Willa Louisa Damego

Willa Louisa Damego – willa miejska z ogrodem z około 1900 roku, położona przy ulicy Sokolskiej 8 w Katowicach, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Willę zaprojektował i wybudował w 1895 bądź 1900 roku jako dom własny i siedzibę firmy budowlanej Louis Dame – architekt i mistrz murarski, autor licznych projektów architektonicznych w Katowicach i na Górnym Śląsku. W latach 1903–1922 mieszkał tu nadburmistrz Katowic Alexander Pohlmann. Około 1928 roku od zachodu wystawiono oficynę, zlikwidowano stajnie i warsztat, a do budynku gospodarczego dobudowano garaż. W miejscu dawnych placów składowych powstały nowe obiekty. W dwudziestoleciu międzywojennym mieścił się tu Konsulat Generalny Niemiec, a w czasie II wojny światowej willa była siedzibą nazistowskich organizacji. Po 1945 roku działała m.in. prokuratura (do 1989 roku), a w 1999 roku dom stał się własnością i siedzibą spółki akcyjnej Fundusz Górnośląski. W latach 90. XX wieku dokonano renowacji elewacji i częściowo przebudowano wnętrza. Dodano półokrągły świetlik o konstrukcji metalowej na poziomie przyziemia służący doświetleniu pomieszczeń piwnic oraz zadaszenie głównego wejścia i łącznik pomiędzy willą a oficyną. 3 października 1994 roku budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych pod nr A/1548/94 (obecnie nr A/713/2020). 12 lipca 2024 roku odbyło się odsłonięcie rzeźby beboka z globusem o imieniu Fundek. Stanęła ona przy wejściu do willi. 1 maja 2026 roku Fundusz Górnośląski przeniósł się do nowej siedziby przy alei W. Roździeńskiego 188, a samą willę przeznaczono na wynajem. Wraz ze zmianą siedziby przeniesiono także rzeźbę beboka. Architektura Dom zaprojektowano jako willę miejską z założeniem ogrodowym, częścią gospodarczą i utylitarną. Od strony zachodniej znajdowało się podwórze ze stajnią, na które prowadził wjazd obok przybudówki pełniącej funkcje gospodarcze i mieszkalne. Budynki te oddzielały willę od położonego we wschodniej części parceli warsztatu i placu składowego. Jest to obiekt murowany z dekoracją szachulcową, posadowiony na cokole z piaskowca, o planie zbliżonym do prostokąta, z wieżą w północno-wschodnim narożniku i oficyną od południa. Podpiwniczony, piętrowy z użytkowym poddaszem. Nakryty wysokim wielospadowym dachem z lukarnami, pokryty dachówką ceramiczną – holenderką. Elewacje gładkie, tynkowane; oryginalnie zdobiły je dekoracje sztukatorskie o motywach roślinnych oraz elementy szachulcowe. Wejście główne znajduje się w cofniętej części elewacji frontowej i prowadzi do hallu w narożniku południowym z jednobiegowymi, murowanymi schodami. Z hallem łączy się korytarz. Pomieszczenia mieszkalno-reprezentacyjne w układzie amfiladowym zaprojektowano wzdłuż elewacji północnej i wschodniej, natomiast pomieszczenia pomocniczo-gospodarcze w części zachodniej budynku. Rozplanowanie piętra i poddasza jest analogiczne do parteru. Willa stanowi przykład malowniczej rezydencji miejskiej nawiązującej do angielskiego budownictwa wiejskiego, tzw. cottage house. W stylu cottage zaprojektowano wnętrza domu. Dominowała ciemna kolorystyka, ciężkie materiały, detale w stylu gotyckim oraz drewniane boazerie, posadzki i sufity. Z pierwotnego wystroju zachowały się jedynie żeliwne schody, piec na poddaszu i drewniana stolarka okienna i drzwiowa. Pierwotnie willę otaczał duży ogród, zajmujący teren dzisiejszej parceli przy ulicy Sokolskiej 6. Galeria zdjęć Przypisy Bibliografia MichałM. Bulsa MichałM., Ulice i place Katowic, wyd. 3, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka”, 2018, ISBN 978-83-63780-28-9 (pol.). KatarzynaK. Łakomy KatarzynaK., Wille miejskie Katowic, wyd. drugie zmienione, Katowice: Muzeum Śląskie w Katowicach, 2015, ISBN 978-83-62593-65-1 (pol.). GrażynaG. Szewczyk GrażynaG. (red.), Katowice oczami Niemców i Polaków: relacje, wspomnienia, obrazy literackie., t. 1, Katowice: Stowarzyszenie Thesaurus Silesiae – Skarb Śląski, 2017, ISBN 978-83-7164-918-9 (pol.).