NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Wojciecha w Bytomiu

Kościół pw. św. Wojciecha w Bytomiu – kościół parafialny w Bytomiu, zbudowany w połowie XV w. Posługę duszpasterską pełnią w nim franciszkanie. Historia Pierwszy, drewniany kościół wraz z klasztorem dla sprowadzonych przez księcia Władysława Opolskiego w 1258 roku franciszkanów zbudowano w Bytomiu w latach 1257 – 1258. Nosił on wezwanie św. Mikołaja. W wyniku wojen husyckich franciszkanie zostali w 1430 roku wygnani z miasta przez sympatyzujące z husytami Mieszczaństwo. W 1440 roku do Bytomia przybyła obserwancka gałąź zakonu. Przed 1450 rokiem przebudowali oni kościół i klasztor, zastępując drewniane budynki murowanymi. 20 maja 1454 roku w kościele wygłosił kazanie bernardyński reformator i kaznodzieja, św. Jan z Kapistranu. Wobec rozwijającej się reformacji w ostatnich latach XVI w. bernardyni zostali zmuszeni do opuszczenia klasztoru. Powrócili do niego w 1605 roku, na fali kontrreformacji. Kolejne zniszczenia dotknęły kościół i klasztor w czasie wojny trzydziestoletniej. W XVIII w. kościół został przebudowany w stylu barokowym. Dobudowano nawę główną, wieżę z kruchtą i nową fasadę, zbarokizowano wnętrze i zainstalowano nowe Organy. W 1810 roku majątek zakonu bernardynów w Prusach został zsekularuzowany. Budynek bytomskiego klasztoru został przejęty przez miasto i przeznaczony na szkołę (na jego miejscu znajduje się obecnie secesyjny budynek szkoły zbudowany w 1902 roku), w kościele urządzono magazyn, zaś w 1833 roku sprzedano go parafii ewangelickiej. Po zakończeniu II wojny światowej kościół, wobec wysiedlenia ludności niemieckiej, pozostał bez wiernych. Świątynie zajęli katolicy, pod przewodnictwem księdza Zygmunta Staniszewskiego, przymusowego wysiedleńca z Kresów Wschodnich. Wtedy kościół uzyskał obecne wezwanie. Formalnie, budynek został przekazany Kościołowi katolickiemu w 1947 roku, w zamian za zwrot − również zajętego wcześniej − kościoła w Katowicach. Od 1950 roku przy kościele powstała samodzielna kuracja, erygowana przez administratora apostolskiego, księdza Bolesława Kominka, a w 1952 roku parafia św. Wojciecha. W tym samym roku opiekę nad świątynią przejęli ponownie bracia mniejsi. Odbudowę kościoła zakończono w 1964 roku. W 2025 roku przeprowadzano renowację kościoła, 27 lutego 2025 roku wstawiono odnowione główne drzwi do świątyni. Architektura Kościół św. Wojciecha w Bytomiu jest jednonawowym, halowym, barokowym kościołem z gotyckim prezbiterium, murowanym z cegły z elementami kamienia. Pod prezbiterium znajduje się niedostępna, zamurowana krypta. Większość wyposażenia wnętrza jest współczesna, z dawnych sprzętów pozostały dwie barokowe figury z XVIII w., przedstawiające świętych Piotra i Pawła. Od 1997 r. parafia jest w posiadaniu relikwii św. Wojciecha, które sprowadzono z Pragi staraniem proboszcza, ojca Bartłomieja Kuźnika. Kościół jest świątynią klasztoru Braci Mniejszych z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach. Klasztor i siedziba urzędu parafialnego znajduje się naprzeciw świątyni. Przypisy Linki zewnętrzne Oficjalna strona parafii
Dom pogrzebowy przy ul. Piekarskiej 99 w Bytomiu

Dom pogrzebowy przy ul. Piekarskiej 99 (niem. Zentralleichenhalle) – dom pogrzebowy z kaplicą z 1933 roku w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Obiekt został wzniesiony przez gminę Bytom na działce po fragmencie linii Kolei Prawego Brzegu Odry wykorzystywanej do 1931 roku (odcinek Bytom–Szarlej). Projektantem budynku był prawdopodobnie architekt Brück. Prace budowlane prowadziła firma W. Gemkow & Juretko (konstrukcja dachowa została wykonana przez bytomskie przedsiębiorstwo M. Mlinarik) od maja 1933 roku, w listopadzie urządzano wnętrza, a oddanie obiektu do użytku nastąpiło 7 lutego 1934 roku. służył jako komunalny dom pogrzebowy. Po II wojnie światowej obiekt nadal pozostawał komunalnym domem pogrzebowym. W latach 90. XX wieku przeprowadzono kapitalny remont. Budynek użytkuje zakład pogrzebowy Firma Walicki co najmniej od 1999 roku. 27 lutego 2013 roku obiekt został wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych (nr. rej.: A/300/13). Architektura Budynek wolno stojący na planie zbliżonym do litery L o powierzchni użytkowej 700 m² (pierwotnie 605 m²) i kubaturze 4300 m³ (lub 4360 m³), murowany z czerwonej cegły klinkierowej w stylu funkcjonalizmu (lub późnego modernizmu). Składa się z dwóch skrzydeł: części biurowej z 11-arkadowym podcieniem oraz wyższej bryły kaplicy (sali obrzędowej, niem. Einsegnungshalle) i wieży. W niższej części znajdowały się: przechowalnia zwłok, pomieszczenia dla duchownych i lekarza, biuro i pomieszczenie na zwłoki dzieci. Elewacje ceglane, bez zdobień. Pierwotnie dach był pokryty ceramiczną dachówką. Przed budynkiem reprezentacyjny dziedziniec otoczony zielenią. Od północy znajdowało się dobudowane mieszkanie dla zarządcy obiektu. Wokół budynku powstało murowane ogrodzenie przed końcem 1934 roku. Kompleks był nowoczesny: dysponował chłodnią w suterenie wyłożonej płytkami ceramicznymi, prosektorium oraz pomieszczeniem na trumny, był wyposażony zachowaną do dziś windę z 1934 roku berlińskiej firmy Carl Flohr A.G. i połączenie z kaplicą. Przypisy
Kamienica przy ul. Gliwickiej 12 w Bytomiu

Kamienica przy ul. Gliwickiej 12 w Bytomiu – kamienica z 1857 roku w Bytomiu, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Budynek postawiono w 1857 roku, jego projektantami byli Riher i Steinmetz. Kamienica została przebudowana według projektu Klehra w 1865 roku, a w 1928 dokonano kolejnej przebudowy, tym razem objęła ona strefę przyziemia. 21 grudnia 1992 roku kamienica została wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych pod numerem: A/1512/92. Na parterze mieści się biuro podróży oraz salon jubilerski (stan na 2025 rok). Architektura Kamienica na rzucie prostokąta, z oficyną boczną oraz tylną od północy, która graniczy z ul. Zaułek. Elewacja frontowa w stylu neorenesansowym, czteroosiowa, z pasami gzymsów i profilowanymi obramieniami okiennymi. W płycinach międzyokiennych w partii poddasza umieszczono medaliony z popiersiami. Tylna elewacja dwuosiowa. Wewnątrz zachowała się historyczna klatka schodowa ze stalową balustradą. Przypisy
Anton Kapst Villa

The Anton Kapst Villa in Bytom (Polish: Willa Antona Kapsta w Bytomiu) is a villa constructed in the second half of the 19th century. Located in Bytom, Poland, it is listed in the register of immovable monuments of the Silesian Voivodeship. History The building was erected either in 1886, or 1887, designed by E. Würtemberg, on the site of a outbuilding belonging to Anton Kapst. The first owner of the villa was the aforementioned Anton Kapst (between 1844 and 1921), a Beuthen-based sculptor and manufacturer of concrete architectural decorations. In 1903, the building was connected to the city's newly established sewage system. In 1904, the garden surrounding the villa was separated from the street by a wooden fence. Originally, the rear of the building served as a workshop for sculpture and stuccowork. On 30 November 1995, the villa, alongside the area originally occupied by its garden, entered the register of immovable monuments of the Silesian Voivodeship, being registered under the number A/1617/95. In the 1990s, the building housed the "Społem" consumer cooperative, thereafter a branch of Bank Handlowy, and from at least 2013, the building housed a branch of the Social Insurance Institution (ZUS), as well as a laundry. A beauty salon is situatued in the building's wing. Since 25 January 2019, the building has been used by the First Team of the Probation Service Executing Criminal Court Orders of the District Court in Bytom. Architecture The villa was constructed in a Neo-Renaissance style, it features one storey and is set back from the building line. Originally it featured a garden. Above the driveway, the façade is decorated with herms, and sculptural decorations surround the attic window jambs. A 19th century crown glass stained window has been preserved in the stairway, depicting a bouquet of wildflowers. Gallery References
Willa przy ul. Sądowej 8 w Bytomiu

Willa przy ul. Sądowej 8 w Bytomiu – willa z 2. połowy XIX wieku w Bytomiu, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Budynek wzniesiono w 1886 lub 1887 roku według projektu E. Würtemberga na miejscu budynku gospodarczego, który należał do Antona Kapsta. Pierwszym właścicielem willi był wspomniany Anton Kapst (1844–1921), bytomski rzeźbiarz i producent betonowych dekoracji architektonicznych. W 1903 roku budynek został podłączony do nowo powstałej sieci kanalizacyjnej. W 1904 roku ogród przy willi rozgraniczono od ulicy drewnianym parkanem. Zaplecze budynku wykorzystywano na potrzeby pracowni rzeźbiarsko-sztukatorskiej. Willa wraz z terenem zajmowanym pierwotnie przez ogród została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego 30 listopada 1995 roku (nr rej. A/1617/95). Obiekt był użytkowany w latach 90. XX wieku przez Powszechną Spółdzielnię Spożywców „Społem”, następnie znajdował się tam oddział Banku Handlowego, a co najmniej od 2013 roku w budynku mieścił się oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz pralnia. W skrzydle budynku znajduje się salon urody. Od 25 stycznia 2019 budynek wykorzystuje I Zespół Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w sprawach Karnych Sądu Rejonowego w Bytomiu. Architektura Willa neorenesansowa, cofnięta do linii zabudowy, pierwotnie z ogrodem, jednopiętrowa. Nad przejazdem elewacja udekorowana hermami, wokół ościeży okien poddasza dekoracje rzeźbiarskie. W oknie klatki schodowej zachował się witraż gomułkowy z XIX wieku, przedstawiający bukiet polnych kwiatów. Przypisy
Dwór w Stolarzowicach

Dwór w Stolarzowicach – dwór z XVIII wieku w Bytomiu, w dzielnicy Stolarzowice, przebudowany w 1945 roku, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Budynek pochodzi z XVIII wieku. Służył jako siedziba administratorów i dzierżawców stolarzowickiego majątku. W 1945 roku dwór przekształcono w wielorodzinny budynek mieszkalny, cechy stylowe uległy zatarciu. Dwór wraz z otoczeniem został w 1966 roku wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych. Architektura Dwór pierwotnie wzniesiono w stylu barokowym, był on jednak kilkukrotnie przebudowywany. Bryła została mocno przekształcona m.in. poprzez dostawienie dobudówek. Budynek murowany, ma dwie kondygnacje, został nakryty dachem dwuspadowym. Wejście z gankiem, nad którym znajduje się współczesny taras. Wokół budynku znajduje się mały ogród oraz dworskie zabudowania, w tym spichlerz, obora i kuźnia. Przypisy
Spichlerz w Stolarzowicach

Spichlerz w Stolarzowicach – spichlerz w Bytomiu, w dzielnicy Stolarzowice, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Budynek wzniesiono przy dworze, który postawiono w XVIII wieku. W 1945 roku dwór przekształcono w wielorodzinny budynek mieszkalny, a jego cechy stylowe uległy zatarciu. Spichlerz wraz z otoczeniem został w 1966 roku wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych. Architektura Wokół budynku znajduje się dwór z małym ogrodem oraz dworskie zabudowania, w tym obora i kuźnia. Przypisy
Kościół św. Antoniego z Padwy w Chorzowie

Kościół Świętego Antoniego z Padwy w Chorzowie – rzymskokatolicki kościół parafialny w Chorzowie, w województwie śląskim. Należy do dekanatu Chorzów archidiecezji katowickiej. Mieści się przy ulicy Kopernika. Historia Głównym orędownikiem budowy świątyni pod wezwaniem świętego Antoniego był ówczesny proboszcz parafii św. Jadwigi ks. Jan Gajda. Świątynia została wybudowana w ciągu czterech lat. Wykonanie projektu zostało powierzone poznańskiemu architektowi Adamowi Ballenstedtowi. Przygotował on pięć wariantów projektu nowego kościoła. Gdy w 1930 roku rozpoczęła się budowa świątyni okazało się, że fundamenty pod nawą muszą być wykopane o 10 metrów głębiej niż zaplanowano, a pod wieżą – jeszcze głębiej. Teren, na którym stoi świątynia, był bardzo niestabilny. Niestabilność była spowodowana wcześniejszym wybieraniem gliny dla potrzeb cegielni. Świątynia – której patronem został święty Antoni, doktor Kościoła, wielki kaznodzieja i opiekun ludzi potrzebujących – została zbudowana w latach 1930–1934. Na budowniczego i przyszłego proboszcza nowej parafii został wyznaczony ks. Józef Knosała, wikariusz parafii św. Jadwigi. Uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego odbyła się w dniu 28 czerwca 1931 roku. W 1931 roku świątynia otrzymała dach. W dniu 1 lipca 1932 roku poświęcono pierwszy dzwon o nazwie „Magdalenka”. Budowla uroczyście została poświęcona w dniu 9 września 1934 roku. Uroczystości przewodniczył ks. biskup katowicki Stanisław Adamski. Architektura Kościół został wzniesiony w stylu modernizmu w postaci jednoprzestrzennego wnętrza na planie prostokąta. Elewacje wykonane są z kamienia i nieotynkowanej cegły. W fasadzie wejściowej oraz w ścianie prezbiterium znalazły się koliste otwory okienne o średnicy 5,5 m, na których z zewnątrz umieszczono odpowiednio: krucyfiks oraz krzyż z literami Alfa i Omega. Wnętrze Korpus nawowy oparto o siedem przęseł i przykryto sklepieniem beczkowym pokrytym kryształowym wzorem. Retabulum ołtarza głównego autorstwa Bogusława Langmana przedstawia św. Antoniego z Padwy i lud śląski, nad nim umieszczono witraż przedstawiający widzenie św. Antoniego, po bokach znalazły się witraże ukazujące Adorację Najświętszego Sakramentu oraz Chrystusa Zmartwychwstałego. Nad emporą znajduje się witraż nawiązujący do przedstawienia typu Veraicon. Pozostałe witraże przedstawiają Pietę i Mistycznego (Wielkanocnego) Baranka, w korpusie nawowym umieszczono także ornamentalne witraże, wszystkie zaprojektował Dezydery Mocznay. Galeria Przypisy
Park Hutników w Chorzowie

Park Hutników , Park Hutniczy (niem. Hüttenpark, w PRL-u Park im. Bohaterów Stalingradu ) – park założony na początku lat 70. XIX wieku w Chorzowie, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Historia Najstarszy w Chorzowie park został założony na początku lat 70. XIX wieku przez Hugona Henckel von Donnersmarcka na terenie zwanym Templewiese (pol. Łąka kościelna), gdzie znajdowało się zapadlisko po eksploatacji węgla kamiennego . Zasypano je ziemią wydobytą podczas tworzenia pobliskiego stawu hutniczego. Jego początkowa powierzchnia wynosiła 86 arów . Park był pierwotnie przeznaczony tylko dla zatrudnionych w pobliskiej Hucie Królewskiej oraz zamykany na noc . W latach 1890–1895 powiększono powierzchnię parku o przyległe nieużytki, powstał tym samym obszar zbliżony do czworoboku o powierzchni około 2,5 hektara . W 1941 roku wytyczono rozchodzące się promieniście alejki . Park został rewitalizowany w 1998 roku oraz w 2014 roku, w ramach budżetu obywatelskiego, nawierzchnia alejki została wyłożona kostką i płytami granitowymi oraz kostką betonową . Obiekty Zieleń parkową stanowią przede wszystkim kilkudziesięcioletnie klony pospolite i srebrzyste, platany, jawory, graby, jesiony, topole, grochodrzewy, magnolie drzewiaste, kasztanowce białe, dęby oraz miłorzęby dwuklapowe . W parku znajdował się dawniej pomnik żołnierzy Armii Czerwonej z 4 korpusu pancernego gwardii i 59 armii 1 Frontu Ukraińskiego. W 2023 roku został usunięty na mocy ustawy o dekomunizacji przestrzeni publicznej i przeniesiony na radziecki cmentarz wojenny. Znajdowały się tu także: staw, po którym pływano łódkami (w jego miejscu w latach międzywojennych powstał plac zabaw dla dzieci), muszla koncertowa, krąg taneczny, restauracja parkowa i kręgielnia, potocznie zwana „bana/kegelbahna” (w 1964 roku przekształcono ją w kawiarnię Agawa) . W 1964 roku wzniesiono w miejscu restauracji budynek chorzowskiego Urzędu Stanu Cywilnego , tzw. pałac ślubów według projektu Aleksandra Buszki i Henryka Franty, rozbudowany w 1988 roku. Przed nim postawiono rzeźbę Jerzego Kwiatkowskiego z 1964 roku, która przedstawia mężczyznę i kobietę , wykonaną ze sztucznego kamienia; wybudowano również fontannę, którą poddano renowacji w 2005 roku . W granicach parku znajdowała się także zabytkowa willa w stylu neogotyckim z elementami secesyjnymi (zapis A/307/10 z 12 czerwca 2010 roku) z 1901 roku według projektu R. Wandla, wzniesiona dla Ottona Junghanna, dyrektora Huty Królewskiej. Jej założenie ogrodowe było zintegrowane z przestrzenią parku. Obecnie willa leży poza terenem parku i znajduje się w niej przedszkole. Przy parku znajduje się także dawna Villa di Biasi, dawniej żłobek, dziś budynek należący do chorzowskiej parafii ewangelickiej. Przypisy Bibliografia Adam Lapski: Spacery ulicami Chorzowa (Monografia ulic miasta z opisem zabytków i miejsc godnych uwagi). Chorzów: 2014, s. 29. Park Hutniczy. Urząd Miasta Chorzów. [dostęp 2017-08-20]. Marian Piegza: Pierwszy chorzowski park. [w:] Portal miejski mojChorzow.pl [on-line]. Silesia.info.pl, 2008-02-10. [dostęp 2017-08-20].
Dawny ratusz Hajduków Wielkich

Dawny ratusz Hajduków Wielkich – budynek zlokalizowany przy ulicy Ratuszowej 3, w chorzowskiej dzielnicy Chorzów-Batory. Neobarokowy ratusz został zbudowany w latach 1909–1911 jako siedziba naczelnika gminy Bismarckhütte. Po przyłączeniu tych terenów do Polski gmina otrzymała nazwę Hajduki Wielkie, natomiast sama budowla do 1939 roku była siedzibą władz starostwa świętochłowickiego. W piwnicy ratusza znajdowały się takie pomieszczenia jak: kotłownia centralnego ogrzewania, dwa mieszkania z kuchnią (mieszkanie dozorcy), pomieszczenia piwniczne i toalety i pomieszczenia policji razem z celami. Na parterze były umieszczone: kasa podatkowa z ogniotrwałym sejfem, biuro meldunkowe, biura policji z pomieszczeniem szefa policji (Wachmeister), pokój gońców, pokój pisarza, księgowość. Z kolei na pierwszym piętrze znajdowały się pomieszczenia biurowe i urzędowe. Natomiast na drugim piętrze usytuowana była reprezentacyjna sala posiedzeń razem z pomieszczeniami towarzyszącymi oraz mieszkanie burmistrza. Sala obrad charakteryzowała się bogatym wystrojem plastycznym m.in. w trzech oknach umieszczone były witraże z herbami. Na klatce schodowej, o podwójnych schodach, ściany ozdobione były okładziną ceramiczną. Na sufitach znajdowała się dekoracja sztukatorska. Po 1948 roku ratusz stał się własnością Skarbu Państwa. W budynku znalazły siedzibę kolejno Milicja Obywatelska, a potem Policja - do 1998 roku. Następnie budowla należała do prywatnych właścicieli, do 2018 roku, kiedy to dawny ratusz został wykupiony przez miasto. We wrześniu 2023 roku prezydent Chorzowa, Andrzej Kotala, podpisał akt notarialny, na mocy którego ratusz przeszedł na własność Sądu Rejonowego, a jego właścicielem stał się znowu Skarb Państwa. Przypisy
Plebania kościoła Wszystkich Świętych w Gliwicach

Poczta Główna w Gliwicach – zabytkowy budynek plebanii w mieście Gliwice. Plebania wybudowana z cegły w stylu klasycystycznym w XVIII w. (1711) i przebudowana w XIX w. Wnętrza zostało zmienione w XX w. Budynek kryty dachem naczółkowym. Przypisy
Evangelisch-Methodistische Kirche (Gliwice)

Die evangelisch-methodistische Kirche Gliwice (Gleiwitz) (polnisch Kościół Ewangelicko-Metodystyczny) in Oberschlesien ist ein denkmalgeschütztes Gebäude im neobarocken Stil. Es stammt vom Ende des 19. Jahrhunderts. Die Kirche gehört der evangelisch-methodistischen Gemeinde am Ort. Sie befindet sich an der Ulica Kłodnicka 3 im Stadtteil Innenstadt. Geschichte Die evangelisch-methodistische Gemeinde von Gliwice wurde nach dem Zweiten Weltkrieg durch Umsiedler aus Lwiw (Lemberg) gegründet. Architektur Bei dem Kirchengebäude handelt es sich ursprünglich um ein Wohngebäude, das 1899 erbaut wurde. Das neobarocke Bauwerk besitzt im Erdgeschoss eine rote Ziegelfassade, das Obergeschoss besitzt hingegen eine Fachwerkfassade, die zwischen dem Fachwerk weiß verputzt ist. An der Straßenkreuzung befindet sich ein Eckerker aus Fachwerk mit einer barocken Zwiebelhaube. Weblinks Website der Kirchengemeinde Die Evangelisch-methodistische Kirche auf den Seiten der Stadt Gliwice Einzelnachweise
Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Gliwicach

Kościół Ewangelicko-Metodystyczny – ewangelicko-metodystyczny kościół parafialny należący do okręgu południowego. Świątynia znajduje się w ciekawym stylowo narożnym budynku, wzniesionym w 1899 roku w stylu historyzmu, z dodatkiem detali lub elementów neobarokowych. Budowla jest murowana, nieotynkowana (oprócz drugiej kondygnacji), podpiwniczona, nakryta dachem łamanym z kilkoma połaciami, z dość wysokim przyziemiem i z użytkowym poddaszem albo jego częścią. Najbardziej interesująca jest druga kondygnacja, ze względu na swoje unikalne cechy. Posiada narożną wieżyczkę zakończoną baniastym dachem hełmowym nawiązującym do stylu barokowego. Patrząc na wspomnianą wyżej wieżyczkę, widz ma wrażenie, jakby była podtrzymywana przez wachlarz. Oprócz wymienionych niektórych detali i cech architektonicznych budowli, uwagę może przyciągnąć także konstrukcja drugiej kondygnacji, którą jest tzw. mur pruski, a być może przez architektów nazywany właściwie tzw. pseudo-murem pruskim, który jest umieszczony nad całym korpusem budynku, a także tzw. wiatrołapu. “Wiatrołap” jest poprzedzony drewnianą konstrukcją (zapewne pełniącą taką samą funkcję, co tzw. wiatrołap) w kształcie daszku podtrzymującego cienkie frezowane kolumienki, z łukami między nimi i z ozdobnymi kulistymi “sterczynami”. Obecnie w budowli mieści się, oprócz kościoła, także szkoła językowa prowadzona przez kościół ewangelicko-metodystyczny. Przypisy
Bartholomäuskirche (Gliwice)

Die neue Bartholomäuskirche (polnisch Kościół św. Bartłomieja) ist eine römisch-katholische Kirche an der ul. Bernardyńska Nr. 19 im Stadtteil Szobiszowice (Petersdorf) in Gliwice (Gleiwitz). Geschichte Die neogotische Kirche wurde in den Jahren zwischen 1907 und 1911 nach Plänen des Architekten Ludwig Schneider (1854–1943) erbaut. Der Kirchturm ist 92 Meter hoch. Die Kirche kann bis zu 6000 Personen Platz bieten. Sie ist seit 1911 die neue Pfarrkirche der damals stetig wachsenden Pfarrgemeinde von Petersdorf und übernahm die Funktion der alten Bartholomäuskirche, deren Räumlichkeiten für Gemeindezwecke zu klein geworden waren. Alte Bartholomäuskirche Die alte Bartholomäuskirche ist eine Wehrkirche aus dem 13. Jahrhundert. Vermutlich steht ihre Errichtung im Jahre 1232 im Zusammenhang mit dem Wirken des Templerordens. Die romanische Kirche befindet sich zusammen mit dem sie umgebenden ehemaligen Kirchhof in Szobiszowice an der Kreuzung der ul. Toszecka und ul. Floriańska und ist die älteste Kirche im heutigen Stadtgebiet von Gliwice. Sie wurde im 15. und 16. Jahrhundert erweitert und ausgebaut. Durch ihren Standort an einem Abhang und den Zinnen am Turm ist es wahrscheinlich, dass sie auch der Verteidigung diente. Da die Kirche der Gemeinde schon ab Mitte des 19. Jahrhunderts zu klein wurde, wurde zwischen den Jahren 1907–1911 die neue Bartholomäuskirche gebaut. Schwesterprojekte Weblinks gliwice.eu: St. Bartholomäuskirche (auf Deutsch nur über die alte Kirche) Gemeinde St. Bartholomäus, Gliwice
Old Saint Bartholomew's Church, Gliwice

The Old church of Saint Bartholomew is a fortified church in Gliwice in the Silesian Voivodeship of Poland. Originally, it was built in Romanesque style about 1232 and situated far outside the defensive walls of the city. In the 15th century, it was enlarged in Gothic style. The western tower was enhanced using brick. Its character is rather military, than that of a steeple. A renovation of the building is intended. External links gliwice.eu : Kościół pw. św. Bartłomieja (tak zwany stary) – in Polish on the old Saint Bartholomew church St. Bartholomäuskirche – in German on the old Saint Bartholomew church Archived 2018-02-11 at the Wayback Machine