Diecezja sandomierska

Diecezja sandomierska (łac. Dioecesis Sandomiriensis) – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii lubelskiej w Polsce. Historia Diecezja sandomierska powstała 30 czerwca 1818 roku. Papież Pius VII bullą „Ex imposita nobis” wydzielił ją z terenu diecezji krakowskiej. Do nowej diecezji weszły m.in. archidiakonaty zawichojski i opatowski. Naturalnymi granicami diecezji były rzeki: Wisła, Pilica, Czarna, a także pasmo Gór Świętokrzyskich, toteż wówczas swym kształtem przypominała ówczesne województwo sandomierskie (potem gubernię sandomierską). W tym kształcie dotrwała aż do 25 marca 1992 roku, kiedy to papież Jan Paweł II bullą „Totus Tuus Poloniae Populus” przeorganizował strukturę diecezji w Polsce. Na mocy tego dokumentu z terenu dawnej diecezji sandomierskiej powstała diecezja radomska, zaś do pozostałych 8 dekanatów zostały dołączone 2 dekanaty z diecezji lubelskiej, 7 dekanatów z diecezji przemyskiej oraz 1 dekanat z diecezji tarnowskiej. Diecezja sandomierska jest diecezją sufraganalną metropolii lubelskiej. W latach 2010–2016 nastąpiła reorganizacja dekanatów. Dekretami biskupa ordynariusza Krzysztofa Nitkiewicza likwidacji uległy dekanaty: Stalowa Wola-Północ, Stalowa Wola-Południe, Tarnobrzeg-Północ, Tarnobrzeg-Południe, a powstały nowe: Stalowa Wola, Pysznica, Tarnobrzeg, Nowa Dęba i Kunów. Ważniejsze wydarzenia 30 czerwca 1818 – Powstanie diecezji sandomierskiej 1972–1973 – I Peregrynacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej 1981 – Zmiana nazwy na: „diecezja sandomiersko-radomska” 1992 – Reorganizacja granic diecezji i powrót do nazwy „diecezja sandomierska” 1996–1999 – Obrady II Synodu diecezji sandomierskiej czerwiec 1999 – Wizyta papieża Jana Pawła II 2000 – Kościół parafialny św. Michała Archanioła w Ostrowcu został podniesiony do godności kolegiaty 2003–2004 – Peregrynacja figury Matki Boskiej Fatimskiej 2008–2009 – II Peregrynacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej 2010 – Reorganizacja Dekanatów Stalowa Wola-Północ i Stalowa Wola-Południe. Ustanowienie dekanatów: Stalowa Wola i Pysznica 2011 – Ustanowienie drugiego w Ostrowcu Świętokrzyskim diecezjalnego sanktuarium MB Saletyńskiej 2015 – Reorganizacja Dekanatów Tarnobrzeg-Północ i Tarnobrzeg-Południe. Ustanowienie dekanatów: Tarnobrzeg i Nowa Dęba 24 czerwca 2015 – Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela w Janowie Lubelskim został podniesiony do godności kolegiaty 19 kwietnia 2016 – Ustanowienie dekanatu Kunów i reorganizacja dekanatów: Opatów, Ostrowiec Świętokrzyski, Ożarów, Sandomierz, Szewna. Instytucje Kuria Diecezjalna Wyższe Seminarium Duchowne w Sandomierzu Instytut Teologiczny w Sandomierzu Sąd Biskupi Sandomierska Kapituła Katedralna Kapituła Konkatedralna w Stalowej Woli Kapituła Kolegiacka w Opatowie Kapituła Kolegiacka w Ostrowcu Świętokrzyskim Caritas diecezjalne (Caritas Diecezji Sandomierskiej) Dom Księży Emerytów Fundacja serce bez granic Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu Archiwum Diecezji Sandomierskiej Biskupi Biskup diecezjalny ks. bp Krzysztof Nitkiewicz (od 2009) Biskup senior ks. bp Edward Frankowski - biskup pomocniczy w latach 1992-2012, senior od 2012 Główne świątynie Bazylika katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu (rocznica poświęcenia: 22 października) Bazylika konkatedralna Matki Bożej Królowej Polski w Stalowej Woli Bazylika pw. Trójcy Świętej na Świętym Krzyżu Kolegiata w Opatowie Kolegiata w Ostrowcu Świętokrzyskim Kolegiata w Klimontowie Kolegiata św. Jana Chrzciciela w Janowie Lubelskim Patroni diecezji Święty Stanisław, biskup i męczennik Błogosławiony Wincenty Kadłubek, biskup Sanktuaria Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Świętym Krzyżu Sanktuarium Matki Bożej Dzikowskiej w Tarnobrzegu Sanktuarium Błogosławionego Sadoka i 48 Towarzyszy Męczenników oraz Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Sandomierzu Sanktuarium św. Wojciecha w Bielinach Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Bogorii Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej Łaskawej w Janowie Lubelskim Sanktuarium Świętego Józefa w Nisku Diecezjalne Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Ostrowcu Świętokrzyskim Diecezjalne Sanktuarium Matki Bożej Saletyńskiej w Ostrowcu Świętokrzyskim Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej Królowej Rodzin w Ożarowie Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Radomyślu nad Sanem Sanktuarium Matki Bożej Cudownej Przemiany w Rakowie Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Misericordia Domini w Sulisławicach Sanktuarium Świętej Anny w Annopolu Sanktuarium Świętego Antoniego w Padwi Narodowej Sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej w Stalowej Woli Sanktuarium św. Jana Pawła II w Staszowie Miasta diecezji Dekanaty Zobacz też biskupi sandomierscy metropolia lubelska podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce ziemia sandomierska Przypisy Bibliografia Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 573–590) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2. Linki zewnętrzne Diecezja sandomierska