NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Synagoga Garbarska w Szydłowcu

Synagoga Garbarska a. Eisenbergów – synagoga znajdująca się w Szydłowcu, na Pradze, przy ulicy Garbarskiej 3. Synagoga została zbudowana w 1730 roku dla żydowskich robotników pracujących w miejscowej garbarni oraz rodziny Ajzenbergów, którzy byli właścicielami owej garbarni. Podczas II wojny światowej, hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny budynek synagogi przez wiele lat stał opuszczony. w kolejnych latach mieściła się w nim kolejno: świetlica Spółdzielni Garbarskiej „Asco”, pub „Jerycho” i Ośrodek Kultury „Sztetl” (2007–2011). Do zachodniej ściany dobudowano obiekt, w którym znajduje się scena. Obecnie budynek jest pusty. Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta w stylu barokowo-klasycystycznym. Obecnie z oryginalnego kształtu synagogi pozostała tylko ściana frontowa oraz mocno zaniedbany ganek z zachowanymi po części malowidłami przedstawiającymi butelkę wina, paterę z owocami, gwiazdę Dawida oraz mało czytelny hebrajski napis. Reszta budynku została gruntownie przebudowana. Przypisy Bibliografia Törnquist-Plewa, Barbara: The Tale of Szydlowiec : Memory and Oblivion in a Former Shtetl in Poland. W: The Holocaust on Post-War Battlefields : Genocide as Historical Culture. Karlsson, Klas-Göran; Zander, Ulf (red.); Faust, Margareta (tłum.). Lund: Sekel Bokförlag, 2006, s. 191–224. ISBN 91-975223-5-X. (ang.).
Synagoga Jad Charuzim w Sanoku

Synagoga Jad Charuzim w Sanoku (z hebr. Sprawna Ręka bądź Zręczna Dłoń) – synagoga znajdująca się w Sanoku przy ulicy Franciszkańskiej 5, w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru franciszkanów. Jest jedną z dwóch zachowanych wolno stojących synagog w mieście. Historia Synagoga została zbudowana w 1897 z inicjatywy Stowarzyszenia Rzemieślników „Jad Charuzim” (organizacji mającej za cel popieranie interesów rzemieślników żydowskich, prowadzącej działalność kulturalną oraz organizującą wsparcie dla ubogich, której prezesem w Sanoku byli: dr Natan Nebenzahl, dr Arnold Reich, Abraham Herzig, dr Samuel Herzig). Bywała też określana jako klojz – dom modlitwy chasydów, nazwa. Podczas II wojny światowej budynek bożnicy został znacznie uszkodzony wskutek spalenia w 1939. W 1949, za zgodą ludności żydowskiej, budynek przejęło Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku i zabezpieczony, a w 1951 posłużył za stolarnię miejską. W dalszym czasie synagoga została wyremontowana i równocześnie przebudowana. Zmieniono wówczas m.in. układ okien, zastępując wysokie, zakończone łukowato, małymi i prostokątnymi. W budynku mieściła się siedziba Stowarzyszenia Architektów i działał miejski Wydział Architektury. W 2002 do nieruchomości jako mienia pozostawionego przez właścicieli żydowskich zgłosiła roszczenie Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie. Po przejęciu nieruchomości przez Fundację Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego od 2008 do 2012 w budynku miała siedzibę Fundacja Karpacka. Następnie gmach został przebudowany i przeznaczony na lokale biurowe i mieszkalne. Opis i stan prawny Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Do dziś częściowo zachował się wystrój zewnętrzny. Budynek wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015. Przypisy Linki zewnętrzne Synagoga Jad Charuzim w Sanoku na portalu Wirtualny Sztetl
Synagoga Kupiecka w Trzebini

Synagoga Kupiecka w Trzebini (hebr. Bikur Cholim, tł. odwiedzanie chorych) – synagoga znajdująca się w Trzebini, przy ulicy Józefa Piłsudskiego 15. Synagoga została zbudowana w XIX wieku z inicjatywy cechu kupców. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze synagogi. Od czasu zakończenia wojny mieści się w niej stolarnia. Murowany z cegły budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta, z elewacją wschodnią w pierzei ulicznej. Do dziś zachował się wystrój zewnętrzny. W południowej części znajduje się główna sala modlitewna, do której wchodzi się przez przedsionek, nad którym mieści się babiniec. Na fasadzie znajdują się dwa symetrycznie rozmieszczone, łukowato zakończone okna, pomiędzy którymi znajduje się okulus – pod nim pierwotnie mieścił się aron ha-kodesz. Po prawej stronie znajdują się wąskie i wysokie drewniane drzwi, również zakończone łukiem. Po bokach znajdują się dwa pilastry; fasadę wieńczy gzyms koronujący. Całość jest nakryta dachem dwuspadowym. 20 grudnia 2022 synagoga została wpisana do rejestru zabytków. Tablica Na ścianie synagogi 11 kwietnia 2016 r. odsłonięto tablicę poświęconą społeczności żydowskiej w Trzebini, ufundowaną przez Zarząd Izraelskich Portów Lotniczych. W uroczystości wzięła udział grupa 50 pracowników portów, Jarosław Okoczuk – zastępca burmistrza Trzebini, rabin Yehoshua Ellis, Włodzimierz Katz – przew. Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach. – Dzięki tej tablicy nie tylko my, ale każdy mieszkaniec Trzebini będzie wiedział, że Żydzi byli częścią miasta – powiedział Jaki Gantz TVP Kraków. Zobacz też Cmentarz żydowski w Trzebini Przypisy Linki zewnętrzne Synagoga Kupiecka w Trzebini na portalu Wirtualny Sztetl
Neustadtsynagoge (Dębica)

Die Neustadtsynagoge in Dębica, einer polnischen Stadt in der Woiwodschaft Karpatenvorland, wurde ursprünglich Ende des 17. Jahrhunderts errichtet und Mitte des 18. Jahrhunderts umgebaut. Die profanierte Synagoge befindet sich in der Krakowska-Straße 3. Der Hauptraum ist 30 Meter lang und 16 Meter breit, er besitzt eine Frauenempore. Das Gebäude wurde von den deutschen Besatzern während des Zweiten Weltkriegs verwüstet. In den 1960er Jahren wurde das Gebäude zu einem Ladengeschäft umgebaut. Siehe auch Liste von Synagogen in Polen Weblinks Synagoge in Dębica, polnisch bei Virtuelles Schtetl (mit vielen Fotos) Film bei YouTube
Synagoga Nowomiejska w Dębicy

Synagoga Nowomiejska w Dębicy – synagoga znajdująca się w Dębicy przy ulicy Krakowskiej 3, na zachód od Rynku. Historia Synagoga została zbudowana w drugiej połowie XVIII wieku na miejscu starej synagogi przez gminę żydowską z Nowej Dębicy. Podczas II wojny światowej hitlerowcy spalili wnętrze synagogi. Po wojnie w synagodze mieściły się magazyny zboża PZGS. W 1954 roku decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Dębicy budynek synagogi gruntownie wyremontowano i przeznaczono na obiekt handlowy. Podczas remontu użyto materiału rozbiórkowego z synagogi Staromiejskiej, białą farbą zamalowano cenne polichromie i usunięto liczne rzeźby, co spowodowało liczne protesty lokalnych kongregacji i społeczeństw żydowskich, które już wcześniej nie zgadzały się na remont budynku i zostawienie w nim magazynów. W 1994 roku Rada Miasta podjęła uchwałę o przeznaczeniu synagogi na muzeum, gdzie również znajdowałaby się ekspozycja poświęcona dębickim Żydom. Wówczas budynek gruntownie wyremontowano, za co władzom lokalnym podziękował Kneset. W 1995 roku na mocy ustawy z 1997 roku o restytucji mienia żydowskiego synagogę odzyskała Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie, za zgodą której dalej prowadzona była działalność handlowa w synagodze, co spowodowało wiele kontrowersji ze strony zagranicznych Żydów i władz miasta, które zaproponowały by urządzić w budynku muzeum i galerię sztuki. Handlu w synagodze zaprzestano w roku 2017. 13 grudnia 2023 roku Rada Miejska w Dębicy zdecydowała o kupnie synagogi od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie za około 400 tysięcy zł. W listopadzie 2024 roku ruszył przetarg na projekt remontu budynku, zaś 22 lipca 2026 roku burmistrz Dębicy Mateusz Kutrzeba przedstawił wizualizację modernizacji synagogi. Prace mają rozpocząć się na początku 2027 roku. Architektura Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta w stylu późnobarokowym. We wschodniej części znajdowała się sala modlitw, zaś w zachodniej obszerny przedsionek, nad którym znajdował się babiniec. Od południa była otoczona przybudówkami. Główna sala modlitewna o wymiarach 16 na 30 metrów, trójnawowa, z przykrytym płaskim stropem, dawniej ze sklepieniem żaglastym we wszystkich przęsłach. Listwowe obramienia ścian i półkoliście zamknięte okna są jedynymi ozdobnymi akcentami starej budowli. Wnętrze pozbawione jest wszelkich śladów pierwotnego wyposażenia. Dawną salę modlitewną dzielą cztery masywne, wieloboczne filary tworząc dziewięć pól, na których obecnie znajdują się stoiska handlowe. Synagoga pod tynkiem posiada polichromię. Przypisy Linki zewnętrzne Synagoga Nowomiejska w Dębicy na portalu Wirtualny Sztetl
Neustadtsynagoge (Rzeszów)

Die Neustadtsynagoge (auch als Große Synagoge bekannt) ist eine profanierte Synagoge in Rzeszów, der Hauptstadt der polnischen Woiwodschaft Karpatenvorland. Sie wurde im frühen 18. Jahrhundert erbaut. In unmittelbarer Nähe und in Sichtweite steht die circa 100 Jahre ältere Altstadtsynagoge. Geschichte Die Synagoge wurde in den Jahren 1709–1712 erbaut. Ein Stadtfeuer in 1842 zerstörte auch das Gebäude, das aber bald danach wieder aufgebaut wurde und in dieser Form bis zum Zweiten Weltkrieg erhalten blieb. Während des Krieges wurde es als militärisches Lager genutzt und brannte 1944 ab. Dabei blieben nur die Wände erhalten. Bei dem Wiederaufbau 1954–1965 wurden umfangreiche Änderungen durchgeführt, um es als Kulturzentrum zu nutzen. So wurde ein zweites Stockwerk eingezogen und ein drittes anstelle des vorherigen Daches hinzugefügt. Architektur Der Hauptraum war leicht trapezförmig mit einer Breite von 15 m im Westen und 16 m im Osten sowie einer Länge von 17,50 m. Die Wände waren durch Stützpfeiler verstärkt. Die Rundbogenfenster waren in großer Höhe angebracht. Durch vier massive Pfeiler, in deren Mitte die Bima stand, wurden Raum und Decke in neun Felder aufgeteilt, ein Stilmittel, das in Synagogen in der Polnisch-Litauischen Adelsrepublik öfters vorkam und als Neun-Felder-Synagoge bekannt ist. Im Fall der Neustadtsynagoge standen die Pfeiler etwas enger zusammen, wodurch die äußeren Felder größer waren und das mittlere am kleinsten. An den Wänden gab es zu den Pfeilern korrespondierende Pilaster, zusätzlich wurden die Wände noch in drei horizontale Zonen unterteilt. Oberhalb des Toraschreins befand sich ein Okulus. Im Westen befand sich eine Vorhalle, über der die Gebetsräume der Frauen waren. Diese waren zur Haupthalle hin offen und konnten über äußere Treppen erreicht werden. Sie entstanden wahrscheinlich erst bei Umbauten zwischen der Mitte des 17. und 18. Jahrhunderts. Siehe auch Liste von Synagogen in Polen Weblinks Einzelnachweise
Altstadtsynagoge (Rzeszów)

Die Altstadtsynagoge (auch als Alte Schul, Alte Synagoge und Kleine Synagoge bekannt) ist eine profanierte Synagoge in Rzeszów, der Hauptstadt der polnischen Woiwodschaft Karpatenvorland. Sie stammt aus dem frühen 17. Jahrhundert. In unmittelbarer Nähe und in Sichtweite wurde circa 100 Jahre später die Neustadtsynagoge erbaut. Geschichte Erbauungsjahr war höchstwahrscheinlich 1610; erstmals erwähnt wurde sie 1617. Sie lag am Rande, aber außerhalb der Befestigungen der Altstadt und gehörte mit ihren dicken Mauern mit zum Verteidigungssystem der Stadt. Während der Kriege in der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts und im frühen 18. Jahrhundert, die große Teile Polen-Litauens verwüsteten, wurde auch Rzeszów und mit ihr die Synagoge mehrfach abgebrannt. Dabei blieben nur die Außenmauern erhalten, wodurch auch die ursprüngliche Dachform (und auch einige spätere) nicht bekannt sind. Nach einem Feuer in 1842 und zusätzlich in 1891 wurden wiederholt Renovierungen durchgeführt. Nach der deutschen Besetzung Polens im Zweiten Weltkrieg wurde 1942 das Innere verwüstet und das Gebäude angesteckt. Auf Grund der Beschädigungen stürzte das Dach 1947 ein. 1949 beschlossen die Behörden, die Ruine zu renovieren und dann als staatliches Archiv zu nutzen. Dies geschah von 1953 bis 1956. Dabei blieben nur die äußeren Wände erhalten. Die Stützbima wurde abgerissen und ein zweites Stockwerk sowie eine weitere Etage unter dem Dach wurden eingezogen. Heute (2019) gehört das Gebäude der Jewish Faith Community in Krakau und ist an das staatliche Archiv verpachtet. Ebenfalls beherbergt es das Zentrum zur Erforschung jüdischer Geschichte. Architektur Ursprünglich wurde vermutlich nur der Gebetsraum der Männer als kubisches Hauptgebäude errichtet. Die dicken Steinwände wurden außen noch durch massive Stützpfeiler verstärkt. Der größte davon befand sich im Nordwesten und hatte im Inneren eine Spiraltreppe, die nach oben unter das Dach führte und nach unten in eine Gefängniszelle. Die inneren Maße waren 14,90 × 12,80 m mit einer maximalen Höhe des Gewölbes von 10,80 m. Eine Stützbima (ein Turm mit quadratischem Grundriss, der bis zur Decke reichte) hatte in ihrer Mitte das 60 cm hohe Podium der Bima. Innen waren die Wände in drei horizontale Zonen unterteilt. Die Rundbogenfenster (je zwei im Westen und im Osten und je zwei Paare im Süden und im Norden) befinden sich in der oberen Zone. Im Laufe der Zeit wurden eine niedrigere Vorhalle und Gebetsräume für die Frauen im Westen und Süden angebaut. Dadurch wurden auch die Fenster teilweise verdeckt. Ein ursprünglicher steinerner Toraschrein wurde durch eines der Feuer (vermutlich 1739) zerstört und durch einen kunstvoll geschnitzten hölzernen ersetzt. Hoch und schmal bestand er aus vier Etagen, die nach oben jeweils noch schmaler wurden und an den Seiten durch Säulen und Verzierungen eingerahmt waren. Der Schrein wurde bei den Verwüstungen 1942 zerstört. Quellenangabe Siehe auch Liste von Synagogen in Polen Weblinks
Synagoge der Slonimer Chassiden (Krynki)

Die Synagoge der Slonimer Chassiden in Krynki, einer polnischen Stadt in der Woiwodschaft Podlachien, wurde in der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts errichtet. Die heute profanierte Synagoge war das Gotteshaus der jüdischen Gemeinde der Slonimer Chassiden. Das Gebäude wurde während der deutschen Besatzung im Zweiten Weltkrieg teilweise verwüstet und danach als Kaufhaus zweckentfremdet. Das Gebäude aus Ziegelstein mit Rundbogenfenstern ist in schlechtem Zustand. Siehe auch Jüdischer Friedhof (Krynki) Weblinks Beschreibung bei Virtuelles Schtetl (englisch)
Synagoga chasydów ze Słonima w Krynkach

Synagoga chasydów ze Słonima – synagoga znajdująca się przy ulicy Czystej 8 w Krynkach. Jest jedną z nielicznych zachowanych wolno stojących bożnic chasydzkich w Polsce. Opis Synagoga została zbudowana w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy chasydów ze Słonimia, zwolenników cadyków z dynastii Weinbergów. Murowany z cegły, piętrowy budynek wzniesiono na planie prostokąta. Od strony zachodniej znajduje się jednopiętrowa przybudówka, mieszcząca pierwotnie babiniec. Do dziś częściowo zachował się wystrój zewnętrzny oraz kilka charakterystycznych półokrągle zakończonych okien. W jednym z pomieszczeń znajdowała się również szkoła talmudyczna założona w 1903 roku. W 1880 roku synagoga spłonęła podczas pożaru, jednak po nim została natychmiast wyremontowana. Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Krynek 28 czerwca 1941 roku, wnętrze synagogi zostało zdewastowane. Po zakończeniu wojny budynek częściowo przebudowano i ulokowano w nim magazyn skór. Obecnie jest własnością prywatną. W 2000 synagoga została ona wpisana do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-11. Przypisy Linki zewnętrzne Synagoga chasydów ze Słonima w Krynkach. sztetl.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-07)]. na portalu Wirtualny Sztetl
Synagoga kahalna w Lutowiskach

Synagoga kahalna w Lutowiskach – synagoga znajdująca się w Lutowiskach, na drugim rynku zwanym żydowskim. Synagoga została zbudowana w drugiej połowie XIX wieku. Podczas II wojny światowej po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lutowisk synagoga została zdewastowana. 22 czerwca 1942 roku gestapowcy przy pomocy Ukraińskiej Policji Pomocniczej rozstrzelali 650 lutowiskich Żydów i następnie spalili synagogę. Przez wiele lat po zakończeniu wojny ruiny synagogi stały opuszczone oraz służyły jako nielegalne wysypisko śmieci i miejsce spotkań marginesu. Po powstaniu Ekomuzeum Trzy Kultury w Lutowiskach ruiny zostały wysprzątane i oznaczone specjalną tablicą informacyjną. Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 14 na 17 metrów. Kryty był pierwotnie czterospadowym dachem brogowym. Obecnie zachowała się jedynie część murów zewnętrznych. Linki zewnętrzne Synagoga kahalna w Lutowiskach na portalu Wirtualny Sztetl
Synagoge (Bojanowo)

Die Synagoge in Bojanowo, einer polnischen Stadt in der Woiwodschaft Großpolen, wurde 1859 errichtet. Die profanierte Synagoge an der Bojanowskiego Straße 5 ist seit 1991 als Kulturdenkmal klassifiziert. Die Synagoge wurde bis zu Beginn der deutschen Besetzung Polens im Jahr 1939 für Gottesdienste genutzt. Ab 1947 wurde sie als Sporthalle einer Schule zweckentfremdet. Seit 1997 befindet sich im Synagogengebäude eine Kunstgalerie. Weblinks Beschreibung bei Virtuelles Schtetl (abgerufen am 21. Februar 2022)
Synagoga w Bojanowie

Synagoga w Bojanowie – zabytkowa synagoga w Bojanowie przy ulicy Stefana Bojanowskiego. Synagoga została zbudowana w 1859 roku na miejscu starej, drewnianej bożnicy. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali wnętrze synagogi. Po zakończeniu wojny budynek przebudowano na łaźnie miejską. Obecnie znajduje się w niej galeria sztuki oraz mieszkania. Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Przykryty był kopułą pokrytą malowidłami, w oknach znajdowały się witraże. Do dzisiaj zachowały się jedynie bogato dekorowane drzwi frontowe. W ostatnim czasie zaginęły zachowane fragmenty Aron ha-kodesz, które były w posiadaniu prywatnej osoby. Przypisy Linki zewnętrzne Synagoga w Bojanowie na portalu Wirtualny Sztetl Bojanowo, ul. Bojanowskiego Stefana 5 (synagoga) polska-org.pl
Synagoge (Brieg)

Die Synagoge in Brieg (polnisch Brzeg) ist ein ehemaliges jüdisches Gotteshaus der Jüdischen Gemeinde Brieg. Die profanierte Synagoge steht im historischen Zentrum an der ul. Długa (bis 1945: Lange Straße). Geschichte Da an hohen religiösen Feiertagen nicht nur die in Brieg ansässigen Juden zum Gottesdienst erschienen, wurde es notwendig, eine größere Synagoge zu errichten. Die Synagoge wurde 1799 an einer Straßenkreuzung im Stil des Klassizismus erbaut. In den Jahren 1899 und 1937 erfolgten Renovierungsarbeiten am Gebäude. Beim Novemberpogrom 1938 wurde die Synagoge beschädigt und 1940 zu einem Wohnhaus umgebaut. In der im Februar 1945 durch die Kriegsereignisse schwer zerstörten Stadt ist das Synagogengebäude ohne größere Schäden erhalten geblieben. Das ehemalige Synagogengebäude steht seit 1958 unter Denkmalschutz. Architektur Das heute dreigeschossige Gebäude entstand im Stil des Klassizismus. Beide Fassaden des Wohnhauses besitzen flache Mittelrisalite mit Pilasterpaaren in einer Kolossalordnung. Bekrönt ist der Bau mit einem Gebälk mit Metopen-Triglyphenfries. Hin zur ul. Długa besitzt der Bau einen Dreiecksgiebel. Siehe auch Liste der im Deutschen Reich von 1933 bis 1945 zerstörten Synagogen Liste von Synagogen in Polen Literatur Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler in Polen. Schlesien. Deutscher Kunstverlag, München u. a. 2005, ISBN 3-422-03109-X, S. 178. Klaus-Dieter Alicke: Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum. Band 1: Aach – Groß-Bieberau. Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh 2008, ISBN 978-3-579-08077-2 (Online-Version). Weblinks Beschreibung bei Virtuelles Schtetl (abgerufen am 17. März 2022) Einzelnachweise
Brzeg Synagogue

The Brzeg Synagogue is a former Jewish synagogue building, located at 61 Długa Street, in Brzeg, in the Opole Voivodeship of Poland. Completed in 1799 and partially destroyed by the Nazis during Kristallnacht, the building was rebuilt in 1940 as a residence. History At the beginning of the sixteenth century a former synagogue building stood in the location of the present, but burnt down in 1507. The synagogue was built by Jews from Biała, who settled in Brzeg in 1660. The first rabbi was recruited by the gmina in 1816. A major renovation of the building occurred in 1899, and again in 1937. During the Kristallnacht through November 9 to 10, 1938, the Nazis destroyed the interior of the synagogue and publicly burnt the Torah. In 1940, the former synagogue was reconstructed to serve as a residence. Gallery See also History of the Jews in Poland List of active synagogues in Poland References External links Media related to Synagogue in Brzeg at Wikimedia Commons Media related to 61 Długa Street in Brzeg at Wikimedia Commons
Synagoga w Brzegu

Synagoga w Brzegu (niem. Synagoge in Brieg) – budynek dawnej synagogi znajdujący się w Brzegu, na rogu obecnych ulic 3 Maja i Długiej. Historia i architektura Na początku XVI w. w Brzegu istniał inny budynek synagogi, jednak spłonął w 1507 r. Późniejsza synagoga została zbudowana w 1799 roku przez Żydów, którzy sprowadzili się do Brzegu w 1660 r. z Białej. Pierwszy rabin zatrudniony został przez gminę w 1816 roku. W 1899 roku przeprowadzono pierwszy generalny remont budynku, zaś drugi w 1937 roku. Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku hitlerowcy doszczętnie zdewastowali wnętrze synagogi oraz spalili publicznie zwoje Tory. W 1940 roku synagoga została przebudowana z przeznaczeniem na mieszkania. Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta, w stylu klasycystycznym. Do dziś zachowało się jedynie kilka zdobień elewacji północnej i wschodniej. Są to m.in. pilastry zwieńczone trójkątnym przyczółkiem znajdujące się na środku ściany północnej (ul. Długa). Obecne pierwotnie na ścianie wschodniej (ul. 3 Maja) między pilastrami podłużne i okrągłe okna są obecnie zamurowane, aczkolwiek można dostrzec ich zarys po wgłębieniach na tynku. Synagoga została wpisana do krajowego rejestru zabytków pod nr. 217/58 w dniu 20.01.1958 roku. Dawna brzeska synagoga na fotografii Zobacz też cmentarz żydowski w Brzegu Przypisy Bibliografia Zdjęcie synagogi brzeskiej sprzed przebudowy (w 1940 r.) znajduje się na stronie 30. książki: Brzeg na starej fotografii, wydanej w 1983 r. przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami (tekst opracował Wiesław Skibiński, zdjęcia ze zbiorów Muzeum Piastów Śląskich zreprodukował Wiesław Kafel). Linki zewnętrzne Synagoga w Brzegu na portalu Wirtualny Sztetl Brzeg, ulica Długa 61 (d. synagoga) polska-org.pl