NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Rezerwat przyrody Wyspa na Jeziorze Przywidz

Rezerwat przyrody Wyspa na Jeziorze Przywidz – leśny rezerwat przyrody na Pojezierzu Kaszubskim, położony na terenie gminy Przywidz (powiat gdański). Został utworzony w 1954 roku, a jego powierzchnia wynosi 4,55 ha (akt powołujący podawał 4,48 ha). Rezerwat obejmuje porośniętą lasem bukowo-dębowym wyspę na Jeziorze Przywidzkim Wielkim. Niektóre drzewa osiągają wiek ponad 180 lat. Rezerwat leży na gruntach Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Kolbudy. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku. Na mocy obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2006 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną ścisłą. Najbliższe miejscowości to Przywidz i Gromadzin. Przypisy Linki zewnętrzne Wyspa na jeziorze Przywidz. [w:] Przywidz Twoja Gmina [on-line]. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-24)].
Rezerwat przyrody Wyspy Białobrzeskie

Rezerwat przyrody Wyspy Białobrzeskie – wodny rezerwat przyrody położony na terenie gmin Słubice i Bodzanów, w powiecie płockim, w województwie mazowieckim. Został powołany Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 2 listopada 1994 r. (M.P. z 1994 r. Nr 58, poz. 496, rej. woj. nr 138). Obejmuje obszar wysp, piaszczystych łach oraz wód rzeki Wisły o łącznej powierzchni 273,02 ha (akt powołujący podawał 140 ha); jego otulina zajmuje 292,36 ha. Jest to rezerwat typu faunistycznego (PFn), podtypu ptaków (pt), utworzony w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych ostoi lęgowych rzadkich i ginących w Polsce ptaków siewkowatych: mew, rybitw i sieweczek. Na mocy planu ochrony ustanowionego w 2018 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną. Rezerwat leży na terenie Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz dwóch obszarów Natura 2000: specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Kampinoska Dolina Wisły” PLH140029 i obszaru specjalnej ochrony ptaków „Dolina Środkowej Wisły” PLB140004. Jego otulina graniczy na północnym zachodzie z rezerwatem „Kępa Wykowska”. Przypisy
Rezerwat przyrody Wyspy Zakrzewskie

Wyspy Zakrzewskie – wodny rezerwat przyrody położony na terenie gmin: Słubice, Iłów, Mała Wieś i Bodzanów w województwie mazowieckim. Został powołany Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 2 listopada 1994 r. (M.P. z 1994 r. Nr 58, poz. 496, rej. woj. nr 137). Obejmuje obszar wysp, piaszczystych łach oraz wód rzeki Wisły o łącznej powierzchni 314,42 ha (akt powołujący podawał 310 ha); jego otulina zajmuje 74,35 ha. Jest to rezerwat typu faunistycznego (PFn), podtypu ptaków (pt), utworzony w celu zachowania ostoi lęgowych rzadkich i ginących w Polsce ptaków siewkowatych: mew, rybitw i sieweczek. Na mocy planu ochrony ustanowionego w 2018 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną. Rezerwat leży na terenie Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz dwóch obszarów Natura 2000: specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Kampinoska Dolina Wisły” PLH140029 i obszaru specjalnej ochrony ptaków „Dolina Środkowej Wisły” PLB140004. Przypisy
Rezerwat przyrody Wójtowski Grąd

Rezerwat przyrody Wójtowski Grąd – leśny rezerwat przyrody o powierzchni 3,52 ha na terenie gminy wiejskiej Włocławek w województwie kujawsko-pomorskim. Leży w obrębie Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego, na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Włocławek. Utworzony w 1987 r., chroni grądy i bory mieszane na wydmowym zboczu rynny Jeziora Wójtowskiego Dużego. Obszar rezerwatu podlega ochronie ścisłej (2,40 ha) i czynnej (1,12 ha). Przypisy
Rezerwat przyrody Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem

Rezerwat przyrody „Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem” – rezerwat stepowy utworzony 23 stycznia 1973, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na stromej krawędzi doliny Odry będącej kulminacją Wału Stobniańskiego, po południowej stronie autostrady A6, 0,8 km od północno-zachodniej granicy Parku Krajobrazowego Dolina Dolnej Odry, 1,25 km na południowy zachód od Siadła Dolnego, 1,25 km na zachód od rezerwatu przyrody „Kanał Kwiatowy” i 3,25 km na południowy zachód od rezerwatu przyrody „Kurowskie Błota”. Rezerwat zajmuje powierzchnię 4,43 ha (według dokumentu powołującego było to 4,19 ha). Rezerwat położony jest na terenie Nadleśnictwa Gryfino. Nadzór nad nim sprawuje Regionalny Konserwator Przyrody w Szczecinie. Charakterystyka Rezerwat został utworzony w celu ochrony wyjątkowych walorów krajobrazowych oraz przyrodniczych (geomorfologicznych i geobotanicznych). Zajmuje stożkowate wzniesienie Morenka o wysokości względnej około 35 m z roślinnością kserotermiczną. Na murawach można spotkać m.in. gatunki chronione i rzadziej spotykane: ostnica włosowata (Stipa capillata), sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis), kalina koralowa (Viburnum opulus), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), wilżyna ciernista (Ononis spinosa) oraz gatunki rzadkie: strzęplica polska (Koeleria polonica), pięciornik biały (Potentilla alba), przetacznik wczesny (Veronica praecox), tymotka Boehmera (Phleum phleoides), kłosownica pierzasta (Brachypodium pinnatum), goździcznik wycięty (Petrorhagia prolifera), topola czarna (Populus nigra), owsica omszona (Avenula pubescens), klon polny (Acer campestre). Turystyka Na szczycie Morenki znajduje się punkt widokowy z kamiennym siedziskiem dostępny stromą ścieżką od północnej strony wzgórza. Panorama doliny Odry z Międzyodrzem obejmuje obszar od Szczecina do Gryfina (Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry). W pobliżu przebiegają 2 szlaki rowerowe: Szlak rowerowy Bielika Szlak Kościołów Wiejskich Gminy Kołbaskowo Galeria Zobacz też Młyńska Góra Przypisy Bibliografia Rezerwaty przyrody na terenie Nadleśnictwa Gryfino. [dostęp 2018-04-19]. Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry → Rezerwaty. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego. [dostęp 2018-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-19)]. Przyroda Pomorza Zachodniego, praca zbiorowa, Wydawnictwo IN PLUS, Szczecin 2002, ISBN 83-910827-8-4 Szczecin i Police, plany miast w skali 1:25000, PPWK, Warszawa 2006 Linki zewnętrzne Tablica informacyjna rezerwatu Punkt widokowy – Wzgórze nad Międzyodrzem. naszewycieczki.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-19)]. Rezerwat przyrody Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-04-19].
Rezerwat przyrody Wólczańska Góra

Rezerwat przyrody Wólczańska Góra – rezerwat przyrody nieożywionej położony w gminie Siennica, w leśnictwie Siennica, w uroczysku Wólka Dłużewska II (województwo mazowieckie). Lokalna nazwa rezerwatu to „Górka”. Został powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16 stycznia 1978 roku (M.P. z 1978 r. Nr 4, poz. 20) na powierzchni 4,72 ha. Obecnie zajmuje powierzchnię 5,01 ha. Celem ochrony, według aktu powołującego, jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych ozu – rzadko spotykanej formy morfologicznej. Na szczycie znajduje się pamiątka z II wojny światowej – samotna mogiła kresowiaka, kaprala Piotra Szczuckiego z Krzemieńca, który 14 września 1939 r. zginął w bitwie pod Wólką Dłużewską. Klasyfikacja rezerwatu Jest to rezerwat przyrody nieożywionej (N), częściowy, na gruntach leśnych; według głównego przedmiotu ochrony jest to rezerwat geologiczny i glebowy (PGg) podtypu skał, minerałów, osadów, gleb i wydm (smg), według głównego typu środowiska należy do typu leśnego i borowego (EL) podtypu borów nizinnych (bni). Walory przyrodnicze Jest to jedna z najlepiej zachowanych i największych form ozowych w Polsce Środkowej. Zbocza ozu dość stromo opadają ku dolinie rzeki Świder. Występują tu dwa zbiorowiska leśne: dąbrowa świetlista i bór świeży. Przypisy
Rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki

Rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki – krajobrazowy rezerwat przyrody obejmujący dolną część Doliny Bolechowickiej. Jest to rezerwat częściowy, dopuszczalna jest wspinaczka skałkowa, pod warunkiem korzystania wyłącznie z zamocowanych już haków. Utworzony został w 1968, ma powierzchnię 22,44 ha. Znajduje się na Wyżynie Olkuskiej w jednej z dolin Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Administracyjnie są to tereny wsi Karniowice w gminie Zabierzów. Ochronie podlega: Brama Bolechowicka u wylotu wąwozu, znajdujące się za nią skały wapienne wraz z jaskiniami oraz odznaczające się zbiorowiska roślinne w dolinie i na zboczach wąwozu. Do zbiorowisk tych należą: łęg olszowy, grąd, las mieszany, murawy naskalne i zarośla kserotermiczne. Są to zbiorowiska naturalne lub półnaturalne, powstałe w wyniku prowadzonej tutaj przed utworzeniem rezerwatu gospodarki człowieka. Znajdują się tutaj stanowiska rzadkiego endemitu – brzozy ojcowskiej. Wiosną, przed rozwojem liści przez drzewa masowo zakwitają: kokorycz pełna, zawilec gajowy i żółty, śledziennica skrętolistna, zdrojówka rutewkowata, fiołek Rivina, pierwiosnek lekarski, miodunka ćma. Dnem wąwozu płynie niewielki potok Bolechówka zasilany kilkoma źródłami krasowymi, na którym występują małe wodospady. Od 2008 rezerwat włączony został do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jako ostoja siedliskowa „Dolinki Jurajskie”. Umieszczone przy Bramie Bolechowickiej tablice opracowane przez specjalistów z akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w ramach projektu Małopolski Szlak Geoturystyczny informują o budowie geologicznej tego wąwozu. Szlaki turystyki pieszej – czarny z Bolechowic do wylotu Wąwozu Bolechowickiego. – żółty z Ojcowskiego Parku Narodowego przez górną część Doliny Kluczwody i Wierzchowie, Zelków, Dolinę Bolechowicką (w dół), Karniowice, Kobylany, Dolinę Będkowską, Dolinę Szklarki do Paczółtowic. Przypisy
Вонвуз-Болеховицкий (заповедник)

Во́нвуз-Болехови́цкий (пол. Rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki – от "Wąwóz Bolechowicki" - Болеховицкое Ущелье) — наименование ландшафтного заповедника в Польше, который находится в административных границах села Карнёвице сельской гмины Забежув Краковского повята Малопольского воеводства. Заповедник располагается в нижней части Болеховицкой долины среди скалистого ущелья, от которого получил своё наименование. Болеховицкая долина находится на Краковско-Ченстоховской возвышенности и входит в состав ландшафтного парка «Долинки-Краковске». Заповедник был основан 4 ноября 1968 года указом Министра лесного хозяйства и деревообрабатывающей промышленность. Занимает площадь 22,44 гектаров. Целью заповедника является сохранение и защита уникальной тектонической известковой структуры и характерной для неё окружающей среды. На территории находятся скальное ущелье под названием «Болеховицкие ворота» с многочисленными пещерами. На территории заповедника произрастает смешанный тугайный лес с наскальными лугами и протекает родник Болехувка с небольшими водопадами. В заповеднике произрастает эндемик — берёза ойковская. Также встречаются хохлатка плотная, ветреница дубравная и ветреница лютичная, селезёночник очерёднолистный, Isopyrum thalictroides, фиалка Ривинуса, первоцвет весенний и медуница неясная. С 2001 года заповедник включён в европейскую программу «Natura 2000». Через заповедник проходят пешие и велосипедные туристические маршруты. Примечания Литература Bąba W., Michalik S. 2002. Zbiorowiska roślinne rezerwatu «Wąwóz Bolechowicki» na Wyżynie Krakowskiej. Prądnik. Prace Muz. Szafera 13: 121—129 Ссылки Информация (пол.). Архивировано из оригинала 10 февраля 2015 года. Информация (пол.). Архивировано из оригинала 10 февраля 2015 года.
Rezerwat przyrody Wąwóz Huzarów

Rezerwat przyrody Wąwóz Huzarów – leśno-florystyczny rezerwat przyrody w Gdańsku na obszarze Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w kompleksie leśnym Lasów Oliwskich. Został utworzony w 2005 r., powierzchnia wynosi 2,8 ha. Ochronie rezerwatu podlegają stanowiska podrzenia żebrowca, a także innych gatunków roślin rzadkich i chronionych (np. manna gajowa, przetacznik górski, narecznica szerokolistna (Dryopteris austriaca), narecznica samcza, narecznica krótkoostna (Dryopteris spinulosa), łuskiewnik różowy, zachyłka trójkątna, zachyłka oszczepowata, orlica pospolita, wietlica samicza (Athyrium filix-femina). Rzeźba terenu jest typowo górska, ponieważ rezerwat znajduje się w strefie krawędziowej moreny dennej. Najbliższe gdańskie osiedla to Brętowo i Niedźwiednik. Teren rezerwatu jest zarządzany przez Nadleśnictwo Gdańsk, nadzór sprawuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Znajduje się w pobliżu ulicy Słowackiego, do której można od niego dojść przemieszczając się na wschód zielono znakowanym Szlakiem Skarszewskim. Idąc w przeciwnym kierunku dotrzemy do Niedźwiedziej Doliny, gdzie przy rozdwojonej sośnie – pomniku przyrody numer 925 znajduje się rozdroże. Można stamtąd zejść doliną do osiedla Niedźwiednik lub, dalej idąc za zielonymi znakami (strome podejście), dotrzeć do Alei Brzozowej. Przypisy Linki zewnętrzne Rezerwaty przyrody. [w:] Trójmiejski Park Krajobrazowy [on-line]. Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-10)]. Mapa na stronach RDLP w Gdańsku Rezerwat przyrody Wąwóz Huzarów w Gedanopedii Rezerwaty przyrody na stronach UM w Gdańsku
Rezerwat przyrody Wąwóz Siedmicki

Rezerwat przyrody Wąwóz Siedmicki – florystyczny rezerwat przyrody położony na Pogórzu Kaczawskim nad rzeką Młynówka w południowo-zachodniej Polsce. Położenie Znajduje się w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Paszowice – w południowej części Parku Krajobrazowego „Chełmy”, ok. 0,6 km na zachód od miejscowości Siedmica. W całości położony w obszarze Natura 2000 Góry i Pogórze Kaczawskie PLH020037. Rezerwat skalno-florystyczny stanowi objęty ochroną rezerwatową fragment doliny Młynówki, między wsiami Siedmica i Nowa Wieś Wielka, gdzie potok Młynówka tworzy przełom wcinający się w skalne podłoże, odsłaniając skałki zieleńcowe, będące przykładem staropaleozoicznego wulkanizmu podmorskiego. Rezerwat został utworzony 5 stycznia 2001 roku na podstawie Rozporządzenia Wojewody Dolnośląskiego (Dz. Urz. Woj. Dol. Nr 2 poz. 20 z 2001 r.). W roku 2010 powiększono obszar rezerwatu do 69,09 ha. Obecnie podawana wielkość rezerwatu to 68,761 ha. Jest to rezerwat florystyczny utworzony dla ochrony ciekawych form geologicznych i wielu rzadkich gatunków roślin chronionych oraz naturalnych zbiorowisk leśnych jak: lasy dębowe acydofilne, olszyny, łąki z trzęślicą i turzycą, fragmenty ziołorośli oraz fitocenozy naskalne, szczelinowe i suchych zboczy. Flora rezerwatu liczy około 270 gatunków roślin, w tym 19 objętych ochroną. Występuje tu m.in.: buławnik mieczolistny, naparstnica zwyczajna, wawrzynek wilczełyko, mieczyk dachówkowaty, pełnik europejski i kosaciec syberyjski. Z form geologicznych chronione są wychodnie skalne, pionowe stoki w głębokim zalesionym wąwozie. Z fauny w skalnej części wąwozu występuje salamandra plamista, która w płynącym potoku odbywa gody. Turystyka Wąwozem prowadzi szlak turystyczny zielony – z Grobli do Muchowa Przypisy Linki zewnętrzne Wąwóz Siedmicki. [w:] Przyroda Dolnego Śląska [on-line]. [dostęp 2018-08-05]. Rezerwaty przyrody. Nadleśnictwo Jawor – Lasy Państwowe. [dostęp 2018-08-05]. Mapa rezerwatu
Rezerwat przyrody Wąwóz Szaniawskiego

Rezerwat przyrody Wąwóz Szaniawskiego – leśny rezerwat przyrody utworzony w 1977 r. na terenie wsi Jadwisin w gminie Serock. Początkowo zajmował 11,50 ha. W 2011 roku został powiększony do 13,9312 ha. Wokół rezerwatu wyznaczono otulinę o powierzchni 34,03 ha. Celem ochrony jest zachowanie drzewostanów o charakterze zbliżonym do naturalnego, odznaczających się różnorodnością zbiorowisk roślinnych. Na terenie rezerwatu występuje las mieszany z sosną i pomnikowymi dębami porastającymi zbocze wąwozu i wysoką skarpę doliny Narwi. Inne gatunki występujące na terenie rezerwatu to klon, lipa, grab, w podszycie leszczyny, porzeczki alpejskie, głóg dwuszyjkowy. Urozmaicenie stanowi resztka drzewostanu parkowego, złożonego z tuj, topoli kanadyjskich i robinii. Ogółem wyróżniono 34 pomniki przyrody w tym 2 głazy – granity. Nazwa rezerwatu pochodzi od nazwiska pisarza Jerzego Szaniawskiego, który był właścicielem okolicznych ziem. Na terenie rezerwatu znajdują się ruiny dworku Szaniawskich, który spłonął we wrześniu 1977 roku. W pobliżu, na północ od Zegrzynka, znajduje się rezerwat „Jadwisin”. Przypisy
Rezerwat przyrody Zabrodzie

Rezerwat przyrody Zabrodzie – częściowy torfowiskowy rezerwat przyrody położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, na terenie gminy Biskupiec. Został utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 23 czerwca 1972 roku w celu ochrony stanowiska brzozy niskiej (Betula humilis) oraz fragmentu boru bagiennego zachowanego w stanie naturalnym. Rezerwat do 2022 zajmował powierzchnię 27,01 ha (akt powołujący podawał 27,30 ha). W 2022 po przeprowadzeniu dalszych badań otoczenia powiększono jego obszar do 33,22 ha. Flora 77 gatunków m.in.: pływacz średni (Utricularia intermedia) bażyna czarna (Emperum nigrum) rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia) Przypisy Linki zewnętrzne Opis rezerwatu Rezerwat częściowy „Zabrodzie". Nadleśnictwo Wipsowo – Lasy Państwowe. [dostęp 2018-12-07].
Rezerwat przyrody Zabór

Rezerwat przyrody Zabór – leśny rezerwat przyrody, chroniący silnie podmokły las łęgowy. Zlokalizowany jest na Nizinie Śląskiej, w gminie Miękinia, pomiędzy Miękinią a Zaborem Wielkim, na wysokości około 110 m n.p.m. Rezerwat znajduje się w obrębie obszarów Natura 2000 PLB020008 i PLH020018 Łęgi Odrzańskie. Pierwotnie utworzony przez okręgowe władze niemieckie w czasie II wojny światowej, w 1941, w celu ochrony unikatowych, podmokłych lasów z dużym udziałem olszy czarnej. Ówczesny rezerwat był nieco większy i liczył 36,72 ha. Po wojnie założono rezerwat ponownie dopiero w 1959 na powierzchni 33,91 ha. W roku 2011 powiększono obszar rezerwatu do 35,23 ha. Zajmuje płaski, bagnisty teren, wzdłuż dopływów Czarnej Strugi. Dominuje tu las łęgowy o bogatym (139 gatunków) składzie gatunkowym z naturalnymi zespołami roślinności na piętrach dolnych. Planowane jest rozszerzenie terenów chronionych do około 200 ha. W rezerwacie rosną m.in.: olsza czarna, dąb szypułkowy, brzoza omszona i wierzba krucha, okrężnica bagienna, kosaciec żółty oraz chroniony wilczomlecz błotny. Ze zwierząt spotykamy, takie jak: zaskroniec, jaszczurka żyworodna, padalec, bóbr europejski, zając szarak, sarna, jeleń, dzik, gacek brunatny, dzięcioł krętogłów, pełzacz ogrodowy, bocian czarny i żuraw (te dwa ostatnie w pobliżu). Swoje jedyne stanowisko na terenie zachodniej części kraju posiada tutaj żaba dalmatyńska, jednak prawdopodobnie jest ono zanikłe wskutek powodzi z 1997 r. Dostęp Dostęp czerwonym szlakiem pieszym z Miękini (stacja kolejowa) lub Brzegu Dolnego. Istnieje też szlak rowerowy z Miękini. Zobacz też Zabór Galeria Przypisy Bibliografia Okolice Wrocławia – część północna, mapa 1:100.000, Studio Wydawnicze Plan, Wrocław 2008, ISBN 978-83-61092-88-9.
Rezerwat przyrody Zachełmie

Rezerwat przyrody Zachełmie – rezerwat przyrody nieożywionej w gminie Zagnańsk, w powiecie kieleckim, w województwie świętokrzyskim. Znajduje się w miejscowości Zachełmie, na wschód od kościoła pw. św. Marcina i Rozalii oraz na zachód od wzniesienia Góry Chełmowej (399,4 m n.p.m.), w obrębie otuliny Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego. Zajmuje powierzchnię 7,94 ha (akt powołujący podawał 7,95 ha). Został utworzony w 2010 r. celem zachowania ze względów społecznych, naukowych i dydaktycznych terenu kamieniołomu Zachełmie ze stanowiskiem paleontologicznym najstarszych na świecie tropów czworonogów wraz z formami tektonicznymi, skałami i minerałami. Rodzaj, typ i podtyp rezerwatu: rodzaj – przyrody nieożywionej; ze względu na dominujący przedmiot ochrony: typ – geologiczny i glebowy, podtyp – stanowisk paleontologicznych; ze względu na główny typ ekosystemu: typ – skalny, podtyp – skał osadowych. Według obowiązującego planu ochrony ustanowionego w 2013 roku, obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną. W latach 2002–2008 na terenie obecnego rezerwatu Grzegorz Niedźwiedzki wraz z Piotrem Szrekiem odkryli skamieniałości czworonogów, których wiek ocenia się na 395 milionów lat, pozostawione przez prawdopodobnie najstarsze znane czworonogi (tetrapody). Przypisy Linki zewnętrzne M. Strzyż, A. Kin. Potencjał środowiska geograficznego rezerwatu Zachełmie a możliwości wielokierunkowego rozwoju regionu. „Problemy Ekologii Krajobrazu”. XXIX, s. 107-116, 2011.
Rezerwat przyrody Zabłocie

Zabłocie – rezerwat przyrody w województwie podkarpackim położony na terenie gmin: Głogów Małopolski i Świlcza (powiat rzeszowski), Kolbuszowa (powiat kolbuszowski) oraz Sędziszów Małopolski (powiat ropczycko-sędziszowski). Leży w granicach Mielecko-Kolbuszowsko-Głogowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. numer według rejestru wojewódzkiego: 68 powierzchnia: 536,95 ha (akt powołujący podawał 539,81 ha) dokument powołujący: Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego 99.26.1178 rodzaj rezerwatu: faunistyczny przedmiot ochrony (według aktu powołującego): stanowiska lęgowe rzadkich gatunków ornitofauny; naturalne zbiorowiska roślinne dawnej Puszczy Sandomierskiej, z licznie tu występującymi gatunkami roślin chronionych i rzadkich. Przypisy Linki zewnętrzne Zabłocie. [w:] Zielone Podkarpacie [on-line]. [dostęp 2018-05-16].
Rezerwat przyrody Zadni Gaj

Zadni Gaj – leśny rezerwat przyrody w miejscowości Cisownica w gminie Goleszów w województwie śląskim. Utworzony w 1957 r., zajmuje powierzchnię 6,39 ha. Rezerwat znajduje się na stokach wzgórza Zagoj na Pogórzu Cieszyńskim. Ochronie podlega w nim naturalne stanowisko cisa pospolitego (kilkadziesiąt osobników w wieku około 200 lat), rozproszonych w zdegradowanej buczynie karpackiej. Rezerwat jest położony w otulinie Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego oraz w granicach obszaru siedliskowego sieci Natura 2000 „Beskid Śląski” PLH240005. Leży na gruntach Nadleśnictwa Ustroń. Nie posiada planu ochrony; na mocy ustanowionych w listopadzie 2018 roku na okres 5 lat zadań ochronnych jego obszar objęto ochroną czynną. W pobliżu rezerwatu stoi budynek, w którym mieściło się niegdyś schronisko PTTK „Pod Tułem” (obecnie restauracja z pokojami gościnnymi). Przypisy Bibliografia LeszekL. Bernacki LeszekL., AndrzejA. Blarowski AndrzejA., ZbigniewZ. Wilczek ZbigniewZ., Osobliwości szaty roślinnej województwa bielskiego, Poznań: wyd. COLGRAF-PRESS, 1998, ISBN 83-86258-22-5, OCLC 749894651 . Blarowski Andrzej, Gajczak Jerzy, Łajczak Adam i in.: Przyroda województwa bielskiego. Stan poznania, zagrożenia i ochrona, wyd. COLGRAF-PRESS, Poznań 1997, ISBN 83-86258-15-2.