NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Synagoga w Wiśniowej

Synagoga w Wiśniowej – drewniana synagoga z początku XX w. w Wiśniowej, w powiecie myślenickim, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego; jeden z trzech przykładów zachowanej żydowskiej drewnianej architektury sakralnej w Polsce. Synagoga została zbudowana na początku XX wieku, na działce należącej do rodziny Färberów. Podczas II wojny światowej wnętrze synagogi zostało zdewastowane przez hitlerowców, ale sam budynek ocalał. Po wojnie służyła jako magazyn mebli, później przemieniono ją w remizę, a następnie przez prawie ćwierć wieku stała opuszczona. Obecnie po częściowym remoncie (fundamenty, ściany i dach) budynek stoi pusty. W planach jest utworzenie ośrodka historyczno-kulturalnego. Drewniany, parterowy budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Wnętrze jest podzielone na kwadratową główną salę modlitewną od południa oraz babiniec od północy. W sali męskiej zachowała się pierwotna boazeria. Całość jest nakryta dachem dwuspadowym krytym gontem. W 2020 częściowo odnowiona dzięki Fundacji Rozwoju Centrum Macierz Polonii, która to przedstawiła szczegółowy plan remontu. Ściany zewnętrzne w kolorze drewna z zieloną stolarką. Podczas remontu odkryto zamalowane i pokryte wcześniej tynkiem polichromie przedstawiające motywy kwiatowe. Przypisy Bibliografia Synagoga w Wiśniowej na portalu Wirtualny Sztetl
Szpital Specjalistyczny w Brzozowie

Szpital Specjalistyczny w Brzozowie – placówka służby zdrowia w Brzozowie. Inicjatorem powstania szpitala budowanego od 1938 był ks. Józef Bielawski, który wspierał ten projekt materialnie. Niemniej największy rozwój lecznicy i nadanie jej profilu onkologicznego związane jest z postacią dra Zbigniewa Kubasa – chirurga, wizjonera, który w ciężkich czasach potrafił zmaterializować swoje marzenia o ośrodku onkologicznym w malutkim Brzozowie. W latach 80. XX wieku roboty budowlane szpitala wykonało Sanockie Przedsiębiorstwo Budowlane. Obecnie szpital ma oddziały typowe dla szpitali powiatowych, takie jak: szpitalny oddział ratunkowy (SOR), oddział ginekologiczno-położniczy, dziecięcy, noworodkowy, chorób wewnętrznych z pododdziałem reumatologicznym, kardiologiczny, neurologiczny, chirurgii ogólnej, medycyny paliatywnej czy intensywnej terapii (OIT). Mieści się tu także Podkarpacki Ośrodek Onkologiczny, w którym leczeni są pacjenci chorzy na nowotwory nie tylko z województwa podkarpackiego, ale również z województw ościennych. Ośrodek onkologiczny dzieli się na oddziały chirurgii onkologicznej, ginekologii onkologicznej, chemioterapii, radioterapii, ortopedii onkologicznej, hematologii onkologicznej – w którym rozpocznie działalność pierwszy i jedyny na Podkarpaciu pododdział przeszczepiania szpiku kostnego. Jesienią 2011 roku szpital obchodził sześćdziesięciolecie swojego istnienia. Szpital posiada lądowisko dla helikopterów ratunkowych, zbudowane w 2014 roku. Przypisy
Szpital MSWiA w Krakowie

Szpital Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Krakowie – podstawowa jednostka organizacyjna Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w Krakowie. Lista oddziałów szpitalnych Izba Przyjęć i Pomocy Doraźnej Oddział Anastezjologii i Intensywnej Terapii Oddział Chirurgiczny Oddział Urazowo-Ortopedyczny Oddział Okulistyczny Oddział Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Oddział Neurologiczny Oddział Psychoterapii Oddział Ginekologiczny Oddział Geriatrii Historia Szpital został wybudowany przez Siostry Miłosierdzia w latach dwudziestych XX wieku i uroczyście poświęcony 21 maja 1929 roku. Siostry prowadziły szpital do października 1940 roku, kiedy to Niemcy zarekwirowali go dla swoich potrzeb zdrowotnych. W styczniu 1945 roku, opuszczając Kraków, Niemcy wywieźli znaczną część urządzeń szpitalnych. Po nich szpital zajęły wojska radzieckie dla swoich chorych i rannych. Dopiero w 1947 roku cały obiekt przejął resort spraw wewnętrznych PRL z przeznaczeniem na leczenie własnych pracowników. Po remoncie zdewastowanego obiektu, w styczniu 1948 roku ponownie otwarto szpital, jako czterooddziałowy na 129 łóżek z przychodnią przyszpitalną. Pracowało weń wówczas 21 lekarzy i 39 pielęgniarek. Oddział Wewnętrzny dysponował 34-ma łóżkami, Oddział Chirurgiczny 35-ma łóżkami, Oddział Ginekologiczno-Położniczy 30-toma i Oddział Skórno-Wenerologiczny również 30-toma łóżkami. Szybko jednak szpital okazał się zbyt mały w stosunku do powojennych potrzeb. Liczba korzystających z usług zdrowotnych podopiecznych rosła i rozszerzał się przekrój schorzeń. Podjęto więc decyzję o rozbudowie szpitala i w ten sposób w 1952 roku oddano do użytku drugi budynek i przewiązkę. W nowym budynku umieszczono Oddział Gruźliczy działający do 1959 roku. W związku z dużym przyrostem naturalnym powstało zapotrzebowanie na łóżka pediatryczne i w 1953 roku uruchomiono Oddział Chorób Dzieci, który funkcjonuje do dziś. W styczniu 1963 roku otwarto Oddział Neurologiczny, również nadal działający. Później powstał Oddział Anastezjologii i Intensywnej Terapii, a następnie Oddział Psychoterapii. Kolejnymi powstałym oddziałem funkcjonującym do dziś jest przekształcona z SOR Izba Przyjęć i Pomocy Doraźnej oraz Oddział Urazowo-Ortopedyczny. Szpital funkcjonuje w ramach Zakładu Opieki Zdrowotnej MSW od 1990 roku, kiedy ten powstał z przekształcenia Szpitala-Polikliniki Zarządu Zdrowia i Spraw Socjalnych WUSW w Krakowie. Przypisy
Szpital miejski przy ulicy Leczniczej w Raciborzu

Szpital miejski przy ulicy Leczniczej w Raciborzu – wzniesiony w 1802 r., w latach 1807–1897 w budynku mieścił się szpital miejski. Historia Latem 1802 r. wzniesiono miejski instytut leczniczy, który wyposażono w 18 łóżek. Budowla powstała przy ul. Różanej, nieopodal murów miejskich, gdzie znajdowały się nieużytki o powierzchni 14 arów. Teren ten początkowo należał do raciborskich rzeźników Tlachów, a w 1803 r. przeszedł w ręce Joanny Galli, żony kupca pochodzącego z rodu Bordollo. Miejski instytut leczniczy (niem. Städtisches Krankeninstitut) został wybudowany za 2 000 talarów, a sfinansowały go darowizny mieszkanek Raciborza, w tym m.in. Franciszki Köhler i Klary Poinsot. Ponadto Józefa Franciszka Köhler od 1798 r. przeznaczała sumę 100 talarów na rzecz mającego powstać szpitala. Joanna Galla dopiero 3 kwietnia 1827 r. podarowała miastu działkę, na której stały szpitalne zabudowania. W 1829 r. radca rządowy i sanitarny, dr Jan Werner, ufundował wieżyczkę znajdującą się do dziś na budynku. W 1854 r. miasto odkupiło sąsiednią działkę, której właścicielką była Maria Nietzik. Działka z małym domem o powierzchni około 4 arów kosztowała miasto 1 450 talarów. W 1855 r. budynek został rozbudowany. W 1877 r. dobudowano oficynę, którą nazwano szpitalem miejskim. Mimo to zabudowania nie zaspokajały w pełni potrzeb mieszkańców i nie odpowiadały wymogom jakie narzucały ówczesne metody leczenia. W związku z tym magistrat miejski 1 września 1895 r. rozpoczął budowę nowego szpitala. W 1897 r. nowy szpital miejski zaczął funkcjonować, a stary zakończył swoją działalność 1 października tego roku. Budynek natomiast został przeznaczony na przytułek dla nieuleczalnie chorych. Znajdowała się tam wówczas Dyrekcja Inwestycji Miejskich, a obecnie mieści się Raciborskie Przedsiębiorstwo Inwestycyjne. Architektura Budynek ma dwie kondygnacje. Nie posiada żadnych cech stylowych. Na parterze znajdowała się kuchnia, tzw. izba cierpień (niem. Leidenkammer), 3 większe i jedna mniejsza izba. Na piętrze jedna z izb była przeznaczona dla mężczyzn, druga dla kobiet, a w kolejnych dwóch mieszkał gospodarz. Na piętrze było miejsce dla 12 chorych, a na parterze dla 6. Budynek nakryty jest dwuspadowym dachem, a na jego kalenicy znajduje się ośmioboczna wieżyczka z latarnią, którą wieńczy baniasty hełm. We wnętrzu budynku, przy schodach prowadzących na piętro, znajduje się wmurowana w 1805 r. tablica z niemiecką sentencją: Przypisy Bibliografia Grzegorz Wawoczny: Zabytki powiatu raciborskiego. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2007. ISBN 978-83-89802-36-1. Paweł Newerla: Dzieje Raciborza i jego dzielnic. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2008. ISBN 978-83-89802-73-6. Alicja Gałecka-Paduchowa: Zabytkowa architektura municypalna i przemysłowa Raciborza. Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska, 2004. ISBN 83-85871-36-5. Linki zewnętrzne
Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie

Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie – teatr w Rzeszowie, jedna z najważniejszych instytucji tego typu w regionie. Historia Teatr został założony po wyzwoleniu Rzeszowszczyzny spod okupacji niemieckiej jako pierwszy zawodowy, dramatyczny Teatr Narodowy Ziemi Rzeszowskiej. Mieści się on w dwóch zabytkowych budynkach: Mała Scena w dawnym domu rodziny Holzów, Duża Scena w dawnym budynku Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” wybudowanym w latach 1890–1900. Już w okresie przedwojennym scena dzisiejszego teatru gościła na swych deskach zawodowe teatry ze Lwowa i Krakowa, a także wystawiano spektakle amatorskie działających w Rzeszowie grup teatralnych. W latach późniejszych teatr przemianowano na Państwowy Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, pod którą to nazwą działał do lat 90. XX wieku. Po reformie administracyjnej z 1998 roku i utworzeniu samorządów wojewódzkich, został przekazany w zarząd Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Podkarpackiego. Teatr od początku swojej działalności wystawia sztuki nie tylko w Rzeszowie, ale również w wielu miastach południowo-wschodniej Polski. Jednym z pierwszych dyrektorów była Wanda Siemaszkowa. Obecnym szefem teatru jest Jan Nowara. Obecnie teatr daje około 300 spektakli rocznie, zatrudnia około 100 osób. Bardzo żywa jest również współpraca z podobnymi instytucjami na Ukrainie i Słowacji. Repertuar jest eklektyczny, teatr stara się przedstawić ofertę spektakli trafiającą w gusta każdej z grup składających się na 70 tysięcy widzów zasiadających corocznie na jego widowni. Co rok organizowane są trzy edycje festiwalowe: Rzeszowskie Spotkania Teatralne Rzeszowskie Spotkania Karnawałowe Rzeszowskie Spotkania Plenerowe Osobną formą działalności Teatru jest praca edukacyjna, w której aktorzy rzeszowskiej sceny, poprzez programy teatralne dla dzieci i młodzieży, przygotowują od najmłodszych lat przyszłych widzów teatralnych. Współpraca teatru z instytucjami dobroczynnymi zaowocowała także wystawami oraz aukcjami prac najwybitniejszych polskich artystów. W budynku teatru działa również Galeria Szajna. Przypisy Linki zewnętrzne Oficjalna strona teatru Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Dziennik Teatralny Teatr im. Wandy Siemaszkowej. facebook.com
Toporowy Staw Niżni

Toporowy Staw Niżni je jezero ve skupině Toporowych Stawů v dolní části Doliny Suchej Wody Gąsienicowej v Západních Tatrách v Polsku. Je druhým největším jezerem, které se nachází v polské části Západních Tater. Má rozlohu 0,6170 ha a je 185,5 m dlouhé a 51,3 m široké. Dosahuje maximální hloubky 5,7 m a objemu 11 700 m³. Leží v nadmořské výšce 1089 m. Okolí Nachází se uprostřed lesa na morénovém valu na západním úbočí doliny jižně od Brzezin. Pleso zarůstá a je zanášeno bahnem. Jižně se nachází Toporowy Staw Wyżni. V plese roste velmi vzácná vodní rostlina zevar úzkolistý. Vyskytují se v něm také rojovník bahenní a plavuník Isslerův. V jezeře se rozmnožuje mnoho druhů plazů a obojživelníků, mezi něž patří mlok skvrnitý, čolek obecný, čolek karpatský, čolek horský, kuňka žlutobřichá, ropucha obecná nebo skokan hnědý. Vodní režim Pleso má od jihu malý povrchový přítok ale nemá povrchový odtok. Náleží k povodí Dunajce. Rozměry jezera v průběhu času zachycuje tabulka: Přístup Pleso není veřejnosti přístupné. Poznámky Literatura Tatry Vysoké, Západné, Belianske : Podrobný turistický atlas. [s.l.]: BB kart, 2005. 144 s. ISBN 83-87873-86-1. (slovensky) BALÁŽ, Erik, a kol. Tatry: příroda. Praha: Baset, 2010. 648 s. ISBN 978-80-7340-114-6. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Toporowy Staw Niżni na Wikimedia Commons (polsky) Wielka Encyklopedia Tatrzańska (WET), Toporowy Staw, Niżni
Toporowy Staw Niżni

Der Toporowy Staw Niżni in Polen ist ein Torfsee in der Dolina Suchej Wody in der Hohen Tatra. Er befindet sich in der Gemeinde Zakopane. Der See liegt in einer streng geschützten Torflandschaft unterhalb des Toporowy Staw Wyżni und ist nicht zugänglich. Er ist Refugium für zahlreiche Tier- und Pflanzenarten. Der See wird voraussichtlich in Zukunft verlanden, wie zahlreiche andere Gewässer in seiner Nähe, die bereits ausgetrocknet sind. Unweit des Sees verläuft die Panoramastraße Oswald-Balzer-Weg. Literatur Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin, Wyd. Górskie, 2004, ISBN 83-7104-009-1. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25.000, Warszawa, 2005/06, Polkart ISBN 83-87873-26-8. Weblinks
Toporowy Staw Niżni

Toporowy Staw Niżni – tatrzańskie jezioro położone na wysokości 1089 m n.p.m., na wale morenowym w zachodniej części Doliny Suchej Wody Gąsienicowej, blisko Drogi Oswalda Balzera, poniżej Toporowego Stawu Wyżniego. Toporowy Staw Niżni ma częściowo bagniste brzegi i powoli zanika. Powierzchnia stawu to 0,617 ha. Staw ma 185,5 m długości, 51,3 m szerokości, a głębokość 5,9 m. Jest najniżej położonym stawem w obrębie Tatr Polskich. Nad brzegami tego jeziora występują rzadkie w Karpatach gatunki roślin: bagno zwyczajne i widlicz Isslera. W 1951 r. po raz pierwszy w polskich Tatrach znaleziono tutaj rzadki gatunek rośliny – jeżogłówkę pokrewną (wcześniej roślina ta opisana była tylko na jednym zaledwie stanowisku przy słowackich Rohackich Stawach). W przeszłości w Stawie występowała rdestnica pływająca - notował ją już Bolesław Kotula w „Rozmieszczeniu roślin naczyniowych w Tatrach” (1889-1890), a zebrane stąd jej okazy znalazły się w zielnikach Józefa Mądalskiego (1925, 1931) i Zofii Radwańskiej-Paryskiej (1948, 1980). Obecnie gatunek ten tu nie występuje. Obydwa Toporowe Stawy charakteryzują się bujnym życiem organicznym (co związane jest z ich niską wysokością nad poziomem morza). M. Młynarski i M. Zemanek w 1996 pisali o Toporowym Stawie Niżnim: „charakteryzuje się najbujniejszym życiem organicznym tak fauny, jak i flory spośród wszystkich stawów w polskiej części Tatr”. W stawie tym rozmnaża się wiele gatunków płazów: salamandra plamista, traszka zwyczajna, traszka karpacka, traszka górska, kumak górski, ropucha szara i żaba trawna. Zarówno Toporowy Staw Niżni, jak i Wyżni, znajdują się na obszarze objętym ścisłą ochroną i nie prowadzi do nich żaden znakowany szlak turystyczny. Przypisy
Ustępne

Ustępne – polana na zachodnim grzbiecie Gorca, na wysokości 920–980 m n.p.m. Przed II wojną światową istniało tutaj (podobnie jak na pobliskich polanach Stawieniec, Gorc Kamienicki oraz Bieniowe) doświadczalne gospodarstwo hodowli bydła prowadzone przez Małopolskie Towarzystwo Rolnicze. W 1935 w ciągu 30 dni wybudowano na polanie oborę i pomocnicze pomieszczenia. Prace doświadczalne przerwał wybuch wojny. Budynek był wykorzystywany w czasie wojny przez partyzantów i jako jedyny niezniszczony przetrwał wojnę (inne zostały spalone przez Niemców, by nie kryli się w nich partyzanci). Na początku lat 60. spłonął w wyniku podpalenia, podpalaczy nie udało się znaleźć. Przez polanę nie prowadzą żadne szlaki turystyczne. Znajduje się na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego w granicach wsi Zasadne w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Szczawa. Przypisy
Wieża na Bazaltowej Górze

Wieża na Bazaltowej Górze – wieża widokowa, znajdująca się na wzniesieniu Bazaltowa Góra (niem. Breitenberg), na wysokości 368 m n.p.m., na Pogórzu Kaczawskim. Powstała w 1906 (datę budowy wykuto na jednym ze schodów; jest słabo widoczna również współcześnie) prawdopodobnie z inicjatywy Riesengebirgsverein. Wzniesiono ją z łamanego kamienia bazaltowego na planie koła. Wejście do wieży to neogotycki portal z cegły klinkierowej. Na szczycie znajduje się platforma widokowa. Zewnętrzne schody są ciosów bazaltowych, a wewnętrzne z granitu. Obiekt, obecnie trzykondygnacyjny, w przeszłości był wyższy i posiadał jeszcze jedno piętro na wieży widokowej, które usunięto podczas remontu w 1994. Wieżę wpisano do rejestru zabytków pod nr. 980/L. z dn. 18.02.1993 roku. Dzisiaj walory widokowe wieży są niskie – dookoła drzewa urosły tak wysoko, że praktycznie całkowicie zasłoniły widok we wszystkich kierunkach. Do wieży prowadzi ścieżka przyrodniczo-kulturowa Na Bazaltową Górę z Paszowic oraz ścieżka przyrodnicza z Jakuszowej. Obie łączą się z szlakiem z Myśliborza do Bolkowa przez Groblę. Linki zewnętrzne Wieża na Bazaltowej Górze. gorykaczawskie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-29)].
Rozhledna na Kalenici

Rozhledna na Kalenici (německý název Hindenburgturm, polský název Wieża widokowa na Kalenicy) se nachází na stejnojmenné třetí nejvyšší hoře Sovích hor (polský název Góry Sowie) v sudetském pohoří v jihozápadním Polsku v okrese Kladsko ve gmině Nowa Ruda, jejíž nejvyšší vrchol sahá do výše 964 m n. m. Historie Ocelová věž sahající do výše 20 metrů se dvěma vyhlídkovými plošinami, 70 schody, zde byla postavena v roce 1933. Věž byla zhotovena v zámečnické dílně Kurta Steuera z Bielawy. Oficiální otevření věže se konalo dne 2. června roku 1933. Do roku 1945 nesla jméno německého polního maršála Paula von Hindenburga (Hindenburgturm). Po druhé světové válce byla věž ponechána nepříznivým povětrnostním podmínkám na vrcholu hory a stala se objektem představující nebezpečí pro chodce a turisty. Na počátku 90. let 20. století prošla věž kompletní rekonstrukcí. Kupříkladu byly vybetonovány základy věže, ocelová konstrukce byla opatřena nátěrem na ochranu proti další korozi. Kalenica je druhým nejnavštěvovanějším vrcholem Sovích hor hned po Velké Sově (polský název Wielka Sowa), jejíž nejvyšší vrchol sahá do výše 1 015 m n. m. Na jejím vrcholu se nachází kamenná rozhledna. Rozhled Z vrcholu věže je za dobré viditelnosti kruhový rozhled počínaje od polské nížiny přes Králický Sněžník, Orlické hory, Javoří hory po Krkonoše. Také je vidět Velká Sova. Přístup Rozhledna je volně přístupná celoročně. Nejlepší přístup k rozhledně je po červené turistické značce z Jugówa. Přechod z Jugowského průsmyku (polský název Przełęcz Jugowska) na Kalenici trvá asi 45 minut. Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Wieża widokowa na Kalenicy na polské Wikipedii. Související články Chata Sova Rozhledna na Velké Sově Rozhledna na hoře Všech svatých Rozhledna na hoře svaté Anny Rozhledna na Vladzické hoře Rozhledna na Chełmci Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Rozhledna na Kalenicy na Wikimedia Commons (polsky) Virtuální prohlídka na wirtualnanowaruda.pl Archivováno 16. 9. 2016 na Wayback Machine.
Wieża wodna we Fromborku

Wieża wodna we Fromborku – renesansowa, ceglana wieża ciśnień z XVI wieku, we Fromborku w powiecie braniewskim, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego. Historia Jest to najstarsza wieża wodna w Polsce i drugi (po wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO systemie gospodarki wodnej w Augsburgu) najstarszy wodociąg tego typu w Europie. Gdy w 1275, po spaleniu katedry w Braniewie, siedzibę kapituły warmińskiej przeniesiono do Fromborka, miejscowość zaczęła się rozrastać i powstał problem zaopatrzenia w wodę pitną. Przed rokiem 1427 został wykonany 6-kilometrowy sztuczny przekop, łączący pobliską rzekę Baudę z miastem, nazwany w późniejszym czasie Kanałem Kopernika. Sama wieża wodna powstała w 1571 roku, na miejscu istniejącej już wcześniej budowli (prawdopodobnie młyna). W latach 1571–1572 zainstalowano w niej urządzenie wodociągowe, za pomocą którego drewnianymi rurami dostarczano wodę na Wzgórze Katedralne. Urządzenie to było bardzo innowacyjne jak na tamte czasy. Działanie tego systemu polegało na wykorzystaniu energii wodnej do napędzania koła czerpakowego, zaś system czerpaków przymocowanych do łańcucha dostarczał wodę do zbiornika na szczycie wieży. Stąd rurą płynęła ona do zbiornika położonego na wzgórzu miejskim i rozchodziła się do odbiorców oraz zasilała studnię wewnątrz murów Wzgórza Katedralnego. Była to jedyna taka instalacja w Polsce i druga (po Augsburgu) w Europie. Twórcą nowoczesnego jak na tamte czasy dźwigu wodnego (zwanego również paternosterem) był Walenty Hendell, rurmistrz z Wrocławia. Wskutek braku konserwacji wodociąg przestał działać w 1778 roku. Sam kanał funkcjonował do 1945. Po II wojnie światowej został zaniedbany i zdewastowany, a urządzenia na kanale – jaz, śluzy i stawidła – zostały zniszczone w latach 50. i 60. XX wieku. Dodatkowo w latach 70., w czasie przygotowań do obchodów kopernikowskich, mimo protestów ze strony miłośników Fromborka, zasypano część kanału biegnącą przez miasto. Częściowej rewitalizacji Kanał Kopernika doczekał się w 2015 roku. Obecnie obiekt ten pełni funkcję wieży widokowej, galerii i kawiarni. W 2013 wieżę wyróżniono tytułem Zabytek Zadbany w konkursie Generalnego Konserwatora Zabytków. Galeria Przypisy Bibliografia PolskaNiezwykła.pl: Frombork – Wieża Wodna. [dostęp 2012-06-12]. Stanisław Kuprjaniuk: Frombork. Wyd. III (poprawione). Olsztyn: Wydawnictwo Mantis, 2011, s. 60. ISBN 978-83-6286-002-9. OCLC 802163544.
Wieża wodna przy ul. Korczaka w Katowicach

Wieża wodna przy ul. Janusza Korczaka w Katowicach – wieża ciśnień, zlokalizowana przy ul. Janusza Korczaka, pomiędzy Burowcem a Borkami w Katowicach. Wieża wodna została wzniesiona w stylu secesji i modernizmu w latach 1911–1912 według projektu Jerzego i Emila Zillmannów z 1907 roku, na terenie ówczesnej gminy Roździeń, przy drodze do Borek. Wieżę wzniesiono dla rozbudowujących się zakładów cynkowych Georg von Giesches Erben. Budowla ma 68 metrów wysokości. W 1919 roku wieża posiadała dwa teleskopy, obejmujące widnokrąg o średnicy 40 km. W latach międzywojennych obok wieży istniała kopalnia „Polska” (od 1937 pod nazwą „Dąbrówka Śląska”). W latach 60. XX wieku w obiekcie, należącym wtedy do Zakładu Metali Kolorowych Szopienice, zaczęto produkować śrut strzelniczy z ołowiu. Obiekt wpisano wraz z działką nr 1246/31 (obecnie działki nr 1611/31 i 1612/31, obr. Roździeń) do rejestru zabytków 29 października 1990 roku (nr rej.: A/1418/90, A/894/2021). Wieża powstała na terenie dawnej gminy Roździeń, przy drodze prowadzącej na północ – do kolonii Borki (także będącej częścią tej gminy). Obecnie jest to teren dzielnicy Szopienice-Burowiec w Katowicach. Galeria Przypisy
Villa Pod Jedlami

Die Villa Pod Jedlami (poln. Willa „Pod Jedlami”) wurde 1897 in Zakopane von Stanisław Witkiewicz im Zakopane-Stil erbaut. In der Villa lebten die Schriftsteller Jan Gwalbert Henryk Pawlikowski, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska und Magdalena Samozwaniec. Später lebten Zofia Radwańska-Paryska und Witold Henryk Paryski, Dichter, die sich mit der Tatra beschäftigten, in der Villa. Literatur Józef Nyka: Tatry Polskie. Przewodnik. Wydawnictwo Trawers, Latchorzew 1998, S. 51. Weblinks