Częstochowa Stradom

Częstochowa Stradom – druga co do wielkości stacja kolejowa Częstochowy, położona w dzielnicy Podjasnogórska (do 2004 roku w dzielnicy Stradom). Dworzec kategorii „A” (aglomeracyjny). W roku 2018 stacja obsługiwała 1000–1500 pasażerów na dobę. Ruch pasażerski Gmach stacyjny Budynek dworca jest dwubryłowy. Budynek jest podpiwniczony, główna część gmachu jest trzykondygnacyjna, po wschodniej stronie znajduje się jednokondygnacyjna dobudówka kotłowni. Budynek wzniesiono z otynkowanej cegły, część budynku olicowano płytami z piaskowca; strop budynku jest żelbetowy. Od wewnątrz ściany wybudowano z użyciem cegły ceramicznej i zaprawy wapiennej, otynkowano. Zadaszenie drewniane kryte blachą. Kubatura budynku to 7756 m³, a powierzchnia użytkowa pomieszczeń – 1466 m². Obecnie w jego budynku siedzibę ma też Muzeum Historii Kolei, bufet i firma usługowa. Historia W 1903 roku, gdy uruchomiono linię kolejową Częstochowa–Herby, w pobliżu ul. Kościelnej (obecnie Loretańskiej) wybudowano dworzec Stradom (jego budynek nie zachował się). Osiem lat później (1911), gdy linię tę przedłużono do Kielc i przekuto na szerokotorową, przeniesiono dworzec w dzisiejsze miejsce. Po II wojnie światowej budynek podwyższono o jedno piętro, zlikwidowano wieżę i otynkowano ceglano-kamienną elewację. Przed VI Światowym Dniem Młodzieży (1991) przebudowano hol, zaś portal wejściowy od strony miasta obłożono piaskowcem. Przy dworcu znajduje się budynek nastawni postawionej w latach 80 XX wieku z myślą o uruchomieniu urządzeń przekaźnikowych. Pod koniec roku 2003 usunięto mechaniczne urządzenia sterowania ruchem i zastąpiono je umieszczonym w nastawni systemem komputerowym. W 1991 roku perony wyposażono w pragotronowy system informacji pasażerskiej, a ściany poczekalni wyłożono piaskowcem. We wrześniu 2009 zamknięto kasę. W 2009 roku na stacji odkryto ludzkie szczątki, które najprawdopodobniej pochodzą z czasów II wojny światowej. 7 lipca śledczy Instytutu Pamięci Narodowej poinformowali o odnalezieniu 4 szkieletów. W odkrytych grobach pochowano najprawdopodobniej ludzi zmarłych wskutek nieludzkiego traktowania podczas transportu kolejowego. Kolejne badania prowadzone w maju i sierpniu 2010 roku określiły liczbę odkrytych ofiar na szesnaście. Pochowano je we wspólnym grobie na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Radomskiej. W lutym 2013 roku PKP SA rozpisały przetarg na projekt remontu dworca, przetarg na prace budowlane zapowiedziano natomiast na koniec tego samego roku. Wstępna data zakończenia prac budowlanych nie została podana – miało ono nastąpić już po uruchomieniu protezy koniecpolskiej. Plany remontu dworca obejmowały wymianę dachu, okien, drzwi, instalacji wodnej, kanalizacyjnej i elektrycznej oraz remont parkingu i elewacji wraz z montażem iluminacji nocnej, nową aranżację holu dworcowego obejmującą jego powiększenie i wyposażenie w wyświetlacze ciekłokrystaliczne oraz przebudowę toalet na przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Pod koniec grudnia 2013 roku PKP SA zrezygnowały z remontu dworca z powodu rezygnacji Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu z przejęcia budynku i braku możliwości komercyjnego zagospodarowania obiektu oraz jego stosunkowo dobrego stanu technicznego. Plany remontowe ograniczono do odnowienia peronów, które zrealizowały PKP Polskie Linie Kolejowe. W sierpniu 2014 roku ponownie otwarto temat remontu budynku dworca, obejmującego odnowienie elewacji wraz z wymianą stolarki okiennej i drzwiowej, remont dachu, holu dworca, kas biletowych i toalet wraz z budową parkingu przystosowanego dla osób niepełnosprawnych. W ramach prac wykonano termomodernizację elewacji, wymieniono dach, wyremontowano toalety, odświeżono wnętrze budynku i wyposażono poczekalnię w ławki. W budynku pojawiła się także kasa PKP IC. W ramach prac wybudowano od nowa perony, zamontowano na nich wiaty, ławki tablice z rozkładami jazdy. W czasie remontu peron pierwszy skrócono z 340 do 180 m, a peron drugi z 400 do 350 metrów. 14 grudnia 2014 na stacji Częstochowa Stradom zaczęły się zatrzymywać pociągi kategorii Express InterCity Premium obsługiwane składami ED250 Pendolino. W październiku 2015 r. PKP PLK zapowiedziały budowę tunelu do peronu 2, zadaszenie peronów i przejścia od hali dworca do wejścia do tunelu. Zgodnie z deklaracją inwestorską rozpisanie przetargu zaplanowano w styczniu 2016 roku, początek prac budowlanych w marcu, zakończenie do lipca 2016 roku. Przetarg ogłoszono w połowie lutego 2016 r. Prace rozpoczęły się pod koniec marca 2016 r. Przed rozpoczęciem Światowych Dni Młodzieży (20 lipca) oddano do użytku tunel wraz z zadaszeniem części peronu 2, a zadaszenie peronu 1 oraz przejścia do budynku dworca ukończono jesienią 2016 roku. Koszt inwestycji na stacji Stradom wyniósł 6,4 mln zł. W 2021 r. PKP PLK powiększyły wiatę na peronie nr 2 o 50 m oraz dwie otwarte i przeszklone poczekalnie. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Częstochowa Stradom, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] . Towarzystwo Przyjaciół Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Częstochowie