NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Piaskach

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Piaski archidiecezji lubelskiej. Obecna świątynia została wzniesiona około 1720 roku. W 1745 roku została konsekrowana przez biskupa Michała Kunickiego. W tym okresie murowanymi częściami kościoła były tylko prezbiterium i zakrystia. Murowana nawa została wybudowana dopiero w 1836 roku, następnie została rozbudowana w 1866 roku. Podczas I wojny światowej budowla została uszkodzona, natomiast podczas II wojny światowej kościół został spalony. Został odbudowany w latach 1945-1948. Wówczas świątynia została znacznie przebudowana i pozbawiona cech stylowych (z dawnej świątyni pozostały częściowo mury prezbiterium i zakrystia). W 1966 roku świątynia została wymalowana (wykonano polichromię), w 1973 roku zostały wyremontowane fundamenty, natomiast w 1975 roku - dach. Budowla została konsekrowana w dniu 19 maja 1950 roku przez biskupa Piotra Kałwę. Jest to budowla murowana, wzniesiona z kamienia i cegły, otynkowana, posiadająca trzy nawy (poprzednia świątynia była jednonawowa), przy prezbiterium znajduje się dwukondygnacyjna zakrystia, fasada jest ozdobiona 2 wieżami, wybudowanymi na planie kwadratu w latach 1945-1948. Wnętrze świątyni nakryte jest stropem łukowym, posadzka została wykonana z terakoty. W drewnianym ołtarzu głównym są umieszczone: krzyż i obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Ołtarz boczny jest wykonany z marmuru i piaskowca. W ołtarzu tym jest umieszczony obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Na chórze muzycznym znajdują się organy o 20 głosach, wykonane w 1959 roku, przez firmę Krukowskich z Piotrkowa Trybunalskiego. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Nałęczowie

Kościół Świętego Jana Chrzciciela – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Garbów archidiecezji lubelskiej. Świątynia znajduje się na terenie dawnej wsi Bochotnica Kościelna, stanowiącej obecnie część Nałęczowa. Budowa kościoła Budowa murowanej świątyni została rozpoczęta około 1739 roku. Kościół został ukończony i wyposażony, podczas gdy właścicielem Bochotnicy Kościelnej został Stanisław Małachowski herbu Nałęcz. W XIX wieku, podczas urzędowania księdza Grzegorza Dąbrowskiego, świątynia została wyremontowana i poddana zabiegom konserwatorskim. W latach 1956–1962 staraniem proboszcza ks. Aleksandra Miszczuka budowla została rozbudowana według projektu Karola Sicińskiego. Powstały wówczas nawy boczne, zakrystia i wieża. Drewniane sklepienie zostało wymienione na murowane, dach został nakryty miedzianą blachą. Prezbiterium zostało podzielone parami pilastrów o wysokości do gzymsu. Architektura Świątynia została wzniesiona w stylu barokowym. Pierwotnie posiadała jedną nawę. Posiadała pierwotnie cztery ołtarze i obraz św. Jana Chrzciciela w głównym ołtarzu. Ołtarze Obecnie w świątyni znajduje się 6 ołtarzy: Ołtarz główny św. Jana Chrzciciela; Ołtarz posoborowy w prezbiterium (wykonany i poświęcony w 2018 roku); Ołtarz boczny św. Józefa; Ołtarz boczny św. Tekli; Ołtarz Krzyża Świętego w nawie północnej; Ołtarz Matki Bożej Łaskawej w nawie południowej. Obrazy i rzeźby W ołtarzu głównym są umieszczone dwa obrazy „Chrzest w Jordanie” oraz „Serce Pana Jezusa”, a w interkolumnach rzeźby świętych: Piotra i Pawła. W 2022 roku w głównym ołtarzu zamontowano mechanizm automatycznego zmieniania obrazów, od tej pory przed każdą Mszą Świętą obraz „Chrzest w Jordanie” jest opuszczany, a po Mszy z powrotem podnoszony. Na ścianach świątyni umieszczone są również obrazy namalowane w XIX wieku: „Sąd Ostateczny”, „Matka Boska Niepokalanego Poczęcia” (dzieło Karola Rakowieckiego – kopia obrazu Bartolomé Estebana Murilla) i „Koronacja Najświętszej Marii Panny”. Drogę Krzyżową wykonał w latach 1926-1927 S. Tarkowski. Wyposażenie Bogato zdobiona ambona wisząca została wykonana w drugiej połowie XVIII wieku. Także w XVIII wieku została wykonana barokowa chrzcielnica. W prezbiterium znajduje się także ambona stojąca, wykonana w 2018 roku razem z ołtarzem. Żelazna krata ogradza przejście do nawy bocznej, a w nawie głównej są umieszczone neoklasycystyczne ołtarze. Organy, posiadające skromny prospekt zostały wykonane w 1971 roku. Przypisy
Kościół Świętej Trójcy w Terespolu

Kościół Świętej Trójcy – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w mieście Terespol, w województwie lubelskim. Należy do dekanatu Terespol diecezji siedleckiej. Historia Obecna świątynia została wybudowana w 1863 roku według projektu budowniczego powiatu siedleckiego architekta Pawła Jabłońskiego dla dominikanów obserwantów, posługujących w tym miejscu od końca XVII wieku. W 1864 roku zakon ten ukazem carskim został skasowany. Odtąd świątynią zaczęło się opiekować duchowieństwo diecezjalne. W dniu 14 sierpnia 1886 roku generalny gubernator warszawski zamknął czasowo świątynię za pomoc prześladowanym unitom. W 1900 roku kościół został całkowicie zamknięty. W dniu 4 lutego 1906 roku świątynia została ponownie otwarta. Po 1945 roku rozpoczęto starania o pozwolenie na rozbudowę kościoła, ponieważ nie mógł już pomieścić wiernych. Władze komunistyczne usilnie odmawiały wydania pozwolenia na rozpoczęcie prac budowlanych. Dopiero w 1984 roku, podczas urzędowania księdza kan. J. Guzewskiego została dobudowana według projektu architekta Tadeusza Witkowskiego obszerna sala przeznaczona do odprawiania nabożeństw oraz wieża przy narożniku północno-zachodnim. W latach 2000–2002 świątynia została ponownie rozbudowana według projektu architekta Jerzego Filipowskiego: zostało dobudowane od strony wschodniej nowe prezbiterium z dwiema zakrystiami oraz zostały dodane nawy boczne. W 2005 roku została dobudowana arkadowa loggia przed fasadą. W dniu 2 września 2006 roku świątynia została poświęcona przez biskupa siedleckiego Zbigniewa Kiernikowskiego. Obecnie pozostałościami starego kościoła wybudowanego w XIX wieku są: dawna fasada (w której znajduje się boczne wejście do obecnej świątyni) oraz prezbiterium, będące kaplicą południową. Organy Organy wybudował Zygmunt Kamiński w 1958 roku. Prospekt według projektu Zygmunta Kamińskiego (juniora). Instrument posiada pneumatyczną trakturę gry. Dyspozycja instrumentu: Przypisy
Kościół św. Jana z Dukli w Gębiczynie

Kościół św. Jana z Dukli w Gębiczynie – katolicki kościół filialny zlokalizowany we wsi Gębiczyn, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w województwie wielkopolskim. Należy do parafii św. Andrzeja Boboli w Gębicach. Skromna, neogotycka świątynia została zbudowana w 1900 w centralnym punkcie rozrzuconej, olęderskiej wsi. Początkowo był to kościół protestancki, a od 1945 jest katolicki. Przy kościele stoi prosta, stalowa dzwonnica. Na krzyżu misyjnym widnieją trzy daty: 1998, 2000, 2010. Obok kościoła stoi też drewniana rzeźba św. Huberta. Przypisy
Annakirche (Kazimierz Dolny)

Die Anna-und-Heilig-Geist-Kirche (polnisch Kościół św. Anny i św. Ducha w Kazimierzu Dolnym) in Kazimierz Dolny in der polnischen Woiwodschaft Lublin ist eine römisch-katholische Kirche, die auf einem Hügel unweit des Marktplatzes der Altstadt liegt. Geschichte An der Stelle der Kirche stand ursprünglich eine gotische Kapelle, die dem Heiligen Geist gewidmet war. Vor 1530 wurde neben der Kapelle ein Spital eröffnet. Die heutige Kirche wurde nach dem Vorbild der kurz zuvor erbauten Hauptpfarrkirche errichtet. Mit dem Bau im Stil der Lubliner Renaissance wurde 1649 durch Giovanni Isidor de Flores und Peter Likkiel begonnen. Aufgrund der Schwedischen Sintflut wurde die Kirche erst 1671 fertiggestellt. Die Innenausstattung stammt ebenfalls der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts. Seither ist die Kirche weitgehend unverändert erhalten und stellt eines der besterhaltenen Beispiele der Lubliner Renaissance dar. Sie ist Filialkirche der Pfarrkirche St. Johannes. Weblinks Homepage der Hauptpfarrei (polnisch)
Kościół św. Anny i św. Ducha w Kazimierzu Dolnym

Kościół świętej Anny i Świętego Ducha – jeden z zabytkowych kościółów w Kazimierzu Dolnym. Obecnie jest to kościół filialny parafii św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja Apostoła. Znajduje się na trasie szlaku Renesansu Lubelskiego. Historia Kościół rozpoczęto budować w 1649 roku pod kierunkiem prepozyta Jana Izidora de Flores i być może przy udziale architekta Piotra Likkiela, serwitora królewskiego, lecz ze względu na przerwy w budowie spowodowane „Potopem szwedzkim” samo ukończenie i konsekracja świątyni nastąpiła dopiero w 1671 roku. Kościół wzniesiono w miejscu wcześniejszej kaplicy św. Ducha. Architektura Budowla jest wzorowana na kościele parafialnym. Składa się z jednej nawy prostokątnej oraz węższego od nawy, półkoliście zamkniętego prezbiterium z zakrystią, pod którą znajduje się sklepione podziemie. Jest to świątynia wzniesiona w stylu renesansu lubelskiego. Mury zostały wykonane z kamienia wapiennego oraz z cegły. Otwory okienne są umieszczone w każdym polu między pilastrami ścian nawy oraz w co drugim polu ścian prezbiterium. Szczyty nawy posiadają dekorację w stylu renesansowym podobną do frontowego szczytu kościoła parafialnego. Cztery pilastry szczytu zakończone są pinaklowymi sterczynami. Elewacje boczne nawy oraz ściany prezbiterium także ozdobione są pilastrami: po cztery pilastry na każdej elewacji bocznej nawy i osiem na ścianach prezbiterium. Nad ścianą tęczy jest umieszczona, tak jak w kościele parafialnym sygnaturka. Znajdujące się w nawie sklepienie beczkowe z lunetami ozdobione jest siatką sztukatorską, tak samo jak w kościele parafialnym, ale jest ona bardziej prosta i skromniejsza. Znajdujące się w prezbiterium sklepienie beczkowe posiada schodzące się lunety, szwy lunet są ozdobione dekoracją sztukatorską. Prezbiterium wewnątrz jest zakończone prostą ścianą, znajdującą się prostopadle do osi podłużnej świątyni, za którą są umieszczone, na dwóch poziomach w pseudo absydzie (o formie półkolistej): skarbiec i zakrystia. Wewnętrzne, drewniane wyposażenie świątyni pochodzi z XVII wieku, ale późniejsze przemalowania zeszpeciły jego wygląd. Szpital Obok kościoła zachował się budynek dawnego szpitala. Najstarszy z przekazów historycznych z 1530 roku dotyczy zapisu 50 grzywien przeznaczonych przez Stanisława Ruszkiewicza na szpital, zaś sam dokument dołączony został do erekcji wznoszonego od poł. XVII w. kościoła św. Anny. Pierwszy opis szpitala, powstały w 1603 r. przy okazji wizytacji biskupiej, zawierał m.in. informacje o ówczesnej rozbudowie budynku, dowodząc tym samym wcześniejszej metryki jego południowej części. Lata 1625-35 charakteryzowały się licznymi dotacjami na szpital dokonywanymi po zarazie z 1625 roku, a z którymi to przychodami wiąże się kolejną fazę w rozwoju budynku szpitalnego, tj. powstanie manierystycznego szczytu od strony ul. Lubelskiej. W latach 1947–48 nastąpiła odbudowa dawnego budynku szpitalnego po niewielkich zniszczeniach wojennych, a pomiędzy 1953 i 1957 rokiem jego adaptacja na Dom Kultury i bibliotekę. Przypisy Linki zewnętrzne Archiwalne widoki kościoła w bibliotece Polona
Kościół św. Jana Nepomucena w Zwierzyńcu

Kościół Świętego Jana Nepomucena – rzymskokatolicki kościół filialny należący do dekanatu Szczebrzeszyn diecezji zamojsko-lubaczowskiej do parafii Matki Bożej Królowej Polski w Zwierzyńcu. Historia Niewielka świątynia została wybudowana w latach 1741-1747 na wyspie i ufundowana przez Tomasza Zamoyskiego (1707-1752) herbu Jelita i jego żonę Teresę Michowską herbu Rawicz; konsekrowano ją w 1747 roku. Później do kościoła zostały dobudowane 2 pomieszczenia (zakrystia i szkoła). Świątynia znajdowała się na terenie zabudowań pałacowych i pełniła funkcję kaplicy Zamoyskich. Do czasu zbudowania świątyni pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Zwierzyńcu budowla spełniała rolę kościoła parafialnego. W 1961 roku został wyremontowany dach. W latach 1963–1964 został wybudowany żelbetowy most prowadzący do świątyni. W 1966 roku zostały wykonane dalsze prace przy kościele. Architektura Jest to budowla murowana wzniesiona z kamienia i cegły, posiadająca jedną nawę, reprezentująca styl barokowy. We wnętrzu znajduje się polichromia namalowana przez Łukasza Smuglewicza. Od frontu trójkątny fronton (szczyt), poniżej dwa kartusze z herbami Zamoyskich – Jelita i Michowskich – Rawicz. Wyposażenie W dębowym ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej, a na zasuwie - obraz św. Jana Nepomucena. kościół posiada również dwie kaplice mieszczące ołtarze: po prawej stronie Matki Bożej (w ołtarzu znajduje się obraz ukoronowania Matki Bożej, którego autorstwo jest przypisywane Łukaszowi Smuglewiczowi), natomiast po lewej - Najświętszego Serca Pana Jezusa. Na chórze muzycznym są umieszczone organy o 4 głosach, wykonane w 1905 roku przez firmę Biernackiego. Przypisy
Kościół św. Jana Nepomucena i Matki Bożej Szkaplerznej we Frampolu

Kościół świętego Jana Nepomucena i Matki Bożej Szkaplerznej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Biłgoraj – Północ diecezji zamojsko-lubaczowskiej. Historia Obecna świątynia murowana, została wybudowana w 1873 roku według projektu archidiecezjalnego Władysława Sienickiego, poświęcona w dniu 11 listopada 1878 roku przez księdza prałata Karnickiego z Zamościa, konsekrowana w dniu 16 maja 1930 roku przez biskupa Mariana Leona Fulmana. W latach 1906–1909 do kościoła zostały dobudowane dwie nawy boczne (mieszczące dwie kruchty boczne). W dniu 13 września 1939 roku, podczas bombardowania miasta, została zniszczona wieża będąca frontonem świątyni. Odbudowano ją w 1951 roku. Architektura Jest to budowla murowana, wzniesiona z kamienia i cegły, składająca się z trzech naw, wybudowana w stylu neogotyckim, przy elewacji frontowej znajduje się wieża, w oknach prezbiterium i nawy głównej są umieszczone witraże wykonane według projektu krakowskiego artysty T. Śliwińskiego w latach 1959–1962. W bocznych nawach są umieszczone mniejsze okna wykonane ze szkła kolorowego oprawionego w ołów. Posadzka z płyt marmurowych została położona w 1980 roku. Świątynia została wymalowana na gładko w ciepłych tonacjach kilku kolorów w 1983 roku. Wyposażenie Ołtarz główny reprezentujący styl neogotycki został wykonany z drewna dębowego, mensa jest murowana. W ołtarzu jest umieszczony duży krucyfiks z Chrystusem naturalnej wielkości, a we wnękach bocznych nastawy znajdują się Dwie Lamentujące Maryje (kupione w Krakowie i wykonane przez J. Kozakiewicza w 1887 roku). Także w ołtarzu głównym – na zasłonie – znajduje się obraz św. Józefa z Dzieciątkiem (kupiony w Innsbrucku w 1896 roku). W nawie głównej są umieszczone 2 obrazy: z prawej strony – św. Jana Nepomucena, a z lewej – Matki Bożej Szkaplerznej (odrestaurowane w 1978 roku). W nawach bocznych zamkniętych wnękami, które są podobne do kaplic, znajdują się dwa neogotyckie ołtarze. Ołtarz w prawej nawie mieści obraz Matki Bożej Częstochowskiej. W lewej nawie, w środkowej wnęce ołtarza, jest umieszczona rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego, który obejmuje jednym ramieniem św. Franciszka z Asyżu. Chór muzyczny posiada kształt balkonu, a na nim są umieszczone organy o 20 głosach wykonane w 1966 roku. Na stopniu komunijnym znajduje się barokowa chrzcielnica, wykonana z drewna lipowego. Kościół posiada także rokokowe tabernakulum, wykonane w 2. połowie XVIII wieku, rzeźby Boga Ojca i św. Jana Nepomucena, barokowe, wykonane w XVIII wieku oraz płytę nagrobną Anieli z Nacholmów Stawskiej (zmarłej w 1639 roku). Przypisy
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Ostrowie Lubelskim

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki Kościół parafialny należący do dekanatu Parczew diecezji siedleckiej. Świątynia została ufundowana przez Mikołaja Krzynieckiego – skarbnika trembowelskiego, właściciela Borejowa, Babianki i Brzeźnicy Bychawskiej. Kościół w stylu późnobarokowym został wybudowany w latach 1755 - 1768 i konsekrowany w 1762 roku. Został zaprojektowany przez Pawła Antoniego Fontanę – nadworny architekt księcia Pawła Karola Sanguszki, ówczesnego właściciela Lubartowa. Budowla jest orientowana, składa się z jednej nawy, wzniesiona została na planie krzyża łacińskiego, posiada prezbiterium zakończone łukiem koszowym. Dwuwieżowa fasada (z wieżami dwukondygnacyjnymi, ryzalitowymi – wysuniętymi przed nawę) jest ozdobiona pilastrami na wysokich cokołach. W portalu nad wejściem głównym jest umieszczona drewniana tarcza z herbem fundatora - Lubicz. We wnętrzu na ścianach znajdują się także pilastry w stylu toskańskim, wnętrze nakryte jest w części centralnej sklepieniem kopulastym z lunetami, a w pozostałej sklepieniem kolebkowo – krzyżowym. Wyposażenie świątyni reprezentuje styl późnobarokowy oraz rokokowy i neoklasycystyczny, a Także elementy sztuki ludowej. W drewnianym ołtarzu głównym (powstałym w tym samym czasie co kościół) Jest umieszczone rokokowe tabernakulum. Z lewej i prawej strony znajdują się dwa drewniane relikwiarze, z relikwiami św. Urszuli i bł. Wincentego Kadłubka. Na górze jest zawieszony obraz św. Wawrzyńca z XIX wieku namalowany przez Wojciecha Gersona. Natomiast w części centralnej jest zawieszony obraz Matki Bożej Ostrowskiej, uznawany za cudowny. Murowane ołtarze boczne, znajdujące się bliżej prezbiterium, reprezentują styl późnobarokowy, i mieszczą pseudoklasyczne obrazy namalowane przez Władysława Gepnera. Malowidła temperowe zdobiące sklepienie zostały wykonane przez Władysława Barwickiego w 1908 roku. Przypisy
Kościół św. Stanisława Biskupa w Radziemicach

Kościół pw. św. Stanisława Biskupa w Radziemicach – polski rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w miejscowości Radziemice (gmina Radziemice, powiat proszowicki, województwo małopolskie). Parafia Parafia należy do dekanatu słomnicki, diecezji kieleckiej, metropolii krakowskiej. Historia W połowie XV wieku był tu kościół drewniany. Obecny kościół murowany wybudowany został w I poł. XVII, konsekrowany 27 czerwca 1662 roku przez biskupa Mikołaja Oborskiego, sufragana krakowskiego. Kościół jest świątynią murowaną, orientowaną, jednonawową, o bardzo skromnych cechach stylowych baroku. Wnętrze kościoła w stylu barokowym, ołtarz główny z początku XVIII wieku, dwa ołtarze boczne z II połowy XVIII wieku. Najstarszym zachowanym elementem wyposażenia kościoła jest chrzcielnica kamienna, gotycka, pochodzi z pierwszej połowy XV wieku, jeszcze z kościoła drewnianego. Przypisy Bibliografia Historia kościoła na stronie Internetowego Kuriera Proszowickiego
Kościół św. Jakuba Starszego w Niegardowie

Kościół pw. św. Jakuba Starszego w Niegardowie – polski rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w miejscowości Niegardów (gmina Koniusza, powiat proszowicki, województwo małopolskie). Parafia Parafia należy do dekanatu słomnicki, diecezji kieleckiej, metropolii krakowskiej. Historia Historia Niegarodowa i parafii związana jest ściśle z pierwszym na ziemiach polskich klasztorem Sióstr Benedyktynek w pobliskich Staniątkach. Początki parafii sięgają I połowy XIII wieku. Wieś była własnością rodu Gryfitów małopolskich, a następnie, dzięki nadaniu Klemensa z Ruszczy - kasztelana krakowskiego, przeszła na własność klasztoru staniąckiego. Kasztelan ufundował pierwszy kościół w Niegardowie w 1244 roku. Istnienie parafii jest potwierdzone w wykazach świętopietrza z lat 1325–1327. Pierwotny kościół był drewniany, o czym wspomina Jan Długosz w latach 1470–1480. Budowę obecnego murowanego kościoła rozpoczął ksiądz kan. Jan Rembiszewski w roku 1578 a zakończył ją ks. kan. Jakub Wojankowski. Świątynię konsekrował 23 października 1605 r. biskup kamieniecki Paweł Wołucki. Nie jest to jedyny kościół na terenie parafii Niegardów. Wiadomo, że już przed 1414 r. istniała także kaplica pw. Nawiedzenia i Zwiastowania NMP w Dalewicach, która w 1565 r. spłonęła. Na miejscu spalonej powstała druga kaplica, która do dziś służy parafianom. Przypisy Bibliografia Historia kościoła na stronie Internetowego Kuriera Proszowickiego
Kaplica Nawiedzenia i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Dalewicach

Kaplica Nawiedzenia i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Dalewicach – polska kaplica rzymskokatolicka znajdująca się w miejscowości Dalewice w gminie Koniusza, w powiecie proszowickim, w województwie małopolskim. Historia Kaplica należy do parafii Niegardów. Wiadomo, że już przed 1414 rokiem istniała we wsi kaplica drewniana, która w 1565 spłonęła. W 1652 roku cieśla Krzysztof Posnewski wybudował nową, także drewnianą istniejącą do dziś. Architektura Budynek orientowany, konstrukcji zrębowej, salowy, prezbiterium zamknięte trójbocznie. Wystrój Sufit i ściany pokrywa polichromia pochodząca z II połowy XVII wieku. na ścianach prezbiterium cztery dziewice męczennice. Św. Cecylia w tradycji kościoła katolickiego uznana za patronkę muzyki kościelnej i śpiewu, w Dalewicach przedstawiona została w otoczeniu organów. Pozostałe święte to Apolonia, Dorota i Agnieszka; popiersia czterech Ewangelistów; trzynastu innych postaci – Apostołów i świętych; obraz z 1647 roku przedstawiający Jezusa w mistycznej studni . Przypisy Bibliografia Paulina Kasprzycka: Dalewicka polichromia. dnidziedzictwa.pl. [dostęp 2019-08-20]. Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8.
Kościół Najświętszego Zbawiciela w Rykach

Kościół Najświętszego Zbawiciela – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Ryki diecezji siedleckiej. Historia Obecna murowana świątynia została wybudowana w latach 1908–1914 w stylu neogotyckim, dzięki staraniom księdza Jana Rozwadowskiego, konsekrowana w 1922 roku przez biskupa Henryka Przeździeckiego. Projektantem kościoła był Józef Pius Dziekoński. Architektura Budowla jest zwrócona elewacją frontową w stronę północno-wschodnią, w kierunku szosy Lublin-Warszawa. Została wzniesiona z cegły, oparta na kamiennych fundamentach i ustawiona na cokole, wykonanym z obrobionego granitu polnego. Elewacje zostały zbudowane z czerwonej cegły, kontrastujące z nią białe tynki znajdują się jedynie w polach dekoracyjnych blend (na elewacji frontowej i szczytach) oraz w płaszczyznach fryzów wieńczących ściany. Świątynia została wybudowana na planie wydłużonego krzyża. Charakteryzuje się monumentalną bryłą tworzoną przez strzelistą wieżę frontową, halowy korpus o trzech nawach, szeroki transept a także prostokątne i zamknięte trójboczną absydą prezbiterium. Przy południowej stronie prezbiterium jest umieszczona zakrystia, przy północnej kaplica. Z lewej i prawej strony wieży, korpusu, kaplicy i zakrystii znajduje się kilka małych przedsionków. Korpus nawowy, transept i prezbiterium nakrywają dachy dwuspadowe, nieznacznie załamane nad nawami bocznymi oraz zakrystią i kaplicą. Nad absydą prezbiterialną dach zwieńczony jest trzema połaciami. Przedsionki nakryte są dachami pulpitowymi. Ściany zewnętrzne opięte są uskokowymi przyporami. Wyposażenie świątyni reprezentuje głównie styl neogotycki. Ołtarz główny w kształcie tryptyku (oraz m.in. balustrada chóru) zostały również zaprojektowane przez Dziekońskiego. Jest on wyrzeźbiony w drewnie, posiada złocone elementy dekoracyjne. W jego centralnej części jest umieszczony obraz Chrystusa Ukrzyżowanego namalowany przez Leona Wyczółkowskiego olejem na płótnie, ofiarowany parafii przez artystę na pamiątkę jego związków z miastem. W stylu neogotyckim zostały wykonane również stalle w prezbiterium, ambona, ołtarz boczny Matki Bożej, ołtarz boczny św. Jakuba Apostoła. W ramionach transeptu są umieszczone powstałe po 1945 roku ołtarze wyrzeźbione z piaskowca. Część wyposażenia została przeniesiona z kościoła św. Jakuba Apostoła, rozebranego w 1944 roku. Należą do niego m.in. drewniany krzyż w stylu późnogotyckim (umieszczony w wejściu głównym), krucyfiks w stylu barokowo-ludowym (z połowy XVIII wieku), obraz św. Mikołaja Biskupa z XVII wieku w stylu późnobarokowym i obraz św. Anny (z 2 połowy XVII wieku) w stylu barokowym – obydwa są umieszczone w ramach w stylu rokokowym, obraz Matki Bożej Śnieżnej (z 2 połowy XVII wieku) – w stylu wczesnobarokowym, umieszczony w srebrnej, trybowanej i pozłacanej sukience. Galeria (wnętrze) Przypisy