Mokry Stawek

Mokry Stawek – staw na północnych stokach Babiej Góry w Beskidzie Żywieckim, największy naturalny zbiornik wodny w masywie babiogórskim. Znajduje się na obszarze Babiogórskiego Parku Narodowego. Położenie Leży na lokalnym wypłaszczeniu zbocza we wschodniej części masywu Babiej Góry, u północnych podnóży Sokolicy, na wysokości 1025 m n.p.m., nieco poniżej Górnego Płaju. Pochodzenie Mokry Stawek był kiedyś uważany za zbiornik wodny pochodzenia lodowcowego (jezioro polodowcowe). Jednak przeprowadzona analiza pyłkowa jego osadów dennych określiła wiek stawu na około 6 tys. lat. Obecnie powszechnie uznaje się go za typowe jeziorko osuwiskowe, powstałe w wyniku lokalnych ruchów masowych (osuwisko) na podłożu fliszu karpackiego. Hydrografia Misa jeziorna o kształcie nieznacznie owalnym jest zamknięta od północy wałem rumowiskowym. Brzegi (zwłaszcza południowy) są strome i zasypane gruzem, częściowo pokryte gliniastą glebą i miejscami zarastające roślinnością. Dno jest muliste, a pod południowym brzegiem wypływa kilka drobnych źródełek zasilających zbiornik. Odwodnienie stawu stanowi system dennych szczelin przy północnym brzegu. Powierzchnia stawu wynosi średnio ok. 450 m², a jego średnia głębokość 2–2,5 m. Pomiary z dnia 12 września 1971 roku wykazały powierzchnię stawu równą 865 m² i głębokość 3,25 m. W czasie przewlekłych deszczów poziom wody w stawku znacząco wzrasta: np. w 1934 roku woda z niego przelewała się przez próg, co oznacza, że głębokość zbiornika wynosiła ok. 5 m. Z kolei w okresie długotrwałych suszy ubytek wody ze zbiornika jest większy niż dopływ i stawek wysycha (najczęściej na jesieni). Trwała pokrywa lodowa utrzymuje się średnio przez 5 miesięcy, od połowy listopada do połowy kwietnia. Fauna Jeszcze w połowie XIX wieku Mokry Stawek nazywany był Rybnym Stawem, chociaż najprawdopodobniej w zbiorniku tym ryby nigdy nie występowały. Próba sztucznego zarybienia jeziorka na początku XX wieku nie powiodła się. Jedynymi przedstawicielami kręgowców w faunie stawu są płazy. W strefie pelagicznej zbiornika rozmnażają się dwa gatunki traszek, górska i karpacka, kumak górski i żaba trawna. Niektóre źródła podają występowanie tu (rozmnażanie?) salamandry plamistej. Poza nimi w skład nektonu Mokrego Stawku wchodzi kilka gatunków stawonogów z rodzin kałużnicowatych, pływakowatych i wioślakowatych. W skład zooplanktonu Mokrego Stawku wchodzi po kilka gatunków skorupiaków z grup systematycznych wioślarek i widłonogów oraz kilka gatunków wrotek. Zespół zwierząt strefy dennej (bentos) reprezentują głównie larwy chrząszczy wodnych oraz larwy muchówek z rodziny ochotkowatych. Licznie występuje tu również górski gatunek ślimaka Radix bathica peregra (Müll.) – krewniak występującej na niżu błotniarki stawowej. Świat zwierzęcy strefy nawodnej reprezentują trzy gatunki nartników oraz pokrewna im plesica Velia currens (Fabr.). Przypisy Bibliografia WładysławW. Midowicz WładysławW. (red.), Mała Encyklopedia Babiogórska, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 1992, s. 52–53, ISBN 83-85557-04-0 . WładysławW. Szafer WładysławW., Babiogórski Park Narodowy, Kraków: Polska Akademia Nauk – Zakład Ochrony Przyrody, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963 . KazimierzK. Zabierowski KazimierzK. (red.), Park narodowy na Babiej Górze. Przyroda i człowiek, Warszawa – Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, ISBN 83-01-04137-4 . StanisławS. Figiel StanisławS., PiotrP. Krzywda PiotrP., Beskid Żywiecki, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006, ISBN 83-89188-59-7 .