NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Wincentego à Paulo w Krakowie

Kościół św. Wincentego à Paulo – zabytkowy, neogotycki, konwentualny kościół rzymskokatolicki misjonarzy Wincentego a Paulo, znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ulicy św. Filipa 17–19, na Kleparzu. Historia Na miejscu obecnego kościoła stał niegdyś kościół św. Filipa i św. Jakuba wzmiankowany w dokumentach w 1373. Zniszczył go pożar w 1528, po odbudowie ponownego zniszczenia dokonali Szwedzi w 1655. Odbudowaną ze zniszczeń wojennych świątynię konsekrował w 1667 biskup Mikołaj Oborski. Ten kościół zniszczył kolejny pożar jaki wybuchł w 1755, po raz kolejny został odbudowany, przetrwał do końca XVIII wieku, w 1801 na polecenie władz austriackich został zburzony. Plac po kościele przez kilka lat był używany jako tymczasowy cmentarz komunalny. W 1861 na teren Kleparza sprowadzili się księża Misjonarze. Dwa lata później stali się właścicielami parceli przy ulicy św. Filipa. Obecny kościół zbudowano według projektów Filipa Pokutyńskiego w latach 1875–1877 nawiązując do wzorów włoskiego trecenta. Ołtarz główny został sprowadzony z Wiednia. Uroczystej konsekracji kościoła dokonał 2 września 1877 arcybiskup Lodovico Jacobini nuncjusz apostolski w Wiedniu. W latach 1911–1912 kościół został rozbudowany według projektu Jana Sas Zubrzyckiego, przedłużono wówczas prezbiterium, wybudowano nową zakrystię łącząc ją z klasztorem oraz kaplicę Matki Bożej z Lourdes. Ponowna konsekracja odbyła się 1 listopada 1912, dokonał jej Kacper Słomiński wizytator zgromadzenia księży Misjonarzy. Po zmianie wystroju kościół powtórnie konsekrował biskup Stanisław Rospond. Wnętrze Obecny ołtarz główny wykonano w 1935 r. według projektu Franciszka Mączyńskiego z białego marmuru i alabastru, we wnękach umieszczono drewniane figury Serca Jezusa oraz świętych Piotra i Pawła. W lewym ołtarzu bocznym znajdują się rzeźby św. Wincentego a Paulo oraz świętych Antoniego i Józefa. W ołtarzu bocznym po prawej stronie umieszczono barokowy obraz z 1700 r. Chrystusa Ukrzyżowanego zwanego Milatyńskim. Został on sprowadzony z Rzymu do Milatyna Nowego koło Lwowa, od 1747 r. znajdował się w kościele karmelitów bosych w Milatynie. W 1755 r. ogłoszono wizerunek Chrystusa cudownym. Do Krakowa trafił w 1945 r., początkowo został umieszczony w klasztorze Misjonarzy w 1976 r. przeniesiono go do kościoła i umieszczono w ołtarzu. Kratę zamykającą ołtarz zaprojektował Wiktor Zin. W latach 1934–1936 w kaplicy Matki Bożej z Lourdes nowy ołtarz w kształcie groty z Lourdes zaprojektował Franciszek Mączyński. Znajduje się w nim figura Matki Boskiej ciesząca się wśród krakowian wielką czcią sprowadzona z Lourdes w 1889 r. Kościół posiada neogotyckie stalle i ambonę z 1883 r., witraże były wykonywane w Wiedniu w 1877 r., oraz w Krakowie w 1912 r., na jednym z nich wizerunek patrona kościoła św. Wincentego a Paulo. Przypisy Bibliografia Katalog zabytków sztuki tom IV miasto Kraków część 8 Kleparz-kościoły i klasztory pod red. Izabelli Rejduch-Samkowej i Jana Samka, Warszawa 2000. Linki zewnętrzne Kościół św. Wincentego á Paulo
Kościół św. Wincentego à Paulo w Otwocku

Kościół św. Wincentego à Paulo w Otwocku – świątynia rzymskokatolicka mieszcząca się przy ulicy Kopernika 1 w Otwocku. Historia Kaplica Początkowo w miejscu obecnego kościoła znajdowała się murowana kaplica w stylu neogotyckim, wybudowana w 1892 według projektu Władysława Marconiego. Teren pod ośrodek duszpasterski ofiarował Zygmunt Kurtz, właściciel Otwocka Wielkiego i inicjator budowy. Kaplicę poświęcono 31 lipca 1892. W 1902 przebudowano i powiększono świątynię. Obecny kościół 1 czerwca 1911 erygowano pierwszą parafię w Otwocku, wydzieloną z parafii w Karczewie. Proboszczem został ks. Zygmunt Gajewicz. Obecny kościół wybudowano w latach 1930–1935 według projektu Łukasza Wolskiego, brata ówczesnego proboszcza parafii, ks. Ludwika Wolskiego. 7 grudnia 1930 ks. bp Stanisław Gall poświęcił kamień węgielny pod budowę świątyni. Ten sam biskup poświęcił nowy kościół 20 października 1935. Konsekracji świątyni dokonał Ks. Kardynał Stefan Wyszyński w 1965. Wnętrze kościoła Kościół jest zbudowany z cegły białej w stylu modernistycznym, trójnawowy, z chórem i balkonami nad nawami bocznymi. Przed 1939 ściana prezbiterium była wykonana z ażuru. Po wojnie zniszczoną fasadę i wieżę odbudowano według projektu Erdgara Norwetha. Pełne wyposażenie wnętrza miało miejsce w latach 1963–1974. W kościele znajdują się tablice upamiętniające 4 komendantów otwockiego rejonu AK (Mieczysława Sawickiego "Macieja", rtm. Edmunda Grunwalda "Jaremę", por. Antoniego Dorożyńskiego "Michała" i kpt. Stanisława Szulca "Kanię"), żołnierzy AK Tadeusza Gąseckiego i Zygmunta Migdalskiego oraz żołnierzy AK IV Rejonu "Koralewo-Fromczyn". W prawej, bocznej kaplicy znajduje się obraz Matki Boskiej Swojczowskiej, patronki Otwocka. Bibliografia WładysławW. Siemaszko WładysławW., EwaE. Siemaszko EwaE., Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885 . Marian Kalinowski, Bolesław Burkowski: Zarys dziejów miasta Otwocka. Otwock: Społeczny Komitet Wydania Monografii Otwocka, 1996. ISBN 83-90605-40-6. Jacek Kałuszko, Paweł Ajdacki: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006. ISBN 83-89188-49-X. Przypisy
Kościół św. Wita, Modesta i Krescencji w Sierpcu

Kościół parafialny św. Wita, Modesta i Krescencji w Sierpcu – rzymskokatolicki gotycko-barokowy kościół na Starym Mieście w Sierpcu, pomiędzy ulicami Farną, Biskupa Floriana i Benedyktyńską. Historia Założenie parafii nastąpiło zapewne już w XI wieku. Tradycja podaje datę 1003 roku. Pleban wzmiankowany jest w 1449. Obecna murowana świątynia pochodzi z XV wieku. Pierwszą świątynię w tym miejscu pobudowano na gruzach pogańskiego chramu z X wieku. Obecny kościół rozbudowany i restaurowany przez Andrzeja Sieprskiego w 1569 roku. Zniszczony pożarami z 1630 i 1648. Przekształcany w wieku XVIII. Po pożarze z 1794, odbudowany dopiero w 1844. W latach 50. XX wieku gruntownie remontowany po zniszczeniach wojennych (w czasie II wojny światowej budynek służył za niemiecki magazyn). Ostatni remont miał miejsce w latach 2005–2007. Wygląd kościoła Kościół gotycki, z elementami barokowymi i renesansowymi. Orientowany, murowany z cegły, z użyciem kamieni polnych i kamieni młyńskich. Tynkowany z wyjątkiem wieży oraz elewacji północnej. Budowla jednonawowa, z węższym prezbiterium zamkniętym prosto. Od południa kaplica grobowa rodziny Sieprskich z 1569. Od zachodu masywna, czterokondygnacyjna wieża na planie kwadratu. Okna w nawie zamknięte półkoliście i koszowo. Ołtarz główny – barokowy z 1. poł. XVIII wieku z ornamentami rokokowymi, rzeźbami św. bp. Stanisława i Wojciecha, oraz rzeźbami aniołów. W polu głównym XX-wieczna kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, a w zwieńczeniu obraz św. Wita, Modesta i Krescencji. Galeria Bibliografia Katalog zabytków sztuki w Polsce Tom X Zeszyt 23 – Powiat sierpecki – Izabella Galicka, Hanna Sygietyńska Dzieje Sierpca i ziemi sierpeckiej – praca zbiorowa pod redakcją Mariana Chudzyńskiego Linki zewnętrzne Parafia farna w Sierpcu
Kościół św. Wita w Tuliszkowie

Kościół Świętego Wita w Tuliszkowie – rzymskokatolicki kościół parafialny w mieście Tuliszków, w powiecie tureckim, w województwie wielkopolskim. Mieści się przy ulicy Poznańskiej. Należy do dekanatu tuliszkowskiego. Historia Świątynia pochodzi z 1450 roku z fundacji Mikołaja Zaremby - kasztelana łęczyckiego i starosty kruszwickiego. Została przebudowana w stylu barokowym w 1780 roku, rozbudowana w latach 1874-1877 o jedno przęsło i dwie kaplice boczne. W latach 1884–1886 dobudowano trzykondygnacyjną wieżę przy elewacji zachodniej. Architektura Budowla jednonawowa, posiadająca transept. Wewnątrz świątyni znajdują się: późnogotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z początku XVI wieku, późnorenesansowe epitafium z 1597 Mikołaja Zaremby, kasztelana kaliskiego i Jana Krotkowskiego, kasztelana inowrocławskiego, obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII wieku w srebrnej sukience rokokowej. Otoczenie Przy zewnętrznej ścianie prezbiterium znajdują się dwa pomniki: ofiar II wojny światowej, ofiar tragedii smoleńskiej z 2010. Poniżej świątyni znajduje się późnoklasycystyczna plebania z około 1816 roku. Galeria Bibliografia Franciszek Jaśkowiak, Województwo poznańskie. Przewodnik, Wydawnictwo "Sport i Turystyka", Warszawa 1967, str. 107. Przypisy
Kościół św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Kikole

Kościół Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika w Kikole – rzymskokatolicki kościół parafialny w mieście Kikół, w gminie Kikół, w powiecie lipnowskim, w województwie kujawsko-pomorskim. Należy do dekanatu lipnowskiego. Mieści się przy ulicy Sienkiewicza. Architektura i wyposażenie Obecna świątynia została wzniesiona w latach 1904–1909 i konsekrowana w dniu 23 września 1910 roku, podczas urzędowania proboszcza parafii, którym był ksiądz Adolfa Kukwa. Kościół został wybudowany z cegły w stylu neogotyckim i jest pokryty blachą. Nawa główna posiada strop z drewna o beczkowatej formie. Budowla jest otoczona ogrodzeniem z cegły z dwiema neogotyckimi bramami – główną i cmentarną. Wyposażenie wnętrza jest mieszanką różnych stylów. Ołtarz główny i ambona reprezentują styl neogotycki. Chrzcielnica z połowy XVIII stulecia reprezentuje styl rokokowy. W prawym ołtarzu bocznym jest umieszczona figura Matki Bożej Bolesnej z Konotopia, w lewym jest umieszczony obraz ukrzyżowania z 1817 roku z sygnaturą J. Paszkiewicza. Przy głównym wejściu znajduje się epitafium Ignacego Antoniego Zboińskiego z 1796 roku, wojewody płockiego, kawalera Orderów Orła Białego i św. Stanisława, wcześniej znajdowało się ono w posadzce krypty poprzedniej świątyni, gdzie było umieszczone serce właściciela Kikoła. W tzw. skarbcu są umieszczone tablice nagrobne i epitafia: Franciszka Ksawerego Zboińskiego z 1818 roku, Joanny z Grabieńskich Zboińskiej z 1821 roku) - żony Franciszka Ksawerego, Ignacego Tadeusza Zboińskiego z 1821 roku), Karola Zboińskiego z 1850 roku), Joanny z hr. Zboińskich Lubicz Piwnickiej (z 1880 roku), a przy wejściu do świątyni Julii ze Smolińskich Tłuchowskiej (z 1878 roku). Przypisy
Kościół św. Wojciecha w Trzcielu

Kościół pw. św. Wojciecha w Trzcielu – rzymskokatolicki kościół parafialny w Trzcielu, w powiecie międzyrzeckim, w województwie lubuskim. Administracyjnie należy do dekanatu Babimost diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Historia Świątynia została wybudowana w 1824 roku w stylu neogotyckim na miejscu starszej budowli, spalonej w 1809 roku. Decyzję o odbudowie podjął ówczesny właściciel posiadłości Trzciela, oraz patron kościoła rzymskokatolickiego. Kościół nie miał wieży, a dwa dzwony były zawieszone na osobno wybudowanej obok świątyni dzwonnicy. W 1901 roku została ukończona budowa wieży kościelnej, która ma 42 metry wysokości. Wieża zwieńczona jest wysokim krzyżem metalowym. W kopule wieży świątyni w małej metalowej skrzynce jest umieszczona dokumentacja budowy wieży. 23 grudnia 1900 roku w wieży zostały zawieszone dzwony. 23 września 1903 roku na wieży budowli został zamontowany zegar wykonany w Głogowie. W latach 1928–1929 przeprowadzono kapitalny remont świątyni, m.in.: oblicowano zewnętrzne ściany tzw. murem pruskim, położono nowy dach, wyposażono wnętrze oraz dobudowano przedsionek łączący budowlę z wieżą. Budowla posiada barokowe wyposażenie wnętrza. Przypisy
Kościół św. Wojciecha w Białej Rawskiej

Kościół św. Wojciecha w Białej Rawskiej – zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem świętego Wojciecha z początku XVI wieku. Kościół stoi na miejscu starszego drewnianego kościoła wzmiankowanego w XIII wieku, a istniejącego już może nawet w XII wieku. Obecny obiekt jest murowanym obiektem jednonawowym. Historia Kościół wybudowano w stylu gotyckim z inicjatywy biskupa chełmskiego Mikołaja Kościeleckiego oraz jego następcy biskupa Jakuba Buczackiego i ukończono go po 1518 roku. Powstało wtedy istniejące do dzisiaj prezbiterium oraz zakrystia. Kościół spłonął od uderzenia pioruna w 1712 roku, po czym został odbudowany w stylu barokowym z inicjatywy biskupa poznańskiego Antoniego Onufrego Okęckiego. Wtedy też prawdopodobnie zbudowano istniejącą do dzisiaj nawę główną. Około 1846 roku dobudowano neogotycką fasadę. W 1932 roku zbudowano dzwonnicę. Wnętrze Wewnątrz kościoła znajduje się m.in. barokowa, bogato zdobiona ambona, w kształcie łodzi żaglowej, XVII-wieczna chrzcielnica (z XV-wieczną misą) oraz organy pochodzące z XIX w. Na ścianach znajdują się malowidła, wykonane technikami al fresco i al secco. Kościół św. Wojciecha jest zarazem Sanktuarium Matki Bożej Miłosiernej, gdyż znajduje się w nim cudowny obraz Matki Boskiej Miłosiernej, ufundowany jakoby jeszcze przez królową Bonę. Wizerunek ten, nieznanego autorstwa, namalowany jest na drewnie. W rzeczywistości, obraz Matki Bożej Miłosiernej pojawił się w Białej Rawskiej pomiędzy 1673 r. a 1717 r. Wymieniony jest podczas wizytacji biskupa Adama Rostkowskiego, jako fundacja Franciszki Wolskiej, dziedziczki Chrząszczewa. Obraz ten został ukoronowany przez prymasa Józefa Glempa koronami papieskimi poświęconymi przez papieża Jana Pawła II, podczas jednej z jego pielgrzymek do kraju. Dzwonnica Obok kościoła znajduje się zabytkowa ceglana dzwonnica. Zbudowano ją w 1932 roku nawiązując do wzorów budownictwa średniowiecznego, stąd jej wygląd wskazuje wyraźne wpływy gotyckie i romańskie. Dzwonnica ta stoi w miejscu poprzedniej, drewnianej, znacznie niższej, XVI-wiecznej dzwonnicy. Niektóre źródła podają, iż obiekt ten pochodzi z XVI wieku; informacja taka jest błędna. W okolicy W pobliżu świątyni znajduje się plebania z początku XX wieku. Teren kościoła otoczony jest kamiennym ogrodzeniem, zbudowanym na przełomie XIX i XX w. Wcześniejsze ogrodzenie było drewniane. Nad zdobioną bramą znajduje się kilka rzeźb świętych. Zobacz też Parafia św. Wojciecha w Białej Rawskiej Przypisy Linki zewnętrzne Kościół św. Wojciecha fotopolska.eu
Kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa w Kaliszu

Kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa w Kaliszu (po 1945 znany jako kościół garnizonowy) – kościół położony w zespole gmachów jezuickich na kaliskim Śródmieściu, pojezuicki, wczesnobarokowy, trzynawowy, czteroprzęsłowy, bazylikowy z emporami. Wzniesiony w latach 1592–1597 z fundacji prymasa Stanisława Karnkowskiego według projektu Jana Marii Bernardoniego z Como; katolicki, konsekrowany w 1596. Pierwotnie był częścią nowo powstałego w mieście kolegium jezuickiego. Obecnie po katedrze w Lublinie i kolegiacie Bożego Ciała w Jarosławiu (za czasów I Rzeczypospolitej najstarszym był kościół katolicki w Nieświeżu) najstarszy kościół jezuicki w Polsce. W wieży kościoła działało pierwsze polskie obserwatorium astronomiczne (1613), założone przez Karola Malaperta. Pochowani zostali tutaj m.in. prymas Stanisław Karnkowski (w 1798 jego szczątki zostały przeniesione do kaliskiej bazyliki) oraz starosta żywiecki Krzysztof Czarniecki, ojciec hetmana polnego koronnego Stefana Czarnieckiego. W 1798 za zgodą papieża Piusa VI opuszczony wówczas kościół przekazano luteranom. Pełnił rolę kościoła ewangelickiego do lat II Wojny Światowej. W 1940 r. Kalisz opuścił luterański proboszcz Edward Wende, ale nabożeństwa ewangelickie dalej się odbywały. W 1945 roku na prośbę katolików bez żadnej podstawy prawnej kościół został im przekazany i przekształcony na garnizonowy. Ewangelicy starali się o jego zwrot do lat 90. XX wieku. Przypisy Linki zewnętrzne Andrzej Drewicz, Przewodniki. Kościół pw. św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa, www.wkaliszu.pl
Kościół św. Wojciecha w Bninie

Kościół św. Wojciecha w Bninie – poewangelicki parafialny kościół rzymskokatolicki należący do parafii św. Wojciecha w Bninie (obecnie część Kórnika). Stoi przy ul. Jeziornej róg Szerokiej. Świątynię zbudowano w latach 1826-1827 w stylu klasycystycznym, na miejscu dawnego kościoła szachulcowego, ufundowanego przez Teofilę Potulicką. Jest to obiekt halowy, prostokątny, z zakrystią od północy i kruchtą od zachodu. Jako rzymskokatolicki został poświęcony w 1945. Wtedy to przeniesiono tu resztki wyposażenia z wcześniejszego kościoła katolickiego zburzonego przez nazistów w 1942. Świątynia ta pochodziła z lat 1448-1463 (fundatorem był Andrzej z Bnina). Wewnątrz stoi m.in. pisakowcowa ośmioboczna chrzcielnica gotycka z 2. połowy XV wieku. Kościół posiada ponadto pięć dzwonów (najstarszy jest z 1624). Obok świątyni zbudowano powojenną grotę Niepokalanego Poczęcia NMP. Dawna pastorówka (koniec XVIII wieku, przebudowana w 1836) pełni rolę przedszkola. Przypisy Bibliografia praca zbiorowa, Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, Województwo poznańskie 32, cz. 2, Ośrodek Dokumentacji Zabytków, Warszawa, 1998, s.262, ISBN 83-86334-37-1 praca zbiorowa, Słownik krajoznawczy Wielkopolski, PWN, 1992, s.123, ISBN 83-01-10630-1 Kórnik - folder turystyczny gminy, wyd. Urząd Miejski w Kórniku, 2010, s.16 Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2010, s.60, ISBN 978-83-7445-018-8
Kościół św. Wojciecha w Czerwieńsku

Kościół pw. św. Wojciecha w Czerwieńsku – rzymskokatolicki kościół parafialny w Czerwieńsku, w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim. Należy do dekanatu Zielona Góra – Ducha Świętego. Mieści się przy ulicy księdza Ludwika Muchy. Historia Świątynia została wybudowana w stylu neogotyckim w 1877 roku jako zbór protestancki. Uroczyście otwarta w dniu 13 grudnia 1877 roku. Wtedy to na wieży kościoła zabrzmiały po raz pierwszy dwa dzwony, które służą świątyni do dziś. Poświęcona jako kościół katolicki w dniu 22 grudnia 1945 roku. Architektura i wyposażenie Budowla wybudowana z cegły. Jest to świątynia jednonawowa, z charakterystycznymi dla świątyń protestanckich emporami, zamknięta absydalnym półkolistym prezbiterium. Wnętrze kościoła barokowe, m.in. znajdują się w niej rzeźbienia ołtarza i ambona pochodzące ze starej budowli, rozebranej w styczniu 1877 roku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz namalowany na płótnie przedstawiający ubiczowanie Chrystusa. Przypisy
Kościół św. Wojciecha w Chrzypsku Wielkim

Kościół św. Wojciecha w Chrzypsku Wielkim jest najstarszym i najcenniejszym zabytkiem we wsi. Budynek jest jednym z ostatnich kościołów Wielkopolski, który został zbudowany w stylu gotyckim. Historia Kościół wzniesiono w latach 1600–1609 i do tej pory zachował się w stanie prawie niezmienionym. Nie jest to najstarszy kościół, jaki istniał w Chrzypsku. Pierwszy kościół założony został przez rodzinę Chrzypskich już w XV wieku. Pierwsza udokumentowana wzmianka dotycząca tego kościoła pochodzi z 1470 roku. Był to wówczas kościół drewniany, który w XVI wieku najprawdopodobniej bardzo podupadł lub też został zniszczony w wyniku pożaru, albowiem już na początku XVII ówcześni dziedzice Chrzypska Wojciech i Stanisław Chrzypscy wznieśli w jego miejsce nowy, murowany kościół z palonej cegły. U schyłku XVIII wieku kościół popadł w znaczną ruinę i odbudowano go dopiero dzięki staraniom ówczesnego plebana Telesfora Kwileckiego. Jeszcze w połowie XVIII w kościele znajdowały się nagrobki rodziny Chrzypskich, które jednak zostały z niego prawdopodobnie w czasie remontu w roku 1785 usunięte. Stan obecny Obecnie kościół jest budynkiem późnogotyckim. Jest budowlą salową, posiadającą jedną nawę, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, z zakrystią i kruchtą przebudowaną od strony północnej. Strop kościoła jest drewniany. W głównym ołtarzu złożonym z części pochodzących z XVII i XVIII wieku, mieści się obraz Św. Wojciech – przedstawiający patrona kościoła, namalowany w 1863 r., a odnowiony w 2001. Dwa boczne ołtarze złożone są z części wykonanych na przełomie XVII i XVIII wieku. W prawym ołtarzu stoi barokowa figurka św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus, a w lewym jedna z najcenniejszych rzeźb gotyckich w Wielkopolsce – figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem, tzw. Matka Boska na lwie, pochodząca z około 1360 roku. Baldachim nowej ambony jest ozdobiony figurkami świętych i aniołków z pierwszej połowy XVIII wieku. Na ścianach umieszczone są zabytkowe obrazy - Matka Boska adorująca Dzieciątko Jezus, wspomniany Święty Wojciech i Święty Stanisław – obraz, który prawdopodobnie kiedyś znajdował się w ołtarzu głównym, pochodzący z XVII wieku. Nad wejściem do kruchty znajdują się dwie tablice pamiątkowe poświęcone Franciszkowi i Teresie Kwileckim. Ich powstanie datuje się na koniec XVIII w. W kościele w Chrzypsku Wielkim znajdują się także zabytkowe organy. Przypisy
Kościół św. Wojciecha w Dysznie

Kościół św. Wojciecha w Dysznie – kościół filialny parafii św. Michała Archanioła w Różańsku. Opis Kościół salowy o zarysie prostokątnym, od strony zachodniej znajduje się czworoboczna barokowa, ryglowa wieża z dwiema kondygnacjami o nadbudowie drewnianej. Trzeci, drewniany człon wieży zwieńczony jest stożkowym hełmem (kryty łupkiem). Okna wieży mają bogate obramowania. Wewnątrz znajduje się drewniany ołtarz ambonowy z 1725 r. z rzeźbami Heinricha Bernharda Hattenkerella, polichromowany ze złoceniami; strop z belkami profilowanymi (oryginalny); płyta nagrobna rodu von Schönebeck z 1551 r. Na ścianie ołtarzowej widnieją współczesne freski nawiązujące formą i tematyką do Drzwi Gnieźnieńskich. Na wieży wiszą zabytkowe dzwony, z których jeden z 1545 r. Historia Zbudowany został w XVI w., wieża dobudowana w XVIII w. W 1900 r. zmieniono zwieńczenie wieży nadbudowując trzeci drewniany człon przykryty stożkowym hełmem. Zniszczony znacznie w 1945 r., odbudowany został w latach 1968–1975, kiedy to wymieniono m.in. mury nawy; ze starej nawy zachował się drewniany strop i empora organowa. Poświęcony jako świątynia rzymskokatolicka 18 stycznia 1948 r. W 2010 r. przeprowadzono remont elewacji i pokrycia kościoła, podczas którego w miedzianej gałce u podstawy krzyża na zwieńczeniu hełmu wieży znaleziono mosiężny pojemnik – tubę, zawierający dokument z 1900 r. w języku niemieckim, dotyczący ówczesnych prac remontowych. W tubie znajdowały się również 44 monety z lat 1668–1900. Znalezisko, wraz z opisem stanu aktualnego kościoła, przeprowadzanego w 2010 r. remontu oraz obowiązującymi monetami i banknotami, ponownie umieszczono w tubie i schowano w gałce na szczycie wieży kościoła. Przypisy Bibliografia Jerzy Kosacki, Bogdan Kucharski: Pomorze Zachodnie i Środkowe. Warszawa: Sport i Turystyka - MUZA SA, 2001, s. 294–295. ISBN 83-7200-583-4. Między Odrą a Myślą. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2011, s. 206–207. ISBN 978-8389402-78-3. Plan Rozwoju Wsi Dyszno, Załącznik 1 Do uchwały Nr LXVII/404/2006 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 28 czerwca 2006 r..
Kościół św. Wojciecha w Grębowie

Kościół św. Wojciecha w Grębowie – kościół parafialny parafii rzymskokatolickiej znajdującej się w Grębowie. Budowa murowanego kościoła rozpoczęła się w 1912 roku. Został wybudowany przez księdza Józefa Kasprzyckiego, z fundacji parafian oraz hr. Dolańskiego z Grębowa. Kościół jest w stylu neogotyckim, posiada dwa przedsionki, wieżę zakończoną dachem dwuspadowym. Nawa główna ma wysokość 13,5 m, długość 8 m i szerokość 7 m; nawy boczne – 3,5 m. Wieża ma wysokość 42 m, długość 8 m oraz szerokość 7 m. W kościele znajdują się zabytkowe 22-głosowe organy 3 klawiaturowe. Ołtarz główny jest wykonany z drewna dębowego z obrazem Matki Bożej Królowej Pokoju z 1864 roku. Dwa ołtarze boczne zdobią obrazy św. Andrzeja Boboli oraz św. Wojciecha. Ołtarz w bocznej nawie z obrazami Najświętszego Serca Pana Jezusa i św. Franciszka z Asyżu pochodzi z XVII i jest w stylu barokowym. W drugiej nawie bocznej znajduje się ołtarz z obrazem Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Przypisy Bibliografia Kościół na stronie parafii