NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Rezerwat przyrody Żaba

Rezerwat przyrody Żaba – leśny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Namysłów w powiecie namysłowskim (województwo opolskie). Powołanie Obszar chroniony został utworzony 20 stycznia 2023 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 5 stycznia 2023 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Żaba” (Dz. Urz. Woj. Op. z 2023 r., poz. 106). Propozycje powołania rezerwatu pojawiały się od ok. 1990 roku. Pierwotnie do ochrony rezerwatowej planowano przeznaczyć większą powierzchnię, jednak w wyniku gospodarki leśnej jej część utraciła wartość przyrodniczą. Położenie Rezerwat ma 23,87 ha powierzchni. Obszar chroniony obejmuje teren obrębu ewidencyjnego Minkowskie, w bliskim sąsiedztwie wsi Żaba i znajduje się w całości w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasy Stobrawsko-Turawskie. Charakterystyka Celem ochrony w rezerwacie przyrody jest „zachowanie ze względów naukowych oraz dydaktycznych ekosystemów lasów liściastych”. Typ rezerwatu ze względu na dominujący przedmiot ochrony został określony jako biocenotyczny i fizjocenotyczny, a podtyp – jako biocenoz naturalnych i półnaturalnych (jest to pierwszy rezerwat faunistyczny w powiecie namysłowskim). Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu typ określono go jako leśny i borowy, a podtyp – jako podtyp lasów nizinnych. Drzewostan rezerwatu składa się z drzew niemal 200-letnich (dębów, buków, lip drobnolistnych czy jesionów wyniosłych), wśród występującej mozaiki lasów wyróżniono: łęg jesionowo-olszowy Fraxino-Alnetum, łęg dębowo-wiązowy Ficario-Ulmetum oraz grądy Galio-Carpinetum. Znajdujący się na jego obszarze pomnikowy buk ma wiek szacowany na 483 lata, zaś drugie drzewo będące pomnikiem przyrody to najstarszy w rezerwacie dąb szypułkowy. W warstwie podszytu i runa występują: kruszyna pospolita Frangula alnus oraz podrosty grabu pospolitego Carpinus betulus czy buka zwyczajnego, przytulia wonna Galium odoratum, kopytnik pospolity Asarum europaeum, kokoryczka wielokwiatowa Polygonatum multiflorum. Wśród występujących gatunków chronionych znajdują się: wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum, kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine oraz soplówka bukowa Hericium coralloides, jak również kozioróg dębosz Cerambyx cerdo. Według stanu na luty 2023 rezerwat nie ma wyznaczonego planu ochrony ani zadań ochronnych. Przypisy
Rezerwat przyrody Gogolińskie Gniewosze

Rezerwat przyrody Gogolińskie Gniewosze – faunistyczny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Gogolin w powiecie krapkowickim (województwo opolskie), obejmujący stanowisko występowania gniewosza plamistego. Obszar chroniony został utworzony 20 stycznia 2023 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 5 stycznia 2023 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Gogolińskie Gniewosze” (Dz. Urz. Woj. Op. z 2023 r., poz. 105). Położenie Rezerwat ma 28,18 ha powierzchni. Obszar chroniony obejmuje teren leśny w obrębie ewidencyjnym Kamionek. W niedalekiej odległości znajduje się rezerwat przyrody Kamień Śląski oraz zabudowania cementowni. Charakterystyka Celem ochrony w rezerwacie przyrody jest „zachowanie licznej populacji gniewosza plamistego Coronella austriaca wraz z siedliskiem tego gatunku”. Typ rezerwatu ze względu na dominujący przedmiot ochrony został określony jako faunistyczny, a podtyp – jako gadów (jest to pierwszy rezerwat faunistyczny w województwie opolskim). Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu typ określono go jako leśny i borowy, a podtyp – jako podtyp borów mieszanych nizinnych. Obszar chroniony obejmuje prawdopodobnie najliczniejszą w Polsce populację gniewosza plamistego, liczącą około 150 osobników. Znalazła ona swoje siedlisko w poddanym rekultywacji wyrobisku kopalni wapienia, gdzie występują warunki sprzyjające rozrodowi, wygrzewaniu, zimowaniu i odżywianiu tego gatunku chronionego. Rezerwat tworzy mozaika różnych ekosystemów zawierająca: polany śródleśne z roślinnością kserotermiczną, bór mieszany świeży z przewagą sosny, zbiorniki wodne oraz rumosz skalny. Wśród innych cennych gatunków fauny należą żaba zwinka Rana dalmatina, traszka grzebieniasta Triturus cristatus, rzekotka drzewna Hyla arborea, nadobnik włoski Calliptamus italicus, siwoszek błękitny Oedipoda caerulescens, przewężek błękitny Sphingonotus caerulans, napierśnik torfowiskowy Stethophyma grossum, modliszka zwyczajna Mantis religiosa oraz lecicha mała Orthetrum coerulescens. Do cennych gatunków flory i grzybów należą smardz stożkowaty Morchella conica, pawężnica palczasta Peltigera polydactylon, pawężnica psia P. canina, krynicznik obskubany Nitella syncarpa, mokradłoszka zaostrzona Calliergonella cuspidata, ramienica kosmata Chara hispida i bagniak wapienny Philonotis calcarea. Według stanu na luty 2023 rezerwat nie ma wyznaczonego planu ochrony ani zadań ochronnych, nie został udostępniony do zwiedzania. Przypisy
Rezerwat przyrody Czarne Doły

Rezerwat przyrody Czarne Doły – faunistyczny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Osieczna w powiecie leszczyńskim (województwo wielkopolskie), obejmujący stanowisko występowania żółwia błotnego. Obszar chroniony został utworzony 31 grudnia 2022 r. podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie ustanowienia rezerwatu przyrody „Czarne Doły” (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2022 r., poz. 9710). Położenie Rezerwat ma 135,33 ha powierzchni. Obszar chroniony zajmuje obszar leśny i polny przylegający częściowo do Jeziora Drzeczkowskiego (część sztucznego zbiornika Wonieść), z czego ponad 90 ha z jego powierzchni stanowi leśny wąwóz w granicach nadleśnictwa Karczma Borowa. W niedalekiej odległości znajduje się miejscowość Drzeczkowo oraz rezerwat przyrody Ostoja żółwia błotnego. Obszar chroniony w całości znajduje się w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Zachodnie Pojezierze Krzywińskie PLH300014 oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Zbiornik Wonieść PLB300005. Leży także w obrębie Krzywińsko-Osieckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wraz z zadrzewieniami gen. Dezyderego Chłapowskiego i kompleksem leśnym Osieczna-Góra. Charakterystyka Celem ochrony w rezerwacie przyrody jest „zachowanie stanowiska żółwia błotnego Emys orbicularis (L)”. Typ rezerwatu ze względu na dominujący przedmiot ochrony został określony jako faunistyczny, a podtyp – jako gadów. Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu typ określono go jako różnych ekosystemów, a podtyp – jako podtyp mozaik różnych ekosystemów. Obserwacje żółwi w tym regionie były prowadzone od lat 60. XX wieku, a na tym stanowisku szerzej od pierwszej dekady XXI wieku. W drugiej dekadzie tego wieku w ramach programu ochrony żółwia błotnego w Wielkopolsce „Chelonia” przeprowadzono działania mające na celu utworzenie rezerwatu, m.in. wykupiono grunty prywatne z przeznaczeniem pod wypas owiec, zabezpieczono lęgowiska przed zarastaniem i drapieżnikami czy usunięto inwazyjne gatunki z Jeziora Drzeczkowskiego. W ramach ochrony czynnej planowane jest utworzenie dwóch progów piętrzących ułatwiających wędrówki żółwi. Według stanu na luty 2023 rezerwat nie ma wyznaczonego planu ochrony ani zadań ochronnych. Przypisy
Rezerwat przyrody Toczna

Rezerwat przyrody Toczna – wodny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Korczew w powiecie siedleckim (województwo mazowieckie), obejmujący dolny odcinek rzeki Toczna przy ujściu do Bugu. Obszar chroniony został utworzony 24 listopada 2022 r. jako 170. rezerwat przyrody w województwie na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 7 listopada 2022 r. w sprawie ustanowienia rezerwatu przyrody „Toczna” (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2022 r., poz. 11533). Położenie Rezerwat ma 6,1082 ha powierzchni, otoczony jest otuliną o powierzchni 39,1548 ha. Leży na granicy dwóch parków krajobrazowych Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego i Parku Krajobrazowego Podlaski Przełom Bugu, zachodzi na pierwszy z nich. W całości znajduje się w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Nadbużańska PLH140011 oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Dolnego Bugu PLB14000, a także częściowo w obrębie obszaru chronionego krajobrazu „Dolina Bugu”. Obszar chroniony zajmuje końcowy, niespełna czterokilometrowy odcinek rzeki Toczna, mającej w tym fragmencie nieuregulowany przebieg (pozostała część została skanalizowana, co negatywnie wpłynęło na populację ryb i ptaków). Najbliższa okolica w postaci użytków zielonych i rolnych znalazła się w granicach otuliny. Rezerwat sąsiaduje bezpośrednio z miejscowością Drażniew – od wysokości nieczynnego młyna do ujścia Tocznej do Bugu. Część rezerwatu sięga granicy województwa mazowieckiego z podlaskim, obejmuje on głównie grunty Skarbu Państwa i częściowo gminy Korczew. Charakterystyka Celem ochrony w rezerwacie przyrody jest „zachowanie ujściowego odcinka rzeki Tocznej, będącego ważnym na Mazowszu miejscem występowania i rozrodu chronionych gatunków ryb”. Typ rezerwatu ze względu na dominujący przedmiot ochrony został określony jako faunistyczny, a podtyp – jako ryb (jest to pierwszy rezerwat ichtiologiczny w województwie). Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu typ określono go jako wodny, a podtyp – jako rzek i ich dolin, potoków i źródeł. Utrzymaniu walorów ichtiologicznych sprzyja zwłaszcza piaszczysto-żwirowe dno i warstwa grubego rumoszu drzewnego zalegającego w korycie rzeki, a także dobra jakość i natlenienie wód. Na obszarze rezerwatu odnotowano występowanie 21 gatunków ichtiofauny, w tym 8 objętych ochroną gatunkową. Należą do nich m.in. koza pospolita, śliz pospolity, różanka pospolita, piskorz oraz głowacz białopłetwy. Obszar ten stanowi ponadto tarlisko dla innych gatunków ryb zasiedlających Bug, takich jak kleń, jaź, świnka pospolita i jelec pospolity. Występują tu również minogi: strumieniowy, ukraiński i rzeczny. Według stanu na grudzień 2022 rezerwat nie posiada obowiązującego planu ochrony ani zadań ochronnych. Przypisy
Rezerwat przyrody Cisy Sosnowickie im. T. Szeszyckiego

Rezerwat przyrody Cisy Sosnowickie im. T. Szeszyckiego – florystyczny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Przybiernów w powiecie goleniowskim (województwo zachodniopomorskie). Powołanie Obszar chroniony utworzony został 26 października 2022 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 5 października 2022 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Cisy Sosnowickie im. Tomasza Szeszyckiego” (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2022 r. poz. 4335). Patronem rezerwatu został Tomasz Szeszycki (zm. 2019), od 1983 nadleśniczy nadleśnictwa Rokita, inicjator powołania wielu okolicznych rezerwatów, użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, autor monografii poświęconych m.in. cisowi pospolitemu. Położenie Obszar chroniony ma powierzchnię 4,03 ha, znajduje się w obrębie ewidencyjnym Sosnowice i granicach nadleśnictwa Rokita. Leży częściowo w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Przybiernowskie Cisy. W bezpośrednim sąsiedztwie leży wieś Sosnowice, a w odległości ok. 3 km na wschód rezerwat Cisy Rokickie im. prof. Stanisława Króla. Ochrona Celem ochrony rezerwatowej jest „zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych odnowienia naturalnego cisa pospolitego Taxus baccata, stanowiącego drugie piętro w drzewostanie sosnowym”, obejmuje on ekosystem w podtypie lasów nizinnych. W granicach rezerwatu znajduje się około 60-letni drzewostan sosnowy liczący mniej więcej 3,5 tys. cisów, pochodzący z naturalnego obsiewu. W województwie zachodniopomorskim znajduje się kilka podobnych form ochrony przyrody obejmujących analogiczne drzewostany. Według stanu na październik 2022 rezerwat nie ma wyznaczonego planu ochrony ani zadań ochronnych. Przypisy
Kościół św. Jana z Dukli w Hucisku

Kościół filialny św. Jana z Dukli w Hucisku – kościół rzymskokatolicki należący do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Leżajsku, w dekanacie Leżajsk II archidiecezji przemyskiej. Wzniesiony w 1978 roku. Duszpasterzem kościoła od 2025 roku jest ojciec Lucjusz Kazimierz Wilk OFM, natomiast proboszcz, gwardian i kustosz parafii to o. Klaudiusz Tomasz Baran OFM. Duszpasterze kościoła filialnego św. Jana z Dukli w Hucisku 1978–1983 – o. Waldemar Batorski OFM 1983–1986 – o. Antoni Prosowicz OFM 1986–1987 – o. Ryszard Rusinek OFM 1987–1993 – o. Krystian Olszewski OFM 1993–1994 – o. Edwin Sękowski OFM 1994–1997 – o. Flawian Bularz OFM 1997–2002 – o. Marian Wachowicz OFM 2002–2004 – o. Stanisław Lizak OFM 2005–2007 – o. Józef Wręczycki OFM 2007–2011 – o. Erwin Krzysztof Ceklarz OFM 2011–2017 – o. Zdzisław Makowiecki OFM 2017–2022 – o. Dariusz Tomasz Róg OFM 2022–2025 – o. Tobiasz Jakub Strzelecki OFM od 2025 – o. Lucjusz Kazimierz Wilk OFM Przypisy Linki zewnętrzne Opis dekanatu na stronie archidiecezji. Strona internetowa parafii Strona internetowa kościoła
Wieża rycerska w Olbrachcicach Wielkich

Wieża rycerska w Olbrachcicach Wielkich – wieża rycerska we wsi Olbrachcice Wielkie. Wieża zbudowana przypuszczalnie po 1569 roku i ozdobiona, widoczną jeszcze częściowo, renesansową dekoracją sgraffitową. Przypuszczalnym inicjatorem jej budowy był szlachcic Ludwik von Pfeil, któremu w 1569 roku miasto Ząbkowice sprzedało część Olbrachcic. Wieża ma boki o wymiarach około 7 metrów, dekorowana była malowanymi na tynku pseudoboniowaniami podkreślającymi narożniki i obramienia otworów okiennych, a pod nią znajdują się sklepiono kolebkowo piwnice. Po zachodniej stronie wieży znajdują się pozostałości dobudówki powstałej przypuszczalnie w XVIII wieku. We wnętrzu zachowały się oryginalne drzwi prowadzące na drugą kondygnację. Po 1846 roku przebudowano zwieńczenie wieży oraz dobudowano do niej budynek piętrowego dworu o cechach eklektycznych, który być może jest przekształconym budynkiem dworu barokowego z XVII lub XVIII wieku. Zespół dworski (Olbrachcice Wielkie 115), dwór, wozownia oraz dwie stodoły zostały wpisane do gminnej ewidencji zabytków gminy Ząbkowice Śląskie. Przypisy
Wieża widokowa w Czarnorzekach

Wieża widokowa w Czarnorzekach – turystyczna wieża widokowa, otwarta w 2020, znajdująca się w pobliżu Rezerwatu przyrodniczego Prządki i Zamku Kamieniec, w zachodniej części Pogórza Dynowskiego, w Paśmie Suchej Góry, na wzniesieniu Działy, na wysokości około 490 m. Opis Wieża znajduje się na terenie miejscowości Czarnorzeki, na dwuhektarowej działce, w jej bezleśnej części. Wieża zbudowana została staraniem Gminy Korczyna i miasta Stropkov w ramach projektu: „Karpackie widoki na transgranicznym szlaku turystycznym Polska – Słowacja”. Budynek inspirowany architekturą tradycyjną nawiązuje formą do pobliskiego zamku Kamieniec. Ma murowane ściany, częściowo kamienne i wysokość całkowitą 13 m. Na wysokości 9 m znajduje się zadaszony taras widokowy, otwarty na cztery kierunki z opisem panoram. Na taras prowadzą zewnętrzne, drewniane schody. Na niższych kondygnacjach są dwa pomieszczenia: na piętrze znajduje sala wystawowa, na parterze lokal, gdzie będą się prezentować lokalni artyści i rzemieślnicy. Panorama widoczna z wieży jest jedną z najszerszych i najdalszych (do około 140 km) w polskich Karpatach. Do wieży można dojechać drogą asfaltową z Korczyny. Przypisy
Pałac w Kucharach (powiat dzierżoniowski)

Pałac w Kucharach (niem. Schloss Kuchendorf) – pałac w przysiółku Kuchary (Jaźwina) w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki. Pałac wzmiankowany w latach 1830, 1845; wzniesiony w drugiej połowie XIX w. dla hrabiego von Oriola (1870). Przebudowany na początku XX w. przez Günthera von Zedlitz und Leipe (1876-1924) na budynek piętrowy, murowany, trzyskrzydłowy, postawiony na planie litery „H”; nakryty dachami dwuspadowym i mansardowym czterospadowym z lukarnami i wolimi oczami. Fasada głównego korpusu z trzyosiowym płaskim ryzalitem, zwieńczonym trójkątnym frontonem z kartuszem zawierającym herb von Zedlitz-Leipe. W gminnej ewidencji zabytków pod numerami 48-53 zostały wpisane: zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem pałac, mur z bramą w zespole pałacowym, dwie obory (I i II), park pałacowy. Przypisy Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie. Przedgórze Paczkowskie, t. 21 A-M, pod red. Marka Staffy, Wrocław: "I-Bis", 2008, ISBN 978-83-85773-92-4, s. 276.
Rezerwat przyrody Kochanowicki Grąd

Rezerwat przyrody Kochanowicki Grąd – leśny rezerwat przyrody położony w województwie śląskim na terenie gminy Kochanowice w powiecie lublinieckim (województwo śląskie). Powołanie Obszar chroniony utworzony został 27 lutego 2024 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2024 r., poz. 1306). Propozycję ochrony tego terenu po raz pierwszy sformułował w 2002 Janusz Maciej Hereźniak w studium przyrodniczo-historycznym. Ostateczny kształt rezerwatu ustalono w listopadzie 2023 podczas posiedzenia Regionalnej Rady Ochrony Przyrody. Położenie Obszar chroniony ma powierzchnię 26,45 ha, natomiast powierzchnia jego otuliny wynosi 41,47 ha. Obejmuje wydzielenia leśne w nadleśnictwie Herby i leśnictwie Kochanowice, leżące w gminie Kochanowice (otulina obejmuje także fragmenty nieleśne i częściowo leży w gminie Herby). Znajduje się w pobliżu zabudowań miejscowości Ameryka, ponadto leży w granicach Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. Charakterystyka Celem ochrony w rezerwacie jest „zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych fragmentu lasu grądowego o cechach naturalnych”. Dla rezerwatu ze względu na dominujący przedmiot ochrony określono typ fitocenotyczny i podtypu zbiorowisk leśnych, zaś ze względu na główny typ ekosystemu – typ leśny i borowy oraz podtyp lasów mieszanych nizinnych. Przedmiotem ochrony są fragmenty wilgotnego grądu subkontynentalnego (Tilio-Carpinetum stachyetosum) z dorodnymi okazami dębu szypułkowego (w wieku 135–170 lat), ponadto występują graby, olsze, jesiony, brzozy, osiki, jawory i sosny. Starodrzew liściasty jest dogodnym miejscem dla siedlisk bociana czarnego. Z gatunków pod ochroną ścisłą występują tu: kruszczyk szerokolistny, goryczka wąskolistna, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty. Pod ochroną częściową znajdują się: kruszyna pospolita, kalina koralowa, czosnek niedźwiedzi, przylaszczka pospolita i kopytnik pospolity. Poza tym z gatunków rzadkich pojawiają się: przetacznik górski, starzec Fuchsa, starzec kędzierzawy. Dla rezerwatu nie określono planu ochrony ani zadań ochronnych. Nie udostępniono go dla ruchu turystycznego ze względu na jego duże wartości dydaktyczne i naukowe. Celem ochrony ustanowiono otulinę obejmującą również tereny nieleśne. Przypisy
Pałac w Mołtowie

Pałac w Mołtowie – pałac w Polsce, położony w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno, w miejscowości Mołtowo. Jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem rejestracyjnym 920 z 2.12.1976. Historia Pałac wybudowany został w roku 1875 przez Karla von Braunschweiga. Park wokół pałacu pochodzi z początku XIX wieku. W trakcie II wojny światowej było jednym z miejsc dyslokacji muzealnych zbiorów szczecińskich. Do 1945 roku cała wieś była własnością rodu von Braunschweig. Po wojnie mieściło się tam państwowe gospodarstwo rolne, w pałacu mieszkali pracownicy oraz mieściły się tam biura. Budynek wraz z parkiem przejęła następnie Agencja Nieruchomości Rolnych, która wydzierżawiła teren firmie Mołt-Eko. W maju 2016 roku na terenie parku odnaleziono monety – XIII-wieczne denary brandenburskie i zapinkę z epoki brązu, które trafiły do Muzeum Narodowego w Szczecinie. W styczniu 2020 roku ponownie odnaleziono tam zabytki z epoki brązu – bransolety, grot włóczni oraz siekierkę tulejową. Architektura Budynek utrzymany jest w stylu neoklasycystycznym. Wybudowany został na planie prostokąta 1:2, pokoje pałacowe usytuowane są wzdłuż boków, a środek zajmują schody z ozdobnymi poręczami, prowadzące na wewnętrzne galerie. Zachowały się niektóre detale i część marmurowych schodów. W ciągu dnia budynek oświetla dzienne światło wpadające przez okrągły świetlik w dachu. Przypisy
Dwór w Świniarach Wielkich

Dwór w Świniarach Wielkich – dwór znajdujący się w Świniarach Wielkich w powiecie kluczborskim (województwo opolskie). Historia W drugiej połowie XVI wieku właścicielem wsi był Adam II Posadowski von Postelwitz (ur. 1560). Następnie wieś należała do Karola Wilhelma (1596-1674) starszego syna Adama II, a potem (od 1621) młodszego brata Abrahama Adama (zmarłego w 1643) i jego syna Abrahama (zmarłego w 1665). Kolejnymi posiadaczami lokalnych dóbr byli kuzyni Abrahama: Joachim Ernest oraz Kaspar Henryk von Posadowski. W 1662 wieś nabył Ernest von Posadowski (ur. 1640). W 1708 dobra kupił Jan Ernest Prittwitz und Gaffron. Dalsze losy dóbr nie są dobrze rozpoznane. Obecnie dwór jest własnością prywatną; został wpisany do gminnej ewidencji zabytków gminy Wołczyn. Architektura Parterowy obiekt na rzucie prostokąta wzniesiono w stylu klasycystycznym w początku XIX wieku. Jest ceglany, kryty dachem mansardowym z naczółkami i był pierwotnie otynkowany. Podpiwniczenie jest wysokie. Fasada południowa jest dziewięcioosiowa i posiada nieco wysuniętą trzyosiową część centralną z tarasem i wejściem nad którym istnieje mansarda z attyką. Elewacja północna jest konstrukcyjnie zbliżona, ale mansardę zwieńcza tutaj trójkątny szczyt. Układ wewnętrzny jest dwutraktowy z centralnym salonem i sienią. W 2022 obiekt pozostawał w remoncie i był pozbawiony tynków. Zwiedzanie nie jest możliwe. Park Wokół dworu rośnie park krajobrazowy z XVIII/XIX wieku (1,95 lub 2,4 hektara). Przypisy
Dwór w Lipiu

Dwór w Lipiu – pochodzący z XVIII wieku budynek dworski, znajdujący się w Lipiu (powiat kłobucki). Obecnie obiekt pełni funkcją mieszkalną. Historia i architektura Dwór powstał w XVIII wieku jako własność rodziny Ponińskich. Na przełomie XVIII i XIX wieku był we władaniu hrabiego Klemensa Ponińskiego. Z uwagi na znacznie zadłużenie, w 1829 trafił w ręce zamożnego żydowskiego kupca z Warszawy, Joachima Kempnera. Kolejnym właścicielem dworu był Maurycy Mittelstaedt, którego córka wyszła za Aleksandra Steinhagena. W ten sposób budynek znalazł się w rękach rodu Steinhagen – wywodzącej się z Westfalii rodziny fabrykantów. Byli oni przemysłowcami branży papierniczej i należały do nich m.in. fabryki w Myszkowie i Włocławku. Ponadto byli właścicielami dworów w Cielętnikach i Małusach Wielkich. Na początku XX wieku dziedzicem majątku został Aleksander Władysław Steinhagen, który przebudował dwór oraz zmodernizował gospodarstwo. Po wybuchu II wojny światowej budynek był siedzibą niemieckiego zarządu okupacyjnego. Po zakończeniu wojny w jego pomieszczeniach budynku mieściły się kolejno: spółdzielnia rolnicza, kino oraz przedszkole. W 1974 roku obiekt przeznaczono do rozbiórki, został jednak uratowany dzięki staraniom prof. Wiktora Zina. Ostatecznie dwór został sprzedany i stanowi obecnie własność prywatną. Dwór jest drewnianym, parterowym budynek z czterokolumnowym portykiem od frontu. Część środkowa została przykryta drewnianym dachem mansardowym z lukarnami, pozostałe zaś części – dwuspadowym. Budynek otacza park, w którym urządzono kilka stawów oraz zbudowano wieżę ciśnień – elementem dworskiego systemu wodociągowego. Droga wjazdowa prowadzi szpalerem 120-letnich lip. Dwór został wpisany do gminnej ewidencji zabytków gminy Lipie. Przypisy Bibliografia Dwór w Lipiu. slaskie.travel. [dostęp 2022-07-11]. (pol.). Dwór w Lipiu. www.polskieszlaki.pl. [dostęp 2022-07-11]. (pol.).
Dwór w Ogrodnicy

Dwór w Ogrodnicy – dwór w Ogrodnicy w województwie dolnośląskim. Architektura Piętrowy dwór wybudowany na rzucie prostokąta, kryty dachem czterospadowy z lukarnami. Od frontu dwupiętrowy ryzalit z głównym wejściem zwieńczony frontonem w kształcie wieżyczki, krytej dachem wieżowym. Oprócz dworu w skład zespołu dworsko-folwarcznego wchodzą: park folwark. Budynek został wpisany jako pałac do gminnej ewidencji zabytków gminy Środa Śląska. Przypisy