NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Рождество Богородично (Хотинец)

„Рождество Богородично“ (на полски: Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy) е дървена гръкокатолическа църква, построена през 1671 г. в село Хотинец, Ярославски окръг наПодкарпатското войводство в Полша. На 21 юни 2013 г., на 37-ата сесия на Комитета на ЮНЕСКО за световно наследство, проведена в Камбоджа, църквата „Рождество Богородично“, заедно с други дървени църкви от Карпатския регион на Полша и Украйна, е включена в списъка на световното наследство на ЮНЕСКО. Описание Първото документално споменаване за строежа на църквата датира от 1671 година. Оригиналната църковна сграда е имала два или три купола върху корпусите си. Над притвора е имало параклис на Благовещение с външни галерии. Църквата е била преустройвана няколко пъти, по-точно през 1733, 1858 и 1925 година. Църквата е една от малкото действащи гръкокатолически църкви в Полша, оцеляла след войната и следвоенните разрушения, свързани с последващото депортиране на населението. След депортирането на украинците през 1947 г. тя е затворена и след това прехвърлена към римокатолическата църква. През 80-те години тя отново е затворена поради своето лошо състояние. През 1990 г. храмът е върнат обратно на първоначалните собственици – гръкокатолическата общност. В периода 1991 – 1994 г. църквата е напълно обновена от енориашите. Църквата се отличава със своята оригиналност и хармонична структура. Дървената църква е тридилна: в средата има олтар, неф, бабинец и притвор. Куполите на корпусите са осмоъгълни. Вход с двускатен покрив. Бабинецът е триетажен с два олтара. Оригиналната камбанария на църквата е била разрушена по време на Втората световна война, а през 1993 г. е добавена камбанария от 17 век от село Торки. Във вътрешността са запазени икони от 1735 и 1772 г., по-точно картина на Страшния съд на южната стена на нефа. След дълги години на изоставеност, част от живописите са изгубени, но е останал иконостас, вероятно от 1671 г., с икона на Богородица. Има и икона, изобразяваща Николай Чудотворец. Галерия Източници
Mother of God Church, Chotyniec

Mother of God Church in Chotyniec is a Gothic wooden church located in the village of Chotyniec from the seventeenth-century, which together with different tserkvas is designated as part of the UNESCO Wooden tserkvas of the Carpathian region in Poland and Ukraine. History The first document recording the existence of the tserkva originates from 1671. The tserkva is one of numerous active Ukrainian Greek Catholic Church tserkvas in Poland, which survived World War II and the subsequent Polish population transfers. The tserkva had undergone numerous renovations and was reconstructed in 1733, 1858, and 1925. After the 1947 Operation Vistula (displacement of Ukrainian minorities out of the Polish People's Republic), the tserkva was closed, and transformed into a Roman Catholic church. In the 1980s, the tserkva was closed due to its poor structural state. In 1990, the tserkva was taken back by its previous owner and re-transformed into a Ukrainian Greek Catholic Church tserkva. Between 1991 and 1994, the tserkva underwent a complex renovation, mainly by the help of the local parishioners. References External links Media related to Greek Catholic Church in Chotyniec at Wikimedia Commons
Iglesia de la Madre de Dios (Chotyniec)

La Iglesia de la Madre de Dios en Chotyniec es una iglesia gótica de madera situada en el pueblo de Chotyniec del siglo XVII, que junto con diferentes tserkvas es designada como parte de las 16 Tserkvas de madera de la región de los Cárpatos en Polonia y Ucrania.​​​ Historia El primer documento en el que se registra la existencia del tserkva tiene su origen en 1671[2]. El tserkva es uno de los numerosos tserkvas de la Iglesia grecocatólica ucraniana activos en Polonia, que sobrevivió a la Segunda Guerra Mundial y a los posteriores traslados de población polaca. El tserkva había sido objeto de numerosas renovaciones y fue reconstruido en 1733, 1858 y 1925. Después de la Operación Vístula de 1947 (desplazamiento de las minorías ucranianas fuera de la República Popular Polaca), el tserkva fue cerrado y transformado en una iglesia católica. En la década de 1980, el tserkva fue cerrado debido a su pobre estado estructural. En 1990 fue recuperado por su anterior propietario y se volvió a transformar en una Iglesia greco-católica ucraniana. Entre 1991 y 1994, el tserkva fue objeto de una compleja renovación, principalmente con la ayuda de los feligreses locales.​ Referencias
Église de la Nativité de la Bienheureuse Vierge Marie de Chotyniec

L'église de la Nativité de la Bienheureuse Vierge Marie est une ancienne église gréco-catholique située à Chotyniec, en Pologne. Depuis le 21 juin 2013, elle est inscrite sur la liste du patrimoine mondial de l'UNESCO, dans le cadre de l'appellation unique: « tserkvas en bois de la région des Carpates en Pologne et en Ukraine ». Notes et références Portail du catholicisme Portail des chrétiens d’Orient Portail de la Pologne Portail du patrimoine mondial
Áldott Szűz Mária születése templom

Az Áldott Szűz Mária születése templom (lengyelül: Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy) 1671-ben épült görögkatolikus gótikus fatemplom Chotyniecben. Lengyelország és Ukrajna fatemplomai közül felkerült az UNESCO Világörökség listájára, amelyre 16, a 16. és a 19. század között épült fatemplomot választottak ki. Története A templom létezését rögzítő első dokumentum 1671-ből származik. A templom egyike a számos működő ukrán görögkatolikus egyházi templomnak Lengyelországban, amely túlélte a második világháborút és az azt követő lengyel népességáthelyezéseket (1944–1946). A templom számos felújításon esett át, így 1733-ban, 1858-ban és 1925-ben is újjáépítették. Az 1947-es Visztula hadművelet (az ukrán kisebbségek kitelepítése a Lengyel Népköztársaságból) után a templomot bezárták, és római katolikus templommá alakították át. Az 1980-as években a fatemplomot a rossz szerkezeti állapota miatt bezárták. 1990-ben visszavette korábbi tulajdonosa, és újból ukrán görögkatolikus templommá alakították át. 1991 és 1994 között a templom komplex felújításon esett át, főként a helyi plébánosok segítségével. Képgaléria Jegyzetek Fordítás Ez a szócikk részben vagy egészben a Mother of God Church, Chotyniec című angol Wikipédia-szócikk ezen változatának fordításán alapul. Az eredeti cikk szerkesztőit annak laptörténete sorolja fel. Ez a jelzés csupán a megfogalmazás eredetét és a szerzői jogokat jelzi, nem szolgál a cikkben szereplő információk forrásmegjelöléseként. Források Információ a fatemplomról (lengyelül) Áldott Szűz Mária születésének ikonjai Chotyniecben (lengyelül) Bibliográfia Dmytro Błażejowski: Istorycznyj szematyzm Peremyskoji Eparchiji z wkluczennjam Apostolśkoji Administratury Łemkiwszczyny (1828-1939), Lwów 1995, ISBN 5-7745-0672-X
Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu

Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu – drewniana greckokatolicka cerkiew parafialna, znajdująca się w Chotyńcu, zbudowana w 1615. W 2013 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie. Włączona do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej. Historia Pierwsza zachowana w dokumentach wzmianka o budowli pochodzi z 1671. Cerkiew ta jest jedną z nielicznych czynnych świątyń greckokatolickich w Polsce, które szczęśliwie przetrwały wojnę i powojenną likwidację związaną z akcjami deportacyjnymi. Pierwotnie mogła to być budowla trójdzielna z dwiema lub trzema kopułami na tamburach. Nad babińcem znajdowała się kaplica pw. Zwiastowania z zewnętrznymi galeriami. Cerkiew wielokrotnie poddawana była remontom i istotnym przekształceniom m.in. w 1733, 1858 i 1925. Po wysiedleniach 1947 roku została zamknięta, a następnie przekazana kościołowi rzymskokatolickiemu. W latach 80. XX wieku zamknięto ją ponownie, ze względu na zły stan techniczny. W 1990 świątynia przejęta została przez pierwotnego właściciela – kościół greckokatolicki. Wtedy stała się świątynią odrodzonej parafii greckokatolickiej. W latach 1991–1994 dokonano kompleksowej renowacji obiektu, głównie siłami miejscowych parafian. Cerkiew wyróżnia się oryginalną, bardzo harmonijną bryłą. Jest to budowla jednonawowa, czwórdzielna, wykonana całkowicie z drewna, o konstrukcji zrębowej. W podziale wewnętrznym wyróżnia się prezbiterium, nawę, babiniec i przedsionek. Prezbiterium, nawa i babiniec nakryte są kopułami na ośmiobocznych bębnach, a przedsionek dwuspadowym dachem. Babiniec ma trzy kondygnacje, zaś prezbiterium dwie. Boczne ściany drugiej kondygnacji babińca tworzą galeryjki arkadowe. Pod okapem dolnej kondygnacji znajdują się soboty. Drewniana dzwonnica z XVII wieku została przeniesiona w 1993 ze wsi Torki koło Medyki. Oryginalna dzwonnica zniszczona została podczas I wojny światowej. We wnętrzu zachowała się polichromia figuralno-ornamentalna z 1735 i 1772 ze szczególnie interesującym malowidłem Sąd Ostateczny na południowej ścianie nawy. Po latach zaniedbania wyposażenie jest niekompletne, ale zachował się odnowiony ostatnio ikonostas, zapewne z 1671, w którym umieszczono cudowną ikonę Matki Boskiej. Inna ikona przedstawia świętego Mikołaja. Galeria Przypisy Bibliografia Dmytro Błażejowski: Istorycznyj szematyzm Peremyskoji Eparchiji z wkluczennjam Apostolśkoji Administratury Łemkiwszczyny (1828-1939), Lwów 1995, ISBN 5-7745-0672-X Linki zewnętrzne Informacje o świątyni w "Cerkiewniku" Ikony Narodzenia NMP w Chotyńcu
Церковь Рождества Пресвятой Богородицы (Хотынец)

Церковь Рождества Пресвятой Богородицы (пол. Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy) — деревянная греко-католическая церковь, 1671 года постройки, в селе Хотинец Ярославского повята, Подкарпатского воеводства Польши. 21 июня 2013 на 37-й сессии Комитета всемирного наследия ЮНЕСКО, проходившей в Камбодже, церковь Рождества Пресвятой Богородицы, вместе с другими деревянными церквями карпатского региона Польши и Украины, была включена в список всемирного наследия ЮНЕСКО.. Описание Первое документальное упоминание о строительстве церкви датируется 1671 годом. Первоначальное здание церкви было с двумя или тремя куполами на барабанах. Над притвором была часовня Благовещения с внешними галереями. Церковь неоднократно перестраивали, в частности в 1733, 1858 и 1925 годах. Церковь является одной из немногих действующих греко-католических храмов в Польше, переживших войну и послевоенное уничтожения, связанное с последовавшей депортацией населения. После депортации украинцев в 1947 году её закрыли, а затем передали римско-католической церкви. В 1980-х годах её снова закрыли из-за ветхого состояния. В 1990 году храм был передан изначальным владельцам — греко-католической общине. В 1991—1994 годах церковь была полностью отремонтирована силами прихожан. Церковь отличается оригинальностью и гармоничностью строения. Деревянный храм тридильный: в середине — алтарь, неф, бабинец и притвор. Купола на барабанах восьмиугольные. Прихожая с двускатной крышей. Бабинец трехъярусный с двумя алтарями. Оригинальное колокольня церкви была разрушена во время Второй мировой войны, и в 1993 году была приставлена колокольня XVII века из села Торки. В интерьере сохранилась иконы 1735 и 1772 годов, в частности картина Страшного суда на южной стене нефа. После многих лет запустения часть живописи была утрачена, но остался недавно отремонтированный иконостас, вероятно, 1671 года с чудотворной иконой Девы Марии. Есть также икона с изображением святого Николая. Примечания
Церква Різдва Пресвятої Богородиці (Хотинець)

Церква Різдва Пресвятої Богородиці — бойківська дерев'яна греко-католицька парафіяльна церква, збудована 1615 року в с. Хотинець. 2013 року храм оголосили об'єктом Всесвітньої спадщини ЮНЕСКО разом з іншими дерев'яними церквами в Польщі та Україні. Історичний огляд Перша документальна згадка про будівництво датується 1671 роком. Ця церква є однією з небагатьох діючих греко-католицьких храмів у Польщі, що пережили війну і повоєнне нищення, пов'язане з акціями депортації. Спочатку споруда могла бути будовою з двома або трьома куполами на барабанах. Над бабинцем була каплиця Благовіщення з зовнішніми галереями. Церкву неодноразово перебудовували, зокрема в 1733, 1858 і 1925 рр. Після депортації українців 1947 року її закрили, а потім передали Римо-католицькій церкві. У 80-х роках ХХ століття її знову закрили через поганий стан. 1990 року храм був переданий первинному власнику — Греко-католицькій церкві. Відтак належить греко-католицькій парафії. У 1991–1994 роках була повністю відремонтована переважно силами місцевих парафіян. Архітектура Церква відрізняється оригінальністю й гармонійністю будови. Храм цілком зведений з дерева, із зрубу. Тридільна у плані, у середині — вівтар, нава, бабинець і передсіння. Куполи на барабанах восьмикутні. Передпокій з двосхилим дахом. Бабинець — триярусний з двома вівтарями. Дерев'яна дзвіниця XVII століття, перенесена 1993 року із села Торки біля Медики. Оригінальна дзвіниця була зруйнована під час Другої світової війни. Інтер'єр В інтер'єрі збереглася ікони 1735 і 1772 років, зокрема картина Страшного суду на південній стіні нави. Після багатьох років занедбання частину живопису втрачено, але залишився нещодавно відремонтований іконостас, імовірно, 1671 року, з чудотворною іконою Діви Марії. Є також ікона із зображенням святого Миколая. Галерея Примітки
Cerkiew Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela w Słupsku

Cerkiew Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela w Słupsku – cerkiew greckokatolicka w Słupsku. Jest to nowoczesna świątynia wybudowana w latach 2003–2004. Wewnątrz znajduje się współczesny ikonostas. Mieści się przy ulicy Stefana Jaracza 6a. Parafia greckokatolicka w Słupsku istnieje od 1974 roku. Należy do eparchii wrocławsko-koszalińskiej.
Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Orłowie

Cerkiew pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela – prawosławna cerkiew parafialna w Orłowie. Należy do dekanatu Olsztyn diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Jest to dawny kościół ewangelicki zbudowany w latach 1855–1857. Do 1965 pozostawał w rękach ewangelickich, później został przekazany powstałej wówczas parafii prawosławnej. Pierwsze nabożeństwo prawosławne celebrowano w świątyni 3 września 1965 r. Budowla salowa w stylu bardzo uproszczonego neogotyku, z pięcioboczną absydą. Nad głównym wejściem niewielka, czworoboczna dzwonnica kryta dwuspadowym dachem ozdobionym niewielką iglicą z krzyżem. Wnętrze przykryte drewnianym stropem wspartym na profilowanych słupach, z drewnianymi emporami po obu stronach nawy, oświetlone dwoma rzędami ostrołukowych okien. Wewnątrz znajduje się współczesny ikonostas, z dawnego wyposażenia ewangelickiego pozostały też ławki i nieużywane organy. Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 10 marca 1989 pod nr 558. Parafię obsługuje duchowieństwo prawosławne z Giżycka. Przypisy Bibliografia Kalendarz Prawosławny 2022, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, Warszawa 2021, ISSN 1425-2171, ss. 170–172. Linki zewnętrzne Ukraińcy.wm – Orłowo: cerkiew prawosławna św. Jana Chrzciciela (opis) Zdjęcia cerkwi
Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Zamienicach

Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Zamienicach – cerkiew greckokatolicka w Zamienicach, w województwie dolnośląskim. Jest to nowoczesna świątynia wybudowana w latach 2003-2005 (poświęcona 3 września 2005). Parafia greckokatolicka w Zamienicach istnieje od 1976. Należy do eparchii wrocławsko-koszalińskiej. Linki zewnętrzne www.cerkiew.net.pl
Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Pasynkach

Cerkiew pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela – prawosławna cerkiew parafialna w Pasynkach. Należy do dekanatu Bielsk Podlaski diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Świątynię zbudowano w 1891. Wzniesiona na planie krzyża, na kamiennej podmurówce, drewniana, o konstrukcji zrębowej, orientowana. Od frontu kruchta. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte trójbocznie, z dwiema bocznymi zakrystiami. Przy wszystkich wejściach (głównym i dwoma bocznymi) obszerne ganki z kopułkami. Nad kruchtą wieża (u dołu czworoboczna, wyżej ośmioboczna), zwieńczona ostrosłupowym blaszanym hełmem z kopułką. Wszystkie dachy cerkwi blaszane. Nad końcową częścią nawy bęben z ośmiobocznym dachem (o ściętych narożach), zwieńczonym wieżyczką z okazałym, baniastym hełmem. Nad pozostałą częścią nawy i prezbiterium dachy jednokalenicowe. Wnętrze ozdobione polichromiami wykonanymi w latach 90. XX w. Wokół cerkwi ogrodzenie (murowane, z metalowymi przęsłami) z 2000 r. Świątynię gruntownie remontowano w latach 80. i 90. XX w. Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 12 stycznia 1993 pod nr A-36. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Kościoły drewniane, Pasynki (cerkiew)
Cerkiew Objawienia Pańskiego w Korczminie

Cerkiew Objawienia Pańskiego w Korczminie – drewniana parafialna cerkiew greckokatolicka, znajdująca się w Korczminie. Obecnie pw. Zaśnięcia NMP. Cerkiew została wzniesiona w 1658. Do parafii należały filialne cerkwie w Machnówku i Krzewicy. Parafia należała do dekanatu bełzkiego, po I wojnie światowej do dekanatu uhnowskiego. Z Korczmina pochodzi znana w okolicy i uważana za cudowną ikona Matki Boskiej, którą umieszczono tu ok. połowy XVII w. Obecnie obraz znajduje się w greckokatolickiej cerkwi Narodzenia NMP w Lublinie, a na miejscu znajduje się jego kopia. Po 1947 przez kilka lat świątynia była używana jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w pobliskim Machnówku. Od pierwszej połowy lat 50. XX wieku pozostawała opuszczona przez blisko 40 lat. W 1990 rozpoczęto prace konserwatorskie przy obiekcie, zainicjowane przez Społeczną Komisję Opieki na Zabytkami Sztuki Cerkiewnej. Cerkiew rozebrano, wymieniono elementy zniszczone i zakonserwowano pozostałe, a w 1994 rozpoczęto jej ponowne stawianie. W kwietniu 2002 Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lublinie przekazał cerkiew na rzecz ówczesnej parafii greckokatolickiej Narodzenia NMP w Lublinie. Rekonsekracja cerkwi odbyła się 28 sierpnia 2004. Obecnie pełni funkcję cerkwi filialnej Parafii św. Jozafata w Lublinie. W pobliżu cerkwi znajduje się czworoboczna dzwonnica z połowy XIX wieku oraz cmentarz z dziewiętnastowiecznymi nagrobkami bruśnieńskimi. Zobacz też Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Lublinie Przypisy Linki zewnętrzne Świątynia w Korczminie
Cerkiew Objawienia Pańskiego w Krównikach

Cerkiew Objawienia Pańskiego w Krównikach – murowana parafialna cerkiew greckokatolicka, znajdująca się w Krównikach. Zbudowana w latach 1924-1930 na miejscu starszej, drewnianej cerkwi z 1806, i murowanej z 1886 zniszczonej w 1914 przez Austriaków podczas oblężenia Twierdzy Przemyskiej. Parafia należała do greckokatolickiego dekanatu przemyskiego. Po wojnie przejęta przez kościół rzymskokatolicki, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Bibliografia Dmytro Błażejowśkyj, "Istorycznyj szematyzm Peremyskoji Eparchiji z wkluczennjam Apostolśkoji Administratury Łemkiwszczyny (1828-1939)", Lwów 1995, ISBN 5-7745-0672-X
Cerkiew Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Ostródzie

Cerkiew Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Ostródzie – cerkiew greckokatolicka w Ostródzie, w województwie warmińsko-mazurskim. Jest to świątynia wybudowana od podstaw w latach 2001–2006. 4 grudnia 2005 roku odprawiono pierwszą mszę świętą w kaplicy znajdującej się w piwnicy przyszłej świątyni. Od tego momentu wszystkie nabożeństwa są odprawiane na terenie budowanej świątyni. W 2006 ukończono cerkiew w stanie surowym. Wewnątrz cerkwi mieści się współczesny ikonostas. Przypisy
Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Chyrowej

Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Chyrowej – dawna łemkowska cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w XVIII wieku. Obecnie rzymskokatolicki kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Obiekt wpisany na listę zabytków w 1985 roku i włączony do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej. Historia Nie jest znana dokładna data wybudowania cerkwi. Na nadprożu portalu babińca umieszczona została data 21 czerwca 1780 r. i tę datę najczęściej przyjmuje się za datę powstania świątyni, choć istnieją również przypuszczenia, że murowane prezbiterium i zakrystia wybudowane zostały wcześniej, nawet w 1707. W 1932 cerkiew została gruntownie wyremontowana, a jej wnętrze ozdobione zostało barwną polichromią. W 1947 cerkiew przejęła rzymskokatolicka parafia w Dukli. Budowla niszczała na skutek braku remontów. W 1982 rozpoczęto nawet rozbiórkę obiektu, jednak szybko została ona wstrzymana. W 1983 cerkiew przejęła parafia w Iwli. Pod koniec lat osiemdziesiątych rozpoczęto remont świątyni. Architektura i wyposażenie Cerkiew w Chyrowej jest świątynią orientowaną, trójdzielną. Zamknięte półkoliście prezbiterium i sąsiadująca z nim od północy zakrystia murowane, nawa i babiniec drewniane, o konstrukcji zrębowej. Wieża słupowa. Na ścianach babińca i nawy znajdują się resztki polichromii z 1932 roku, której większa część została usunięta w latach 80. z powodu zniszczenia przez wilgoć. Pomiędzy nawą a prezbiterium rokokowy ikonostas, gruntownie odnowiony na początku lat 90. Za barokowym ołtarzem z XVIII wieku cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Legenda Miejscowa tradycja głosi, że w Chyrowej na jednym z drzew w cudowny sposób pojawił się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Mimo prób zabrania obrazu na Słowację wrócił on jednak do Chyrowej. Uznano to za cud i dla obrazu wybudowano specjalnie świątynię. Jeszcze w okresie międzywojennym do cudownego obrazu odbywały się liczne pielgrzymki. Przypisy Bibliografia Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, str. 151-152 ISBN 83-89188-08-2
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance

Cerkiew Opieki Matki Bożej – zabytkowa greckokatolicka cerkiew parafialna znajdująca się w Bielance. Użytkowana również przez katolików obrządku łacińskiego. Cerkiew włączono do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej. Historia Pierwsza cerkiew w Bielance została zbudowana w 1650. Zachowana do dziś świątynia jest jednak o 103 lata młodsza (1753) i znajduje się w innym miejscu, niż wcześniejszy obiekt. W 1947, w czasie wysiedleń ludności łemkowskiej z Bielanki w ramach Akcji „Wisła”, cerkiew została podpalona, jednak zniszczeniu uległ tylko dach. Po 1947 obiekt przejął Kościół łaciński. Budynek został odremontowany i przykryty dachem kalenicowym. W drugiej połowie lat 50. dawni mieszkańcy Bielanki zaczęli wracać do wsi i cerkiew stała się świątynią parafii prawosławnej, jednak katolicy obrządku łacińskiego zachowali prawo jej współużytkowania. Po 1989 legalnie działać zaczął również Kościół greckokatolicki i również jego parafia otrzymała możliwość korzystania z obiektu. Na mocy ustawy cerkiew w Bielance, jako jedyna z cerkwi w południowej Polsce, o jakie spór toczyły Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny i Kościół Greckokatolicki w Polsce, przeszła na własność tego drugiego, za odszkodowaniem dla prawosławnych. Obecnie w cerkwi odprawiane są nabożeństwa rzymskokatolickie i greckokatolickie. Świątynia służyła również miejscowej parafii prawosławnej do czasu zbudowania przez prawosławnych własnej cerkwi (wrzesień 2014). Architektura Cerkiew w Bielance jest typową cerkwią łemkowską, drewnianą, trójdzielną. Ponad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowo-ramowej z izbicą malowaną na niebiesko, z zielonymi obramowaniami okien. Po remoncie w latach 90. XX w. został przywrócony pierwotny kształt dachów – namiotowego nad nawą i kalenicowego nad prezbiterium. Wszystkie trzy części cerkwi zwieńczone są baniastymi hełmami. We wnętrzu zachował się czterorzędowy ikonostas oraz polichromowany krzyż, który łączy typową dla Kościoła greckokatolickiego formę (trzy belki) z łacińskim przedstawieniem postaci Jezusa – przebite gwoździami stopy są nałożone na siebie, a nie, jak w sztuce bizantyjskiej, ułożone równolegle. Przypisy Bibliografia PawełP. Kutaś PawełP., Zabytki architektury drewnianej powiatu gorlickiego, Zakrzów: Wydawnictwo PROMO, 2013, ISBN 978-83-60941-46-1, OCLC 922261638 . G. i Z. Malinowscy, E. i P. Marciniszyn: Ikony i cerkwie. Tajemnice łemkowskich świątyń, Carta Blanca, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61444-15-2