NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Rezerwat przyrody Pazurek

Rezerwat przyrody Pazurek – rezerwat przyrody w województwie małopolskim (powiat olkuski, gmina Olkusz), w pobliżu wsi Pazurek; na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i obszaru Natura 2000 PLH120006 „Jaroszowiec”. Jest to rezerwat leśny i przyrody nieożywionej. Został utworzony w 2008 roku na powierzchni 187,91 ha. Obszar rezerwatu jest objęty ochroną czynną. Celem ochrony jest zachowanie naturalnych zbiorowisk roślinnych (żyzna buczyna sudecka, buczyna storczykowa, kwaśna buczyna niżowa, jaworzyna z języcznikiem zwyczajnym), stanowisk chronionych gatunków roślin (m.in. czosnek niedźwiedzi, paprotnik kolczysty, żłobik koralowy, języcznik zwyczajny; kilka gatunków z rodziny storczykowatych: m.in. kruszczyk szerokolistny, buławnik mieczolistny, buławnik wielkokwiatowy, buławnik czerwony) i grzybów oraz budowy geomorfologicznej obszaru z występującymi ostańcami wapiennymi. W rezerwacie stwierdzono występowanie około 300 gatunków roślin naczyniowych, w tym ponad 20 gatunków roślin chronionych. W rezerwacie znajduje się grupa skał o nazwie Zubowe Skały. Niektóre z nich były obiektem wspinaczki skalnej. Wybitniejszym z nich wspinacze nadali nazwy: Biała, Babka I, Babka II, Boczny Mur, Główny Mur, Kwadratowa, Ostatnia, Zielona Ściana. Od czasu utworzenia rezerwatu wspinaczka została zabroniona. 14 czerwca 2019 roku przywrócono możliwość wspinania się na Zubowych Skałach na określonych warunkach. W południowej części rezerwatu, pod szczytem Cisowej Skały znajduje się jeszcze druga grupa skał tworzących charakterystyczną Cisową Aleję. W obrębie rezerwatu jest jeszcze Mała Skałka i skalne wychodnie na Jastrząbce i w Grzędzie Olkuskiej. Pierwszymi badaczami obszaru rezerwatu byli speleolodzy, głównie Kazimierz Kowalski. W 1951 roku opublikował on Jaskinie Polski, w których wymienił m.in. jaskinie Zubowych Skał i Cisowej Skały. Odkrył m.in. jedną z większych jaskiń rezerwatu – Omszałą Studnię, na dnie której w dniu 28.06.1947 r. znalazł sporą ilość lodu mimo wczesnej i ciepłej w tym roku wiosny. Na terenie rezerwatu znajdują się także inne jaskinie i schroniska. Szlaki turystyczne Przez rezerwat prowadzi zielony szlak turystyczny będący odgałęzieniem Szlaku Orlich Gniazd, oraz okrężna ścieżka dydaktyczna rezerwatu Pazurek o 12 „przystankach” z tablicami informacyjnymi. Januszkowa Góra – rezerwat przyrody Pazurek – Jaroszowiec ścieżka dydaktyczna rezerwatu Pazurek Przypisy
Rezerwat przyrody Paza

Rezerwat przyrody Paza – leśny rezerwat przyrody w gminie Złoczew, w powiecie sieradzkim, w województwie łódzkim. Utworzony został w 1995 r. w celu zachowania żyznej buczyny z rzadkimi roślinami w runie oraz pomnikowymi okazami buka na granicy jego naturalnego zasięgu. Znajduje się w środkowej części kompleksu leśnego na terenie leśnictwa Potok w Nadleśnictwie Złoczew. Jego nazwa pochodzi od dawnej nazwy uroczyska leśnego, w którym zlokalizowano ten rezerwat. Zajmuje powierzchnię 27,04 ha (akt powołujący podawał 27,21 ha). Pod względem geomorfologicznym obszar rezerwatu leży na równinnej wysoczyźnie morenowej uformowanej przez lądolód warciański podczas zlodowacenia środkowopolskiego, zbudowanej przeważnie z gliny zwałowej, piasków gliniastych i żwirów wodnolodowcowych. W rezerwacie występują leśne fitocenozy żyznej buczyny, grądu typowego i wilgotnego oraz lasu mieszanego. W nielicznie zachowanych płatach dominuje buk w wieku od 100 do 130 lat, tworzący zwarty drzewostan z bardzo słabo wykształconą warstwą krzewów i niskim, wielogatunkowym runem. Pozostałe płaty odznaczają się znaczną domieszką grabu, brzozy oraz niewiele mniejszą jaworu, świerka, jodły, osiki i dębu szypułkowego. Najgrubsze rosnące tu buki liczą blisko 175 lat i przekraczają 300 cm obwodu. W bogatym runie licznie występują: zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, marzanka wonna, gajowiec żółty, fiołek leśny, prosownica rozpierzchła, miodunka ćma, turzyca palczasta, żankiel zwyczajny, kopytnik pospolity, groszek wiosenny, podagrycznik pospolity i inne. Siedliska lasu mieszanego i lasu wilgotnego w północnej części rezerwatu zajmuje zbiorowisko grądu z bukiem i jodłą. Najwyższą warstwę drzewostanu tworzy tu sosna lub brzoza z domieszką osiki, świerka, jaworu, olszy, buka, dębu szypułkowego i jodły, luźną buduje grab. Południową część rezerwatu zajmują siedliska boru mieszanego świeżego i fitocenozy boru mieszanego z jodłą, starodrzew buduje przede wszystkim sosna w wieku 120 lat, ze znaczną domieszką równego wiekiem buka, miejscami z jodłą, świerkiem, dębem i brzozą. Rośnie tu także różanecznik żółty (najprawdopodobniej nie jest to jego stanowisko naturalne). Według obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2011 roku (z późniejszymi zmianami), obszar rezerwatu objęty jest ochroną ścisłą (24,09 ha) i czynną (2,95 ha). W pobliżu znajduje się rezerwat „Nowa Wieś”. Przypisy Bibliografia Szczepaniak I., Rezerwaty przyrody w Nadleśnictwie Złoczew, [w:] „Na sieradzkich szlakach”, nr 2/78/2005/XX, s. 27-31.
Rezerwat przyrody Perkuny

Rezerwat przyrody Perkuny (zwany też Pierkunowo) – rezerwat przyrody położony w województwie warmińsko-mazurskim na terenie nadleśnictwa Giżycko. Rezerwat został powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 18 grudnia 1954. Celem utworzenia było zachowanie torfowiska wysokiego z naturalnymi zespołami roślinności zielnej i stanowiskiem wierzby lapońskiej – Salix lapponum. Rezerwat zajmuje powierzchnię 2,84 ha (pierwotnie 3,50 ha). Powierzchnia rezerwatu jest w całości zalesiona. Torfowisko Pierkunowo powstało na miejscu oczka polodowcowego, w wyniku jego zarośnięcia. Zarastanie odbywało się poprzez nasuwanie się roślinności torfowiskowej od brzegów zbiornika wodnego ku jego środkowi. W części środkowej powstało torfowisko wysokie, a na obrzeżach pozostało torfowisko przejściowe. Na terenie rezerwatu występują dwa zbiorowiska roślinne: zbiorowisko boru bagiennego – występuje na torfowiskach wysokich. Drzewostan stanowi sosna zwyczajna pochodzenia naturalnego, różnowiekowa. W runie panuje bagno zwyczajne Ledum palustre i wełnianka pochwowata Eriophorum vaginatum. Całe zbiorowisko pokrywa warstwa mchów. zespół sosnowo-brzozowy lasu bagiennego – występuje na torfowiskach przejściowych i niskich. Drzewostan złożony jest z brzozy omszonej, sosny, olszy czarnej. W runie panują mchy. Z rzadkich gatunków występują tu: rosiczka okrągłolistna, turzyca bagienna, bażyna czarna i wierzba lapońska. Na obszarze rezerwatu zabrania się: koszenia trawy i wypasania zwierząt gospodarskich polowania i zabijania zwierząt zbioru ziół leczniczych oraz innych roślin niszczenia gleby, drzew, krzewów i innych roślin zanieczyszczania terenu, zakłócania ciszy, wzniecania ognia pozyskiwania torfu i wykonywania innych czynności gospodarczych wznoszenia budowli i budowy urządzeń technicznych przebywania na terenie rezerwatu poza miejscami w tym celu wyznaczonymi przez konserwatora przyrody. Przypisy Bibliografia Plan urządzenia lasu Nadleśnictwa Giżycko na okres 01.01.2007-31.12.2016. T. I: Program ochrony przyrody. Białystok: Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, 2006.
Rezerwat przyrody Pełcznica

Rezerwat przyrody Pełcznica (kaszb. Pôłcznica) – wodny rezerwat przyrody położony na terenie gmin Wejherowo i Szemud, w województwie pomorskim. Leży w granicach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Został utworzony w roku 1999 na powierzchni 57,3 ha; obecnie zajmuje powierzchnię 62,21 ha. Obejmuje jeziora Pałsznik, Wygoda i Krypko oraz przylegające szuwary, torfowiska i zbiorowiska leśne. Dwa pierwsze to tzw. jeziora lobeliowe, zaś najmniejsze jezioro Krypko jest przykładem jeziora dystroficznego. Za najcenniejszy z tutejszych gatunków roślin związanych z jeziorami lobeliowymi należy uznać poryblin kolczasty Isoetes echinospora (znany z zaledwie kilku stanowisk w Polsce), występują tu również poryblin jeziorny Isoetes lacustris i lobelia jeziorna Lobelia dortmanna. Wśród stwierdzonych tu ważek, warto wymienić żagnicę torfowiskową Aeschna subarctica elisabethae oraz zalotkę Leucorrhinia albifrons, umieszczone na polskiej czerwonej liście gatunków zagrożonych. Obszar rezerwatu jest objęty ochroną czynną i jest zarządzany przez Nadleśnictwo Gdańsk; nadzór sprawuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Rezerwat, wraz z otaczającymi drzewostanami, torfowiskami i jeziorem Rębówko tworzy specjalny obszar ochrony siedlisk Natury 2000 „Pełcznica” PLH220020 o powierzchni 287,19 ha (do 2022 roku 253,06 ha). Turystyka Przez teren rezerwatu oraz wzdłuż jego granic przebiegają szlaki udostępnione do ruchu pieszego i rowerowego, w tym czerwony „Szlak Wejherowski” PTTK biegnący wzdłuż wschodniej granicy rezerwatu. Zobacz też Komunalny Związek Gmin „Dolina Redy i Chylonki” Przypisy
Rezerwat przyrody Perzowa Góra

Rezerwat przyrody Perzowa Góra – rezerwat przyrody nieożywionej w gminie Strawczyn, w powiecie kieleckim, w województwie świętokrzyskim. Leży w granicach Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań wsi Hucisko. Obejmuje szczytową partię Góry Perzowej (395 m n.p.m.) oraz znaczne fragmenty jej zboczy. Powierzchnia: 33,10 ha (akt powołujący podawał 33,08 ha) Rok utworzenia: 1995 Dokument powołujący: Zarządz. MOŚZNiL z 27.06.1995, MP. 33/1995, poz. 399 Numer ewidencyjny WPK: 056 Charakter rezerwatu: częściowy Przedmiot ochrony: odsłonięcie piaskowców triasowych oraz wielogatunkowy drzewostan z fragmentem żyznej buczyny W rezerwacie występują zbiorowiska leśne z prawnie chronionymi i rzadkimi gatunkami roślin: lilia złotogłów (Lilium martagon), konwalia majowa (Convallaria majalis), czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum), paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare), kokorycz pełna (Corydalis solida) i inne. W szczytowej części wzniesienia znajduje się jaskinia szczelinowa (Grota Świętej Rozalii) z kaplicą św. Rozalii, z którą wiążą się tradycje kulturowe. Przez rezerwat przechodzi Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków. Przypisy
Rezerwat przyrody Pieczyska (województwo wielkopolskie)

Rezerwat przyrody Pieczyska – florystyczny rezerwat przyrody położony w gminie Doruchów, powiecie ostrzeszowskim (województwo wielkopolskie). Powierzchnia: 5,00 ha. Został utworzony w 1959 roku w celu ochrony lasu mieszanego ze świerkiem pospolitym (Picea abies) i jodłą (Abies alba) w pobliżu granic ich zasięgu oraz śródleśnego torfowiska zarastającego brzozą (Betula sp.) i sosną (Pinus sp). Podstawa prawna Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 5 maja 1959 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. z 1959 r. Nr 51, Poz. 243) Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r. Zarządzenie Nr 11/11 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Pieczyska” Przypisy
Rezerwat przyrody Piekiełko Szkuckie

Rezerwat przyrody Piekiełko Szkuckie – rezerwat przyrody nieożywionej na terenie Konecko-Łopuszniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w gminie Ruda Maleniecka, w powiecie koneckim, w województwie świętokrzyskim. Obejmuje obszar lasu i skał w szczytowej partii łagodnego wzniesienia w pobliżu wsi Szkucin. Powierzchnia: 2,71 ha (akt powołujący podawał 2,50 ha) Rok utworzenia: 1995 Dokument powołujący: Zarządzenie MOŚZNiL z 27.06.1995; MP. 33/1995, poz. 400 Numer ewidencyjny WKP: 057 Charakter rezerwatu: częściowy Przedmiot ochrony: formy skalne zbudowane ze zlepieńców dolnojurajskich oraz liczne okazałe dęby i sosny Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Przypisy
Rezerwat przyrody Piekiełko

Rezerwat przyrody Piekiełko – rezerwat leśny położony w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Grodziczno, w nadleśnictwie Lidzbark. Leży w granicach Welskiego Parku Krajobrazowego. Akt powołujący ukazał się w Dz.Urz. Woj. Warm.-Maz. Nr 126, poz.1716 z 22.11.2001 r. Zajmuje powierzchnię 24,58 ha (akt powołujący podawał 26,19 ha). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie przełomowego, o charakterze górskim, odcinka rzeki Wel z otaczającym go grądem zboczowym Aceri-Tilietum, z licznymi chronionymi i rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt. Rośliny Na dnie rzeki Wel występuje krasnorost hildenbrandia rzeczna Hildenbrandia rivularis tworzący na kamieniach zanurzonych w nurcie rzeki skorupiaste plechy koloru czerwonego. Na terenie rezerwatu Piekiełko spotkać można kilkanaście gatunków roślin objętych ochroną gatunkową między innymi wspomnianą hildenbrandię rzeczną Hildenbrandia rivularis, pluskwicę europejską Cimicifuga europaea, wawrzynka wilczełyko Daphne mezereum, turówkę leśną Hierochloë australis oraz gnieźnika leśnego Neottia nidus-avis. Ptaki Wśród ornitofauny rezerwatu na szczególną uwagę zasługują dwa gatunki objęte ochroną ścisłą: pluszcz Cinclus cinclus gatunek związany z potokami górskimi oraz pliszka górska Motacilla cinerea. Turystyka W 2014 roku w ramach projektu: „Ochrona cennych zasobów przyrodniczych na terenie parków krajobrazowych Pomorza, Kujaw, Warmii i Mazur przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów” na terenie rezerwatu (na lewym brzegu) powstała ścieżka turystyczna wraz z tablicami informacyjnymi o walorach przyrodniczych i krajobrazowych rezerwatu Piekiełko. Przypisy
Rezerwat przyrody Piekiełko koło Tomaszowa Lubelskiego

Piekiełko koło Tomaszowa Lubelskiego – rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się na terenie gminy Tomaszów Lubelski, w powiecie tomaszowskim, w województwie lubelskim. położenie geograficzne – Roztocze Środkowe powierzchnia (dane nadesłane z nadleśnictwa) – 1,20 ha (akt powołujący podawał 1,24 ha) rok utworzenia – 1962 dokument powołujący – Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 18 lipca 1962 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP nr 60, poz. 287). przedmiot ochrony (według aktu powołującego) – zachowanie skupiska głazów narzutowych w miejscowości Łaszczówka. Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Przypisy
Rezerwat przyrody Pierwos

Rezerwat przyrody Pierwos – rezerwat krajobrazowo-florystyczno-faunistyczny w województwie warmińsko-mazurskim na terenie gminy Piecki, utworzony w 1987 roku. Leży w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Chroni się tu fragment doliny Krutyni, naturalne biocenozy leśne, torfowiska, zróżnicowany ekosystem leśny, zarastające eutroficzne jezioro Pierwos, strumienie Pierwos i Gardynka oraz ujściowy odcinek rzeki Krutyni. Rezerwat graniczy z przepływowym, zarastającym Jeziorem Gardyńskim, które należy do sąsiedniego rezerwatu Krutynia Dolna. Rezerwat Pierwos zajmuje powierzchnię 605,48 ha. Występuje tu bór, w składzie którego rośnie wiele starych drzew, z dominantą dębów i sosen. Z rzadkości florystycznych spotkać tu można wielosił błękitny – roślinę północną, wawrzynek wilczełyko, turzyca strunowa, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów. W okresie jesienno-zimowym można zaobserwować interesującego ptaka rzek górskich i wyżynnych – pluszcza, ponadto żyje tu żuraw, zimorodek, orlik krzykliwy i łabędź niemy. Przypisy Bibliografia Informator – Leśny Kompleks Promocyjny, Lasy Mazurskie, Puszcza Piska, Wydawca – RDLP Olsztyn Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ISBN 83-902165-0-7, s. 191
Rezerwat przyrody Pilsko

Rezerwat przyrody Pilsko – rezerwat przyrody na obszarze gminy Jeleśnia w powiecie żywieckim w województwie śląskim. Leży w granicach Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Jego zalążki utworzono w 1971 r., miał na celu ochronę górnoreglowego boru świerkowego na wschodnim stoku Pilska, obejmującego powierzchnię 15,41 ha. Rezerwat ten łączył się z jednej strony z rezerwatem słowackim i graniczył również z polskim rezerwatem Pięć Kopców o powierzchni 88,74 ha. W 2005 roku Pilsko i Pięć Kopców zostały połączone w jeden rezerwat o powierzchni 105,21 ha. W pierwotnych granicach rezerwat Pilsko obejmował fragment górnoreglowego boru świerkowego w podszczytowych partiach północnych stoków na wysokości 1280–1370 m. Rośnie tu 200-letni starodrzew, ugałęziony niemal do ziemi, wiele świerków przekroczyło 350 lat, ponad 30 m wysokości i 70 cm średnicy pnia w pierśnicy. Występuje na tym terenie 65 gatunków roślin naczyniowych i 26 gatunków mszaków. Były rezerwat Pięć Kopców chroni również górnoreglowy bór świerkowy, ale także zarośla kosodrzewiny, liczne płaty zbiorowisk murawowo-krzewinkowych z rzadkimi chronionymi gatunkami fauny i flory. Rezerwat zajmuje większość szczytowej części masywu Pilska po polskiej stronie. Sięga do wysokości 1534 m n.p.m. Przypisy
Rezerwat przyrody Piotrowe Pole

Rezerwat przyrody Piotrowe Pole – leśny rezerwat przyrody utworzony w 2000 r. na terenie gminy Iłża. Znajduje się w pobliżu wsi Piotrowe Pole. Zajmuje powierzchnię 1,90 ha. Celem ochrony jest zachowanie grądu wysokiego ze starodrzewem modrzewia polskiego i europejskiego. Wiek starodrzewu szacuje się na 193 lata. Inne gatunki drzew występujących na terenie rezerwatu to buk, grab i dąb. Przypisy
Rezerwat przyrody Pionki

Rezerwat przyrody Pionki – rezerwat przyrody, leśny, częściowy, leżący w Puszczy Kozienickiej, w granicach Kozienickiego Parku Krajobrazowego. Położony jest po obu stronach drogi wojewódzkiej nr 787, na terenie gminy wiejskiej Pionki oraz zachodniej części miasta Pionki. Został utworzony w 1982 na powierzchni 83,20 ha. W 2017 zmniejszono go do 81,9020 ha. Wokół rezerwatu wyznaczono otulinę o powierzchni 43,4916 ha. Rezerwat jest objęty ochroną czynną. Walory przyrodnicze Rezerwat przyrody Pionki został utworzony w celu ochrony pięknych, starych drzewostanów grabowo-sosnowo-jodłowo-dębowych, w których dużą siłę lasotwórczą ma jodła. Drzewostany rezerwatu są bardzo zróżnicowane pod względem wieku i struktury. Wiek występującego tu dębu szypułkowego szacowany jest na 110–220 lat, wiele drzew ma pomnikowe rozmiary. Obszar rezerwatu jest powierzchnią prawie płaską, urozmaiconą wzniesieniami wydmowymi, ustabilizowaną roślinnością drzewiastą. Występują tu także torfowiska niskie i wysokie. Z roślin chronionych występują tu widłak jałowcowaty i widłak goździsty oraz lilia złotogłów. W rezerwacie gniazduje wiele ptaków, m.in. grzywacz, turkawka, płochacz pokrzywnica i gil. Turystyka Na terenie rezerwatu wyznaczono i oznakowano dwie ścieżki dydaktyczne. Celem ich powstania jest pokazanie różnorodności występujących tu drzew i krzewów, ukształtowania terenu a także roli zadrzewień i zróżnicowania siedlisk. Ważnym zadaniem jest również przybliżenie zasad ochrony przyrody i gospodarki w lesie oraz prawidłowych zasad turystyki. Przypisy Bibliografia Karol Piasecki: Puszcza Kozienicka. Warszawa: 1990. ISBN 83-7005-252-5. Kozienicki Park Krajobrazowy, mapa 1:73 000, DTPsystem Kozienice, 2008, ISBN 83-917680-0-7 Linki zewnętrzne Rezerwat przyrody „Pionki”. [w:] Kozienicki Park Krajobrazowy [on-line]. Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych. [dostęp 2019-03-17]. Rezerwat przyrody Pionki. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-03-17].
Rezerwat przyrody Piskory

Piskory – rezerwat przyrody znajdujący się na terenie gminy Żyrzyn, w powiecie puławskim, w województwie lubelskim. położenie geograficzne: Wysoczyzna Lubartowska powierzchnia (dane nadesłane z nadleśnictwa): 203,02 ha rok utworzenia: 1998 dokument powołujący: Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 23 grudnia 1998 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz. U. nr 166, poz. 1230). przedmiot ochrony (według aktu powołującego): zachowanie zespołu ekosystemów wodnych, bagiennych i leśnych o dużej różnorodności biologicznej. Rezerwat jest cenną ostoją ptactwa wodno-błotnego, występują tu m.in. bąk, bielik, orlik krzykliwy, zielonka, rybitwa białoskrzydła, żuraw, gęś gęgawa, a w pobliskich olsach – puchacz. Populacja perkoza zausznika należy do najliczniejszych w Polsce. Rezerwat nie posiada planu ochrony, obowiązują w nim jednak zadania ochronne, na mocy których obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej. Przypisy
Rezerwat przyrody Piłackie Wzgórza

Rezerwat przyrody Piłackie Wzgórza – rezerwat leśny położony w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Pozezdrze, Nadleśnictwie Borki. Rezerwat został powołany zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z 11 maja 1989 roku. Zajmuje powierzchnię 278,02 ha (akt powołujący podawał 277,17 ha). Ochronie poddano lasy położone na morenie czołowej o bogatej młodoglacjalnej rzeźbie. Urozmaicona rzeźba Wzgórz Piłackich została ukształtowana w stadium pomorskim zlodowacenia bałtyckiego. Najwyższe wzniesienie w rezerwacie osiąga 210 m n.p.m., różnice wysokości sięgają 80 m, zbocza wyniesień są bardzo strome, mają nachylenie 30–40°. Morenowe wzgórza zbudowane są z piasków i żwirów zawierających głazy. W południowo-wschodniej części rezerwatu występują piaski sandrowe. Bór mieszany zajmuje 80% powierzchni rezerwatu, tworzą go drzewostany świerkowo-sosnowe z domieszką brzozy brodawkowatej. Sosny i świerki w wieku 100 lat osiągają tu wysokość 30 m. W południowo-wschodniej części rezerwatu wykształciły się gleby rdzawe bielicowe, które pokrywa bór brusznicowy – teren ten zajmuje około 9% powierzchni rezerwatu. Około 7% powierzchni rezerwatu zajmują zespoły grądowe. Rośliny objęte ochroną: widłak spłaszczony widłak goździsty pomocnik baldaszkowy tajęża jednostronna widłak jałowcowaty Przypisy Bibliografia S. Dąbrowski, B. Polakowski, L. Wołos Obszary Chronione i Pomniki Przyrody Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Urząd Wojewódzki, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Olsztynie, Olsztyn 1999
Rezerwat przyrody Pióropusznikowy Jar

Rezerwat przyrody Pióropusznikowy Jar – rezerwat florystyczny położony w województwie warmińsko-mazurskim na terenie gmin Młynary, Tolkmicko i Milejewo. Utworzony został zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 28 lipca 1962 roku (M.P. z 1962 r. Nr 70, poz. 327 (ISAP)). Swoją powierzchnią obejmuje obecnie 118,96 ha lasów (do kwietnia 2020 było to 81,18 ha, zaś pierwotnie 37,78 ha). Powstał dla zachowania „ze względów naukowych i dydaktycznych malowniczego fragmentu lasu świeżego, partii drzewostanów bukowych i łęgu o cechach zespołów naturalnych, a także w celu ochrony stanowiska pióropusznika strusiego (Matteucia struthiopteris) występującego jako element runa”. Według stanu na czerwiec 2020 nie posiada zadań ochronnych ani planu ochrony. Przypisy
Rezerwat przyrody Pniewski Ług

Pniewski Ług – torfowiskowy rezerwat przyrody w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Lubrza, około jednego kilometra na południowy wschód od wsi Nowa Wioska. Został utworzony zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 26 listopada 1990 roku. Zajmuje powierzchnię 6,84 ha (akt powołujący podawał 7,19 ha). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie torfowiska przejściowego z charakterystyczną florą i fauną. Przedmiotem ochrony jest torfowisko wysokie położone w głębokiej niecce o stromych zboczach, z rzadka porośnięte sosną pospolitą i brzozą brodawkowatą. Centrum torfowiska zajmuje mszar wysokotorfowiskowy. Roślinność charakterystyczną dla torfowisk przejściowych stanowią zespół przygiełki białej i zespół turzycy nitkowatej z torfowcami. Stwierdzono tu występowanie 12 gatunków roślin chronionych, takich jak: modrzewnica zwyczajna, rosiczka okrągłolistna, kruszyna pospolita, bobrek trójlistkowy. Faunę reprezentują m.in. płazy (żaba trawna, ropucha zwyczajna i zielona) i ptaki (zięba, żuraw, kos, piegża, piecuszek, gil, kania czarna). Obszar rezerwatu jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Świebodzin. Jest objęty ochroną czynną. Zobacz też Pień (jezioro) Krzeczkowskie Bagno Ług Przypisy