NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych w Gliwicach

Kościół Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Gliwice-Sośnica diecezji gliwickiej. Znajduje się na gliwickim osiedlu Sośnica. Historia Prace budowlane rozpoczęły się w dniu 3 czerwca 1928 roku według projektu opracowanego przez rządowego doradcę budowlanego dr Klugego z Gliwic. Nadzorował je mistrz budowlany Koban, a ze strony parafii pracami kierował ksiądz proboszcz Amand Ballon. Budowa została wsparta przez miasto Gliwice, do którego w dniu 1 stycznia 1928 roku została przyłączona Sośnica. Po śmierci księdza Ballona, kolejnym budowniczym świątyni został ksiądz Antoni Korczok. Nowa świątynia została poświęcona przez biskupa Walentego Wojciecha w dniu 6 października 1929 roku. Witraże wykonała pracownia Gottfried Heinersdorf z Berlina według projektu artystki Müller-Wiegmann. Prace rzeźbiarskie (portały) wykonał rzeźbiarz wrocławski Johannes Kiunka. Świątynia otrzymała wezwanie Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych. W 25. rocznicę ustanowienia parafii (w 1936 roku) została poświęcona mozaika w prezbiterium świątyni. Pas mozaiki w nawie głównej wykonał Stanisław Szmuc. W 1992 roku zostało gruntownie przebudowane wnętrze świątyni. Przypisy
Mariä-Geburt-Kirche (Gliwice)

Die Mariä-Geburt-Kirche (polnisch Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny) im oberschlesischen Gliwice (Gleiwitz) ist eine römisch-katholische Pfarrkirche. Die Kirche im neoromanischen Stil stammt vom Ende des 19. Jahrhunderts und ist dem Fest Mariä Geburt geweiht. Die Mariä-Geburt-Kirche gehört der Pfarrgemeinde Mariä Geburt in Gliwice (Gleiwitz) im Dekanat Gliwice-Ostropa des Bistums Gliwice an. Sie befindet sich an der Ulica Rolników im Stadtteil Bojków (Schönwald). Geschichte Die alte Kirche von Schönwald soll 1260 im Auftrag des Herzogs Wladislaus I. von Oppeln erbaut worden sein. In einem Dokument von 1447 wurde die Pfarrgemeinde erwähnt. 1732 wurde die Kirche nach Bestrebungen von Strachwitz vergrößert. 1755 bis 1757 wurde der alte hölzerne Glockenturm durch einen neuen gemauerten Turm ersetzt. Bis 1810 gehörten Schönwald und die Kirche zum Kloster Rauden, das für die Seelsorge im Ort zuständig war. Die neue Kirche entstand durch Ausbau des Vorgängerbaus. Entworfen wurde sie durch den Architekten Ludwig Schneider (1854–1943). Die Bauarbeiten begannen 1898 und wurden 1907 abgeschlossen. Dann wurden die Innenmauern der alten Kirche abgetragen. Am 31. Mai 1911 wurde die Kirche durch den Breslauer Weihbischof Karl Augustin (1847–1919) feierlich geweiht. Während der Kriegshandlungen 1945 wurde die Kirche beschädigt. Von 1958 bis 1964 wurde sie wiederaufgebaut und von 1991 bis 1999 wurde die Kirche grundlegend saniert. Am 3. August 1996 wurde auf dem Friedhof der Pfarrgemeinde ein Gedenkstein für die 1945 durch die Sowjetarmee ermordeten Schönwalder Einwohner und den Pfarrer Edgar Wolf (1882–1945) aufgestellt. Architektur Bei der Mariä-Geburt-Kirche handelt es sich um ein neoromanisches Bauwerk mit einer roten Ziegelsteinfassade und Dekorationselementen aus Putz. Gegliedert wird die Fassade durch Vertiefungen. Sie besitzt einen einzelnen Kirchturm. Das spätbarocke Pfarrhaus neben der Kirche stammt aus der Zeit um 1750. Weblinks Website der Kirchengemeinde Die Mariä-Geburt-Kirche auf den Seiten der Stadt Gliwice Einzelnachweise
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gliwicach-Bojkowie

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Gliwice-Ostropa diecezji gliwickiej. Znajduje się na gliwickim osiedlu Bojków. Historia Świątynia w obecnej formie powstała w wyniku przebudowy poprzedniego kościoła. W 1898 roku rozpoczęto gruntowną przebudowę świątyni, zachowane zostały jednak początkowo mury i wieża dawnej świątyni. Gdy zakończone zostały prace budowlane, w 1907 roku zostały rozebrane wewnętrzne mury starej świątyni. Nowy kościół został uroczyście poświęcony w dniu 31 maja 1911 roku przez biskupa sufragana wrocławskiego Karla Augustina. Podczas działań wojennych w 1945 roku budowla została poważnie uszkodzona. Została gruntownie wyremontowana przez parafian w latach 1958–1964 i 1991–1999. W czerwcu 2026 roku dokonano uroczystego poświęcenia nowych dzwonów, którego przewodniczył biskup gliwicki Sławomir Oder. Zestaw składa się z czterech dzwonów wykonanych z brązu, odlanych w 1964 roku w ludwisarni Bachert w Bad Friedrichshall. Dzwony pochodzą pierwotnie z kościoła ewangelicko-luterańskiego w Hamburgu i zostały pozyskane do Bojkowa w ramach reorganizacji wyposażenia tamtej świątyni. Każdy z dzwonów posiada indywidualną wagę (ok. 553 kg, 321 kg, 227 kg i 131 kg), zróżnicowane tony uderzeniowe (a1, c2, d2 i f2) oraz inskrypcje o treści biblijnej. Organy Na emporze nad wejściem głównym znajdują się 34-głosowe organy firmy Gebrüder Rieger z 1913 roku. Instrument posiada dwa manuały i pedał, wykorzystuje trakturę pneumatyczną. Organy są wyposażone w rzadko spotykane, eksperymentalne urządzenie służące do transpozycji, według stanu na rok 2019 urządzenie było odłączone w sposób uniemożliwiający jego użycie. Galeria Przypisy
Albertus-Magnus-Kirche (Gliwice)

Die Albertus-Magnus-Kirche (polnisch Kościół św. Alberta Wielkiego) im oberschlesischen Gliwice (Gleiwitz) ist eine römisch-katholische Pfarrkirche und auch Akademiekirche. Ursprünglich war das Bauwerk die Kapelle des Neuen Konvikts und hieß anschließend bis 2017 Erzengel-Michael-Kirche. Die Kirche im modernen Stil stammt aus der Mitte des 20. Jahrhunderts und ist dem heiligen Albertus Magnus (um 1200–1280) geweiht. Die Albertus-Magnus-Kirche gehört der Pfarrgemeinde St. Michael in Gliwice (Gleiwitz) im Dekanat Gliwice des Bistums Gliwice an. Sie befindet sich an der Ulica Bolesława Krzywoustego 1 im Stadtteil Politechnika (Technische Universität). Geschichte Das heutige Kirchengebäude war ursprünglich als Kapelle des neuen Konvikts Albertinum erbaut worden. 1930 wurde der Grundstein für das Albertinum gesetzt, Ende 1931 wurde das Konvikt fertiggestellt. Am 2. Februar 1931 wurde das Konvikt durch den Breslauer Erzbischof Adolf Bertram (1859–1945) zum Gedenken an den heiligen Albertus Magnus geweiht und ihm der Name Albertinum verliehen. 1940 wurde die Tätigkeit des Konvikts eingestellt und das Gebäude beschlagnahmt und in ihm Umsiedler aus Bessarabien untergebracht. 1945 wurde durch die Sowjets das Priesterseminar aufgelöst. 1936 wurde die Kirchengemeinde St. Michael gegründet, der neue Kirchenbezirk wurde von der Peter-Paul-Gemeinde abgetrennt. Diese Gemeinde richtete eine Notkirche am Flughafen von Gleiwitz ein. Ab Oktober 1939 richtete die Gemeinde ihre Gottesdienste in der Margarethenkapelle aus. Diese wurde jedoch 1945 beim Einmarsch der Sowjetarmee zerstört. Danach zog die Gemeinde in die Kapelle des Konvikts. 1956 erhielt sie im Innenraum eine neue Polychromie. Seit August 1963 wird die Kirche als Pfarrkirche genutzt. 1988 wurde aus der Gemeinde die neue Gemeinde der Muttergottes von Tschenstochau abgetrennt. 1994 wurde der Altarraum neu ausgestattet und die Kirche renoviert. Am 28. Mai 2012 segnete Bischof Jan Wieczorek das neue Mosaik von Szymon Prandzioch im Altarraum. Am 12. November 2017 weihte der Bischof von Gliwice Jan Kopiec (* 1947) die Kirche unter dem Namen St. Albertus Magnus, um den ursprünglichen Namen des Konvikts zu erhalten. Architektur Bei der Albertus-Magnus-Kirche handelt es sich um ein modernes Bauwerk mit einer Fassade aus roten Ziegelsteinen und Putz. Während die Fassade größtenteils schlicht gehalten ist, besitzt der Eingang eine aufwändigere Gestaltung. Im Eingangsportal mit Rundbogen befindet sich eine steinerne Marienfigur mit Jesuskind des Bildhauers Hanns Breitenbach (1890–1945). Die Kirche besitzt keinen Kirchturm. Der Chorraum wurde durch Stanisław Słodowy gestaltet. Weblinks Website der Kirchengemeinde Die Albertus-Magnus-Kirche auf den Seiten der Stadt Gliwice Einzelnachweise
Kościół św. Alberta Wielkiego w Gliwicach

Kościół pw. świętego Alberta Wielkiego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Gliwice diecezji gliwickiej. Znajduje się na gliwickim osiedlu Politechnika. Życiorys Obecna świątynia to dawna kaplica konwiktu biskupiego "Albertinum". W 1930 roku został uroczyście wmurowany kamień węgielny pod budowę konwiktu, natomiast budowa została ukończona pod koniec 1931 roku. W dniu 2 lutego 1932 roku kardynał Adolf Bertram poświęcił konwikt, nadając mu, na pamiątkę św. Alberta Wielkiego, nazwę „Albertinum”. Jesienią 1940 roku działalność konwiktu została przerwana, a budynek został zarekwirowany dla przesiedleńców z Besarabii. Aby uratować przynajmniej kaplicę kardynał Bertram ustanowił kurację pod wezwaniem św. Alberta. W latach 1948–1949 duszpasterstwo przy świątyni było prowadzone przez ojców dominikanów. W dniu 15 sierpnia 1949 roku administrator apostolski, ksiądz Bolesław Kominek, ustanowił Niższe Seminarium Duchowne pod wezwaniem błogosławionego Czesława. Pod koniec lat 50. XX wieku, w czasie rosnących represji wobec katolickich instytucji kościelnych, władze Gliwic coraz bardziej ograniczały działalność seminarium. W dniu 21 sierpnia 1963 roku siłą został zagrabiony budynek, w którym zostało urządzone Studium Wojskowe Politechniki Śląskiej. Kaplica seminaryjna pełniła funkcję kościoła dla parafii św. Michała Archanioła. W 1956 roku świątynia otrzymała nową polichromię, uzupełnioną o malowidła profesora L. Konaszewskiego. W 1994 roku świątynia otrzymała nowy wystrój prezbiterium zaprojektowany przez artystę rzeźbiarza Stanisława Słodowego z Gliwic. W dniu 28 maja 2012 roku biskup Jan Wieczorek pobłogosławił nową mozaikę w prezbiterium wykonaną przez Szymona Prandziocha z Akademii sztuk Pięknych w Katowicach. Świątynia pełni również funkcję kościoła akademickiego w Gliwicach. 12 listopada 2017 roku biskup Jan Kopiec poświęcił kościół parafii św. Michała Archanioła. Zachowano oryginalne wezwanie, które budynek kurii otrzymał 85 lat temu – św. Alberta Wielkiego. 20 lutego 2023 do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego pod numerem A/1132/23 wpisano budynek kościoła pw. św. Alberta Wielkiego w Gliwicach, wraz z figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem, ulokowaną nad wejściem głównym do budynku kościoła (na elewacji pd.-zach.) oraz budynek plebanii przy ul. Bolesława Krzywoustego 1. Galeria Przypisy
Erlöserkirche (Gliwice)

Die Erlöserkirche im oberschlesischen Gliwice (Gleiwitz) ist eine evangelische Pfarrkirche. Die Kirche im neobarocken Stil stammt aus dem frühen 20. Jahrhundert und ist dem Erlöser Christus geweiht. Die Erlöserkirche gehört der Evangelisch-Augsburgischen Gemeinde in Gliwice (Gleiwitz) an. Sie befindet sich an der Ulica Jagiellońska im Stadtteil Baildona. Zur Gemeinde gehören auch die Martin-Luther-Kirche in Gliwice im Stadtteil Łabędy (Laband) und die Evangelische Kapelle im Stadtteil Żerniki (Zernik). Die Peter-Paul-Kirche in Pyskowice (Peiskretscham) bildet zwar eine eigene Pfarrgemeinde, wird jedoch von der Gemeinde aus Gliwice betreut. Geschichte Die evangelisch-lutherische Gemeinde von Gleiwitz wurde 1831 gegründet und gehörte nicht der evangelischen Landeskirche an. 1901 hatte die Gemeinde 97 Mitglieder in Gleiwitz und insgesamt 209 in allen zugehörigen Orten. Die Gläubigen versammelten sich in einem Betsaal. Der Bau der evangelisch-lutherischen Kirche an der damaligen Kronprinzenstraße begann 1900 und die Kirche wurde am 7. September 1902 geweiht. Sie wurde nach den Entwürfen des Königlichen Bauinspektors Schröder aus Cosel unter der Leitung des Meisters Proske gebaut. Die Orgel wurde vom Orgelbauer E. Kurzer aus Gleiwitz gebaut. Die gusseisernen Glocken wurden 1901 in Bochum gegossen. Zum 25. Kirchweihjubiläum hielten Kirchenrat Ziemer aus Breslau und Pastor Birke eine Festpredigt. Bei der Nachmittagsfeier im evangelischen Vereinshaus nahmen etwa 500 Teilnehmer teil. 1945 wurden der evangelischen Gemeinde alle Kirchengebäude vom polnischen Staat konfisziert. Die Kirche und Nebengebäude wurden vom römisch-katholischen Orden der Pallottiner übernommen. Nach mehreren Bemühungen erhielt die Gemeinde 1948 ihr Gotteshaus an der ul. Jagiellońska zurück. Am 16. Oktober 1949 fand ein feierlicher Gottesdienst mit Bischof Jan Szeruda statt. 2002 feierte die Gemeinde das 100-jährige Bestehen der Kirche. Architektur Bei der Erlöserkirche handelt es sich um ein neobarockes Bauwerk mit einer vollständig verputzten Fassade mit Dekorationselementen aus hell gestrichenem Putz. Sie besitzt einen einzelnen Kirchturm mit einer barocken Turmhaube. Weblinks Website der Kirchengemeinde Die Erlöserkirche auf den Seiten der Stadt Gliwice Einzelnachweise
Kościół Zbawiciela w Gliwicach

Kościół Zbawiciela – kościół parafii ewangelicko-augsburskiej w Gliwicach. Mieści się przy ulicy Jagiellońskiej w Gliwicach, na osiedlu Baildona, w województwie śląskim. Historia Budowa świątyni została rozpoczęta w 1900 roku. We wrześniu 1902 roku świątynia została poświęcona. W 1945 roku ewangelicy stracili swój dom modlitwy, ponieważ świątynia została zabrana przez zakon pallotynów. Po usilnych staraniach w 1948 roku zakon pallotynów zwrócił zabraną świątynię. Po wykonaniu niezbędnych remontów w dniu 16 października 1949 roku w świątyni zostało odprawione uroczyste nabożeństwo przez księdza biskupa Jana Szerudę. W 2002 roku świątynia obchodziła 100-lecie istnienia. Przypisy
Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Grabiu

Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Grabiu – rzymskokatolicki kościół filialny pw. Matki Boskiej Śnieżnej, zbudowany w latach 1972–1973, znajdujący się w Grabiu. Historia W 1581 w Grabiu, będącym własnością Stadnickich, istniała parafia i musiała być cerkiew. W 1808 zbudowano nową cerkiew parafialną greckokatolicką pw. Świętych Kosmy i Damiana. Miała charakterystyczną formę cerkwi trójdzielnej, trójwieżowej z łamanym gontowym dachem. Wewnątrz znajdował się ikonostas z 1856. Rozbudowano ją w 1920. Po wysiedleniu łemkowskich mieszkańców wsi w latach 1945–1947 stała opuszczona. Spłonęła po uderzeniu pioruna w 1953, a pozostałości rozebrali żołnierze Wojsk Ochrony Pogranicza. Ocalały tylko dwa metalowe krzyże kopuł i figura Matki Bożej, którą ustawiono w bocznym ołtarzu nowej świątyni. Nowy kościół już rzymskokatolicki wybudowali na miejscu cerkwi mieszkańcy wsi w latach 1972–1973 mimo trudności stawianych przez ówczesne władze. Do początku lat 1980. msze zarówno w obrządku katolickim jak i unickim odprawiał ksiądz Jan Wysoczański z Krempnej. W latach 1990. kościół rozbudowano i pełni obecnie funkcję kościoła filialnego parafii św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej. Architektura i wyposażenie Obecny kościół to drewniana budowla konstrukcji zrębowej, nieorientowana. Prezbiterium węższe od nawy zamknięte prostokątnie, z przybudówka na osi. Od frontu wieża konstrukcji słupowej zwieńczona blaszanym dachem namiotowym z krzyżem. Dach jednokalenicowy, kryty blachą z wieżyczką na sygnaturkę z latarnią i daszkiem namiotowym. Wewnątrz wyposażenie współczesne. Otoczenie Na terenie przykościelnym znajduje się współczesna metalowa dzwonnica z jednym dzwonem i duży cmentarz z ciekawymi kamiennymi i żeliwnymi nagrobkami z przełomu XIX i XX w.. Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojkowicach

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojkowicach – rzymskokatolicki kościół parafialny położony w Żychcicach (części miasta Wojkowice). Funkcjonuje przy nim parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Historia i architektura Początkowo wieś Żychcice (obecnie część miasta Wojkowice) należała do parafii w Bytomiu, a w 1277 włączono ją do parafii św. św. Piotra i Pawła w Kamieniu (Piekary Śląskie). Od 1820 wieś przynależała do parafii Siemonia. 1 lipca 1901 rozpoczęto budowę kaplicy dla członków Żywego Różańca, co planowano już od 1894. W sierpniu 1901 oddano do użytku obiekt na pięćset osób (17 metrów długości i 9 metrów szerokości). 15 sierpnia 1901 odprawiono tam pierwsze nabożeństwo maryjne (obraz Matki Boskiej Częstochowskiej). W 1904 kaplica została filią parafii w Bobrownikach. 4 maja 1909 erygowano parafię w Żychcicach (najmniejszą w okolicy, liczącą około 800 osób). Dekret w tej sprawie wydał ks. Franciszek Brudzyński. W 1918 ks. Stefan Marzec dokonał szczegółowego spisu inwentarza kościelnego, jak również pozostawił po sobie szczegółowy opis pierwszego kościoła (kaplicy). W 1936 rozpoczęto budowę obecnego kościoła, który oddano do użytku 15 sierpnia 1938 (starą kaplicę rozebrano w tym samym roku). Napaść Niemiec na Polskę w 1939 przerwała prace wykończeniowe w świątyni. W 1942 Niemcy zrabowali dwa dzwony (Piotr i Paweł) zakupione z funduszy parafian i proboszcza Jana Pilca. Po zakończeniu II wojny światowej prace przy wyposażaniu kościoła dokończył ks. Stanisław Gałązka (zbudowano schody wejściowe, osadzono trzy pary drzwi dębowych, zbudowano balkon nad kruchtą). W 1948 zainstalowano organy firmy Truszczyński. Ołtarz główny z figurą Marki Bożej Wniebowziętej zaprojektował Jan Budziła. W ołtarzu bocznym umieszczono postać Najświętszego Serca Jezusowego. Po 1952 do świątyni wstawiono ławki, założono ogrzewanie oraz położono posadzkę z terakoty. W 1959 powieszono nowe dzwony: Marię i Józefa. Konsekracji świątyni dokonał biskup Zdzisław Goliński 19 czerwca 1960 (pierwotnie planowana była na grudzień 1939). W latach 1987–1991 kopalnia Jowisz usuwała w obiekcie szkody górnicze. W 2000 parafianie ufundowali nowy ołtarz główny z białego marmuru, który konsekrował arcybiskup Stanisław Nowak. Kościół posiada relikwie bł. Jozafata Kuncewicza. Kościół został wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Przypisy
Martin-Luther-Kirche (Gliwice)

Die Martin-Luther-Kirche (polnisch Kościół Marcina Lutra) im oberschlesischen Gliwice (Gleiwitz) ist eine evangelische Filialkirche. Die Kirche im neogotischen Stil stammt aus dem frühen 20. Jahrhundert und ist dem Theologen und Reformator Martin Luther (1483–1546) geweiht. Die Martin-Luther-Kirche gehört der Evangelisch-Augsburgischen Gemeinde in Gliwice (Gleiwitz) an. Sie befindet sich an der Ulica Strzelców Bytomskich 18 im Stadtteil Łabędy (Laband). Zur Gemeinde gehören auch die Erlöserkirche in Gliwice und die Peter-Paul-Kirche in Pyskowice (Peiskretscham). Geschichte Bis zum Beginn des 20. Jahrhunderts wurden die Protestanten von Laband durch Geistliche aus Gleiwitz betreut. Der Bau einer evangelischen Kirche für Laband begann 1900 und die Kirche wurde 1902 geweiht. Zum 25. Jubiläum der Kirche wurde diese restauriert und der Jahrestag wurde am Sonntag, den 25. September 1927 mit einem Festtag begangen. Zu diesem Anlass war General-Superintendent D. Zänker erschienen, der die Festpredigt hielt. Zudem fand eine Tagung der evangelischen Frauenhilfe statt. Nach dem Einmarsch der Sowjetarmee in Laband wurde die Kirche von den Sowjets konfisziert und als Schmiede genutzt. 1948 konnten die Protestanten die Kirche zurückgewinnen. Nach einer erneuten Renovierung fand am 16. Oktober 1949 ein feierlicher Gottesdienst mit Bischof Jan Szeruda statt. 2002 feierte die Gemeinde das 100-jährige Bestehen. Architektur Bei der Martin-Luther-Kirche handelt es sich um ein neogotisches Bauwerk mit einer roten Ziegelsteinfassade und Dekorationselementen aus Putz. Sie besitzt einen einzelnen Kirchturm. Weblinks Website der Kirchengemeinde Die Martin-Luther-Kirche auf den Seiten der Stadt Gliwice Alte Postkarte Einzelnachweise
Kościół Marcina Lutra w Gliwicach-Łąbędach

Kościół Marcina Lutra – kościół filialny należący do parafii ewangelicko-augsburskiej w Gliwicach. Mieści się przy ulicy Strzelców Bytomskich w Gliwicach, na osiedlu Łabędy, w województwie śląskim. Historia Budowa świątyni została rozpoczęta w 1900 roku. We wrześniu 1902 roku kościół został poświęcony. W 1945 roku w świątyni wojska sowieckie urządziły kuźnię. Po wyremontowaniu kościoła, w dniu 16 października 1949 roku, ksiądz biskup Jan Szeruda odprawił w nim uroczyste nabożeństwo. W 2002 roku świątynia obchodziła setną rocznicę istnienia. Przypisy
Kościół Najświętszej Maryi Panny Różańcowej w Mizernej

Kościół NMP Różańcowej w Mizernej – rzymskokatolicki kościół rektoralny znajdujący się w Mizernej, w dekanacie Niedzica, w archidiecezji krakowskiej, w gminie Czorsztyn. Do 2014 roku należał do parafii św. Mikołaja w Maniowach. Ołtarz główny pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej był ołtarzem bocznym w wyburzonym kościele św. Mikołaja w Maniowach. Przypisy
Kościół św. Marcina w Kuczkowie

Kościół św. Marcina w Kuczkowie – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany w Kuczkowie w powiecie pleszewskim, w województwie wielkopolskim. Dnia 25 marca 2009 roku biskupi kaliski Stanisław Napierała, specjalnym dekretem wyraził zgodę na oficjalne włączenie kościoła na listę Sanktuariów Maryjnych z wizerunkami niekoronowanymi na terenie diecezji, jako Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem w Kuczkowie. Historia Obiekt wznosi się w niedużej odległości od głównego skrzyżowania wsi. Reprezentuje styl neobarokowy i zbudowany w 1927 według projektu Stefana Cybichowskiego. W 1409 wymieniany był we wsi proboszcz (Andrzej). Z 1488 pochodzi najstarszy dokument parafialny. Pierwszą oficjalną wzmiankę o utworzeniu Kościoła parafialnego zapisano w 1521. Sprawozdanie wizytacyjne parafii z 1639 wspomina o umieszczonym w kościele obrazie Matki Bożej słowami: Ołtarz posiada Obraz bardzo Chwalebnej Dziewicy Maryi niosącej narodzonego Jezusa. Kościół uległ zniszczeniu z uwagi na zły stan techniczny około 1700-1725, a na jego miejscu wzniesiono kolejną drewnianą świątynię. Spaliła się ona od uderzenia pioruna. W 1923 rozpoczęto budowę obecnego kościoła (konsekrowano go w 1927 - arcybiskup August Hlond w podziękowaniu za powołanie pochodzącego z okolicy biskupa Jana Aleksandra Lipskiego). Wewnątrz znajdują się m.in.: obraz Matki Boskiej z XVIII wieku (w ołtarzu głównym) i późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z początku XVI wieku. Architektura Świątynię wybudowano na rzucie prostokąta z pięcioboczną absydą od południa i wieżą na planie kwadratu od północy. Wieża zwieńczona jest ośmiobocznym bębnem ze smukłym hełmem z krzyżem. W bocznych ścianach nawy istnieją pełnołukowe otwory okienne z witrażami. W ścianach absydy są podobne, lecz mniejsze. Wyposażenie Neobarokowe wyposażenie jest jednolite stylowo. Ołtarz stojący w absydzie to obiekt z licznymi kolumnami i z pozłacanymi ornamentami. Ponad nimi stoją rzeźby i płaskorzeźby, przedstawiające anioły. W centrum ołtarza zawieszono łaskami słynący Obraz Matki Bożej. Tabernakulum z krucyfiksem ozdobione jest pozłacanymi kolumienkami. W kościele znajdują się rzeźba św. Józefa z Dzieciątkiem oraz zlokalizowana przy wejściu figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem (XVII wiek). W narożnikach przed absydą umieszczono dwa ołtarze boczne, stylowo nawiązujące do głównego. Mają one obrazy wizerunki św. Teresy od Dzieciątka Jezus oraz Najświętszego Serca Pana Jezusa. Element wyposażenia kościoła stanowią także drewniana chrzcielnica oraz zdobiona ambona z daszkiem. Empora chórowa połączona i prospekt organowy są też jednolite stylowo. Tablica pamiątkowa Tablica pamiątkowa ufundowana przez parafian ma napis: Ks. Walerianowi Murachowi, ur. 1888 r., zm. 1959 r., Radcy Duchownemu, Proboszczowi w Kuczkowie od 1923 r. do 1927 r., Budowniczemu Tego Kościoła, wdzięczni parafianie. R. i. p. Przypisy
Kościół św. Rafała Kalinowskiego w Kluszkowcach

Kościół św. Rafała Kalinowskiego w Kluszkowcach – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Kluszkowcach, w dekanacie Niedzica, w archidiecezji krakowskiej, w gminie Czorsztyn, przy ul. Słonecznej. Historia Kościół budowano w latach 1989-2000. Konsekracja odbyła się 5 sierpnia 2000 r. Dokonał jej metropolita krakowski kardynał Franciszek Macharski. Msze święte W niedziele i święta: 9:30, 11:30, 19:00 (czas letni), 17:30 (czas zimowy). W dni powszednie: 6:30, 19:00 (czas letni), 17:30 (czas zimowy). Przypisy