Plac Thomasa Woodrowa Wilsona w Warszawie

Plac Thomasa Woodrowa Wilsona – plac w dzielnicy Żoliborz w Warszawie. Jego patronem jest dwudziesty ósmy prezydent Stanów Zjednoczonych Woodrow Wilson. Układ Biorąc pod uwagę układ komunikacyjny plac Wilsona jest rondem. Zbiega się na nim pięć ulic: od północy ulica Mickiewicza od wschodu ulica Krasińskiego od północnego zachodu ulica Słowackiego od zachodu ulica Krasińskiego od południa ulica Mickiewicza Plac Wilsona jest ważnym węzłem komunikacyjnym, z przystankami autobusowymi, tramwajowymi oraz stacją metra Plac Wilsona. Nazwa Plac został wytyczony ok. 1923 roku według projektu Józefa Jankowskiego, Tadeusza Tołwińskiego i Antoniego Jawornickiego w ciągu ulicy Adama Mickiewicza. Został wtedy nazwany placem Stefana Żeromskiego. 21 lutego 1924 roku Rada Miasta jednomyślnie postanowiła uczcić pamięć prezydenta Thomasa Woodrowa Wilsona, zmarłego 3 lutego, poprzez nadanie jego imienia jednej z ulic, jednemu z placów bądź instytucji; ostateczny wybór w tym zakresie pozostawiono prezydium Rady, magistratowi i komisji ds. ogólnych. Nazwę placu upamiętniającą amerykańskiego prezydenta nadano uchwałą Rady Miejskiej z dnia 27 września 1926. W maju 1940 nazwa placu została zmieniona przez okupacyjne władze niemieckie na Danziger Platz (plac Gdański), mieszkańcy nie używali jednak tej nazwy. Uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 5 kwietnia 1951 nazwę placu zmieniono na plac Komuny Paryskiej dla uczczenia 80. rocznicy Komuny Paryskiej. Historyczną nazwę przywrócono na mocy uchwały Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 28 lutego 1990. Uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 30 sierpnia 2012 skorygowano wcześniej nadaną nazwę plac. im. T.W. Wilsona na plac Thomasa Woodrowa Wilsona. Wymowa nazwy placu W opinii Rady Języka Polskiego nazwa placu od czasu nadania mu nazwy w dwudziestoleciu międzywojennym była tradycyjnie wymawiana w wersji spolszczonej (podobnie jak np. nazwa alei Jerzego Waszyngtona), z głoską w’ (miękkie w) na początku i taka wymowa jest nadal zalecana: Ci, którzy sądzą, że należy mówić „plac Łilsona”, po prostu tej tradycji nie znają. Spolszczona wymowa nazwy placu jest także stosowana w zapowiedzi stacji metra Plac Wilsona w wykonaniu Ksawerego Jasieńskiego, nadawanych w wagonach pociągów metra. Do nazwy placu nawiązuje m.in. tytuł lokalnego miesięcznika „Wilsoniak”. Opis W latach 1926–1928 w północno-wschodnim narożniku placu, pomiędzy ulicami Mickiewicza, Tucholską i Krasińskiego, wzniesiono cztery budynki I kolonii Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (WSM) zaprojektowane przez Brunona Zborowskiego. W latach 1928–1932 pod nr 4 powstał Dom Spółdzielni Mieszkaniowej „Fenix” zaprojektowany przez Romana Felińskiego. W latach 1925–1932 po południowo-wschodniej stronie placu założono park im. Stefana Żeromskiego. 3 maja 1943 o godz. 18.00 ze znajdującego się na placu głośnika ulicznego (tzw. szczekaczki) została nadana audycja patriotyczna Kierownictwa Walki Cywilnej zakończona hymnem narodowym. Wysłuchało jej kilkaset zgromadzonych osób (w tym grupa niemieckich żołnierzy), a informacja o tym zdarzeniu błyskawicznie obiegła całe miasto. W 1944 zabudowa placu została częściowo zniszczona. Całkowicie zniszczona została I kolonia WSM. Ok. 1955 plac został przebudowany, m.in. przesunięto tory tramwajowe, jezdnie, urządzono zieleńce. W 1961 w budynku wzniesionym w miejscu I kolonii WSM przy placu otwarto kino „Wisła”. 2 czerwca 1972 roku autobus linii 357 zderzył się z tramwajem numer 15; rannych zostało 7 osób. Ważniejsze obiekty Stacja metra Plac Wilsona Park Stefana Żeromskiego Fort Sokolnickiego Kino „Wisła” Przypisy Linki zewnętrzne Opinia Rady Języka Polskiego na temat wymowy nazwy placu Wilsona Archiwalne zdjęcia placu w bibliotece Polona