NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Jeleznodorojny (oblast de Kaliningrad)

Gerdauen, aujourd'hui Jeleznodorojony ou Schelesnodoroschny, est un village de Russie, ancienne capitale de l'arrondissement de Gerdauen au centre de la province de Prusse-Orientale (1818-1945). Géographie Histoire Bibliographie Johann Friedrich Goldbeck, Volständige Topographie des Königreichs Preußen. Teil I: Topographie von Ost-Preußen. Königsberg et Leipzig, 1785, p. 19–20. August Eduard Preuß, Preußische Landes- und Volkskunde oder Beschreibung von Preußen. Gebrüder Bornträger, Königsberg, 1835, p. 515, Nr. 116. August Winnig, Gerdauen ist schöner. Dans: Der Kinderfreund. Ein Lesebuch für die Mittelstufe der Volksschulen. Detmold, 1928, (de) « Publications de et sur Jeleznodorojny (oblast de Kaliningrad) », dans le catalogue en ligne de la Bibliothèque nationale allemande (DNB).. Notes et références Liens externes Ressource relative à la géographie : OKATO Portail du royaume de Prusse Portail de l'oblast de Kaliningrad
Železnodorožnyj (oblast' di Kaliningrad)

Železnodorožnyj (Железнодорожный) è un insediamento di tipo urbano della Russia, posta ai confini con la Polonia. Fino al 1945 fu tedesca, e nota con il nome di Gerdauen. Geografia antropica Il comune urbano di Železnodorožnyj comprende 31 centri abitati (poselok): Železnodorožnyj (Железнодорожный) Ajvazovskoe (Айвазовское) Višnëvoe (Вишнёвое) Vol'noe (Вольное) Gogolevskoe (Гоголевское) Grebnoe (Гребное) Zarečenskoe (Зареченское) Zverevo (Зверево) Znamenka (Знаменка) Kamenka (Каменка) Klenovoe (Кленовое) Kostromino (Костромино) Kočkino (Кочкино) Kočubeevo (Кочубеево) Krylovo (Крылово) Krymskoe (Крымское) Lipnjaki (Липняки) Mihajlovka (Михайловка) Nekrasovka (Некрасовка) Nikitino (Никитино) Novo-Bijskoe (Ново-Бийское) Novoselki (Новоселки) Novostroevo (Новостроево) Ozerki (Озерки) Panfilovo (Панфилово) Smol'noe (Смольное) Sovhoznoe (Совхозное) Holmogor'e (Холмогорье) Čanaevo (Чаадаево) Čajkino (Чайкино) Ševcovo (Шевцово) Altri progetti Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Železnodorožnyj
Zjeleznodorozjnyj

Zjeleznodorozjnyj (Russisch: Железнодорожный; Duits: Gerdauen) is een plaats in de Russische oblast Kaliningrad op drie kilometer afstand van de grens met Polen. In 2010 had Zjeleznodorozjnyj 2.767 inwoners. De plaats lag tot het eind van de Tweede Wereldoorlog in het destijds Duitse Oost-Pruisen en was destijds bekend onder de naam Gerdauen. Geschiedenis Gerdauen is vernoemd naar Girdaw een edelman van de stam van de Pruisen die bij een opstand de zijde van de Duitse Orde koos. Rond 1300 werd een stenen burcht op de plaats van een oude houten vesting gebouwd. Uit geldgebrek moest de Orde in 1469 de burcht en het daarbij ontstane stadje Gerdauen verpachten aan het adellijk geslacht Von Schlieben. In 1485 werden stad en burcht door Poolse troepen afgebrand. Na de wederopbouw, onderbroken door stadsbranden in 1585 en 1665, bleef Gerdauen een kleine plattelandsstad in de provincie Oost-Pruisen. Aan het eind van de negentiende eeuw kwam er enige economische ontwikkeling door de aansluiting op het spoorwegnet. In het begin van de Eerste Wereldoorlog drongen de Russische troepen in september 1914 door tot Gerdauen. Zij werden weer verdreven in de slag bij Tannenberg) maar brandden eerst een groot deel van de stad af. In 1921 was de stad in moderne stijl hergebouwd. Het inwonertal groeide tot meer dan 5.000 aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In januari 1945 veroverden Sovjet-troepen dit centraal gelegen deel van Oost-Pruisen. Daarna werd de provincie verdeeld door een even ten zuiden van Gerdauen lopende rechte oost-west grens. Het noorden, met Gerdauen, kwam bij Rusland. Het zuiden ging naar Polen. De Duitse bevolking werd, voor zover niet gevlucht, verdreven. Sommigen hebben eerst in sovjet-werkkampen verbleven. In 1947 kreeg de plaats de huidige naam Zjeleznodorozjnyj. Door verwaarlozing van afwateringssystemen ontstonden rond de stad moerassen waar voor 1945 landbouwgronden lagen. Het bevolkingsaantal halveerde. Landgoed Schakenhof In de Landkreis Gerdauen ligt het vervallen landgoed Schakenhof (Trostniki). Dit behoorde van 1922 tot 1945 aan de uit Rotterdam afkomstige stoffenhandelaar Michiel Hoogedijk. Hij woonde daar met zijn echgenote, vijf dochters en twee zonen. De opbouw van het landgoed, de vlucht en het lot van de gezinsleden wordt beschreven in een boek van Ingrid Hoogendijk.
Желєзнодорожний (Калінінградська область)

Желєзнодорожний (рос. Железнодорожный, досл. «Залізничний»), до 1947 року — Гердауен (нім. Gerdauen) — селище міського типу Правдинського району, Калінінградської області Росії. Входить до складу Желєзнодорожного міського поселення. Населення — 2641 осіб (2019 рік). Населення Чисельність населенняРік25003000350040004500500055001860189019201950198020102040Железнодорожный (Калининградская область)Статистика населення.mw-chart-f60e66cfe0ad55188958ab93e20169651b9859c1deff50edc8990b5396504dab2926a1756951052d064fa74e9ce43a3ed7b1fbdd01d533b92d903262a0324f78__zr198839-cls-1027707:hover{pointer-events:none}.mw-chart-f60e66cfe0ad55188958ab93e20169651b9859c1deff50edc8990b5396504dab2926a1756951052d064fa74e9ce43a3ed7b1fbdd01d533b92d903262a0324f78__zr198839-cls-1027708:hover{cursor:pointer;fill:rgba(0,0,0,1)}.mw-chart-f60e66cfe0ad55188958ab93e20169651b9859c1deff50edc8990b5396504dab2926a1756951052d064fa74e9ce43a3ed7b1fbdd01d533b92d903262a0324f78__zr198839-cls-1027709:hover{cursor:pointer}.mw-chart-f60e66cfe0ad55188958ab93e20169651b9859c1deff50edc8990b5396504dab2926a1756951052d064fa74e9ce43a3ed7b1fbdd01d533b92d903262a0324f78__zr198839-cls-1027710:hover{cursor:pointer;fill:rgba(82,130,235,1)}.mw-chart-f60e66cfe0ad55188958ab93e20169651b9859c1deff50edc8990b5396504dab2926a1756951052d064fa74e9ce43a3ed7b1fbdd01d533b92d903262a0324f78__zr198839-cls-1027711:hover{cursor:pointer;fill:rgba(0,0,0,0)} Див. також Замок Гердауен — замок лицарів Тевтонського ордену, побудований в 1315 році, руїни якого знаходяться у смт. Примітки
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Białogardzie

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Białogardzie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Białogard, diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, w Białogardzie, w województwie zachodniopomorskim. Mieści się przy ulicy Najświętszej Marii Panny. Historia Świątynia została wybudowana na początku XIV stulecia w czasie budowy murów miejskich. Wielokrotnie była niszczona przez liczne pożary (1506, 1517, 1677 rok). W latach 1838–1840 została gruntownie odrestaurowana. Kolejny remont miał miejsce w latach 1912–1913. 16 lutego 2022 wskutek wichury przechyliła się iglica wieży kościoła. Podczas prac zabezpieczających, w kuli pod iglicą znaleziono butelkę z bardzo dobrze zachowanymi dokumentami z 1910 roku – m.in. egzemplarzami lokalnych gazet oraz zdjęciami i pocztówkami przedstawiającymi budowle Białogardu. Architektura Jest to budowla murowana, wzniesiona z cegły wątkiem wendyjskim, na fundamencie kamiennym. Reprezentuje typ kościoła bazylikowego o trzech nawach z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Od zachodu przylega do świątyni wieża o czterech kondygnacjach, wzniesiona na rzucie kwadratu. Od strony północnej, przy prezbiterium mieści się zakrystia, przy zachodnim przęśle nawy północnej – kaplica. Sklepienie nawy głównej jest podparte przez ośmioboczne filary. Dach nawy głównej posiada kształt dwuspadowy, nad nawami bocznymi – pulpitowy. Kościół pokryty jest dachówką. Wieża, posiadająca szeroki portal jest pokryta neobarokowym hełmem miedzianym i została wybudowana w 1880 roku. Wyposażenie Ołtarz główny w stylu barokowym pochodzi z początku XVIII stulecia. Ambona z 1688 roku reprezentuje typ klasyczny pomorski. Zespół witraży pochodzi z początku ubiegłego stulecia. Wewnętrzne polichromie wykonane zostały po 1945 roku. Organy Organy z 1775 roku zostały wykonane przez firmę Marx z Berlina. W 1913 roku ich przebudowy dokonała firma Barnim Grüneberg. Instrument posiada pneumatyczną trakturę gry. Dyspozycja instrumentu: Dzwony Ze znajdujących się pierwotnie w wieży pięciu dzwonów odlanych z brązu, cztery największe zostały zdjęte w 1917 roku i zostały przetopione na materiał amunicyjny. Trzy obecne dzwony odlane z żeliwa pochodzą z 1922 roku. Przypisy
Kostel Panny Marie Čenstochovské (Darłowo)

Kostel Panny Marie Čenstochovské v Darlovu je římskokatolický farní kostel v severopolském Darłowě. Duchovní správu kostela zajišťují menší bratři františkáni Maxmiliána Marie Kolbeho v Gdaňsku sídlící v přilehlém klášteře. Dějiny V roce 1321 zahájil kamenský biskup Konrád prostřednictvím místních velmožů bratrů Święcových stavbu kostela Nanebevzetí Panny Marie. V roce 1394 byla z prostředků knížete Bohuslava VIII. pristavěna kostelní věž, sakristie a boční kaple. Od roku 1540 budovu využívali protestantští věřící. Kostel byl několikrát zasažen požárem, který často postihl celé město. Zvláště tragický byl rok 1679, kdy požár způsobený bleskem zničil celý interiér kostela včetně věže. Vedle kostela stojí přírodní památka – dub Martina Luthera, vysazený 1. listopadu 1817 u příležitosti 300. výročí reformace. V roce 1897 přibyly před chórem a bočními loděmi dřevěné balkony, charakteristické pro protestantské kostely. Ve správě františkánů Po druhé světové válce, dne 14. srpna 1945, kostel do své péče převzali františkáni z provincie Panny Marie Neposkvrněné a 1. září téhož roku byl vysvěcen. V roce 1951 se stal farním kostelem. V roce 1974 začaly práce na obnovení gotického charakteru budovy – byly odstraněny dřevěné balkony a omítka zakrývající původní detaily. V roce 1962 bylo zasvěcení kostela Panně Marii Nanebevzetí změněno na počest Panny Marie Čenstochovské a v hlavním oltáři byl poté umístěn obraz čenstochovské madony. Od roku 1992 je darłowský kostel svědkem rostoucí úcty Panny Marie Fátimské, Královně míru a jednoty, jejíž sochu korunoval papež Jan Pavel II. 2. června 1993 během audience v Římě. Galerie Mobiliář Nejcennější památky kostela Panny Marie: nádherně vyřezávaná renesanční kazatelna z roku 1684, čtyři barokní obrazy z první poloviny 18. století, šest portrétů apoštolů z konce 17. století, renesanční křtitelnice ze 16. století, barokní krucifix a svatostánek ze 17. století, barokní stánky ze 17. století, mosazný lustr s andělem z přelomu 17. a 18. století, varhanní vyhlídka z roku 1853, sarkofágy pomořanských vévodů: Erika I., Alžběty , manželky posledního pomořanského vévody Bohuslava XIV., který zemřel v roce 1653, a Hedviky, manželky Oldřicha, bratra Bohuslava XIV.). Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie na polské Wikipedii. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Kostel Panny Marie Čenstochovské v Darlově na Wikimedia Commons Farní webové stránky
Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie

Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny w Darłowie, którego gospodarzami są franciszkanie z prowincji św. Maksymiliana Marii Kolbego w Gdańsku. Historia W 1321 roku biskup kamieński Konrad za pośrednictwem braci Święców zapoczątkował budowę kościoła NMP Wniebowziętej. W roku 1394 z funduszy księcia Bogusława VIII wzniesiono wieżę kościelną, a następnie dobudowano zakrystię i kaplice boczne. Od roku 1540 budowla była w użytkowaniu przez protestantów. Kościół wraz z miastem często nękany był pożarami, szczególnie tragiczny był rok 1679, kiedy to w powstały od pioruna pożar strawił całe wnętrze kościoła wraz z wieżą. Obok kościoła rośnie pomnik przyrody – dąb „Marcin Luter”, który został zasadzony 1 listopada 1817 roku dla upamiętnienia trzysetnej rocznicy reformacji. W 1897 roku przed chórem i bocznymi nawami dobudowano drewniane balkony, charakterystyczne dla świątyń protestanckich. Pod opieką franciszkanów 14 sierpnia 1945 roku franciszkanie z Prowincji Matki Bożej Niepokalanej przejęli kościół i 1 września tegoż roku dokonano jego poświęcenia. W 1951 został kościołem parafialnym. W roku 1974 rozpoczęto prace mające na celu przywrócenie gotyckiego charakteru budowli – usunięto drewniane balkony oraz tynki przesłaniające oryginalne detale. W 1962 roku przemieniono wezwanie kościoła Matki Bożej Wniebowziętej na tytuł Matki Bożej Częstochowskiej. Umieszczono wtedy w głównym ołtarzu obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Od 1992 roku w kościele darłowskim rozwija się kult Matki Bożej Fatimskiej, Królowej Pokoju i Jedności, której figura 2 czerwca 1993 została ukoronowana przez papieża Jana Pawła II podczas audiencji w Rzymie. Wyposażenie Najcenniejsze zabytki kościoła Mariackiego: kunsztownie rzeźbiona renesansowa ambona z 1684 roku, cztery barokowe obrazy z pierwszej połowy XVIII wieku, sześć portretów apostołów z końca XVII wieku, renesansowa misa chrzcielna z XVI wieku, barokowy krucyfiks i tabernakulum z XVII wieku, barokowe stalle z XVII wieku, mosiężny żyrandol z aniołem z przełomu XVII i XVIII wieku, prospekt organowy z 1853 roku, sarkofagi książąt pomorskich: Eryka I, Elżbiety, zmarłej w 1653 roku żony ostatniego pomorskiego księcia Bogusława XIV, oraz Jadwigi, żony Ulryka, brata Bogusława XIV). Przypisy Linki zewnętrzne Strona parafii
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Połczynie-Zdroju

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Połczynie-Zdroju – zabytkowa, neogotycka świątynia katolicka, zlokalizowana w centrum Połczyna-Zdroju, w sąsiedztwie głównego deptaku – ulicy Grunwaldzkiej. Jest siedzibą parafii Niepokalanego Poczęcia NMP. Historia Pierwsza wzmianka o istnieniu kościoła pochodzi z 1389, ale świątynia mogła istnieć wcześniej, prawdopodobnie od 1343. W 1418 patronat nad obiektem objęli joannici. W 1505 kościół spłonął wraz z miastem (odbudowano go w 1515). W 1544 umarł w Połczynie ostatni kamieński biskup katolicki – Erazm von Manteuffel. Od 1545 przez 400 lat kościół użytkowali protestanci. W 1547 dobudowano wieżę, a w 1628 wstawiono nowy ołtarz. Kolejny pożar miał miejsce w 1705. Świątynię odbudowano po nim dopiero w 1743. Obecną neogotycką bryłę kościół zyskał w latach 1860-1870. W czasie II wojny światowej odprawiano w Połczynie msze dla polskich robotników przymusowych w jednej z sal szkolnych. 28 października 1945 świątynia wróciła do katolików – odbyło się uroczyste poświęcenie (dokonał tego ksiądz oblat Jan Krzyżkowski). W 1981 odbudowano wieżę, która została zniszczona po uderzeniach piorunów w 1943, 1950 i 1994. Zabytki ołtarz główny starogardzkiego rzeźbiarza Brocka z 1626 – niezachowany, profilowany portal, witraże Edwarda Schwartza, XVII-wieczna, ludowa rzeźba Ostatniej Wieczerzy, żeliwna płyta nagrobna Erazma von Manteuffla z 1544 – najcenniejszy zabytek świątyni. Galeria Bibliografia Aleksander Szwichtenberg, Połczyn-Zdrój i okolice, Sport i Turystyka, Warszawa, 1988, ss. 33-34, ISBN 83-217-2692-5. Tadeusz Garczyński, Połczyn Zdrój i okolice, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1977, ss. 32-33. historia kościoła w kruchcie
St. Mary's Church, Stargard

The Collegiate church of the Blessed Virgin Mary, Queen of the World (Polish: Kolegiata Najświętszej Marii Panny Królowej Świata) in Stargard, or simply the St. Mary's Church, is a noted architectural monument in Polish Pomerania. It closes the eastern part of the Old Town Market. The monument is a part of the European Route of Brick Gothic. It is a collegiate church, but inhabitants of the town commonly call it "the A Cathedral". History The oldest known mention of the Church's existence is from writings in the year 1248. The bishop of Cammin, having returned Stargard to Duke Barnim I, stipulated his law to the church. The Church, in a quickly developing Stargard, became too small for regular attendants. In 1292, construction started on a new and more impressive place of worship. In this phase, the Church had a three nave structure, with all naves of equal height, and no tower. The cathedral can be classified to the cathedrals of the Wendic quarter, typical of the Hanseatic towns in area. The polygonal choir stall has a 5/8 conclusion similar to the St. Mary's Church of Lübeck. In the period from 1388 to about 1500, the last expansion of the structure emerged with the construction of the Presbytery and towers. The church and adjoining city walls represent one of Poland's official national Historic Monuments (Pomnik historii), as designated on October 4, 2010. Its listing is maintained by the National Heritage Board of Poland. References
Collégiale Sainte-Marie de Stargard

La collégiale Sainte-Marie de Stargard est un édifice religieux catholique situé dans la ville de Stargard en Pologne. Historique La construction a commencé en 1292 et s'est achevée en 1500 avec la construction de la tour et du presbytère. Un des architectes fut Hinrich Brunsberg qui travailla notamment sur le chœur. Dimensions Les dimensions de l'édifice sont les suivantes : Hauteur de la nef : 32,5 m (une des plus hautes nef de Pologne) Longueur : 79,5 m Hauteur de la tour : 83,5 m Largeur : 37,8 m L'édifice peut accueillir 10 000 fidèles. Notes et références Liens externes Site officiel Ressource relative à la religion : GCatholic.org Emporis Portail de l’architecture chrétienne Portail du catholicisme Portail de la Pologne
Mariä Himmelfahrt (Gliwice)

Die Mariä-Himmelfahrt-Kirche (polnisch Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny) oder Friedhofskirche in Gliwice (Gleiwitz) ist eine römisch-katholische Schrotholzkirche aus dem 15. Jahrhundert. Die Kirche ist eines der ältesten Schrotholzgebäude in Oberschlesien. Geschichte Die Schrotholzkirche stammt aus dem Ort Zembowitz bei Olesno (Rosenberg O.S.). Dort wurde sie vermutlich 1493 erbaut. Im 17. und 18. Jahrhundert wurde sie umgebaut und erhielt ihren Turm. 1925 wurde die Kirche von der Stadt Gleiwitz erworben und sie wurde im selben Jahr nach Gleiwitz verlegt und dort unter der Leitung von Stadtbaurat Karl Schabik auf dem Zentralfriedhof wieder aufgebaut, um sie als Friedhofskirche zu nutzen. Gleichzeitig wurde auch die Krypta mit den darin befindlichen Särgen der Stifter von Zembowitz nach Gleiwitz verlegt. An dem Erwerb der Kirche waren Stadtbaurat Schabik, Museumsleiter Dr. Heinevetter, Stadtverordneter Völkel und Standesbeamter Proheska beteiligt. Am 30. Oktober 1926 wurde die Kirche ihrer Nutzung übergeben. Die Maßnahme Schrotholzkirchen in Städte in die Umgebung von Grünanlagen umzusetzen war zu diesem Zeitpunkt sehr beliebt in Oberschlesien und diente neben dem Erhalt der Kulturgüter auch zur Attraktivitätssteigerung des städtischen Umfelds. So wurden auch in weiteren Städten in Oberschlesien Schrotholzkirchen aufgestellt. 1927 erhielt die Kirche drei Glocken, welche am Montag, den 15. August 1927 zusammen mit dem neuen Orgelwerk feierlich eingeweiht wurden. Den Weiheakt nahm der Erzpriester Geistl. Rat Flascha aus Schönwald vor. Die Glocken erhielten die Namen St. Maria (Pate war Oberbürgermeister Geisler), St. Josephus (Pate war Stadtrat Burzinski) und St. Maximilianus (Pate war Fleischermeister Frank). Die Marienglocke war den Gefallenen gewidmet und hatte die Inschrift: Den Gefallenen des Weltkrieges zum Gedächtnis. In der sozialistischen Zeit verfiel die Kirche langsam, bis in den 1990er Jahren die Entscheidung getroffen wurde sie zu zerlegen und zu konservieren. Sie wurde an ihrem neuen Standort auf dem Friedhof an der ul. Kozielska 29 (Alte Coseler Straße) wieder aufgebaut. Die Kirche besitzt gotische und barocke Elemente. Einzelnachweise Weblinks Stadt Gleiwitz - Startseite (auf Deutsch)
Kościół św. Katarzyny i Niepokalanego Serca Maryi w Łękach Wielkich

Kościół św. Katarzyny i Niepokalanego Serca Maryi w Łękach Wielkich – rzymskokatolicki kościół w Łękach Wielkich. Historia i architektura Pierwszy kościół, również drewniany został wystawiony w Łękach Wielkich już w XIII wieku staraniem rodziny Gnińskich herbu Trach. Drewniany kościół został zbudowany w 1776 roku z fundacji pisarza wielkiego koronnego Maksymiliana Mielżyńskiego. Został wzniesiony na planie krzyża łacińskiego, z częścią środkową o ściętych narożach. W dłuższym ramieniu znajduje się prezbiterium, a z przeciwnej strony wieża. Dachy są kryte łupkiem – wielopołaciowe, a na wieży namiotowy. Wewnątrz znajdują się stropy, a część centralna kryta jest pozorną kopułą. Na ścianach polichromia, zapewne z 1776 roku, przemalowana ok. 1870 roku, oczyszczona i uzupełniona w 1966 r. Ołtarz główny jest neobarokowy, lewy ołtarz boczny – późnoklasycystyczny, ambona pochodzi z końca XVII, a chrzcielnicę z rzeźbą Chrzest Chrystusa (obecnie umieszczona oddzielnie) wykonano 1789 r. Na ambonie wczesnobarokowa rzeźba Matki Boskiej Bolesnej z I poł. XVII w. W 1904 kościół został przebudowany. Otoczenie Przy kościele znajdują się: dzwonnica drewniana z końca XVIII wieku, 3 płyty nagrobne Chłapowskich z Goździchowa, empirowy grobowiec Kęszyckich, zapewne z pocz. XX w., głaz – pomnik z 1967 r. ku czci parafian poległych w latach 1914-1921 oraz 1939-1945. Galeria Przypisy
Zentrales Arbeitslager Jaworzno

Das Zentrale Arbeitslager Jaworzno (polnisch: Centralny Obóz Pracy w Jaworznie, COP Jaworzno) war ein 1945 bis 1949 auf dem Gelände des vormaligen SS-Arbeitslager Neu-Dachs zwischen Jaworzno und Dąbrowa Narodowa betriebenes Gefangenenlager für angebliche „Volksfeinde“ (wrogowie narodu) der Volksrepublik Polen. Im Februar 1945 wurde das Lager zunächst vom NKWD in Besitz genommen, und dann vom polnischen Ministerium für Öffentliche Sicherheit übernommen und in Zentrales Arbeitslager umbenannt. Dabei wurde die Inschrift über dem Tor „Arbeit macht frei“ ersetzt durch „Praca uszlachetnia człowieka“ („Arbeit adelt den Menschen“). Die Wachen waren Soldaten des Inneren Sicherheitskorps (Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego). Vom NKWD wurde der sowjetische NKWD-Offizier Ivan Mordasov als Kommandant eingesetzt. Der erste Kommandant unter Leitung des polnischen Ministeriums für Öffentliche Sicherheit war bis Oktober 1945 Leutnant Włodzimierz Staniszewski, dann Kapitan Stanisław Kwiatkowski. Im April 1948 übernahm Teofil Hazelmajer die Leitung das Lagers und ab Februar 1949, also nach der sogenannten „Ukrainische Periode“ Kapitän Salomon Morel, der davor für seine Grausamkeiten im Arbeitslager Zgoda in Świętochłowice bekannt wurde. Nach den unvollständigen offiziellen Zahlen starben 1.535 Personen zwischen 1945 und 1947, 972 davon bei einer Typhusepidemie. Nebenlager gab es in Chrusty und Libiąż. Literatur Bohdan Kordan: Making Borders Stick: Population Transfer and Resettlement in the Trans-Curzon Territories, 1944–1949" International Migration Review, Vol. 31, No. 3. (Autumn, 1997), pp. 704–720. Kazimierz Miroszewski: Ukraińcy i Łemkowie w Centralnym Obozie Pracy Jaworzno, In: Pamiętny rok 1947, Rzeszów 2001. Gerold Schneider: Vergangenheit, die nicht vergehen will. Irrwege deutsch-polnischer Nachbarschaft. St. Benno, 1998 – 4. A. 323 S. ISBN 3-7462-1275-8. Weblinks Było takie miejsce... (Memento vom 27. September 2007 im Internet Archive) (in Polnisch; The Pontifical Academy of Theology) Roman Drozd, „Явожно– трагічний символ акції «Вісла»“ (Memento vom 17. Juli 2012 im Internet Archive) (in Ukrainisch „Jaworzno – the tragic symbol of Wisła Action“) In: Наше слово weekly magazine, No. 18, 2004 Einzelnachweise
Kościół św. Józefa w Wiejcach

Kościół pw. św. Józefa w Wiejcach – kościół filialny we wsi Wiejce, w gminie Skwierzyna (województwo lubuskie). Należy do parafii św. Mikołaja Biskupa ze Skwierzyny. Architektura Murowany, orientowany, neoromański obiekt stoi na owalnym placu w centrum wsi. Został oddany do użytku w 1855. Zbudowany na planie prostokąta, posiada kwadratową, pięciokondygnacyją, jednoosiową wieżę umieszczona centralnie, od strony zachodniej, nakrytą namiotowym dachem i wyposażoną w iglicę. W wieży portal zamknięty półokrągło. Dach kryty dachówką karpiówką, a na wieży blachą. Wysokie szczyty. Oryginalna stolarka okienna. Otoczenie Przy kościele stoją: pomnik ofiar I wojny światowej w formie niewysokiego obelisku, krzyż misyjny z datą 31 października 1980. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Fotopolska - zdjęcia - doztęp 30.1.2015 Gazeta Lubuska - zdjęcie archiwalne - dostęp 30.1.2015