NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Świętej Rodziny w Żelaznej Górze

Kościół Świętej Rodziny w Żelaznej Górze – katolicki kościół parafialny zlokalizowany we wsi Żelazna Góra w dekanacie Braniewo archidiecezji warmińskiej (powiat braniewski, województwo warmińsko-mazurskie). Historia i architektura Gotycki kościół został wybudowany w pierwszej połowie XIV wieku w miejscu grodziska staropruskiego. Świątynia powstała na planie prostokąta z kamienia z użyciem cegły, ma wydłużone prezbiterium i wieżę, której górną kondygnację nadbudowano z drewna i nakryto dzwonowatym hełmem. Ściany nawy są naprzemienne przebijane blendami i oknami. W zachodniej ścianie istnieje ostrołukowy portal. Parafia w Żelaznej Górze przed rokiem 1525 należała do archiprezbiteratu braniewskiego. W trakcie reformacji obiekt przejęli protestanci i obejmowali go do 1945. W 1670 był przebudowany. W trakcie działań wojennych w 1945 został zniszczony (ocalały: ściany wschodnia i zachodnia oraz częściowo północna i południowa). Po II wojnie światowej parafię katolicką we wsi reaktywowano w 1962. Ruiny kościoła (wpisane do rejestru zabytków w 1967 pod numerem 682/67) udało się uratować. W latach 1994–1999 świątynia została odbudowana staraniem braniewskiego księdza Tadeusza Brandysa. Wokół kościoła położony jest cmentarz w kształcie trapezu. Stare nagrobki zostały w okresie PRL zepchnięte spycharką na stertę w południowo-zachodniej części nekropolii. Wycięto wówczas starą zieleń. Galeria Przypisy
Nowy wikariat we Fromborku

Nowy wikariat we Fromborku – zabytkowy piętrowy budynek w obrębie Wzgórza Katedralnego we Fromborku, w ciągu południowego muru obronnego. wzniesiony na planie prostokąta, murowany z czerwonej cegły, nieotynkowany, nakryty dachem trójspadowym i dachówką ceramiczną. Wschodnia ściana budynku przylega do Bramy Południowej Wzgórza Katedralnego. Historia Wizytujący w 1639 roku katedrę we Fromborku biskup Mikołaj Szyszkowski polecił, ażeby kapituła zatroszczyła się o swoich wikariuszy katedralnych, zapewniając im mieszkanie. Najpierw, w 1646 roku, zakwaterowani zostali przy zachodniej Bramie Zachodniej. Budynek ten, w późniejszym okresie, zyskał określenie „stary wikariat”. W 1723 roku z fundacji biskupa Teodora Potockiego wybudowano nowy, dużo obszerniejszy budynek, tj. „nowy wikariat”, mogący pomieścić większą ilość duchownych. Budynek postawiono na fundamentach i piwnicach kanonii Wawrzyńca Kocha. W 1861 nowy wikariat został odremontowany oraz rozbudowany w kierunku zachodnim pod kierunkiem mistrza murarskiego Domańskiego z Ornety. Kolejna przebudowa miała miejsce na początku XX wieku. Po II wojnie światowej w budynku zamieszkiwali pracownicy Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. Kolejny duży remont nowego wikariatu miał miejsce w latach 1976–1980. Wówczas dokonano przebudowy układu wnętrza oraz zaadaptowano poddasze na mieszkanie. W czasie prac odkryto fragmenty polichromii ściennej z motywami architektonicznymi z przedstawieniami herbów: biskupstwa, biskupa Szembeka i warmińskiej kapituły katedralnej. Polichromie na ścianach oraz stropy poddano w latach 1978–1982 konserwacji pod kierunkiem olsztyńskiej konserwator Marii Erdmann-Przełomiec. Od 1982 roku odrestaurowane pomieszczenie na poddaszu służy jako gabinet dyrektora Muzeum Mikołaja Kopernika. Przypisy
Brama Południowa Wzgórza Katedralnego we Fromborku

Brama Południowa Wzgórza Katedralnego we Fromborku (porta maior) – zabytkowy fragment ciągu południowego murów obronnych Wzgórza Katedralnego, składający się z dwóch półcylindrycznych wysuniętych poza linię muru baszt flankujących przejazd, stanowiący jej wyraźny akcent architektoniczny. Historia Głównym zadaniem Bramy Południowej była pierwotnie funkcja obronna. W 1562 dobudowany został do niej od strony dziedzińca budynek kurii. Brama Południowa była kilkukrotnie niszczona podczas wojen w XVII i na początku XVIII wieku. W 1856 została gruntownie odremontowana oraz przebudowana wg projektu Augusta Bertrama, inspektora budowlanego z Braniewa. Wówczas otrzymany wygląd brama zachowuje współcześnie. Wtedy to podwyższono obie baszty o czwartą kondygnację, dostawiono tylny trakt, wykuto nowe okna i zmieniono kształt i zadaszenie łuku bramnego nad przejazdem. Wówczas również usunięto średniowieczne malowidło nad bramą z przedstawieniem postaci świętych apostołów Piotra i Pawła oraz z herbami biskupstwa, kapituły i diecezji. W 1861 umieszczono w tym miejscu dwie żeliwne płyty z herbami biskupstwa i kapituły, zachowane współcześnie. Po II wojnie światowej Brama Południowa służyła jako siedziba instytucji miejskich – biblioteki i banku. W latach 1969–1972 przeprowadzono ostatni remont bramy, po którym została ona zaadaptowana na cele administracyjne oraz kasę Muzeum Mikołaja Kopernika. Barbakan Po częstych napadach i oblężeniach Wzgórza Katedralnego biskup Maurycy Ferber nakazał wzmocnienie systemu umocnień i obwarowań. W roku 1537 wybudowano toteż przed Bramą Południową barbakan z drewnianym mostem do przejazdu nad suchą fosą. Barbakan został rozebrany 1853 roku. Podczas prowadzenia Operacji 1001-Frombork został on ponownie odkopany przez harcerzy, a następnie zrekonstruowany w części przyziemia. Nad odsłoniętymi murami przerzucono drewnianą kładkę. W 2021 w ramach realizacji projektu „Pomnik historii Frombork – zespół katedralny – konserwacja i restauracja XIV-wiecznego zespołu obronnego i katedralnego (wybranych obiektów) wraz z dostosowaniem do potrzeb osób niepełnosprawnych” zasypano suchą fosę i fundamenty i utworzono wjazd na dziedziniec, który w razie potrzeby ma zapewnić możliwość dotarcia tam wozów straży pożarnej. Przedtem fundamenty barbakanu zostały zakonserwowane i zabezpieczone geowłókniną ochronną. Po zdemontowaniu drewnianej kładki, pochodzącej z 1973 roku, zasypana została fosa i wjazd wyłożono nawierzchnią z kostki granitowej. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Plutach

Kościół św. Wawrzyńca w Plutach – katolicki kościół parafialny zlokalizowany we wsi Pluty w archidiecezji warmińskiej (powiat braniewski, województwo warmińsko-mazurskie). Jest siedzibą parafii św. Wawrzyńca. Historia i architektura Gotycki kościół pochodzi z połowy XIV wieku i został przebudowywany w wieku XVI, a następnie rozbudowany w 1801. Przedłużono go wówczas w kierunku zachodnim i dobudowano wieżę. Obiekt od strony prezbiterium podparty jest czterema przyporami. Świątynię wybudowano na planie prostokąta, jako murowaną, w przyziemiu z kamieni polnych, wyżej z cegły, współcześnie otynkowaną (z wyjątkiem wieży obudowanej grobowcami). Po bokach okien znajdują się niewielkie blendy ostrołukowe. Kościół posiada przybudówki: zakrystię od północy i kruchtę od południa. Wyposażenie Wyposażenie wnętrza jest barokowe. Ołtarz główny pochodzi z 1694 i został wykonany w Królewcu, najprawdopodobniej w warsztacie Izaaka Riga. Ołtarze boczne zbudowano około 1697. W lewym z nich wisi obraz Piotra Kolberga z 1702 "Ostatnia Wieczerza". Ambona i ławy są późnobarokowe z 1732, chór muzyczny z XIX wieku i neobarokowe organy z początku XX wieku. Z okresu średniowiecza pochodzą granitowe chrzcielnica i kropielnica. Rokokowy jest prospekt organowy, klasycystyczne empora i obrazy. Otoczenie Kościół otoczony jest starym cmentarzem i pomnikowymi drzewami. Na cmentarzu liczne są nagrobki ukraińskie z napisami cyrylicą. Pochowano tu osoby pochodzenia ukraińskiego przesiedlane na Warmię i Mazury z Polski południowo-wschodniej w ramach akcji "Wisła". Galeria Przypisy
Kościół św. Małgorzaty w Pierzchałach

Kościół pw. św. Małgorzaty w Pierzchałach – rzymskokatolicki zabytkowy kościół parafialny należący do dekanatu Braniewo archidiecezji warmińskiej. Historia kościoła Wieś, znana od 1296, w 1311 stała się własnością biskupów warmińskich. W 1343 powstała tu kapituła kolegiacka, wkrótce jednak przeniesiona do Glotowa, a następnie do Dobrego Miasta. Kościół pw. Narodzenia NMP i św. Małgorzaty wzniesiono jeszcze przed założeniem kolegiaty. Jest to budowla ceglana, gotycka, salowa. Posiada sklepienie krzyżowo-żebrowe. Wieżę i zakrystię dobudowano ok. 1400, potem kaplice boczne, a drewniana górna część wieży dobudowano w 1770. W średniowieczu Pierzchały były miejscem pielgrzymkowym, jednak parafia uległa likwidacji i została filią parafii w Szalmi. Kościół posiadał bogaty wystrój, o czym świadczyły pozostałości gotyckich malowideł ściennych z postaciami apostołów, odkryte podczas remontu 1894. Istniał też późnogotycki tryptyk wykonany w Elblągu, z ok. 1520, z figurami Marii z Dzieciątkiem, św. Małgorzaty, św. Jana Chrzciciela, apostołów i namalowanymi scenami pasyjnymi (obecnie jedyna ocalała kwatera znajduje się w Muzeum Okręgowym w Toruniu). Były też 2 ołtarze barokowe i ambona. W 1945 świątynia została poważnie zniszczona. Przez wiele lat niszczała, w 1960 ruiny zostały prowizorycznie adaptowane na magazyn PGR-u, co nie powstrzymało dewastacji. Wręcz przeciwnie: gotycki portal zamurowano, rozebrano kaplicę, zakrystię dach i wieżę, budowla zatraciła wówczas cechy stylowe (poza dwoma profilowanymi portalami). Za to wybito dodatkowe wrota, przez które mogły przejeżdżać przez kościół traktory, gdyż w jego wnętrzu składowano nawozy. Dopiero po zmianach ustrojowych odbudowa kościoła stała się możliwa. Odbudowę świątyni zainicjował przedwojenny mieszkaniec Braniewa, Gerhard Steffen. 90% kosztów budowy sfinansowała Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej. Ponownej konsekracji dokonał ks. arcybiskup Edmund Piszcz w niedzielę 17 października 1999. Działalność parafii została wznowiona. Kościół i znajdujący się wokół niego cmentarz zostały wpisane 18 października 1967 do rejestru zabytków pod poz. 677/67. Galeria zdjęć Przypisy
Kościół Przemienienia Pańskiego w Wilczętach

Kościół Przemienienia Pańskiego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Pasłęk I diecezji elbląskiej. Historia Świątynia powstała w latach 1330-1340. Jest to budowla murowana wzniesiona z kamienia oraz cegły o wiązaniu gotyckim. Najstarszą częścią kościoła jest nawa wybudowana około 1330 z rozbudowanym szczytem wschodnim. Nawa i prezbiterium nakryte są dachami siodłowymi. Wieża, która została wybudowana w 1655 pierwotnie była nakryta dachem namiotowym. W czasie działań wojennych została zniszczona i jej szczyt jest obecnie nakryty płaskim dachem. Od strony południowej znajduje się otwierająca się do nawy kaplica z nieregularnym szczytem wschodnim. Wnętrze świątyni ma interesujące wyposażenie. Jednym z jego elementów jest ambona z 1681 roku wykonana przez stolarza Richtera i rzeźbiarza Johana Christopha Dobela. Ambona była ozdobiona wyrzeźbionymi głowami konsuli. W niszy znajdowało się 6 postaci apostołów, a pod nimi głowy aniołów. W 1681 roku powstał ołtarz wykonany przez Joachima Christopha Dobela z Królewca. Jego rzeźba ma barwy czerni, bieli i złota. Dzwony, które należą do najstarszych zachowanych w Wilczętach reprezentują również styl gotycki. Pierwszy i największy dzwon powstał w Niderlandach. Na szczycie dzwonu znajduje się napis, legenda. W środku napisu jest umieszczony herb rodu Burggrafów i Grafów Dohna. Po zakończeniu II wojny światowej w budowli nie przeprowadzono żadnego remontu. Opuszczoną i zdewastowaną świątynią zaczął opiekować się ksiądz Józef Sikora, administrator parafii w Pasłęku w latach 1945-49. Przypisy
Kościół św. Anny w Starym Dłutowie

Kościół św. Anny w Starym Dłutowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Wawrzyńca we wsi Stare Dłutowo. Kościół wzniesiono w latach 1894–1895 w stylu neogotyckim według projektu architekta Stefana Szyllera z 1893 r.. Inicjatorem budowy był ksiądz proboszcz Wiktor Mieczkowski, a fundatorem właściciel majątku dłutowskiego Lucjan Wrotnowski. Świątynia została konsekrowana pod wezwaniem św. Anny 24 maja 1905 r. przez biskupa płockiego Apolinarego Wnukowskiego. Opis budynku Kościół posiada skomplikowaną bryłę z licznymi detalami architektonicznymi. Został zbudowany z czerwonej cegły i kamienia na nieregularnym planie w stylu neogotyckim. Jest budowlą halową trójnawową z wieloboczną apsydą w prezbiterium, której wnętrze rozdzielają cztery granitowe kolumny podpierające sklepienie krzyżowo-żebrowe. Dwuspadowy dach budynku zwieńczają szczyty schodkowo-wnękowe. Boki kościoła z sześcioma dużymi ostrołukowymi oknami zdobionymi maswerkami oszkarpowano wielostopniowymi pilastrami w elewacji. Budynek wykończono sięgającym do linii gzymsu podokiennego szerokim pasem łamanych kamieni polnych. Frontowa ściana z wysokimi dwuskrzydłowymi drzwiami i ozdobnym portalem wykonanym z piaskowca, nad którym góruje nisza z figurą patronki kościoła, posiada w narożniku strzelistą wieżę pełniącą funkcję dzwonnicy. Znajdująca się po przeciwnej stronie wejścia druga wieża została odsunięta od narożnika fasady w stronę czoła świątyni i jest mniej okazała oraz niższa. Obie zwieńczone są szpiczastymi dachami hełmowymi z ostrołukowymi wąskimi oknami, blendami, lukarnami wykończonymi iglicami, baniami, koronami i krzyżami łacińskimi. Kościół posiada szereg pomieszczeń świątynnych z oknami przylegających do zewnętrznej ściany apsydy. Dwa większe i nieco wydłużone, które położone są w jednej linii prostopadle do osi budynku w narożnikach, skierowano zdobionymi szczytami schodkowymi do zewnątrz. Na wyposażenie kościoła składają się m.in. trzy neogotyckie ołtarze z początku XX w. W głównym umieszczono wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej i rzeźby świętych, zaś na zasłonie obraz św. Wawrzyńca z końca XVIII wieku. Boczny ołtarz św. Anny zdobią obrazy św. Anny i św. Marii Magdaleny oraz świętych Stanisława Kostki, Walentego i Floriana. W trzecim ołtarzu Serca Jezusowego umieszczono figurę Jezusa Chrystusa oraz obraz przedstawiający scenę ukrzyżowania, a także wizerunki świętych Mikołaja, Felicji i Kazimierza. W kaplicy pod wieżą świątyni znajduje się ołtarz z obrazem Matki Bożej autorstwa Józefa Chełmońskiego. W 1939 r. rozpoczęto tworzenie polichromii, którą ukończył w 1947 r. J. Wawrzyński. W 1907 r. organy dziesięciogłosowe dla kościoła zbudował Dominik Biernacki z Dobrzynia nad Wisłą. 26 kwietnia 2001 r. kościół św. Anny wraz z cmentarzem przykościelnym w Starym Dłutowie został wpisany do rejestru zabytków. Na cmentarzu znajduje się klasycystyczna kaplica grobowa rodziny Tabęckich z ołtarzem (1852 r.). Przypisy
Kościół św. Barbary w Płośnicy

Kościół świętej Barbary – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Lidzbark Welski diecezji toruńskiej. Historia i architektura Jest to świątynia wzniesiona w stylu gotyckim na początku XVI wieku, zapewne z wykorzystaniem murów wcześniejszej XV-wiecznej budowli. Kościół jest masywną kamienno-ceglaną jednonawową budowlą z wieżą frontową od strony zachodniej. Świątynia była wielokrotnie przebudowywana m.in. w 1729 roku. Kamienna struktura budowli w czasie jednego z remontów została przykryta tynkiem. Bardzo interesująca jest dzwonnica, każda z jej kondygnacji została zbudowana w innej technice budowlanej. Dawniej cała była murowana, jednak po zniszczeniach podczas wojen szwedzkich pierwsze piętro zostało odbudowane jako szachulcowe (mur pruski), natomiast drugie z samego drewna. We wnętrzu z zabytkowego wyposażenia zachowały się tylko chrzcielnica i organy z XIX wieku. Pod posadzką świątyni umieszczone są niedostępne obecnie krypty. Przy świątyni, niedługo po jej wybudowaniu została utworzona parafia. Na skutek reformacji kościół został przejęty przez luteranów i pozostawał w ich rękach aż do zakończenia II wojny światowej. W dniu 1 września 1948 roku ustanowiona została przy świątyni samodzielna placówka duszpasterska. Ostatecznie parafia pod wezwaniem św. Barbary w Płośnicy została erygowana dekretem biskupa chełmińskiego z dnia 19 listopada 1949 roku. Przypisy
Kościół św. Piotra i Pawła w Rozgarcie

Kościół św. Piotra i Pawła w Rozgarcie – świątynia rzymskokatolicka w miejscowości Rozgart z 1890, pierwotnie mennonicka. Jest to kościół filialny parafii św. Michała Archanioła w Zwierznie. Historia Obiekt został zbudowany na potrzeby gminy mennonickiej w 1890 po powodzi z 1888, która zniszczyła mennonicki dom modlitwy w Markusach. Świątynia ma kształt neogotycki. Zbudowana jest na planie prostokąta. Ma jedną nawę z niewielkim prezbiterium. Szczyt budowli jest zwieńczony sygnaturką. Narożniki posiadają sterczyny. Kościołowi towarzyszy murowana dzwonnica. Przy kościele znajduje się cmentarz mennonicko-ewangelicki z trzema alejami lipowymi. Obsadzono go zielenią obwiednią. Na cmentarzu zachowały się resztki stel i innych nagrobków. Świątynia stała się kościołem filialnym parafii św. Michała Archanioła w Zwierznie. Przypisy
Kościół Matki Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Pomorskiej Wsi

Kościół Matki Niepokalanego Serca NMP w Pomorskiej Wsi – świątynia parafii rzymskokatolickiej Matki Bożej Niepokalanego Serca NMP mieszcząca się w Pomorskiej Wsi w diecezji elbląskiej, dekanat Elbląg Południe. Historia Pierwotny kościół zbudowano w XIV wieku. Z tego okresu pochodzi najstarszy element kościoła — prezbiterium oraz gotycka granitowa kropielnica. 26 maja 1671 roku kościół spłonął wraz z częścią wsi. Ocalała jedynie część murów. Odbudowany został w 1672 na polecenie sędziego ziemskiego Samuela Barnera. Sufit z polichromią z 1688 roku przedstawia Sąd Ostateczny. W 1689 roku zbudowano barokowy prospekt organowy zdobiony ornamentyką roślinną i figuralną. W 1690 roku kościół uzyskał dzwon dzieła Dawida Jonasa z napisem "Jonas mich in Elbing umgegossen". Drewnianą wieżę zdemontowano w 1758 roku i zbudowano ponownie w 1766 roku. W 1792 roku sprowadzono z Kościoła Bożego Ciała w Elblągu pozytywkę, którą później sprzedano, kupując organy. W latach 1852–1853 kościół remontowano. W 1899 roku kupiono nowe organy. Obok kościoła po pierwszej wojnie światowej ustanowiono obelisk upamiętniający poległych mieszkańców. Kościół w listopadzie 1945 roku przejęli katolicy. Galeria Zobacz też Pomorska Wieś Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Pomorskiej Wsi Przypisy Linki zewnętrzne https://www.historia-wyzynaelblaska.pl/pomorska-wie-.html http://mojemazury.pl/36128,Pomorska-Wies-kosciol-z-1672-roku.html
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Młynarach

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – kościół filialny należący do parafii św. Piotra Apostoła w Młynarach. Należy do dekanatu Pasłęk I diecezji elbląskiej. Jeden z rejestrowanych zabytków miasta. Historia Został zbudowany w latach 1856-1857 dla społeczności katolickiej. Jest to świątynia orientowana, murowana, wzniesiona z cegły, na rzucie prostokąta, posiadająca wydzielone zamknięte trójkątnie prezbiterium. kościół nakryty jest dachem dwuspadowym złożonym z dachówki holenderskiej. Salowe wnętrze jest nakryte płaskim stropem. Do wyposażenia świątyni należy ołtarz przedstawiający Matkę Bożą, patronkę kościoła, który został podarowany mieszkańcom Młynar przez papieża Piusa IX, aby rozwijał się w tym mieście kult Maryi Niepokalanej. Galeria Przypisy
Wieża ciśnień w Pasłęku

Wieża ciśnień w Pasłęku – zabytkowa wieża ciśnień w Pasłęku przy ulicy Osińskiego. Wieża została zbudowana w 1910 roku według projektu Gustawa George. W 1994 została wpisana do Rejestru Zabytków. Była używana przez Przedsiębiorstwo Usług Wodno-Kanalizacyjnych do 2006, a w 2013 została sprzedana prywatnemu właścicielowi. Przypisy
Pałac w Kadynach

Pałac w Kadynach – zabytkowy pałac w miejscowości Kadyny. Opis Barokowy pałac wybudowany w 1688 na rzucie prostokąta, kryty dachem mansardowym z lukarnami. Od frontu piętrowy ryzalit szeroki przy dachu na trzy okna, zwieńczony trójkątnym frontonem zawierającym kartusze z herbami Wilhelma von Schwerin (1739–1802, odmiana herbu) i jego żony Wilhelminy von Rehbinder (1766–1829). Obiekt jest częścią zespołu pałacowo-folwarcznego z XVII w. przebudowywanego do XX w., w skład którego wchodzą jeszcze: park przy pałacu z XVIII-XIX w. budynek gospodarczy, spichrz z 1801, przebudowany w XIX/XX w., nr rej.: 680 z 27.10.1973 oranżeria, obecnie dom mieszkalny z 1817, nr rej.: 681 z 27.10.1973 dom nr 1, tzw. Dom Kawalerów z XVIII/XIX w., nr rej.: 682 z 27.10.1973 gorzelnia, obecnie hotel z XIX/XX w., nr rej.: A-4461 z 28.03.2007 budynek bramy przejazdowej z łącznikiem z XIX/XX w., nr rej.: A-4461 z 28.03.2007 budynki folwarczne, obecnie stadnina koni z XIX/XX w., nr rej.: A-4461 z 28.03.2007: trzy stajnie dom mieszkalny stajnia z magazynem garaż z wagą stodoła skwer przy stajni studnia z obudową. Przypisy
Parowozownia normalnotorowa w Ełku

Parowozownia normalnotorowa w Ełku – nieczynna parowozownia normalnotorowa w Ełku, wybudowana w 1906 roku przy głównej ełckiej stacji kolejowej. Obiekt figuruje w Rejestrze Zabytków – nr rej.: A-1014 z 10.11.1994. Parowozownia jest wyposażona w wyciąg węglowy Teudloffa. Na torach parowozowni stoją parowozy Ol49, Ty2, które niszczeją. Powojenna parowozownia eksploatowała parowozy serii: Ty2/Ty42, Ol49, Ok1. Obiekt lokomotywowni wachlarzowej z czternastoma stanowiskami wraz z obrotnicą był używany przez PKP Cargo do roku 2009 w obsłudze lokomotyw serii SM42, SU45, ST44, gdzie funkcjonowało Gniazdo Drużyn Trakcyjnych. W roku 2014 PKP SA dokonały remontu dachu, natomiast w 2016 roku rozebrano nieukończony segment. Tutejsza parowozownia jako druga w kraju po parowozowni Wolsztyn najdłużej eksploatowała parowozy w czynnym ruchu planowym. Przypisy
Most żelbetowy w Ełku

Most w Ełku – żelbetowy most drogowy przez Jezioro Ełckie w Ełku w województwie warmińsko-mazurskim. Obiekt figuruje w Rejestrze Zabytków – nr rej.: A-3193 z 12.09.1991. Historia Most został zbudowany w 1910 roku w miejsce drewnianego grożącego zawaleniem. Został nazwany przez ówczesne pruskie władze Suermondt-Brücke. Obecnie przez most biegnie ulica Zamkowa, na której położona jest droga dwupasmowa i ciąg pieszy. Będąc jedynym mostem przez Jezioro Ełckie, łączy większość miasta z osiedlem Grunwaldzkim i ełckim zamkiem krzyżackim. Architektura 4-przęsłowy most zbudowano na planie wydłużonego prostokąta, wykonano go z elementów żelbetowych. Filary, przęsła, przyczółki, pomost, belki podtrzymujące chodniki, rogatki wykonano z czerwonego kamienia. Elementem sygnalizacyjno-ozdobnym są stalowe latarnie. Słupy rogatek zwieńczone są wieżyczkami pokryte dachówką ceramiczną. Zamontowano również stalową balustradą na której zakochani zawieszają kłódki. Nieopodal mostu znajduje się wodowskaz. Podświetlenie W 2009 roku zamontowano podświetlenie mostu. Oświetlono m.in. łuki mostu, krawędzi chodników, barierki a także kolumny mostu po dawnej iluminacji gazowej. Zainstalowano także imitację oświetlenia gazowego (tzw. błądzące płomyczki). Iluminacja umożliwia zmianę barw podświetlenia poszczególnych elementów mostu. Podstawowa sekwencja to niebieskie barierki i zielone łuki nawiązują do barw flagi miasta. Podświetlenie oparte jest na źródłach światła wykorzystujących diody ledowe. Galeria Przypisy