NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Blessed Bronisława Chapel

Chapel of Blessed Bronisława is a neo-Gothic Roman Catholic chapel in Kraków, Poland, erected in 1856–61 within the walls of a military citadel constructed during the Austrian Partition of Poland by the Habsburg monarchy. The chapel was meant as a replacement for the Polish 18th-century church demolished by the Austrians in 1854 during the construction of the stronghold in the Zwierzyniec district. The imperial "Kościuszko" citadel surrounded the ancient burial mound and Polish national monument called Kościuszko Mound. The actual mound was used as an observation point by the army. The new chapel, based on design by Feliks Księżarski, was a result of the determined requests for a replacement made by the Polish Committee for the Construction of the Tadeusz Kościuszko Monument. Background The chapel of Blessed Bronisława took its name from the 13th Century Norbertine nun, who had left the convent in order to lead a hermit's life in that exact place. Her abode still existed by the hill (known as Sikornik) in the 19th century, though already adorned by the shrine erected at the beginning of the 18th century. Norbertine Sisters from the Zwierzyniec convent donated the grounds on which the Mound and the chapel were erected. See also Churches of Kraków References
Chapelle de la Bienheureuse Bronisława

La Chapelle de la Bienheureuse Bronisława (en polonais Kaplica błogosławionej Bronisławy) est une chapelle néo-gothique érigée par les autorités autrichiennes entre 1856 et 1861 à l'intérieur de la citadelle entourant le Tertre Kościuszko, dans le quartier de Zwierzyniec de Cracovie (Pologne). Histoire Basée sur le design de Feliks Księżarski, la chapelle a été construite à la place d'une petite église du XVIIIe siècle démolie en 1854. La chapelle de la Bienheureuse Bronisława tient son nom du XIIIe siècle. La nonne Norbertine a quitté le couvent de Zwierzyniec et a mené la vie d'un ermite à cet endroit exact. Son domicile existe toujours sur la colline au XIXe siècle, quoique déjà orné par le lieu saint érigé au début du XVIIIe siècle. La sœur Norbertine a fait don de la terre sur laquelle le Mont et la chapelle ont été érigés. Photos Intérieur Extérieur Notes et références (en) Cet article est partiellement ou en totalité issu de l’article de Wikipédia en anglais intitulé « Blessed Bronisława Chapel » (voir la liste des auteurs). Portail de Cracovie Portail du christianisme
Kaplica bł. Bronisławy w Krakowie

Kaplica bł. Bronisławy – zabytkowa kaplica rzymskokatolicka znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec przy alei Jerzego Waszyngtona 1, na Zwierzyńcu, u stóp kopca Kościuszki. Historia Według tradycji na tym wzgórzu bł. Bronisława miała swoją pustelnię i tutaj miała odejść do wieczności. Zakonnice z zakonu Norbertanek wytrwale podtrzymywały kult bł. Bronisławy i podanie o jej samotni. Za rządów ksieni Zofii Urbańskiej w 1702 r. postanowiono wznieść w miejscu pustelni kaplicę. W latach 1758–1759 ksieni Petronela Poniatowska przeprowadziła remont i przebudowę barokowej kaplicy. Zamówiła u malarza Andrzeja Radwańskiego cykl obrazów prezentujących życie bł. Bronisławy. Obok kaplicy wybudowano niewielki domek dla pustelników, których XVIII-wieczne kroniki i dokumenty klasztoru Norbertanek notują kilku. Przy budowie austriackich fortyfikacji wojskowych okalających Kopiec Kościuszki w 1854 r. kaplicę zburzono. Obrazy przedstawiające bł. Bronisławę siostry Norbertanki zabrały za klasztorną bramę. W 1856 r. na koszt władz austriackich rozpoczęto wznoszenie nowej kaplicy. Zaprojektował ją w stylu neogotyckim Feliks Księżarski. W ołtarzu umieszczono wizerunek bł. Bronisławy malowany w 1860 r. Poświęcenia nowej kaplicy dokonano 13 września 1861 r. Kaplica znalazła się w obrębie fortyfikacji austriackich przylegając od zachodniej strony bezpośrednio do kopca Kościuszki. Dzisiaj stanowi bramę przez którą prowadzi wejście na szczyt kopca. Przypisy Bibliografia Michał Rożek Salwator – zabytki i tradycje Zwierzyńca, Kraków 1988. Michał Rożek, Barbara Gądkowa Leksykon kościołów Krakowa, Wydawnictwo Verso, Kraków 2003, ISBN 83-919281-0-1, s. 41–42 Linki zewnętrzne o kaplicy i świętej. nasza-arka.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-27)]. Kaplica bł. Bronisławyna portalu polska-org.pl
Часовня Блаженной Брониславы (Краков)

Памятник культуры Малопольского воеводства: регистрационный номер А-308 от 2 января 1968 года. Часовня святой Брониславы (пол. Kaplica bł. Bronisławy) — католическая неоготическая часовня, находящаяся на холме Сикорник возле Кургана Костюшко в Кракове, Польша. Памятник культуры Малопольского воеводства. История Согласно местному преданию на холме Сикорник жила в отшельничестве монахиня-норбертанка блаженная Бронислава. Монахини из женской монашеской конгрегации развивали культ этой блаженной. По указу настоятельницы норбертанок Зофии Урбанской в 1702 году на Сикорнике была построена небольшая часовня, посвящённая блаженной Брониславе. В 1778 году во время правления настоятельницы Петронелы Понятовской была произведена реконструкция часовни в стиле барокко. Художник Анджей Радванский в это же время написал для часовни несколько икон из жизни блаженной Брониславы. В конце XVIII века возле часовни был построен небольшой дом для отшельниц. В 1854 году во время строительства австрийскими властями фортификационных сооружений возле кургана Костюшко первая часовня блаженной Брониславы была снесена. В 1856 году началось строительство новой часовни святой Брониславы по проекту краковского архитектора Феликса Ксенжарского. В 1860 году в алтаре новой часовни была размещена новая икона из жизни блаженной Брониславы. 13 сентября 1861 года состоялось освящение современной часовни. В то время часовня находилась внутри австрийских фортификационных сооружений на западной стороне в непосредственной близости от кургана Костюшко. 2 января 1968 года часовня блаженной Брониславы была внесена в реестр памятников культуры Малопольского воеводства. Примечания Литература Michał Rożek Salwator — zabytki i tradycje Zwierzyńca, Kraków 1988. Rożek M., Gondkowa B., «Leksykon kościołów Krakowa», Verso Kraków, s. 41-42, 2003 Ссылки Информация о часовни блаженной Брониславы (пол.) Kaplica bł. Bronisławy - Часовня Блаженной Брониславыna portalu polska-org.pl
Каплиця блаженної Броніслави (Краків)

Пам'ятник культури Малопольського воєводства: реєстраційний номер А-308 від 2 січня 1968 року. Каплиця блаженної Броніслави (пол. Kaplica bł. Bronisławy) — католицька каплиця, побудована в неоготичному стилі; знаходиться на пагорбі Сикорнік біля кургану Костюшка у Кракові, Польща. Пам'ятник культури Малопольського воєводства. Історія Згідно з місцевими переказами, на пагорбі Сикорнік жила самотня черниця-премонстранка блаженна Броніслава. Черниці з жіночої чернечої конгрегації розвивали культ цієї блаженної. За указом настоятельки Премонстранток Зофії Урбанської, в 1702 році на пагорбі Сикорнік була побудована невелика каплиця, присвячена блаженній Броніславі. У 1778 році, під час правління настоятельки Петронели Понятовської, була здійснена реконструкція каплиці в стилі бароко. Художник Анджей Радванський в цей же час написав для каплиці кілька ікон з життя блаженної Броніслави. Наприкінці XVIII століття біля каплиці був побудований невеликий будинок для черниць. У 1854 році, під час будівництва австрійською владою фортифікаційних споруд біля кургану Костюшка у Кракові, перша каплиця блаженної Броніслави була знесена. У 1856 році розпочалося будівництво нової каплиці за проектом краківського архітектора Фелікса Ксенжарського. У 1860 році у вівтарі нової каплиці була розміщена нова ікона блаженної Броніслави. 13 вересня 1861 року відбулося освячення сучасної каплиці. У той час будівля перебувала всередині австрійських фортифікаційних споруд на західній стороні, в безпосередній близькості від кургану Костюшка. 2 січня 1968 року каплиця блаженної Броніслави була внесена до реєстру пам'яток культури Малопольського воєводства, які охороняються державою. Примітки Література Michał Rożek Salwator — zabytki i tradycje Zwierzyńca, Kraków 1988. Rożek M., Gondkowa B., «Leksykon kościołów Krakowa», Verso Kraków, s. 41-42, 2003 Посилання Інформація про каплицю блаженної Броніслави [Архівовано 4 березня 2016 у Wayback Machine.] (пол.) Kaplica bł. [Архівовано 6 червня 2019 у Wayback Machine.] Bronisławy — Каплиця блаженної Броніслави [Архівовано 6 червня 2019 у Wayback Machine.] na portalu polska-org.pl
Okra (jezioro)

Okra (niem. Wucker See) – jezioro rynnowe w Polsce, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. Akwen leży na Pojezierzu Drawskim, w granicach administracyjnych miasta Drawsko Pomorskie, otoczone zabudowaniami o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym. Przypisy
Jezioro Pierzchalskie

Jezioro Pierzchalskie (również Zbiornik Pierzchalski) – sztuczny zbiornik wodny na rzece Pasłęce w gminie Płoskinia w powiecie braniewskim, utworzony w 1916 roku w celu spiętrzenia wody na potrzeby Elektrowni Pierzchały oraz stanowiący zbiornik retencyjny. Historia Geneza Jeziora Pierzchalskiego wiąże się z planami inż. Carla Ziese, właściciela stoczni Schichau-Werke, wybudowania na Pasłęce elektrowni wodnej, mającej zasilać w energię elektryczną powiat braniewski oraz elbląską filię zakładu Schichau-Werke. W 1912 roku opracowano plany przedsięwzięcia oraz odkupiono od gminy Płoskinia należące do niej tereny w dolinie rzeki Pasłęki, przeznaczone do zatopienia przez spiętrzenie wody w zbiorniku zaporowym. Prace ziemne zostały rozpoczęte w 1913 roku, przy budowie pracowało najpierw ok. 400 robotników z Włoch. Prace wykonywano najpierw ręcznie przy pomocy prostych narzędzi – łopat i taczek, później również przy pomocy dostarczonych z elbląskiej fabryki Schichau-Werke koparek parowych. Budowę zapory i elektrowni przerwał wybuch I wojny światowej. Następnie wznowiono prace przy pomocy jeńców z Rosji i innych państw podległych panowaniu caratu, w tym też Polaków. Łączna liczba pracowników dochodziła do 566 osób. Całość prac – śluzy, kanał derywacyjny i elektrownia – została zakończona w marcu 1916 roku, po czym zamknięto śluzy i jezioro zostało napełnione. Jezioro Pierzchalskie przetrwało bez żadnych zmian do czasów obecnych, gdyż II wojna światowa oszczędziła szczęśliwie tę oddaloną od miast i szlaków komunikacyjnych budowlę hydrotechniczną. Warunki przyrodnicze Jezioro Pierzchalskie ma urozmaiconą linię brzegową, szczególnie w części południowej. Na jeziorze znajdują się dwie wyspy, z których większa położona jest blisko wpływu Pasłęki. W tej okolicy występuje też licznie pływająca i zanurzona roślinność wodna, przez którą przebija się nurt rzeki. Druga wyspa znajduje się około 500 m poniżej przystani należącej do Nadleśnictwa Zaporowo, w pobliżu ścieżki dydaktycznej. Jezioro jest odwiedzane przez wędkarzy ze względu na dobre warunki do połowu ryb. Most drogowy na drodze powiatowej 1330N w okolicy miejscowości Trąbki spina dwa stoki dawnej doliny rzecznej w jej największym przewężeniu. Na terenie zalewu znajduje się niestrzeżone kąpielisko, dzikie plaże i liczne stanowiska do połowu ryb. Jezioro Pierzchalskie stanowi również zbiornik retencyjny o pojemności powodziowej ok. 4 mln m³. Ze zbiornika Pasłęka wypływa dwoma ramionami – prawe ramię, płynące w naturalnej dolinie Pasłęki odprowadza niewielką ilość wody, z wyjątkiem zrzutów wody w okresach powodziowych. Lewe ramię, będące wykonanym w latach 1913–1915 przekopem o długości 1270 m, jest kanałem derywacyjnym, odprowadzającym niemal całą ilość wody do elektrowni. 17 kwietnia 1965 na części Jeziora Pierzchalskiego od mostu w Trąbkach w górę rzeki został utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego rezerwat pod nazwą „Rezerwat Bobrowej Dębiny”. Zniesiony 5 stycznia 1970 roku, w jego miejsce utworzono rezerwat „Ostoja bobrów na rzece Pasłęce”, obejmujący już cały obszar jeziora. Galeria zdjęć Zobacz też Elektrownia Pierzchały Elektrownia Braniewo Przypisy
Strzeszowskie

Strzeszowskie – jezioro w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój. Położenie i charakterystyka Jezioro Strzeszowskie leży na północny wschód od miejscowości Strzeszów, jest największym jeziorem w gminie Trzcińsko-Zdrój. Jezioro znajduje się na Pojezierzu Myśliborskim. Hydronimia Do 1945 roku jezioro nazywane było Grosser See. Obecnie państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę główną jeziora podaje Strzeszowskie nadaną oficjalnie w 1950 roku. Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Jezioro Strzeszowskie. Morfometria Według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 127,2 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 7,4 m, a maksymalna – 14,2 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 51,1 m n.p.m. Objętość jeziora wynosi 9 499,0 tys. m³. Natomiast A. Choiński szacuje wielkość jeziora na 115,0 ha. Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski jezioro leży na terenie zlewni siódmego poziomu Bezpośrednia zlewnia jez. Strzeszowskiego. Identyfikator MPHP to 1932239. Zagospodarowanie W systemie gospodarki wodnej jezioro tworzy jednolitą część wód o kodzie PLLW11008. Administratorem wód jeziora jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody jezior: Jeziora Trzcińskiego (Trzcińskie Małe), Jeziora Strzeszowskiego, Jeziora Dłużyna (Dołgie), Jeziora Leśnego (Grzybno), jeziora bez nazwy pomiędzy Jeziorem Grodziskim (Zamkowym) a Leśnym (Grzybno), Jeziora Grodziskiego (Zamkowego) (Obwód rybacki Jeziora Strzeszowskie na rzece Tywa – nr 1). Gospodarkę rybacką na jeziorze prowadzi Gospodarstwo Rybackie Miedwie. Jezioro pełni również funkcje rekreacyjne, od 2018 roku na jeziorze funkcjonuje kąpielisko wyznaczone z zasadami dyrektywy kąpieliskowej – Kąpielisko na jeziorze Strzeszowskim. W 2022 roku jego jakość wód oceniono jako doskonałą. Czystość wód i ochrona środowiska Jezioro nie znajduje się na terenie chronionym. Jednakże do jego północno-wschodnich brzegów przylegają obszary Natura 2000 o nazwie Dolina Tywy. W 2021 wykonano klasyfikację stanu ekologicznego i chemicznego wód, przy czym zmonitorowano jedynie stan ichtiofauny i niektórych substancji priorytetowych. Stan ichtiofauny zdecydował o określeniu stanu ekologicznego jako dobry, a przekroczenie norm dla stężenia rtęci i polibromowanych difenyloeterów w tkankach ryb o określeniu stanu chemicznego jako poniżej dobrego. Przypisy
Tumiańskie

Tumiańskie (deutsch Daumensee) ist ein Binnensee von 121 Hektar Fläche in der Woiwodschaft Ermland-Masuren. Am südlichen Ufer des Sees mündet der Fluss Wardęga. Geografische Lage Der See Tumiańskie liegt in der Stadt- und Landgemeinde Barczewo. Weblinks Kreisgemeinschaft Allenstein-Land e.V. Tumiany – Daumen am Daumensee. Fischereigut Daumensee. Jezioro Tumiańskie (polnisch). Tumiańskie (polnisch).
Wielgie (jezioro)

Wielgie (niem. Grosser See) – jezioro w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew, leżące na terenie Pojezierza Dobiegniewskiego. Morfometria Według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 136,9 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 2,2 m, a maksymalna to 6,8 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 53,1 m n.p.m. Objętość jeziora wynosi 3077,6 tys. m³. Natomiast A. Choiński podał wielkość jeziora jako 133,5 ha. Nieco na wschód od akwenu znajduje się jezioro Młodolino. Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski leży na terenie zlewni siódmego poziomu Zlewnia jez. Wielgiego. Identyfikator MPHP to 1888893. Hydronimia Obecna nazwa została wprowadzona urzędowo 17 września 1949 roku. Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwy oboczne podaje Jezioro Wielgie, Jezioro Dobiegniewskie oraz Dobiegniew. Natomiast Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych jako poprawną podaje nazwę Jezioro Wielgie. Zagospodarowanie Administratorem wód jeziora jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody jezior Wielgie, Rolewice, Małe (Kukwa) oraz Nadolinek (Obwód rybacki Jeziora Wielgie na cieku Mierzęcka Struga – Nr 3). Ekstensywną gospodarkę rybacką prowadzi na jeziorze Polski Związek Wędkarski Okręg w Gorzowie Wielkopolskim. Czystość i ochrona środowiska W 2014 roku wody jeziora zostały zakwalifikowane do wód o złym stanie ekologicznym, co odpowiada V klasie jakości. Główny wpływ na tak złą ocenę czystości wód miało wysokie stężenie fitoplanktonu i zła jakość pozostałych elementów biologicznych wód jeziora. Jezioro znajduje się na obszarze chronionym w ramach programu Natura 2000 o nazwie Lasy Puszczy nad Drawą. Przypisy
Jezioro Zawadzkie (Janowo)

Der Jezioro Zawadzkie ist ein See in der polnischen Gemeinde Janowo im Powiat Nidzicki in der Woiwodschaft Ermland-Masuren. Am westlichen Ufer des Sees liegt Zawady, eine Ortschaft der Gemeinde Janowo. Der See wurde vor 1945 auch als Sawadder See, Herzogsauer See oder Schönsee bezeichnet. Weblinks Herzogsau (Sawadden) auf neidenburg.de/bildarchiv
Jezioro Łubie

Jezioro Łubie (niem. Lubbe See) – jezioro rynnowe w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim w gminie Myślibórz. Akwen leży na Pojezierzu Myśliborskim, około 800 m na wschód od miejscowości Głazów. Jezioro posiada bardzo nieregularną linię brzegową w przeważającej części porośniętą szerokim pasem roślinności wodnej. Przypisy
Jezioro Łąckie Duże

Jezioro Łąckie Duże – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Łąck, leżące na terenie Kotliny Płockiej, w pobliżu miejscowości Łąck. Charakterystyka Jest to zbiornik rynnowy. Z uwagi na małą głębokość jest to zbiornik polimiktyczny. Jego powierzchnia wchodzi w skład obszaru zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Jezioro Łąckie Duże. Brzeg zarośnięty trzciną, od zachodu i południowego zachodu torfowisko, od północy i wschodu wyższy z piaszczystymi plażami, powyżej nich wysokopienne lasy mieszane o bogatym podszycie. Od południa poprzez strugę łączy się z jeziorem Łąckim Małym, na przesmyku dąb, pomnik przyrody o obwodzie ok. 430 cm. Morfometria Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 59,4 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 1,7 m, a maksymalna – 3,4 m. Objętość jeziora wynosi 1009,8 tys. m³. Maksymalna długość jeziora to 1350 m, a szerokość 700 m. Długość linii brzegowej wynosi 3150 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 78,5 m n.p.m. Przypisy Linki zewnętrzne Łąckie, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 628 .
Waisenhaus Görlitz

Das Armen-, Zucht- und Waisenhaus in Görlitz entstand auf Initiative des Görlitzer Bürgermeisters Samuel Knorr von Rosenroth. Die im Jahr 1731 eröffnete Einrichtung befand sich unmittelbar angrenzend der Annenkapelle und wich um das Jahr 1900 dem Augustum-Annen-Gymnasium. Geschichte Am 6. September 1712 schlug der damalige Bürgermeister Samuel Knorr von Rosenroth den Bau eines „Armen-, Zucht- und Waisenhaus[es]“ vor. Unter „landesherrlicher Genehmigung“ wurde eine „Lotterie“ ins Leben gerufen, die den geringen Betrag von 355 Talern, 8 Silbergroschen und 4 Pfennigen einbrachte. „Milde Beiträge“ erweiterten den Fonds langsam, besonders die Stadtbrände in den Jahren 1717 und 1726 verzögerten den erwünschten oder erwarteten Anstieg. In der Einrichtung sollten „dürftige Kinder unterhalten, zur Frömmigkeit, zu Fleiß und einer anständigen Lebensart mit Nachdruck angeleitet und zu nützlichen Gliedern des Gemeinen Wesens nach Möglichkeit erzogen werden“. Am 23. Juni 1727 wurde der Grundstein unmittelbar an die Annenkapelle gelegt, im Herbst 1728 bestand das Gebäude schon aus vier Stockwerken, am 23. Dezember wurde das Dach fertiggestellt. Die Annenkapelle hatte an der erweiterten Seite wahrscheinlich ein Fenster und Ziersäulen. Das neue Gebäude maß 100 × 45 × 56 Fuß. Nach Einstellung der benötigten Personen wurde das Waisenhaus am 31. Januar 1731 mit 13 Waisen eröffnet. Die Annenkapelle diente als Kirchenraum für die Kinder im Waisenhaus. Einer der Stifter war Benjamin August Struve, der dem Waisenhaus 200 Taler vermachte. Bis ins Jahr 1850 stieg die Kinderanzahl auf bis zu 50 an. Im Jahr 1861 wurde die Durchschnittszahl der Kinder wurde im Jahr mit 37 angegeben. Der Stiftungsbetrag war bereits auf 31.404 Taler gestiegen. Um das Jahr 1900 wurde das Waisenhaus abgerissen, um Platz für das Gebäude Augustum-Annen-Gymnasium zu schaffen, das unmittelbar danach entstand. Trivia Das Görlitzer Waisenhaus wurde in ein Sagenbuch aufgenommen. Beispielsweise sollen Gregor Gobius und seine Frau im Waisenhaus gespukt haben. Bekannte Personen am Waisenhaus Johann George Herold (1749–1817), Lehrer David Scheuffler (1702–1774), Lehrer Gottlieb Friedrich Otto (1751–1815), Lehrer Gottfried Altenberger (1705–1767), Informator Gottfried Gellrich (1699–1748), Juris Candidatus und Melancholicus Fürchtegott Thuerecht Weber (1722–1761), Lehrer Gottfried Sibeth (1695–1768), Leiter Literatur Das Waisenhaus. In: Theodor Neumann: Geschichte von Görlitz. Görlitz 1815. S. 686–687. Städtische und Königliche Gebäude und Behörden. (Online) Waisenhaus in Görlitz in: Thomas Bretschneider: Hat die alte evangelische Kirche Schlesiens auch innere Mission getrieben und in welchem Umfang ist dies geschehen? 1864. S. 111–114. (Online) Weblinks Einzelnachweise
Villa Ephraim

Die Villa Ephraim ist eine Jugendstil-Villa in der Stadt Görlitz. Seit 2011 wird sie von der städtischen Wohnungsbaugesellschaft KommWohnen als Gästehaus betrieben. Geschichte Der Görlitzer Eisenhändler Martin Ephraim erwarb im Jahr 1905 das Grundstück an der heutigen Goethestraße 17. Schon damals gehörte diese Gegend in der Görlitzer Südstadt zu den repräsentativen Lagen. Architekt war Hugo Behr. Das Haus wurde im Jahr 1909 fertig, und die Familie Ephraim zog ein. Doch schon 1920 verließ die Familie Görlitz und zog nach Schreiberhau. Die Villa wurde verpachtet, u. a. an den Fabrikanten und Heilpraktiker Gustav Huska. 1922 wurde der böhmische Kaufmann Gustav Glaser neuer Eigentümer der Villa. Mehrere Familien lebten gleichzeitig in dem Haus. Zum Ende des Zweiten Weltkriegs war die Villa für einige Wochen Sitz des Stadtkommandanten der Wehrmacht. Danach wurde sie von der sowjetischen Besatzungsmacht belegt. Im Jahr 1975 erwarb die Stadt Görlitz das Anwesen von Gustav Glasers Erben. Die Stadt beschloss, die Villa zu einer Jugendherberge zu machen. 1978 zogen die ersten Jugendlichen ein. Im Jahr 1981 wurde die Villa unter Denkmalschutz gestellt. 1987 erhielt sie die Ehrung als „Schönste Jugendherberge der DDR“ wegen ihrer Architektur und dem guten Erhaltungszustand. Ab der Wiedervereinigung Deutschlands 1990 rechnete sich die Jugendherberge finanziell immer weniger. 1994 stellten die einstigen Eigentümer einen Antrag auf Rückübertragung, der zwei Jahre später abgewiesen wurde. In dieser Wartezeit wurden Investitionen gestoppt, was dem Erhalt des Gebäude schadete. 2010 wurde der Betrieb eingestellt, da das Deutsche Jugendherbergswerk als Betreiber die Villa veräußerte. Die WBG Sanierungs- und Entwicklungsgesellschaft Görlitz mbH begann dann mit der Sanierung. Im Mai 2011 wurde sie unter der Bezeichnung „Alte Herberge“ als Übernachtungshaus im Low-Budget-Bereich wiedereröffnet. Seit 2015 trägt sie wieder ihren ursprünglichen Namen Villa Ephraim. Heute ist sie neben den Übernachtungsmöglichkeiten auch ein Ort für Familienfeiern, Tagungen und Veranstaltungen. Ein moderner Anbau erweiterte die Bettenkapazität. Die Villa wurde seit ihrem Bestehen nie grundlegend umgebaut, sodass sie sich noch in dem Zustand befindet, in dem Martin Ephraim sie mit seiner Familie bezog. In der Villa sind Szenen für die deutsche Krimireihe Wolfsland entstanden sowie für die Miniserie Ze Network mit David Hasselhoff. Der US-Schauspieler war für Dreharbeiten mehrere Tage in Görlitz inklusive seines Autos K.I.T.T. und sorgte für Aufsehen. Weblinks der Villa Ephraim Villa Ephraim, Jewish Places Einzelnachweise