NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Nysa (stacja kolejowa)

Nysa – pierwotnie sześcio, obecnie czterokierunkowa stacja węzłowa stacja kolejowa w Nysie. Przechodzi przez nią 5 linii kolejowych, w tym trzy z dopuszczonym ruchem pasażerskim. W jej pobliżu znajdują się między innymi nieużywane i popadające w ruinę lokomotywownie. Stacja znajduje się przy ul. Racławickiej, sąsiaduje z dworcem PKS. Ruch pasażerski W roku 2018 stacja obsługiwała 1000–1500 pasażerów na dobę. W roku 2022 dobowa wymiana pasażerska na stacji wynosiła 1200 pasażerów. Historia Dwukondygnacyjny budynek dworca znajdujący się przy ul. Racławickiej, w pobliżu centrum miasta, został wybudowany w 1878 roku. Do 1945 roku stacja pełniła funkcję dworca głównego na Podsudeckiej Magistrali Kolejowej. Była to jedna z ważniejszych stacji tzw. Magistrali Podsudeckiej. Za czasów świetności stacja posiadała bardzo dobrze rozbudowaną infrastrukturę kolejową - w jej pobliżu znajdowały się m.in. lokomotywownie oraz wieża wodna, przejście podziemne pomiędzy peronami. W 1945 roku zbombardowany dach dworca spłonął, a cześć ścian zawaliła się. W 1957 roku na jego miejscu stanął nowy, stojący do dziś budynek. Obok stacji głównej przed 1945 rokiem funkcjonowały w Nysie stacje kolejowe na trasach lokalnych do Kałkowa i Ścinawy Małej obsługiwane przez firmę Lenz & Co. Równolegle do obecnej stacji po drugiej stronie ulicy Racławickiej znajdowała się stacja Nysa Miasto, około 1 km dalej przy torach Podsudeckiej Magistrali Kolejowej znajdował się Nysa Dworzec Mały (Mała Nysa), następnie tory rozdzielały się. W kierunku Ścinawy przechodziły wiaduktem nad torami Magistrali Podsudeckiej, następną stacją na tej linii była Nysa Nowy Świat. Tor w kierunku Kałkowa biegły dalej wzdłuż magistrali, następną stacją była Nysa Górna Wieś (Nysa przedmieście). Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Nysa, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] . 130 lat linii kolejowej Kędzierzyn Koźle - Racławice Śląskie - Prudnik - Nysa - Kamieniec Ząbkowicki. raclawice.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-02)].
Ныса (станция)

Ныса (пол. Nysa) — пассажирская и грузовая железнодорожная станция в городе Ныса, в Опольском воеводстве Польши. Имеет три платформы и четыре пути. Станция была построена в 1848 году, когда город Ныса (нем. Neisse) был в составе Королевства Пруссия. Теперь станция Ныса обслуживает переезды на линиях: Катовице — Ныса — Легница, Ныса — Ополе, Ныса — Гродкув-Слёнски — Бжег. Ссылки Информации в базе atlaskolejowy.pl (пол.) Информации в базе bazakolejowa.pl Архивная копия от 4 июля 2014 на Wayback Machine (пол.)
Cmentarz prawosławny w Tarnogrodzie

Cmentarz prawosławny w Tarnogrodzie – prawosławna nekropolia w Tarnogrodzie, utworzona w ok. 1828 na potrzeby miejscowej ludności unickiej i katolickiej, od lat 40. XIX w. prawosławna i użytkowana do dziś. Historia i opis Cmentarz został założony ok. 1828 z przeznaczeniem dla miejscowej parafii unickiej jako kontynuacja starego cmentarza katolickiego i unickiego. Kiedy jednak w latach 40. XIX w. część mieszkańców przyjęła prawosławie, miejscowi katolicy zaczęli domagać się osobnej kwatery, do czego w końcu nie doszło aż do II wojny światowej. W 1946 został powiększony w kierunkach zachodnim i południowym o tereny Ordynacji Zamojskiej, jednak warunki glebowe nie pozwalały na ich natychmiastowe użytkowanie. W 1949 rekoncyliowano poprzedni cmentarz, co wkrótce spowodowało zamknięcie opisywanej nekropolii dla katolików w 1955. Obecnie cmentarz jest wciąż użytkowany przez ludność prawosławną. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii zachowało się ok. 130 kamiennych nagrobków sprzed 1945, w tym 10 z I połowy XIX w. i 44 z I połowy XX w. Najstarszy pochówek pochodzi z 1878. Wśród wyróżnionych pochówków są m.in.: proboszcza parafii w Chmielku ks. Michała Krypiakiewicza, burmistrza Tarnogrodu Adama Chmielewskiego, oficera 2 Pułku Ułanów Sierakowskiego, proboszczów katolickiej parafii tarnogrodzkiej ks. Ignacego Chwalewskiego, Marcina Stefańskiego, Konstantego Polaczka, Edmunda Bogusławskiego; aptekarza Józefa Rzeczniowskiego, lekarza Bogusława Kraczkiewicza, cesarskiego naczelnika Pawła Mojaka oraz trzech żołnierzy wojska polskiego poległych 15 września 1939. Wokół cmentarza rośnie bardzo dużo drzew: lipy, wiązy, topole, dęby, kasztanowce, świerki, olchy i robinie i jej samosiewy. Południowa część cmentarza jest użytkowana rolniczo. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej

Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej – muzeum z siedzibą we wsi Wola Okrzejska (powiat łukowski), poświęcone osobie Henryka Sienkiewicza. Placówka jest jednostką organizacyjną Powiatu Łukowskiego, a jego siedzibą jest oficyna dawnego zespołu dworskiego babki pisarza Felicjanny Cieciszewskiej, w którym to Sienkiewicz się urodził i spędził pierwszych dziewięć lat życia. W latach 2014–2020 dyrektorem muzeum był Maciej Cybulski; w latach 2020–2021 dyrektorem była Beata Skwarek, od 2022 roku dyrektorem jest Magdalena Mitura. Historia Muzeum powstało w 1966 roku, a jego otwarcie poprzedzone było rocznym remontem oficyny dworskiej od podstaw. Początkowo muzeum było oddziałem Muzeum Regionalnego w Łukowie. W otwarciu placówki uczestniczyły m.in. synowa pisarza Zuzanna Sienkiewicz oraz wnuczki Maria Sienkiewicz i Maria Korniłowicz. Jej pierwszym kierownikiem, a następnie dyrektorem był Antoni Cybulski, który pełnił tę funkcję aż do przejścia na emeryturę w 2013 roku. W latach 70. budynek muzeum przeszedł kapitalny remont. W 1975 placówka uzyskała samodzielność w ramach struktur gminy Krzywda. W 2000 roku w pomieszczeniach muzeum miał miejsce pożar, którego przyczyną była niesprawna instalacja elektryczna. W ramach muzealnej ekspozycji prezentowane są pamiątki po pisarzu i jego związkach z Podlasiem, w tym zdjęcia oraz obrazy i rzeźby przedstawiające Sienkiewicza. Placówka posiada bogaty księgozbiór wydań dzieł noblisty, w tym wiele pierwszych wydań oraz tłumaczeń na różne języki świata. Ponadto w zbiorach znajdują się prace plastyczne (malarstwo, grafika, rzeźba, rysunek), przedstawiające sienkiewiczowskich bohaterów oraz inspirowane twórczością pisarza, a także eksponaty pochodzące z ekranizacji jego powieści. W dworku urządzono również "Salonik" o wystroju nawiązującym do lat dziecięcych twórcy. Placówka jest organizatorem licznych imprez, sesji i konkursów, związanych z osobą pisarza oraz współorganizuje zloty szkół jego imienia. Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie z wyjątkiem poniedziałków. Wstęp jest płatny. Galeria Bibliografia Muzeum Henryka Sienkiewicza. www.starostwolukow.pl, 2016-03-07. [dostęp 2016-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-18)]. (pol.). Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej. dariadudziakdudi2425.wordpress.com. [dostęp 2016-07-07]. (pol.). Wola Okrzejska. Muzeum Henryka Sienkiewicza. nickt.pl. [dostęp 2016-07-07]. (pol.).
Cmentarz prawosławny w Chmielku

Cmentarz prawosławny w Chmielku – cmentarz prawosławny w Chmielku, założony prawdopodobnie w latach 20. XIX w. jako unicki, po 1875 przemianowany na prawosławny, użytkowany do 1944. Historia i opis Data powstania cmentarza nie jest znana. Zapiski dotyczące tej nekropolii wskazują jednak, że stało się to w latach 20. XIX wieku. Wytyczony został dla miejscowej ludności unickiej, gdy zabrakło miejsca na cmentarzu przy miejscowej cerkwi. W 1875 został, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, przemianowany na prawosławny. Był użytkowany przez miejscową ludność prawosławną do końca II wojny światowej oraz wysiedlenia prawosławnych mieszkańców wsi. Ostatnie datowane nagrobki pochodzą z 1944. Po wojnie wraz z wysiedleniami przestał być użytkowany, chociaż formalnie jest czynny i opiekuje się nim parafia prawosławna w Tarnogrodzie. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii znajdowało się 25 nagrobków, wykonanych z żeliwa lub kamienia. Na cmentarzu znajdują się prostopadłościenne postumenty oraz imitujące kopce kamieni, krzyże na nadstawach obeliskowych i nagrobki stylizowane na pnie drzew. Wśród nagrobków znajdują się trzy monumentalne krzyże kamienne datowane na II połowę XIX w. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w języku cerkiewnosłowiańskim. Na cmentarzu rosną samosiewy robinii i wiązu, jak również krzewy czarnego bzu, jabłonie i śliwy. W 2007 zdekompletowane nagrobki na terenie cmentarza zostały uzupełnione z inicjatywy Społecznego Komitetu Opieki Nad Cmentarzami w Gminie Łukowa. Przypisy Bibliografia Kawałko D., Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Cmentarz prawosławny w Soli

Cmentarz prawosławny w Soli – nekropolia w Soli, należąca początkowo do miejscowej parafii unickiej, następnie prawosławnej. Historia i opis Cmentarz został założony w 1872, w tym samym czasie, gdy we wsi wzniesiono nową cerkiew. Była to świątynia unicka, jednak już trzy lata po oddaniu do użytku, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, przemianowano ją na prawosławną. Po I wojnie światowej cerkiew solska została zrewindykowana na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego, jednak cmentarz nie został zamknięty ani zniszczony (katolicy wytyczyli we wsi osobną nekropolię). Sporadycznie odbywały się nowe pochówki. Nekropolia zajmuje teren czworoboku o powierzchni 0,23 ha. Położona jest nad Ładą, w odległości ok. 100 metrów od dawnej cerkwi i porośnięta zaroślami (malina, kruszyna, bez lilak, dęby, robinie, klony), rośnie na niej także pięć starych lip. Na cmentarzu zachowały się fragmenty ok. 10 pomników nagrobnych sprzed 1945 (najstarszy z czytelną inskrypcją z 1873), znajdują się na nim również nowe pomniki na starych miejscach pochówku. Wszystkie kamienne nagrobki sprzed II wojny światowej są rozbite i leżą na ziemi. Ponadto na nekropolii znajduje się pewna liczba krzyży metalowych i drewnianych i stelli z lastryko, a także czytelnych mogił ziemnych. Na starszych pomnikach widnieją inskrypcje cerkiewnosłowiańskie, na powojennych – polskie. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Cmentarz prawosławny w Biszczy

Cmentarz prawosławny w Biszczy – czynna nekropolia prawosławna w Biszczy, założona przed 1830 jako unicka, przemianowana po 1875 na prawosławną. Historia i opis Dokładna data powstania cmentarza nie jest znana. Z pewnością istniał on już przed r. 1830, mógł powstać w 1819, gdy generalny remont przechodziła miejscowa cerkiew parafialna – wtedy też mógł zostać zlikwidowany dotychczasowy cmentarz w jej sąsiedztwie. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, parafia biszczańska razem z cmentarzem została przemianowana na prawosławną. Cmentarz pozostały czynny także po tym, gdy cerkiew w miejscowości została odebrana prawosławnym i zaadaptowana na kościół rzymskokatolicki. Nekropolią opiekuje się parafia prawosławna w Tarnogrodzie. Cmentarz zajmuje teren czworoboku o powierzchni 0,9 ha. Być może był pierwotnie dzielony na kwatery, obecnie jednak układ ten jest nieczytelny. Groby usytuowane są w rzędach i w większości skierowane w kierunki wschodnim. Starodrzew porastający dawniej nekropolię został wycięty jeszcze przed 1992, na cmentarzu pozostały jedynie pojedyncze robinie i wiązy. Na początku lat 90. XX wieku na terenie cmentarza znajdowało się 8 nagrobków XIX-wiecznych i cztery sprzed II wojny światowej. Mają one postać krzyży prawosławnych lub łacińskich na prostopadłościennych postumentach zdobionymi trójkątnymi lub półkolistymi tympanonami, wielostopniowymi gzymsami uskokowymi, gzymsami z jońskim kimationem lub z nadstawami w kształcie słupów. Najstarszy nagrobek z możliwą do odczytania inskrypcją pochodzi jeszcze z czasów unickich – z 1860. Na nowych grobach znajdują się pomniki z lastryko oraz krzyże metalowe. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w języku cerkiewnosłowiańskim lub polskim. Przypisy Bibliografia Kawałko D., Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Cmentarz prawosławny w Płusach

Cmentarz prawosławny w Płusach – nekropolia prawosławna w Płusach, utworzona na potrzeby miejscowej parafii na przełomie XIX i XX w., użytkowana do dziś. Historia i opis Cmentarz został urządzony najprawdopodobniej na przełomie XIX i XX w. i był użytkowany przez miejscową ludność prawosławną do końca II wojny światowej i wysiedlenia prawosławnych Ukraińców. Najstarszy czytelny nagrobek pochodzi z 1905. Po wojnie jednak, z powodu powrotu części mieszkańców, nekropolia pozostała czynna pod zarządem parafii w Tarnogrodzie. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii zachowało się 7 nagrobków, wykonanych z żeliwa lub kamienia, powstałych przed 1945. Mają one formę łacińskich i prawosławnych krzyży w stellach, na prostopadłościennnych postumentach, stylizowanych pniach drzew i postumentach z nadstawami obeliskowymi. Nagrobki zdobione są wielostopniowymi gzymsami uskokowymi, półkolistymi szczycikami oraz ornamentami roślinnymi. Budulcem nowych nagrobków, często stawianych przed starymi nagrobkami, są przede wszystkim beton i lastryko. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w językach: cerkiewnosłowiańskim i polskim. Na cmentarzu rośnie po 5 lip i kasztanowców, 4 jesiony i grusza, jak również samosiewy topoli i jesionu, krzewy bzu lilaka i malin, a w podłożu barwinek. W granicach cmentarza znajduje się również współczesna (z 2007 r.) niewielka cerkiew cmentarna. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Przejście graniczne Malhowice-Niżankowice

Przejście graniczne Malhowice-Niżankowice – polsko-ukraińskie drogowe przejście graniczne położone w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl, w miejscowości Malhowice. Pozwolenie na budowę przejścia zostało wydane w 2018. Prace przy budowie rozpoczęto 3 września 2021, przejście zostało otwarte 21 grudnia 2024. Opis Odprawy graniczne i celne są wykonywane przez służby polskie i ukraińskie w systemie potokowym po polskiej stronie granicy, gdzie została ulokowana w całości infrastruktura przejścia. Przejście jest dostępne dla pojazdów osobowych i ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony oraz dla autobusów. W styczniu 2023 trwały jednak uzgodnienia pomiędzy państwami mające na celu umożliwienie przekraczania granicy również pieszo. 13 lutego 2023 na budowanym przejściu uruchomiona została całodobowa odprawa pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 tony przemieszczających się bez ładunku, w obu kierunkach. Do odprawy wykorzystano tymczasową infrastrukturę zlokalizowaną po obu stronach granicy. Dojazd do przejścia zapewnia po polskiej stronie droga wojewódzka nr 885, zaś po ukraińskiej stronie droga terytorialna nr T 1418. Przejście graniczne polsko-radzieckie W okresie istnienia Związku Radzieckiego od 24 stycznia 1986 zaczął funkcjonować tu punkt uproszczonego przekraczania granicy Malhowice-Niżankowice (na podstawie przepustek). Odprawę graniczną i celną wykonywały organy Wojsk Ochrony Pogranicza. Formalnie punkt przestał funkcjonować 24 maja 2003 z powodu wygaśnięcia aktu prawnego). Galeria Przypisy
Cmentarz prawosławny w Potoku Górnym

Cmentarz prawosławny w Potoku Górnym – zniszczona nekropolia prawosławna w Potoku Górnym założona najprawdopodobniej po 1875. Historia i opis Dokładna data powstania cmentarza nie jest znana. Najpewniej powstał on po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej z przeznaczeniem dla ludności prawosławnej. Był czynny do końca II wojny światowej. Do tego momentu w miejscowości istniała również cerkiew, opuszczona po 1945 i wyburzona w 1955. Cmentarz zajmuje prostokątny, nieogrodzony obszar wśród pól, poza zabudową Potoka Górnego. Jest całkowicie zdewastowany: na początku lat 90. XX wieku znajdowały się na nim jedynie fragmenty siedmiu nagrobków kamiennych, jeden krzyż drewniany oraz mogiły ziemne. Z nagrobków kamiennych pozostały leżące na ziemi różne elementy (podstawy, postumenty, fragmenty krzyży nagrobnych). Teren porastają robinie i sumaki. Przypisy Bibliografia Kawałko D., Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Cmentarz rzymskokatolicki w Soli

Cmentarz rzymskokatolicki w Soli – nekropolia rzymskokatolicka w Soli, utworzona na potrzeby miejscowej ludności katolickiej w 1919 r., użytkowana do dzisiaj. Historia i opis Cmentarz założono w 1919 r. wraz z erygowaniem miejscowej parafii katolickiej. Nekropolia jest wciąż czynna. Na początku lat 90. na jego terenie znajdowało się kilkanaście kamiennych nagrobków sprzed 1945 r. Przede wszystkim krzyże łacińskie na prostopadłościennych postumentach oraz postumentach z nadstawami, dekorowane wielostopniowymi gzymsami uskokowymi, akroterionami, trójkątnymi tympanonami i ornamentami roślinnymi. Na terenie nekropolii znajduje się również bezstylowa kaplica z 1942 r.. Całość cmentarza otoczona jest metalową siatką w części tylnej, metalowymi przęsłami przy kamiennych słupach od frontu i drewnianym płotem w części centralnej. Wyróżniają się: ludowa płaskorzeźba na mogile ks. Pawła Zięby z 1981 r. przedstawiająca anioła wzywającego kapłana na Sąd Ostateczny, kwatera wojskowa mieszcząca groby 127 żołnierzy Wojska Polskiego z 6 i 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty Armii „Kraków”, poległych w dniach 14–17 września 1939 r. Wśród nich jest poległy 16 września mjr Władysław Nowożeniuk, pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Przypisy Bibliografia Kawałko D., Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Schloss Charbrow

Schloss Chabrow (polnisch Pałac w Charbrowie) ist ein Schloss in Charbrowo, Gmina Wicko (Gemeinde Vietzig), Powiat Lęborski. Historisch gehörte der Ort zum Landkreis Lauenburg i. Pom. Architektur Die Zufahrt zum Schloss führte durch ein Tor, von dem noch Pfeiler erhalten sind, die mit einem Familienwappen verziert sind. Der Mittelteil des Schlosses stammt aus dem Jahr 1660. Im 19. Jahrhundert wurde das Schloss erheblich umgebaut, wobei der verfallene Nordflügel durch das sogenannte Witwenhaus ersetzt wurde. Auch der Südflügel wurde erneuert und über einen Turm mit dem Hauptgebäude verbunden. Das Hauptgebäude erhielt 1906 einen neoklassizistischen Portikus. Geschichte Im Jahr 1286 belehnte Mestwin II. von Pomerellen das Domkapitel von Leslau (Włocławek) mit dem Ort. Im Jahre 1564 erwarb Ernst von Weiher Dorf und Gut. Im 17. Jahrhundert ging der Besitz an die von Krockow. Im Jahr 1660 erwarb es Lorenz Christoph von Somnitz und ließ den Vorgängerbau des heutigen Schlosses erbauen. Somnitz war an dem Abschluss des Friedens von Oliva beteiligt, der eine wichtige Voraussetzung der Gründung des Königreichs Preußen war. Weiterer bekannter Vertreter der Familie war der Erbkämmerer Karl Hermann von Somnitz, er begann seine Laufbahn auf der Ritterakademie Brandenburg auf der dortigen Dominsel. Er war mit Adelheid von Bülow verheiratet, blieb aber kinderlos. Der Besitz konnte gehalten und vererbt werden da für Chabrow ein Fideikommiss errichtet wurde. Gutserbe wurde Paul sen. von Somnitz, verheiratet mit Viktoria verwitwete von Krause, geborene Gräfin Westarp (* 1868; † 1922). Laut Güter-Adressbuch von Pommern 1939 hatte das Rittergut, Karbrau genannt, einen beträchtlichen Umfang von 2561 ha, davon 770 ha Forsten. Zum Gut gehörte ein großer landwirtschaftlicher Betrieb. Letzter Grundbesitzer wurde Ullrich-Gottfried von Somnitz (* 1909; † 1943). Die ersten drei Kinder aus seiner Ehe mit Ingeburg von Bredow sind alle im Herrenhaus geboren, das jüngste Kind 1939 in Stolp. Nach dem Tod des Gutsbesitzers gibt es bis 1945 formell eine Erbengemeinschaft. Die Witwe heiratete nach dem Krieg den Vetter Hasso von Bredow-Buchow-Karpzow (1878–1954), Domherrn von Brandenburg. Zum Familienschatz der von Somnitz gehörten das Hausarchiv, Ahnenporträts und wertvolle Porzellane aus der Königlich Preußischen Porzellanmanufaktur. Nach Überlieferung konnte der letzte Schlossherr diese Sammlung 1945 vor Anrücken der Roten Armee vergraben. Bis heute wurde diese Sammlung nicht wiedergefunden. Literatur Edda Gutsche: Mit Ausblick auf Park und See. Zu Gast in Schlössern und Herrenhäusern in Pommern und der Kaschubei. edition Pommern, Elmenhorst/Vorpommern 2018, S. 64–65. ISBN 978-3-939680-41-3. Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Adeligen Häuser 1940, A (Uradel). Zugleich Adelsmatrikel der Deutschen Adelsgenossenschaft, Jg. 39, Justus Perthes, Gotha 1939, S. 598–600. Weblinks Fideikommiss Charbrow und Speck, Kreis Lauenburg/Pommern; und Charbrow heute Einzelnachweise
Pałac w Charbrowie

Pałac w Charbrowie – zabytkowy pałac we wsi Charbrowo, w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko, Obiekt wraz z parkiem został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego. Historia Pałac został wybudowany w 1660 roku przez starostę lęborskiego Christopha von Somnitz. Stanowił on główną siedzibę rodu aż do końca II Wojny Światowej. Pałac był wielokrotnie przebudowywany, między innymi w XVIII, XIX i XX wieku. Ostatecznie uzyskał zabudowę na planie litery „L”, składającą się z piętrowego korpusu głównego nakrytego wysokim dachem naczółkowym, dwóch skrzydeł bocznych wybudowanych w XIX stuleciu, ośmiokątnej, trzykondygnacyjnej wieży z 1907 r., nakrytej miedzianym hełmem i usytuowanej w wewnętrznym narożniku dziedzińca między korpusem głównym poprzedzonym portykiem, a prawym skrzydłem. Nad gankiem między oknami umiejscowiono kartusz herbowy rodu von Somnitz. Oba skrzydła nakryto dwuspadowymi dachami, lewe jest parterowe, a prawe piętrowe. Wnętrza zachowały dawny układ i częściowo XIX-wieczną stolarkę, m.in. schody w sieni. Wokół pałacu znajdują się resztki starego parku, a w nim neoklasycystyczne mauzoleum Somnitzów z pierwszej połowy XIX wieku. Obiekt został przystosowany do świadczenia usług hotelarskich. Przypisy Bibliografia Frącek Zachariasz: Charbrowo, część II rozszerzona. „Biuletyn Historyczny” 2013, nr 36. UlrichU. Dorow UlrichU., Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, IrenaI. Elsner (tłum.), AndrzejA. Chludziński (red.), Pruszcz Gdański: Wydawnictwo Jasne, 2010, ISBN 978-83-61508-06-9, OCLC 751008938 . http://pomorskie.regiopedia.pl/wiki/chabrowo [dostęp: 24.07.2016]
Dom Morświna w Helu

Dom Morświna w Helu – muzeum bałtyckich morświnów otwarte 5 września 2015. Muzeum prezentuje gabloty oraz tablice zawierające informacje o biologii, wykorzystaniu morświnów, ich relacjach z człowiekiem, a także współczesnych problemach dotykających te zwierzęta. Zwiedzający mogą obejrzeć filmy i animacje poświęcone nie tylko morświnom, ale także innym waleniom, które w ostatnich dziesięcioleciach odwiedziły polską część Bałtyku. Te nagrania przedstawiają delfina białonosego, finwala, humbaki i delfiny zwyczajne. Przypisy Linki zewnętrzne Informacje na hel.ug.edu.pl
Cmentarz prawosławny w Księżpolu

Cmentarz prawosławny w Księżpolu – nekropolia w Księżpolu, utworzona w ok. 1875 na potrzeby miejscowej ludności prawosławnej. Czynna do dzisiaj. Historia i opis Cmentarz został założony ok. 1875 na rzecz miejscowej parafii prawosławnej, świeżo restytuowanej w ramach likwidacji unickiej diecezji chełmskiej. Został pomyślany jako kontynuacja starszego cmentarza. Do końca XIX w. ludność użytkowała oba cmentarze, lecz początku XX w. jedyną czynną nekropolią prawosławną pozostał nowy cmentarz. Do dziś służy prawosławnej społeczności, a opiekę sprawuje nad nim parafia Świętej Trójcy w Tarnogrodzie. Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii zachowało się ok. 30 całych lub zdekompletowanych kamiennych nagrobków sprzed 1945. Są to krzyże na prostopadłościennych postumentach, słupach imitujących pnie drzew i z obeliskowymi nadstawami dekorowane akroterionami, tympanonami oraz roślinnymi ornamentami. Wśród współczesnych nagrobków dominują lastrikowe, betonowe i marmurowe stelle z łacińskimi krzyżami. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w językach cerkiewnosłowiańskim i polskim. Wokół cmentarza rośnie 50 wiązów, 15 lip, 5 dębów oraz po 3 topole i jesiony. W częściach środkowej i północnej występują sumak octowiec, bez czarny, śnieguliczka oraz samosiewy wiązu i lipy. Przypisy Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.