NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Parafia Matki Bożej Pocieszenia w Szelejewie Drugim

Parafia Matki Bożej Pocieszenia w Szelejewie Drugim – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie gostyńskim. Zobacz też kościół Matki Bożej Pocieszenia w Szelejewie Drugim Przypisy
Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Jabłonnie

Parafia pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Jabłonnie – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie grodziskim. Zobacz też kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Jabłonnie kościół św. Michała Archanioła w Jabłonnie Przypisy
Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Kąkolewie

Parafia pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Kąkolewie – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie grodziskim. Liczy ok. 900 wiernych. Historia Katolicy mieszkający w Kąkolewie i w okolicy przynależeli do parafii w Jabłonnie. Po II wojnie światowej zaczęli sprawować kult w kościele dotychczas należącym do gminy ewangelickiej. W 1956 roku utworzono ośrodek duszpasterski, a w 1974 roku właściwą parafię. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Julian Brodziak. Terytorium Albertowsko, Kąkolewo, Rojewo. Miejska kultu kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Kąkolewie Przypisy
Parafia św. Mikołaja w Siedlcu

Parafia św. Mikołaja w Siedlcu – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie kostrzyńskim. Od 1 sierpnia 2024 roku parafia św. Mikołaja w Siedlcu i parafia św. Kazimierza w Gułtowach mają jednego proboszcza – jest nim ks. Jerzy Szymczak, pełniący funkcję proboszcza w Gułtowach od listopada 2022. Przypisy
Parafia św. Barbary w Gryżynie

Parafia św. Barbary w Gryżynie – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie kościańskim. Historia Pierwszy kościół pw. św. Michała zbudowano zapewne już w XII wieku. W XIII wieku odbudowano (lub wzniesono nowy) w stylu gotyckim z fundacji komesa Wojsława z rodu Borków Gryżyńskich herbu Gryzima. Z 1388 roku pochodzi wzmianka o plebanie Mikołaju. Parafia przynależała do archidiakonatu śremskiego. W XV wieku wzniesiono w innym miejscu nową drewnianą świątynię pw. św. Barbary, na którą przeniesiono prawa kościoła parafialnego. Od XVIII wieku kościół św. Marcina popadał w ruinę. W 1884 roku spłonął kościół św. Barbary, stąd w latach 1885–1886 na jego miejscu wzniesiono nowy w stylu neogotyckim wg projektu Alexisa Langera z fundacji Aleksandra Lossowa. Nową świątynię w 1888 roku konsekrował bp Edward Likowski, ówczesny sufragan poznański. W latach 1946–1972 do parafii przynależał kościół w Racocie jako filialny. Od 2020 roku zarząd nad parafią pełni proboszcz z parafii racockiej. Zasięg parafii Miejsca kultu Kościół św. Barbary w Gryżynie – kościół parafialny Kościół św. Marcina w Gryżynie – obecnie w ruinie Proboszczowie 1647 ks. Jakub Bęczkowski 1671 ks. Walenty Słowik 1703 ks. Michał Rydłowski 1808 ks. Antoni Czechowski 1921–1931 ks. Leon Cyms 1945–1964 ks. Józef Metler 1964–1970 ks. Antoni Nowak 1970–1979 ks. Leonard Szymański 1979–1989 ks. Henryk Wilinski 1989–1991 ks. Ludwik Duda 1991–1996 ks. Roman Ratajczak 1996–2002 ks. Roman Gintrowicz 2002–2020 ks. Mieczysław Kaźmierczak od 2020 ks. Stanisław Tokarski Przypisy Bibliografia Józef Nowacki, Dzieje archidiecezji poznańskiej. Archidiecezja poznańska w historycznych granicach i jej ustrój. Poznań 1964. Anna Ziółek, Zabytki Ziemi Kościańskiej. Gryżyna. Towarzystwo Miłośników Ziemi Kościańskiej. Kościan 1988.
Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Starym Gołębinie

Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Starym Gołębinie – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie kościańskim. Historia Parafia wzmiankowana dopiero w 1409 roku, erygowana najpewniej w XIV wieku, wyłączona z parafii w Wyskoci. Od początku przynależała do dekanatu kościańskiego w archidiakonacie śremskim. Pierwotny kościół drewniany był pod wezwaniem św. Urszuli i towarzyszek. Obecny kościół parafialny zbudowano w drugiej połowie XVII wieku (konsekracja w 1677 roku). W XIX wieku aż do 1969 roku parafią zarządzał proboszcz parafii w Wyskoci. Terytorium Stary Gołębin, Spytkówki. Proboszczowie 1969-1981 ks. Kazimierz Sierpowski, 1981-1984 ks. Jerzy Rzanny, 1984-1993 ks. Zenon Rukszto, 1993-2007 ks. Zdzisław Barcik, 2007 ks. Piotr Budasz 2007-2012 ks. Marek Niemir 2012-2024 ks. Błażej Barczak 2024- ks. Hieronim Murawa Przypisy Bibliografia Józef Nowacki, Dzieje archidiecezji poznańskiej. Archidiecezja poznańska w granicach historycznych i jej ustrój. Poznań 1964
Parafia św. Andrzeja Apostoła w Konojadzie

Parafia św. Andrzeja Apostoła w Konojadzie – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie kościańskim. Historia Konojad stanowił własność biskupów poznańskich, od XIV wieku jako uposażenie biskupów pomocniczych (sufraganów). Parafia przy podziale diecezji na archidiakonaty w 1298 roku nie została wymieniona. Pierwotnie nosiła tytuł św. Andrzeja i św. Małgorzaty - stąd przypuszczalnie została erygowana przez bp. Andrzeja Zarembę przed 1317 rokiem. Dokument z 1380 roku wspomina konjadzkiego plebana Jana. W XVII/XVIII wieku istniał kościół o konstrukcji szkieletowej fundowany przez bp. Jakuba Brzeźnickiego. Kolejny zbudowany w 1816 roku spłonął w 1835. Obecny kościół parafialny wzniesiono w latach 1854-1874, konsekrowano w 1896 roku przez abp. Floriana Stablewskiego. Początkowo parafia przynależała do dekanatu grodziskiego w archidiakonacie pszczewskim, obecnie znajduje się w dekanacie kościańskim. Terytorium Doły, Konojad, Łagiewniki, Maksymilianowo, Sepienko, Sepno, Szczepowice. Proboszczowie 1858-1877 ks. Symforian Tomicki 1937-1952 ks. Adam Rogalewski, 1952-1965 ks. Stanisław Nowak, 1965-1978 ks. Kazimierz Dworak, 1978-1994 ks. Roman Ptak, 1994-2004 ks. Marek Szukalski, 2004-2015 ks. Stanisław Walenszczak, od 2015 ks. Ziemowit Stodulny. Bibliografia Józef Nowacki, Dzieje archidiecezji poznańskiej. Archidiecezja poznańska w jej historycznych granicach i jej ustrój. Poznań 1964. Przypisy
Klasztor karmelitanek bosych w Tarnowie

Klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych w Tarnowie – dom i wspólnota sióstr karmelitanek bosych w Tarnowie przy ul. Krzyskiej 19 pod wezwaniem NMP Janua Caeli (Brama Niebios) i św. Józef. Przynależy do krakowskiej prowincji karmelitów bosych. Historia Karmelitanki bose zaprosił do Tarnowa w grudniu 1997 ks. Wiktor Skworc - ówcześnie biskup-elekt tarnowski. 2 września 1998 zgodę na fundację udzieliły władze zakonne, a 8 września 2000 Stolica Apostolska. Kamień węgielny poświęcił 16 czerwca 1999 w Starym Sączu św. Jan Paweł II. Klasztor został oddany do użytku w 2000 i w tym roku przeniosło się do niego 15 zakonnic z klasztoru karmelitanek bosych w Katowicach. 13 grudnia 2000 biskup tarnowski Wiktor Skworc erygował klasztor i zamknął klauzurę papieską. 8 grudnia 2001 ten sam biskup konsekrował kaplicę klasztorną. Bibliografia Karmelitanki Bose Tarnów karmel.pl diecezja tarnowska - zakony List Biskupa Tarnowskiego do Kapłanów w sprawie budowy w Tarnowie klasztoru Sióstr Karmelitanek Bosych
Parafia Wszystkich Świętych w Słupi

Parafia Wszystkich Świętych – rzymskokatolicka parafia znajdująca się we wsi Słupia, w gminie Stęszew, w powiecie poznańskim. Należy do dekanatu stęszewskiego. Zobacz też kościół Wszystkich Świętych w Słupi kościół św. Teresy w Jeziorkach Bibliografia Słupia – Parafia pw. św. Wszystkich Świętych. archpoznan.pl. [dostęp 2017-09-13].
Parafia św. Jana Chrzciciela w Dobrej (diecezja opolska)

Parafia św. Jana Chrzciciela w Dobrej – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w diecezji opolskiej, w dekanacie Krapkowice. Parafię obsługuje proboszcz parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Komornikach. Historia Od XIII wieku wioska była zobowiązana do płacenia dziesięcin zakonowi cystersom w Jemielnicy. W 1447 roku parafia została poświadczona w spisie świętopietrza w archiprezbiteracie głogóweckim. Obecny kościół wybudowano w 1867 r. Samodzielną kurację utworzono 27 września 1920 r. przez odłączenie od parafii Krapkowice. Przypisy
Lapidarium w Lwówku Śląskim

Lapidarium mineralogiczne w Lwówku Śląskim – skład głazów, kamieni i minerałów zebranych z terenów powiatu lwóweckiego, ukazujący bogactwo tutejszych złóż mineralnych. Historia Lapidarium mineralogiczne zostało założone podczas reorganizacji plant miejskich w latach 1840-1860. Znajdują się tu różne rodzaje kamieni, m.in. słupy bazaltowe. Jak wynika z inskrypcji na jednym z głazów, inicjatorem stworzenia tego obiektu na plantach był Rudolph Riedel – rajca, ogrodnik i przedsiębiorca z Lwówka Śląskiego. Lokalizacja Lapidarium mineralogiczne znajduje się na Plantach w Lwówku Śląskim, pomiędzy Pomnikiem Ofiar I Wojny Światowej i Fontanną z Czaplą. Zobacz też Lapidarium Lapidarium UAM w Poznaniu Lapidarium w Siedlcach Przypisy
Starostwo Powiatowe w Lwówku Śląskim

Starostwo Powiatowe w Lwówku Śląskim – budynek starostwa zlokalizowany jest przy ul. Szpitalnej 4 w Lwówku Śląskim (dawniej Kościelna 21). Do 2016 roku starostwo powiatowe znajdowało się w budynku Pałacu Hohenzollernów w Lwówku Śląskim pod adresem al. Wojska Polskiego 25C. Obecny budynek starostwa przy Szpitalnej, mieszczący władze powiatu lwóweckiego, zbudowano w 1786 roku wg projektu H. M. Pohlmanna z przeznaczeniem na koszary wojskowe. W 1882 miasto odkupiło budynek i przekształciło w szpital. Przed II wojną światową i przez prawie dwie dekady po II wojnie światowej budynek dawnych koszar służył jako szpital miejski. Na przełomie XX i XXI wieku w budynku funkcjonowała Rejonowa Stacja Krwiodawstwa i Caritas. W budynku starostwa, oprócz władz powiatu, zlokalizowano także Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Budynek starostwa w przeciwieństwie do większości budynków użyteczności publicznej w mieście wykonano z cegły zamiast lokalnego piaskowca. Na dachu obiektu wyróżniają się lukarny powiekowe, a frontowa elewacja zawiera elementy klasycystyczne (boniowanie pasowe w tynku, panoplia ze zdartymi z jej szczytu orłami Królestwa Prus zastąpionymi polskimi z czasów PRL). Okna budynku posiadają elementy dekoracyjne: opaski okienne i nadokienniki. Wydziały W Starostwie Powiatowym w Lwówku Śląskim znajduje się 10 wydziałów: Wydział Architektury i Budownictwa (AB), Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru (GK), Wydział Komunikacji i Dróg Powiatowych (KD), Wydział Rozwoju, Integracji Europejskiej i Promocji (PI), Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Nieruchomościami (GŚ), Wydział Organizacyjno - Prawny (OR), Wydział Infrastruktury Społecznej (IS), Wydział Budżetu Finansów (FN), Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PZ), Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego (PCZK). Struktura Struktura starostwa powiatowego w Lwówku Śląskim: Zobacz też Starostwo powiatowe Starostwo powiatowe w Grodzisku Wielkopolskim Starostwo powiatowe w Słupsku Przypisy
Magazyn Prowiantowy Twierdzy Toruń

Magazyn Prowiantowy Twierdzy Toruń (błędnie nazywany Nowym Arsenałem) – dawny wojskowy magazyn żywności prowiantury Twierdzy Toruń położony przy ul. Dominikańskiej 9. Został zbudowany w 1825 roku na miejscu zburzonego w 1820 roku klasztoru dominikanów przy kościele św. Mikołaja. W XX wieku, do połowy lat mieścił się tutaj Polmozbyt. 22 października 1979 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków. W 1983 roku planowano przeprowadzić remont budynku w celu przystosowania go na Archiwum Państwowe. W 1999 roku przeprowadzono modernizację budynku. Wyremontowany budynek otrzymał tytuł Obiekt Roku w kategorii rewaloryzacja i adaptacja budynków zabytkowych. Obecnie w budynku mieści się centrum biurowo-usługowe. Przypisy
Most im. Orląt Przemyskich w Przemyślu

Most im. Orląt Przemyskich w Przemyślu – drogowy most stalowy zespolony przez San w Przemyślu. Historia W latach 1777–1779 Jan Gross wybudował stały most drewniany, który „spoczywał na trzech kamiennych filarach, był cały dachem pokryty i mierzył 80 sążni długości”. Konstrukcja przetrwała do 19 lipca 1845, kiedy podczas powodzi rzeką spłynęło kilkanaście galarów, które oparłszy się o filary, nadwyrężyły je i spowodowały upadek mostu. Drewniane pozostałości rozebrano i jego w miejscu wybudowano w tym samym roku nową przeprawę. Obecna konstrukcja wybudowana w 1955 z wykorzystaniem kamiennych filarów z 1894 na miejscu starszych konstrukcji, które w marcu 1915 wysadzone zostały przez Austriaków przed poddaniem Twierdzy Przemyśl Rosjanom, we wrześniu 1939 przez polskich saperów, a następnie w lipcu 1944 przez wycofujących się Niemców. W 1895 zbudowany na miejscu poprzedniego drewnianego. 11 listopada 1994 nazwany imieniem Orląt Przemyskich, walczących o wolność Przemyśla w 1918. W czasach PRL most znajdował się w ciągu drogi państwowej nr 31 i drogi międzynarodowej E22. Galeria Przypisy Bibliografia Dzieje drogownictwa w Polsce, [W:] Drogownictwo Polskie, 2011 ISBN 978-83-61840-12-1
Wieża ciśnień w Łomży

Wieża ciśnień (zbiornik wieżowy) w Łomży – wieża wodna znajdująca się w Łomży przy ul. Sikorskiego, zbudowana w 1954, użytkowana do 1992. Wieża posiada żelbetowy zbiornik o pojemności 300 m³ wsparty na 8 żelbetowych słupach. Wysokość wieży to ok. 35 m. Przypisy
Watra (jezioro)

Jezioro Watra – jezioro wytopiskowe położone na Pojezierzu Bytowskim w miejscowości Udorpie nieopodal Bytowa. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi około 4,8 ha. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 159,2 m n.p.m, natomiast głębokość jeziora wynosi 4 m. Historia i lokalne znaczenie Na przedwojennych mapach jezioro nosiło niemiecką nazwę Hygendorfer See od nazwy okolicznej miejscowości Hygendorf - obecne Udorpie. Po II wojnie światowej, kiedy okoliczne tereny zostały przyznane Polsce nie nosiło żadnej nazwy. Od 1992 roku, ze względu na sąsiedztwo terenów należących do miejscowej greckokatolickiej parafii, odbywa się w okolicach jeziora rokroczna impreza mniejszości ukraińskiej – Bytowska Watra, której nazwa pochodzi od tradycyjnego łemkowskiego ogniska - watry. W związku z tym pobliskiemu jezioru nadano taką nazwę. Przypisy
Ватра (озеро)

Озеро Ватра — льодовикове озеро, розташоване у Битівському поозер'ї, у селі Удорп'є неподалік від Битова. Площа дзеркала води становить близько 4,8 га. Дзеркало води знаходиться на висоті 159,2 м над рівнем моря, глибина озера досягає 4 м. Історія і локальне значення На довоєнних картах озеро мало німецьку назву Hygendorfer See від назви розташованого поруч села Hygendorf — зараз Удорп'є. Після Другої світової війни, коли навколишні райони були передані до Польщі, озеро не мало офіційної назви. Починаючи з 1992 року, через близькість до місця, що належить місцевій греко-католицькій парафії, яка проводить в районі озера фестиваль української меншини Польщі — Битівська Ватра озеро отримало офіційну назву «Ватра» (в українській мові традиційна назва великого вогнища). Через вихід з ладу дренажної системи вода озера Ватра періодично заливає навколишні луки та загрожує руйнуванням муніципальної дороги № 212, яка проходить поруч. Також через підвищення рівня озера 2011 року було під загрозою проведення фестивалю "Битівська Ватра". Озеро має туристичний і рекреаційний потенціал, який планується розвивати відповідно до стратегії розвитку гміни Битів на 2015-2025 роки. Примітки Посилання Strategia Rozwoju Gminy Bytow na lata 2015—2025, str. 89.
Willa „Jutrzenka”

Willa „Jutrzenka” (dawniej „Jerychonka”) – zabytkowa willa stylu zakopiańskiego znajdująca się przy ul. Długiej w miejscowości Konstancin-Jeziorna pod Warszawą. Historia i architektura Budowę willi w stylu zakopiańskim rozpoczęto około 1903 roku. Jej pierwotna nazwa to „Jerychonka”. Jest najwspanialszą willą stylu zakopiańskiego, nie tylko w Konstancinie, ale i na całym Mazowszu. Rozłożysta budowla, nakryta gontowym dachem o skomplikowanej konstrukcji, jest dziełem przypisywanym Władysławowi Jabłońskiemu. Projekt autorstwa Władysława Jabłońskiego opublikowany został w numerze 10/11 czasopisma „Architekt” w 1903 roku. Willa powstała dla Samuela Frosta (zm. 20.10.1932), dostawcy mebli na Zamek Królewski i właściciela sklepu na Nowym Świecie. W 1938 roku willę kupił Józef Ludwik Kierwiński h. Bończa. Po II wojnie światowej przeznaczono ją na mieszkania kwaterunkowe. Zniszczoną willę w latach 80. XX roku kupił Andrzej Gajewski i przywrócił jej dawny blask. Dzisiaj willę zamieszkują spadkobiercy. W budynku znajduje się między innymi: pracownia biżuterii, sala zabaw dla dzieci i restauracja włoska. Do rejestru zabytków została wpisana 22 września 1976 roku A -1137. Układ przestrzenny willi jest niemal identyczny jak w gotycko-renesansowych zameczkach czy willach secesyjnych. Składa się na nią: pokój stołowy, sypialnie, przeszkolone werandy, tarasy, klatki schodowe. Przypisy
Parafia św. Andrzeja Boboli w Sątopach

Parafia pw. św. Andrzeja Boboli w Sątopach – parafia rzymskokatolicka z siedzibą w Sątopach, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej w dekanacie grodziskim, wcześniej w dekanacie lwóweckim. Parafię erygowano w 1976 roku przy kościele, który do czasów II wojny światowej należał do gminy ewangelickiej. Pierwszym proboszczem został ks. Bolesław Bugzel. Od 2019 parafią zarządzał proboszcz parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Tomyślu.W 2021 roku zarząd nad parafią przejął proboszcz z parafii św. Marcina w Bukowcu w dekanacie grodziskim. Terytorium Nowa Róża, Sątopy.
Cmentarze w Klikowej

Cmentarze w Klikowej – zespół cmentarzy w Tarnowie, w dzielnicy Klikowa, złożony z cmentarza parafialnego i cmentarza komunalnego. Cmentarz parafialny Cmentarz wyznaniowy należący do rzymskokatolickiej parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Klikowej powstał w 1931 roku. Na cmentarzu znajduje się kaplica pogrzebowa z II połowy XX w. oraz dzwonnica z I połowy XX wieku. Od 1987 roku ujęty jest w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W tym roku cmentarz parafialny miał powierzchnię 0,6 ha, w późniejszym okresie został powiększony do 1,4 ha. Na cmentarzu znajduje się zbiorowa mogiła dwóch żołnierzy WP poległych w trakcie polskiej wojny obronnej ze września 1939 roku. Pochowani są w niej Wasyl Bałaban i Iwan (Jan) Onysków, żołnierze polegli 7 września 1939 w rejonie Klikowej, prawdopodobnie z 48 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Ich grób został odnowiony w 2019 roku przez IPN. Obok kaplicy odsłonięto pomnik upamiętniający poległych w latach 1939–1945. W czasie okupacji niemieckiej na cmentarzu został zamordowany strzałem w tył głowy, dowódca Grupy Szturmowej Szarych Szeregów Stefan Kasprzyk ps. „Dzik” i pochowany w zbiorowej mogile ze swoimi towarzyszami Mieczysławem Terenowiczem ps. „Orzeł” i Władysław Sokół ps. „Partenau”, którzy zginęli 29 lipca 1944 w trakcie osłony operacji Most III. Wszyscy trzej zostali ekshumowani 25 listopada 1945 roku do wspólnej kwatery wraz z żołnierzami AK z placówki „Monika” na cmentarz w Mościcach. Do ekshumacji doszło dzięki staraniom komitetu obywatelskiego pod przewodnictwem ks. Stanisława Indyka. Cmentarz komunalny Historia W 2006 obok cmentarza parafialnego rozpoczęto budowę cmentarza komunalnego, który został poświęcony 9 grudnia 2008. Pierwszy pochówek odbył się 13 grudnia 2008. Znajduje się na nim kaplica cmentarna – dom przedpogrzebowy. Jest on jednym z czterech cmentarzy komunalnych w Tarnowie obok Starego Cmentarza, Cmentarza Komunalnego w Krzyżu oraz Cmentarza Komunalnego w Mościcach. Do 2025 roku odbyło się na nim około 3000 pochówków. Docelowo na cmentarzu ma być udostępnionych 15 000 miejsc pochówkowych. W 2010 roku wzniesiono na cmentarzu pierwsze kolumbarium. Pochowani Piotr Grocholski (1975–2020) – polski gitarzysta, współzałożyciel i członek death metalowej grupy muzycznej Devilyn (sektor: 17, rząd: 1, nr grobu: 65) Przypisy
Wohnturm Wittgendorf

Der Wohnturm Wittgendorf (polnisch Wieża rycerska w Witkowie) ist die Ruine eines mittelalterlichen Wohnturms in Witków (deutsch Wittgendorf) in der Stadt- und Landgemeinde Szprotawa (Sprottau) in der Woiwodschaft Lebus in Polen. Geschichte Der Wohnturm wurde auf einer künstlichen Erhöhung im sumpfigen Gelände erbaut. Der Bau entstand wahrscheinlich im 14. Jahrhundert, als die von Necher Eigentümer des Ortes waren. Anfang des 15. Jahrhunderts kamen die von Warnsdorf in Besitz des Ortes. Nach 1548 war Fabian von Schoenaich Besitzer. Zu dieser Zeit wurde der aus Bruchstein errichtete Wohnturm durch Ziegelmauerwerk aufgestockt. Auf der Südostseite entstand ein eingeschossiges Nebengebäude mit gebogenem Grundriss und schindelgedecktem Walmdach. Dort finden sich in einem Türsturz die Initialen „F. B.“, möglicherweise Franz Parr aus Haynau. Nach den Besitzern von Dohna und den von Redern erwarb 1730 die Stadt Sprottau das Gut. Nach dem Übergang an Polen 1945 infolge des Zweiten Weltkriegs war der Wohnturm Lagerraum einer PGR. Danach wurde der Wohnturm zum Museumsdepot umgebaut. 1989 wurde das Gebäude privatisiert. Der Wohnturm gehört zu den wenigen erhaltenen mittelalterlichen Wohntürmen Schlesiens, neben dem Wohnturm Boberröhrsdorf, Schloss Tepliwoda und dem Turm von Dittersbach in der Landgemeinde Żagań. Bauwerk Der etwa 12 Meter hohe Turm wurde auf quadratischem Grundriss errichtet. Die Feldsteinfundamente reichen bis in vier Meter Tiefe und ruhen auf einem Eichengerüst. Im Inneren sind die Gewölberäume im Erdgeschoss erhalten. Im ersten Obergeschoss sind spätgotische Wandmalereien erhalten, die eine Kreuzigungsgruppe und eine Figur des hl. Georg zeigen. Literatur Arne Franke (Hrsg.): Kleine Kulturgeschichte der schlesischen Schlösser. Band 1. Bergstadtverlag Wilhelm Gottlieb Korn, 2015. Joachim Lukas: Der Wohnturm von Wittgendorf (Witkow). In: Landeskundliche Notizen aus Schlesien Nr. 9, 2/2012. (PDF abgerufen am 10. März 2020) Weblinks Historische und aktuelle Aufnahmen sowie geographische Lage
Wieża rycerska w Witkowie

Wieża rycerska w Witkowie – zabytkowa wieża we wsi Witków (województwo lubuskie), w gminie Szprotawa. Rycerska siedziba mieszkalno-obronna (centralny element założenia zamkowego) jest prawdopodobnie najlepiej zachowaną w województwie średniowieczną rezydencją rycerską. Historia Obiekt powstał najprawdopodobniej w 2. połowie XIV wieku. Wybudowali ją prawdopodobnie członkowie rodu von Nechern. W 1. poł. XV wieku zbudowano obwód obronny. Po 1419 roku stała się siedzibą łużyckiego rodu Warnsdorf, który posiadał ją wraz z dobrami do 1548 roku, a następnie majątek anektował książę Maurycy Saski jako "martwe lenno". Renesansowe przekształcenia założenia przeprowadzono najpewniej ok. połowy XVI w. Być może wiąże się ono z zakupem Witkowa w 1552 r. przez Fabiana von Schonäich. W XVI wieku zbudowano cztery dwukondygnacyjne basteje. W 1664 roku zamek opisano jako opuszczony. Od 1687 r. właścicielem dóbr był Georg Christoph von Proskau, jednak w 1730 roku z powodu długów musiał sprzedać wieżę wraz z majątkiem miastu Szprotawa. Od XIX wieku w wieży mieszkali pracownicy folwarku, a od 1945 roku była opuszczona. W 1973 r. Stacja Hodowli Roślin w Pasterzowicach chciała wykorzystać obiekt w celach rekreacyjnych dla pracowników, jednak planów nie zrealizowano. W latach 70. XX wieku zawalił się dach na wieży. W 1982 roku przeprowadzono konserwację fresków na 1. piętrze. W 1984 r. w obiekcie zamieszkał ówczesny społeczny opiekun zabytków, po którego wyprowadzce na początku XXI w. obiekt niszczał. Od 2018 roku obiekt przeszedł w ręce prywatne, dzięki czemu oczyszczono otoczenie oraz przeprowadzono badania archeologiczne i architektoniczne oraz wymieniono więźbę dachową. Architektura Wieżę zbudowano na planie zbliżonym do kwadratu, a także otoczono kamiennym murem obronnym oraz fosą zasilaną przez potok Młynkówka. Wewnątrz murów znajdowały się dawniej również zabudowania gospodarcze. Do dzisiaj zachowane są: najpewniej również średniowieczna oficyna, resztki murów, część wałów i relikty baszt półkolistych (bastei) z XVI wieku. Sama wieża jest murowana, wzniesiona z kamienia polnego oraz cegły, z dachem czterospadowym z gontowym pokryciem (kilkakrotnie przebudowywana). Do wieży, od południa, prowadził zwodzony most nad fosą poprzez budynek bramny. Od strony bramy znajdują się na pierwszym piętrze wieży ceramiczne dzbany wzmacniające najpewniej słyszalność tego, co działo się od strony wjazdu. Wnętrza są zdobione resztkami barwnej polichromii gotyckiej – postacie ludzi, ptaków oraz scena Ukrzyżowania. Galeria Zobacz Wieża książęca w Siedlęcinie Przypisy