Chojnowski Park Krajobrazowy

Chojnowski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy leżący na Równinie Warszawskiej i skraju Doliny Środkowej Wisły – na południe od Warszawy, na lewym brzegu Wisły. W całości leży na terenie powiatu piaseczyńskiego. Powołany rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.War. Nr 9, poz.100), co po zmianie prawa ochrony przyrody zostało potwierdzone rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1976). Od roku 2010 wchodzi w skład Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych, wraz z parkami krajobrazowymi Mazowieckim, Brudzeńskim (z którymi już wcześniej tworzył zespół), Kozienickim i Nadbużańskim. Jest elementem Zielonego Pierścienia Warszawy i pasa obszarów chronionych ciągnącego się od Mazowieckiego PK po Bolimowski Park Krajobrazowy. Park zajmuje powierzchnię 67,96 km², jego otulina liczy 47,27 km². Przedmiot ochrony Park założono dla ochrony kompleksu Lasów Chojnowskich oraz zespolonego z nim terenu doliny dolnego biegu Jeziorki, a także fragmentu doliny Wisły z wyniosłą skarpą, zabytkowym parkiem przypałacowym i rezerwatami przyrody. Cele ochrony obejmują zachowanie wartości przyrodniczych (gatunki, siedliska, ekosystemy), historyczno-kulturowych (zabudowa podmiejska i wiejska, zespoły pałacowo-parkowe, zabytki, miejsca pamięci) i krajobrazowych (doliny, mozaika użytkowania terenu). Na terenie parku obowiązują standardowe przepisy ochronne parków krajobrazowych, przy czym zrezygnowano z niektórych zakazów dotyczących zabudowy w przypadku, gdyby ograniczały już obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego. Ochrona przyrody Ochrona czynna W latach 2007–2008 w parku prowadzono działania na rzecz poprawy stosunków wodnych, przeciwdziałające skutkom dawnych melioracji w ramach programu „Mała retencja”. W ramach „Akcji Żaba” we współpracy z okolicznymi szkołami w czasie wiosennych wędrówek płazów instalowane są płotki utrudniające ich wchodzenie na jezdnię, a gromadzące się przy nich płazy są przenoszone. Prowadzone są również próby reintrodukcji sokoła wędrownego oraz instalacja budek dla nietoperzy. Flora Mimo przewagi siedlisk lasów mieszanych (głównie bór mieszany świeży i las mieszany świeży) i liściastych, w drzewostanie nadleśnictwa Chojnów przeważa sosna zwyczajna. W parku rosną następujące gatunki roślin chronionych: Poza tym występują chronione gatunki porostów: płucnica islandzka (ochrona częściowa), różne gatunki chrobotków (ochrona całkowita). Fauna W parku żyje ok. 100 gatunków ptaków, ponad 20 gatunków ryb oraz kilkudziesięciu gatunków gadów, płazów i ssaków, m.in. gatunki chronione: Rezerwaty przyrody Rezerwaty przyrody na terenie parku krajobrazowego: Biele Chojnowskie Chojnów Las Pęcherski Łęgi Oborskie Łoś Łyczyńskie Olszyny Obory Pilawski Grąd Skarpa Jeziorki Skarpa Oborska Uroczysko Stephana Obszary Natura 2000 Na terenie parku wyznaczono dwa obszary o znaczeniu wspólnotowym (projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk): Stawy w Żabieńcu (PLH140039) chroniące siedliska wodne i mokradłowe oraz Łąki Soleckie (PLH140055) chroniące siedliska łąkowo-murawowe (głównie łąki trzęślicowe), będące ponadto siedliskiem cennych gatunków (tj. traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego oraz motyli z rodziny modraszkowatych: czerwończyka nieparka, modraszka telejusa i modraszka nausitousa). Inne formy ochrony przyrody Na terenie ChPK nie utworzono żadnego użytku ekologicznego. Projektowane są następujące użytki: Łąki Soleckie, Stawy w Żabieńcu, Łąki koło Baniochy, Staw w Zalesiu Górnym, Dolina Jeziorki, Torfowisko w okolicy Prażmowa Nowego, Śródleśne oczka wodne koło Chojnowa. Dwa pierwsze są już obszarami Natura 2000. W parku ustanowiono ponad 40 pomników przyrody. Są to pojedyncze drzewa oraz ich grupy. Lasy Chojnowskiego Parku Krajobrazowego wchodzą w skład Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Warszawskie”. Na terenie parku znajduje się ośrodek rehabilitacyjny dla rannych ptaków. Edukacja i turystyka Ośrodek Edukacyjny MZPK Park korzysta z ośrodka edukacyjnego zespołu parków w Otwocku (w siedzibie zespołu, na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego) i mniejszych placówek terenowych. Poza tym organizuje akcje i konkursy razem z okolicznymi szkołami. Akcje edukacyjne samego parku, jak i zespołu parków, mają na celu edukację ekologiczną, prezentowanie i promowanie przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych walorów okolic oraz propagowanie roli ochronnej parku krajobrazowego. Organizowane są zajęcia kameralne i terenowe, konkursy, wystawy, wykłady, szkolenia, spotkania itp. Ścieżki edukacyjne i szlaki turystyczne Na terenie parku i jego okolic wytyczono kilka ścieżek dydaktycznych: piesze Zwiedzamy okolice ChPK (P1) – 7,5 km, historyczno-przyrodnicza Spacerem przez Górę Kalwarię (P2) – 3,4 km, historyczna Gonna sosna (P3) – 5 km, przyrodnicza Doliną Jeziorki (P4) – 3 km, przyrodnicza Chojnowskie grądy (P5) – 5 km, przyrodnicza Lasy Konstancińskie (P6) – 3 km, przyrodnicza rowerowe Szlakiem rezerwatów oborskich (R2) – 16 km, przyrodniczo-historyczna Szlakiem Stephana (R3) – 17,8 km, przyrodniczo-historyczna Pęcherskie sosny – 11 km, przyrodniczo-kulturowa samochodowe: Do piastowskich korzeni (S1) – 39 km, historyczno-etnograficzna Lasem do przeszłości (S2) – 36 km, przyrodniczo-historyczna Przewidziane są również kilkudniowe wycieczki autokarowe na dwóch trasach. Przez teren ChPK przebiegają również fragmenty szlaków turystycznych oznakowanych przez PTTK. Są to piesze szlaki: Warszawska Obwodnica Turystyczna (MZ-5070-c), Chojnowski Szlak Południkowy (MZ-5144-y), Główny Szlak Lasów Chojnowskich (MZ-5146-z), Szlak Nadwiślański (MZ-5147-y), Szlak Rezerwatów Przyrody im. Czesława Łaszka (MZ-5148-n), Chojnowski Szlak Zabytków Przyrody (MZ-5149-s), Szlak Dolinek Mazowieckich (MZ-5128-n). Poza tym wyznaczonych jest kilka szlaków rowerowych oraz dróg o dopuszczonym ruchu konnym, wśród nich Piaseczyński Szlak Konny PTTK. Przypisy Bibliografia Lechosław Herz, Chojnowski Park Krajobrazowy - przewodnik, Pruszków 2007, ISBN 978-83-89188-67-0 Chojnowski Park Krajobrazowy - monografia przyrodniczo-edukacyjna, Otwock 2007, ISBN 978-83-60886-00-7