Gmach Biura Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego w Katowicach

Gmach Biura Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego – budynek biurowy w Katowicach, położony przy placu Grunwaldzkim 8, 10 i 12, na terenie dzielnicy Koszutka. Powstał na początku lat 50. XX wieku w stylu konstruktywizmu według projektu Janusza Ballenstedta. Gmach ten funkcjonuje pod nazwą Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki i jest w zarządzie spółki o tej samej nazwie, zaś właścicielem jest Grupa Kapitałowa Polskiego Holdingu Nieruchomości. Historia Biurowiec powstał w latach 1950–1951 według projektu Janusza Ballenstedta i był zajmowany początkowo w całości przez Biuro Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego. Biuro Studiów i Projektów Górniczych działało w branży architektonicznej, projektując dla branży górniczej nowe kopalnie i plany rozbudowy istniejących kompleksów. Z Biura Studiów i Projektów Górniczych w Katowicach wywodzi się obecna spółka Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki, działająca w zakresie m.in. projektowania, kosztorysowania i nadzoru. Gmach z uwagi na przepełnienie rozbudowano już na początku lat 60. XX wieku o jedną kondygnację, a w późniejszym czasie po stronie północnej powstała przybudówka z osobnym wejściem, w którym mieściło się kino (działało tu kino Elektron, a potem Karbon) oraz stołówka. Obecnie jest ona siedzibą telewizji TVS. W biurowcu w najlepszym okresie funkcjonowania pracowało ponad 3 tys. osób. W marcu 2012 roku Ministerstwo Skarbu Państwa wystawiło biurowiec na sprzedaż w formie sprzedaży akcji spółki, zaś w październiku tego samego roku gmach Biura Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego przemianowano na Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki. Charakterystyka Dawny gmach Biura Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego, a obecnie Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki, wzniesiony jest w stylu konstruktywizmu. Zlokalizowany jest w północnej części placu Grunwaldzkiego w Katowicach, na obszarze dzielnicy Koszutka. Zarządcą gmachu jest spółka Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki, zaś właścicielem jest Grupa Kapitałowa Polskiego Holdingu Nieruchomości. Budynek posiada 17 tys. m² powierzchni, mieszczących około 400 pomieszczeń. Gmach posiada siedem kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną. Jest on w całości podpiwniczony. Gmach będący, dominantą architektoniczną, ma nieskomplikowaną bryłę. W dłuższych elewacjach posiada rytmiczny podział, uzyskany za pomocą międzykondygnacyjnych lizen i gzymsów. Z tego rytmu wybija się przyziemie z zaakcentowaną partią wejściową w formie filarowego portyku. Konstrukcja budynku opiera się na rzędach kolumn, co pozwala na modyfikację pomieszczeń wewnątrz gmachu. We wnętrzu budynek wyposażony jest on sale konferencyjne na 25 osób oraz w trzy windy. Przed gmachem znajduje się około 120 miejsc parkingowych. Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki zagospodarowane jest pod biura, handel, drobne wytwórstwo oraz magazyny. W 2021 roku w biurowcu swoje biura wynajmowało łącznie 61 firm, w tym różnego typu instytucje publiczne. Spośród nich, swoją siedzibę w dawnym gmachu Biura Studiów i Projektów Przemysłu Węglowego miały wówczas: Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach (pl. Grunwaldzki 8-10), Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Zarząd Zlewni w Katowicach (pl. Grunwaldzki 8-10), Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych. Rada OPZZ Województwa Śląskiego (pl. Grunwaldzki 8-10), Śląski Urząd Celno-Skarbowy w Katowicach. Lokalizacja w Katowicach (pl. Grunwaldzki 8-10), Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Oddział Śląski (pl. Grunwaldzki 8-10), Telewizja TVS (pl. Grunwaldzki 12). Ponadto, Centrum Biurowe Plac Grunwaldzki było wówczas siedzibą innych firm z różnych branż. Znajdowały się tutaj wówczas m.in.: biura architektoniczne i projektowe, biuro tłumaczeniowe czy centrum filmowe. Przypisy Bibliografia MichałM. Bulsa MichałM., Ulice i place Katowic, wyd. 3, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka”, 2018, ISBN 978-83-63780-28-9 (pol.). IrenaI. Kontny IrenaI., EwaE. Caban EwaE., Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim, [w:] Urbanistyka i architektura, t. 1, Katowice: Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego, 2023, ISBN 978-83-67490-28-3 (pol.). AnnaA. Syska AnnaA., Spodek w Zenicie: przewodnik po architekturze lat 1945–1989 w województwie śląskim, wyd. 1, Warszawa: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2020, ISBN 978-83-956466-1-4 (pol.).