NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Ворота Вазів на Вавелю

Ворота Вазів - найстаріші з трьох в'їзних воріт, що ведуть на Вавель . Вони розташовані між будівлями капітули та Катедральним собором . Є фрагментом укріплень Вавеля . Колись перед будівлею були: бастіон, ще одна брама та дві оборонні вежі, які були знесені у грудні 1824 року. Історія Побудовані в 1591 році на кошти Сигізмунда III Вази на місці готичної брами . Це були єдині ворота, що вели на гору. Це змінилося в середині дев'ятнадцятого століття, коли було додано ще одні. У минулому оборона їх була посилена ще однією брамою п, яка була фланкована низьким бастіоном і круглою готичною вежею під назвою "turris minor" та іншою круглою вежею, побудованою трохи вище, поруч із "сепним" будинком (буд. Рорантистів) — усі ці будівлі були знесені в грудні 1824 року на вимогу сенаторів Вільного міста Кракова . У 1827 році Вазівська брама була реконструйована, був зруйнуваний верхній фасад і прибудувано на його місці лоджію з трьома вікнами . Відбудову відзначили пам’ятною дошкою. Близько 1890 року брама була знову відремонтована . Архітектура Триярусна брама з боку міста оздоблена рустом . Над проїздом воріт є вищезгадана табличка з написом латинською мовою: "SENATUS POPULUSQUE CRACOVIENSIS RESTITUIT MDCCCXXVII", що означає: "Сенат і люди Кракова відновили у 1827 р.". Зверху крита лоджія 1827 року . Зсередини замок увінчує аттик, а портал прикрашають герби Польщі та Вазів. У стінах входу до брами збереглися три пошкоджені надгробки (зокрема єпископа Павла Дембського) та герби (Орла Польського та Одровонжа ) кінця XV ст., які прикрашали верхню частину будівлі скарбниці собору до 1895 року. Виноски Бібліографія Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie 2. Kraków. 1988. Зовнішні посилання Вазівська брама на офіційному сайті Кракова
Warka Brewery

The Warka Brewery (Polish pronunciation: [ˈvarka]) is one of Poland's oldest breweries and belongs to the Żywiec Group. Żywiec Group has four main breweries: Żywiec Brewery, Elbrewery, Leżajsk Brewery and Warka Brewery, and is majority owned by the Dutch Heineken Group. The brewery is in the historic center of Warka, Poland. Brand The company claims that in 1478 Bolesław V, the Mazovian Prince, reserved to Warka the exclusive right to supply beer to his court. The current plant was opened in 1975, under the Zakłady Piwowarskie w Warszawie (Warsaw Brewing Industries). Warka Brewery was purchased in 1999 by Grupa Żywiec S.A. The brewery was modernized in 2004 and now has a production capacity between 200-350 million litres annually. It is the second largest brewery in Grupa Żywiec. The Warka Brewery makes three products: Warka Classic, Warka Strong, and "Królewskie," the latter meaning "royal." Marketing Warka Classic Beer is well known for its distinct red packaging, the label of the export bottle and can, and the medals which indicates the beer's quality. The inscription 1478 Privilege of Delivery For Prince's Court. See also Polish beer Żywiec Brewery Elbrewery Leżajsk Brewery Cieszyn Brewery List of oldest companies External links Żywiec Group
Browar Warka

Browar Warka — польське пивоварне підприємство, розташоване в місті Варка. Належить концерну «Grupa Żywiec». Історія Завод заснований у 1968 році. Розбудова підприємства здійснювалася протягом 1973—1975 років. Спочатку підприємство діяло як структурний підрозділ варшавської пивоварні. У 1976 році відокремлене як самостійне підприємство. У 1994 році пивоварня приватизована і реорганізована в компанію «Browary Warka Sp. z o. o.». У 1994—1996 роках модернізована, внаслідок чого стала одним з найбільших виробників пива в Польщі. У 1996 році завод придбано швейцарською компанією «Welinvest», яка продала його австралійській «Brewpole BV». У 1999 році броварню придбав нідерландський концерн «Heineken N.V.», внаслідок чого вона ввійшла до групи «Grupa Żywiec». Див. також Kompania Piwowarska Примітки
Budynek Lotosu we Wrocławiu

Wieżowiec Lotos – budynek mieszkalno-usługowy przy ulicy Grabiszyńskiej 9 we Wrocławiu. Potocznie nazywany Hotelem Samotnych lub Domem Singla. Historia budynku Budynek został wzniesiony w latach 1971–1972 i był ostatnim etapem budowy osiedla mieszkaniowego Plac PKWN – zespołu bloków mieszkalnych przy dzisiejszym Placu Legionów; ze względu na swą wysokość miał stanowić jego dominantę. Dwie pierwsze kondygnacje budynku pełnią funkcje usługowo-handlowe, dawniej mieściła się tam kawiarnia „Lotos”, od której nazwę wziął cały budynek. Obecnie swoje siedziby mają tam niewielkie placówki handlowe i usługowe (biuro podróży, lumpeks i inne). W zamyśle projektantów miał być to dom mieszkalny z lokalami o niewielkiej powierzchni, który łatwo można by było zaadaptować na hotel, ten pomysł nigdy jednak nie został zrealizowany. W chwili obecnej w wieżowcu mieści się 196 mieszkań, z czego 182 to mieszkania typu M1, a pozostałe 14 to mieszkania M2. Nie został również urzeczywistniony inny pomysł architektów – na dachu wieżowca miała powstać restauracja z tarasem widokowym, z którego można by było podziwiać panoramę Wrocławia. Bibliografia Czerner O., Drankowski T.: Wrocław z lotu ptaka. Wrocław: Ossolineum, 1992. ISBN 83-04-03646-0. (pol.). Czerwiński J.: Wrocław i okolice. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1976. ISBN 83-217-2279-2. (pol.). Hawrylak-Grabowska J.: Coraz wyżej, [w:] Kalendarz Wrocławski. Wrocław: Towarzystwo Miłośników Wrocławia, 1968. (pol.). Linki zewnętrzne Galeria archiwalnych i współczesnych zdjęć Budynku Lotos
Budynek Szkoły Męskiej w Przeworsku

Budynek Szkoły Męskiej w Przeworsku (obecnie Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Przeworsku) – zabytkowy budynek w Przeworsku znajdujący się przy ul. Szkolnej 6. Historia Działkę, na której wzniesiono szkołę zakupiło miasto od Wojciecha Końcowicza w 1868. Również w tym roku rozpoczęto wypalanie cegły, przeznaczonej na budowę obiektu. Komitet budowy szkoły powołano w 1877. W jego skład weszli: Stanisław Czajkowski, Feliks Hoszowski i Feliks Świtalski. Wielokrotnie jednak zmieniano planowaną lokalizację budynku. W 1894 planowano wznieść szkołę w ogrodzie klasztoru oo. Bernardynów. Gwardian wyraził zgodę, żądając w zamian rekompensaty w postaci innej działki. Ostatecznie powrócono do pierwotnej koncepcji i szkołę wzniesiono na parceli zakupionej od Końcowicza. Budowę Szkoły Męskiej zakończono w 1904. W budynku, oprócz sal lekcyjnych znajdowało się także mieszkanie służbowe dla kierownika szkoły, którym został Jan Reyman. W czasie I wojny światowej sale szkolne zajęto na koszary i lazaret dla chorych żołnierzy. W 1963 obiekt przekazano do dyspozycji Liceum w Przeworsku (obecnie Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Przeworsku. W 1983 podjęto decyzję o rozbudowie szkoły. 3 kwietnia 1992 oddano do użytku nowe skrzydło oraz salę gimnastyczną. Architektura Obiekt został wzniesiony z czerwonej cegły. Reprezentuje skromne formy neogotyku. Budynek jest dwukondygnacyjny z poddaszem. Przez całą szerokość budynku biegnie ozdobna lizena. Nad drzwiami wejściowymi znajduje się figura Chrystusa. Ryzalit fasady jest zakończony schodkowym szczytem. Bibliografia Małgorzata Wołoszyn: Dawny Przeworsk na pocztówce i fotografii do 1944. Rzeszów: Libra, 2011, s. 31. ISBN 978-83-89183-88-0. Antoni (red.) Kunysz: Siedem wieków Przeworska. Rzeszów: 1974. Przypisy
Bukrzyno Duże

Bukrzyno Duże (kszb. Jezoro Wiôldżé Bùkrzëno) – śródleśne jezioro rynnowe w Polsce położone w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Stężyca na obszarze Pojezierza Kaszubskiego, w sąsiedztwie miejscowości Stare Czaple, Przewóz i Czapielski Młyn. Ogólna powierzchnia: 20,2 ha Zobacz też Rezerwat przyrody Ostrzycki Las Szlak wodny "Kółko Raduńskie"
Busznica (jezioro)

Busznica – jezioro w gminie Nowinka, w powiecie augustowskim, w woj. podlaskim. Charakterystyka Jezioro Busznica leży na Równinie Augustowskiej w Puszczy Augustowskiej. Jest ono najgłębszym jeziorem leżącym w całości na terenie powiatu augustowskiego (jezioro Wigry, którego południowy fragment znajduje się w pow. augustowskim, jest głębsze, ale największa głębia, 73 m, leży na terenie pow. suwalskiego). Busznica ma owalny kształt. Linia brzegowa jest słabo rozwinięta, niemal w 100% porośnięta borem sosnowym. Lejowate dno pozbawione jest górek i dołków, opada najpierw łagodnie, a następnie stromo. Jezioro posiada tylko jeden odpływ - niewielki rów melioracyjny o zamulonym dnie i powolnym nurcie. Zbiornik zalicza się do wód sielawowych. W jeziorze żyją gatunki ryb, takie jak: szczupak, leszcz, płoć, węgorz oraz okoń. W odległości ok. 1 km na północ znajduje się jezioro Blizno, zaś 1,5 km na płn.-wsch. - Blizienko. Nad jeziorem nie ma żadnych miejscowości. Najbliżej położona jest wieś Danowskie oraz leśniczówka Busznica (ok. 1,5 km na płn.-wsch.). W roku 2002 jezioro miało I klasę czystości i II klasę podatności na degradację. Jezioro objęte jest strefą ciszy. Historia W 1569 jako Iezioro Buszmice zostało wymienione w Regestrze spisania jezior Jego Królewskiej Mości. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego w tomie I z 1880 opisuje Busznicę jako jezioro w pow. augustowskim śród lasów, o 1 i pół wiorsty na południe od jeziora Blizno. Nazwa jeziora wywodzi się z języka jaćwieskiego, chociaż później uległa zniekształceniom. Knut Olof Falk rekonstruował pierwotną nazwę jako Buz-(e)m-īt-(i)s (rdzeń buz- = bezrogi), co znaczyło jezioro bez rogów, cyplów, z nierozwiniętą linią brzegową. Przypisy Bibliografia Charakterystyka gminy Nowinka. Urząd Gminy Nowinka. Geoportal.gov.pl. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 2012-01-25]. Informacja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu augustowskiego w 2010 r.. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku. [dostęp 2012-01-31]. Jezioro Busznica. SlonecznaPolska.pl. [dostęp 2012-01-25]. Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody stojące, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 31, ISBN 83-239-9607-5 . Plan urządzenia gospodarstwa leśnego nadleśnictwa Szczebra na okres 01.01.2004 – 31.12.2013. Program ochrony przyrody. Białystok: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, 2003. Program Ochrony Środowiska dla gminy Nowinka na lata 2008-2011. Urząd Gminy Nowinka, 2008. [dostęp 2012-01-29]. Linki zewnętrzne Busznica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 483 . Jezioro Busznica - film na YouTube pokazujący jezioro
CANARD

CANARD (akronim od Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym) – jednostka Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD), utworzona w celu centralizacji i automatyzacji nadzoru nad ruchem drogowym. Nadzór odbywa się w oparciu o fotoradary (stacjonarne i mobilne, zamontowane na pojazdach), urządzenia do odcinkowego pomiaru prędkości oraz rejestratory przejazdu na czerwonym świetle na skrzyżowaniach i przejazdach kolejowo-drogowych. Materiał zarejestrowany przez urządzenia jest przesyłany drogą elektroniczną do centrali systemu (Centralnego Systemu Przetwarzania), w której przeprowadzane są postępowania mandatowe. Historia Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym utworzono na podstawie zarządzenia nr 103 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2010 r. w sprawie nadania statutu Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego (M. P. Nr 101, poz. 1184), a rozpoczęło ono działalność 1 lipca 2011. Przed utworzeniem CANARD, materiał zarejestrowany przez fotoradary musiał być ręcznie odczytywany z zamontowanych w nich aparatów (lub w przypadku starszych urządzeń z klisz, które należało wcześniej wywołać), co powodowało przestoje w pracy urządzeń na skutek zapełniania się ich pamięci wewnętrznej. Poszczególne komendy policji tworzyły komórki lub stanowiska do obsługi poszczególnych fotoradarów. Aby podnieść efektywność, pojawiła się koncepcja automatyzacji i centralizacji tego procesu. Przed wprowadzeniem systemu CANARD, 576 masztów fotoradarowych należało do policji, a 445 sztuk – do GDDKiA. Wszystkie czynne tego typu urządzenia przejęła Inspekcja Transportu Drogowego. Infrastrukturę nieczynną (atrapy, maszty bez podłączonej energii elektrycznej) zdemontowano, bądź wyposażono w urządzenia rejestrujące. Oprócz tego zamontowano nowe maszty. Budowa systemu została dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w wysokości 160 541 122 zł, a wartość całego projektu wyniosła 188 871 909 zł. W 2016 r. zakończono realizację projektu, uruchamiając wszystkie elementy systemu, składającego się z 400 urządzeń stacjonarnych do pomiaru prędkości, 29 urządzeń do kontroli średniej prędkości na określonym odcinku, 20 systemów do kontroli przestrzegania stosowania się do sygnalizacji świetlnej oraz 29 mobilnych urządzeń rejestrujących. W grudniu 2016 r. GITD podpisał umowę użyczenia od miasta stołecznego Warszawy urządzeń rejestrujących wykorzystywanych do końca 2015 r. przez warszawską straż miejską. Przypisy Linki zewnętrzne Strona internetowa CANARD
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach

Centralne Muzeum Pożarnictwa – muzeum techniki znajdujące się w Mysłowicach eksponujące dorobek i dziedzictwo polskiego pożarnictwa. Eksponaty Posiada ponad 4,000 eksponatów i bibliotekę z 5,000 pozycjami. Jego ekspozycja stała prezentuje zabytkowy sprzęt gaśniczy, takimi jak najstarsza zachowana w Polsce pompa strażacka, czyli czterokołowa sikawka konna z 1717 roku. Działalność Muzeum jest corocznie odwiedzane przez ok. 30,000 zwiedzających. Muzeum prowadzi też działalność edukacyjną na temat pożarnictwa (w dziedzinach takich jak prewencja społeczna), wykonywaną m.in. dzięki Mobilnemu Symulatorowi Zagrożeń Pożarowych Domu Jednorodzinnego. Organizacja Placówka jest jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej, bezpośrednio podległą Komendzie Głównej PSP. Poza oddziałem głównym w Mysłowicach istnieje też oddział zamiejscowy w województwie wielkopolskim o nazwie Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach. Historia Muzeum zostało utworzone 14 września 1975 roku. Muzeum pierwotnie mieściło się w budynku byłego więzienia policyjnego przy ulicy Powstańców. W maju 1991 roku zostało przeniesione na ulicę Stadionową, gdzie wówczas otworzono pierwsze dwie nowe hale ekspozycyjne. Przypisy
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Suchawie

Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Suchawie – dawna prawosławna cerkiew w Suchawie, od lat 70. XX wieku należąca do Kościoła rzymskokatolickiego. Historia Budynek został wzniesiony w stylu bizantyńsko-rosyjskim w latach 1909–1913. Inicjatorem jego budowy był arcybiskup chełmski Eulogiusz, zaś autorem projektu – Aleksandr Puring. Według tego samego projektu w eparchii chełmskiej zbudowano także cerkwie w Dubience i w Grodysławicach (obie wyświęcone w 1909). Cerkiew była siedzibą parafii prawosławnej także w okresie międzywojennym. Po wywiezieniu miejscowej ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego do ZSRR w latach 1944–1945 obiekt został zaadaptowany na spichlerz. Pojawił się nawet projekt całkowitego zburzenia cerkwi, czemu skutecznie przeciwstawił się metropolita warszawski i całej Polski Makary. Następnie Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny zrzekł się praw do budynku, przekazując go Kościołowi katolickiemu. Obiekt służy jako kaplica filialna parafii Najświętszego Serca Jezusowego we Włodawie. W swojej architekturze zachował cechy typowe dla rosyjskiego budownictwa cerkiewnego. Kaplica została poważnie uszkodzona 12 lipca 2012 wskutek pożaru wywołanego uderzeniem pioruna. Z budynku uratowano nieliczne elementy wyposażenia. 14 lipca 2013 r. w odprawiono pierwszą mszę świętą w odbudowanej kaplicy w Suchawie. Po pożarze nie odbudowano siedmiu cebulastych kopuł, które pierwotnie wieńczyły budynek, zastępując je jedną o prostszej konstrukcji. W sąsiedztwie byłej cerkwi zachował się zabytkowy cmentarz prawosławny. Linki zewnętrzne Wirtualny spacer po wyremontowanej kaplicy w Suchawie Przypisy
Cerkiew Narodzenia Matki Bożej w Krościenku

Cerkiew Narodzenia Matki Bożej w Krościenku (obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny) – dawna drewniana greckokatolicka cerkiew, wzniesiona we wsi Krościenko w miejscu wcześniejszej cerkwi, wzmiankowanej w roku 1558. Na zachód od cerkwi stoi drewniana XIX-wieczna dzwonnica o konstrukcji słupowej, z krytym gontem dachem namiotowym. W pobliżu znajduje się cmentarz cerkiewny z kilkoma starymi nagrobkami. Historia Cerkiew wzniesiona została w roku 1794 lub 1799. W roku 1864 została wyremontowana. Po powrocie wsi do Polski w roku 1951 cerkiew stała kilka lat opuszczona. W latach 1956–1971 służył greckim emigrantom jako owczarnia i magazyn obornika. W okresie tym całkowitemu zniszczeniu uległa podłoga, drzwi oraz wyposażenie cerkwi. W roku 1971 obiekt przejął kościół rzymskokatolicki. W roku 1973 wykonany został remont, po którym cerkiew pełni funkcję kościoła parafialnego. Architektura i wyposażenie Cerkiew w Krościenku jest świątynią orientowaną, trójdzielną o konstrukcji zrębowej. Do prezbiterium od północy przylega zakrystia. Nawa jest szersza niż pozostałe części. Od zachodu do babińca dobudowano niewielki przedsionek. Dach pokryty jest gontem. Nad babińcem i prezbiterium widnieją nieduże wieżyczki z cebulastymi kopułami, nad nawą większa kopuła zbudowana została na ośmiobocznym bębnie. W świątyni nie zachowały się elementy pierwotnego wyposażenia. Dział Sztuki Cerkiewnej Muzeum Zamku w Łańcucie ma w swoich zbiorach fragmenty ikonostasu z XVIII i XIX wieku, feretron z XIX wieku oraz kamienną chrzcielnicę. Przypisy Bibliografia StanisławS. Kryciński StanisławS., Cerkwie w Bieszczadach, Pruszków: Rewasz, 2005, s. 231–232, ISBN 83-89188-39-2, ISBN 83-89188-38-4, OCLC 69495051 . Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, str. 194–195 ISBN 83-89188-08-2
Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Pełnatyczach

Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Pełnatyczach – murowana cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1798, odnowiona 1911, znajdująca się w Pełnatyczach. Była to cerkiew parafialna, której podlegały cerkwie w Czelatycach, Rożniatowie i Roźwienicy. Bibliografia Dmytro Błażejowśkyj, "Istorycznyj szematyzm Peremyskoji Eparchiji z wkluczennjam Apostolśkoji Administratury Łemkiwszczyny (1828-1939)", Lwów 1995, ISBN 5-7745-0672-X
Церква Народження Пресвятої Діви Марії (Гораєць)

Церква Різдва Пресвятої Богородиці у Горайці відноситься до найдавніших церков на теренах сучасної Польщі. Окрім неї у давньому українському етнографічному регіоні збереглось ще 3 церкви XVI ст. — св. Параскеви у Радружі, Святого Духа у Потеличах, св. Миколая у Волі-Висоцькій. Історія До ремонту 1995 вважали, що церква походить з середини XVIII ст., але відкрита поліхромія дозволила віднести її збережені частини до XVI ст. Церкву, імовірно, збудували 1586 року як філіальну парафії в Жукові. Церква вперше документально згадана у привілеї Сигізмунда III Ваза від 18 листопада 1618 р. Церква тридільної конструкції мала купол понад навою, понад бабинцем дзвіницю та давню стіну (перегородку) іконостасу, яку до середини XVII ст. покрили поліхромією. Храм належав УГКЦ. Наприкінці XVII ст. встановили іконостас, який закрив старі розписи на перегородці. Церква зазнала значної перебудови 1816, коли новозбудовану вівтарну частину покрили восьмибічним шатровим дахом замість квадратного. 1835 збудували новий бабинець з восьмибічним шатровим дахом замість дзвіниці. Старі розписи покрили новою поліхромією (1867—1868). У 1900—1911 роках наву розширили, прорізавши з двох сторін проходи до двох бічних нав-прибудов. 28 липня 1943 року у Жукові був вбитий парох Жукова і Горайця о. Мирон Колтунюк. З 1947 після остаточного виселення українського населення церква стала філіальною каплицею РКЦ парафії з Цішанова і стала відкритою з 1985 р. Під час ремонту 1991—2001 років розібрали бічні прибудови до нави, відновивши стіни нави. Дзвіницю на церковному дворі з межі XVIII—XIX ст. розібрали в середині 1970-х років при розширенні дороги. Замість неї 1994 перевезли дзвіницю (1863) з Майдану Сєнявського. Було встановлено новий паркан навколо прицерковного цвинтаря. Частина ікон переважно з XVIII ст., літургічного начиння з церкви перебуває у музеї-замку Ланьцута. Іконостас, ікони реставрували у Центрі української культури в Кракові і у травні 2011 встановили у храмі. Церква внесена до туристичних пам'яток Шляху дерев'яної архітектури Підкарпатського воєводства (маршрут 6). Джерела Блажейовський Дмитро Історичний шематизм Перемиської Епархії з включенням Апостольської Адміністратури Лемківщини (1828—1939). — Львів, 1995, ISBN 5-7745-0672-X Посилання Партизанськими дорогами з командиром «Залізняком» — Дрогобич: Видавнича фірма «Відродження», 1997.- 359 с., ISBN 966-538-009-5 Земля на українському обрії. Гміна Чесанів Гораєць (Gorajec). Автор: Юрій ГАВРИЛЮК [Архівовано 27 листопада 2016 у Wayback Machine.] Врятовані церкви Любачівщини [Архівовано 5 березня 2016 у Wayback Machine.] Cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gorajcu. YouTube [Архівовано 29 березня 2016 у Wayback Machine.] Примітки Див. також Різня в Горайці
Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Zawadce Rymanowskiej

Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Zawadce Rymanowskiej – dawna parafialna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona z drewna w 1855. Po wysiedleniu miejscowej ludności łemkowskiej w latach 1945-1947, cerkiew została przejęta przez kościół rzymskokatolicki i była wykorzystywana jako kościół dojazdowy parafii w Jasionce. W 1968 Zawadka weszła w skład nowo erygowanej parafii Chrystusa Króla w Trzcianie-Zawadce obsługiwanej przez oo. bernardynów z Dukli, a cerkiew pełni funkcję kościoła filialnego. Historia Pierwsza cerkiew w Zawadce Rymanowskiej została wzniesiona najprawdopodobniej w ostatniej dekadzie XVI w.. Obecna pochodzi z 1855. Jej budowniczym był majster o nazwisku Bujakowskij. Starą cerkiew rozebrano, pozostawiając jednak murowane, istniejące do dzisiaj prezbiterium. W 1902 na cerkwi wymieniono pokrycia dachowe z gontowego na blaszane, a na terenie cmentarza cerkiewnego postawiono wolnostojącą, słupową dzwonnicę. W 1931 była remontowana. Artysta W. Buczkowski odnowił i uzupełnił ikonostas i namalował polichromię figuralną. W latach 1977–1983 była ponownie remontowana, część oryginalnej dekoracji wnętrza zakryła wówczas boazeria, wymieniono poszycie gontowe ścian oraz wymieniono tynki na murowanej kaplicy. Podczas kolejnych remontów: w 2005 wymieniono pokrycie dachów i hełmów na blachę miedzianą; w 2008 wyremontowano posadowienie cerkwi; 2009 wykonano kanalizację deszczową i chodnik wokół obiektu oraz w 2011 poddano remontowi kaplicę. Architektura i wyposażenie Cerkiew w Zawadce Rymanowskiej jest budowlą trójdzielną, orientowaną, o konstrukcji zrębowej. Jest wyraźnie podzielona na przedsionek, nawę i pomieszczenie ołtarzowe, przy czym wszystkie te części wznoszą się na tę samą wysokość, zaś nawa jest szersza od pozostałych. Dach posiada jedną kalenicę, jest dwuspadowy, kryty blachą. Nad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowej, nad nawą i prezbiterium niewielkie hełmy. We wnętrzu z dawnej cerkwi zachował się osiemnastowieczny pięciokondygnacyjny ikonostas z ikonami W. Buczkowskiego (z 1931, poza tym cztery wizerunki z pierwotnego ikonostasu), ściany pokrywa polichromia wykonana przez tego samego autora. Na ścianie wschodniej znajduje się malowidło przedstawiające Adorację Bogurodzicy autorstwa Romana Isajczyka. W sanktuarium ołtarz główny z pozłacanym tabernakulum w kształcie świątyni na planie krzyża greckiego. Późnobarokowa ambona (około 1700) pochodzi z rozebranego na początku lat 20. XX w. kościoła w Lubatowej. Otoczenie Obok cerkwi znajdowała się drewniana dzwonnica wybudowana na przełomie XIX i XX w., którą w rozebrano i zastąpiono w 1983 nową konstrukcji metalowej. W 1983 rozebrano również ogrodzenie (murek) cmentarza cerkiewnego z łamanego kamienia. Przypisy Linki zewnętrzne Opis w serwisie Beskid Niski