Wilcza (województwo śląskie)

Wilcza – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice. Na południowym wschodzie Wilcza posiada eksklawę o nazwie Wilcza-Czuchów, oddzieloną od głównego obszaru wsi pasmem Knurowa. Jest to więc zarazem ekslawa gminy Pilchowice. Pierwsze zapiski o wsi pochodzą z 1486 roku. Dawniej dzieliła się ona na Wilczę Górną i Wilczę Dolną, które stanowiły odrębne gminy jednostkowe. 1 października 1941 zostały one połączone przez okupanta niemieckiego w jedną gminę jednostkową Wilcza. 1 grudnia 1945 władze polskie z Wilczy Górnej i Wilczy Dolnej utworzyły zbiorową gminę Wilcza, lecz bez podziału na gromady. W 1954 roku zniesiono gminę Wilcza, przekształcając ją w gromadę Wilcza. Od 1973 w granicach gminy Ochojec, która 1 czerwca 1975 (do 1998) weszła w skład nowo utworzonego woj. katowickiego. 1 lutego 1977 gminę Ochojec zniesiono, a Wilczę włączono do nowej gminy Pilchowice. Nazwa Według niemieckiego nauczyciela Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy drapieżnika wilka. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on najwcześniejszą nazwę wsi jako Wilcza podając jej znaczenie „Wolfsdorf”, czyli po polsku „Wieś wilków”. Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana i utraciła swoje pierwotne znaczenie. Historia W XIX wieku wymieniane są dwie wsie Ober oraz Nieder Wilcza. W połowie XIX wieku w obu miejscowościach dominowała ludność polska. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje stosunki ludnościowe na terenie wsi: Ober Wilcza – „Im Dorfe befinden sich 98 Haushaltungen mit 508 nur der polnischen Sprache(...).” (pol. We wsi znajduje się 98 gospodarstw domowych z 580 mieszkańcami tylko polskiej mowy), a w sąsiedniej Nieder Wilcza „Das Dorf enhalt in 99 Haushaltungen 495 polnisch Sprechende(...).”, czyli w tłumaczeniu na język polski „Wieś składa się z 99 gospodarstw domowych, z 495 osobami polskiej mowy(...)”. Zabytki We wsi znajdują się: pałac neogotycki z drugiej połowy XIX wieku, mieszczący się w parku z drugiej połowy XIX wieku o geometrycznym układzie, kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja z 1755 roku, restaurowany w 1961 r.; budował go cieśla Jakub Sedlaczek; drewniany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej, oszalowany, nakryty dachem gontowym, kapliczka z końca XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Królowej Polski, gospoda z przełomu XIX i XX wieku, kamień graniczny z 1883 roku z napisem „trimerc” nad przydrożnym rowem przy ulicy Karola Miarki 36a, pomniki przyrody (dęby szypułkowe). Edukacja Przedszkole w ZSP w Wilczy Szkoła podstawowa w ZSP w Wilczy Turystyka Przez wieś przebiegają szlaki turystyczne: – Szlak Okrężny Wokół Gliwic – Szlak Stulecia Turystyki – Szlak Architektury Drewnianej województwa śląskiego Sport W miejscowości działa klub piłki nożnej oraz tenisa stołowego Wilki Wilcza, założony w 1948 roku. Osoby związane z Wilczą Grzegorz Bąk Mikołaj Holly I Jan Holly ks. Antoni Reginek Bartosz Grzonka Zobacz też Kościół św. Mikołaja w Wilczy Wilcza Przypisy Bibliografia FelixF. Triest FelixF., Topographisches Handbuch von Oberschlesien., Breslau: Wilh. Gottl. Korn, 1864–1865, OCLC 315739117 (niem.), Erste Hälfte, Zweite Hälfte. Linki zewnętrzne BIP Gminy Pilchowice https://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/teryt/tablicahttps://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/teryt/tablica