Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku

Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku – zbudowany w latach 1991–1996 w stylu nawiązującym do baroku. Z zewnątrz w zamierzeniu miał być wzorowany na nieistniejącym unickim kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Berezweczu na Białorusi (dawne województwo wileńskie), który był znakomitym przykładem baroku wileńskiego. Wewnątrz znajdują się malowidła (m.in. Ewangelistów, papieża Jana Pawła II, prymasa Polski kard. Józefa Glempa). Wybudowany z inicjatywy proboszcza – ks. prałata Tadeusza Krawczenki. Historia budowy Parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku została erygowana 24 VI 1990 roku przez biskupa Edwarda Kisiela, administratora apostolskiego Archidiecezji w Białymstoku. Proboszczem nowej parafii został mianowany ks. prałat Tadeusz Krawczenko, prokurator Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Białymstoku i budowniczy białostockiego Seminarium, a uprzednio także kościoła parafialnego w Narewce. Pierwszą świątynią parafii pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego został drewniany kościół na cmentarzu św. Rocha przy ul. Antoniuk Fabryczny, który zbudowano w roku 1946, a rozbudowany w 1990 roku. Kościół parafialny pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego zbudowano w latach 1991–1996 staraniem ks. prałata Tadeusza Krawczenki i parafian. W zamiarach ideowych nowy kościół dla tej parafii miał upamiętniać wszystkich Polaków poległych z rąk najeźdźców. Dlatego też w kościele zostali upamiętnieni trzej kapłani archidiecezji wileńskiej zamordowani przez hitlerowców, dzisiaj już błogosławieni: Władysław Maćkowiak, Stanisław Pyrtek i Mieczysław Bohatkiewicz. Architektura zewnętrzna i wystrój wnętrz Pierwotnie jako wzór architektoniczny miała posłużyć wysadzona przez Sowietów świątynia pobazyliańska z Berezwecza (dawne województwo wileńskie, obecnie Białoruś), będąca wyśmienitym przykładem architektury z kręgu baroku wileńskiego, jednak zrealizowany kościół w Białymstoku znacznie różni się od pierwowzoru, ponieważ w stosunku do oryginału brakuje zwielokrotnionych pilastrów w dolnej kondygnacji wież, pod- i nadokiennych płycin i boniowania, inne są elementy cokołów środkowego półokrągłego ryzalitu, wielkość nisz w środkowych kondygnacjach wież, nisze są pozamieniane z oknami, brakuje płyciny w szczycie fasady, różnią się spływy wolutowe, lukarny i hełmy. Projekt kościoła w Białymstoku sporządził mgr inż. arch. Michał Bałasz. Kościół można określić jako trzynawową neobarokową bazylikę z apsydą, zakrystią, kaplicą – Grobem Pańskim i chórem organowym, 2 wieżami i podpiwniczeniem. Jest także dolny kościół trzynawowy, halowy z apsydą i 2 zakrystiami. W partii wejściowej pod tarasem umieszczono Sanktuarium Gloria Victis i chwały obrońców Białegostoku z września 1939 roku. Kościół zaczęto ozdabiać w roku 1997 (artysta rzeźbiarz dr hab. Jerzy Grygorczuk z Białegostoku i artysta malarz mgr sztuki Jerzy Pasternak z Krakowa). Konstruktorem kościoła był mgr inż. Wacław Pacuk, a kierownikami budowy: inż. bud. Jerzy Zdanowicz i inż. bud. Stanisław Rymar. Kościół parafialny pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego ma następujące parametry: szerokość – 29,30 m; długość (z tarasem i schodami wejściowymi) – 54,25 m; wysokość łącznie z wieżami – 50,00 m; łączna kubatura – 23820 m³; powierzchnia zabudowy – 1318,5 m². W uroczystościach kościelnych może uczestniczyć 1500 wiernych. W roku 1999 spłonął drewniany kościół na cmentarzu św. Rocha. W jego miejsce ks. proboszcz prałat Tadeusz Krawczenko w latach 2000–2003 zbudował nowy kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych według projektu arch. mgr inż. Michała Bałasza. Świątynię wybudowano w duchu baroku. Ozdobili ją wyżej wspomniani artyści: dr hab. sztuki Jerzy Grygorczuk i mgr sztuki Jerzy Pasternak. Abp Wojciech Ziemba, metropolita białostocki, swoim dekretem z dnia 27 VI 2005 roku (dekret wchodzi w życie 1 VII 2005 roku) erygował nową parafię rzymskokatolicką pod wezwaniem Wszystkich Świętych, wyłaniając jej teren z części parafii pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego i parafii pod wezwaniem św. Kazimierza Królewicza. Pierwszym proboszczem nowej parafii został mianowany ks. prałat Tadeusz Krawczenko, natomiast proboszczem parafii pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego został ks. prałat dr Stanisław Hołodok. Organy Organy zostały wybudowane przez Nilsa Hammarberga w 1961 roku. Zostały zamontowane w tym kościele w 2023 roku przez firmę Kamila Jankowskiego, po sprowadzeniu ich rok wcześniej przy udziale organmistrzów Andreasa Ladacha i Mariana Majchera. Instrument posiada mechaniczną trakturę gry oraz wiatrownice klapowo-zasuwowe. Dyspozycja instrumentu: Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Strona parafii pw. Zmartwychwstania Pańskiego. zmartwychwstania.bialystok.net.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-11)]. Kościół w Berezweczu – wątek dyskusyjny o architekturze kościoła