NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Jakuba Apostoła w Uniecku

Kościół św. Jakuba Apostoła w Uniecku – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany w miejscowości Unieck (powiat płoński w województwie mazowieckim). Funkcjonuje przy nim parafia św. Jakuba Apostoła w diecezji płockiej. 25 czerwca 1998 został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 419 A-328. Historia Pierwszy kościół Parafia we wsi wspominana jest w XIII wieku, natomiast pierwszą świątynię wzniesiono tutaj w drugiej połowie XIV wieku (pierwsza wzmianka z 1380). Z zapisu z 1507 wynika, że był to budynek obszerny budynek z drewna posiadający dwie boczne kaplice i pięć ołtarzy, przy czym w głównym stały figury Matki Bożej i Apostołów. Boczny ołtarz zadedykowano św. Stanisławowi, zlokalizowane w kaplicach św. Annie, św. Mikołajowi i jeszcze raz Matce Bożej. Drugi kościół i kaplice Nową, również drewnianą świątynie zbudowano w 1750 z fundacji kasztelana sierpeckiego, Waleriana Wessela, do którego należała wieś. Miała ona dwie wieże i trzy ołtarze, w tym główny (maryjny) z poprzedniego kościoła, który słynął łaskami od 1688. Cuda te nie były urzędownie roztrząśnione, zaświadczają tylko o nich pisma Imć ks. Tomasza Jana Grzybowskiego, dziekana raciążskiego, plebana ówczas unieckiego, ręką jego i innych ludzi zacnego urodzenia podpisane. Świątynia ta została zniszczona przez pożar w 1806. Na jego miejscu powstała prowizoryczna kaplica. Była ona remontowana w 1840, ale w 1853 powaliła ją wichura, w związku z czym zbudowano kolejną kaplicę. Trzeci kościół Obiekt obecny (także drewniany) wzniesiono w 1871 z inicjatywy księdza Ludwika Pajęckiego. Konsekrował go biskup Henryk Piotr Kossowski 5 września 1886. W 1945 oraz 1950 został uszkodzony. Podczas okupacji niemieckiej (7 kwietnia 1940) lokalnego wikariusza, Józefa Szuleckiego aresztowali Niemcy. Więzili go w Działdowie (obóz Soldau) oraz w KL Dachau. Generalnego remontu kościoła dokonano w latach 1989-1993 z inicjatywy księdza Tadeusza Zająca przy wsparciu parafian. W latach 2013–2014 prowadzono kolejny remont, m.in. dachu i wieży. W 2018 postawiono przed wejściem figurę bł. Jerzego Popiełuszki. Architektura i wyposażenie Drewniany, klasycystyczny kościół jest jednonawowy. Ołtarz główny zawiera obraz Matki Bożej Częstochowskiej oraz św. Jakuba Starszego (po 1870). Autorem drugiego płótna był Kazimierz Łapczyński. W ołtarzach bocznych wiszą wizerunki św. Jana Pawła II i św. Faustyny Kowalskiej. Na wyposażeniu świątyni pozostają również XVIII-wieczne obrazy barokowe, które odnawiano w 1962 (Komunia św. Onufrego i Złożenie do grobu). Kropielnica granitowa pochodzi z 1869. Muzeum Diecezjalne w Płocku posiada w swoim depozycie figurę Madonny Unieckiej, wyrzeźbioną w początku XV wieku. Organy są dziewięciogłosowe o trakturze mechanicznej (1879). Zbudowało je przedsiębiorstwo Wacława Przybyłowicza (Warszawa). W 1909 modyfikował je Władysław Koźmiński. Otoczenie Kościołowi towarzyszy drewniana dzwonnica z XIX wieku, jak również przykościelny cmentarz. Galeria Przypisy
Kościół Matki Bożej Bolesnej w Kroczewie

Kościół Matki Bożej Bolesnej w Kroczewie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Jana Chrzciciela w Kroczewie (dekanat zakroczymski diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Kroczewo, w gminie Załuski, w powiecie płońskim, w województwie mazowieckim. Historia Obecna trójnawowa świątynia murowana została wzniesiona w latach 1918-1921 przez księdza Pawła Chodkowskiego. Projektantem kościoła był architekt Hugon Kuder. W dniu 31 maja 1928 roku budowla została konsekrowana przez biskupa sufragana płockiego, Leona Wetmańskiego. Po zakończeniu II wojny światowej kościół był restaurowany przez księży proboszczów: Antoniego Wincentego Gawareckiego i Józefa Gawlika (w latach 1989-1994 podczas jego urzędowania została wzniesiona wieża według projektu profesora Stanisława Marzyńskiego, w niej są umieszczone trzy dzwony: „Maryja”, „Jan”, „św. Leon Wielki”) Wyposażenie W 1937 roku wnętrze budowli zostało ozdobione polichromią o ciekawej tematyce ikonograficznej przez braci Drapiewskich. W prezbiterium znajduje się olejny obraz Chrzest Jezusa z 1858 roku pędzla warszawskiego malarza, Franciszka Tegazzo. Drewniana ambona została wykonana w 1954 roku. Zaprojektował ją Wojciech Jastrzębowski. Ciekawym elementem jest wyrzeźbiony na początku poręczy naturalnej wielkości ananas. Całość powstała w stylu art déco. W prawej nawie świątyni znajduje się metalowa chrzcielnica z XIX wieku o niezwykłym kształcie – wiszącego dysku. W prezbiterium, w oknach z lewej i prawej strony ołtarza umieszczona jest para witraż Ostatnia Wieczerza i Ukrzyżowanie. Witraże powstały w 1967 roku w warszawskiej pracowni Józefa Olszewskiego według kartonów Haliny Cieśliñskiej-Brzeskiej z Krakowa Przypisy
Zespół pałacowy w Brwinowie

Zespół pałacowy w Brwinowie – zespół pałacowy pochodzący z XX wieku, znajdujący się w Brwinowie przy ul. Pałacowej 1. Historia Głównym elementem zespołu jest pałac wzniesiony w 1936 r. według projektu Stanisława Grochowicza, dla rodziny Wierusz-Kowalskich – pierwszych właścicieli. W roku wybuchu II wojny światowej, m.in. podczas bitwy pod Brwinowem, pałac pełnił funkcję szpitala polowego. Po wygranej strony niemieckiej szpital został zlikwidowany, a w 1940 roku pałac stał się własnością Zarządu Majątków Ziemskich i Rolnych – Liegenschaft. Po zakończeniu wojny, we wrześniu 1946 roku złupiony i zniszczony pałac wraz z ponad siedmioma hektarami ziemi, wszedł w posiadanie SGGW. Budowa Budynek został zbudowany w stylu nawiązującym do klasycystycznego, o czym świadczą m.in. kolumny w stylu doryckim na zewnątrz, przy wejściu oraz w stylu jońskim wewnątrz pałacu. Wybudowany na planie podobnym do kwadratu, murowany z cegły i otynkowany, posiada dwa tarasy, jeden z nich jest otoczony balustradą. W niektórych pomieszczeniach zachowały się mosiężne, wieloświecowe żyrandole, popularne w stylu Księstwa Warszawskiego. Elementy obiektu Pałac Wierusz-Kowalskich wraz z dobudowaną aulą (niegdyś służącą jako sala wykładowa na ok. 200 osób) Park krajobrazowy pochodzący z XIX wieku, obecnie częściowo wchodzący w skład parku miejskiego. Na terenie parku znajdują się stawy. Zabytek Całość zespołu pałacowego w 1981 roku została wpisana do rejestru zabytków pod numerem A/839. W 2004 roku gmina Brwinów zaczęła starania o wykup terenu. W 2015 roku transakcja została ostatecznie podpisana, a gmina poniosła koszt prawie 7 mln zł.. Trwająca cztery lata i kosztująca 12 mln zł renowacja budynku zakończyła się w 2022 roku. Od tego czasu znajduje się w nim gminny ośrodek kultury. Przypisy
Pałac Karolin

Pałac Karolin w Otrębusach – zespół pałacowo-parkowy zaprojektowany przez prof. Czesława Domaniewskiego znajdujący się w Karolinie, w miejscowości Otrębusy, obecnie siedziba Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca "Mazowsze" im. Tadeusza Sygietyńskiego. Historia W XIX wieku Warszawskie Towarzystwo Pomocy Lekarskiej i Opieki nad Umysłowo i Nerwowo Chorymi postanowiło zbudować sanatorium „dla niezamożnych i nerwowo chorych”. Ziemię pod tę inwestycję („Dacza Karolin”, „Osada Karolin”, „Kolonia Karolin”) towarzystwo odkupiło od Feliksa Bobrowskiego. Po śmierci Feliksa budowę wsparła jego żona, pałac został nazwany Karolinem od jej imienia. Budowę dworku rozpoczęto w 1909 roku a w 1911 roku został oddany do użytku. Z powodu braku funduszy zawieszono działalność sanatorium, a budynek zajął Rosyjski Czerwony Krzyż, a później niemiecki szpital wojskowy. W 1923 r. Towarzystwo wydzierżawiło Karolin na 5 lat Towarzystwu Dobroczynności. W Karolinie zamieszkało wówczas 120 sierot. Nerwowo chorzy wrócili do Karolina w 1932 r., po generalnym remoncie zrujnowanego pałacu. W Karolinie miał powstać szpital lub sanatorium dla wysoko postawionych osób w państwie, jednakże ostatecznie narodził się pomysł o przeznaczeniu budynku na nieistniejący jeszcze wówczas zespół ludowy, którego powstaniem miał się zająć Tadeusz Sygietyński i Mira Zimińska. W 1949 roku już po wojnie i okupacji w opłakanym stanie budynek został przekazany na potrzeby Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”, stając się miejscem pierwszych warsztatów i występów tancerzy zespołu. W 2015 roku została ukończona modernizacja pałacu za 25 mln zł z budżetu województwa mazowieckiego i ze środków Unii Europejskiej. We wrześniu 1990 r. w pałacu wybuchł pożar – spłonął dach budynku oraz przechowywane na najwyższej kondygnacji kostiumy, przedwojenne suknie Miry Zimińskiej i liczne pamiątki z wyjazdów. Opis architektury Budynek otacza 14-hektarowy park a na przyległym do niego terenie powstała nowoczesna sala widowiskowa Taras, do którego wiodą dwubiegowe schody z tralkową balustradą jest otoczony pięknymi, starymi drzewami, wśród których wyróżniają się największe w Polsce tulipanowce. Widać z niego perspektywę długiej, wybiegającej w las alei. Pod okapem dachu znajduje się fryz malowany w liście. Od frontu umiejscowiony został okrągły skwer z głazem upamiętniającym twórców „Mazowsza” i wiankiem kamieni, na których wyryto nazwy krajów i daty występów. W skład dworku wchodzi budynek gospodarczy, budynek "biały dworek" oraz budynek główny. Zobacz też Prywatne Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach Mira Zimińska Tadeusz Sygietyński Przypisy
Kościół św. Jana Nepomucena w Duczyminie

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Duczyminie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pw. św. Jana Nepomucena (dekanat dzierzgowski diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Duczymin, w gminie Chorzele, w powiecie przasnyskim, w województwie mazowieckim. Świątynia murowana została wzniesiona w 1888 roku przez dziedzica Antoniego Zielińskiego i księdza Ezechiela Wasiłowskiego ze wsi Wasiły, proboszcza parafii Jasieniec w archidiecezji warszawskiej. W latach 1836-1901 kościół w Duczyminie był filią parafii w Krzynowłodze Wielkiej. W dniu 5 maja 1901 roku administrator diecezji ksiądz kanonik Wincenty Petrykowski reaktywował parafię w Duczyminie, natomiast w dniu 15 września zostało ogłoszone to publicznie przez księdza dziekana Czaplickiego. Wspomniany wyżej ksiądz Wasiłowski w 1900 roku ufundował pięciogłosowe organy z jednym manuałem, wykonane w fabryce Adolfa Homana z Warszawy. W 1975 roku został dodany do nich jeden głos. Kościół reprezentuje styl eklektyczny, jest budowlą murowaną, wzniesioną z cegły, otynkowaną, jednonawową, posiada kaplicę od strony północnej oraz wieżę od strony zachodniej, nakrytą ostrosłupowym dachem hełmowym. W ołtarzu głównym jest umieszczony obraz Matki Bożej, namalowany w XVII wieku, ozdobiony sukienką, otoczony licznymi wotami, zasłaniany wizerunkiem świętego Rocha; w bocznych ołtarzach znajdują się następujące obrazy: – po lewej Matki Boskiej Szkaplerznej, po prawej – świętego Józefa (z sygnaturą Jana Koprowskiego, 1896 rok) i świętego Jana Nepomucena (zapewne tego samego malarza). Stacje Drogi krzyżowej zostały erygowane w dniu 1 marca 1968 roku. Po zakończeniu II wojny światowej podejmowano wiele działań renowacyjnych kościoła. Ksiądz Cezary Maruszewski razem z parafianami wykonał nowe instalacje w świątyni, zostały oczyszczone z wilgoci tynki na zewnątrz i wewnątrz, odnowione zostały obrazy i dodane zostały dwa nowe (Matki Bożej Duczymińskiej i świętego Jana Pawła II pędzla Józefa Maruszewskiego), wyremontowane zostały organy. Dzięki staraniom księdza Marka Pszczółkowskiego i parafian kościół, ołtarz i obraz zostały wyremontowane i szerzony jest kult Matki Boskiej Duczymińskiej, zostały kupione malowane obrazy Jezusa Miłosiernego i Matki Boskiej Częstochowskiej. W dniu 15 sierpnia 2017 roku odnowiony ołtarz i obraz Matki Bożej zostały poświęcone przez biskupa pomocniczego diecezji płockiej Mirosława Milewskiego. W 2018 roku wykonana została także nowa malatura w prezbiterium kościoła. W dniu 16 grudnia 2018 roku nowa polichromia w prezbiterium została poświęcona przez księdza Pawła Brzostka. Przypisy
Kościół św. Achacjusza i Towarzyszy Męczenników w Czernicach Borowych

Kościół świętego Achacjusza i Towarzyszy Męczenników – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Stanisława BM w Czernicach Borowych w dekanacie przasnyskim diecezji płockiej. Jest to świątynia wzniesiona na początku XVI wieku. Została poważnie uszkodzona w 1915 roku w czasie bitwy przasnyskiej, ale odbudowana została w 1933 roku i kilkakrotnie była remontowana w następnych latach. Budowla jest ceglana, późnogotycka, jednonawowa, posiada zamknięte prostokątnie prezbiterium. Od strony północnej do prezbiterium jest dobudowana zakrystia, natomiast od strony południowej do nawy jest dostawiona kruchta. Obydwa schodkowe szczyty świątyni są ozdobione blendami, lizenami przechodzącymi w sterczyny oraz wimpergami z kolistymi otworami. Kościół jest typowym przykładem mazowieckiej architektury późnogotyckiej. Przypisy
Kościół Najświętszej Maryi Panny i św. Antoniego Padewskiego w Pawłowie Kościelnym

Kościół Najświętszej Maryi Panny i świętego Antoniego Padewskiego w Pawłowie Kościelnym – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu dzierzgowskiego diecezji płockiej. Znajduje się we wsi Pawłowo Kościelne, w gminie Czernice Borowe, w powiecie przasnyskim, w województwie mazowieckim. Obecna świątynia została zbudowana w pierwszej połowie XVI wieku dzięki staraniom Jana Dzierzgowskiego, wojewody ciechanowskiego i jego brata Mikołaja Dzierzgowskiego, arcybiskupa gnieźnieńskiego, przez którego także została konsekrowana. Wewnątrz świątyni jest umieszczony renesansowy nagrobek Dzierzgowskich: Jana, wojewody i wiceregenta mazowieckiego (zmarłego w 1558 roku), jego małżonki Doroty Sobockiej oraz syna Feliksa, kasztelana liwskiego (zmarłego około 1572 roku). Nagrobek powstał w XVI wieku, został wykonany z wapienia pińczowskiego, jest piętrowy i był bardzo zniszczony podczas wojen (odrestaurowano go w 2019 roku). Nagrobek przedstawia postacie zmarłych w pozycji leżącej (rodzice u dołu, syn u góry) w obramieniu architektonicznym z jońskimi pilasterkami, z nieczytelnymi tablicami na cokole. W 1863 roku Stanisław Przybyłowicz wykonał dla świątyni trzynastogłosowe organy, które zostały doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej. Budowla została bardzo poważnie uszkodzona podczas drugiej bitwy przasnyskiej, w dniach 13-14 lipca 1915 roku, m.in. wnętrze zostało zdewastowane, rozgrabione zostały organy. Świątynia została odbudowana dzięki staraniom księdza Stanisława Bobińskiego i księdza Jana Więckowskiego, według projektu architekta Stefana Szyllera. Dzięki staraniom księdza Jana Więckowskiego kościół został umeblowany i pomalowany według projektu Władysława Drapiewskiego, w ołtarzu głównym został umieszczony obraz świętego Antoniego Padewskiego, natomiast w bocznym obraz świętej Małgorzaty. Oprócz tego ufundowana została monstrancja, która zachowała się do dnia dzisiejszego. Podczas II wojny światowej budowla została ponownie uszkodzona: Niemcy rozebrali dach, zniszczyli wyposażenie wnętrza. Pracami remontowymi po zakończeniu wojny kierował ksiądz Józef Fydryszewski, budowla została pokryta nowym dachem, naprawione zostały okna, kościół został uporządkowany na zewnątrz. W 1951 roku dzięki staraniom księdza Mariana Olkowskiego zostały wstawione nowe stacje Drogi Krzyżowej. W 1966 roku malatura została wykonana przez Henryka Domurata z Poznania. W ołtarzu głównym znajdują się: wspomniany wyżej obraz świętego Antoniego, obraz Jezusa Ukrzyżowanego a także posągi świętej Tekli i świętego Macieja. Na ścianach są zawieszone obrazy: Matki Bożej, Serca Jezusowego, z kolei na chórze umieszczona jest fisharmonia. Przypisy
Kościół św. Stanisława Kostki w Rostkowie

Kościół św. Stanisława Kostki w Rostkowie – rzymskokatolicki kościół parafialny zlokalizowany w miejscowości Rostkowo (powiat przasnyski w województwie mazowieckim). Funkcjonuje przy nim parafia św. Stanisława Kostki oraz płockie diecezjalne sanktuarium św. Stanisława Kostki. Do rejestru zabytków został wpisany 25 maja 2007 pod numerem A-746. Historia Pierwsza parafia we wsi erygowana była po 1479 z inicjatywy Jana Kostki z Rostkowa (stolnika ciechanowskiego). Pierwsza drewniana kaplica powstała w 1488, a druga prawdopodobnie w 1621, po zwycięskiej dla Polaków bitwie pod Chocimiem. Zajęła miejsce pierwotnego dworu Kostków. Trzecim obiektem sakralnym był kościół drewniany fundacji Józefa Zielińskiego. Po przejściowym panowaniu we wsi jezuitów pułtuskich, którzy wznieśli tutaj kaplicę drewnianą, świątynia została przyłączona do parafii przasnyskiej. Uszkodzona w 1820 była nieużytkowana i została rozebrana w 1855. Obecny obiekt wzniesiono w latach 1895-1900 dzięki staraniom Agnieszki Helwich, która przeznaczyła pod ten cel część środków finansowych. Resztę pieniędzy zgromadzono z ofiar mieszkańców Królestwa Kongresowego. W zbieraniu datków uczestniczyli wikariusze z Przasnysza (Leon Gościcki i Józef Michnikowski). Kamień węgielny został posadowiony 7 listopada 1895. Obiekt konsekrowano 28 września 1900. Od 1923 świątynia jest pod duszpasterską opieką pasjonistów przasnyskich. W 1926 sprowadzono z Rzymu relikwie św. Stanisława Kostki. Obecną parafię erygowano 20 sierpnia 1967 (biskup Bogdan Marian Sikorski). Była to czterechsetna rocznica śmierci św. Stanisława Kostki. 12 maja 2000 ustanowiono przy świątyni diecezjalne sanktuarium św. Stanisława Kostki. 20 sierpnia 2017 (w pięćdziesiątą rocznicę ustanowienia parafii) mszę odprawił tu arcybiskup Stanisław Gądecki wraz z biskupami Piotrem Liberą, Mirosławem Milewskim oraz Romanem Marcinkowskim. Architektura Neogotycką świątynię z cegły zaprojektował Adolf Schimmelpfennig, zaś wykonawcą był Antoni Wójcicki (budowniczy powiatu przasnyskiego). Jednonawowy, czteroprzesłowy obiekt wzniesiony na planie prostokąta stoi na cokole obłożonym granitowymi ciosami. Kryty jest trójpołaciowym dachem. Prezbiterium nie zostało wyodrębnione z korpusu. Od zachodu do bryły przylega dodatkowe przęsło wieżowe. Do prezbiterium dobudowana jest zakrystia. Wnętrze przykrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe. Wnętrze Wyposażenie wnętrza jest neogotyckie, spójne z architekturą. Są to m.in. ołtarz z rzeźbą św. Stanisława Kostki, który odbiera Jezusa z rąk Matki Bożej (rzeźbiarz Adrian Głębocki) i ambona. Oba te artefakty pochodzą z początku XX wieku (warsztat W. Bogaczyka). Organy są siedmiogłosowe z tego samego okresu. Legendy Według lokalnych podań w stawie za kościołem nie widziano od dawna żadnych żab, ponieważ w czasie, gdy modlił się tu św. Stanisław, swoim rechotem zakłócały mu kontemplację. Tupnął więc nogą i od tego czasu płazy te zamilkły. Niedaleko kościoła leży głaz z odciśniętą stopą św. Stanisława oraz rośnie lipa – miejsce modlitw świętego. Galeria Przypisy
Kościół św. Andrzeja Boboli w Skierkowiźnie

Kościół Świętego Andrzeja Boboli w Skierkowiźnie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat przasnyski diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Skierkowizna, w gminie Krzynowłoga Mała, w powiecie przasnyskim, w województwie mazowieckim. Historia Świątynia powstała w 1916 roku, chociaż podawana jest również data budowy 1840 rok. Kościół został wzniesiony we wsi Janowo, w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nidzickimi w latach 1936 – 38 został przeniesiony do Skierkowizny. Budowla była remontowana w 1970 roku – wówczas wymieniono szalunki ścian i gontu na blachę na dachu. W latach 1966 – 97 powstało bogate wyposażenie wnętrza. Architektura i wyposażenie Budowla jest trzynawowa, zbudowana w konstrukcji zrębowej i orientowana. Jej prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest trójbocznie, z boku usytuowane są zakrystia i kruchta z lożami kolatorskimi na piętrze. Od frontu nawy jest umieszczona kruchta. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty blachą, na dachu znajduje się czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę. Zwieńcza ją cebulasty dach hełmowy z latarnią. Na elewacji frontowej jest umieszczony zegar. Wnętrze budowli jest podzielone na trzy części dwoma rzędami słupów ustawionych po cztery sztuki. Stropy są ozdobione dekoracją kasetonową. Nawe i prezbiterium są nakryte sklepieniem kolebkowym przechodzącym na końcu w kopułę. Nawy boczne nakryte są płaskimi stropami. Chór muzyczny jest nadbudowany nad kruchtą i charakteryzuje się prostą linią parapetu. Belka tęczowa jest prosta. Wspomniane wyżej wyposażenie wnętrza jest współczesne, jego autorem jest Włodzimierz Borys, należą do niego: ołtarz główny, dwa ołtarze boczne, chrzcielnica i konfesjonały Ostatnie remonty W ostatnich latach w świątyni wymienione zostały: oświetlenie i nagłośnienie, zastały zakupione organy, wyremontowana została elewacja budowli, odnowione zostały naczynia liturgiczne Przypisy
Kościół św. Anny w Bogatem

Kościół świętej Anny w Bogatem – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Jana Ewangelisty w Bogatem (dekanat makowski diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Bogate, w gminie wiejskiej Przasnysz, w powiecie przasnyskim, w województwie mazowieckim. Obecna świątynia murowana, reprezentująca styl gotycki , została zbudowana przed 1481 rokiem z fundacji Mikołaja Węża z Dobrzankowa, zapewne wzniósł ją Jan Zawisza, murator z Bogatego. W 1781 roku biskup Antoni Narzymski, sufragan pułtuski, ówczesny właściciel wsi Bogate, własnymi środkami wyremontował i przebudował częściowo świątynię. Wnętrze świątyni zdobiły trzy ołtarze: główny, dedykowany Trójcy Przenajświętszej, a także dwa boczne poświęcone świętej Annie i świętemu Janowi Apostołowi. W podziemiach kościoła spoczywają prochy biskupa Narzymskiego. Z organów, wykonanych w 1855 roku przez Mateusza Mielczarskiego, zachował się tylko prospekt, za którym w 1933 roku został zamontowany instrument pneumatyczny o 10 głosach, wykonany w warszawskim zakładzie Wojciecha Gadki. Podczas I wojny światowej budowla została częściowo uszkodzona. Jego remontem zajął się ksiądz Walenty Mroczkowski. W czasie jego urzędowania w 1927 roku został zbudowany nowy ołtarz główny według projektu architekta Stefana Strojka z Krakowa, w którym został umieszczony obraz świętej Anny z XVIII wieku (odnowiony w 1966 roku przez Gustawa Pileckiego), oraz nowe ołtarze boczne poświęcone Matce Boskiej Różańcowej (1928 rok) oraz świętemu Janowi Ewangeliście (1930 rok). Po zakończeniu II wojny światowej parafianie współpracowali z kolejnymi proboszczami w odnawianiu i upiększaniu kościoła. Ksiądz Wiesław Wiśniewski wykonał remont kościoła i dach pokrył miedzianą blachą. Ksiądz Henryk Bogdan Lewandowski w 2010 roku odnowił elewację świątyni. Ksiądz Cezary Olzacki razem z parafianami w 2014 roku wymalował wnętrze kościoła, w 2016 roku zainstalował cztery nowe witraże, natomiast w 2017 roku zaplanował restaurację ołtarzy bocznych i ambony oraz w 2018 roku ołtarza głównego. Przypisy
Kościół św. Krzyża i św. Mateusza w Borkowicach

Kościół świętego Krzyża i świętego Mateusza – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu przysuskiego diecezji radomskiej. Obecna świątynia, z zewnątrz neogotycka, a wewnątrz późnobarokowa została zbudowana w latach 1829-1845 dzięki fundacji Katarzyny Małachowskiej przez architektów: Franciszka Marię Lancię i Henryka Marconiego. Wnętrze podzielone jest na trzy nawy. W ołtarzu głównym znajduje się barokowy krucyfiks z XVII/XVIII wieku, na którym jest przedstawiony ukrzyżowany Chrystus. W ołtarzu bocznym po lewej stronie jest umieszczony obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Po prawej stronie znajduje się ołowiana figura świętego Antoniego Padewskiego, otaczana szczególną czcią. Jej historia sięga 1646 roku, kiedy to górnik Hilary Mala wykopał na kieleckiej Karczówce trzy bryły ołowiu. Ówcześni gwarkowie wydobywający galenę uzyskiwali około 200 kilogramów rudy rocznie, więc znalezienie przez Malę trzech kilkusetkilogramowych samorodków było dużą sensacją i było traktowane jako zjawisko niewyjaśnione. Starosta kielecki nakazał wyrzeźbić z galeny trzy figury świętych: Najświętszej Maryi Panny, świętej Barbary i świętego Antoniego. Pierwsza figura została umieszczona w katedrze w Kielcach, druga w klasztorze na Karczówce, a trzecia została przekazana do Borkowic. Interesujące są także barokowe, drewniane rzeźby: świętego Rocha – umieszczona na konsoli ściennej pod amboną oraz świętego Jana Nepomucena. Kościół posiada również pozostałe barokowe wyposażenie: dzwon w zakrystii, antepedium ołtarza głównego, dużo obrazów, ornat oraz kielichy mszalne. Na zewnętrznym murze jest umieszczona rzeźba świętego Floriana wykonana w I połowie XIX wieku. Przypisy