Dom Eskenów

Dom Eskenów (nazywany także Czerwonym Spichlerzem) – kamienica gotycka, znajdująca się przy ul. Łaziennej 16 w Toruniu, u zbiegu z ul. Ciasną. Obecnie siedziba Muzeum Historii Torunia, będącego oddziałem Muzeum Okręgowego. Historia Przypisuje się, że kamienicę wzniesiono w 2. poł. XIV w., a budowniczym był budowniczy miejski Andrzej. Pierwszym właścicielem budynku była rodzina Hütfeldów. W 1518 r. kamienicę kupił ówczesny burmistrz Torunia Franciszek I Esken (ok. 1472–1537) i odtąd przez ok. 200 lat była to siedziba rodowa tej rodziny. Dla tej rodziny dokonano ok. 1590 r. przebudowy gotyckiego domu na reprezentacyjną rezydencję renesansową. Z tego czasu zachował się portal wejściowy, będący jednym z najpiękniejszych w Toruniu, wiązany z warsztatem Wilhelma van den Blocke. W 1703 roku kamienicę kupił Samuel Schiedler. W następnych latach kamienicę kupowały kolejne osoby. W 1844 roku firma L. Damman i Korder podjęła decyzję o przebudowie gmachu. Podczas remontu usunięto część gotyckich i renesansowych detali, zmieniono układ kondygnacji oraz wygląd otworów okiennych. Dom Eskenów stał się klasycystycznym spichlerzem zbożowym. W latach 80. XX wieku roku budynek wyremontowano i adaptowano na potrzeby Muzeum Historii Torunia. Architektura Budynek zajmuje działkę u zbiegu ulic Łaziennej i Ciasnej, w bloku zabudowy ograniczonym ulicami Łazienną, Ciasną, Mostową i Szeroką. Pierwotnie były to dwie działki, z dwoma osobnymi budynkami, których pozostałości zachowały się w dzisiejszej zabudowie. Około 1400 r. działki połączono, a w wyniku podjętej wówczas przebudowy powstał zespół budynków z domem frontowym o charakterze reprezentacyjnym. Zabudowa działki po tej przebudowie jest przez Z. Nawrockiego rekonstruowana następująco. Zachodnią połowę działki zajmował dwutraktowy dom frontowy (ściany obwodowe przedniego traktu oraz mur międzytraktowy zachowały się do dziś w pełnej wysokości), a wschodnią część działki zajmowały budynki gospodarcze i stajnia, zgrupowane wokół niewielkiego podwórza. Do dzisiaj zachowały się oryginale elementy, m.in. renesansowe polichromie zdobiące strop, pochodzące z końca XVI wieku, wnęka umywalkowa w sieni, fragment ściany z zachowanymi śladami sklepienia izby bocznej, tynkowane na biało wnęki na elewacji zachodniej, gdzie wcześniej znajdowały się okna, a także renesansowy portal pochodzący z ok. 1600 roku, z inicjałami Franciszka Eskena i kartuszem herbowym rodu Eskenów. Twórcą portalu był nieokreślony warsztat gdański. Zachowały się również dębowe drzwi przedstawiające sceny z przypowieści o synu marnotrawnym. Drzwi znajdują się obecnie w Ratuszu Staromiejskim. Muzeum Historii Torunia Od 1990 roku w Domu Eskenów mieści się Muzeum Historii Torunia. Stałą wystawą Muzeum jest prezentacja Toruń i jego historia, przedstawiająca dzieje miasta od początków osadnictwa po czasy współczesne oraz życie codzienne torunian. Na parterze zaprezentowano czasy prahistoryczne i średniowieczne, na pierwszym piętrze czasy nowożytne, na drugim piętrze wydarzenia z XIX i XX wieku. W podziemiach Muzeum Historii Torunia mieszczą się trzy sale edukacyjne. Galeria Uwagi Przypisy Bibliografia Eugeniusz Gąsiorowski: Ratusz Staromiejski w Toruniu. Toruń: Muzeum Okręgowe w Toruniu, 2004. ISBN 83-87083-78-X. Lech Krzyżanowski. Wymiana oryginału na kopię w wypadkach postępującego zniszczenia rzeźb kamiennych. „Ochrona Zabytków”. 2, 1967. Maciej Rejmanowski. Prace konserwatorskie w województwie toruńskim w latach 1975-1990. „Ochrona Zabytków”. 3-4, 1994. Małgorzata Wawrzak. Piękne i szkaradne. Motyw maski na drodze rozwoju i transmisji nowożytnej groteski. „Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo”. 46, 2015. Zbigniew Nawrocki: Historyczne kamienice w Toruniu. Gotyk. Toruń: Firma Fotograficzno-Wydawnicza Photo Studio WM, 2016. Franciszek Skibiński: Willem van den Blocke. Niderlandzki rzeźbiarz nad Bałtykiem w XVI i na początku XVII w.. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu, 2015. Dokumentacja konserwatorska dostępna na stronie zabytek.pl