Park im. Legionów w Łodzi

Park im. Legionów (dawniej oddzielnie jako: Park im. Władysława Hibnera oraz Park im. ZUS) – park miejski, położony w dzielnicy Górna w Łodzi. Rozciąga się on między ulicami Pabianicką i Doroty a ulicą Sanocką. Wejście do parku od strony Placu Niepodległości jest geometrycznym przedłużeniem ulicy Piotrkowskiej. Park składa się z dwóch rozdzielonych ulicą Bednarską części: południowej i północnej – niegdyś stanowiących dwa osobne parki, których wspólna powierzchnia wynosi 9,72 ha (6,93 ha + 2,79 ha). Wspólna nazwa Parku imienia Legionów została nadana w 1994 roku. Przyroda Znajdują się tu największe w Łodzi okazy magnolii, żeńskie okazy cisa, klon srebrzysty o obwodzie pnia 3 m, oraz skupiska drzew pochodzących z lasów: Dalekiego Wschodu brzoza Ermana Stanów Zjednoczonych orzech szary Unikatami są: jodła kalifornijska klon tatarski. Urozmaiceniem są pięknie i kolorowo kwitnące różaneczniki. Park początkowo zajmowała obszar pomiędzy ul. Pabianicką i ul. Doroty, ze wschodniej strony przylegając do zabudowań wspomnianej fabryki. Obecnie ta część Parku im. Legionów stanowi zabytek (nr rej. A/329 z 29.12.1992). W najstarszej, północnej części parku znajduje się siedem pomników przyrody: cztery dęby szypułkowe o obwodach pnia od 245 do 380 cm, dwa dęby czerwone o obwodzie 250 cm i 295 cm oraz buk pospolity odmiana czerwonolistna o obwodzie 240 cm. W północno-wschodniej części obiektu rośnie nieduży okaz skrzydłorzecha kaukaskiego. Historia północnego parku Park stanowił niegdyś dwie odrębne części, przy czym jako pierwszy powstał północny Park Fabrykancki Ernsta Leonhardta. Pobliskie przedsiębiorstwo włókiennicze, przy którym powstał zieleniec, założone zostało w 1878 roku przez Ernsta Leonhardta – Saksończyka, który przybył do Łodzi w 1877 roku i wraz ze swoim szwagrem Wilhelmem Woelkerem oraz sprowadzonym do miasta Saksończykiem Hilamarem Girbardtem, zakupił w wówczas podłódzkiej wsi Dąbrowa ziemię i wybudował fabrykę produkującą przędzę czesankową, sukno i tkaniny. Pierwsza część parku powstała najprawdopodobniej w 1888 roku razem z Pałacem Ernsta Leonhardta jako park przypałacowy, podczas gdy całość była zlokalizowana pomiędzy włókienniczą Łodzią a wsią Chojny. Obecnie w samym pałacu znajduje się Urząd Stanu Cywilnego Łódź Górna. Ponadto nazwisko inicjatora z czasem dało nazwę położonemu obok placowi zwanemu Rynkiem Leonarda – obecnie znanego jako Plac Niepodległości. Następną część parku, sięgającą od ul. Doroty do ul. Bednarskiej, fabrykant zakupił w 1905 roku dla swoich wspólników, którym wybudował domy. Obecnie mieszczą się w nich Państwowy Dom Dziecka im. Stanisława Jachowicza oraz przedszkole. Ta część parku została urządzona przez sprowadzonych do tego celu niemieckich ogrodników. Wówczas też zamknięto ul. Doroty, tak by połączyć dwie części parku, ogrodnicy starali się również wizualnie ujednolicić starą i nową część parku, dlatego w nowej części wsadzano duże drzewa. Początkowo park był ogrodzony i zamknięty dla publiczności, dwa wejścia prowadziły od ulicy Bednarskiej oraz od Pabianickiej przy obecnym placu Niepodległości. W parku znajdowały się obecnie nieistniejące stawy, których woda służyła do produkcji w pobliskiej fabryce, jeden z nich – znajdujący się przed pałacem od strony ul. Pabianickiej służył również do kąpieli. Część północno-zachodnia parku fabrykanckiego przeznaczona była na sad owocowy, a w części południowej przy ul. Bednarskiej znajdowały się korty tenisowe. Z Fabryka Wyrobów Włókienniczych Leonhardta, Woelkera i Girbardta związana jest również historia budynku Pod Góralem. Budynek wybudowany ok. 1910 roku według projektu Leona Lubotynowicza dla Witolda Jana Starowicza, dyrektora zakładów. W 1938 roku park wraz z fabryką zakupił Markus Kohn. Okres II wojny światowej W czasie wojny z fabryki jak i budynków korzystali Niemcy. W przylegającej fabryce Hitlerowcy utworzyli warsztaty lotnicze, a sam park był zaniedbany, wycięto cześć drzew, zniknęły pergole. Lata powojenne Po wojnie obiekt nazwano Parkiem im. Władysława Hibnera, oddając go w zarządzanie Zakładowi Przemysłu Wełnianego, które przejęły od okupanta dawne posiadło fabryczne zakupione rok przed wojną przez Markusa Kohna . W 1952 roku podjęte zostały prace porządkowe, aby następnie udostępnić go mieszkańcom Łodzi: zasypano dwa z trzech stawów (kolejny wysechł w późniejszych latach), zlikwidowano sad, wytyczono nowe alejki, dosadzono drzewa, W latach 60. korty tenisowe zostały zlikwidowane i w ich miejscu powstał plac zabaw. XXI wiek W marcu 2005 roku otwarto Ośrodek Sportu i Rekreacji Angelica, jest to kompleks sportowy z podziemnym parkingiem wybudowany przez Wyższą Szkołę Informatyki. W jego skład wchodzą baseny, hydromasaże, zjeżdżalnia i sztuczna rzeka, a także siłownia, fitness, hala sportowa, sauny. Korzystać z niego mogą nie tylko studenci i pracownicy Uczelni, ale także wszyscy mieszkańcy miasta. Ośrodek otrzymał imię wnuczki założycielki Wyższej Szkoły Informatyki, Anieli Bednarek. Historia południowego parku XX wiek Drugi z parków od początku zwany był Parkiem im. ZUS ze względu na to, iż został założony na terenie osiedla mieszkaniowego pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Miało to miejsce w latach 1932–1934, według projektu znanego łódzkiego architekta zieleni Stefana Rogowicza, na południe od dotychczas istniejącego Parku Fabrykanckiego. Osiedle mieszkaniowe ZUS-u wybudowano na obszarze 7 ha między ulicami Bednarską, Sanocką, Unicką i Adolfa Dygasińskiego. Zakładano budowę 14 bloków, wybudowano połowę. Dominantą osiedla jest charakterystyczny budynek wieży ciśnień przy ulicy Dygasińskiego. Zmodernizowano także nawierzchnię alejek i parterów kwiatowych oraz urządzono plac zabaw. XXI wiek Z północy na południe rozciągają się prostokątne różane partery kwiatowe. Wzdłuż głównych alei wysadzanych lipami poustawiane są ławeczki z widokiem na róże. W zachodniej części parku znajduje się nieduży plac zabaw, kolejny – znacznie większy, mieści się tuż przy parku po drugiej stronie ul. Sanockiej, zaś przy ul. Bednarskiej umieszczono kilka stolików z ławeczkami. 23 września 2017 roku w parku został odsłonięty pomnik legionisty, przedstawiającego postać młodego mężczyzny w szynelu i maciejówce, trzymającego u swego boku karabin. Budowa pomnika sfinansowana została ze zbiórki publicznej oraz darowizn. Pomysłodawcami akcji byli członkowie Związku Legionistów Polskich i Ich Rodzin. Autorem pomnika jest natomiast łódzki rzeźbiarz Marcin Mielczarek. W pobliżu ulica Piotrkowska Plac Niepodległości Fabryka Braci Stolarow – ul. Rzgowska 26/28 Park im. gen. Jarosława Dąbrowskiego Kościół Matki Bożej Anielskiej Czerwony Rynek Park Sielanka Park Miejski przy ul. Leczniczej Park im. Władysława Stanisława Reymonta Skwer im. H. Dubaniewicza Zobacz też Parki w Łodzi Przypisy