Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach

Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach – kościół katedralny w Gliwicach w dzielnicy Śródmieście. Historia Kościół został wybudowany w latach 1896–1900. Autorem projektu był architekt Georg Kuczora, który zaprojektował w Gliwicach również m.in. budynek tzw. „Czerwonej chemii”. Na początku świątynia była przez krótki czas kościołem filialnym gliwickiej parafii Wszystkich Świętych. W 1908 roku nastąpiło erygowanie parafii pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła, a jej pierwszym proboszczem został ksiądz prałat Józef Jagło. Organy wybudował Kurzer z Gliwic w 1900 roku, posiadały 42 głosy. Przebudowała je austriacka firma Rieger w 1936 roku, powiększając je do 54 głosów. Organy obecnie są po kapitalnym remoncie przeprowadzonym w 2009 roku. W 1992 roku papież Jan Paweł II erygował diecezję gliwicką, a kościół parafialny pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła podniósł do godności kościoła katedralnego. Kalendarium 1890, 15 kwietnia – decyzja korporacji kościelnych o budowie nowego kościoła. 1896, 23 listopada – uroczyste położenie kamienia węgielnego 1897, maj – ukończenie fundamentów 1898, 12 listopada – uroczyste zatknięcie tradycyjnej wiechy na obelkowaniu dachowym 1899, 8 listopada – poświęcenie nowego kościoła i odprawienie pierwszej mszy przez proboszcza parafii ks.Pawła Buchali 1900, 16 maja – uroczysta konsekracja dokonana przez biskupa wrocławskiego ks. kardynała Jerzego Koppa 1908, 15 stycznia – erygowanie nowej parafii i mianowanie pierwszego proboszcza, ks. Józefa Jagłę 1917, 26 czerwca – zarekwirowanie dzwonów na cele wojenne 1922, 10 września – uroczyste poświęcenie nowych dzwonów 1934–1936 – renowacja wnętrza kościoła i remont organów 1945, 24 stycznia – ostrzał przez wojska sowieckie pozycji niemieckich w okolicach kościoła powodujący znaczne zniszczenia kościoła 1945–1946 – usuwanie szkód wojennych 1955–1956 – restauracja witraży 1978–1979 – prace malarskie wnętrza wykonane przez artystę J. Szmuca z Krakowa 1992, 25 marca – podniesienie kościoła do godności kościoła katedralnego dokonane przez Jana Pawła II Wnętrze i wyposażenie Wnętrze kościoła jest utrzymane w stylu neogotyckim. Ołtarz główny – wykonany przez Zakład Buhla (Wrocław) z drzewa sosnowego zawiera: obraz Świętych Apostołów Piotra i Pawła autorstwa Juliana Waldowskiego z Wrocławia, po bokach drewniane rzeźby św. Jadwigi Śląskiej i św. Elżbiety z Turyngii, powyżej rzeźbę św. Michała Archanioła postacie czterech adorujących aniołów tabernakulum zdobione złoconym okuciem Ołtarz boczny Najświętszego Serca Pana Jezusa – wykonany przez Zakład Buhla (Wrocław); zawiera: pośrodku obraz przedstawiający Pana Jezusa w zapraszającym geście, autorstwa Juliana Wałdowskiego z Wrocławia, po bokach figury św. Franciszka z Asyżu i św. Antoniego Padewskiego, powyżej figurę św. Błażeja, Ołtarz boczny Najświętszej Marii Panny, wykonany przez Zakład Buhla (Wrocław); zawiera: obraz przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem jako Królową Nieba, autorstwa Juliana Waldowskiego z Wrocławia, po bokach figury św. Józefa i św. Anny, powyżej figurę św. Alojzego, Ołtarz boczny Matki Boskiej Bolesnej ufundowany w 1910 r., a wykonany w Monachium, który zawiera relikwie św. Kandyda, św. Feliksa i św. Klemensji, Ołtarz boczny Matki Boskiej Częstochowskiej ufundowany w 1912 (jako akt za świętokradzką zbrodnię) a wykonany w Monachium zawiera: obraz zewnętrzny przedstawiający Boskiego Przyjaciela Dzieci, obraz wewnętrzny zawierający reliefy błog. Bronisławy i św. Notburgi, pod mensą ołtarza św. Stanisława Kostkę, Ambona, którą zdobią: reliefy przedstawiające Boskiego Zbawiciela i czterech Ewangelistów, figura św. Jerzego na daszku, Droga Krzyżowa – rzeźbiona w drewnie będąca dziełem C. Buhla z Wrocławia, Chrzcielnica wykonana z marmuru zawiera: rzeźbioną na drewnianym wieku scenę chrztu Pana Jezusa, w przedsionku kościoła znajduje się: rzeźba (ufundowana w 1927) przedstawiająca św. Antoniego Padewskiego, otoczonego ufnymi petentami, będąca dziełem znanego rzeźbiarza bytomskiego F. Schinka, witraż z 1911 r., obrazujący Baranka Bożego adorowanego przez unoszących się aniołów, wykonany w Monachium Witraże w prezbiterium wykonane w warsztacie A. Kliema z Raciborza (odrestaurowane w 1955/56), przedstawiające: św. Barbarę, św. Jadwigę, świętych Piotra i Pawła oraz św. Wojciecha i św. Jacka Odrowąża, Organy Organy wybudował w 1899 roku gliwicki organmistrz Ernst Kurzer. Projekt dyspozycji przygotował prof. Emil Bohn z Wrocławia, a szafę organową wykonał Zakład Sztuki Kościelnej Buhl również z Wrocławia. W lipcu 1917 roku organy Kurzera zostały zarekwirowane na cele wojenne. Zdemontowała je firma Klimosch und Dürschlag z Rybnika. Ta sama firma 5 lat później uzupełniła prospekt piszczałkami wykonanymi z cynku. W 1936 roku podjęto decyzję o przebudowie instrumentu przez firmę Rieger, która miała swój zakład w obecnej Kolonii-Mokrej koło Głubczyc. Firma Rieger wybudowała nowy instrument z wykorzystaniem szafy i niektórych głosów Kurzera. Poświęcenie organów miało miejsce 20 grudnia 1936 roku. Dyspozycja instrumentu: Dzwony Na wieży wiszą trzy staliwne dzwony. Dawniej, do 1917 roku na wieży wisiały dzwony spiżowe, odlane w ludwisarni Braci Urlich w Apoldzie. Sygnaturka z tej odlewni natomiast dotrwała do 1941 r., kiedy to również została zarekwirowana na potrzeby wojenne. Dzięki interwencji specjalistów oraz ekspertów z Politechniki Śląskiej w 2021 roku dzwony przeszły remont. Przy jego okazji zawieszono instrument z Odlewni Dzwonów w Gliwicach, który dotychczas znajdował się we wnętrzu katedry i wykorzystano go do odmierzania godzin. Dzwony osadzono na zębatkach, które zostały wykonane wzorując się na poprzednich, oryginalnych, stosowanych przez odlewnię w Bochum. Galeria Zobacz też lista najwyższych kościołów na świecie święto katedry św. Piotra Przypisy Bibliografia http://katedra.gliwice.pl/ Strona internetowa Parafii Katedralnej w Gliwicach Rocznik Muzeum w Gliwicach, tom IX: 1993, Józef Bonczol, Katedra pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach, s. 215–243 Linki zewnętrzne Kościół katedralny pw. św. św. Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach – informacje i zdjęcia Zdjęcia katedry. katedra.gliwice.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-13)]. Wirtualny spacer