Polskie Radio Katowice

Polskie Radio Katowice – regionalna rozgłośnia Polskiego Radia nadająca z Katowic, z siedzibą przy ulicy J. Ligonia 29, z redakcjami w Bielsku-Białej i Częstochowie. Jest jedną z największych publicznych radiostacji regionalnych w Polsce, obejmującą swoim zasięgiem województwo śląskie oraz tereny ościenne. Nadaje muzykę, serwisy informacyjne i audycje o różnej tematyce. Funkcję redaktora naczelnego oraz likwidatora od 2023 roku pełni Ewelina Kosałka-Passia. Katowicka rozgłośnia Polskiego Radia zaczęła emisję 4 grudnia 1927 roku, a jej pierwszym dyrektorem był Stefan Tymieniecki. Pierwsze studia Polskiego Radia Katowice mieściły się w gmachu Banku Związku Spółek Zarobkowych, a od 1927 roku ma ono swoją siedzibę w modernistycznym budynku projektu inż. Tadeusza Łobosa. Od początku z Polskim Radiem Katowice związany był Stanisław Ligoń, zwany także Karlikiem z Kocyndra. 29 grudnia 2023 roku, na skutek zmian w mediach publicznych, Polskie Radio Katowice postawiono w stan likwidacji. Historia Powstanie i początki działalności radia (do 1945) Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach rozpoczęła działalność 4 grudnia 1927 roku jako czwarta w Polsce, po Warszawie, Krakowie i Poznaniu. Inicjatorem jej powstania był wojewoda śląski Michał Grażyński, który, doceniając radio jako środek masowego przekazu, podjął starania na rzecz założenia regionalnej rozgłośni w Katowicach. W tym czasie działała niemiecka radiostacja w Gliwicach, która była wówczas słuchana także w polskiej części Górnego Śląska. 28 marca 1927 roku doszło do podpisania umowy pomiędzy Polskim Radiem a Skarbem Śląskim, na podstawie której zobowiązano się do budowy dużej stacji radiofonicznej w Katowicach, na co Skarb Śląski udzielił pożyczki w wysokości 600 tys. złotych. Odpowiednie dokumenty podpisał wojewoda Grażyński oraz dyrektorzy Polskiego Radia: Zygmunt Chamiec i inż. Władysław Haller. Budowę radiostacji nadawczej rozpoczęto w kwietniu 1927 roku w katowickim Brynowie, na terenie wydzierżawionym od spółki Zakłady Hohenlohego, przy ulicy Brynowskiej. Konstrukcję o wysokości 80 m wykonał koncern Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura, a aparaturę zakupiono od firmy Western Electric. Budynek radiostacji, projektu inż. Tadeusza Łobosa, oddano do użytku jesienią tego samego roku. Zainstalowano w nim nadajnik o mocy 12 kW, będący pod tym względem jednym z największych w Europie. Dzięki dużej mocy nadajnika audycje rozgłośni docierały poza granicę Polski. Dwa studia radiowe ulokowano w centrum Katowic, w gmachu Banku Związku Spółek Zarobkowych. Studio spikerskie rozgłośni mieściło się przy obecnej ulicy Warszawskiej 7, gdzie również znajdowała się amplifikatornia. Duże studio muzyczne umieszczono natomiast przy ulicy A. Mielęckiego 1. 31 października 1927 roku na stanowisko dyrektora rozgłośni powołano Stefana Tymienieckiego. Kierownikiem technicznym został inż. Cyryl Litwiński, a kierownikiem administracyjnym inż. Włodzimierz Strycki. Próbne nadawanie audycji rozpoczęło się miesiąc później, 27 listopada, poprzedzone wieloma próbami technicznymi, na fali 395,8. 4 grudnia 1927 roku dokonano uroczystego otwarcia Polskiego Radia Katowice. O godzinie 10:24 nadano dźwięk kucia młotów, który stał się sygnałem stacji. Następnie wyemitowano mszę św. odprawianą w katowickiej katedrze św. ap. Piotra i Pawła. W południe planowano transmisję przemówień ze studia, lecz nastąpiło przerwanie dopływu energii elektrycznej z Chorzowa. Prąd przywrócono o 13:16. Wyemitowano ponownie charakterystyczny dźwięk młotka, a następnie przemówienia. Do radiowego mikrofonu podchodzili m.in.: dyrektor naczelny Polskiego Radia Zygmunt Chamiec, wojewoda śląski Michał Grażyński, biskup katowicki ks. Arkadiusz Lisiecki oraz dowódca Dywizji Śląskiej gen. Józef Zając. Wieczorem transmitowano operę Stanisława Moniuszki Halka z Teatru Polskiego w Katowicach. Od początku istnienia rozgłośni był z nią związany popularny na Górnym Śląsku Stanisław Ligoń, zwany także Karlikiem z Kocyndra, jej trzeci dyrektor w okresie od 1 grudnia 1933 roku aż do wybuchu II wojny światowej. Ligoń był radiowcem, autorem programów regionalnych, m.in. W niedzielę przy żeleźnioku czy U Karliczka brzmi pieśniczka. Był jednym z gości zaproszonych na uroczyste otwarcie rozgłośni. Zaproponował dyrektorowi Tymienieckiemu prowadzenie cyklicznej audycji po śląsku, a po raz pierwszy przed mikrofonem wystąpił 26 grudnia 1927 roku o godz. 17:45. Pierwszą spikerką katowickiego radia była Helena Reutt-Tymieniecka. Prowadziła ona skrzynkę pocztową dla dzieci, która cieszyła się dużą popularnością, a w latach 30. XX wieku powstał przy katowickiej rozgłośni zespół dziecięcy Kukiełki Śląskie. W latach międzywojennych w Polskim Radiu Katowice nadawano wiele audycji propagujących historię i tradycję Górnego Śląska, a dużą popularnością cieszyły się występy chórów śpiewaczych. Nadawano także transmisje z ważnych regionalnych uroczystości, m.in. z dożynek w Podlesiu w sierpniu 1929 roku, w których brał udział m.in. prezydent Polski Ignacy Mościcki. Specjalnością katowickiej rozgłośni stały się programy muzyczne. Emitowano transmisje oper z Teatru Polskiego oraz wieczorków muzyki tanecznej z kawiarń „Europa” i „Astoria” w Katowicach. Występowały też chóry, zespoły amatorskie oraz grupy mandolinowe. Ze Śląskiego Konserwatorium Muzycznego pochodzili członkowie zorganizowanego przez rozgłośnię tria instrumentalnego i od 1938 roku orkiestry radiowej pod dyrekcją Jarosława Leszczyńskiego. 22 lutego 1928 roku katowicka rozgłośnia nadała pierwszą w historii polskiej radiofonii audycję dla słuchaczy za granicą pn. Francuska skrzynka z Katowic (fr. La boîte aux lettres), którą prowadził dyrektor Tymieniecki. Audycja szybko zdobyła słuchaczy w wielu krajach świata i zapoczątkowała ruch tzw. Katowicardów. Powstawały także kluby spotykające się na zjazdach m.in. w Lyonie czy Hadze. Ostatni Międzynarodowy Zjazd Katowicardów – Klubów Przyjaciół Stacji Polskiego Radia w Katowicach odbył się 4 sierpnia 1935 roku w Hadze. 15 kwietnia 1928 roku nad Górnym Śląskiem przelatywał sterowiec „Italia”, który był w trasie na biegun północny. Doszło wówczas do akcji pomocy sterowcowi, w ramach której Polskie Radio Katowice przerwało o 21:45 transmisję koncertu z Warszawy i zaczęło nadawać komunikaty w języku francuskim dla załogi sterowca, który w czasie gwałtownej burzy nad Sudetami zboczył w kierunku Katowic. O godzinie 22:30 zjawił się konsul włoski w Katowicach Ferruccio de Lupis i nadawał komunikaty w języku włoskim. Pozwoliły one ustalić załodze położenie trasy przelotu. 30 stycznia 1930 roku na wszystkich polskich radiostacjach odbywały się transmisje w ramach „Dnia Katowic”. Wyemitowano wówczas audycje z największych górnośląskich zakładów w regionie, a także po raz pierwszy w historii katowickiej rozgłośni audycję z podziemia kopalni (z kopalni węgla kamiennego „Król”). Ważnym elementem programu była przygotowana przez Ligonia radiowa adaptacja jego widowiska regionalnego Wesele na Górnym Śląsku z udziałem aktorów Teatru Polskiego w Katowicach. 10 marca 1930 roku katowickie radio zmieniło nazwę z Polskie Radio S.A. Oddział w Katowicach na Polskie Radio S.A. Rozgłośnia w Katowicach. 1 sierpnia 1931 roku w Polskim Radiu Katowice przeprowadzono pierwsze w Polsce próbne nadawanie i odbiór sygnału telewizyjnego. 30 czerwca 1932 roku doszło do przerwania nadawania katowickiej rozgłośni na półtorej dnia, do czego przyczyniła się poważna awaria kabla zasilającego w energię elektryczną stację nadawczą w Brynowie. 1 września 1934 roku podjęto decyzję o emitowaniu trzy razy w tygodniu stałych komunikatów sportowych, z czego największą popularnością cieszyły się te transmitowane w niedziele. Zaczęto emitować także Odczyty i wykłady ze wszystkich dziedzin sportowych, których autorem był Kazimierz Załuski. W 1935 roku Wydział Techniczny rozgłośni otrzymał polecenie urządzenia studia radiowego w Sosnowcu, skąd miano nadawać regularne audycje poświęcone Zagłębiu Dąbrowskiemu. Na ten cel dyrekcja Elektrowni Okręgowej w Sosnowcu oddała urządzony lokal przy ulicy Będzińskiej. Sosnowieckie podstudio pod kierownictwem Konstantego Ćwierka rozpoczęło działalność 15 stycznia 1936 roku. Wiosną 1936 roku z inicjatywy dyrektora Ligonia rozpoczęto prace przygotowawcze nad budową nowej siedziby dla katowickiej rozgłośni. 20 sierpnia 1937 roku Polskie Radio Katowice rozpoczęło pracę w nowym gmachu przy ulicy J. Ligonia 29 (patron ulicy, Juliusz Ligoń, prywatnie był dziadkiem Stanisława), a jego uroczyste otwarcie miało miejsce 19 października 1937 roku. Autorem projektu gmachu był inż. Tadeusz Łobos. Był to pierwszy budynek w Polsce przeznaczony specjalnie na potrzeby radia. Po otwarciu nowego gmachu, w latach 1937–1939 rozbudowano Wydział Programowy, a współpracę z radiem podjęło wielu młodych twórców i artystów, dzięki czemu katowicka rozgłośnia znalazła się w czołówce polskich stacji regionalnych. W 1938 roku emitowano w tygodniu 97 godzin programu, z czego 1/6 przypadała na program regionalny. W latach 1936–1937 najwięcej, bo 57,9% czasu antenowego, zajmowała muzyka. Odczyty i pogadanki zajmowały 9,9%, audycje literackie 4,6%, a komunikaty i audycje informacyjne 14% programu. 2 czerwca 1938 roku katowicka rozgłośnia zaczęła nadawać specjalne programy dla Polaków z Zaolzia. 12 lutego 1938 roku w gmachu Polskiego Radia Katowice odbyło się zebranie założycielskie Klubu Dziennikarzy Radiowych, które prowadził prezes syndykatu Henryk Sławik. 14 grudnia tego samego roku wyemitowano pierwszy wieczór literacki z udziałem powstałej w Katowicach grupy literackiej „Fantana”, którą tworzyli: Wilhelm Szewczyk, Jan Baranowicz, Amalia Hanzlówna, Adolf Fierla, Aleksander Widera i Jan Zaremba. W 1939 roku rozgłośnia rozpoczęła nadawanie programów informacyjnych w języku niemieckim, słowackim i czeskim. Wiosną 1939 roku Ligoń zainicjował akcję na „żeleźniok Karlika”, czyli na ciężki karabin maszynowy, a ofiarność słuchaczy była tak duża, że pieniądze przeznaczono na cięższy sprzęt wojskowy. Wiosną 1939 roku ukończono budowę radiostacji w Brzezince o mocy 50 kW, która od kwietnia nadawała próbne audycje jako „Katowice II”. Oficjalnie została przekazana do eksploatacji 25 sierpnia 1939 roku. Na początku II wojny światowej katowicka rozgłośnia zawiesiła działalność jako pierwsza w Polsce. 2 września o godzinie 13:00 spikerka Hanna Ziembowa pożegnała słuchaczy, a o godzinie 19:50 zakończono nadawanie z radiostacji w Brzezince. Na polecenie Armii „Kraków” zniszczono urządzenia amplifikatorni. Dzień później gmach rozgłośni został zajęty przez wojska niemieckie. Działało tam w okresie niemieckiej okupacji radio Reichssender Kattowitz. Pod koniec wojny stacja w Brzezince została zniszczona przez wycofujące się wojska niemieckie. Okres Polski Ludowej (1945–1989) Katowicka rozgłośnia Polskiego Radia wznowiła działalność na początku 1945 roku, a jej dyrektorem został Edmund Odorkiewicz. Już 28 lutego tego samego roku nadano pierwszą próbną audycję z radiolatarni na Mrówczej Górce, a 6 marca o godzinie 12:00 w siedzibie rozgłośni odbyła się oficjalna uroczystość wznowienia działalności radia po 5,5-letniej przerwie. Stanowisko kierownika programowego objął Zdzisław Hierowski, a autorami pierwszych tekstów byli: Edmund Osmańczyk, Wilhelm Szewczyk, Wacław Madejski, Antoni Pawlukiewicz i Józef Prutkowski. Programy muzyczne zaczęli realizować: Witold Rowicki, Jerzy Harald i Włodzimierz Orficki. Po wojnie z radiem związali się także: Grzegorz Groebl, Jan Baranowicz, Gustaw Morcinek, Jan Brzoza, Aleksander Baumgardten oraz Krystyna Broll-Jarecka. Na początku działało kilka redakcji: Dzienników (Wacław Madejski, redaktor przedwojennej Polonii), Literacka (kierowana przez Wilhelma Szewczyka), Oświatowa (pod kierownictwem Zdzisława Pyzika) i Muzyczna (kierowana przez Jerzego Haralda). Gdy w rozgłośni zaczął pracę Witold Dobrowolski, powstała również Redakcja Sportowa. 23 września 1945 roku do Katowic powrócił Stanisław Ligoń, pierwszą audycję Przy sobocie po robocie, przygotowaną wspólnie z Piotrem Dziembą, wyemitowano 9 listopada tego samego roku. Powróciła także inna satyryczna audycje Ligonia – Radiowa czelodka. W marcu 1945 roku, z inicjatywy kierownika Wydziału Programowego Polskiego Radia w Katowicach, przybyła do Katowic 16-osobowa grupa muzyków z Krakowa wraz z dyrygentem Witoldem Rowickim, by utworzyć orkiestrę radiową. Istniejącą przed wojną w Warszawie Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia oficjalnie reaktywowano 25 marca. Tego samego dnia koncertowała ona w Polskim Radiu Katowice, wykonując utwory polskich kompozytorów. Powojenne audycje Polskiego Radia Katowice nawiązywały do tradycji z lat międzywojennych, a najbardziej popularne były pogadanki. Dominowały też dialogi oraz audycje słowno-muzyczne. Popularnością cieszyły się słuchowiska, zwłaszcza cykl reportażowo-słuchowiskowy Tu mówi Śląsk. Do 1950 roku prawie wszystkie audycje katowickiej rozgłośni były transmitowane na żywo. Do 1952 roku z rozgłośnią związani byli tacy twórcy, jak m.in. pierwszy kierownik działu polityczno-informacyjnego Andrzej Wydrzyński, kierownik redakcji muzycznej Franciszek Ryling oraz muzyk Grzegorz Fitelberg. W kolejnych latach dołączali do radia m.in. absolwenci Wydziału Dziennikarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, a do grona początkujących radiowców należeli m.in.: Irena Jabłońska, Janina Rogowska-Petecka, Ludmiła Wirska-Drzewicka, Agata Wojterzanka, Bronisław Stokowski, Józef Filipowski, Zbigniew Targosz, Andrzej Konieczny, Gwidon Gaj, Tadeusz Janik, Władysław Kubiczek, Roman Paszkowski, Zdzisław Rembiesa, Jan Ciszewski, Aleksander Widera, Teresa Srokowska-Lessaerowa czy Aleksander Tarnawski. W 1957 roku redaktorem naczelnym Radia Katowice został Jerzy Sochanik. W tym okresie nadal najważniejszym zadaniem rozgłośni było odzwierciedlenie treści politycznych i społeczno-ekonomicznych regionu. Pojawiły się na antenie także nowe cykle audycji informacyjnych, publicystycznych i literackich, jak Śląski magazyn informacyjny (później Na Śląskiej Fali), Z mikrofonem po boiskach, Czelodka radiowa, Na filarze 407 czy Od Cieszyna do Gogolina. Dominowały reportaże, faktomontaże i słuchowiska, poświęcone rodzinom robotniczym oraz środowiskom górniczo-hutniczym. W programach oświatowych i historycznych dużo czasu poświęcano tradycjom rewolucyjnym i patriotycznym Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Z powodu bogatego potencjału życia muzycznego w regionie największym prestiżem cieszyła się Redakcja Muzyczna. Wszyscy dziennikarze katowickiej rozgłośni odczuwali presję cenzury, która integrowała także w sprawy muzyki radiowej, nie pozwalając m.in. na puszczenie muzyki angielskiej oraz kolęd w okresie świąt Bożego Narodzenia. Z powodów ideologicznych wielu dziennikarzy straciło pracę, w tym Wilhelm Szewczyk, Zdzisław Hierowski czy Mieczysław Kofta, który w okresie, gdy Katowice nazywały się Stalinogrodem, kazał spikerom na antenie zapowiadać „Tu Rozgłośnia Śląska”. Wówczas też, 9 marca 1953 roku. nazwę stacji zmieniono na Polskie Radio Stalinogród. Została ona zniesiona 20 grudnia 1956 roku. 3 grudnia 1957 roku, w oparciu o pracowników Polskiego Radia Katowice, uroczyście otwarto katowicki ośrodek Telewizji Polskiej. Po dziewięciu latach funkcjonowania we wspólnej strukturze organizacyjnej, 1 grudnia 1965 roku Ośrodek TVP w Katowicach został wydzielony i przekształcony w samodzielną jednostkę organizacjo-finansową. Polskie Radio Katowice obejmowało swoim zasięgiem całe województwo katowickie, przekraczając czasem jego granice. Miało nadajnik o mocy 60 kW. Od 1971 roku zaczęto nadawać audycje z Zaolzia, które realizował Stanisław Jarecki w cyklach U rodaków za Olzą i Na południe od Czantorii. W latach 70. XX wieku intensywnie rozwijały się dwie redakcje: Interwencyjna i Literacka z Krystyną Broll-Jarecką, Aleksandrem Widerą, Mieczysławem Brzozą i kierownikiem Andrzejem Babuchowskim. Pracowali także: Leopold Kurek, Bogdan Widera oraz Jerzy Bilewicz, a w 1976 roku w rozgłośni podjęły pracę Krystyna Bochenek oraz Anna Sekudewicz. W 1977 roku Polskie Radio Katowice obchodziło 50. rocznicę swojego istnienia i otrzymało imię Stanisława Ligonia. Z tej okazji, w holu siedziby rozgłośni wystawiono popiersie patrona, a także została ona odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Po wydarzeniach z sierpnia 1980 roku nastąpił rozłam wśród pracowników Polskiego Radia Katowice – jedni opowiedzieli się po stronie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, a drudzy po stronie „Solidarności”. Dziennikarze walczyli o wolność słowa i zniesienie wewnętrznej cenzury. W okresie stanu wojennego internowano Jerzego Sysaka, Marka Mierzwiaka i Edwarda Zymana, którzy narazili się ówczesnemu kierownictwu Polskiego Radia Katowice. Ponadto, z radiem w tym okresie pożegnali się Jerzy Bilewicz, Andrzej Babuchowski i Edmund Wojnarowski. Rozgłośnia została całkowicie podporządkowana PZPR, a cenzorzy jawnie ingerowali w program radiowy. 27 lipca 1983 roku po raz pierwszy odbyła się uroczystość wręczenia ustanowionej przez Polskie Radio Katowice nagrody im. Stanisława Ligonia. Pierwszymi jej laureatami zostali: Edward Sośnierz, Stefan Jarzębski i rodzina Łucji Kadłubskiej z Zabrza, bohaterki wielu audycji radiowych. W 1987 roku Polskie Radio Katowice stało się organizatorem Wielkiego Konkursu Ortograficznego („Dyktanda”), w którym do 2007 roku uczestniczyło 40 tys. osób z całej Polski. Jego inicjatorką była Krystyna Bochenek, która wspólnie z Piotrem Karmańskim przygotowywała program. 27 września 1986 roku podczas audycji Na Śląskiej Fali oficjalnie ogłoszono powstanie kabaretowego Radiowego Klubu Masztalskiego, którą kierował Aleksander Trzaska (Masztalski). Pomimo tego, że audycje klubu trwały zaledwie pięć minut i były emitowane raz w tygodniu, zdobył on bardzo dużą popularność. Po rozpadzie klubu w 1991 roku, działalność estradową w dwuosobowym składzie kontynuowali Aleksander Trzaska i Jerzy Ciurlok, występując jako Masztalscy. Okres III Rzeczypospolitej (od 1989) W 1989 roku redaktorem naczelnym Polskiego Radia Katowice został Maciej Bakes. Zaczął on odbudowywać redakcyjny zespół, ponownie zatrudniając Edmunda Wojnarowskiego i Jerzego Bilewicza. Później do pracy wrócili: Marek Mierzwiak, Leopold Kurek, Bogdan Widera, Adam Rozlach, Jacek Filus i Eugeniusz Łabus. Ponadto, w tym czasie w radiu pracowali m.in.: Janusz Kucik, Agata Wojterzanka, Anna Sekudewicz czy Piotr Karmański. W 1989 roku, po długiej przerwie, pojawiły się w radiu audycje katolickie, które przygotowywała Agata Wojterzanka. W tym samym roku rozgłośnia zaczęła się ubiegać w Warszawie o możliwość rozbudowania programu oraz o pozwolenie na usamodzielnienie programowe. 1 lipca 1990 roku programy rozgłośni regionalnych Polskiego Radia, w tym Polskiego Radia Katowice, zostały przeniesione z Programu II do Programu IV UKF. Zwiększono także znacznie czas przeznaczony na program regionalny – do 9 godzin w dni powszednie i 14 w soboty i niedziele. Lata początków transformacji systemowej w Polsce były trudnym okresem dla Polskiego Radia Katowice, ponieważ zaczęły powstawać nowe komercyjne stacje radiowe i należało dla katowickiej rozgłośni stworzyć nową formułę. W tym czasie była ona stacją przestarzałą pod względem organizacyjnym, jak i programowym. Gdy redaktorem naczelnym został Leopold Kurek, rozpoczęła się kilkuletnia praca, która polegała na wprowadzeniu gruntownych zmian. Radio przede wszystkim odłączyło się od telewizji i rozstało się z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia. Następnie zaczęto przygotowywać nowy program pod kątem zawartości. Podjęto także decyzję o nakierowaniu Polskiego Radia Katowice na formę radia popularnego, które potrafiłoby przyciągnąć słuchaczy, pozyskiwać reklamodawców oraz sprostać nowym warunkom marketingowym. Polskie Radio Katowice w latach 90. XX wieku nadal prezentowało słuchowiska, felietony i reportaże. Pojawiły się audycje popularnonaukowe, powieści w odcinkach i nadawany co godzinę dziennik. Powstał prowadzony przez Krystynę Bochenek Magazyn medyczny, a także Magazyn ekonomiczny, Magazyn rodzinny oraz audycja Trzy kwadranse z reportażem realizowana przez Annę Sekudewicz. Przeprowadzono także restrukturyzację kadrową. W 1991 roku w Polskim Radiu Katowice pracowało prawie 250 osób, a w następnych latach ich liczbę ograniczono do 16. W radiu pojawili się nowi redaktorzy, m.in.: Jarosław Juszkiewicz, Kamil Durczok, Katarzyna Jarocka, Jacek Kurkowski, Wojciech Skowroński, Józef Wycisk, Jacek Krajewski, Ewa Niewiadomska, Katarzyna Widera, Anna Dudzińska czy Agnieszka Stępień. 1 czerwca 1991 roku powołano Agencję Wydawniczą Radia Katowice, którego głównym zadaniem stało się nagrywanie i wydawanie płyt. Pierwsza z nich ukazała się przed Światowymi Dniami Młodzieży w Częstochowie i zawierała nagrania znanych dział muzyki organowej w wykonaniu Juliana Gembalskiego. 1 grudnia 1991 roku z redakcji Śląskiej Fali wydzielono zespół Agencji Informacyjnej Radia Katowice, do której należało wyszukiwanie wydarzeń i redagowanie kilku wydań wiadomości w ciągu dnia. 1 stycznia 1993 roku Polskie Radio Katowice przyjęto do Europejskiej Unii Nadawców. 13 października 1993 roku związano spółkę o nazwie Polskie Radio – Regionalna Rozgłośnia w Katowicach „Radio Katowice” S.A. Jej powstanie poprzedziła likwidacja Komitetu ds. Radia i Telewizji i przekształcenia Państwowej Jednostki Organizacyjnej „Polskie Radio i Telewizja” w 19 samodzielnych spółek. Nową radiową spółkę zarejestrowano w Sądzie Rejonowym w Katowicach 2 listopada tego samego roku. W 1993 roku ogłoszono pierwszą edycję konkursu Polskiego Radia Katowice pn. Po naszymu, czyli po śląsku, w którym wzięło udział 200 osób. Jego pomysłodawczynią i organizatorką była Maria Pańczyk. 24 kwietnia 1995 roku ukonstytuowała się pierwsza Rada Programowa Radia Katowice, której przewodniczącym został dyrektor Teatru Śląskiego w Katowicach Bogdan Tosza. W 2001 roku po gruntownym remoncie zostało oddane do użytku studio nagraniowe Polskiego Radia Katowice. W 2007 roku rozgłośnia została laureatem nagrody im. Wojciecha Korfantego. 27 lipca 2009 roku, w 130. rocznicę urodzin Stanisława Ligonia, w siedzibie rozgłośni otwarto izbę muzealną poświęconą historii radiofonii. 19 października 2012 roku odsłonięto ławeczkę z pomnikiem Stanisława Ligonia autorstwa Mariana Molendy. Tego samego dnia na fasadzie siedziby Polskiego Radia Katowice wyświetlono po raz pierwszy zrekonstruowany neon z nazwą radia. W 2012 roku stałymi pracownikami Polskiego Radia Katowice byli: Krystyna Bochenek, Maria Pańczyk-Pozdziej, Henryk Grzonka, Andrzej Kania, Krzysztof Klepczyński, Zdzisław Makles, Marek Mierzwiak, Piotr Ornowski, Cezary Orzech, Anna Musialik, Andrzej Ochodek, Józef Wycisk, Beata Tomanek, Piotr Pagieła, Stanisław Widera, Wojciech Pacula, Jerzy Zawartka, Jarosław Juszkiewicz, Wojciech Skowroński, Jacek Kurkowski, Jarosław Krajewski, Tadeusz Musioł, Mariusz Masarek, Łukasz Kwaśny, Maciej Szczawiński, Katarzyna Głuch-Juszkiewicz, Łukasz Pieter, Gabriela Kaczyńska i Anna Znamierowska. 4 grudnia 2011 roku Polskie Radio Katowice rozpoczęło nadawanie nowej stacji o nazwie Radio OK, które nadawało w czternastu największych stacjach konurbacji katowickiej. Jego program został tak zbudowany, by uzupełniał audycje Radia Katowice. W okresie od lipca do września 2012 roku udział słuchalności Radia OK w regionie wynosił 0,1%. Nadawało ono na częstotliwości 101,2 MHz. Radio działało do wiosny 2013 roku. W 2023 roku planowano jego reaktywację, ale z powodu wybuchu rosyjskiej inwazji na Ukrainie i problemów finansowych zrezygnowano z tego pomysłu. Z okazji kolejnej rocznicy powstania Polskiego Radia Katowice, 4 grudnia 2023 roku przed wejściem do siedziby katowickiej rozgłośni odsłonięto figurkę beboka o imieniu Antenek. Na skutek zmian w publicznych mediach pod koniec 2023 roku, 29 grudnia Polskie Radio Katowice postawione zostało w stan likwidacji, a formalnego wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego dokonał 8 stycznia 2024 roku Sąd Rejonowy w Katowicach. Wraz z postawieniem rozgłośni w stan likwidacji, pod koniec grudnia 2023 roku prezesem stacji przestał być Piotr Ornowski, a funkcję likwidatora i redaktora naczelnego objęła Ewelina Kosałka-Passia. Dyrektorzy i redaktorzy naczelni Dyrektorzy Polskiego Radia Katowice Stefan Tymieniecki (1927–1929) Fryderyk Dyrna (1929–1933) Stanisław Ligoń (1933–1939) Dyrektorzy Dyrekcji Okręgowej Polskiego Radia w Katowicach Edmund Odorkiewicz (1945–1946) Józef Petruczynik (1946) Józef Burczak (1946–1949) Jan Mikołajski (1949–1952) Redaktorzy naczelni Polskiego Radia Katowice Mieczysław Kofta (1952–1957) Jerzy Sochanik (1957–1968) Zdzisław Rembiesa (1968–1973) Jerzy Sochanik (1973–1975) Tadeusz Lubiejewski (1975–1976) Andrzej Konieczny (1976–1977) Bronisław Jurasz (1977) Władysław Kubiczek (1978–1982) Jan Południak (1982–1987) Leszek Majewski (1987–1988) Maciej Bakes (1989–1991) Leopold Kurek (1991–1993) Prezesi zarządu Radia Katowice, redaktorzy naczelni Leopold Kurek (1993–2002) Wiesław Rola (2002–2006) Wojciech Poczachowski (2006–2008) Jacek Filus (2008) Jacek Filus i Tomasz Heryszek (2008–2011) Henryk Grzonka (2011–2016) Piotr Ornowski (2016–2023) Likwidatorzy Radia Katowice, redaktorzy naczelni Ewelina Kosałka-Passia (od 2023) Charakterystyka Polskie Radio Katowice, właściwie Polskie Radio – Regionalna Rozgłośnia w Katowicach „Radio Katowice” S.A. w likwidacji, jest jedną z największych publicznych rozgłośni regionalnych w Polsce. Obejmuje ona swym zasięgiem całe województwo śląskie, znaczną część województw ościennych oraz część terenów Czech i Słowacji. Ponadto program Polskiego Radia Katowice nadawany jest za pośrednictwem Internetu, a od 1 października 2013 roku rozgłośni można słuchać na radioodbiornikach naziemnej radiofonii cyfrowej DAB+ na częstotliwości 216,928 MHz. W 2022 roku Polskie Radio Katowice zatrudniało 89 osób. Według stanu z września 2025 roku, funkcję redaktora naczelnego oraz likwidatora Radia Katowice pełniła Ewelina Kosałka-Passia, a jej zastępcami byli Łukasz Kałuża (ds. Informacji) i Ewa Niewiadomska (ds. Kultury). Radio ma swoją siedzibę w Katowicach, redakcje znajdują się także w Bielsku-Białej i Częstochowie. W Polskim Radiu Katowice nadawana jest zarówno muzyka (w tym poważna) oraz informacje lokalne i regionalne, jak i reportaże, publicystyka oraz audycje sportowe, kulturalne i edukacyjne. Pogram rozgłośni skierowany jest na bardzo zróżnicowaną grupę odbiorców. Polskie Radio Katowice patronuje najważniejszym imprezom kulturalnym w województwie śląskim. Rozgłośnia oraz jej redaktorzy nagrodzeni zostali licznymi nagrodami w ogólnopolskich i zagranicznych konkursach, w tym m.in.: Złotym Mikrofonem, Grand Prix Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji i Prix Italia czy tytułem Mistrza Radia. Stacja ma swoje studio nagraniowe dla muzyków wraz z salą koncertową o powierzchni 221 m² z amfiteatralną widownią. Polskie Radio Katowice zajmuje się także działalnością wydawniczą, a z ich studia nagrań korzystali m.in. Leszek Możdżer, Myslovitz, Kwartet Śląski, Ewa Bem, Krystyna Prońko, Stanisław Sojka czy Józef Skrzek. Siedziba Polskie Radio Katowice swoją siedzibę ma przy ulicy Juliusza Ligonia 29 w Katowicach, na obszarze dzielnicy Śródmieście. Modernistyczny gmach radiostacji, oddany do użytku w 1937 roku, wyróżnia się m.in. pionowym przeszkleniem klatki schodowej oraz zrekonstruowanym neonem. Wewnątrz zaprojektowano cztery studia, w tym koncertowe, a także amplifikatornię. Jego projektantem był Tadeusz Łobos. Gmach pierwotnie miał m.in. pomieszczenia administracyjne, techniczne, studia i redakcje. W dużym studiu odbywały się koncerty orkiestr i chórów z udziałem publiczności. W siedzibie radia funkcjonuje izba muzealna, w której znajdują się eksponaty związane z historią radiofonii, m.in. magnetofony, radioodbiorniki i pamiątki. Funkcjonuje też galeria „Na żywo”, w której uznani, a także młodzi twórcy prezentują swoje prace, m.in. obrazy, rzeźby i grafikę. Jej gośćmi byli m.in.: Urszula Broll, Andrzej Urbanowicz, Jerzy Duda-Gracz, Witold Pałka, Jerzy Handermander, Tadeusz Michał Siara, Stanisław Mazuś czy Olgierd Bierwiaczonek. Słuchalność Według badania Radio Track (wykonane przez Millward Brown SMG/KRC) za okres grudzień-maj 2021/2022, wskaźnik udziału w rynku słuchalności Polskiego Radia Katowice wyniósł 3,7%, co dało tej stacji 7. pozycję w rynku radiowym konurbacji katowickiej. Między czerwcem a listopadem 2023 roku słuchalność radia w regionie wynosiła 4,2%. Lokalizacje analogowych stacji nadawczych Ludzie związani z Polskim Radiem Katowice Przypisy Bibliografia MarianM. Gierula MarianM., Radio Katowice – historia i współczesność, [w:] AntoniA. Barciak, EwaE. Chojecka, SylwesterS. Fertacz (red.), Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 2, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012, s. 260–271, ISBN 978-83-87727-29-1 (pol.). HenrykH. Grzonka HenrykH., Polskie Radio Katowice 1927–2012, Katowice: Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Katowicach Radio Katowice, 2012, ISBN 978-83-915545-8-6 (pol.). WojciechW. Janota WojciechW., Katowice między wojnami: miasto i jego sprawy 1922–1939, wyd. pierwsze, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2010, ISBN 978-83-7729-021-7 (pol.). JadwigaJ. Lipońska-Sajdak JadwigaJ., ZofiaZ. Szota ZofiaZ., „Gruss aus Kattowitz”. Pozdrowienia z Katowic. Album pocztówek ze zbiorów Muzeum Historii Katowic, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2004, ISBN 978-83-87727-07-9 (pol.). Prasa, radio, telewizja w Katowicach, „Nasze Katowice”, wyd. specjalne, Katowice: Urząd Miasta Katowice, wrzesień 2025, s. 16, ISSN 1899-9530 [dostęp 2025-09-20] (pol.). UrszulaU. Rzewiczok UrszulaU., Zarys dziejów Katowic 1299–1990, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2006, ISBN 978-83-87727-42-0 (pol.). Linki zewnętrzne Oficjalna strona Polskiego Radia Katowice