Kościół św. Floriana w Chodzieży

Kościół pw. św. Floriana w Chodzieży pochodzi z roku 1755, jest zbudowany w stylu późnobarokowym z zachowaniem murów gotyckich. Historia Początki kościoła sięgają prawdopodobnie XIII wieku. W drugiej połowie XVI wieku znajdował się w rękach protestantów. Zniszczony pożarem w 1754 r. został odbudowany staraniem Karola Grudzińskiego herbu Grzymała, kasztelana gnieźnieńskiego. Konsekrowany 11 października 1801 r. Architektura i wystrój Zewnętrzne ściany są oskarpowane. Późnobarokowe szczyty: wschodni i zachodni zostały rozczłonkowane pilastrami. Pomiędzy pilastrami w niszach konchowych umieszczono drewniane rzeźby świętych. Na szczycie wschodnim znajduje się stiukowe przedstawienie aniołów z monstrancją. Przy północno-zachodnim narożniku usytuowana jest wieżyczka, w której znajdują się schody prowadzące na chór i poddasze. W 1906 r. odbudowano od zachodu obszerną kruchtę. Kościół jest budynkiem orientowanym z dwuprzęsłowym prezbiterium zamkniętym prostą ścianą. Nawa jest czteroprzęsłowa; do wschodniego jej przęsła przylegają kaplice tworząc rodzaj transeptu. Prezbiterium i nawa są pokryte sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Do prezbiterium od strony północnej przylega zakrystia o sklepieniu kolebkowym. Nad nią jest kaplica św. Antoniego otwierająca się do prezbiterium dwiema arkadami, dostępna schodami z kaplicy Świętej Trójcy. Ołtarz główny pochodzi z XVIII w. W polu głównym znajduje się nowszy obraz z przedstawieniami Matki Bożej, św. Floriana i św. Mikołaja, a w zwieńczeniu obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z II poł. XVII w. Kaplice otwarte są do nawy arkadami o łukach koszowych. Ponad łukami arkad znajduje się bogata dekoracja stiukowa w 1755 r. z postaciami Chronosa i anioła oraz z tablicami herbowymi odnoszącymi się do rodzin chowanych pod kościołem i kaplicami. W kaplicach znajdują się drewniane ołtarze wykonane w II poł. XVIII w. Nadstawy ołtarzy w obramieniach rokokowych wolut zostały przyozdobione rzeźbami świętych. Zwieńczenia ujmują dekoracyjnymi ramami okna z witrażami z początku XX w. Chór muzyczny trójarkadowy posiada na balustradzie dekorację stiukową o motywach rokokowych oraz panoplia z herbami Grzymała Grudzińskich i Poraj Świnarskich. Na ścianie północnej umieszczono epitafium biskupa Józefa Cybichowskiego, proboszcza chodzieskiego w latach 1860–1866, z rzeźbą wykonaną przez Wawrzyńca Kaima ok. 1933 r. Cudowny obraz Obraz Trójcy Świętej w jednym z bocznych ołtarzy pochodzi z nieistniejącego kościoła o tymże wezwaniu, który spłonął wraz z częścią miasta w 1798 roku. Świątynia spłonęła doszczętnie. Ocalał tylko wspomniany obraz, przez co uznano go za cudowny. Jeszcze w XX w. odbywały się pielgrzymki do obrazu, lecz obecnie kult ten zanika. Organy Instrument został wybudowany przez Bronisława Cepkę z Popowa koło Wronek w 1958 roku i posiada 25 głosów realnych o charakterze modernistycznym/neobarokowym. Niestety obecnie nie jest używany z powodu licznych awarii. Prospekt bezstylowy z cokołami neobarokowymi. Dyspozycja: Dzwony i dzwonnica Klasycystyczna wysoka dzwonnica zwieńczona dekoracyjnym hełmem z koroną, jest jednym z dominujących elementów krajobrazu Chodzieży. Wiszą w niej dwa dzwony. Jeden zabytkowy, pochodzący ze zburzonego po II wojnie światowej kościoła ewangelickiego odlany w 1798 r., drugi został odlany w 1956 roku z fundacji parafian i proboszcza ks. dr. T. Malepszego, którego nazwisko zostało odlane błędnie jako „Małolepszy”. Trzeci dzwon, XVIII- wieczna sygnaturka jest umiejscowiona w fasadzie kościoła od strony rynku. Kolegiata 4 maja 2009 arcybiskup Henryk Muszyński ustanowił przy kościele św. Floriana kapitułę kolegiacką. Skład kapituły: Kanonicy gremialni: ks. Ireneusz SZYPURA, inst. 2009 – PREPOZYT ks. Witold CHMIELEWSKI, inst. 2009 ks. Wojciech CZECHYRA, inst. 2009 ks. Mirosław KĘDZIERSKI, inst. 2009 ks. Romuald SZCZEPANIAK, inst. 2009 ks. Andrzej ZIÓŁKOWSKI, inst. 2009 ks. Michał STOLARSKI, inst. 2017 ks. Tomasz KRUSZELNICKI, mian. 2024 ks. Jan KORYGACZ, mian. 2024 Kanonicy seniorzy: ks. Józef Jędrusik, inst. 2009 Kanonicy honorowi: ks. Edmund HAMERSKI, mian. 2009 ks. Andrzej SOBASZKIEWICZ, mian. 2009 ks. Andrzej SZYNDLER, mian. 2014 ks. Krzysztof OPIOŁA, mian. 2014 ks. Czesław KROLL, mian. 2015 ks. Kazimierz KUCZMA, mian. 2015 ks. Adam DYDERSKI, mian. 2017 ks. Piotr DWOREK, mian. 2018 ks. Dariusz KOLSKI, mian. 2018 ks. Andrzej KACZMAREK, 2024 ks. Karol KACZOR, 2024 Przypisy