Hala Sportowa Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Łodzi

Hala Sportowa MOSiR, znana także jako Pałac Sportu bądź Pałac Sportowy – wielofunkcyjna zabytkowa widowiskowo-sportowa hala, wybudowana w latach 1948–1957, mieszcząca się w Łodzi przy ul. ks. Ignacego Skorupki 21, na obszarze kampusu Politechniki Łódzkiej. Zarządcą budynku jest Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Łodzi. Budynek widnieje w Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Łodzi. Historia Do końca II wojny światowej łódzcy sportowy mieli do dyspozycji halę sportową w Parku im. Józefa Poniatowskiego, która była największym obiektem tego typu w Łodzi. Tuż po wojnie hala została przekazana przedsiębiorstwu Film Polski, co dało początek Wytwórni Filmów Fabularnych. Pojawiła się potrzeba wybudowania nowej hali, w której można byłoby organizować duże wydarzenia sportowe, artystyczne i polityczne. W marcu 1946 roku Miejska Rada Narodowa Miasta Łodzi podjęła uchwałę w sprawie budowy nowej hali sportowo-widowiskowej, a w czerwcu w Warszawie odbyła się konferencja w tej sprawie. Wiosną 1947 roku wybrano teren pomiędzy ulicami Stefana Żeromskiego (dziś Aleje Politechniki), gen. Karola Świerczewskiego (obecnie Radwańska), Gdańską (dziś ul. Bohdana Stefanowskiego) i ks. I. Skorupki. Budowa Budowę rozpoczęto w 1948 roku według modernistycznego projektu inżyniera Włodzimierza Prochaski z Politechniki Gdańskiej. Tego roku wzniesiono łuki żelbetowe, będące zasadniczą konstrukcją nośną zadaszenia hali. Nowością było zastosowanie ruchomego rusztowania, które miało przyśpieszyć budowę . Trudnością był brak odpowiedniej ilości pracowników. Prace zostały wstrzymane w 1950 roku z powodu braku funduszy. Budowę wznowiono w 1951 roku. Władze miejskie zleciły przeprojektowanie hali w duchu socrealizmu. Za modyfikację odpowiadał zespół architektów z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej. Na czele stanął ponowie prof. Prochaska. Przygotowano dwie koncepcje, z czego do realizacji wybrano projekt przygotowany wspólnie z Kamilem Lisowskim. Za konstrukcje odpowiedzialni byli Bronisław Bukowski i Stanisław Rydlewski, a za projekt techniczny Zbigniew Czekanowski. W przedsięwzięciu istotną rolę odegrał także Romuald Cebertowicz. W nowej koncepcji dodano część treningową, pomieszczenia biurowo-hotelowe, oraz okalającą bryłę kolumnadę. Z czasem ta ostatnia została uproszczona poprzez zredukowanie detalu, oraz zastąpienie klasycznych kolumn słupami o kwadratowym przekroju. Ostatecznie więc styl budynku można zaliczyć do konstruktywizmu. W momencie ukończenia była to największa hala sportowo-widowiskowa w Polsce. Trwało to do 1973 roku, gdy do użytku oddano katowicki Spodek. Było to też pierwsze kryte, sztuczne lodowisko w Polsce. Inauguracja hali odbyła się 1 października 1957 roku. Modernizacje i remonty Zimą 1994 roku została zlikwidowana infrastruktura lodowiska. W latach 2008-2009 roku trwał remont hali. Odświeżono elewację hali, zamurowano okna w szczytach hali, oraz zainstalowano klimatyzację. Podczas prac remontowych 8 października 2008 roku wybuchł pożar zadaszenia hali. Spaleniu uległo poszycie dachu na powierzchni ok. 150 metrów. Przyczyną było zaprószenie ognia podczas prac dekarskich. W 2014 roku planowano przebudowę trybun. Widownia miała być dostosowana do współczesnych standardów, przez co trybuny stałe zmniejszyłyby swoją pojemność z 6000 miejsc do 3900-4000. Do remontu nie doszło, w związku z decyzją o budowie Łódź Sport Areny. Na 2026 rok planowane jest rozpoczęcie prac modernizacyjnych hali. Projekt modernizacji zakłada m.in. odtworzenie historycznych świetlików i przeszkleń, modernizację dachu i wentylacji, wymianę okien i drzwi na energooszczędne oraz montaż odnawialnych źródeł energii. Ponadto ma zostać zainstalowany nowy system ogrzewania i klimatyzacji pomieszczeń. Parametry i wyposażenie Hala Centralnym elementem hali jest płyta główna o wymiarach 30 metrów szerokości i 60 metrów długości. Płyta znajduje się nieco poniżej poziomu gruntu. Do 1991 roku hala posiadała instalację mrożącą, która służyła do tworzenia lodowiska, które było czynne przez większą część roku. Na potrzeby innych wydarzeń tafli nie rozmrażano, tylko przykrywano parkietem. Hala posiada dwie stałe trybuny (od strony zachodniej i wschodniej) o pojemności 6710 tysięcy miejsc. Na trybunach znajdują się drewniane, rozkładane krzesełka. Dodatkowe miejsca siedzące znajdują się na balkonach. Ponadto są dwie rozkładane trybuny. Pozostałe pomieszczenia Od strony południowej, gdzie znajdowało się główne wejście do hali umieszczono kawiarnię i biura, w których swoją siedzibę miały łódzkie związki sportowe. Tam też swoją główną siedzibę ma Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. W latach 1973 – 2018 w tej części mieściło się Muzeum Sportu i Turystyki. Pod trybunami znajdowały się pokoje gościnne, zaś w narożnikach budynku umieszczono mieszkania służbowe dla pracowników hali. Od strony północnej znajduje się sala gimnastyczna o powierzchni 176 metrów kwadratowych oraz siłownia. Pod halą znajdują się schrony, gotowe na przyjęcie okolicznych mieszkańców lub uczestników wydarzeń w hali. Osobny schron był przeznaczony dla vipów. Tam znajdowały się m.in. centrala telefoniczna, towarowa winda, a także łazienka. W latach 1982-2018 w hali sportowej mieściło się Muzeum Sportu i Turystyki w Łodzi, będące oddziałem Muzeum Historii Miasta Łodzi. Samolot-pomnik Od 1960 przed halą, na rogu al. Politechniki i Worcella (ks. Skorupki) stał samolot. Pierwszą maszyną był wolnostojący Jak-23, który po kilku latach zyskał cokół. Około 1970 roku został zastąpiony przez myśliwiec MiG-15, na potrzeby którego wymurowano nowy postument. Ten samolot stał do 1987 roku i do 2000 roku postument był pusty. Z inicjatywy Expressu Ilustrowanego przed halą postawiono myśliwiec MiG-21, służący poprzednio w 10. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Łasku. Samolot został użyczony przez Agencję Mienia Wojskowego i służył za reklamę dziennika do 2005 roku. Po 2005 roku zdjęto reklamę Expressu z poszycia. MiG-21 stał do 8 maja 2014 roku, gdy AMW sprzedała samolot. Od tamtej pory postument stoi pusty i nie jest planowane stawianie tam innej maszyny. Imprezy sportowe Hokej na lodzie Hala została wyposażona w jedno z pierwszych w Polsce sztucznych lodowisk i domyślnie była użytkowana jako całoroczne lodowisko. Próbą generalną było zgrupowanie hokeistów przeprowadzone na początku października 1957 roku. W inauguracyjnym meczu na lodowisku rozegranym pod 28 grudnia 1957 Legia Warszawa pokonała Spartaka Moskwa 4:2, a spotkanie obejrzało 8 tys. widzów. Od swojego powstania hala była domową halą sekcji hokejowej ŁKS-u. Hokeiści ŁKS-u rozgrywali swoje mecze w hali do 1991 roku, aż do zakończenia działalności tej sekcji. 11 lutego 1959 roku w Pałacu Sportu barażowe spotkanie o mistrzostwo Polski rozegrały Legia Warszawa i Górnik Katowice. Mecz ten zakończył się wygraną warszawian 5:0. Ponadto swoje domowe spotkania rozgrywali w hali hokeiści Boruty i Włókniarza Zgierz. Dwanaście meczów w Pałacu Sportu rozegrała seniorska reprezentacja Polski. Pierwszym meczem miał miejsce w 1959 roku, przeciwnikiem była reprezentacja NRD, wygrany przez Polaków 2:0. Ostatni raz Polacy zagrali międzynarodowe spotkanie w 1987 roku z Japonią (przegrany 2:3). Ogólny bilans spotkań w Łodzi to 8 meczów wygranych, 1 remis i 3 porażki. Łyżwiarstwo figurowe Od 1961 roku przy hali działało Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej „Hala Sportowa”, które prowadziło sekcję łyżwiarstwa figurowego. W tym klubie swoją karierę sportową rozpoczęli m.in. Sylwia Nowak-Trębacka, Grażyna Kostrzewińska, Adam Brodecki, Sebastian Kolasiński czy Grzegorz Filipowski.TKKF funkcjonowało w tym miejscu do początku lat 90. W związku z organizacją wydarzeń targowych i zmniejszaniem ilości zajęć na lodowisku Towarzystwo przeniosło się nieopodal na lodowisko Bombonierka. Siatkówka Reprezentacja Polski mężczyzn swój pierwszy mecz w Pałacu Sportu rozegrała 13 marca 1960 roku. Towarzyskie spotkanie z Czechosłowacją zakończyło się wygraną Polaków 3:2. W 1965 roku rozegrano fazę finałową Pucharu Świata. Od 16 do 19 września rozegrano 12 spotkań. Polska wygrała wszystkie 4 mecze rozegrane w Łodzi. Po zsumowaniu wyników z rundy wstępnej imprezę wygrała reprezentacja ZSRR przed Polską i Czechosłowacją. Potem Polacy nie grali w tej hali przez kolejne 34 lata (swoje spotkania w Łodzi kadra rozgrywała w hali Chojeńskiego Klubu Sportowego). W latach 1999–2008 (z przerwą w 2003 roku) hala była gospodarzem 18 meczów w ramach Lidze Światowej siatkarzy. Kadra wygrała 13 meczów, przegrała 5. Ogólnie męska reprezentacja rozegrała w tym miejscu 33 spotkania wygrywają 21 z nich. Podobnie jak kadra mężczyzn, pierwszym spotkaniem reprezentacji Polski kobiet był rozegrany 13 marca 1960 mecz z żeńską reprezentacją Czechosłowacji wygrany przez Polki 3:0. Hala sportowa była miejscem rozegrania fazy Final Four Ligi Mistrzów w sezonie 2007/2008. Gospodarzem imprezy była Skra Bełchatów. Rozegrano 4 spotkania. Rozgrywki wygrało Dinamo Kazań. W następnym sezonie Skra Bełchatów rozegrała w hali MOSiR 4 spotkania w ramach Ligi Mistrzów. Ostatnim spotkaniem był mecz rozegrany 3 marca 2009 roku z Iskrą Odincowo, wygrany przez bełchatowian 3:2. Od sezonu 2010/2011 swoje mecze w charakterze gospodyń rozgrywały siatkarki Budowlanych Łódź. Siatkarki przeniosły się z Hali Parkowej. Zespół Budowlanych rozegrał 23 spotkania w hali przy ul. ks. Skorupki. Po sezonie 2011/2012 zespół przeniósł się do Atlas Areny, wciąż trenując na dotychczasowym obiekcie. Swoje mecze w ramach I ligi siatkarek w latach 2014-2015 grały siatkarki ŁKS-u Commercecon Łódź. Po awansie do Orlen Ligi przeniosły się do Atlas Areny. Koszykówka Od 9 do 18 maja 1958 odbywały się tutaj Mistrzostwa Europy w koszykówce kobiet. Rozegrano wtedy 33 mecze. Turniej wygrała reprezentacja Bułgarii. Wielokrotnie w tym miejscu swoje mecze rozgrywały reprezentacje Polski, w tym mecz męskiej drużyny z reprezentacją USA w 1963 roku. W grudniu 1962 roku swój mecz pokazowy rozegrali koszykarze drużyny Harlem Globetrotters. Boks Pierwszą imprezą która odbyła się w hali był mecz bokserski Polska – RFN. Hala była miejscem Indywidualnych Mistrzostw Polski w boksie w roku 1958, 1967, 1973, 1979 i 1989 roku. Inne sporty W latach 2005-2009 hala MOSiR była areną turnieju strongman Pojedynek Gigantów. W dniach 26–28 października 2007 roku odbywały się II Mistrzostwa Świata w Karate Fudōkan. 20 marca 2008 odbył się towarzyski mecz reprezentacji piłki ręcznej Polska-Słowacja. 23 maja 2009 roku odbyła się gala K-1 World Grand Prix. 29 września 2012 roku odbyła się gala MMA Fighters Arena 3: Powrót. Koncerty Przez wiele lat Hala Sportowa będąc jednym z największych tego typu obiektów w kraju była miejscem organizacji wielu koncertów artystów polskich i zagranicznych. W latach 1980-1986 w hali odbywał się festiwal Rockowisko, jeden z najpopularniejszych festiwali muzyki rockowej w Polsce. 19 września 1997 roku w hali odbył się pierwszy w Polsce festiwal muzyki techno „DJ Mix Techno Festival”. W ramach tego festiwalu odbywała się Parada Wolności, która w latach 1997-2002 swoją trasę kończyła przed halą. W latach 2005-2009 w hali odbywała się gala Eska Music Award. Inne wydarzenia 15 lipca 1960 roku odbyła się prapremiera filmu „Krzyżacy” w reżyserii Aleksandra Forda. Był to pierwszy publiczny pokaz tego filmu. Ponadto w hali organizowano spotkania z Walentiną Tiereszkową (23 października 1963 rok), aktorami serialu „Czterej pancerni i pies” i aktorami telenoweli „Niewolnica Isaura” (1985). Hala wielokrotnie była miejscem uroczystości i zjazdów partyjnych PZPR, oraz innych organizacji socjalistycznych. W latach 1974-1977 w hali odbywały się Polskie Targi Estradowe. W 1988 i 1991 roku swoje sesje miał Anatolij Kaszpirowski. Wielokrotnie swoje kongresy organizowali Świadkowie Jehowy (m.in. Prawda o Królestwie, Jedność o Królestwie). W dniach 18-25 lipca 2016 roku hala MOSiR była jednym z miejsc, w którym odbywały się wydarzenia w ramach diecezjalnych obchodów Światowych Dni Młodzieży 2016 „Łódź Piotrowa”. Od 1987 roku i targów Interfashion hala stała się również miejscem targowym. Znaczenie hali jako miejsca wystawienniczego malało wraz z wybudowanie nieopodal hali Międzynarodowych Targów Łódzkich, a następnie hali Expo. Hala została zaklasyfikowana w 2010 roku w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta Łodzi jako dobro kultury współczesnej. W późniejszych latach został wpisany do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi. Elewacja wschodnia oraz wnętrza były tłem do filmu Zimna wojna w reżyserii Pawła Pawlikowskiego. W 2024 w hali zrealizowano zdjęcia walk bokserskich na potrzeby filmu Kulej. Dwie strony medalu. Przypisy Linki zewnętrzne Zdjęcia Pałacu Sportu autorstwa Tadeusza Baruckiego w Bibliotece Cyfrowej Politechniki Warszawskiej Zdjęcia Hali Sportowej MOSiR w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl