NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Michniowcu

Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Michniowcu – dawna cerkiew parafialna greckokatolicka, wzniesiona w 1863 w Michniowcu. Od 1971 cerkiew pełni funkcję rzymskokatolickiego kościoła filialnego parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Czarnej. Obiekt włączony do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej. Historia Obecna cerkiew nie jest pierwszą, jaka powstała w Michniowcu. Wiadomo, że podobny obiekt istniał tu w roku 1557. Obecna cerkiew powstała w roku 1863 lub 1868. Większy remont cerkwi odbył się w roku 1924, kiedy wyremontowano zakrystię oraz przedsionek (tzw. kruchtę). Przed wojną dobudowano także chór, obiegający większą część cerkwi, odnowiony w 1983 roku. Po 1951 zamknięta i nieużytkowana. Przez pewien czas służyła jako magazyn na zboże. W 1962 część wyposażenia przewieziono do muzeum w Łańcucie. W 1973 przekazana kościołowi rzymskokatolickiemu. Remontowana w 1981. W 1983 wykonano nową polichromię wnętrza. W 1997 skradziono dzwony. Architektura i wyposażenie Cerkiew jest budynkiem drewnianym na kamiennej podmurówce, trójdzielnym, orientowanym. Według specjalistów tego typu układy przestrzenne, jakie wykorzystane zostały w tym budynku, są nieobecne w budownictwie ukraińskim, co sprawia, że cerkiew ta powinna zostać uznana za przedstawiciela odrębnego nurtu. Nawa ma plan ośmioboku, prezbiterium jest zamknięte, trójboczne z zakrystią od strony północnej, a babiniec (prytwor) czworoboczny z przedsionkiem. Cerkiew posiada trzy kopuły, kryte blachą, wszystkie zwieńczone ślepymi latarniami. Nad nawą znajduje się, wsparta na słupach, ośmiopołaciowa, kopuła zrębowa. Nad przedsionkiem i zakrystią znajdują się dachy dwuspadowe. Wewnątrz na ścianach i kopule oraz balustradzie chóru muzycznego współczesna polichromia figuralna. Ikonostas z drugiej połowy XIX w. ma nietypowy półkolisty kształt dostosowany do łuku tęczy. Jego dolne ikony namiestne zawieszone w nawie i ołtarzu bocznym. Carskie wrota zawieszone na ścianie w sanktuarium po obu stronach ołtarza głównego. Wrota diakońskie z pełnych desek. Otoczenie W 1969 wraz z cerkwią do rejestru zabytków wpisany został położony opodal cmentarz z kilkoma zachowanymi nagrobkami oraz dzwonnica. Dzwonnica zbudowana została w 1904 przez Jakuba Hirba. Budynek o rzadko spotykanej konstrukcji ma trzy kondygnacje i utworzony został na planie kwadratu. Dolna kondygnacja zrębowa, a górna słupowa, kryta gontem. Dzwonnica służyła także jako kostnica dla samobójców. Dzwonnica remontowana w 1997. Przypisy
Kościół Jezusowy w Jastrzębiu-Zdroju

Kościół Jezusowy w Jastrzębiu-Zdroju – świątynia protestancka należąca do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, wybudowana w latach 1988-1994 na potrzeby jastrzębskiej parafii luterańskiej. W latach 60. XX wieku ze względu na budowę nowych osiedli i powstanie kopalń węgla kamiennego wzrosła liczba ludności w Jastrzębiu-Zdroju, a sama miejscowość uzyskała prawa miejskie. Na skutek rozwoju przemysłu węglowego nastąpił również napływ ludności ewangelickiej. Dotychczasowy kościół parafii w Ruptawie był zbyt mały dla powstającego w pobliżu miasta, dlatego po kilku latach od włączenia Ruptawy do Jastrzębia w 1984 roku zgromadzenie parafialne postanowiło o budowie nowego budynku. Dnia 15 kwietnia 1988 roku rozpoczęto budowę. 26 czerwca 1994 roku, biskup Jan Szarek dokonał poświęcenia budynku. Na uroczystości obecne były władze miejskie, duchowni luterańscy i rzymskokatoliccy oraz mieszkańcy Jastrzębia-Zdroju. Na dolnym poziomie znajdują się dwie sale katechetyczne, sala zborowa, pokój gościnny oraz kuchnia. Górny poziom zajmuje kościół posiadający 780 miejsc siedzących. Architektem wnętrza budynku jest cieszyński artysta plastyk, Jan Herma.
Kościół Krzyża Świętego w Kalinówce

Kościół Krzyża Świętego w Kalinówce – kościół katolicki w Kalinówce, wzniesiony jako cerkiew prawosławna pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Historia Okres unicki Cerkiew w Kalinówce (znanej ówcześnie pod nazwą Monastyrek) została zbudowana w 1882 ze środków zgromadzonych przez państwo rosyjskie w funduszu na budowę cerkwi na terenie eparchii chełmsko-warszawskiej. Okres prawosławny Parafia prawosławna w miejscowości została erygowana po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej w 1875, gdy Rosyjski Kościół Prawosławny przejął funkcjonującą w miejscowości unicką parafię i jej świątynię na miejscu której wzniesiono nową cerkiew. W 1915 prawosławni wierni ze wsi udali się razem z proboszczem na bieżeństwo, wskutek czego po I wojnie światowej cerkiew została spontanicznie zrewindykowana przez miejscowych katolików i zaadaptowana na kościół. Okres katolicki W 1919 biskup lubelski Marian Fulman erygował w Kalinówce parafię. W dwudziestoleciu międzywojennym dokonano przebudowy obiektu w związku ze zmianą wyznania, usuwając pierwotne detale architektoniczne elewacji. Zachowano natomiast latarnie z cebulastymi hełmami oraz nie zmieniono kształtu wznoszącej się nad przedsionkiem dzwonnicy, którą wieńczy dach namiotowy z cebulastą kopułką. Cały budynek jest trójdzielny. Przypisy
Kościół Królowej Apostołów w Radomiu

Kościół Królowej Apostołów w Radomiu – kościół rzymskokatolicki księży pallotynów w Radomiu, na Młodzianowie, przy ul. Młodzianowskiej 124. Kościół należy do parafii św. Józefa w dekanacie Radom-Południe. Budowany w latach 80. i 90. Projekt architektoniczny: R. Kański, E. Idzikowska-Lech, B. Elżanowski. Wcześniej msze święte były odprawianie kilkadziesiąt metrów dalej w starym kościele pw. św. Józefa w Radomiu przy ul. Wiejskiej 2. Linki zewnętrzne Strona Hospicjum Królowej Apostołów w Radomiu
Kościół Matki Bożej Śnieżnej w Przeworsku

Kościół i klasztor p.w. Matki Boskiej Śnieżnej w Przeworsku – kościół i klasztor Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia (szarytek) p.w. Matki Boskiej Śnieżnej w Przeworsku. Historia Kościół i klasztor powstały na miejscu dawnego szpitala św. Ducha, ufundowanego przez Rafała Tarnowskiego, który posiadał prymitywne warunki, odpowiadające ówczesnym czasom. W miarę rozwoju cywilizacji szpital stracił na znaczeniu i w jego miejsce przeworscy właściciele – Antoni Lubomirski, ówczesny wojewoda lubelski, kasztelan krakowski wraz z małżonką Zofią z Korwinów Krasińską – 12 marca 1768 roku ufundowali nowy klasztor. Budowa została zakończona w 1780 roku. W wydanym po raz pierwszy w 1786 r. opracowaniu pt. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” jej autor, hrabia Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, opisując Przeworsk podawał: ...ta przezacna pani wraz z JO. ś. p. mężem panny Charytki, stałą im nadawszy fundacyą, do tego wprowadziła miasta. Z klasztorem SS. Miłosierdzia przez lata blisko związany był szpital wraz ze szkołą dla dziewcząt zwaną „U Panien”. W klasztorze siostry utworzyły z czasem Dom Specjalny dla Dorosłych, Dom Opieki dla Kobiet prowadzony przez Zrzeszenie „Caritas” oraz przedszkole. W kościele Matki Bożej Śnieżnej 23 kwietnia 2006 rozpoczęto Wieczystą Adorację Najświętszego Sakramentu. Jest jedną z trzech świątyń w archidiecezji przemyskiej, gdzie praktykowana jest taka forma kultu eucharystycznego. W świątyni odprawione są nieregularnie msze w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego. Architektura Piętrowy budynek klasztorny, trójskrzydłowy, połączony jest z kościółkiem. Nad głównym wejściem widnieje tablica informacyjna z 1780 r., a nad nią fresk. We wnętrzu kaplicy z barokowym frontem, znajdują się liczne cenne obrazy pochodzące ze starych przeworskich kościołów m.in. Matki Bożej Śnieżnej i św. Ducha. W kościele tym w głównym ołtarzu mieści się wartościowy, zabytkowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w sukniach ze srebrnych blach, częściowo pozłacanych. W pokoju gościnnym w klasztorze ozdobę stanowią portrety fundatorów Antoniego Lubomirskiego i Zofii z Korwinów Krasińskiej. Galeria Bibliografia F. Młynek, J. Benbenek, Przeworsk i okolice, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1960 r. A. Kunysz, Siedem wieków Przeworska, Wyd. Rzeszowskie Zakłady Graficzne, Rzeszów 1974 r. J. Motyka, Przeworsk i okoliczne gminy, wyd. Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, Rzeszów 2010 r., ISBN 978-83-61746-40-9 Przypisy
Kościół Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny w Krasnej Górze

Kościół Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół filialny położony w miejscowości Krasna Góra w gminie Niemodlin, powiecie opolskim, województwie opolskim. Kościół należy do parafii św. Mikołaja w Grabinie, w dekanacie Skoroszyce, diecezji opolskiej. Historia kościoła Kościół został wybudowany w 1826 roku. Przypisy
Kościół Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny w Zbąszynku

Kościół pw. Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny w Zbąszynku – rzymskokatolicki kościół parafialny, w Zbąszynku, w powiecie świebodzińskim, w województwie lubuskim. Należy do dekanatu Babimost diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Historia Budowla została wzniesiona jako świątynia protestancka. Projekt budowy kościoła ewangelickiego został opracowany w Biurze do spraw Budownictwa Nadziemnego Wschodniej Dyrekcji Kolei Państwowych we Frankfurcie nad Odrą. Głównym projektantem świątyni jest Beringer (Radca Kolei Państwowych) i współpracujący z nim architekt Kausche (Inspektor Techniczny Kolei Państwowych), natomiast kierownictwo budowy zostało powierzone Krajowemu Urzędowi Budowlanemu w Koszalinie. Budowa kościoła rozpoczęła w sierpniu 1928 roku i zakończyła się w grudniu 1929 roku. Początkowo miał to być kościół na 380 miejsc siedzących, z pokojem dla konfirmowanych i domem dla pastora. Dzięki wsparciu finansowemu parafii ewangelickiej została dokonana korekta w projekcie: w świątyni zostały dodane dalsze 83 miejsca oraz zaplanowana została budowa domu opieki z salą zebrań. Według projektu zespół budynków parafii miał się składać ze: zboru (w środku założenia), domu parafialnego (od strony południowej) oraz domu opieki z salą zebrań (od strony północnej). W 1929 roku został oddany do użytku zbór, plebania i sala zebrań (w stanie surowym), Natomiast w późniejszym czasie został wybudowany dom opieki. Po II wojnie światowej Po zakończeniu drugiej wojny światowej i opuszczeniu miasta przez ludność niemiecką świątynia miała zostać zaadaptowana na kościół rzymskokatolicki. Po otrzymaniu zezwoleń władz państwowych i kościelnych w dniu 21 października 1945 roku miała miejsce uroczystość poświęcenia przez księdza Jana Pipusza ewangelickiego kościoła na kościół rzymskokatolicki w mieście, jednocześnie otrzymał on wezwanie Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny. Przypisy
Martin-Luther-Kirche (Biała)

Die Martin-Luther-Kirche (polnisch: Kościół Marcina Lutra) ist die evangelisch-lutherische Pfarrkirche in Biała, einem Stadtteil von Bielsko-Biała in der Woiwodschaft Schlesien in Polen. Geschichte Nach Erlass des Toleranzpatents Josephs II. von 1781 wurde bereits im darauffolgenden Jahr in Biala, das 1772 in der Ersten Teilung Polens an das Habsburgerreich gefallen war, eine evangelische Gemeinde gegründet. Nach Errichtung eines provisorischen Betsaals begann 1792 nach den Plänen des Ingenieurs Breuning aus Myslenitz der Bau einer evangelischen Kirche, die zugleich der erste protestantische Kirchenbau Galiziens sein sollte. 1798 erfolgte die Weihe durch Johann Traugott Bartelmus, den ersten evangelischen Superintendenten für Mähren und Schlesien, dem zunächst auch die Gemeinden in Galizien unterstellt waren. Im Unterschied zu den übrigen Ländern des Habsburgerreichs bestand in Galizien für evangelische Kirchen vor 1850 kein Turmbauverbot, so dass die Martin-Luther-Kirche mit einem integrierten Glockenturm mit spätbarockem Laternenaufsatz ausgestattet werden konnte. In den Jahren 1832–1835 erfuhr die Kirche einen vollständigen Umbau, bei dem die bisherigen hölzernen Emporen durch doppelgeschossige Emporen ersetzt wurden, deren mit kompositen Pilastern besetzte Pfeiler nun die Wölbung der Kirche trugen. Gleichzeitig erfolgte eine klassizistische Neuausstattung der Kirche, darunter der von Statuen der der vier Evangelisten bekrönte Säulenaltar des Krakauer Bildhauers Joachim Kornecki aus dem Jahr 1835, das Altarblatt mit der Darstellung von Jesus in Gethsemane, das der Wiener Maler Dornhäuser 1837 schuf. Die 1833 entstandene Kanzel zeigt eine Reliefdarstellung von Petri Fischzug. 1848 erhielt die Kirche eine klassizistische Orgel aus der Werkstatt von Karl Kuttler in Troppau. Weblinks Angaben zur Geschichte der Kirche auf der Website www.slaskie.travel
Kościół Marcina Lutra w Bielsku-Białej

Kościół im. dra Marcina Lutra w Bielsku-Białej – zabytkowy kościół ewangelicko-augsburski położony w Bielsku-Białej, w dzielnicy Biała Krakowska, przy ul. Staszica (w narożu pl. Wojska Polskiego). Jest kościołem parafialnym (parafia Marcina Lutra) i należy do diecezji cieszyńskiej. Parafia ewangelicka w Białej powstała w 1782 r. po ogłoszeniu przez cesarza Józefa II Habsburga patentu tolerancyjnego dla ewangelików. Drewniana świątynia została zbudowana w miejscu istniejącego od początku XVIII w. cmentarza ewangelickiego, który został zastąpiony przez cmentarz przy ul. Piłsudskiego. Kilka miesięcy później rozpoczęto budowę nowego, murowanego kościoła, którą ukończono w roku 1788. Został zbudowany w stylu klasycystycznym według planów myślenickiego inżyniera obwodowego Breuninga, przez bialskiego budowniczego – Jana Feuerabenda. Był to pierwszy kościół protestancki w Galicji. Od początku posiadał wieżę z dzwonem, co było dozwolone w Galicji, ale nie m.in. na Śląsku Austriackim. W latach 1832–1835 znacznie przebudowano wnętrze (m.in. drewniane chóry zastąpiono dwukondygnacyjnymi, murowanymi emporami, na których wsparto sklepienia). Z czasów tej przebudowy pochodzi większość białego, klasycystycznego wyposażenia kościoła, które doskonale zachowało się do czasów współczesnych. Ozdobą świątyni jest drewniany ołtarz z 1835 r. wykonany przez krakowskiego rzeźbiarza Joachima Korneckiego. Jest to portyk wsparty na czterech kolumnach korynckich z ogromnymi postaciami czterech ewangelistów. Rzeźby są wykonane z drewna tak wypolerowanego, że wyglądają jak porcelanowe. U szczytu ołtarza znajduje się Oko Opatrzności Bożej, a w części środkowej – obraz Jezus w Ogrojcu, namalowany w 1837 r. przez wiedeńskiego malarza Dornhäusera. W 1848 r. w kościele zainstalowano klasycystyczne organy z ruchomymi figurami i 1550 piszczałkami o wielkości od 1 cm do 5 m, wykonane w wytwórni Karola Kuttlera w Opawie. Stanowią one zabytek klasy europejskiej. Do innych zabytkowych elementów wyposażenia świątyni zaliczają się: kryształowy żyrandol z 1833 r., ambona z 1833 r. ozdobiona postaciami rybaków wyciągających sieć, chrzcielnica z 1817 r. oraz sztukaterie w nawie głównej z 1832 r. autorstwa Jana Friedla z Opawy. W sąsiedztwie kościoła znajdują się: secesyjna Kamienica Pod Żabami z 1905 r. budynek plebanii wybudowany przez Jana Feuerabenda z 1782 r. i gruntownie przebudowany w latach 70. XIX w. w stylu klasycystyczno-barokowym gmach Szkoły Podstawowej nr 10 wybudowany w 1870 r. w stylu neorenesansowym przez bialskiego architekta Emanuela Rosta Przypisy Bibliografia Jerzy Polak: Przewodnik po Bielsku-Białej. Bielsko-Biała: Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej, 2000. ISBN 83-902079-0-7. Jacek Kachel, Jacek Trzeciak: ABC Bielska-Białej. Bielsko-Biała: Urząd Miejski w Bielsku-Białej, 2007. Linki zewnętrzne Oficjalna strona Parafii Ewangelickiej-Augsburskiej Marcina Lutra w Bielsku-Białej Kościół Marcina Lutra w serwisie fotopolska.eu Wirtualna panorama wnętrza kościoła
Marienkirche (Chojna)

Die Marienkirche (polnisch Kościół Mariacki w Chojnie) ist die von 1389 bis 1407 erbaute ehemalige Stadtkirche von Königsberg in der Neumark (seit 1945: Chojna). Im Stil der Backsteingotik errichtet und seit 1539 evangelisch, wurde sie 1945 zerstört und ab 1990 als ökumenischer Begegnungs- und Kulturort rekonstruiert. Geschichte Die heutige Kirche ersetzt eine Feldsteinkirche, die schon im 13. Jahrhundert an derselben Stelle gestanden hatte. Sie wurde unter dem Patronat des Johanniterordens durch den Baumeister Hinrich Brunsberg aus Stettin als Hallenkirche mit Chorumgang errichtet und 1407 geweiht. 1451 bis 1459 wurde sie um drei Joche erweitert; auch ein Turm wurde angebaut. Mit der Reformation im Kurfürstentum Brandenburg im Jahre 1539 wurde sie evangelisch. Bis zu ihrer Zerstörung war sie die Hauptkirche der Stadt und Wirkungsort des Superintendenten des Kirchenkreises Königsberg in der Neumark I in der Kirchenprovinz Brandenburg. Am 2. Juli 1843 stürzte der gotische Kirchturm ein. Er wurde durch einen 102,6 Meter hohen Turm ersetzt, den der Berliner Architekt Friedrich August Stüler entworfen hatte. Zur Wiedereröffnung erhielt die Kirche einen neogotischen Altar mit einem Altarbild von Carl Gottfried Pfannschmidt. Bei der Restaurierung von 1882 bis 1884 wurden einige Ausstattungsstücke entfernt. Am 16. Februar 1945 wurde die Kirche, wie der größte Teil der Stadt, durch ein von der Roten Armee gelegtes Feuer zerstört. Die Kirchenruine wurde in der Folgezeit kaum gesichert, lediglich Ende der 1960er und Ende der 1980er Jahre wurden einige diesbezügliche Arbeiten durchgeführt. Von 1990 bis 1999 wurde die Kirche rekonstruiert. Da hierbei eine in den 1930er Jahren installierte Stahlklammer brach, wurde die Turmspitze mit einer Stahlbetonstruktur verstärkt. Weblinks Website des Fördervereins für den Wiederaufbau der Marienkirche in Königsberg/Neumark e.V. (mit ausführlichen Informationen zur Geschichte und zum Wiederaufbau) http://uczyc-sie-z-historii.pl/pl/projekty/zobacz/51
Église Sainte-Marie de Chojna

L'église Sainte-Marie de Chojna (en allemand : Marienkirche ; en polonais : Kościół Mariacki w Chojnie) est l'ancienne église de la ville de Königsberg in der Neumark, actuelle ville polonaise de Chojna depuis 1945. Érigée en style gothique en brique de 1389 à 1407, elle était une paroisse protestante depuis 1539. Elle fut détruite en 1945 et reconstruite en lieu de rencontre et de culture œcuménique à partir de 1990. Histoire L'église actuelle remplace une église en pierre datant du XIIIe siècle. Elle a été construite sous le patronage de l'Ordre de Saint-Jean par le maître d'œuvre Hinrich Brunsberg de Stettin en tant qu'église-halle avec déambulatoire et consacrée en 1407. Entre 1451 et 1459, elle fut prolongée ; une tour a également été ajoutée. Avec la Réforme dans l'électorat de Brandebourg en 1539, elle est devenue protestante. Jusqu'à sa destruction, c'était l'église principale de la ville et le lieu d'activité du surintendant du district religieux de Königsberg in der Neumark dans la province ecclésiastique de Brandebourg. Le 2 juillet 1843, le clocher gothique de l'église s'effondre. Elle a été remplacée par une tour haute de 102,6 mètres conçue par l'architecte berlinois Friedrich August Stüler. Pour la réouverture, l'église a reçu un autel néo-gothique avec une peinture d'autel de Carl Gottfried Pfannschmidt. Lors de la restauration de 1882 à 1884, certains équipements ont été retirés. Le 16 février 1945, l'église, comme la majeure partie de la ville, fut détruite par un incendie déclenché par l'Armée rouge. Les ruines de l'église ont été à peine sécurisées au cours des années suivantes, ce n'est qu'à la fin des années 1960 et à la fin des années 1980 que certains travaux connexes ont été effectués. De 1990 à 1999, l'église a été reconstruite. Depuis qu'un support en acier installé dans les années 1930 s'est cassé, le sommet de la tour a été renforcé par une structure en béton armé. Article connexe Liste des églises les plus hautes Liens web Site de l'association pour la reconstruction de la Marienkirche à Königsberg / Neumark e. V. (avec des informations détaillées sur l'histoire et la reconstruction) http://uczyc-sie-z-historii.pl/pl/projekty/zobacz/51 Portail de la Pologne Portail de l’architecture chrétienne Portail du protestantisme Portail du catholicisme
Kościół Mariacki w Elblągu

Kościół Mariacki w Elblągu – gotycka, zdesakralizowana świątynia protestancka w Elblągu. Lokalizacja jest typowa dla klasztorów żebraczych, świątynia powstała na uboczu, przy murach miejskich. Założycielami byli dominikanie przybyli z Krakowa, którzy otrzymali w 1238 z rąk mistrza krajowego zakonu krzyżackiego Hermana Balka dokument fundacyjny. Budowę rozpoczęto ok. 1246 lub 1248 i z tamtego okresu pochodzi dawne klasztorne oratorium, które następnie stało się kościelnym prezbiterium, zakrystia i dwa aneksy przylegające od strony zachodniej. Budowę klasztoru i kościoła przerwało powstanie pruskie w latach 1260-1274. Po jego stłumieniu oratorium przebudowano w stylu wczesnogotyckim. Po pożarze miasta około 1288 roku uszkodzony kościół odbudowano i rozbudowano o część nawową oraz podwyższono prezbiterium. W XIV wieku zbudowano drugą nawę od południa. W 1504 pożar zniszczył nawę główną i oba szczyty, ale udało się uratować prezbiterium. Kościół odbudowano dziesięć lat później, kiedy to powstały sieciowe sklepienia nawy głównej, przebudowano szczyty, obniżono dach prezbiterium i podwyższono nawę południową do wysokości nawy głównej. Do połowy XVI wieku kościół skupiał ludność polską, później utracił znaczenie w tym zakresie. Wiązało się to z opuszczeniem w 1542 świątyni przez ostatnich dominikanów i przekazaniu zabudowań radzie miejskiej, która oddała budynki ewangelikom. Podczas wojny szwedzkiej zniszczony i odbudowany. W 1817 roku zburzono część budynków klasztoru dominikanów, a w kościele dokonano ingerencji neogotyckich. W czasie II wojny światowej Niemcy wykorzystywali go jako schron, kościół i klasztor zostały zniszczone w 1945 roku, kościół odbudowano po 1959. Z inicjatywy Gerarda Kwiatkowskiego podczas obudowy obiektu przeznaczono go na cele kulturalne, w kwietniu 1961 urządzono w nim Galerię EL. Kościół powstał na planie nieregularnego prostokąta, posiadał dwie nawy, wydzielone prezbiterium, zakrystię i krużganek. Bryła nie posiada pionowych dominant, jedyną ozdobę stanowią trójkątne szczyty z pinaklami. Z trzech stron niskie przybudówki stanowiące pozostałość klasztornego wirydarza. Wnętrze częściowo zrekonstruowane, pozostawiono mury z ubytkami i epitafiami. Budynek i pozostałość dawnego klasztoru otacza zachowany fragmentarycznie mur, w którym znajdują się ostrołukowe nisze epitafijne. Przypisy