Teatr Ludowy w Krakowie

Teatr Ludowy – krakowski teatr, znajdujący się w dzielnicy XVIII na osiedlu Teatralnym 34, w Nowej Hucie. Historia Działa od 3 grudnia 1955 Budynek teatru zaprojektowali Janusz Ingarden i Marta Ingarden oraz Jan Dąbrowski. Teatr miał być w założeniach sceną kameralną nowohuckiego teatru, który według planów miał powstać po południowej stronie Placu Centralnego, w czasie budowy występował pod nazwą Teatr Kameralny. Rozpoczął działalność premierą sztuki Krakowiacy i Górale Wojciecha Bogusławskiego. Teatr prowadzony był przez Krystynę Skuszankę (dyrektor) i Jerzego Krasowskiego (reżyser) oraz Józefa Szajnę (scenograf). Działalność Teatru Ludowego poprzedził w Nowej Hucie amatorski, robotniczy teatr Nurt, którym kierował literat Jan Kurczab. Scena ta powstała jako zespół amatorski w 1952. W maju 1953 Nurt otrzymał status teatru zawodowego. Działał do lutego 1954. Teatr szybko zdobył dużą popularność mieszkańców Krakowa: poziom zapełnienia widowni na spektaklach wynosił już w 1956 81%. Teatr Ludowy wystawia również sztuki na Scenie Pod Ratuszem w budynku Wieży ratuszowej na Rynku Głównym 1. Powstała w 2004 Scena Stolarnia to najmłodsza scena Teatru Ludowego. Mieści się na parterze w budynku zaplecza na os. Teatralnym 23. Swoją nazwę zawdzięcza wcześniej ulokowanej w tym miejscu teatralnej pracowni stolarskiej. W 2026 Teatr został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Budynek teatru znajduje się w gminnej ewidencji zabytków. Architektura budynku Socrealistyczny budynek na os. Teatralnym w Krakowie został zaprojektowany na rzucie kwadratu, z czego połowę zajmuje scena i pomieszczenia techniczne, drugą widownia, westybule i ko­rytarze. Cały budynek jest jednokondygnacyjny, z mocno wysuniętym nadsceniem. Elewacje są podobne do siebie, lizeny (w narożnikach pojedyncze, w środku podwójne) i gzyms w 2/3 wysokości dzielą je na prostokąty. Najozdobniej potraktowana została elewacja frontowa z szerokimi schodami prowadzącymi do oszklonego wejścia z trojgiem drzwi, które flankują cztery kolumny. Pod dachem znajduje się fryz ozdobiony delikatnym motywem dekoracyjnym z napisem Teatr Ludowy nad wejściem. Na dachu umieszczono neon z napisem Teatr Ludowy, w narożnikach dachu usytuowano dwie przeszklone latarnie ze szpicami, które doświetlają wnętrze. Wnętrze Za drzwiami wejściowymi znajduje się płytki hol kasowy, gdzie po prawej stronie, we wnęce, umieszczono rzeźbę Romana Tarkowskiego Komedianci. Za holem kasowym znajduje się drugie przeszklone wejście, podobnie jak na zewnątrz poprzedzone kolumnami od strony korytarza komunikacyjnego. Korytarz komunikacyjny z dwoma westybulami po bokach obiega widownię. W jednym z nich (lewym) obecnie (2026) działa kawiarnia, która w okresie letnim posiada stoliki także na zewnątrz teatru. Wnętrze, które zostało zaprojektowane przez Janusza Ingardena i Krystynę Wąsowicz, ozdabiają posadzki marmurowe, kryształowe żyrandole, lustrzana ściana naprzeciwko wejścia. Wystrój wnętrz przywołuje skojarzenia ze stylem empire. Widownia składa się z ponad 300 miejsc parterowych w układzie amfiteatralnym. Scena ma głębokość 9 m, otwór sceniczny szerokość 8,5 m i wysokość 5 m. (zajmuje powierzchnię ok. 200 m kwadratowych). Poprzedza ją proscenium szerokości 3 m, a tworzy go przykrywany kanał orkiestrowy. Urządzono wieżę wyciągową na 12 i 24 wyciągi (do zmiany dekoracji). Nowocześnie rozwiązano także zapadnie, które można uzyskiwać w dowolnym miejscu sceny. Teatr posiada scenę obrotową z mechanizmem ręcznym. Dyrektorzy teatru 1955–1963 – Krystyna Skuszanka 1963–1966 – Józef Szajna 1966–1971 – Irena Babel 1971–1974 – Waldemar Krygier 1974–1979 – Ryszard Filipski 1979–1989 – Henryk Giżycki 1989–2005 – Jerzy Fedorowicz 2005–2012 – Jacek Strama (dyrektor w zastępstwie) 2012–2016 Jacek Strama od marca 2016 Małgorzata Bogajewska Aktorzy Współcześni Byli Na deskach Teatru Ludowego występowali m.in.: Zobacz też Fundacja Teatru Ludowego w Krakowie Przypisy Bibliografia Agnieszka Chłosta-Sikorska: Między propagandą a rzeczywistością. Mieszkanki Nowej Huty w latach 1956–1970. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, 2019. ISBN 978-83-8084-267-0. Linki zewnętrzne Strona Teatru Ludowego. [dostęp 2011-08-06]. Wspomnienia i anegdoty o Teatrze Ludowym. [dostęp 2014-01-10]. Teatr Ludowy. facebook.com