NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Baszta przy ul. Podmurnej 30 w Toruniu

Baszta przy ul. Podmurnej 30 w Toruniu – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt obronnych w ciągu murów miejskich w Toruniu. Została zbudowana pod koniec XIII wieku, wraz z murem obronnym. Jest zbudowana na planie czworoboku. Jak większość baszt toruńskich była otwarta od strony miasta, przez co nie miała czwartej ściany (dobudowanej w XV wieku). W XIX wieku baszta służyła jako spichrz. Na przełomie XIX i XX wieku budynek adaptowano na cele mieszkalne. Przypisy
Baszta przy ul. Podmurnej 60 w Toruniu

Baszta przy ul. Podmurnej 60 w Toruniu – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt obronnych w Toruniu. Pochodzi z końca XIII wieku i należy do najstarszych tego typu budowli znajdujących się na Starym Mieście. Była otwarta od strony miasta. Początkowo miała trzy ściany, czwartą dobudowano w XV wieku. W połowie XVIII wieku dobudowano jednopiętrową przybudówkę (przebudowaną w połowie XIX wieku). Podczas przebudowy w XIX wieku dodano żuraw towarowy, a baszta pełniła funkcję magazynu. W baszcie mieści się siedziba Towarzystwa Miłośników Torunia oraz konsulat Mołdawii. Przypisy
Willa Płockiego w Toruniu

Willa Płockiego w Toruniu – modernistyczna willa dawniej należąca do inżyniera Edmunda Płockiego, znajdująca się na rogu ul. Grunwaldzkiej i św. Józefa w Toruniu. Została zbudowana w latach 30. XX wieku. W czerwcu 1930 roku Edmund Płocki otrzymał zgodę na budowę gmachu. W lipcu 1930 roku uzyskał zgodę na budowę kanalizacji, a we wrześniu 1932 roku na budowę ogrodzenia. Od 2020 roku w willi mieści się Centrum Aktywności Lokalnej, prowadzona przez Lokalną Grupę Działania dla Miasta Torunia. Na fontannie przed willą znajdują się figurki żab, które wcześniej stanowiły element fontanny flisaka na Starym Mieście w Toruniu. Przypisy
Dwór Bielański w Toruniu

Dwór Bielański w Toruniu (zwany również Białym Dworem, Prezydentówką) – dwór barokowy zbudowany na początku XVIII wieku, znajdujący się przy ul. Grunwadzkiej 64 w Toruniu. Należał do kupca, rajcy miejskiego i dyrektora poczty królewskiej w Toruniu Christopha Daniela Janitzena. Na mocy testamentu z 1709 roku folwark Janitzena przeszedł na własność miasta. W latach 1890, 1919, 1926 oraz podczas II wojny światowej budynek był przebudowywany. Krótko po zakończeniu wojny w dworze mieściła się siedziba prezydenta Torunia. W budynku mieściła się siedziba Hospicjum „Światło”. Przy dworze powstał park. Przypisy
Kościół św. Anny w Kościeszkach

Kościół świętej Anny w Kościeszkach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat kruszwicki archidiecezji gnieźnieńskiej). Obecny kościół został wzniesiony w 1766 roku i ufundowany przez Franciszka Wysockiego, dzięki staraniom proboszcza Floriana Ostromęckiego. Budowla jest orientowana, reprezentuje styl barokowy i wybdowana została w drewnianej konstrukcji zrębowej, na podmurówce kamiennej. Kościół składa się z korpusu pięcioprzęsłowego, wnętrze jest trzynawowe w układzie pseudobazylikowym. Prezbiterium świątyni nie jest wydzielone z nawy głównej, zamknięte jest boczną zakrystią. Z boku nawy są umieszczone kruchta i kaplica dostawione w latach 1955–1957 na podstawie odkrytych fundamentów. Dach kościoła jest pokryty gontem, na dachu znajduje się sześciokątna wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona blaszanym dachem hełmowym z latarnią. Do najcenniejszych zabytków świątyni można zaliczyć: ołtarz główny z 1770 roku, dwa ołtarze boczne w stylu rokokowym i ambonę (1766–1770), XIV-wieczną figurkę św. Anny, chrzcielnicę z XX wieku, ozdobioną rzeźbą z 2. poł. XVIII wieku przedstawiającą chrzest w Jordanie. We wnętrzu znajdują się liczne rzeźby gotyckie i barokowe, powstałe w okresie od XVI do XIX wieku. Przypisy
Budynek przy ul. Żeglarskiej 16 w Toruniu

Budynek przy ul. Żeglarskiej 16 w Toruniu – kamienica znajdująca się przy ul. Żeglarskiej 16 w Toruniu, obecnie rezydencja biskupa seniora. Budynek powstał w XIV wieku. Należał on do rodziny Reussów, jednego z najznamienitszych rodów patrycjuszowskich w średniowiecznym Toruniu, osiadłej w mieście w XIV wieku. Na pocz. XVIII wieku właścicielem kamienicy był kronikarz Jacon Heinrich Zerneke. Pod koniec 2016 roku podczas prac remontowo-adaptacyjnych odkryto kompozycje: Modlitwa w Ogrójcu oraz fragment cyklu Dziewięciu Bohaterów, zdobiące strop sieni. Malowidła powstały koniec XIV wieku. Znajdowały się one pod dziewiętnastowiecznymi tynkami w pomieszczeniu, gdzie dawniej mieściła się świetlica. Kompozycje poddano pracom konserwatorskiej w I poł. 2017 roku. Przypisy Bibliografia Bartłomiej Łyczak, Krzysztof Mikulski. Dekoracja stropu w kamienicy Jacoba Heinricha Zerneckego przy ul. Żeglarskiej 16 oraz dzieje toruńskiej rodziny malarskiej Tiedemanów. „Rocznik Toruński”. 45, 2018. Monika Jakubek-Raczkowska, Juliusz Raczkowski. Średniowieczne malarstwo ścienne w kamienicach mieszczańskich Torunia Najnowsze odkrycia. „Rocznik Toruński”. 44, 2017.
Kościół św. Wawrzyńca w Parlinie

Kościół świętego Wawrzyńca w Parlinie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat mogileński archidiecezji gnieźnieńskiej). Obecna drewniana budowla została zbudowana w XVII wieku i ufundowała ją Kapituła Gnieźnieńska. Kościół reprezentuje styl barokowy, wzniesiony został na planie prostokąta, składa się z jednonawowego korpusu i zamkniętego trójbocznie prezbiterium. Na kalenicy osadzona została w 1923 roku ośmiokątna sygnaturka. Wzdłuż północnej elewacji prezbiterium została dostawiona zakrystia. Świątynia wybudowana została w drewnianej konstrukcji zrębowej, natomiast kruchta posiada konstrukcję słupową, ściany kościoła są oszalowane. W 1939 roku świątynia została odnowiona, natomiast w 1965 roku dotychczasowe pokrycie gontowe zostało zastąpione dachówką, z kolei do oryginalnego pokrycia dachu powrócono podczas kompleksowych prac konserwatorskich przeprowadzonych w ostatniej dekadzie XX wieku. Wnętrze kościoła charakteryzuje się późnobarokowym wystrojem. Do wyposażenia należą: ołtarz główny i dwa boczne umieszczone przy łuku tęczowym, natomiast na belce tęczowej znajduje się krucyfiks z 1. połowy XVI wieku. Budowla jest jednym z najstarszych przykładów drewnianego budownictwa sakralnego Wielkopolski, a także cennym przykładem rzemiosła ciesielskiego. Przypisy
Kościół Świętego Michała Archanioła w Siedlimowie

Kościół Świętego Michała Archanioła w Siedlimowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat strzeliński archidiecezji gnieźnieńskiej). Jest to świątynia wzniesiona dzięki staraniom księdza Stanisława Kamińskiego, na miejscu poprzedniej budowli, w 1786 roku. Kościół jest późnobarokowy, drewniany, wzniesiony w konstrukcji zrębowej, oszalowany, wybudowany na podmurówce z kamienia. Świątynia posiada od strony zachodniej trzykondygnacyjną wieżę konstrukcji słupowo-ramowej zwieńczoną baniastym dachem hełmowym z sześciokątn. Kościół nakryty jest dachami dwuspadowymi, z kolei zakrystię nakrywają dachy pulpitowe. Wnętrze budowli jest jednonawowe i nakrywają je płaski strop. We wnętrzu można zobaczyć bogate gotyckie, barokowe i klasycystyczne elementy wyposażenia. Należą do nich m.in. późnobarokowy ołtarz główny z 1786 roku, ozdobiony rzeźbą Matki Bożej z Dzieciątkiem z lat 1420-1430, dwa barokowo-klasycystyczne ołtarze boczne: lewy, ozdobiony obrazem św. Józefa (1789 rok), prawy, ozdobiony obrazem św. Mikołaja (XVIII wiek), gotycka Grupa Ukrzyżowania, wykonana w XV wieku, późnobarokowy krucyfiks procesyjny, pochodzący z XVIII wieku, klasycystyczne tabernakulum, ozdobione rzeźbą Baranka Eucharystycznego. Pozostałe wyposażenie w stylu późnobarokowym powstało pod koniec XVIII wieku. Przypisy
Kościół św. Jana Apostoła w Mogilnie

Kościół świętego Jana Apostoła w Mogilnie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat mogileński archidiecezji gnieźnieńskiej). Kościół jest częścią dawnego opactwa benedyktynów. Położony jest na półwyspie przy Jeziorze Mogileńskim. W 2. połowie XIII wieku świątynia została przebudowana w stylu późnoromańskim, przy częściowym użyciu cegieł. W XIV wieku kościół został nakryty gotyckim sklepieniem, natomiast podczas przebudowy w XVIII wieku zostały wprowadzone cechy stylu barokowego, które zachowały się do dziś. Budowla jest trzynawowa o trójprzęsłowym korpusie z wydzielonym, nieco szerszym od nawy prezbiterium zamkniętym węższą apsydą oraz szerszą od korpusu dwuwieżową fasadą zachodnią. Nawa główna i prezbiterium nakryte są sklepieniami gwiaździstymi, natomiast nawy boczne nakrywa bardzo rzadko spotykane sklepienie kryształowe. We wnętrzu znajduje się ołtarz w stylu rokokowym z 2. poł. XVIII wieku, ozdobiony obrazem Matki Bożej Śnieżnej – namalowanym w warsztacie wielkopolskim w XVII wieku. W łuku tęczowym są umieszczone dwa barokowo-klasycystyczne ołtarze z XVIII wieku. W tym samym czasie powstały: ambona oraz stalle ozdobione nowymi figurami opatów mogileńskich. W łuku tęczowym znajduje się secesyjna polichromia z 1913 roku – wykonana przez wielkopolskiego artystę Wiktora Gosienieckiego. Pod chórem muzycznym jest umieszczona seria malowideł ściennych z 1814 roku, przedstawiających legendarne dzieje klasztoru w Mogilnie z XI wieku. Obok znajdują się fragmenty polichromii z XVI wieku, odkryte w ostatnich latach. Do dużej kruchty są dobudowane dwie kaplice: północna – Matki Bożej Bolesnej i św. Ojca Pio oraz południowa – Serca Jezusowego. Pod świątynią są umieszczone 3 krypty. Przypisy
Kościół św. Michała Archanioła w Niestronnie

Kościół świętego Michała Archanioła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat mogileński archidiecezji gnieźnieńskiej). Historia Jest to świątynia wzniesiona w 1742 roku. Wybudowana została dzięki staraniom kapituły gnieźnieńskiej. Odnowiona została w 1868 roku. W 1914 roku nawa została wydłużona. Architektura i wnętrze Budowla jest drewniana i posiada konstrukcję zrębową. Kościół jest orientowany. Posiada mniejsze prezbiterium w stosunku do nawy, zamknięte trójbocznie, z boku znajduje się zakrystia. Od frontu i z boku nawy są umieszczone kruchty. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty dachówką, na dachu znajduje się sześciokątna wieżyczka na sygnaturkę. Jest ona zwieńczona blaszanym dachem hełmowym z latarnią. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim i od 1914 roku częściowym sklepieniem kolebkowym. Chór muzyczny jest podparty dwoma filarami, posiada prostą linię parapetu, umieszczone są na nim organy Paula Voelknera z 1913 roku. Podłoga została wykonana z drewna. Belka tęczowa jest ozdobiona krucyfiksem późnogotyckim wykonanym w 1 połowie XVI wieku. Ołtarz główny w stylu manierystycznym pochodzi z około 1630 roku. Dwa ołtarze boczne reprezentują styl regencji i powstały w 1 połowie XVIII wieku. Na ścianach świątyni znajduje się droga krzyżowa i krucyfiks w stylu późnobarokowym, powstały w 2 połowie XVIII wieku. Kropielnica została wykonana z granitu. Na dzwonnicy wiszą dwa dzwony, wykonane w 1975 roku, w Odlewni dzwonów Braci Kruszewskich, w Węgrowie. Noszą imiona: Maryja i Michał Archanioł. Ważą ok. 150 i 250 kg. Galeria Przypisy
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Strzelcach

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Strzelcach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat strzeliński archidiecezji gnieźnieńskiej). Obecny kościół został zbudowany w pierwszej połowie XVII wieku. Budowla jest drewniana, jednonawowa, wiele razy była odnawiana i przebudowywana, co spowodowało zatarcie jej starych cech stylowych. Wnętrze świątyni jest ozdobione rokokowymi ołtarzami: głównym z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem i bocznym, a także krucyfiksem z XVIII wieku. Przypisy
Kościół św. Rocha w Rzadkwinie

Kościół świętego Rocha w Rzadkwinie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat strzeliński archidiecezji gnieźnieńskiej). Obecna świątynia została zbudowana z cegły w stylu neogotyckim z elementami stylu neoromańskiego w 1882 roku. Kościół jest orientowany, konsekrowano go w 1933 roku. Do zabytków znajdujących się we wnętrzu można zaliczyć: trzy ołtarze w stylu neogotyckim, figurę Chrystusa Zmartwychwstałego, monstrancję, kielich mszalny i relikwiarz Piusa X Na wieży są umieszczone trzy dzwony o imionach: św. Izydor, św. Józef i Najświętsza Maryja Panna. Przypisy
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Potulicach

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Potulicach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Nakło diecezji bydgoskiej). Świątynia jest dawną kaplicą dworską wzniesioną w 1862 roku w stylu neoklasycystycznym przez rodzinę Potulickich. W latach 1932–1939 duszpasterstwo prowadzili w niej księża chrystusowcy, natomiast kaplica zakonna miała swoją siedzibę we wnętrzu pałacu Potulickich, który był domem macierzystym zgromadzenia. Zarówno kaplica, jak i obecna plebania były własnością Fundacji Potulickich. W czasie II wojny światowej kaplica została zamieniona na magazyn. Niestety po zakończeniu wojny władze komunistyczne utrudniały dostęp do kaplicy i odprawianie nabożeństw. Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński w dniu 13 sierpnia 1971 roku erygował parafię w Potulicach. Nie została ona jednak zaakceptowana przez władze państwowe i działała pod nazwą: samodzielny ośrodek duszpasterski. Duszpasterzem był w tym czasie ksiądz Bogdan Krysiński. W dniu 12 stycznia 1980 roku dotychczasowy ośrodek został formalnie przekształcony w pełnoprawną parafię, a ksiądz Krysiński został jej pierwszym proboszczem. Od 1993 roku proboszczami parafii są księża chrystusowcy. Przypisy
Kościół św. Wojciecha w Sadkach

Kościół świętego Wojciecha – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Nakło diecezji bydgoskiej). Obecna murowana świątynia została zbudowana w latach 1748-1767 i ufundowana przez Wojciecha hrabiego Bnińskiego. Projektantem kościoła był architekt Markier ze Szczecinka, który na początku był kierownikiem prac budowlanych. Po jego śmierci obowiązki architekta pełnili kolejno Paweł Pilgram i Dawid Fecell. Ostatecznie budowa została ukończona przez Gottfrieda Obereicha. Nieukończona jeszcze budowla została poświęcona w 1755 roku przez księdza Brzezińskiego. W latach 1934–1935 elewacje zostały otynkowane, natomiast polichromia wnętrza została wykonana przez Józefa Piekarka. Podczas okupacji niemieckiej świątynia została zamknięta. W latach 1964–1965 wnętrze kościoła zostało odrestaurowane i wymalowane. W 1974 roku wieża budowli została poddana konserwacji, polegającej na wymianie gontów na blachę miedzianą. Następny remont świątyni został przeprowadzony w 1978 roku, prace polegały na odnowieniu polichromii i całego umeblowania. Wstawiona została także krata ozdobna chroniąca wejście główne. Przypisy
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Samoklęskach Dużych

Kościół świętego Bartłomieja Apostoła w Samoklęskach Dużych – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Szubin diecezji bydgoskiej). W dniu 7 lipca 1888 roku została podjęta decyzja o budowie świątyni, na miejscu poprzedniej drewnianej. Inicjatorem budowy był ówczesny proboszcz parafii w Samoklęskach ksiądz Antoni Wyderkowski, który również rozpoczął prace budowlane. Prace te zostały ukończone przez księdza Górskiego, proboszcza parafii w Rynarzewie. Budowla została poświęcona w listopadzie 1892 roku, przez księdza dziekana Sobeckiego, proboszcza parafii w Słupach. Już po wyświęceniu i oddaniu świątyni do użytku wieża nie była wykończona dlatego przykryto ją słomą. Wyposażenie nowego kościoła powstało w dwóch etapach, ołtarz główny oraz chór muzyczny z prospektem organowym zostały wykonane jednocześnie z budową świątyni w latach 1892–1893, z kolei pozostałe elementy wystroju: ołtarze boczne, niezachowana ambona i witraże zostały wykonane dzięki staraniom proboszcza, księdza Antoniego Lewickiego, ze składek parafian w latach 1905–1907. W 1936 roku kościół został gruntownie wyremontowany, czyli odmalowany, odnowione zostały również ołtarze, chór i ławki. W 1970 roku kościół odwiedził ówczesny prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Przypisy
Kościół św. Małgorzaty w Szubinie

Kościół świętej Małgorzaty – rzymskokatolicki kościół cmentarny znajdujący się w Szubinie, w województwie kujawsko-pomorskim. Należy do parafii św. Marcina. Świątynia wzniesiona w 1748 roku, z fundacji Weroniki Mycielskiej, kasztelanowej poznańskiej, remontowana latach 1945–1948, 1959 i 2002. Budynek orientowany, wzniesiony w konstrukcji zrębowej. Prezbiterium mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte trójbocznie. Wieża na planie kwadratu z przodu, nadbudowana nad nawą. Zwieńcza ją ośmiokątny, cebulasty blaszany dach hełmowy z latarnią. Wejścia z przodu i z boku nawy nakryte małymi daszkami. Dach jednokalenicowy, kryty dachówką. Wnętrze nakryte stropem płaskim obejmującym nawę i prezbiterium. Chór muzyczny podparty dwoma słupami. Ołtarz główny i ambona reprezentują styl rokokowy i pochodzą z 2 połowy XVIII wieku. Kropielnica wykonana z kamienia. Przypisy
Kościół św. Andrzeja Apostoła w Witowie

Kościół świętego Andrzeja Apostoła w Witowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat piotrkowski diecezji włocławskiej). Obecna świątynia została wzniesiona w stylu neogotyckim. Kościół został zbudowany w latach 1899–1903 według projektu architekta Konstantego Wojciechowskiego, dzięki datkom i pracy wiernych pod przewodnictwem ówczesnego proboszcza księdza Jana Szafrańskiego. Świątynia została konsekrowana w dniu 19 czerwca 1904 roku przez biskupa Stanisława Zdzitowieckiego. W latach 1953–1954 dzięki staraniom księdza Kazimierza Szałkowskiego (proboszcz urzędujący w latach 1952–1975) kościół został gruntownie wyremontowany i wymalowany. W latach 1982–1984 dzięki staraniom proboszcza księdza Stanisława Grzybowskiego zamontowane zostały witraże, natomiast w 1986 roku świątynia została pokryta blachą miedzianą. W 1997 roku zostały odnowione: polichromia i ołtarze w kościele. W 2004 roku parafia w Witowie obchodziła Jubileusz 100-lecia konsekracji świątyni. Jako wotum wdzięczności na ten Jubileusz, dzięki staraniom obecnego księdza proboszcza Andrzeja Aniszczyka i wiernych parafii, w kościele został zamontowany nowy marmurowy ołtarz. Konsekrował go, w dniu 18 czerwca 2004 roku ksiądz biskup Wiesław Alojzy Mering, ordynariusz diecezji włocławskiej. Przypisy
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Bronisławiu

Kościół świętego Bartłomieja Apostoła w Bronisławiu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat radziejowski diecezji włocławskiej). Jest to budowla murowana, wzniesiona w latach 1870-76 na miejscu trzech poprzednich, drewnianych, z których ostatnia została zniszczona przez pożar w 1870 roku. Kościół był kilkakrotnie remontowany i odnawiany, natomiast ostatni gruntowny remont został przeprowadzony na zewnątrz w 1994 roku. W późniejszych latach zostały odnowione: polichromia sufitu i ścian oraz zostały ułożone posadzki i wyremontowany został dach. Wielokrotnie kościół wizytował przyszły kardynał Stefan Wyszyński, natomiast jako Prymas Polski uczynił to w 1953 roku, o czym informuje tablica zawieszona w świątyni. Przypisy
Kościół św. Jadwigi Śląskiej i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Byczynie

Kościół świętej Jadwigi Śląskiej i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Byczynie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat radziejowski diecezji włocławskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1882 roku. Budowla jest murowana i reprezentuje styl neogotycki. Najcenniejszym zabytkiem w świątyni jest chrzcielnica w stylu rokokowym, wykonana w drugiej połowie XVIII wieku. W neogotyckim ołtarzu głównym umieszczony jest barokowy obraz Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem, namalowany w połowie XVII wieku. Oprócz tego w kościele znajduje się monstrancja w stylu barokowym, powstała w drugiej połowie XVII wieku. W świątyni znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona proboszczowi ks. Wincentemu Wrzalińskiemu, zamordowanemu przez Niemców w KL Dachau. Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krzywosądzu

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krzywosądzu – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat radziejowski diecezji włocławskiej). Jest to kościół wybudowany w 1861 roku przez niemieckiego cieślę Glasa, na kamiennych fundamentach, wykonanych przez Józefa Lipskiego. Fundatorami świątyni była rodzina Modlińskich, która w czasie swoich licznych zagranicznych podróży wypatrzyła taką budowlę i postanowiła zbudować podobną u siebie na wsi. Świątynia została zbudowana z drewna dębowego i wzniesiona została w konstrukcji zrębowo-słupowej. Ten mały kościół składa się z trzech naw i nadbudowanej kwadratowej wieży. Ściany świątyni i wieży są ozdobione arkadami i pilastrami, które dodają obiektowi urody i lekkości. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Kościelnej Wsi (diecezja włocławska)

Kościół świętego Wawrzyńca w Kościelnej Wsi (diecezja włocławska) – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat bądkowski diecezji włocławskiej). Świątynia znajduje się w centrum wsi i jest jednym z najstarszych romańskich zabytków na Kujawach. Po raz pierwszy wieś została wspomniana pisemnie w 1297 roku, natomiast świątynia już wtedy stała od bardzo długiego czasu. Ciekawa bryła kościoła nosi ślady kilkakrotnych ingerencji w jego formę – zawsze coś do niego było dobudowywane. W związku z tym elementami świątyni są: romańska nawa główna wybudowana z kamienia na planie kwadratu, ceglane prezbiterium i zakrystia z XV wieku (usytuowane na kamiennym cokole) oraz neogotycka kruchta z XIX wieku. Z kolei w XVIII wieku powstały: barokowy szczyt i oszkarpowanie. W zewnętrznym murze kościoła można zobaczyć liczne okrągłe dołki ogniowe. We wnętrzu świątyni znajduje się wyjątkowe wyposażenie – największa zachowana na Kujawach polichromia w stylu gotyckim. wykonana na początku XV wieku. Malowidła przedstawiające Chrystusa Boleściwego, Matkę Bożą i św. Jana Ewangelistę usytuowane są w trzech ostrołukowych blendach na łuku tęczowym. Przypisy
Kościół św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Barbary w Broniewie

Kościół świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika i świętej Barbary w Broniewie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat radziejowski diecezji włocławskiej). Obecny kościół to czwarta co do kolejności powstania świątynia parafialna. Budowla jest murowana, wzniesiona z cegły i usytuowana jest na kamiennym fundamencie. Wzniesiona została w 1860 roku w stylu neoklasycystycznym, natomiast wiele elementów jej wyposażenia pochodzi z wcześniejszej, drewnianej świątyni. Kościół składa się z pólkoliście zakończonego prezbiterium oraz małej, czworobocznej wieży, nakrytej baniastym dachem hełmowym. Przypisy
Kaplica św. Hieronima w Czamaninku

Kaplica świętego Hieronima w Czamaninku – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii Miłosierdzia Bożego w Topólce (dekanat lubraniecki diecezji włocławskiej). Historia Jest to świątynia wzniesiona w 1773 roku. Ufundowana została przez Józefa Karnkowskiego starostę mokrskiego. Budowniczym kaplicy był mistrz ciesielski Bogusław Rogowski. Wieżyczka powstała w 1920 roku. W 1939 roku zmieniono pokrycie dachowe z gontu na blachę. W 1965 i 1992 roku świątynia była remontowana. Architektura Kaplica została zbudowana z drewna, w konstrukcji zrębowej. Świątynia jest orientowana, salowa, bez wydzielonego prezbiterium z nawy, zamknięta trójbocznie. Z boku nawy jest umieszczona zakrystia. Wieża na planie czworokąta jest nadbudowana nad nawą i w górnej kondygnacji jest zwężona. Zwieńcza ją daszek namiotowy. Budowlę nakrywa dach jednokalenicowy, pokryty gontem, na dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Wnętrze nakryte jest płaskimi stropami z fasetą. Chór muzyczny jest podparty czterema słupami. Ołtarz główny w stylu rokokowym pochodzi z 2. połowy XVIII wieku. Przypisy