Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej

Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej imienia gen. bryg. Jana Tomasza Gorzechowskiego – jeden z dziewięciu oddziałów Straży Granicznej pełniący służbę na granicy polsko-ukraińskiej i polsko-słowackiej. Formowanie i zmiany organizacyjne 7 maja 1991 Komendant Główny Straży Granicznej płk prof. dr hab. Marek Lisiecki wydał zarządzenie nr 012 na mocy którego 16 maja 1991 rozwiązano Bieszczadzką Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza w Przemyślu. Jednocześnie na mocy tego zarządzenia został utworzony Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej w Przemyślu według etatu nr 44/017 o stanie osobowym 858 funkcjonariuszy i 78 pracowników urzędów państwowych. Pierwszy sztandar Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej otrzymał 29 listopada 1992 w 162 rocznicę wybuchu powstania listopadowego. Uroczystość nadania sztandaru odbyła się w kościele garnizonowym o. Karmelitów. Obecnie sztandar ten znajduje się w Sali Tradycji w Centralnym Ośrodku Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie. 16 maja 1999 Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej otrzymał imię patrona gen. brygady Jana Tomasza Gorzechowskiego oraz nowy sztandar. Uroczystość nadania imienia i wręczenia sztandaru odbyła się na Rynku w Przemyślu. 25 listopada 2005 nastąpiło zakończenie służby w Straży Granicznej funkcjonariuszy służby kandydackiej i przejście Straży Granicznej na system służby zawodowej . Zarządzeniem nr 64 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 2 listopada 2010 określono i wprowadzono symbol Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. 14 maja 2015 w Komendzie Bieszczadzkiego OSG odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą patronowi oddziału – gen. bryg. Janowi Tomaszowi Gorzechowskiemu. Zasięg terytorialny Od 12 stycznia 2002 zasięg terytorialny oddziału obejmował województwo podkarpackie. Ochraniał granice państwową o długości 373 km, z czego 239 km przypadało na granicę z Ukrainą oraz 134 km na granicę ze Słowacją. Od 1 czerwca 2009 zasięg terytorialny oddziału obejmował województwo podkarpackie z wyłączeniem powiatów: jasielskiego, krośnieńskiego, sanockiego (bez gmin: Sanok, Zagórz, Tyrawa Wołoska) oraz miasta na prawach powiatu Krosno. Od 1 kwietnia 2011 zasięg terytorialny oddziału objął województwo podkarpackie. W terytorialnym zasięgu działania oddziału terenowymi organami Straży Granicznej byli komendant oddziału, komendanci strażnic i granicznych placówek kontrolnych, a po reorganizacji w 2004 jest komendant oddziału i komendanci placówek. Oddział współpracuje m.in. z: Policją, Służbą Celną, Inspekcją Transportu Drogowego, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnym Biurem Śledczym, Żandarmerią Wojskową, Strażą Ochrony Kolei. W celu skutecznej ochrony granicy państwowej Bieszczadzki OSG ściśle współpracuje ze stroną ukraińską, którą reprezentują dwa sąsiadujące Oddziały Państwowej Służby Granicznej Ukrainy: Lwowski i Czopski oraz ze stroną słowacką reprezentowaną przez Wydziały Policji Granicznej w Żylinie i Preszowie. Od 9 grudnia 2004 w Placówce SG w Korczowej funkcjonuje polsko-ukraiński Punkt Konsultacyjny, którego zadaniem jest bieżąca wymiana informacji między służbami polskimi i ukraińskimi. Punkt ten umiejscowiony jest po stronie ukraińskiej. Wszelka wymiana informacji, ustalenia, planowanie wspólnych patroli, a także podpisywanie umów i porozumień obustronnych realizowane są w oparciu o instytucję Aparatu Pełnomocnika Granicznego. Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej współpracuje z Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej „FRONTEX” oraz udziela wsparcia krajom europejskim w oparciu o bilateralne porozumienia międzypaństwowe. W placówkach SG w Korczowej i Medyce utworzono Punkty Ogniskowe – Focal Points, w których całorocznie pełnią służbę funkcjonariusze służb granicznych ze wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Od lipca 2009 w budynkach byłego przejścia granicznego Barwinek-Vyšný Komárnik funkcjonuje Polsko-Słowackie Centrum Współpracy Służb Policyjnych i Celnych w Barwinku. Głównym zadaniem Centrum jest gromadzenie i szybka wymiana informacji istotnych dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego Polski i Słowacji, a także koordynowanie wspólnych działań w terenie np. pościgów transgranicznych. Funkcjonariusze Bieszczadzkiego Oddziału SG pełnią w Centrum służbę wspólnie z funkcjonariuszami Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie, Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, Komendy Wojewódzkiej Policji w Preszowie (Słowacja) oraz Kryminalnego Urzędu Finansowego Republiki Słowackiej. Struktura organizacyjna W 1991 Bieszczadzkiemu Oddziałowi Straży Granicznej podlegały: Strażnica Straży Granicznej w Lubaczowie Strażnica Straży Granicznej w Medyce do 2002 Strażnica Straży Granicznej w Korczowej do 1 stycznia 2003. Strażnica Straży Granicznej w Hermanowicach Strażnica Straży Granicznej w Ustrzykach Dolnych do 1 stycznia 2003 Strażnica Straży Granicznej w Lutowiskach Strażnica Straży Granicznej w Wetlinie Strażnica Straży Granicznej w Cisnej Strażnica Straży Granicznej w Łupkowie Strażnica Straży Granicznej w Komańczy Strażnica Straży Granicznej w Jaśliskach Strażnica Straży Granicznej w Barwinku do 1 stycznia 2003 Strażnica Straży Granicznej w Ożennej Graniczna Placówka Kontrolna w Medyce Graniczna Placówka Kontrolna w Barwinku Samodzielna Kompania Odwodowa w Sanoku Strażnica Straży Granicznej w Horyńcu-Zdroju od 30 maja 1995 Strażnica Straży Granicznej w Wojtkowej od 19 listopada 1999 Graniczna Placówka Kontrolna w Rzeszowie-Jasionce od 1 stycznia 2000 Strażnicy Straży Granicznej w Ustrzykach Górnych od 10 listopada 2000. Od 2003 funkcjonowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej regulowało Zarządzenie nr 41 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 17 października 2003 w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Komendzie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej im. gen. bryg. Jana Tomasza Gorzechowskiego w Przemyślu (Dz. Urz. KGSG Nr 8, poz. 48, z 2005 r. Nr 3, poz. 10 oraz z 2007 r. Nr 1, poz. 13, Nr 3,poz. 29 i Nr 10, poz. 90), zmienionego zarządzeniami nr 41 z dnia 23 maja 2008 r., nr 63 z dnia 28 sierpnia 2008 r. i nr 84 z dnia 16 listopada 2009 r. 24 sierpnia 2005 w miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej. -- W latach 2002–2006 w Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej zadania związane z ochroną granicy państwowej oraz z kontrolą ruchu granicznego realizowało 20 granicznych jednostek organizacyjnych. Wykaz granicznych jednostek organizacyjnych Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w latach 2002–2006 podano za: Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej w świetle liczb i danych statystycznych (2002–2006). W: Piotr Kozłowski: Biuletyn 1/2008. s. 78–79. Granicę państwową z Ukrainą ochraniało 12 granicznych jednostek organizacyjnych Straży Granicznej: Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Horyńcu-Zdroju Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Lubaczowie Graniczna Placówka Kontrolna/Placówka Straży Granicznej w Korczowej: (przejście drogowe) Korczowa-Krakowiec Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Kalnikowie Graniczna Placówka Kontrolna/Placówka Straży Granicznej w Medyce (przejście drogowe, piesze) Medyka-Szeginie (przejście kolejowe) Przemyśl-Mościska Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Hermanowicach (25 września 2002 przeniesienie się do nowego obiektu) Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Huwnikach od 11 lipca 2002 Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Wojtkowej Graniczna Placówka Kontrolna/Placówka Straży Granicznej w Krościenku: (przejście drogowe) Krościenko-Smolnica (przejście kolejowe) Krościenko-Chyrów Strażnica Straży Granicznej w Lutowiskach → Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Czarnej Górnej; Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Stuposianach od 25 października 2002 Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Ustrzykach Górnych. Granicę państwową ze Słowacją w latach 2002–2004 ochraniało 7 granicznych jednostek organizacyjnych: Strażnica/Placówka Straży Granicznej w Wetlinie – ponownie od 1 czerwca 2009 w BOSG Strażnica Straży Granicznej w Cisnej Strażnica Straży Granicznej w Łupkowie → Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Łupkowie: (przejście kolejowe) Łupków-Palota Strażnica Straży Granicznej w Komańczy Strażnica Straży Granicznej w Jaśliskach Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Barwinku (przejście kolejowe) Łupków-Palota do 10 grudnia 2003 (przejście drogowe) Barwinek-Vyšný Komárnik Strażnica Straży Granicznej w Ożennej. W strefie działania BOSG: Graniczna Placówka Kontrolna/Placówka Straży Granicznej w Rzeszowie-Jasionce (przejcie lotnicze) w Mielcu. W ochronie granicy wykonywali zadania też: Kompania Odwodowa w Przemyślu; Samodzielna Kompania Odwodowa w Sanoku; Wydział Lotniczy Komendy Głównej Straży Granicznej realizujący zadania z powietrza (samolot Wilga, śmigłowce: Mi-2 i Kania). W 2006 na terenie Komendy BiOSG w Przemyślu zostały zakończone prace przy adaptacji budynków z przeznaczeniem na „Areszt w celu wydalenia” oraz „Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców”. Placówka Straży Granicznej w Sanoku od 1 czerwca 2009 w BOSG. -- Od 1 maja 2014 funkcjonowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej reguluje Zarządzenie nr 48 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 15 kwietnia 2014 w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Komendzie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej imienia gen. bryg. Jana Tomasza Gorzechowskiego w Przemyślu (Dz. Urz. 2014.65). Komendą Oddziału kieruje Komendant Oddziału przy pomocy zastępców Komendanta Oddziału, głównego księgowego oraz kierowników komórek organizacyjnych komendy oddziału. W skład komendy oddziału wchodzą komórki organizacyjne, o których mowa poniżej oraz Zespół Stanowisk Samodzielnych. Zespół Stanowisk Samodzielnych, w skład którego wchodzą radca prawny i kapelan, jest bezpośrednio nadzorowany przez Komendanta Oddziału. Komórkami organizacyjnymi komendy oddziału są Wydział Graniczny Centrum Współpracy Policyjnej i Celnej w Barwinku Wydział Operacyjno-Śledczy Wydział do spraw Cudzoziemców Wydział Koordynacji Działań Wydział Łączności i Informatyki Wydział Kadr i Szkolenia Pion Głównego Księgowego Wydział Techniki i Zaopatrzenia Wydział Zabezpieczenia Działań Wydział Ochrony Informacji Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego Wydział Analiz, Informacji i Współpracy Międzynarodowej Służba Zdrowia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w Przemyślu Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w Przemyślu. Placówki Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej Placówka Straży Granicznej w Horyńcu-Zdroju (przejście kolejowe) Werchrata-Rawa Ruska Placówka Straży Granicznej w Lubaczowie Placówka Straży Granicznej w Hermanowicach Placówka Straży Granicznej w Huwnikach Placówka Straży Granicznej w Wojtkowej Placówka Straży Granicznej w Czarnej Górnej Placówka Straży Granicznej w Stuposianach Placówka Straży Granicznej w Ustrzykach Górnych Placówka Straży Granicznej w Medyce Placówka Straży Granicznej w Rzeszowie-Jasionce (przejście lotnicze) w Porcie lotniczym Rzeszów-Jasionka Placówka Straży Granicznej w Krościenku Placówka Straży Granicznej w Korczowej Placówka Straży Granicznej w Wetlinie Placówka Straży Granicznej w Sanoku. Zobacz też Polskie przejścia graniczne z Ukrainą Granica polsko-ukraińska Dawne polskie przejścia graniczne ze Słowacją Granica polsko-słowacka Uwagi Przypisy Bibliografia Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza. (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9. Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1. Piotr Kozłowski: Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej im. płk. Jana Tomasza Gorzechowskiego w Przemyślu. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991–2011. Materiały poseminaryjne – Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7. PiotrP. Kozłowski PiotrP., Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej w świetle liczb i danych statystycznych (2002–2006), „Biuletyn”, 1, Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2008, s. 77–106, ISSN 1492-2505 . Grzegorz Goryński: Trudne początki – nieznane dokumenty dotyczące narodzin Straży Granicznej i ruchu związkowego. W: Biuletyn 1–2/2012. T. Z historii ochrony granic. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej, 2012, s. 153–204. Inga Bagińska: Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej w Przemyślu. W 30. Rocznicę Powołania Formacji. W: Mirosław Doroszkiewicz (przewodniczący): 30 lat Straży Granicznej : Straż Graniczna w latach 1991–2021 Biuletyn nr 59. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej im. Żołnierzy Korpusu Pogranicza, 2021, s. 79–91. ISSN 505-1757. Straż Graniczna od 1991 – Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej. [w:] Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2024-02-28]. (pol.).