NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Gnilec (jezioro)

Gnilec (niem. Fauler See) – niewielkie, płytkie jezioro na Równinie Torzymskiej, w powiecie słubickim, w gminie Słubice. Charakterystyka Jezioro położone wśród lasów, około 1 km na południe od miejscowości Kunowice. Jezioro silnie zeutrofizowane, porośnięte roślinnością wodną w tym głównie przez wywłócznika kłosowego, pałkę szerokolistną oraz rogatka sztywnego. Od jeziora pochodzi nazwa miejsca obsługi podróżnych Gnilec przy autostradzie A2. Przypisy
Jezioro Głębokie (gmina Cybinka)

Głębokie (niem. Glambach See) – jezioro na Równinie Torzymskiej, położone w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Cybinka. Charakterystyka Jezioro położone wśród lasów, około 1 km na północny wschód od miejscowości Koziczyn. Jezioro posiada wydłużoną misę o nieregularnych kształtach, brzegi trudno dostępne, porośnięte gęstą roślinnością. W przyszłości planowane jest utworzenie na jego terenie plaży dla mieszkańców gminy Cybinka. Przypisy
Gołyń (jezioro)

Gołyń (niem. Burger See) – niewielkie jezioro w Bruździe Zbąszyńskiej, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew, położone na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Charakterystyka Jezioro otoczone lasami, leży około 4 km na południe od miejscowości Pszczew, 1,2 km na zachód od jeziora Chłop. Wraz z jeziorem Gołyń Mały stanowi jeden z głównych elementów rezerwatu przyrody Jeziora Gołyńskie. Jest to zbiornik silnie zeutrofizowany. Przypisy
Jezioro Proboszczowskie (powiat międzyrzecki)

Jezioro Proboszczowskie (niem. Probst See) – niewielkie jezioro w Bruździe Zbąszyńskiej, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew, położone na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Charakterystyka Jezioro od południa otoczone lasami, leży około 0,5 km na południowy wschód od miejscowości Wrony, kilkaset metrów na wschód od jeziora Chłop. Misa jeziora ma wydłużony kształt, który jest charakterystyczny dla jezior rynnowych. Przypisy
Stobno (jezioro w województwie lubuskim)

Stobno – jezioro w Bruździe Zbąszyńskiej, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew, położone na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Jezioro otoczone lasami, leży około 500 m na zachód od miejscowości Borowy Młyn, kilkaset metrów na południowy zachód od jeziora Chłop. Dogodny dostęp do brzegu znajduje się od wschodu. Brzegi dość urozmaicone. Hydronimia Jezioro pojawia się w źródłach w 1564 jako Stoben, a następnie Stobne (1939), Stubbensee (1944), Stubin (1949), Jez. Stubińskie (1964), Stobień (1983). 17 września 1949 roku wprowadzono urzędową nazwę jezioro Stobno. Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę akwenu podaje Stobno, nie wymieniając nazw obocznych. Morfometria Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 27 ha, natomiast według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego wielkość to 23,5 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 5,2 m według IMGW i 6,2 m według IRŚ, a maksymalna – 12 m. Objętość jeziora według różnych źródeł wynosi od 1404 tys. m³ do 1466,6. Maksymalna długość jeziora to 890 m, a szerokość 370 m. Długość linii brzegowej wynosi 2500 m. Według Atlasu jezior Polski (red. J. Jańczak, 1996) lustro wody znajduje się na wysokości 52,8 m n.p.m., natomiast według numerycznego modelu terenu udostępnionego przez Geoportal lustro wody znajduje się na wysokości 52,1 m n.p.m. Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski jezioro leży na terenie zlewni dziewiątego poziomu Zlewnia jez. Wędromierz. Identyfikator MPHP to 187875925. Zagospodarowanie Administratorem jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu – utworzył on obwód rybacki obejmujący wody jeziora Stobno o nazwie: Obwód rybacki jeziora Stobno na cieku bez nazwy w zlewni cieku Struga Wrońska – Nr 1. Gospodarkę rybacką prowadzi na jeziorze Polski Związek Wędkarski Okręg w Gorzowie Wielkopolskim. Ochrona Środowiska Jezioro znajduje się na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego oraz w granicach dwóch obszarów sieci Natura 2000: specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Rynna Jezior Obrzańskich” PLH080002 i obszaru specjalnej ochrony ptaków „Jeziora Pszczewskie i Dolina Obry” PLB080005. W pobliżu wschodniego brzegu jeziora znajduje się użytek ekologiczny Nad Obrą. Niedaleko północnego brzegu jeziora w 2002 roku utworzono użytek ekologiczny Nad jeziorem Stobno. Ochroną objęto tam niewielkie bagno z lustrem wody porośniętym przez osokę aloesowatą, otoczone naturalnym podmokłym olsem. Przypisy
Stołuń (jezioro)

Stołuń (niem. Schönfelder See) – jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew, położone na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Jezioro otoczone lasami, przylega do wschodnich krańców wsi Stołuń. Misa jeziora ma wydłużony kształt, który jest charakterystyczny dla jezior rynnowych. Przypisy
Jezioro Czarne (gmina Pszczew)

Jezioro Czarne (niem. Schwarzer See) – jezioro w Polsce, położone w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew, leżące na obszarze Pojezierza Poznańskiego, w granicach Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Charakterystyka Jezioro otoczone lasami, leży kilkaset metrów na północny wschód od wsi Stołuń. Misa jeziora ma wydłużony kształt, który jest charakterystyczny dla jezior rynnowych, od południa połączone rzeczką Męcinką z pobliskim jeziorem Białym. Przypisy
Gorzycko (jezioro)

Gorzycko – niewielkie, zanikające jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew. Charakterystyka Jezioro położone wśród terenów uprawnych, zlokalizowane jest kilkaset metrów na zachód od wsi Nowe Gorzycko. Jest to jezioro pochodzenia polodowcowego, o silnie posuniętym procesie eutrofizacji, lustro wody w przeważającej części pokryte jest roślinnością wodną, głównie trzcinę pospolitą. Przypisy
Rokicienko (jezioro)

Rokicienko (niem. Klein Rokittner See) – niewielkie, zanikające jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna. Charakterystyka Jezioro otoczone lasami, leży 1 km na zachód od miejscowości Rokitno. Misa jeziora ma wydłużony kształt, który jest charakterystyczny dla jezior rynnowych. Jest to jezioro bezodpływowe, o zaawansowanym stopniu eutrofizacji, zwierciadło wody w przeważającej części pokryte jest roślinnością wodną, głównie trzcinę pospolitą. Zobacz też Jezioro Rokitno Przypisy
Rokitno (jezioro)

Rokitno (niem. Grose Rokittner See) – jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna, położone na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Charakterystyka Jezioro otoczone lasami, leży 2 km na południowy zachód od miejscowości Rokitno. Misa jeziora ma wydłużony kształt, który jest charakterystyczny dla jezior rynnowych. Jest to jezioro bezodpływowe, jedno z niewielu na Pojezierzu Poznańskim o wodach w pierwszej klasie czystości. Przypisy
Mniszek (jezioro w gminie Przytoczna)

Mniszek (niem. Mischke See) – niewielkie jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna. Jezioro przepływowe, położone wśród terenów uprawnych w odległości kilkuset metrów od południowych krańców miejscowości Przytoczna. W pobliżu zachodnich brzegów jeziora znajduje się niewielkie jeziorko zajmujące poniżej 1 ha powierzchni o nazwie Kociołek (niem. Kessel See). Przypisy
Wierzbno (jezioro)

Wierzbno (niem. Wierzebaumer See) – jezioro na Pojezierzu Poznańskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna. Charakterystyka Jezioro położone wśród lasów sosnowych, w odległości 1,5 km na południe od miejscowości Strychy oraz 1,5 km na północ od miejscowości Wierzbno. Jest to jezioro bezodpływowe, o zaawansowanym stopniu eutrofizacji, w szczególności procesowi temu poddana jest zatoka zlokalizowana na wschodnim krańcu jeziora. Przypisy
Kocioł (jezioro na Pojezierzu Łagowskim)

Kocioł – jezioro na Pojezierzu Łagowskim, w powiecie słubickim, w gminie Ośno Lubuskie. Położenie i opis Jezioro położone jest w północno-wschodniej części powiatu słubickiego, na Pojezierzu Łagowskim. Nieco na zachód znajduje się znacznie większe jezioro Grzybno. Otoczenie akwenu stanowią lasy należące do nadleśnictwa Ośno Lubuskie. Jest to jeden ze zbiorników Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Uroczysko Ośniańskich Jezior”. Hydronimia Jezioro pojawia się w źródłach w 1937 jako Gr. Kessel-S. , a następnie Gr. Kessel See — Kocioł (1949). Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę urzędową akwenu podaje Kocioł, nie wymieniając nazw obocznych. Morfometria A. Choiński, poprzez planimetrowanie na mapach 1:50 000, określił wielkość jeziora na 5,1 ha. Według numerycznego modelu terenu udostępnionego przez Geoportal lustro wody znajduje się na wysokości 49,6 m n.p.m. Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski leży na terenie zlewni siódmego poziomu Dopływ z jez. Grzybno. Identyfikator MPHP to 1896624. Przypisy
Głęboczek (jezioro w woj. lubuskim)

Głęboczek – jezioro w Bruździe Zbąszyńskiej, położone w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz. Charakterystyka Jezioro położone wśród lasów sosnowych, w odległości około 1,5 kilometra na południowy wschód od miejscowości Kalsko. Misa jeziora ma kształt wydłużony, charakterystyczny dla jezior rynnowych. Wody jeziora są dzierżawione przez prywatnych właścicieli, wędkowanie oraz wypoczynek na terenie jeziora są możliwe po uzyskaniu ich zgody. Hydronimia Do 1945 roku jezioro było nazywane Glamboczek See. 17 września 1949 roku wprowadzono nazwę Głęboczek. Następnie w 1955 roku dokonano korekty nazwy na Głębocz. Obecnie państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę główną jeziora podaje Głębocz, jednocześnie wymienia nazwę oboczną: Głęboczek. Według spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Głęboczek. Przypisy
Dołgie Jezioro (Pojezierze Dobiegniewskie)

Jezioro Dołgie (niem. Dolgener See) – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie. Jezioro otoczone lasami o charakterystycznym wydłużonym kształcie, od północy przylega do miejscowości Długie. Przypisy
Młyniska (polana)

Młyniska – niewielka polana w dolnej części Doliny Strążyskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się po zachodniej stronie Strążyskiego Potoku, po prawej stronie drogi z Zakopanego, która w tym miejscu mostkiem przekracza potok. Położona jest na wysokości ok. 910–930 m. Nazwa polany pochodzi prawdopodobnie od tego, że kiedyś w górnej części Doliny Strążyskiej wydobywano rudy metali i na tej polanie zapewne kruszono je kamieniami młyńskimi. Dawniej wchodziła w skład Hali Strążyskiej. W 1893 r. wybudowano na niej leśniczówkę. Leczone są w niej chore ptaki i inne dzikie zwierzęta. Szlaki turystyczne szlak prowadzący z Zakopanego doliną do Polany Strążyskiej. Czas przejścia: 40 min, ↓ 35 min (z centrum Zakopanego 1:30 h). Przypisy
Hala Jaworowa

Hala Jaworowa (Polana Kotarska, Polana na Kotarzu) (820 – 920 m n.p.m.) – duża polana w Beskidzie Śląskim, znajdująca się pomiędzy najwyższym wzniesieniem (974 m n.p.m.) i kotą (918 m n.p.m.) Kotarza, na bocznym grzbiecie odgałęziającym się w kierunku północno-zachodnim od szczytu góry. Administracyjnie Hala Jaworowa położona jest na terenie wsi Brenna w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim. Hala Jaworowa jest częścią dawnego terenu wypasowego funkcjonującego pod nazwą „Kotarz”. Obok Starego Gronia był to w przeszłości największy ośrodek szałaśniczy na terenie Brennej. Tutejszy szałas wzmiankowany był już w 1689 r. Wypas prowadzony był tu do lat 60. XX wieku. Później tradycje te kontynuowała przez pewien czas wielka owczarnia, wybudowana w dolnej, zachodniej części polany (w pobliżu niebieskiego szlaku turystycznego) z inicjatywy Instytutu Zootechniki PAN w Grodźcu. Obecnie obiekt ten już nie istnieje, ale wypas owiec gości latem doraźnie na polanie. Wśród gatunków porastających polanę, głównie jej obrzeża, należy wymienić bogatą populację naparstnicy purpurowej. Hala Jaworowa jest dobrym punktem widokowym. Prawie dookolna panorama obejmuje większą część Beskidu Śląskiego wraz z najwyższym szczytem, Skrzycznem. Szczególnie dobrze widoczne jest Pasmo Stożka i Czantorii, za którym widać szereg szczytów Beskidu Morawsko-Śląskiego od Wielkiego Połomu na południu przez najwyższą Łysą Górę po Godulę na północy. Szlaki piesze na Halę Jaworową – z Brennej Centrum – 2:05 godz. Przypisy
Jezioro Miejskie (Pojezierze Gnieźnieńskie)

Jezioro Miejskie – jezioro w Polsce, położone w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina, na terenie Pojezierza Gnieźnieńskiego. Nad jeziorem znajduje się niestrzeżona plaża. Dane morfometryczne Powierzchnia zwierciadła wody źródeł wynosi 10,0 ha. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 90,4 m n.p.m.. Hydronimia Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Jezioro Miejskie. Przypisy
Jezioro Święte (powiat czarnkowsko-trzcianecki)

Jezioro Święte – jezioro w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń, leżące na terenie Puszczy Noteckiej w pobliżu Miałów (na wschód). Jezioro jest częścią łańcucha jezior mialskich. Charakterystyka Akwen (po raz pierwszy wzmiankowany w 1565) ma wymiary około 425 × 300 metrów, powierzchnię około 6 hektarów, maksymalną głębokość 2,4 metra i położone jest na wysokości 52 m n.p.m. Jezioro nie leży bezpośrednio w obecnej dolinie rzeki Miały, ale w jednej z trzech jej równoległych rynien, z których dwie są wyschnięte (zatarasowane przez wydmy), a jedną rzeka płynie w czasach obecnych. W związku z tym położeniem jezioro płycieje i zarasta, a cała rynna zmienia się częściowo w torfowisko. Akwen stanowi obszar siedliskowy Natura 2000 Jezioro Święte. Dojście nad jezioro od szosy Miały – Mężyk nie jest oznakowane. Na południowym brzegu zbudowana jest drewniana platforma widokowa. Zobacz też zbiorniki wodne Puszczy Noteckiej Przypisy Linki zewnętrzne Natura 2000, Dolina Miały. obszary.natura2000.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-06)]. – dostęp 15.5.2016
Jezioro Jeleńskie (Pojezierze Myśliborskie)

Jezioro Jeleńskie – jezioro położone wśród wzgórz morenowych w rynnie polodowcowej, na północny wschód od wsi Jelenin i na zachód od wsi Brwice (jezioro znajduje się pomiędzy nimi), w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego. Wchodzi w skład Pojezierza Myśliborskiego. Zbiornik połączony jest ciekiem z Jeziorem Narost. Zbiornik jest pozostałością po rynnie polodowcowej, z tej racji ma kształt zbliżony do litery T. W odległości 1 km od miejscowości Jelenin znajduje się plaża, plac zabaw i pole biwakowe. Woda w jeziorze ma II klasę czystości. W jeziorze znajdują się wszystkie gatunki ryb, włącznie z sieją i sielawą, co stanowi o atrakcyjności tego akwenu dla wędkarzy. Zobacz też Jelenin Brwice Narost (jezioro) Przypisy Bibliografia eregion.wzp.pl chojna.pl
Zabrze Vandtårn

Zabrze Vandtårn er et tidligere vandtårn i Zabrze, Øvre Schlesien (nu det sydvestlige Polen) med adressen Ulica Jana Zamojskiego 2. Tårnet blev mellem 1909 og 1911 opført efter tegninger af arkitekt August Kind og stadsarkitekt Friedrich Loose. Det 46 meter høje tårn står på otte hjørnepiller og en midterpille. Det er dækket med et mansardtag, som prydes af en lanterne. I de nederste etager var der oprindeligt kontorer og lejligheder. Byen Zabrze planlagde på et tidspunkt at indrette bygningen som museum, men i stedet skal der nu indrettes lejligheder i øverste plan. Eksterne henvisninger Seværdigheder i Zabrze Arkiveret 9. november 2011 hos Wayback Machine (polsk) Muzeum w zabrzańskiej wieży wodnej Wieża wodna – zamiast muzeum będą lofty Arkiveret 14. juni 2008 hos Wayback Machine
Wasserturm Zabrze

Der Wasserturm in Zabrze an der ulica Jana Zamojskiego 2 im ehemaligen Hindenburg (Oberschlesien) wurde zwischen 1909 und 1911 nach Plänen des Architekten August Kind und des Stadtbaurats Friedrich Loose erbaut. Architektur Der 46 Meter hohe Wasserbehälter steht auf acht Eckpfeilern und einem mittleren Pfeiler. Er ist mit einem Mansarddach bedeckt, das von einer Laterne bekrönt wird. In den unteren Stockwerken befanden sich ursprünglich Büros und Wohnungen. Geschichte Die Stadt Zabrze plante einst, im Gebäude ein Museum einzurichten. Als diese Pläne nicht umgesetzt wurden, sollten Loftwohnungen gebaut werden. Doch auch diese Pläne wurden über mehrere Jahre nicht realisiert und der Turm schließlich erneut verkauft. 2017 wurde dieser vom Kohlebergbaumuseum gekauft. Ab 2018 wurde der Turm renoviert, eine Aussichtsplattform, ein Café und eine interaktive Ausstellung über den Kohlebergbau der Region mit dem Namen Carboneum wurden im Gebäude eingerichtet. Ein Anbau aus Glas mit Treppenhaus wurde seitlich angebaut. Das Außengelände wurde ebenfalls neu gestaltet. Weblinks Sehenswürdigkeiten in Zabrze (auf Polnisch) Muzeum w zabrzańskiej wieży wodnej Wieża wodna - zamiast muzeum będą lofty Einzelnachweise
Wieża ciśnień w Zabrzu

Wieża ciśnień w Zabrzu – wieża ciśnień, zlokalizowana w Zabrzu przy ul. Zamoyskiego, wzniesiona w 1909 roku. Historia Wieża została zaprojektowana przez architekta Augusta Kinda oraz radcę budowlanego Friedricha Loose. Obiekt nie ma odpowiednika na obszarze Polski. Wieża o wysokości 46 m, której zasadniczą konstrukcję stanowi 8 filarów na ośmioboku foremnym oraz filar centralny, została zbudowana w stylu ekspresjonistycznym. Zbiornik przykryty dachem mansardowym, zwieńczonym latarnią. W partii dolnej trzy kondygnacje użytkowe mieszczące pierwotnie biura oraz mieszkania. W 2000 roku 1 ha terenu i sama wieża została sprzedana przez gminę Robertowi Wallonowi. Zabrzanin mieszkający w Szwajcarii nie zainwestował jednak w wieżę, ale po 7 latach sprzedał ją firmie Siltech. W 2017 roku wieżę kupiło Muzeum Górnictwa Węglowego. Z wieży rozprzestrzenia się panorama na Zabrze i okolice, przy dobrej widoczności można zobaczyć pasmo Beskidów i Tatry. Rewitalizacja W 2018 roku ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014–2020 Działanie 10.3. Rewitalizacja obszarów zdegradowanych Poddziałanie 10.3.1. Rewitalizacja obszarów zdegradowanych – ZIT Zabrze otrzymało środki na rewitalizację wieży. Realizację projektu zaplanowano w okresie od 12.03.2018 roku – 20.12.2019, a jego wartość miała wynieść 34 mln zł, z czego ponad 23,6 mln zł stanowi dofinansowanie pozyskane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014–2020. Przypisy Linki zewnętrzne Wieże ciśnień w Zabrzu – opis zasady funkcjonowania wież ciśnień w Zabrzu oraz materiał na temat historii wodociągów.
Kępno railway station

Kępno is a railway station in Kępno (Greater Poland Voivodeship), Poland run by PKP, the Polish State Railways. Train services The station is served by the following services: Intercity services (IC) Poznań - Ostrów Wielkopolski - Kępno - Lubliniec - Częstochowa - Kraków Intercity services (TLK) Poznań - Ostrów Wielkopolski - Kępno - Lubliniec - Częstochowa - Kraków Regional services (R) Poznań - Kluczbork Regional services (KW) Poznań – Jarocin – Kępno References Kępno article at Polish Stations Database, URL accessed at 21 March 2006
Kępno (stacja kolejowa)

Kępno – stacja węzłowa w Kępnie, w województwie wielkopolskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca lokalnego. Ruch pasażerski Dodatkowe informacje Stacja jest unikatową budowlą, dwupoziomową z krzyżowym usytuowaniem peronów (jeden z dwóch tego rodzaju obiektów w Polsce – drugi w Kostrzynie nad Odrą). Kępiński węzeł kolejowy był jednym z ostatnich miejsc w Polsce, gdzie kończyły żywot parowozy. Do początku lat 90. pociągi pasażerskie do Namysłowa i Oleśnicy były obsługiwane parowozami serii TKt48. Dziś obydwie linie są nieczynne, a parowozownia została rozebrana. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Kępno w Atlasie Kolejowym Europy Środkowej – atlaskolejowy.net Kępno, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] .
Weißes Haus (Warschau)

Das Weiße Haus (auch Weißes Häuschen; polnisch: Biały Domek) im Warschauer Łazienki-Park ist ein kleines frühklassizistisches Palais, das im 18. Jahrhundert auf Anweisung des letzten polnischen Königs, Stanisław August Poniatowski, errichtet wurde. Es diente als königliches Gästehaus. Geschichte Das Gebäude wurde in den Jahren 1774 bis 1776 vermutlich nach einem Entwurf von Dominik Merlini gebaut. Es liegt an der sogenannten „Königlichen Promenade“ (Promenada Królewska), die die alte Orangerie des Parkes mit dem größeren Łazienki-Palast verbindet. Das Palais war das erste Gebäude im Łazienki-Park, das von Poniatowski als Neubau errichtet wurde. Es ist im Stil einer italienischen Villa des 18. Jahrhunderts gestaltet, harmonierte in seiner Eleganz und Leichtigkeit mit der umgebenden Parklandschaft und erfüllte so seinen Zweck als kleines Lustschloss. Der symmetrische Holzbau mit Skelettkonstruktion entstand auf einem quadratischen Grundriss mit vier identischen Fassaden, die über je fünf Fensterachsen (im Erdgeschoss mit französischen Fenster/Türkombinationen ausgestattet) verfügen. Das Dach wird von einer Schmuckbalustrade eingefasst, in der Mitte befindet sich ein quadratischer und ebenfalls von einer Balustrade und Vasen an den Ecken gekrönter Belvedere – mit je einem kleinen runden Fenster an den Seiten. Ein ursprünglich das Gebäude umgebender Wassergraben ist heute nicht mehr vorhanden. Ein ebenfalls früher vorhandenes Gitterwerk für Pflanzenbewuchs an der Nordseite des Palais existiert auch nicht mehr. In der Mitte des zweigeschossigen Pavillons befindet sich die Treppe, um die sich die Räume gruppieren: ein Esszimmer, ein Wohnzimmer, ein achteckiges Arbeitszimmer, Schlafzimmer, Garderobe und Sanitäranlagen. Das Gebäude ist verputzt. Die Innengestaltung enthält zahlreiche Wandmalereien von Johann Gottlieb Plersch (etwa 1778). Vor der Südfassade befindet sich eine mit einem knienden Satyr dekorierte Sonnenuhr aus dem Jahr 1776. Die Uhr schuf Joseph Högl. Im Weißen Haus lebte u. a. im Sommer 1803 der spätere König von Frankreich, Ludwig XVIII. während seiner Zeit im Exil. Einzelnachweise und Anmerkungen Literatur Julius A. Chroscicki, Andrzej Rottermund: Architekturatlas von Warschau. 1. Auflage. Arkady, Warschau 1978, S. 92 Marek Kwiatkowski: Łazienki und Belvedere. Arkady-Verlag, ISBN 83-213-3099-1, Warschau 1986, S. 13 f. Janina Rukowska: Reiseführer Warschau und Umgebung. 3. Auflage, ISBN 83-217-2380-2, Sport i Turystyka, Warschau 1982, S. 93 Siehe auch Liste der Paläste in Warschau Weblinks Ausführliche Beschreibung auf der Webseite des Łazienki-Parks (in Englisch)
Biały Dom (Łazienki Królewskie)

Biały Dom, także Biały Domek – klasycystyczny budynek znajdujący się w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Wzniesiony w latach 1774–1776 według projektu Dominika Merliniego, który nadał mu cechy podmiejskiej, letniej willi. Jest pierwszym obiektem zbudowanym w Łazienkach przez Stanisława Augusta Poniatowskiego. Opis Drewniana budowla na planie kwadratu z tynkową powłoką o jednakowym kształcie fasad ozdobiona jest na krawędzi dachu balustradą oraz belwederkiem w środku. Centrum budynku zajmuje klatka schodowa, wokół której usytuowane są pokoje: sala jadalna, bawialnia, sypialnia, gabinet ośmiokątny, garderoby i pomieszczenia sanitarne. Ściany fundamentowe pałacyku są bardzo grube, w niektórych miejscach mają 2,5 metra grubości. Miało to uchronić konstrukcję stojącą na bagnistym terenie przed rozsunięciem. Taką samą funkcję pełni również, biegnący dookoła murów, istniejący do dziś, podziemny kanał odprowadzający wodę. Przed południową fasadą znajduje się wsparty na postaci Fauna zegar słoneczny z 1776. W 1778 według projektu Jana Chrystiana Kamsetzera wytyczono Promenadę Królewską – szeroką aleję łączącą Biały Domek z pałacem Na Wyspie. W latach 1801–1805 (według innego źródła 1801–1804) w okresie letnim w Białym Domku mieszkał przebywający na wygnaniu, pod nazwiskiem hrabiego de Lille, król Francji Ludwik XVIII. Budynek nie został zniszczony w czasie II wojny światowej. Po remoncie, Biały Domek został udostępniony do zwiedzania w 1968. 8 maja 2013, w dniu imienin króla, w pobliżu Białego Domku ustawiono popiersie Stanisława Augusta Poniatowskiego (odlew rzeźby André Le Bruna z 1992). W 2019 zakończono remont budynku, podczas którego m.in. odsłonięto oryginalne partie polichromii i fragmenty malowideł znajdujące się w sypialni. Przypisy