Kościół Trójcy Przenajświętszej w Wiśniczach

Kościół Trójcy Przenajświętszej w Wiśniczach – rzymskokatolicki kościół parafialny z 1585 roku w Wiśniczach w powiecie gliwickim, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego; od 1585 do 1627 roku służył jako zbór protestancki. Historia Kościół w Wiśniczach jest poświadczony w źródłach z 1289 oraz z 1364 roku; mieli go rzekomo zbudować templariusze. Źródło z 1447 roku poświadcza, że był to kościół parafialny. Dzisiejsza świątynia została wzniesiona w 1585 roku po pożarze wcześniejszego kościoła na jego miejscu jako zbór protestancki, którego fundatorem był ks. Wacław Kozubiusz. Od 1578 do 1627 roku stary i nowy kościół były wykorzystywane przez protestantów. Wieża została dobudowana około 1600 roku. Rozbudowa świątyni nastąpiła w 1834 roku. Mur dookoła kościoła wzniesiono w 1854 roku. Nową zakrystię dobudowano w 1952 roku. Renowacja obiektu została przeprowadzona w 1953 roku. Kościół oraz otaczający go teren w ramach ogrodzenia wpisano 10 marca 1960 roku do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych (nr rej. A/1081/22). Odpust przypada na Święto Trójcy Świętej. Architektura Kościół znajduje się przy ul. Wiejskiej 1. Został zbudowany na rzucie prostokąta, jest to kościół salowy, jego prezbiterium jest niewyodrębnione, zamknięte trójbocznie. Bezstylowy z zewnątrz, wewnątrz utrzymany w stylu barokowym. Zachodnia część nawy i przyziemie wieży pochodzą z czasu XVI-wiecznej budowy, reszta pochodzi z okresu rozbudowy z 1834 roku. Nawa, prezbiterium, kaplica i loża kolatorska są nakryte stropami płaskimi; stara zakrystia jest nakryta sklepieniem krzyżowo-kolebkowym, w przyziemiu wieży zachowało się pierwotne sklepienie krzyżowe ze zwornikiem. Kaplica Matki Boskiej na rzucie prostokąta znajduje się w północnej części świątyni, natomiast na południu znajduje się stara zakrystia, do której od zachodu prowadzi przedsionek, a na jej piętrze jest loża kolatorska; od wschodu przylega do niej nowa zakrystia. Kaplica oraz loża łączą się z nawą arkadami, w loży arkady o łuku koszowym. Wieża kościelna jest nakryta piramidalnym dachem czterospadowym. Dzwon został odlany w 1489 roku Główny ołtarz z figurami św. Józefa i św. Jana Chrzciciela pochodzi z 1. połowy XVIII wieku, umieszczono w nim obraz Trójcy Świętej z ołtarza kaplicy Pałacu w Bycinie, gdzie znajdował się do końca XVIII wieku. Lewy ołtarz boczny składa się z krucyfiksu, rzeźb aniołków w stylu barokowym oraz obrazu przedstawiającego św. Agnieszkę, który jest umieszczony w jego zwieńczeniu. Prawy ołtarz boczny składa się z obrazu Anioła Stróża autorstwa Ferdinanda Wintera z 1873 roku, rzeźb dwóch aniołków oraz obrazu Zwiastowania w zwieńczeniu z końca XVIII wieku. W Kaplicy Matki Boskiej znajduje się ołtarz ufundowany przez ks. Eugeniusza Lokaya, znajduje się w nim obraz Zwiastowania, prawdopodobnie pochodzący z około 1850 roku. Późnorenesansowa rzeźbiona ławka kolatorska z herbem Glaubicz i literami FZ oraz herbem Tępa Podkowa i literami EC pochodzi z 1574 roku; jeden z gotyckich kielichów mszalnych pochodzi prawdopodobnie z 1. połowy XV wieku. Żeliwne płyty nagrobne odlano w gliwickiej hucie, znajdują się one na zewnątrz świątyni i są poświęcone Karolinie z Welczków Jarockiej i ks. Walentemu Hoszce; oboje zmarli w 1817 roku. Organy z 2. połowy XIX wieku zbudowane być może przez Antona Czopkę, 13-głosowe, dwumanuałowe (plus klawiatura pedałowa), z trakturą mechaniczną; instrument jest w bardzo złym stanie i pozostaje nieużywany. Dwoje drzwi z okuciami pochodzi być może z XVII wieku, jedne prowadzą ze starej zakrystii do nawy, a drugie z zakrystii do przedsionka. Świątynię otacza mur wzniesiony z kamienia łamanego. Od południa świątynię okala mur cmentarny, znajduje się w nim murowana kapliczka, w której umieszczono barokowo-ludową rzeźbę św. Jana Nepomucena wysokości około 1 m. Wokół kościoła znajduje się cmentarz. Przypisy