zdaniu matury w 1914 (z wyróżnieniem) oraz rozpoczęciu się wojny został wywieziony w głąb Rosji i zginął w obozie w Wiatce Edward Passendorfer (1912), profesor geologii, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik naukowy Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie, nauczyciel akademicki uniwersytetów w Wilnie, Poznaniu, Toruniu oraz w Warszawie, dziekan wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego członek Polskiej Akademii Nauk Tadeusz Peiper (1909), był uczniem podgórskiego gimnazjum, przeniesiony do CK III Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego, Poeta i twórca Awangardy Krakowskiej. Tworzył głównie w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Naukę gimnazjalną rozpoczął w Podgórzu, a po ukończeniu z celującymi stopniami pięciu klas przeniósł się do gimnazjum im. Sobieskiego, gdzie w 1909 r. zdał maturę. Studiował filozofię i prawo na UJ, a także w Berlinie i Paryżu Antoni Sałustowicz (1918), jeden z pierwszych studentów i absolwentów Akademii Górniczej w 1919 r. profesor tejże uczelni, inżynier górnik, profesor członek PAN Ignacy Schwarzbrat (1908), absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, działacz syjonistyczny, adwokat, poseł na Sejm V kadencji II RP, członek Rady Narodowej RP na uchodźstwie Marian Suda (1962), absolwent polonistyki i dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dziennikarz, pracownik redakcji dzienników i tygodników. Autor kilku pozycji książkowych, w tym m.in. „Polska do Tobolska” Edward Szczeklik (1916), absolwent i profesor medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog, ojciec profesorów medycyny Andrzeja i Jerzego Szczeklików Witold Taszycki (1917), polonista/slawista, absolwent UJ w Krakowie i UJK we Lwowie, profesor uniwersytetów: Jana Kazimierza we Lwowie, Wileńskiego, Jagiellońskiego, współtworzył po wojnie Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Uniwersytet Wrocławski. Pracownik Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie. Członek PAU i PAN, doctor honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Stanisław Tync (1907), absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk wychowania oraz pedagog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego Władysław Woźnik (1919), absolwent Miejskiej Szkoły Dramatycznej w Krakowie, aktor i reżyser teatralny w Krakowie, Lwowie, Łodzi i Bydgoszczy, dyrektor teatrów w Katowicach i Poznaniu, wykładowca krakowskiej PWST i dziekan Wydziału Aktorskiego Marek Walczak (1984), absolwent historii sztuki UJ. Profesor i dyrektor Instytutu Historii Sztuki UJ. Członek Komisji Historii Sztuki Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Historyków Sztuki Marian Wallek-Walewski (1951), dyrygent, krytyk muzyczny i teoretyk muzyki, dyrektor Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach oraz wykładowca na krakowskiej i katowickiej Akademii Muzycznej. Był bratankiem Bolesława Wallek-Walewskiego Franciszek Żak (1909), duchowny rzymskokatolicki, kapelan wojskowy. Ochrzcił Karola Wojtyłę, późniejszego papieża Jana Pawła II Antoni Józef Żmuda (1907), ukończył studia botaniczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zatrudniony początkowo w Akademii Umiejętności, później jako asystent na Uniwersytecie Jagiellońskim. Opracował florę jaskiń tatrzańskich, wydał zielnik mchów polskich – “Bryotheca Polonica”. Jego prace znajdują się w zbiorach Uniwersytetu Warszawskiego. Zginął w trakcie I wojny światowej Krzysztof Galos (1985) – polski geolog, profesor nauk ścisłych i przyrodniczych, od 2024 podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz Główny Geolog Kraju. Zbigniew Kąkol (1972) – fizyk. Prorektor ds. Nauki AGH (2008-2016) Antoni Jackowski (1953) - profesor w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Dziekan Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ (1993-1999). W 1994 r. utworzył w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ jedyny w Polsce i drugi w Europie Zakład Geografii Religii. Przypisy Linki zewnętrzne Strona internetowa szkoły [online] [dostęp 2012-02-02] . strona główna serwisu Sprawozdania szkolne gimnazjum VI w Krakowie zdigitalizowane i opublikowane w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej Sprawozdania szkolne gimnazjum VI w Krakowie zdigitalizowane i opublikowane w Pedagogicznej Bibliotece Cyfrowej Biuletyn Informacji Publicznej IV Liceum w Krakowie