NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Diabelski Most w Czernej

Diabelski Most (znany również jako Most Pustelniczy, Anielski Most, Most Eremicki) – ruiny mostu w miejscowości Czerna w Dolinie Eliaszówki w województwie małopolskim. Znajduje się na Krzeszówce, dawniej nazywanej w tym miejscu Eliaszówką. Przy drodze do klasztoru w Czernej i drodze z Krzeszowic przez Gorenice do Olkusza, widać ruiny arkadowego mostu eremickiego, wybudowanego przez pustelników. Miał 18 metrów wysokości, 120 metrów długości i 9,5 metra szerokości. Nazwano go mostem anielskim, zaś okoliczni mieszkańcy – diabelskim ze względu na wiele podań z nim związanych – taką nazwę nosi do dziś. Jednak współcześnie, zgodnie z PRNG, obiekt nosi nazwę Diabelski Most. Powstał w latach 1671–1691, stanowił dojście do klasztoru od drogi siedleckiej, prowadzącej do majątku karmelitów w Siedlcu. Na przeciwległym brzegu Doliny Eliaszówki zachowały się ruiny XVII-wiecznej furty klasztornej, kaplicy i bramy wjazdowej tzw. Bramy Siedleckiej. Na kamiennych filarach, dwumetrowej grubości, ponad głębokim jarem budowniczy przerzucił 11 arkad z kamiennymi balustradami i figurami świętych przy wjeździe i u wylotu mostu. Przy furcie za mostem znajdował się budynek z pokojami gościnnymi, stajnią oraz pralnią, powstałą w 1673 roku. Za mostem znajdowała się także kapliczka, w której była odprawiana msza dla świeckich i służby. Z biegiem lat budowla ulegała powolnemu niszczeniu. Już w 1843 roku most był środkiem uszkodzony. Od 1889 roku z powodu osunięcia się w części łuku środkowego i ogólnego złego stanu technicznego został wyłączony z użytkowania. Most Diabelski kształtem przypominający rzymskie akwedukty jest unikatową tego typu budowlą na skalę europejską. Na początku XX wieku jego restaurację wyceniono na 80 000 koron. Legendy Jedno z podań głosi, że raz do roku odbywa się tutaj zjazd diabłów i wszystkich złych duchów, któremu przewodzi sam Lucyfer z pomocą Belzebuba. Obradom przysłuchują się czarownice. Inna legenda mówi, że pod mostem zakopany jest ogromny skarb, złożony ze złota, srebra i diamentów, którego pilnuje sam diabeł, a inny duch czyha na moście na największych grzeszników, a gdy którego złapie – leci nad Czarny Staw w Tenczynku i tam go topi. Szlaki turystyczne Szlak Dolinek Jurajskich – z Olkusza przez Dolinę Eliaszówki i rezerwat przyrody oraz Dolinę Racławki do Paczółtowic. – Szlak rowerowy z Krzeszowic przez Bartlową Górę, Dolinę Eliaszówki, Dębnik i Siedlec do Krzeszowic. Przypisy
Дьявольский мост (Черна)

Дьявольский мост (пол. Diabelski Most) — наименование моста, находящегося в Польше в административных границах населённого пункта Черна Краковского повята Малопольского воеводства. Охраняемый памятник Малопольского воеводства. Мост располагается на территории заповедника Долина-Элиашувки около автомобильной дороги Кшешовице — Олькуш. Строительство аркадного моста над рекой Элиашувка началось в 1671 году и закончилось в 1691 году. Мост был построен по подобию римских акведуков. Мост строили монахи из ордена босых кармелитов специально для отшельнических келий, располагавшихся отдельно от монастыря, который находится в селе Черна. Мост имел высоту 18 метров, 120 метров длины и 9,5 метров в ширину. В связи с тем, что мост не имел ограждений и переход по нему представлял опасность, он получил среди местного населения наименование «Дьявольский мост». Около моста находился гостевой домик для паломников и конюшня, которые были построены в 1673 году. В течение последующих веков мост постепенно разрушался. В 1843 году мост сильно пострадал от оползня. В 1889 году мост был полностью закрыт для перехода. В настоящее время мост находится в руинах. Также сохранились руины келий, несколько часовен и въездные ворота, датируемые XVII веком. 20 октября 1970 года мост был внесён в реестр охраняемых памятников Малопольского воеводства (№ А-275/М). Примечания Литература Maryjne sanktuarium karmelitów bosych w Czernej O. Benignus Józef Wanat OCD, Kraków 1992, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, s. 26 ISBN 83-85401-03-2 Julian Zinkow Krzeszowice i okolice PTTK «Kraj», W-wa, Kraków, 1988
Diabelski Most w Krakowie

Diabelski Most – zabytkowa budowla, jeden z obiektów austriackiej Twierdzy Kraków. Znajduje się w zachodniej części Krakowa, w dzielnicy VII, na skrzyżowaniu ul. Malczewskiego z al. Waszyngtona na Zwierzyńcu. Jest to wiadukt drogowy zbudowany przez austriackich inżynierów wojskowych, zapewniający bezkolizyjny ruch na skrzyżowaniu dróg: dojazdowej do fortu Kościuszko (dzisiejsza al. Waszyngtona, wtedy ul. bł. Bronisławy) oraz drogi rokadowej (dzisiejsza ul. Malczewskiego). Aby powstało bezkolizyjne skrzyżowanie, drogę do fortu poprowadzono po nasypie o wysokości ok. 4 metrów. Most zbudowany jest z ciosów wapiennych oraz cegieł. Powstał w latach 1855-1870. W 2010 r. przeprowadzono generalny remont mostu, na nowo wymurowano kamienne mury oporowe, ceglane sklepienie i ceglane balustrady oraz wykonano kamienne odpływy dla wody deszczowej. Nazwa mostu pochodzi od legendy, według której miał się tu niekiedy pojawiać nocą diabeł Kusy, przybiegający podobno gdzieś z okolic Błoń. Przypisy Bibliografia Encyklopedia Krakowa, Antoni HenrykA.H. Stachowski (red.), ElżbietaE. Adamczyk, Warszawa: PWN, 2000, ISBN 83-01-13325-2, OCLC 830213257 . Linki zewnętrzne Forty-Diabelski Most; data dostępu: 2011-08-13
Дьявольский мост (Краков)

Дьявольский мост (пол. Diabelski Most) — исторический мост, виадук, одно из строений фортификационных сооружений Краковской крепости. Мост находится в западной части административного района Дзельница VII Звежинец на пересечении улицы Мальчевского и аллеи Джорджа Вашингтона. Памятник культуры Малопольского воеводства. История Виадук построен в 1900 году австро-венгерскими военными инженерами для обеспечения беспрепятственного транспортного движения на перекрёстке дорог по улице Брониславы (сегодня — аллея Джорджа Вашингтона) к «Форту 2 Костюшко» и окружной дороги (сегодня — улица Мальчевского), которая соединяла военные объекты Краковской крепости. Чтобы транспортное движение не пересекалось, над окружной дорогой была построена насыпь высотой около 4 метров, которую укреплял виадук, сделанный из кирпича и известняка. 14 июня 1988 года мост был внесён в реестр памятников культуры Малопольского воеводства (A-793). В 2010 году была проведена общая реконструкция моста, восстановлены каменные подпорные стены, кирпичный свод и балюстрады, а также устроен водоотвод. Примечания Источник Encyklopedia Krakowa, red. Antoni Henryk Stachowski, PWN 2000, ISBN 83-01-13325-2 Ссылки Sypie się Diabelski Most na Salwatorze. (пол.)
Диявольський міст (Краків)

Диявольський міст (пол. Diabelski Most) — історичний міст, віадук, одна із фортифікаційних споруд Краківської фортеці. Міст знаходиться в західній частині адміністративного району дільниця міста VII (Звєжинець) на перехресті вулиці Мальчевського та алеї Джорджа Вашингтона. Пам'ятка культури Малопольського воєводства. Історія будівництва Віадук побудований в 1900 році австро-угорськими військовими інженерами з метою забезпечення безперешкодного транспортного руху на перехресті доріг по вулиці Броніслави (сьогодні — алея Джорджа Вашингтона) до «Форту 2 Костюшко» і кільцевої дороги (сьогодні — вулиця Мальчевського), яка з'єднувала військові об'єкти Краківської фортеці. Задля зручнішої транспортної розв'язки, над кільцевою дорогою створили насип висотою близько 4 метрів, який зміцнює віадук, побудований із цегли та вапнякових блоків. Назва мосту походить від легенди, згідно з якою диявол Куса повинен був з’являтися тут вночі, нібито бігаючи десь із Блоня. Сучасний стан 14 червня 1988 року міст було внесено до реєстру пам'яток культури Малопольського воєводства (A-793), які охороняються державою. У 2010 році була здійснена загальна реконструкція моста, відновлено кам'яні підпірні стіни, цегляне склепіння і балюстради, а також облаштовано систему водовідведення (зроблено кам’яні стоки для дощової води). Примітки Література Encyklopedia Krakowa, red. Antoni Henryk Stachowski, PWN 2000, ISBN 83-01-13325-2 Посилання Sypie się Diabelski Most na Salwatorze. [Архівовано 9 травня 2021 у Wayback Machine.] (пол.)
Dobrogoszcz (jezioro)

Dobrogoszcz (kaszb. Jezoro Dobrogòsczé) – jezioro wytopiskowe położone na Pojezierzu Kaszubskim (powiat kościerski, województwo pomorskie) na wysokości 188,1 m n.p.m. w odległości 3 km od Kościerzyny. Powierzchnia całkowita: 53,3 ha, głębokość maksymalna: 6,6 m. Zobacz też Będomin Wzgórza Szymbarskie Przypisy
Dolice (jezioro)

Dolice – jezioro na Pojezierzu Ińskim, położone w gminie Dobrzany, w powiecie stargardzkim, w woj. zachodniopomorskim. Jezioro znajduje się ok. 4 km na wschód od miasta Dobrzany. Dolice są położone w południowej części Ińskiego Parku Krajobrazowym. Według danych gminy Dobrzany powierzchnia zbiornika wynosi 19,72 ha. Jezioro ma słabo zalesione brzegi. Linia brzegowa Dolic jest prosta, brzegi są wysokie, strome z wąskim pasem zadrzewień i fragmentem lasu od strony wschodniej. Nad południowym brzegiem jeziora leży wieś Dolice. Według typologii rybackiej jest jeziorem sandaczowym. Dominuje tu jednak leszcz, a sandacz jest gatunkiem towarzyszącym. Zobacz też inne znaczenia hasła Dolice Przypisy
Dolina Miłosierdzia

Dolina Miłosierdzia Bożego – katolickie sanktuarium Miłosierdzia Bożego oraz parafia pod tym samym wezwaniem w Częstochowie, prowadzone przez pallotynów. Przy sanktuarium działa parafia Miłosierdzia Bożego. Historia Dolina Miłosierdzia jest usytuowana u zachodnich podnóży Jasnej Góry. W 1947 księża pallotyni, którzy przejęli opiekę nad tym miejscem, rozpoczęli na miejscu starej cegielni budowę domu i kaplicy, w której głównym ołtarzu umieszczono w 1952 obraz Jezusa Miłosiernego namalowany przez Adolfa Hyłę według wizji św. Faustyny. Zabudowania te poświęcił w 1949 bp Teodor Kubina. W 1965 r. kaplicę nawiedził Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. W 1992 r. kaplica otrzymała status archidiecezjalnego sanktuarium Miłosierdzia Bożego. W 1994 r. Prymas Polski kardynał Józef Glemp i ksiądz José de Jesús González Hernandez z Meksyku poświęcili kaplicę polową oraz figurę Jezusa Miłosiernego. Figura jest darem Kościoła z Meksyku dla Kościoła w Polsce. We wrześniu 1996 r. biskup Antoni Długosz wprowadził do kaplicy relikwie Krzyża Świętego, przywiezione z Ziemi Świętej. Od 2012 r. kaplica posiada także relikwie św. Jana Pawła II. W lipcu 2000 r. rozpoczęto budowę nowej świątyni, w 2018 r. wnętrze pokryto mozaikami. Kamień węgielny pod budowę świątyni poświęcił 19 czerwca 1983 r. na Jasnej Górze papież Jan Paweł II, podczas podróży apostolskiej do Polski. Przypisy Linki zewnętrzne Strona oficjalna sanktuarium Artykuł o pallotynach w Częstochowie (pdf). biblioteka.czest.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
Dom Akademicki „Kredka” we Wrocławiu

Dom Akademicki „Kredka” we Wrocławiu – modernistyczny budynek należący do Uniwersytetu Wrocławskiego, mieści się przy ulicy Grunwaldzkiej 69 we Wrocławiu. Wybudowany w 1991 roku. Budynek liczy 24 kondygnacje, na których znajduje się 290 pokoi. W budynku znajdowały się sala telewizyjna, siłownia, pokoje nauki oraz klub z bufetem, otwarto w nim także przychodnię lekarską. Akademik jest koedukacyjny, każdy moduł składa się z dwóch 2 lub 1-osobowych pokoi, łazienki oraz aneksu kuchennego. Architektami kompleksu akademików „Kredka” i „Ołówek” byli Krystyna i Marian Barscy, którzy zaprojektowali akademiki w latach 1975–1980. W 1992 roku „Kredka” i „Ołówek” zdobyły Nagrodę II stopnia Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej. W kwietniu 2007, w związku z planowanym wyburzeniem budynku „Poltegor Centre”, na dachu którego zainstalowana była antena nadawcza telewizji „TeDe”, nową antenę tej stacji zainstalowano na dachu „Kredki”. Z dachu akademika nadawane są także m.in. programy radiowe stacji RMF Classic i Antyradio. Przypisy Linki zewnętrzne "Ołówek" i "Kredka" na fotografii KWP we Wrocławiu Galeria archiwalnych i współczesnych zdjęć Kredki (m.in. budowa)
Dom Akademicki „Ołówek” we Wrocławiu

Dom Akademicki „Ołówek” we Wrocławiu – modernistyczny budynek należący do Uniwersytetu Wrocławskiego. Znajduje się na pl. Grunwaldzkim 30 we Wrocławiu. Wybudowany w 1989 roku. Budynek mierzy 70 metrów wysokości i liczy 19 kondygnacji. W budynku mieści się 236 pokoi. W samym akademiku znajduje się klub, bufet, miejsce do nauki i sala TV. Dom został zbudowany wraz z sąsiadującą „Kredką” i podobnie jak ona jest akademikiem koedukacyjnym. Architektami kompleksu byli Krystyna i Marian Barscy. W 1992 roku „Kredka” i „Ołówek” zdobyły Nagrodę II stopnia Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej. Przypisy Linki zewnętrzne "Ołówek" i "Kredka" na fotografii KWP we Wrocławiu Galeria archiwalnych i współczesnych zdjęć Kredki (m.in. budowa)
Dom Esterki w Krakowie

Dom Esterki – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I przy ul. Krakowskiej 46, na rogu z ul. Trynitarską, na Kazimierzu. Pierwotnie znajdowała się w południowej pierzei dawnego Rynku Kazimierskiego, którego niewielkim fragmentem jest obecny Plac Wolnica. Domy mieszkalne w obrębie rynku nie są wyjątkiem, podobne znajdowały się na Rynku Głównym w Krakowie (czy "domki budnicze" na Starym Rynku w Poznaniu). Dom Esterki jest jedynym takim zachowanym domem mieszkalnym, który pierwotnie stał przy rynku Kazimierza (domem powstałym z połączenia dwóch mniejszych). Najstarsza część piwnic tego pierwotnie gotyckiego budynku pochodzi z XIV wieku, następnie niemal co stulecie budynek był przebudowywany (ostatni raz w 1876, zaś swój obecny wygląd zawdzięcza głównie przebudowom dokonanym na przełomie XVIII/XIX w.). Do dzisiejszego dnia zachowały się fragmenty kamieniarki gotyckiej z ok. 1430 roku i nieco późniejszej (z przełomu XIV i XV wieku). W końcu XVIII wieku wykonano stropy drewniane i z tego też okresu pochodzi bogata polichromia ścian oraz rozety sufitowe. W XVI wieku dom należał do architekta i budowniczego działającego na dworze króla polskiego Zygmunta Starego oraz rajcy kazimierskiego Bartolomea Berecciego, a następnie do jego córki Anny. Budynek nakryty jest obecnie rzadko już spotykanym, klasycystycznym dachem łamanym (tzw. krakowskim). Nazwa budynku nawiązuje do legendy o Esterce, żydowskiej oblubienicy króla Kazimierza Wielkiego. Jej imię nosi także kilka innych miejsc w Krakowie: Ulica Estery, Kopiec Esterki i kamieniczka, która do 1932 stała u zbiegu pl. Szczepańskiego i ulicy Reformackiej. Od czasu gruntownej renowacji, mającej miejsce w latach 1978-1985, w Domu Esterki mieści się filia pobliskiego Muzeum Etnograficznego. Wcześniej, w latach 50. i 60., działał tu bar kawowy "Esterka". Zobacz też Dom Esterki w Opocznie Dom Esterki w Radomiu Dom Esterki w Rzeszowie Przypisy Bibliografia Stefan Świszczowski: Miasto Kazimierz pod Krakowem. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1981. ISBN 83-08-00624-8. Praca zbiorowa :Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków Warszawa 2007, ISBN 978-83-92298-1 Praca zbiorowa: Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000, ISBN 83-01-13325-2 Linki zewnętrzne Krzysztof Jakubowski, Ze Skałki na plac Wolnica (Spacerownik Gazety Wyborczej)
Дом Эстерки (Краков)

Дом Эстерки (пол. Dom Esterki) — историческо-архитектурный памятник, находящийся в краковском районе Казимеж на улице Краковская, 46 на углу с улице Тринитарской. Здание внесено в реестр охраняемых памятников Малопольского воеводства. Дом назван именем Эстерки, которая считается любовницей польского короля Казимира Великого. Дом находится на главной площади Казимежа. С самого начала своего существования дом был жилым и в настоящее время является единственным образцом жилого дома на главной площади этого краковского исторического района. Самой старой частью дома является его подвал, который имеет готические элементы. Благодаря подвалу предполагается, что дом был построен в XIV веке. До сегодняшнего дня также сохранились фрагменты готической кладки окон, которая датируется 1430 годом. Другие части дома перестраивались на протяжении последующих веков. Нынешний вид дома сохранился после перестройки на рубеже XVII—XVIII веков. В конце XVIII века в доме были сделаны деревянные потолки и в этот же период внутренние стены были украшены полихромией. Самая последняя реконструкция дома была в 1876 году. В XVI веке дом принадлежал итальянскому архитектору Бартоломео Береччи, который работал при дворе польского короля Сигизмунда I. Позднее дом перешёл в собственность его дочери Анны. 20 ноября 1968 года здание было внесено в реестр памятников культуры Малопольского воеводства (№ А-235). С 1985 года в доме находится филиал краковского Этнографического музея. Примечания Литература Stefan Świszczowski: Miasto Kazimierz pod Krakowem. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1981. ISBN 83-08-00624-8. Ссылки Dom Esterki (пол.)
Dom Esterki w Rzeszowie

Dom Esterki w Rzeszowie − nazwa zabytkowej kamienicy w Rzeszowie przy Rynku 15 i Mickiewicza 2. Choć na półlegendarna postać Esterki żyła w wieku XIV, a pierwszy drewniany budynek powstał tutaj dopiero na początku wieku XVII. Tradycja nazywania kamienic imieniem Esterki jest typowa dla miast założonych przez Kazimierza Wielkiego, w których istniała niegdyś społeczność żydowska, jak właśnie Rzeszów, ale też Opoczno, czy Radom. Położenie Kamienicy znajdującej się pomiędzy Rynkiem, a ulicą Mickiewicza, a Pl. Cichociemnych. Kamienica tak więc posiada aż trzy elewacje zewnętrzne, styka się wyłącznie z innymi zabudowaniami od jednej strony (południowej). Charakterystyka Dom wybudował mieszczanin Marcin Gaida w 1617 roku. Ok. roku 1670 Gaidowie sprzedają dom lekarzowi Janowi Wolickiemu, a ten, kupcowi pochodzenia ormiańskiego - Andrzejowi Passakowiczowi. W XVIII wieku w kamienicy mieścił się browar, a od strony ulicy Mickiewicza, wedle akt miejskich działały 4 sklepy górne i 4 dolne, a także magazyny w piwnicach. W 1723 roku kamienicę kupuje lokaj Lubomirskich Jakub Baldorf. Baldorf, jako protegowany właścicieli Rzeszowa dostaje zgodę na handel rybami w sieni kamienicy i powiększenie powierzchni sklepowych. Przez dwa lata, od 1754 roku kamienica znajduje się w rękach Makrela Moskowicza, który odsprzedaje budynek rodzinie rzeszowskich kupców - Szajnochów. W tym czasie zlikwidowano browar i wybudowano oficynę mieszkalną. W 1805 roku Marianna de domo Szajnocha Milczyńska w testamencie zapisuje kamienicę 2 córkom, które 7 lat później sprzedają ją Ludwikowi Holzerowi. W 1850 roku dom nabywa Chaja Geschwind. Kamienica w rękach jej rodziny pozostaje w części aż do ok. 1920 roku. W 1915 roku uruchomiono tu działającą aż do połowy lat 70. XX wieku (po II wojnie światowej jako państwową) aptekę. Ostatnią właścicielką, która figurowała w księgach wieczystych, jeszcze po 1945 była Berta Schipper. W latach 70. kamienicę przepisano na własność Skarbu Państwa. Po 1989 kamienica nabyła nowych właścicieli, którzy zapobiegli po części grożącej katastrofie budowlanej. Obecnie w kamienicy znajdują się zarówno w piwnicach jak i na poziomie gruntu kawiarnie i kluby, natomiast na piętrze szkoła językowa. Kamienica reprezentuje bardzo prosty styl architektoniczny. Elewacja praktycznie pozbawiona jest ozdób. Jedynym elementem zdobniczym jest oddzielająca kondygnacje prosta listwa. Jedynie odmienna jest elewacja kamienicy od strony rynku, gdzie prosta, wąska fasada na piętrze została podzielona całkowicie płaskimi pilastrami, które stanowią optyczne oparcie dla prostego trójkątnego szczytu. Zobacz też Rzeszów Historia Rzeszowa Dom Esterki w Krakowie Dom Esterki w Opocznie Dom Esterki w Radomiu Przypisy
Dom Ferdmanna w Katowicach

Dom Ferdmanna w Katowicach – zabytkowa, secesyjna kamienica mieszkalna, położona przy ulicy Wojewódzkiej 50 w Śródmieściu Katowic, wzniesiona na początku XX wieku. Obiekt został wzniesiony po 1909 roku jako dom własny architekta Kurta Ferdmanna, w stylu secesyjnym. W środku kamienicy zachowały się drewniane schody, a elewacja jest porośnięta pnączami roślinnymi. W dwudziestoleciu międzywojennym pod numerem 50 swoją siedzibę miała fabryka czekolady „Plutos”. Budynek wpisano do rejestru zabytków (nr rej.: A/1408/90 z 5 sierpnia 1990 roku, obecnie nr A/1064/22). Granice ochrony obejmują cały budynek wraz z najbliższym otoczeniem w ramach działki. Pod koniec grudnia 2021 roku w systemie REGON pod tym adresem zarejestrowanych było 20 aktywnych podmiotów gospodarczych Przypisy
Dom „Gazety Olsztyńskiej”

Dom „Gazety Olsztyńskiej” – budynek z czerwonej cegły znajdujący się na Targu Rybnym (nr 1) na Starym Mieście w Olsztynie. Przed wojną nosił adres ul. Młyńska 2 (Mühlen-Straße, dziś nieistniejąca). W latach 1920–1939 w budynku mieściła się redakcja i drukarnia „Gazety Olsztyńskiej” oraz księgarnia. W listopadzie 1939 budynek został zrównany z ziemią. Po zrekonstruowaniu i odbudowie, budynek został ponownie oddany do użytku 1 września 1989. Obecnie, w budynku znajduje się oddział Muzeum Warmii i Mazur. W zasobach muzeum znajdują się zbiory i ekspozycje dotyczące przede wszystkim historii Olsztyna. Szczególnie wyeksponowane są treści związane z tradycją polskiej prasy na Warmii i Mazurach. Od frontu budynku znajduje się również księgarnia „aMBasador”. Przypisy
Dom Handlowy „Zenit“

Dom Handlowy „Zenit“ ist ein Handelsgebäude in der polnischen Stadt Katowice am südöstlichen Ende des Rynek (Marktplatz) an der Einmündung der ulica Warszawska. Gegenüberliegend befinden sich das Dom Prasy Śląskiej (Haus der schlesischen Presse) und das Schlesische Theater. Das Gebäude wurde im September 1962 als eines der ersten im Rahmen der Neugestaltung des Marktplatzes fertiggestellt. An dem Standort befand sich von 1848 bis 1945 das im Zweiten Weltkrieg zerstörte Hotel Welt. Architektonisch auffallend sind der vorgesetzte Glaskubus, der sich über drei Etagen erstreckt, und die darunterliegenden Arkaden an der Ecke zur ulica Warszawska, die nur eine gestalterische Funktion haben. Der Kubus bereitete immer wieder Probleme, weil Scheiben rissen und herabstürzten. Gegenwärtig wird er größtenteils durch Werbeplakate verdeckt. Heute wird das Gebäude nur noch zum Teil als Kaufhaus genutzt; einige Etagen werden als Büroräume vermietet. Für das Renovierungsprojekt, das von 2008 bis 2010 durchgeführt wurde, war Rafał Król verantwortlich. Er ist der Sohn von Mieczysław Król, einem der beiden Architekten des Gebäudes. Literatur Ewa Chojecka: Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, Katowice 2004, ISBN 83-87455-77-6, S. 453. Weblinks Webseite des Kaufhauses Alte Bilder des Zenits und Marktplatzes in Katowice Fußnoten
Dom Katedralny na Wawelu

Dom Katedralny, zwany także Domem Rorantystów i Mansjonarzy – budynek nr 2 na wzgórzu wawelskim w Krakowie, przylegający od północy do murów fortyfikacyjnych. Wznosi się między budynkiem dawnego Seminarium Duchownego, a bramą Wazów. Historia Obiekt składa się z dwóch budynków: kamienicy królewskiej (budynek wschodni) oraz domu mansjonarzy (budynek zachodni). Kamienica królewska ufundowana została przez Kazimierza III Wielkiego. W 1381 r. urządzono tu spichlerz (zwany również sepem). Część domu została przeznaczona na mieszkanie dla Rorantystów w 1. połowie XVI wieku. Budynek zachodni powstał na przełomie XIV i XV wieku. W 1724 r. odnowiono go sumptem bpa Konstantego Felicjana Szaniawskiego, według planów Kacpra Bażanki, przeznaczając na siedzibę kolegium mansjonarzy katedralnych, które założył w latach 1381–1382 bp Zawisza Kurozwęcki (odprawiali liturgię w kaplicy Mariackiej). Budynki połączył i odrestaurował w latach 1904–1905 według planów Sławomira Odrzywolskiego Zygmunt Hendel. Obecnie dwie kondygnacje budynku zajmuje Muzeum Katedralne im. Jana Pawła II, a w pozostałej części znajdują się mieszkania księży rezydentów i pracowników Katedry. Architektura Trzyczęściowy budynek wykonany jest z czerwonej cegły oraz w niewielkich fragmentach z ciosów wapiennych w stylu gotyckim. Ma on 5 kondygnacji. Przed nim otoczony murem w latach 1904–1905 taras. Mur uzupełniono fragmentami XV i XVI-wiecznych detali architektonicznch pochodzących z katedry. Przypisy Bibliografia Kuczman Kazimierz: Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie 2 Kraków 1988