NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Świętej Trójcy w Radomiu

Kościół Świętej Trójcy – pierwszy drewniany kościół został wybudowany w 1 połowie XVII wieku wraz z klasztorem dla sióstr benedyktynek z fundacji Barbary Tarłowej. Świątynia drewniana uległa zniszczeniu podczas potopu szwedzkiego. W 1678-1733 wzniesiono kościół murowany według projektu Tylmana z Gameren. W 1774 pożar zniszczył zespół klasztorno-kościelny. W 1809 w klasztorze urządzono szpital wojskowy, a w 1819 po kasacie klasztoru – więzienie. W 1837 kościół zamieniono na cerkiew pw. św. Mikołaja. Po Powstaniu styczniowym w 1864 r. ponownie przebudowano budynek zmieniając wygląd fasady wskutek dodania nadbudowy z kopułą i zwieńczenia drugiej kondygnacji trójkątnym szczytem, wspartym na pilastrach. Cała elewacja została pokryta boniowaniem. Podczas I wojny światowej Austriacy urządzili w nim magazyn, przez co obiekt popadł w ruinę. W latach 1924–1925 usunięto przebudowy XIX wieczne i odbudowano fasadę w stylistyce barokowej wg projektu architekta Kazimierza Prokulskiego. Od 1947 kościołem zarządzają oo. jezuici. W 1982 roku kościół remontowano. Do 1997 w klasztorze mieściło się więzienie i areszt śledczy, a obecnie – siedziba kurii biskupiej. Obiekt jest częścią szlaku turystycznego Zabytki Radomia. Przypisy Bibliografia Radom XIX-wieczny J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 126. Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom III, województwo kieleckie, zeszyt 10 powiat radomski, Warszawa 1961.
Kościół Świętej Trójcy w Rychwale

Kościół Świętej Trójcy w Rychwale – rzymskokatolicki kościół parafialny w mieście Rychwał, w powiecie konińskim, w województwie wielkopolskim. Położenie i przynależność Mieści się przy ulicy Kościelnej. Należy do dekanatu tuliszkowskiego. Historia Świątynia wybudowana w 1476, przebudowana w 1574. Od osiemnastego stulecia była zrujnowana. Obecny wygląd uzyskała w latach 1790–1800. Architektura Jest to budowla jednonawowa, połączona z niższym i węższym prezbiterium. Ze starej budowli zachował się gotycki szczyt fasady. Kościół posiada trzy barokowe ołtarze, w głównym jest umieszczony obraz Matki Bożej Pocieszenia z osiemnastego stulecia. Do wyposażenia kościoła należą m.in.: gotycki krucyfiks z około 1400 i nagrobek renesansowy fundatora Gabriela Złotkowskiego, kasztelana krzywińskiego (zmarłego 1597). Galeria Przypisy Bibliografia Franciszek Jaśkowiak, Województwo poznańskie. Przewodnik, Wydawnictwo "Sport i Turystyka", Warszawa 1967, str. 101.
Kościół Świętej Trójcy w Rypinie

Kościół Św. Trójcy w Rypinie – zbudowany został w stylu gotyku krzyżackiego, dokładny okres budowy kościoła jest trudny do ustalenia. Brak autentycznego dokumentu erekcyjnego uniemożliwia określenie czasu jego budowy. Najprawdopodobniej okres budowy przypada na lata 1340 – 1349. W 1345 roku, kiedy to Władysław Garbaty książę dobrzyński i łęczycki wydał dokument lokacyjny dla miasta, należy przypuszczać, że kościół był już w zaawansowanej budowie. Akt donacyjny wydany przez księcia Władysława dla kościoła św. Trójcy zakłada już istnienie kościoła. Ponieważ Władysław zmarł w 1350, akt donacyjny musiał być wydany najpóźniej w roku jego śmierci. Po rozpoczęciu budowy nowego grodu w bardziej obronnym miejscu w latach 1327 – 1329 przez Łokietka, a następnie w 1329 kontynuację rozpoczętej budowy przez Krzyżaków, daje początek istnienia kościoła św. Trójcy. Nie wiadomo dokładnie kiedy nastąpiło przeniesienie praw parafialnych z kościoła NMP i św. Piotra i Pawła w Starym Rypinie na kościół św. Trójcy w Nowym Rypinie. Pierwsza wiadomość źródłowa o proboszczu Wojsławie, pojawia się w dokumencie dla Hejkona z 1348 roku. W tym czasie kościół św. Trójcy nie był jeszcze ośrodkiem parafialnym. Dokument z 1352 roku wymienia kościół w Starym Rypinie jako parafialny. Przeniesienie praw parafialnych na kościół św. Trójcy mogło nastąpić w pierwszym dziesięcioleciu po lokacji Nowego Rypina. Architektura kościoła Architektura oryginalnego kościół św. Trójcy była czystym odzwierciedleniem stylu krzyżackiego gotyku, jednohalowego. Ołtarz główny skierowany był na wschód, ściany: frontowa i prezbiterialna posiadają nisze i filakterie. Charakterystyczne są okna, ostro zwieńczone z bliźniaczą niszą obok, wszystkich okien było osiem i trzy wejścia: główne we froncie ściany i okolone gotycki portalem, drugie od strony zakrystii i trzecie po prawej stronie od kruchty. Oryginalną przybudówką do kościoła jest zakrystia od strony północno-wschodniej. Kościół posiadał półkolisty sufit i kamienną podłogę; nie posiadał zaś architektonicznego rozmachu. W oryginalnej wersji kościół posiadał wewnątrz drewniany przedsionek. Ponad przedsionkiem znajdowało się podwyższenie na organy i chór. Wejście na chór było bardzo strome. Dach na całym kościele stromy, był kryty dachówką karpiówką, dziś blachą miedzianą, bez wieży. Cztery skarpy rogowe i pięć mniejszych podpierają całą konstrukcję architektoniczną. Wymiary wewnątrz kościoła wynoszą: 34 m długości, 14 m szerokości i 11,30 m wysokości. Data konsekracji kościoła nie jest znana. Pożar, zniszczenia wojenne, remonty i przebudowy zmieniły oryginalny wygląd kościoła św. Trójcy. Zobacz też Parafia Świętej Trójcy w Rypinie Przypisy Bibliografia Rys historyczny Parafii. Oficjalna strona Parafii św. Trójcy w Rypinie. PiotrP. Gałkowski PiotrP., Parafia Świętej Trójcy w Rypinie, Rypin: Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej, 2009, ISBN 978-83-912330-7-8, OCLC 751141477 .
Kościół Świętej Trójcy w Suwałkach

Kościół Świętej Trójcy w Suwałkach – kościół ewangelicko-augsburski wybudowany w latach 1838–1841 według projektu Wacława Ritschla i Karola Majerskiego. Jedyna czynna obecnie świątynia luterańska na Suwalszczyźnie. Kościół wybudowano w stylu klasycystycznym. Na przestrzeni dziejów nie ulegał większym zmianom architektonicznym, jedynie w XX-leciu międzywojennym zmieniono hełm wieży. Podczas II wojny światowej nie został zniszczony, ale Niemcy zarekwirowali dzwony i zdemontowali metalowe części zabytkowych organów. W 1945 roku zajęty przez katolików. Odzyskany został kilka lat później w wyniku procesu sądowego, ale zdewastowany i pozbawiony ławek. Wyposażenie obiektu skompletowano ostatecznie dopiero w latach 90. XX wieku. W latach 1998–1999 kościół przeszedł częściowy remont. Budynek orientowany, jednonawowy, na planie prostokąta. Skromną fasadę zdobi schodkowy szczyt i trójkątny tympanon wsparty na czterech pilastrach opatrzonych kimationowymi głowicami. Nad wejściem dzwonnica wtopiona w bryłę budynku. Pierwotny hełm wieży, płaski i półokrągły w zarysie, został zastąpiony wysokim i okazałym hełmem w kształcie ostrosłupa. Wieńczący dzwonnicę krzyż od lat 30. XX wieku był lekko zgięty w wyniku uderzenia pioruna – uszkodzenie naprawiono w 1999 roku. Wszystkie elewacje boniowane. Wnętrze utrzymane w duchu klasycyzmu. Nawa bez wydzielonego prezbiterium, przekryta stropem w środkowej części pseudokolebkowym zamkniętym od strony części ołtarzowej konchą, po bokach płaskim. Marmoryzowane podpory stropu utrzymują jednocześnie empory, poniżej których mają formę kolumn toskańskich, a powyżej - jońskich z gładkimi trzonami. Profilowany strop wsparty na słupach powoduje, iż kościół sprawia wewnątrz wrażenie trójnawowego, choć faktycznie jest jednoprzestrzenny. Balustrady empor zaokrąglone w kierunku ściany ołtarzowej. Przebieg empor podkreśla wydatny gzyms, który obiega nawę wokoło tworząc nad ołtarzem konsolę podtrzymującą ambonę. Nad mensą ołtarza zawieszony jest XIX-wieczny obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę, namalowaną według słynnego fresku Leonarda da Vinci. Zespół ołtarza i ambony ujmują dwa pilastry zwieńczone jońskimi kapitelami. Ambona nie posiada baldachimu, którego rolę spełnia koncha stropu. Na chórze muzycznym XIX-wieczne, neogotyckie organy. Zdemolowany w czasie wojny instrument został wyremontowany i uruchomiony w latach 90. XX wieku. W nawie kościoła umieszczone zostały tablice pamiątkowe ku czci przedwojennych ewangelickich proboszczów suwalskich: ks. Wilhelma Artura Borkenhagena (1898–1972) oraz jego poprzednika, ks. Zygfryda Oskara Loppe (1883–1957). Kościół po dziś dzień służy suwalskiej społeczności luterańskiej. Okazyjnie odbywają się w nim koncerty muzyczne. Przypisy
Kościół Świętej Trójcy w Szczecinie (Krzekowo)

Kościół Świętej Trójcy – zabytkowy kościół parafii rzymskokatolickiej w Szczecinie Krzekowie, przy ulicy Żołnierskiej 1a; jeden z dwóch kościołów pod tym wezwaniem w mieście, drugi – ewangelicko-augsburski – znajduje się na Łasztowni. Historia Kościół powstał w drugiej połowie XIII wieku w centrum ówczesnej podszczecińskiej wsi – Krzekowa. Pierwsza wzmianka o świątyni pochodzi z 1261 r. Była to budowla z kamieni narzutowych, na planie prostokąta, bez wyodrębnionego prezbiterium, nieposiadająca wieży. W wieku XIV od strony południowej dobudowano kaplicę, która pełni współcześnie funkcję zakrystii. Wykorzystano do tego stary portal. W 1729 r. nastąpiła generalna przebudowa kościoła polegająca na: wybudowaniu ceglano-drewnianej, ryglowej wieży zwieńczonej hełmem, wymianie stropu i więźby dachowej, powiększeniu okien, wyposażeniu świątyni w nowe, barokowe sprzęty. Po II wojnie światowej, 18 sierpnia 1949, kościół został poświęcony jako katolicki. 18 czerwca 1973 roku stał się kościołem parafialnym. Pracami budowlanymi i renowacyjnymi kierowali proboszczowie: ks. Stanisław Włodek, ks. Jan Zapartek, ks. administrator dr Franciszek Kamiński, ks. dr Tadeusz Czapiga. Architektura W tym niewielkim obiekcie można wyróżnić trzy różne systemy konstrukcyjno-budowlane: mur z kamieni granitowych – korpus nawowy mur z cegły – zakrystia mur ryglowy – wieża Z powodu otynkowania korpusu kościoła oraz odeskowania wieży opisane wyżej szczegóły konstrukcyjne nie są bezpośrednio widoczne dla obserwatora z zewnątrz. Wyposażenie Wyposażenie kościoła: barokowy ołtarz główny wykonany z drewna, polichromowany z drugiej połowy XVIII w., po konserwacji dokonanej przez mgr. Stefana Wójcika na stropie polichromie na stropie ze scenami: „Zwiastowania”, „Modlitwy w Ogrójcu” oraz wizerunkami czterech ewangelistów z przełomu XVII i XVIII wieku fragmenty polichromii ściennych z XVIII w. polichromowana, dekoracyjna balustrada empory organowej – II połowa XIX w. świecznik wiszący z 1745 r. Otoczenie Wokół kościoła zachował się zabytkowy mur cmentarny z bramką z XV wieku. Przypisy Bibliografia ks. inf. Roman Kostynowicz, Kościoły archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Tom II, Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne „Ottonianum”, Szczecin 2000, ISBN 83-7041-202-5 Linki zewnętrzne strona internetowa Parafii św. Trójcy
Kościół Świętej Trójcy w Tykocinie

Kościół parafialny pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie oraz zespół klasztorny pomisjonarski został wzniesiony z fundacji hetmana Jana Klemensa Branickiego i jest wiązany z twórczością Jana Henryka Klemma. Kościół powstał w dwóch etapach. Budowę rozpoczęto w roku 1742, a wieże powstały pod koniec roku 1748. Architektura Późnobarokowy kościół zamyka wschodnią ścianę Dużego Rynku w Tykocinie, jest budowlą typu bazylikowego, z okazałą elewacją frontową określaną jako fasada parawanowa. Charakterystycznie dla tego regionu pokryty jasnożółtym tynkiem glinowym oraz czerwonym pokryciem dachowym. Po obu stronach elewacji frontowej znajdują się dwie wieże połączone z korpusem kościoła łukami i arkadami w kształcie półkolistych skrzydeł wykończonych w części dachowej misternie wykonanymi rzeźbami. Dziedziniec świątyni zamknięty jest od czoła żelaznym ogrodzeniem i bramą zdobioną popiersiami czterech ewangelistów. Wyposażenie Trójnawowe wnętrze kościoła zdobią polichromie ścienne z 1749 r. wykonane przez Sebastiana Ecksteina. Barokowo-rokokowy ołtarz główny z ok. 1750 r. jest pozłacany i bogato zdobiony. W bocznych nawach, znacznie mniejszych i wspartych na czterech potężnych filarach, znajduje się sześć ołtarzy również polichromowanych i złoconych.Wszystkie obrazy w nawach bocznych namalowane zostały przez Szymona Czechowicza. Na ścianach po obu stronach wejścia dwa portrety małżonków Branickich, Jana Klemensa i Izabeli z Poniatowskich autorstwa Augusta Mirysa – nadwornego malarza Branickich. Polichromie sklepień nawy głównej i naw bocznych są dziełem Władysława Drapiewskiego z lat 1910–1912 wykonanymi zgodnie z trendami malarstwa XVIII w. Konfesjonały, bogato zdobiona ambona i chrzcielnica pochodzą z ok. 1750 r. Nad kruchtą rozciąga się balkon chóralny z rokokowymi organami. Zbudowane one zostały około 1760 r. podobnie jak towarzyszący kościołowi zespół klasztorny z fundacji Jana Klemensa Branickiego. Organy odrestaurowane zostały w latach 1997–1999. W kościele znajduje się kielich, którego papież Jan Paweł II używał w czasie mszy świętej podczas swojej pielgrzymki do Łomży w 1991 roku. Kielich od 2 kwietnia 2005 (dnia śmierci papieża) jest używany przy odprawianiu mszy w najważniejsze uroczystości kościelne. Bezpośrednio za kościołem znajduje się plebania przeznaczona przez misjonarzy na seminarium duchowne, a obecnie na plebanię parafii rzymskokatolickiej. Upamiętnienie Poczta Polska wyemitowała 28 kwietnia 2022 r. znaczek pocztowy upamiętniający kościół w Tykocinie, o nominale 3,60 zł, w serii Piękno Polski. Wydrukowano 90 000 sztuk, techniką offsetową, na papierze fluorescencyjnym. Autorem projektu znaczka był Jarosław Ochendzan. W 2025 roku Narodowy Bank Polski, w ramach serii Odkryj Polskę, wprowadził do obiegu milion sztuk monet o nominale 5 złotych, na rewersie których widnieje wizerunek kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie. Galeria Przypisy
Kościół Świętej Trójcy w Ząbkach

Kościół Świętej Trójcy w Ząbkach – powstały w 1939 roku kościół rzymskokatolicki, znajdujący się w Ząbkach koło Warszawy. Siedziba parafii pod tym samym wezwaniem. Historia 1918–1945 Parafia pw. Św. Trójcy powstała w 1918. Drewniany budynek kościoła zbudowany został z inicjatywy mieszkańców Ząbek, którym postanowili mieć świątynię na miejscu. Miejsce pod kościół wybrano na niewielkim pagórku, przy rozwidleniu dróg prowadzących w kierunku Pragi, Kawęczyna i Zielonki. Wcześniej znajdował się tu budynek mieszkalny. Parafia na początku na miała stałego proboszcza. Na niedzielne nabożeństwa przyjeżdżał ks. Fortner z praskiej parafii Matki Boskiej Loretańskiej. Pierwszy proboszcz parafii, ks. Leonard Szpądrowski, został mianowany w 1919. Zamieszkał on na początku obok kościoła, w budynku przy ul. Warszawskiej. Później przeniósł się do dworku przy ul. Piłsudskiego. W latach 1937–1939 zbudowano i konsekrowano nowy murowany kościół. Kościół wybudowano dzięki ofiarności parafian, w tym dyrektora ząbkowskiej cegielni, który ofiarował parafii pewną ilość cegieł. Druga wojna światowa przerwała budowę kościoła parafialnego. W czasie okupacji niemieckiej, w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku, Niemcy urządzili w ząbkowskim kościele punkt noclegowy dla osób wysiedlonych z Wołomina. Przez kilka dni i nocy przebywało w nim 100-150 osób. We wrześniu 1944 roku nastąpiło wycofanie się wojsk niemieckich. Ich miejsce zajęła Armia Radziecka. Jej żołnierze lokowali się w domu hr. Ronikiera. Znamiennym wydarzeniem była kradzież dzwonu Armii Czerwonej, który służył do sygnalizacji zmiany warty. Później okazało się, że dzwon był łupem, zrabowanym przez Rosjan z jednego z kościołów wileńskich. Po wyjeździe wojsk radzieckich z Ząbek dzwon ten został przekazany proboszczowi parafii. Po 1945 Od czerwca 1972 do października 1975, za czasów proboszcza ks. Tadeusza Karolaka, wikariuszem był ksiądz Jerzy Popiełuszko. Parafia Św. Trójcy była dla niego pierwszym miejscem posługi kapłańskiej. W piątą rocznicę śmierci kapłana w kościele Świętej Trójcy wmurowano tablicę pamiątkową, zaś osiem lat później przed kościołem stanął jego pomnik autorstwa Czesława Dźwigaja, którego odsłonięcia dokonała 27 października 1997 matka ks. Jerzego Popiełuszki - Marianna, a poświęcenia kardynał Józef Glemp. W 1982 do kościoła dobudowano dzwonnicę. W wieży umieszczono cztery dzwony kościelne o nazwach: dzwon Jana Pawła II, Stefana Wyszyńskiego, Św. Jakub i Św. Tadeusz. Przypisy
Sts. Apostles Peter and Paul Church (Brzeg)

Sts. Apostles Peter and Paul Church in Brzeg, Poland, is a historic Gothic Franciscan basilica built in the thirteenth century. The church was built in the thirteenth century, subsequently expanded in 1338, and transformed after a fire in the sixteenth century. In 1527, after Frederick II of Legnica introduced Lutheranism into Brzeg, the town's Franciscans were expelled, with the basilica acquired by the town authorities. In 1582, the building was rebuilt into an arsenal. The fire service moved into the building the nineteenth-thirties. After the Great Flood of 1997, the basilica's tower, together with some of its walls collapsed. Since 2001, the basilica has undergone renovation works, with the Roman Catholic Archdiocese of Wrocław acquiring the church in 2003. In 2013, the archdiocese received funds of zl 1,700,000 from the Ministry of Culture and National Heritage of Poland to rebuild the roof and rebuild the basilica's Gothic windows. See also St. Nicholas' Church, Brzeg Holy Cross Church, Brzeg References
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – zabytkowy dawny kościół franciszkański znajdujący się w Brzegu, w województwie opolskim. Kościół należy do parafii św. Mikołaja w Brzegu w dekanacie Brzeg południe, archidiecezji wrocławskiej. Historia i architektura Jest to gotycka budowla z XIII wieku (pierwsza wzmianka z 1285 przez Hermana von Gleichena), następnie rozbudowywana do 1338 roku. Kościół wielokrotnie ulegał mniejszym lub większym zniszczeniom, w roku 1494 obiekt został zajęty przez pożar. Po pożarze z XVI stulecia budowla została przekształcona. W 1527 roku po wprowadzeniu przez księcia Fryderyka II legnickiego w mieście luteranizmu i opuszczeniu jej przez franciszkanów, świątynia została przejęta przez miasto. W 1582 roku budynek przebudowano na arsenał. Od końca XIX w. dawny kościół pełnił funkcję magazynową. W latach 30. XX wieku w budowli mieściła się remiza straży pożarnej. Od 1930 roku pełnił funkcję obiektu magazynowego sprzętu przeciwpożarowego, spółdzielni rolniczej oraz sklepu meblowego. W 1997 roku podczas powodzi tysiąclecia, runęła wieża i część murów. Zachowane różne detale z poszczególnych etapów egzystencji, m.in. we wnętrzu zachowało się sklepienie sieciowe w nawie głównej z około 1500 roku. Od 2001 roku (m.in. z inicjatywy Stowarzyszenia na rzecz Ratowania Kościoła Pofranciszkańskiego w Brzegu) prowadzone są prace nad odbudową świątyni. Od 2003 roku właścicielem budowli jest archidiecezja wrocławska, która przejęła obiekt od miasta za symboliczną złotówkę. Na początku 2013 roku archidiecezja otrzymała potwierdzenie rezerwacji środków z programów pomocowych ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na kwotę 1 700 000 złotych. Otrzymana kwota będzie przeznaczona na odbudowę dwukalenicowego dachu nad nawą główną oraz boczną świątyni, rekonstrukcję pierwotnego wyglądu fasady zachodniej oraz przywrócenie drożności gotyckich okien. Podczas prac archeologicznych w 2010 naukowcy odkryli kolejne coraz niższe warstwy podłogi, najstarszą z pierwszej połowy XIV w. Podłoga ta ułożona była z ceramicznych płytek 23×23 cm i grubości 4–5 cm, przesuniętych względem siebie o połowę długości. Nad nią znajdują się pozostałości drewnianej podłogi książęcego arsenału z końca XVI w. Podłoga z XIII w, z czasów gdy w obiekcie mieszkali i działali franciszkanie, jest położona o 1,5 metra niżej, niż obecna betonowa posadzka z XX w. Wokół kościoła odkryto pojedyncze pochówki zakonników. W 2022 budynek wystawiła archidecezja wrocławska na sprzedaż za 2,5 mln złotych. Od dłuższego czasu obiekt stoi nieużytkowany. Przypisy Bibliografia Brzeg: plan miasta. Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera, Warszawa-Wrocław 1996. Linki zewnętrzne Kościół św. Piotra i Pawła fotopolska.eu
Kościół Świętych Apostołów Jana i Pawła w Warszawie

Kościół św. Apostołów Jana i Pawła – kościół rzymskokatolicki znajdujący się przy ulicy Kapelanów Armii Krajowej 2 w Warszawie, na osiedlu Gocław-Lotnisko, pod wezwaniem św. Apostołów Jana i Pawła. W 2006 r. na przykościelnym placu odsłonięto pomnik Jana Pawła II. Linki zewnętrzne Strona parafii św. Apostołów Jana i Pawła w Warszawie
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Ciarce

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – rzymskokatolicki kościół filialny w Ciarce, należący do parafii Świętych Piotra i Pawła w Starym Oleśnie w dekanacie Olesno w diecezji opolskiej. Historia kościoła Kościół katolicki w Ciarce został wybudowany w 1986 roku i jest najmniejszą świątynią w parafii św. Marii Magdaleny w Starym Oleśnie. Przypisy Linki zewnętrzne Historia parafii. parafiastareolesno.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-06)]. Nasza wiara - kościół w Ciarce
Dominikanerkloster Kulm

Das Dominikanerkloster Kulm war eine Niederlassung der Dominikaner in Kulm (heute Chełmno) in Preußen vom 13. bis zum 19. Jahrhundert. Lage Das Kloster befand sich an der Kirche St. Peter und Paul im Nordosten der Altstadt an der Stadtmauer. Die Klostergebäude lagen nördlich der Kirche, der Klostergarten östlich. Heute ist nur noch die Kirche erhalten. Geschichte Dominikaner kamen wahrscheinlich bald nach der Stadtrechtsverleihung 1233 nach Kulm. Der Ort war der Sitz des Deutschen Ordens im Kulmerland. Der Konvent wurde vielleicht um 1238 gegründet. Es war die zweite Gründung eines Dominikanerklosters im Gebiet des Deutschen Ordens (nach Danzig), die erste durch den Orden selbst. Eine wichtige Rolle beim Aufbau des Konvents spielte wahrscheinlich Heidenreich, der seit 1238 Provinzial der Dominikaner in der Provinz Polonia war, und 1243 der erste Bischof des Bistums Kulm wurde. Dieser wurde 1263 im Kloster begraben. Ob Hyazinth, der Begründer der Dominikaner in Polen, ebenfalls an der Gründung beteiligt war, ist ungewiss. Über die Entwicklung der folgenden Jahrhunderte sind nur wenige Informationen erhalten. Seit 1466 gehörte die Stadt zu Polnisch-Preußen. 1720 wurden bei einem Stadtbrand auch Kirche und Klosteranlagen beschädigt. Seit 1772 gehörte Kulm zum Königreich Preußen. 1829 wurde die Auflösung des Klosters beschlossen und im folgenden Jahr die Klostergebäude abgerissen. Die Kirche St. Peter und Paul wurde 1841 einer evangelischen Gemeinde übergeben. Seit 1945 wird sie als katholische Pfarrkirche genutzt. Literatur Marek Grzegorz Zieliński, Anna Soborska-Zielińska: Kościół świętych Piotra i Pawła w Chełmnie [Die Kirche St. Peter und Paul in Chełmno]. Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum, Pelplin 2005. ISBN 83-7380-325-4, OCLC 749967672 Weblinks Dominikanerkirche St. Peter und Paul. Stadt Chełmno, abgerufen am 10. Januar 2020. Kościół św. Piotra i Pawła w Chełmnie. odznaka, abgerufen am 10. Januar 2020 (polnisch).