NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Doroty w Rogowie

Kościół Świętej Doroty w Rogowie – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się we wsi Rogowo, w powiecie żnińskim, w województwie kujawsko-pomorskim. Mieści się przy ulicy Kościelnej. Jest to budowla wybudowana w latach 1828–1831, konsekrowana w 1906. Budowę murowanej świątyni prowadził Józef Korytowski, dziedzic wsi Rogówko. W 1869 kościół otrzymał obecne wezwanie świętej Doroty (wcześniej był pod wezwaniem św. Michała Archanioła). Nosi cechy stylów: klasycystycznego i neogotyckiego. Posiada dwie wieże. Wewnątrz znajdują się manierystyczne elementy wyposażenia z 1 połowy XVII wiek: ołtarz główny, prawy ołtarz boczny i chrzcielnica oraz lewy ołtarz boczny barokowy z około 1700 roku i polichromia Władysława Drapiewskiego z 1948 roku. 30 marca 2014 w kościele wybuchł pożar, w wyniku którego spaleniu uległy hełmy wież oraz kryty dachówką dach o konstrukcji drewnianej. Ogień nie dotarł do wnętrza kościoła, ale zostało ono zalane wodą użytą do gaszenia. Kościół został szybko odbudowany po pożarze. 14 grudnia 2014 r. powrócono do odprawiania Mszy Świętej w tym miejscu, zaś w Uroczystość Bożego Narodzenia prymas Polski abp Wojciech Polak poświęcił odnowioną świątynię. Przypisy Bibliografia Pałuki.pl. paluki.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-17)]. 100-lecie konsekracji rogowskiego kościoła
Church of St. Dorothy in Trzcinica

The Church of St. Dorothy in Trzcinica – is a Roman Catholic, gothic, wooden, filial church. It belongs to the Parish of the Transfiguration in Trzcinica. It is classified as an Object of Cultural Heritage. The church is located in the Podkarpacie Voivodeship, in the village of Trzcinica. The patron saint of the church is Saint Dorothea of Caesarea. There is a similar church located in nearby Bączal Dolny - St. Nicholas' Church. History The current church was built in 1551, and consecrated 5 February 1557. It is one of the oldest churches in Poland. The initiator of the construction of the church was Zofia of Marszowice Gamratowa (-1573), and it was funded by Jan Ocieski (1501-1563) of the Jastrzębiec coat of arms, the starosta of Bieck, Crown Chamberlain at the court of King Sigsimund II Augustus, and the then owner of Trzcinica. Restoration The Church has undergone restoration works initiated in 1995. From 1994 to 1997- the Polychrome decorations in the church were restored. In 1995 – reconstruction and conservation of the tower massif. In 1996 – reinforcement of the foundation, supplementation of wooden building materials in the walls and shingles. In 1997 – maintenance of roof truss elements and covering it with shingles In 2000 – reconstruction of the western portal, conservation of the door leaves of the portal to the sacristy and the western portal, supplementing the late-medieval blacksmith fittings. A new wooden floor was installed, a stone floor was laid under the tower and under the arcade, reconstruction of the wooden fence around the church cemetery. Architecture The church is built in wooden, gothic style. The church is characterized by its exceptional slenderness and harmonious proportions. The church's features include: the main altar, two side altars from the 18th century, a pulpit from the second half of the 18th century and two votive paintings of St. Anna and St. Stanisław from the beginning of the 19th century, founded by Anna and Stanisław Jabłonowski, the then village owners. an organ from the turn of the 17th and 18th centuries. a gothic group of passions on a rainbow beam. baptismal font from the beginning of the 19th century. Stanisław Jabłonowski's headstone, topped with an urn in the shape of an ancient vase from 1806, placed on the southern wall of the chancel. Belfry from 1907. Bells In 1907 a brick screen belfry containing the "Florian" bell was built, bells "Paulina" and "Barbara" were acquired in 1911 as well as the bells "Stanisław" (240 kg), "Józef" (140 kg),"Barbara" (70 kg) and "Dorota" (14 kg) in 1920. All of these bells were requisitioned for war material in both 1916-1917 and 1941. Three further bells were acquired in 1952- Maryja (96 kg), Jan Chryzostom (150 kg) and Maryja Królowa Polski (242 kg). In 1995, a new, jubilee bell was cast for the parish to commemorate the 600th anniversary of the village Trzcinica. It is named after St. Dorothy, the patron of the parish. It weighs 420 kg, and delivers the tone h '. The bell was acquired by the church in 1996. Gallery References External links Video of Church Bells playing on Youtube
Kościół św. Doroty w Strzałkowie

Kościół Świętej Doroty w Strzałkowie – rzymskokatolicki kościół parafialny mieszczący się we wsi Strzałkowo, w województwie wielkopolskim, przy ulicy Księdza Stanisława Marusarza. Świątynia została wybudowana w 1934 roku z cegły na miejscu dwóch poprzednich kościołów drewnianych (najpóźniejszy powstał w 1397). Architektem obecnej świątyni był Stefan Cybichowski. Reprezentuje styl neoklasycystyczny. Charakteryzuje się dużą kopułą. Posiada starsze wyposażenie, m.in. kielich z XVIII wieku z pateną, trzy ornaty w barwach białej, zielonej i czerwonej z drugiej połowy XVIII stulecia i trybularz z tego samego czasu, rokokowy krucyfiks procesyjny, barokową monstrancję. Przypisy
Heilig-Geist-Kirche (Danzig)

Die Heilig-Geist-Kirche (polnisch Kościół Świętego Ducha) ist eine profanierte Kirche in Danzig. Sie wurde im 14./15. Jahrhundert erbaut und 1945 teilweise zerstört. Sie gehört jetzt zu einer Schule. Lage Die Heilig-Geist-Kirche befindet sich in der ulica Grobla IV (Damm IV) in der Rechtstadt. Sie gehörte zum Heiligen-Geist-Hospital und lag im Mittelalter an der Stadtmauer. Geschichte Ein Heilig-Geist-Hospital mit Kirche gab es bereits im 13. Jahrhundert in der Stadt mit Stadtrecht. Es war das älteste Danzigs. In dieser Zeit lag es wahrscheinlich bereits an der Heilige-Geist-Gasse zwischen Ziegengasse und Karrmachergasse. Die älteste Erwähnung für diesen Standort ist von 1336 erhalten (platea sancti spiriti, = Gasse zum heiligen Geist). 1357 wurde das Hospital in die Tobiasgasse verlegt, wo es seitdem bestand. Es war für die Beherbergung Kranker, Waisen, Witwen und Reisender eingerichtet. Das Hospital besaß einige Dörfer und Grundstücke und gehörte zu den vermögendsten Sozialeinrichtungen der Stadt. 1557 wurden Hospital und Kirche evangelisch. 1840 wurden beide geschlossen und der Besitz des Hospitals verkauft. Seit etwa 1853 wurde die Kirche von der neuen altlutherischen Gemeinde genutzt. Die Gebäude des Hospitals wurden zu Wohnungen. 1945 wurden der Turm und der Westteil der Kirche schwer beschädigt, der Ostteil blieb weitgehend erhalten. Von 1953 bis 1957 erfolgte der Wiederaufbau. Das Gebäude ist jetzt Teil einer Grundschule (Szkoła podstawowa). Architektur Die Heilig-Geist-Kirche ist im Kern ein spätgotischer Saalbau mit eingezogenem Chor. Dieser ist die ursprüngliche Kapelle aus dem späten 14. Jahrhundert, an die im frühen 15. Jahrhundert die Kirche angebaut wurde. Von den späteren Umbauten ist kaum etwas erhalten. In der Innenausstattung gibt es keine sakralen Gegenstände mehr, sie ist für die Benutzung der Schule eingerichtet. Weblinks Heilig-Geist-Hospital Gedanopedia, mit historischen Abbildungen und Liste der evangelischen Pfarrer von 1557 bis 1840 (polnisch) Einzelnachweise
Kościół św. Ducha w Gdańsku

Kościół św. Ducha – zabytkowy, nieczynny kościół w Gdańsku, na terenie Głównego Miasta. Obecnie funkcjonuje jako część szkoły podstawowej przy ul. Grobla IV 8. Historia W XIV wieku między ul. U Furty i ul. Tobiasza powstała gotycka kaplica. Kaplica została przykryta dekoracyjnym sklepieniem gwiaździstym. W 1357 roku przeniesiono tutaj, do przylegającego do niej budynku, szpital. W XV wieku została dobudowana do kaplicy nawa kościelna, zmieniając kaplicę w prezbiterium nowego kościoła św. Ducha. Dach zwieńczony został sygnaturką o wysokim spiczastym hełmie. Budynek szpitalny był połączony z nawą kościoła. Południowa ściana mieściła ostrołukowe okna, a po przeciwnej stronie pięć arkad otwierało wnętrze kościoła bezpośrednio na przyległą od północy salę szpitalną. Dzięki temu chorzy mogli brać udział w nabożeństwach. Od 1557 roku kościół był w rękach protestantów. W połowie XVII wieku rozebrano budynek szpitala i kościół św. Ducha stał się budowlą wolnostojącą. Zamurowane zostały arkady i przebite okna w nawie północnej. W 1807 roku spłonęła sygnaturka. W 1945 roku spaliła się więźba dachowa i wystrój wnętrza kościoła. Po II wojnie światowej częściowo odrestaurowanej świątyni odebrano sakralny charakter i połączono ją z nowo wybudowaną szkołą podstawową. Kościół pełni obecnie funkcje szatni (parter) i sali gimnastycznej (na piętrze). Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Historia kościoła św. Ducha w Gedanopedii
Kościół św. Ducha w Pobiedziskach

Kościół Świętego Ducha w Pobiedziskach – rzymskokatolicki kościół parafialny w Pobiedziskach, w powiecie poznańskim, w województwie wielkopolskim. Należy do dekanatu pobiedziskiego. Mieści się przy ulicy Władysława Jagiełły. Został wybudowany w stylu klasycystycznym w 1 połowie XIX wieku przez gminę ewangelicką. W 1945 roku został przekazany katolickiej parafii św. Michała Archanioła. Od tego czasu był jej kościołem filialnym. Od 19 czerwca 2004 stanowi samodzielny kościół parafialny. Wewnątrz budowli znajdują się podparty kolumnami chór muzyczny oraz współczesny ołtarz główny. Przypisy Bibliografia Franciszek Jaśkowiak: Województwo poznańskie. Przewodnik.. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1967, s. 278. (pol.).
Kościół św. Ducha w Szczecinie

Kościół św. Ducha w Szczecinie – Zdrojach – neogotycki ceglany kościół z jedną wieżą. Zbudowany został w XIX wieku – już od 1859 istniała tu gmina protestancka i to z jej inicjatywy zdecydowano o budowie kościoła, która rozpoczęła się ostatecznie w 1892 roku, prace budowlane prowadził mistrz ze Szczecina, głównym muratorem był Luttke z Dąbia. W następnym roku budowę ukończono, koszt budowy nowej świątyni wynosił 49 500 marek. Poświęcenia dokonał pastor D. Poetter 10 września 1893 r. W 1934 w Szczecinie-Zdrojach (Finkenwalde) utworzono seminarium pastorów Kościoła Wyznającego, którego kierownikiem był niemiecki teolog i działacz religijny Dietrich Bonhoeffer, w 1945 zamordowany przez hitlerowców w obozie we Flossenbürgu. Na pamiątkę męczeńskiej śmierci Bonhoeffera nadano w 2002 jego imię jednemu z pobliskich placów i wzniesiono w pobliżu wysoki krzyż. Podczas II wojny światowej w kościele znajdował się magazyn mebli. Z historycznego wyposażenia zachował się neogotycki prospekt organowy z II połowy XIX w., czynne dziesięciogłosowe organy (1862) oraz dwa świeczniki wiszące w formie koron z początku XX w. Wieża uległa częściowemu zawaleniu podczas ostrzału, po wojnie została odbudowana. Przypisy Linki zewnętrzne strona internetowa Parafii Świętego Ducha w Szczecinie Zdrojach
Kościół św. Ducha w Sieradzu

Kościół Świętego Ducha w Sieradzu – rzymskokatolicki kościół cmentarny znajdujący się w Sieradzu, w województwie łódzkim. Historia i wnętrze Świątynia wzniesiona na Przedmieściu Warckim (dawniej: Przedmieście św. Ducha) w 1416 roku jako wotum za zwycięstwo pod Grunwaldem. W 1853 roku została przeniesiona na cmentarz parafialny, gdzie znajduje się do dziś. Budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, oszalowana. Wewnątrz mieści się m.in. krucyfiks z XIX wieku z malowanym na czarno posągiem Chrystusa. Ołtarz reprezentuje styl barokowy i został wykonany w drugiej połowie XVIII stulecia. Stacje Drogi Krzyżowej zostały wykonane przez artystę ludowego, rzeźbiarza Stanisława Korpę. Przypisy Bibliografia Sieradz: plan miasta, Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera, Warszawa-Wrocław 1992.
Kościół św. Ducha w Łasku

Kościół św. Ducha w Łasku – zabytkowa świątynia drewniana zlokalizowana w Łasku w województwie łódzkim. Historia Pierwszy kościół na ówczesnym przedmieściu Łasku (nad rozlewiskami Pisi) zbudowano w 1495 z inicjatywy kardynała gnieźnieńskiego Fryderyka Jagiellończyka. Kościół ten był drewniany i pobudowano go w sąsiedztwie przytułku dla starców (tzw. szpitalu), istniejącego od 1490. Kościół ten popadał w stopniowe zaniedbanie, aż wreszcie spłonął w 1665. Obecny kościół modrzewiowy, zbudowano w 1666 z datków mieszczan łaskich, bez dokumentu erekcyjnego. Budową zarządzał ks. Maciej Szklarski, kanonik łaski. W 1811 kościół został przekazany osiedlającym się w Łasku ewangelikom, powstałej dwa lata wszcześniej parafii. Dokonał tego ówczesny właściciel Łasku – Piotr Czołchański. W okresie międzywojennym wyposażenie wzbogacono o ozdoby z muszli, podarowane przez Zofię Wehr – dziedziczkę pobliskiego Karszewa. Po II wojnie (8 sierpnia 1946) kościół przejął Polski Okręgowy Urząd Likwidacyjny i przekazał go na powrót parafii katolickiej. Nie zgodzili się na to ewangelicy i po kilkuletnich sporach podpisano ostatecznie ekumeniczną umowę o współużytkowaniu świątyni. Od początku lat 80. XX w. kościół nie był jednak użytkowany z uwagi na pogłębiający się zły stan techniczny. 2 stycznia 1989 założono księgę wieczystą – właścicielem obiektu stała się Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Łasku. Do 1990 ukonstytuował się Społeczny Komitet Odbudowy kościoła, który był już w stanie katastrofalnym. Zniszczenie konstrukcji oszacowano na 75%. Do 1997 dokonano kapitalnego remontu kościoła, począwszy od wymiany fundamentów, aż do konserwacji więźby dachowej. Pierwsza msza po remoncie odprawiona została 23 sierpnia 1995 przez abpa łódzkiego Władysława Ziółka. 27 września 1997 uroczyście poświęcił wyremontowany kościół abp Sławoj Leszek Głódź. Obecnie (2009), na mocy porozumienia pomiędzy Archidiecezją łódzką a Ordynariatem Polowym Wojska Polskiego, świątynię użytkuje Parafia Wojskowa w Łasku. Architektura Kościół jest wzniesiony z bali modrzewiowych, z prezbiterium zwróconym na zachód, trójnawowy, konstrukcji zrębowej (wieńcowej), oszalowany, z kruchtą pod chórem muzycznym. Część zachodnia kaplicy południowej tworzy zakrystię. Dachy kryte gontem, z szerokim okapem, konstrukcja więźby – sterczykowa. Nad wejściem znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Nr rejestru zabytków – 41. Zobacz też Parafia św. Faustyny Kowalskiej w Łasku Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łasku Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Łasku Bibliografia Historia kościoła wywieszona w gablocie przy obiekcie, Łask, 1997
Kościół św. Ducha w Śremie

Kościół Świętego Ducha w Śremie – rzymskokatolicki kościół filialny w mieście Śrem. Należy do dekanatu śremskiego. Mieści się przy ulicy Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Świątynia została wybudowana pod koniec XVI wieku w stylu późnogotyckim jako kościół szpitalny. Jest to budowla o jednej nawie bez wydzielonego prezbiterium i mieszczącą się za nim zakrystią, pokryta wysokim dwuspadowym dachem, murowana z cegieł o układzie polskim. W 1840, gdy została przejęta przez protestantów, została poddana przebudowie. Fasada została ozdobiona czworobocznymi wieżyczkami oraz ostrołukowym szczytem. Budowlę poświęcono w 1841. Surowy wystrój wnętrza pochodzi z czasów przebudowy. Należy zwrócić uwagę na charakterystyczne dla kościołów ewangelickich empory. W okresie II Rzeczypospolitej kościół był we władaniu parafii należącej do superintendentury Śrem Ewangelickiego Kościoła Unijnego. Od 1945 jest ponownie kościołem rzymskokatolickim. Na początku lat siedemdziesiątych XX wieku został poddany restauracji. W związku z tym, wyposażenie kościoła jest współczesne, jedynie w ołtarzu głównym mieści się duży manierystyczny krucyfiks z około 1630. Przypisy
Kościół św. Edyty Stein w Lublińcu

Kościół św. Edyty Stein w Lublińcu – kościół rzymskokatolicki znajdujący się w Lublińcu, w dzielnicy Steblów; diecezjalne sanktuarium. Patronka parafii jest jednocześnie patronką Lublińca. Historia W 1981 uzyskano zezwolenie na przeniesienie zabytkowego kościoła św. Anny z centrum Lublińca na teren dzielnicy Steblów i otrzymano zgodę na wybudowanie nowego kościoła. W związku z wyniesieniem na ołtarze w 1987 r. Edyty Stein, związanej rodzinnie i emocjonalnie z Lublińcem, w 1989 Kuria Diecezjalna w Katowicach uzyskała reskrypt Stolicy Apostolskiej nadający budowanemu kościołowi wezwanie bł. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein). Był to wtedy jedyny kościół w Europie pod tym wezwaniem. W 1984 parafia nabyła od ojców Oblatów z Lublińca drewniany barak katechetyczny, w którym zaczęto odprawiać Msze św. i katechizować dzieci. Kościół św. Anny pozostał na dawnym miejscu, a budowę nowej świątyni na Steblowie rozpoczęto w lipcu 1985. 1 lipca 1991 r. erygowano na Steblowie parafię św. Teresy Benedykty od Krzyża. Konsekracji kościoła dokonano 8 grudnia 1991. 30 lat później, 8 grudnia 2021, świątynia została podniesiona przez bpa Jana Kopca do rangi diecezjalnego sanktuarium. Dzwonnica i dzwony Obok kościoła stoi murowana dzwonnica wybudowana w 1998 roku. Jest to obiekt wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, trzystopniowy z trzema otworami zamkniętymi łukiem w każdym stopniu. Najwyższa część dzwonnicy nakryta jest łamanym dachem, a dwie niższe części dachami dwuspadowymi. Obiekt wraz z dzwonami został poświęcony 13 grudnia 1998 roku. Na dzwonnicy zawieszone są cztery dzwony. Przypisy Linki zewnętrzne Serwis diecezjalny
Kościół św. Elżbiety Węgierskiej w Nysie

Kościół pod wezwaniem św. Elżbiety Węgierskiej w Nysie – zabytkowa świątynia rzymskokatolicka, wchodząca w skład franciszkańskiego zespołu klasztornego, obecnie kościół główny parafii zakonnej. Historia Kościół wraz z zespołem zabudowań klasztoru wzniesiony został w latach 1902–1911. Z parafii św. Jakuba wydzielono w 1925 roku kurację franciszkańską. Obejmowała ona terytorium pomiędzy ulicami Słowiańską, Aleją Wojska Polskiego i Grodkowską. Po wojnie dołączono do niej wioski filialne Regulice i Sękowice. Architektura Monumentalny neoromański kościół, posiadający cechy charakterystyczne dla architektury sakralnej państwa pruskiego z końca XIX i początku XX wieku, projekt franciszkanina Mansuetusa Fromma OFM. W swoim założeniu miał on podkreślać istotne treści historyczne i wyrażać ciągłość tradycji Kościoła. Kaplica św. Rocha Przed kościołem stoi wotywna kaplica ku czci św. Rocha z 1739 roku, wzniesiona jako dar dziękczynny za ocalenie ludności miasta od zarazy. Przypisy Bibliografia J. Daniel, I. Zielonka, „Nysa-przystanek wędrowca”, 2004, wyd. Inserat ISBN 83-912169-1-8 Marek Sikorski, „Nysa. Skarby sztuki i osobliwości”, 1999, wyd. Silesiapress ISBN 83-909213-0-8 Linki zewnętrzne Kościół św. Elżbiety w Nysie Szopka franciszkańska w kościele św. Elżbiety. panoramio.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-11)]. Galeria zdjęć kościoła. galeria.forum.nysa.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
Kościół św. Elżbiety w Jutrosinie

Kościół Świętej Elżbiety w Jutrosinie – rzymskokatolicki kościół parafialny w Jutrosinie. Należy do dekanatu jutrosińskiego. Mieści się przy ulicy Kościuszki. Historia i architektura Świątynia została wybudowana w stylu neoromańskim według projektu Tomasza Pajzderskiego w latach 1900–1902 (budowniczym był Nikodem Pospieszalski ze Środy Wielkopolskiej), konsekrowana w 1908. Obiekt wzorowany na katedrze w Spirze. Fundatorem i kolatorem świątyni był książę Zdzisław Czartoryski ze Starego Sielca, który na początku XX wieku był znanym wielkopolskim działaczem politycznym oraz wielkim entuzjastą i kolekcjonerem dzieł artystycznych. Dlatego w świątyni znajduje się wiele cennych i wartościowych dzieł wykonanych przez znanych polskich artystów z początku ubiegłego stulecia. Wezwanie upamiętnia matkę fundatora – Elżbietę z Działyńskich Czartoryską. Pergaminowy akt erekcyjny sporządził Jan Mycielski. Kościół to orientowana, trójnawowa bazylika z transeptem. Zamknięty jest absydą oflankowaną wieżami. Dzwonnica ma 45 metrów wysokości. Wyposażenie Malarstwo Wewnętrzne ściany budowli posiadają polichromię namalowaną w latach 1906–1908 przez Antoniego Procajłowicza. Wnętrze utrzymane w kolorach ciemnej ultramaryny, zieleni, fioletu i złota, sklepienia są ozdobione wizerunkami gwiazd na niebie. Witraże w prezbiterium (siedem sztuk, m.in. Agnus Dei, Cud św. Elżbiety i Kościół) zaprojektował Józef Mehoffer. Nad bocznym wejściem, w południowym ramieniu transeptu obraz Święty Izydor Oracz autorstwa bądź Juliana Fałata, bądź Michała Gorstkin-Wywiórskiego. W tym dziele artysta sportretował miejscowego chłopa – Pawlaka (jako św. Izydora) i umieścił panoramę Jutrosina. W północnym ramieniu transeptu obraz Męczeństwo św. Wojciecha autorstwa Zdzisława Pabisiaka (1972). Zdzisław Pabisiak odnowił również w latach 1970–1972 polichromię. Rzeźba Ołtarz główny wykonany z piaskowca. W pobliżu epitafium fundatora świątyni – ks. Zdzisława Czartoryskiego. Wykonał je w Rzymie w 1912 Antoni Madeyski (marmur karraryjski). Ołtarze boczne ufundował Aleksander Zalejski. Dzwony i organy Jeden z dzwonów miał imię Sancta Tita, na pamiątkę dziadka fundatora – Tytusa Działyńskiego. W 1917 dzwony zarekwirowano na potrzeby wojenne, a w 1927 ufundowano dwa nowe z bialskiej firmy Karol Schwabe (przy współudziale finansowym księcia Olgierda Czartoryskiego). Wszystkie zabrali Niemcy w 1941. Obecny pochodzi prawdopodobnie z kościoła poewangelickiego. Organy pochodzą z 1921 z firmy Spiegel z Rychtalu (22 głosy). Tablice W kruchcie umieszczono tablicę upamiętniającą 100-lecie konsekracji świątyni (2008). Zawiera cytat z Psalmu 100: Wstępujcie w Jego bramy z dziękczynieniem. Na zewnątrz stoi krzyż z tablicą upamiętniającą Misje Jubileuszowe, które odbyły się w dniach 8–16 listopada 2008 (księża Filipini ze Świętej Góry pod Gostyniem). Krypta W krypcie znajduje się grobowiec księcia Zdzisława Czartoryskiego. Galeria (wnętrza) Zobacz też Na jutrosińskim kościele wzorowane były kościół św. Szymona i św. Heleny w Mińsku oraz kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Lubrańcu z 1906, zaprojektowane przez tego samego architekta. Uwagi Przypisy
Elisabethkirche (Danzig)

Die Elisabethkirche in Danzig (polnisch Kościół św. Elżbiety w Gdańsku) war 1622 bis 1820 zweite Kirche der Danziger Evangelisch Reformierten Kirche. Geschichte 1393 und 1394 wurde beim bestehenden Armenhaus die St.-Elisabeth-Kapelle errichtet. Das Armenhaus wurde zum Spital umfunktioniert. 1417 wurde der Bau der heutigen Elisabethkirche beendet. Später entstand der Glockenturm. Während des 1547 begonnenen Stadtwallbaus wurden einige Spitalgebäude abgebrochen und der Friedhof geschlossen. Der Haupteingang zur Kirche wurde zugemauert. 1557 wurde die Kirche von der Danziger Evangelisch Reformierten Kirche übernommen, die das Gebäude bis 1820 behielt. 1603 bis 1618 war in der Kirche der Geistliche Jakob Adam tätig. Von 1844 bis 1945 diente die Elisabethkirche als Garnisonkirche. Ende des 19. Jahrhunderts wurde der Stadtwall abgerissen. Während des Zweiten Weltkrieges erlitt das Gebäude Anfang April 1945 erhebliche Schäden. Die Kirche mit den Spitalgebäuden brannte aus. Die Kirche wurde dem polnischen Pallottinerorden (Gesellschaft des Katholischen Apostolates) übergeben. 1947 wurde die wiederaufgebaute Kirche eingeweiht. 1956 bis 1958 nach der Polnischen Oktoberwende 1956 wurde der Wiederaufbau der Spitalgebäude genehmigt, die seitdem der Kirche dienen. Die Kirche wurde in das Verzeichnis der Baudenkmäler der Woiwodschaft Pommern am 6. September 1971 unter der Nummer A-545 eingetragen. 1993 wurde der Innenraum der Kirche gründlich renoviert. Architektur Das gotische Kirchengebäude aus Backstein ist einschiffig, mit einem Turm an der Hauptfassade und einer rechteckigen Apsis, einem Sterngewölbe sowie einer seitlich angebauten Kapelle. Im Gegensatz zu der einfachen Hauptfassade, ist die Apsis mit einem reich verzierten Giebel ausgestattet. Beide Seitenfassaden haben je vier Fensterachsen. Der Turm trägt heute ein einfaches Zeltdach, auf einer Aufnahme aus den 1900er Jahren war ein hoher Turmaufbau mit einer Gloriette sichtbar. Das Kirchenschiff und die Apsis haben mit Dachziegeln gedeckte Satteldächer. Die bronzene Eingangstür ist 1987 entstanden. Darauf deutet das Datum 12.VI.1987. Es handelt sich um die Darstellung der Christianisierung Polens im Jahre 966. Das Wort „Chrzest“ bedeutet „Taufe“. Rechts kniet der Herzog Mieszko I. von Polen. Der links dargestellte Hl. Bischof Adalbert von Prag kam erst 30 Jahre später nach Polen. Weblinks Webseite der Kirche (Memento vom 18. November 2010 im Internet Archive) (polnisch) Einzelnachweise