Schronisko PTTK Skrzyczne

Schronisko PTTK Skrzyczne – górskie schronisko turystyczne Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, w Beskidzie Śląskim, tuż pod szczytem Skrzycznego, położone na wysokości 1250 m n.p.m. Historia Około 1930 Rudolf Urbanke zakupił od mieszkańców Lipowej parcelę na szczytowej polanie Skrzycznego i wybudował na niej drewniane schronisko w 1933 roku. Miało ono 30 miejsc noclegowych. Zimą było odwiedzane głównie przez bielskich Niemców, którzy jeździli tu na nartach. Piętrowy budynek nie pasował jednak swą architekturą do otoczenia. W połowie lat 30. XX wieku obiekt spłonął. Po pożarze właściciel przystąpił do budowy nowego, większego schroniska. W czasie II wojny światowej schronisko zostało zajęte przez wojska niemieckie. Właściciel, będący Niemcem, mógł jednak nadal prowadzić działalność, z czego korzystało wielu narciarzy aż do 1944. Kiedy Urbanke został powołany do armii niemieckiej, obiekt prowadziła jego żona, Margareta. W zimie 1945 przez szereg tygodni znajdował się on praktycznie na linii frontu. Pani Urbanke nie czekała na nadejście Armii Czerwonej, lecz w lutym porzuciła schronisko i uciekła na zachód. W budynku pozostał niewielki oddział Wehrmachtu, który jeszcze przez dłuższy czas patrolował grzbiet w kierunku Malinowskiej Skały i dalej Baraniej Góry. Budynek przetrwał wojnę, ale został w poważnym stopniu zniszczony, a jego wyposażenie rozkradzione. Dzieło to później przypisywali sobie wzajemnie mieszkańcy osiedla Czyrna w Szczyrku i gospodarze z żywieckiej Lipowej. W 1946 schronisko jako mienie poniemieckie przejął bielski oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, jednak obciążony kosztami odbudowy wielu innych schronisk nie dysponował on funduszami potrzebnymi do jego remontu. Budynek stał opuszczony i zagrożony zupełnym zniszczeniem. Dopiero w 1946 roku obiekt został przejęty przez Oddział Górnośląski PTT, który przeprowadził pierwszy, niezbędny remont. W schronisku powstał bufet turystyczny, jadalnia oraz sala noclegowa. Po remoncie schronisko uroczyście otwarto w czerwcu 1950. Od końca 1950 schronisko znajduje się w gestii Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Zakończenie budowy w 1958 kolei krzesełkowej „Skrzyczne” ze Szczyrku, znacznie zwiększyło nasilenie ruchu turystycznego w obiekcie. Dzięki temu również 31 grudnia 1960 do schroniska doprowadzono energię elektryczną. Liczba miejsc noclegowych w następnych latach wahała się w granicach 40–50. Jesienią 1998 roku przystąpiono do remontu generalnego i modernizacji schroniska. Budynek został pokryty nowym, spadzistym dachem, pod którym uzyskano użytkowe poddasze. Poszerzono parter, od strony wejścia dobudowano zadaszenie, a z boku taras. Zdecydowanie podniesiony został standard wyposażenia pokoi (węzły sanitarne) kosztem zmniejszenia liczby miejsc noclegowych. 6 lutego 2025 r. doszło do pożaru stojącego obok schroniska budynku, mieszczącego magazyn i bufet grillowy. Wozy strażackie były w stanie dojechać jedynie na Halę Jaworzyna. Wyżej strażaków i sprzęt transportowano na szczyt skuterami śnieżnymi, quadami i ratrakami. Obiekt spłonął doszczętnie, jednak udało się powstrzymać rozprzestrzenienie się ognia na schronisko: jego wnętrza zostały jedynie zadymione i musiano z nich czasowo ewakuować 22 osoby (pracowników i gości). Warunki pobytu Obecnie schronisko dysponuje 29 miejscami noclegowymi, trzema salami jadalnymi oraz bufetem na tarasie widokowym (tylko w sezonie letnim). Szlaki turystyczne Szczyrk Centrum – Skrzyczne – Małe Skrzyczne – Malinowska Skała – Barania Góra; Szczyrk Górny – Hala Jaworzyna – Skrzyczne – Ostre; Buczkowice – Lanckorona – węzeł szlaków i pod Skrzycznem. Przypisy Bibliografia Tomasz Biesik: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 191–202. ISBN 978-83-925599-3-1. Mirosław J.M.J. Barański Mirosław J.M.J., Beskid Śląski. Przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2007, ISBN 978-83-89188-71-7, OCLC 297532256 . Mianowski Tomasz: Schroniska górskie w Karpatach Polskich w latach 1939–1945. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa – Kraków 1987. Moskała Edward: Schroniska górskie PTTK w Karpatach Polskich. Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, Warszawa – Kraków 1980. Linki zewnętrzne Zdjęcia zimowe – Skrzyczne. strykowski.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-02-04)].