NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Marcina w Błażowej

Kościół pw. św. Marcina – rzymskokatolicki kościół parafialny w Błażowej, w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim. Parafia należy do dekanatu Błażowa archidiecezji przemyskiej. Jest to świątynia wzniesiona w latach 1896–1900 według projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego jako trzecia z kolei. Budowla ma 72 metry długości, 54 metry szerokości oraz 2 wieże o wysokości 50 metrów. Cegła na jej budowę została wykonana w Błażowej, a kamień pochodził z okolicznych wąwozów. Świątynia była remontowana w 1965 roku. Do wyposażenia kościoła należą m.in.: obraz Chrystusa Bolesnego, barokowy krucyfiks, kociołek cynowy barokowy z XVIII wieku. Świątynia została wzniesiona w stylu eklektycznym (gotycko-romańskim). Do jej budowy użyto czerwonej cegły poprzekładanej co kilka warstw czarną, glazurowaną zendrówką. Do wykonania większych elementów zostały użyte ciosy kamienne nieotynkowane, np. portal główny, cokoły, zakrystia. Budowla posiada trzy nawy. Dach świątyni jest dwuspadowy, nakryty czerwoną dachówką ceramiczną, krzyżuje się z dachem transeptu pod kątem prostym. Prezbiterium jest nakryte dachem dziewięciopolowym, natomiast nawy boczne, zakrystie i kruchty są nakryte dachami pulpitowymi. Absydy przy transepcie są nakryte dachami pięciopołaciowymi, natomiast wieże dachami czteropołaciowymi, wieże są załamane u podstawy i pokryte są blachą miedzianą. Prezbiterium wewnątrz świątyni jest zamknięte pięciopolową apsydą. Nawa główna posiada cztery przęsła, natomiast nawy boczne są węższe i niższe. Przyziemia wież, nawa główna, nawy boczne, transept, prezbiterium, zakrystia i babiniec są nakryte sklepieniami krzyżowymi. Malowidła wykonali artyści: Stefan Matejko, Stanisław Bergman i Kasper Żelechowski. W krakowskim zakładzie Stanisława Przybylskiego wykonano Stacje Drogi Krzyżowej, które poświęcono 11 stycznia 1903 roku. Na podstawie rysunków Jana Sas-Zubrzyckiego wykonanie ołtarzy (głównego i bocznych), ambony, konfesjonałów zlecono znanemu artyście z Futomy Kazimierzowi Krygowskiemu. Galeria zdjęć Przypisy
Kościół Świętego Wawrzyńca w Dynowie

Kościół Świętego Wawrzyńca w Dynowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Dynów archidiecezji przemyskiej. Obecna świątynia ufundowana, przez Małgorzatę z Dynowa, została zbudowana i poświęcona w 1462 roku, jako posiadająca murowane prezbiterium i drewnianą nawę. Około 1604 roku Katarzyna z Maciejewskich Wapowska przeznaczyła środki finansowe na przebudowę świątyni. Zostały wtedy drewniane ściany nawy zastąpione murowanymi i zachowana została w tym poprzednia forma świątyni. Budowla została konsekrowana w 1617 roku przez arcybiskupa lwowskiego Andrzeja Pruchnickego. W czasie najazdu wojsk Jerzego II Rakoczego w 1657 roku wnętrze świątyni zostało poważnie uszkodzone przez pożar. Po odbudowie budowla została konsekrowana w 1663 roku przez biskupa przemyskiego Stanisława Sarnowskiego. Świątynia była restaurowana w latach 1891–1894. Polichromia została wykonana w 1969 roku przez artystę Stanisława Szmuca. Wyposażenie wnętrza zostało wykonane w XVII – XIX wieku. W kaplicy w ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, powstały w XVI wieku. Przypisy
Kościół św. Katarzyny w Tyczynie

Kościół świętej Katarzyny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Tyczyn diecezji rzeszowskiej. Świątynia murowana, który po wielu przebudowach przetrwała do dziś, została wybudowana przez Jana Pileckiego właściciela Tyczyna, wojewodę krakowskiego, w 1466 roku. W 1608 roku świątynia została obrabowana przez Stanisława Stadnickiego „diabła łańcuckiego”. W dniu 1 września 1629 roku kościół został spalony razem z miastem. Został odbudowany przez właściciela Tyczyna Mikołaja Rafała Kostkę, który dobudował również od strony południowej kaplicę świętego Stanisława Kostki. Niestety w 1657 roku Tyczyn został spalony przez księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego. Właściciel miasta Jan Klemens Branicki, wielki hetman koronny, przebudował gruntownie świątynię i budynki kościelne i dobudował również kaplicę Świętej Trójcy przed 1727 roku. Projektantem przebudowy był zapewne Jan Henryk Klemm. Biskup Antoni Wacław Betański (proboszcz parafii w Tyczynie) uroczyście konsekrował świątynię w dniu 26 maja 1782 roku pod wezwaniem Trójcy Świętej, Matki Bożej Wniebowziętej i św. Katarzyny. Świątynia była remontowana w 1850 roku i w latach 1890–1911. Został wówczas obniżony dach zakrystii, zostały wprawione dwa okna w prezbiterium i sześć okien w nawach bocznych, natomiast przy ścianach frontowych naw zostały zamontowane ciosowe ołtarze: św. Józefa (dzięki staraniom hrabiego L. Wodzickiego) i Matki Bożej (dzięki staraniom księdza proboszcza W. Cymbuła), a polichromia została wykonana przez profesora Juliana Krupskiego ze Lwowa w latach 1910-1911. W latach 1978–1979 polichromia została odnowiona przez Józefa Stecińskiego z Jarosławia. Elektryfikacja i radiofonizacja świątyni została przeprowadzona w 1952 roku. Budowla jest zabytkiem architektury pierwszej grupy jako zespół kościelny (obejmujący kościół, dwie dzwonnice, ogrodzenie, plebania i wikarówka). w świątyni znajduje się osiem obrazów S. Mirysa. Jest to świątynia wzniesiona w stylu późnobarokowym, mury prezbiterium powstały w stylu gotyckim, trzynawowa, bazylikowa. Wolnostojące kwadratowe wieże, połączone z fasadą wklęsłymi ścianami parawanowymi, wznoszą się na wysokość około 18 metrów. Fasada kościoła posiada dwie kondygnacje i trzy osie oraz jest podzielona trójkątnym przyczółkiem. Elewacja świątyni, dwie wieże zostały wyremontowane w latach 1994–1995. Ponowne gruntowne prace renowacyjne i konserwatorskie elewacji zewnętrznej i całego wnętrza razem z ołtarzami zostały wykonane w latach 2003–2013. Przypisy
Budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Tyczynie

Budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Tyczynie – zabytkowy budynek znajdujący się w Tyczynie w województwie podkarpackim, wpisany do ewidencji zabytków gminy Tyczyn. Historia Budynek powstał w latach 1875-1877 z inicjatywy Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Budowę sfinansowano ze składek społecznych. W budynku istniała wówczas sala gimnastyczna oraz sala widowiskowa, w której przeprowadzano spotkania, zebrania, przedstawienia teatru amatorskiego i odczyty. Po I wojnie światowej budynek został przejęty przez kontynuujący działalność kulturalną w mieście Związek Polskiej Kształcącej się Młodzieży. 14 kwietnia 1983 roku budynek wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-371. W 1985 z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Tyczyna dokonano remontu obiektu. Architektura Obiekt pozbawiony cech stylowych, założony na rzucie litery L, parterowy. Jest murowany z cegły, otynkowany (oprócz elewacji wschodniej). Wnętrze budynku o układzie dwutraktowym, z przejezdną sienią na osi. Dach budynku dwuspadowy, nad węższą częścią budynku pulpitowy, kryty blachą. Więźba dachowa drewniana, konstrukcji krokwiowo-jętkowej. Uwagi Przypisy
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Bukowsku

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Bukowsku – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Sanok I archidiecezji przemyskiej. Obecny kościół został wzniesiony w stylu neogotyckim w latach 1882–1886 na miejscu starej drewnianej świątyni. Kościół budował ks. Jan Jakubowski (zmarły w 1885 roku i pochowany na cmentarzu w Bukowsku). Budowla została konsekrowana przez biskupa Jakuba Glazera w 1897 roku. We wnętrzu znajduje się polichromia wykonana temperą przez krakowskiego artystę malarza Leonarda Winturowskiego w 1911 roku. W latach 1982–1983 odnowił ją Kazimierz Florek z Sanoka. Na tzw. tęczy pod sklepieniem znajduje się duży obraz Królowej Korony Polskiej odbierającej hołd od świętych polskich i reprezentantów stanów polskiego narodu. Nad wejściem głównym na elewacji zewnętrznej znajduje się figura Matki Bożej wykonana z lanego żelaza sprowadzona w 1903 roku z Paryża. Upamiętnienie 15 września 1996 na ogrodzeniu kościoła została odsłonięta tablica pamiątkowa honorująca ofiary walk i prześladowań z okresu II wojny światowej pochodzące z Bukowska i okolic, na której zostali upamiętnieni czterej oficerowie zamordowani w ramach zbrodni katyńskiej: Stanisław Chorążek, Stanisław Kowalik, Jan Krawiec, Władysław Wilecki). Przypisy
Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Wolicy

Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Wolicy – parafialna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1826 w miejscowości Wolica. Od 1947 użytkowana jako rzymskokatolicki kościół filialny parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Bukowsku. Historia Pierwsza cerkiew w Wolicy stała w górnej części wsi zwanej Wilci. W 1572 została przeniesiona do centrum wsi i przebudowana, na koszt Anastazji i Teodora Niemczanina. W 1820 zamknięto świątynię i nakazano wybudować nową. Nowa murowana cerkiew, istniejąca do dziś, powstała w 1826. Po deportacji ludności ukraińskiej w 1945, cerkiew została przejęta przez rzymskich katolików. Po 1947 przerobiono kopuły cerkiewne na pseudogotyckie wieże. Obok cerkwi znajduje się parawanowa dzwonnica z 1826. Przypisy
Dom przy ul. Niecałej 2 w Sanoku

Dom przy ul. Niecałej 2 w Sanoku – budynek w Sanoku. Jest położony w obecnej dzielnicy Sanoka, Zatorze, pod adresem ulicy Niecałej 2 (odbiegającej od ulicy Bartosza Głowackiego, nad przepływającym tuż obok Potoku Płowieckim oraz w bezpośrednim sąsiedztwie przystanku kolejowego Sanok Miasto i linii kolejowej nr 108. Dom został wybudowany na przełomie 1913/1914 roku w architektonicznej formie willi, według danych podanych przez właściciela stylem nawiązuje do secesji wiedeńskiej. Pierwotnie budynek figurował pod numerem konskrypcyjnym 717, a potem pod adresem ul. Niecałej 2. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 200 m². Budynek posiada jedno piętro. Powierzchnia działki, na której jest usytuowany dom, wynosi 11,83 a, zaś w przylegającym do budynku ogrodzie zachowane zostały wiekowe brzozy. W domu zamieszkiwała rodzina sanockiego lekarza dr Włodzimierza Pajączkowskiego (1864-1943), w tym jego żona Wanda (1865-1948, była właścicielką domu w 1931) oraz synowie Jerzy (1894-2005) i Stefan (1900-1978), obaj późniejsi oficerowie Wojska Polskiego. Rodzina Pajączkowskich miała zamieszkać w domu w latach 30. W domu zamieszkiwali: Bolesław Sygnarski (1899-1959), syn Władysława i brat Mieczysława, Helena Schlarp (1894-1970, wdowa po Stefanie). Budynek został wpisany do wojewódzkiego (1991) oraz do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka. Na początku XXI wieku budynek został wystawiony na sprzedaż. 3 maja 2024 premierę miała napisana z inicjatywy Agnieszki Jankowskiej książka pt. TiffanyVilla. Niecała 2. Sanok, dedykowana omawianemu budynkowi. Zobacz też Zabytki Sanoka Lista zabytków w gminie Sanok w artykule "Wiki Lubi Zabytki" Przypisy
Kościół Rozesłania Apostołów w Mrzygłodzie

Kościół Rozesłania Apostołów – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Sanok I archidiecezji przemyskiej. Jest to pierwszy odnotowany dokumentalnie kościół wybudowany w Mrzygłodzie, oraz jedna z najstarszych świątyń murowanych w regionie. Obecna świątynia została ufundowana przez króla Władysława II Jagiełłę i wzniesiona w latach 1415–1424, jako wotum za zwycięstwo w bitwie pod Grunwaldem. Budowla jest orientowana, jednonawowa, posiada węższe prezbiterium zamknięte trójbocznie, z zakrystią oraz kruchtą. Do wyposażenia kościoła należą nastawy ołtarzowe powstałe w XIX w., kamienny portal zdobiący przejście z prezbiterium do zakrystii, powstały w 1 połowie XVI wieku, obraz z przedstawieniem Chrystusa Króla, sygnowany literami I.S. oraz S.L. oraz datą 1660, pochodzące z tego samego wieku: krucyfiks ołtarzowy o stylistyce barokowej, kropielnica ustawiona w kruchcie świątyni, chrzcielnica z puklowaną czaszą i ażurową pokrywą z liśćmi suchego akantu, powstała w 1 połowie XVIII w. i wykonane w tym samym wieku dwa krucyfiksy o cechach ludowego baroku, wykonane w mrzygłodzkich warsztatach. Przypisy
Kościół Świętych Kosmy i Damiana w Wujskiem

Kościół Świętych Kosmy i Damiana w Wujskiem – rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Świętych Kosmy i Damiana, wzniesiony w 1804, znajdujący się w miejscowości Wujskie. W latach 1839–1947 świątynia pełniła funkcję parafialnej cerkwi greckokatolickiej pw. Świętych Kosmy i Damiana. Historia Kościół wybudowano w 1804 dla służby dworskiej i robotników manufaktury tkackiej. W 1839 fabrykę strawił pożar, a robotnicy rozjechali się. Budynek kościelny dziedziczka przekazała grekokatolikom, ponieważ ich stara drewniana cerkiew groziła zawaleniem. Odtąd do 1947 świątynia pełniła funkcję cerkwi dla dwóch wsi Wujskiego i Załuża. Budynek poddawano remontom w 1914, 1925 oraz w 1976. W 1947 po wysiedleniach ludności obrządku unickiego murowany kościół ponownie wrócił do obrządku rzymskokatolickiego. Architektura i wyposażenie Jest to budowla murowana, otynkowana, orientowana, jednoprzestrzenna. Prezbiterium zamknięte półkoliście. Dach dwuspadowy, wysoki o wklęsłych połaciach z wieżyczką na sygnaturkę. Wewnątrz sklepienie kolebkowe na gurtach. Wyposażenie wnętrza współczesne świątyni, późnobarokowe z rokokowymi ornamentami. Otoczenie Przed budynkiem murowana dzwonnica–brama na osi świątyni, współczesna jej. Przypisy
Kościół św. Mikołaja w Tyrawie Wołoskiej

Kościół świętego Mikołaja – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Sanok II archidiecezji przemyskiej. Historia Świątynia powstała przed 1745, ale ze względu na zły stan techniczny pod koniec XVIII wieku nie została poświęcona przez biskupa Wacława Hieronima Sierakowskiego. Budowla była remontowana w latach: 1904, 1931 (pod kierownictwem przemyskiego arch. Romana Talińskiego) oraz w 1935 roku. Kościół reprezentuje styl późnobarokowy, jest budowlą murowaną oraz otynkowaną. W 1931 do świątyni dobudowano zakrystię. Wewnątrz kościoła są umieszczone ściany boczne, które są rozdzielone dwiema parami wtopionych półkolumn. Półkolumny podpierają szerokie belkowanie z silnie profilowanym gzymsem. Nad półkolumnami są umieszczone wygięte ściany, z kolei między nimi od strony zachodniej znajdują się głębokie wnęki, które są zamknięte łukiem segmentowym. Ołtarz główny z tabernakulum został wykonany w 1750. Był remontowany w latach: 1859 oraz 1907. Obrazy znajdujące się w ołtarzu to: Matki Boskiej Szkaplerznej (z 1859), Trójcy Świętej (z 1750), natomiast w zwieńczeniu św. Mikołaja (z XX wieku). Przy kościele znajduje się dzwonnica z I połowy XIX wieku i groby dawnych proboszczów, murowana kaplica grobowa rodziny Krajewskich z 1831 r. oraz kilka starych nagrobków członków rodzin tutejszych właścicieli. W otoczeniu świątyni istnieją nagrobki starego cmentarza. Galeria Przypisy
Dwór w Bażanówce

Dwór w Bażanówce – zabytkowy dwór wybudowany w trzeciej ćwierci XIX w., wraz z parkiem, znajdujący się w miejscowości Bażanówka w powiecie sanockim. Opis Dwór został wzniesiony w trzeciej ćwierci XIX w. z inicjatywy Felicjana Pawła Laskowskiego, ówczesnego właściciela wsi. Jest to budowla parterowa, wzniesiona na planie prostokąta, eklektyczna. Elewację frontową zdobi głęboki, wsparty na dwóch kolumnach portyk, zajmujący przestrzeń ograniczoną po bokach dwoma, kwadratowymi alkierzami. Po stronie ogrodowej na 3/4 elewacji, korespondujący z frontem pięciokolumnowy ganek. Wewnątrz zachowano typowy wystrój wnętrz z sienią (w niej kolumnowy piec na ośmiobocznej podstawie) oraz salonikiem. W wyniku działań wojennych dwór uległ zniszczeniu, znajdującą się w nim bibliotekę spalili żołnierze radzieccy. Po wojnie dwór wyremontowano i umiejscowiono w nim szkołę podstawową funkcjonującą do dziś. Wokół budowli mocno zniekształcony w kompozycji park krajobrazowy. Przetrwało w nim kilka drzew pomnikowych. Przypisy
Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej

Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej – dawna parafialna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1813 w Odrzechowej. Cerkiew była do 1947 kościołem greckokatolickim. Po wysiedleniach ludności łemkowskiej została przejęta przez kościół rzymskokatolicki. W latach 1945–1958 użytkowana jako kościół filialny parafii w Głębokiem. Od 1958 pełni funkcję kościoła parafialnego parafii św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej. Świątynię wraz z dzwonnicą, cmentarzem przykościelnym i ogrodzeniem wpisano w 1970 do rejestru zabytków. Historia obiektu Cerkiew powstała w 1813, przypuszczalnie według projektu rządowego, w stylu zwanym józefińskim, z niewielką wieżą nad wejściem do nawy. Jej fundatorem był ówczesny właściciel dóbr Ignacy Urbański. W 1898 w trakcie prac remontowych wykonano nowy dach pokryty blachą, a obiekt odmalowano. W 1944 cerkiew została poważnie uszkodzona w czasie działań wojennych. Remontowana w latach 1955, 1959, 1973 i 2020. Architektura i wyposażenie Cerkiew murowana, jednoprzestrzenna, otynkowana. Prezbiterium zwrócone na północ, zamknięte półkolistą absydą. Przy nim od zachodu zakrystia. Szersza prostokątna nawa, z niewyodrębnionym zewnątrz babińcem od południa przechodząca w kruchtę. W prezbiterium ściany rozczłonkowane pilastrami, w nawie filarami przyściennymi o wgłębionych narożnikach. Chór muzyczny w wieży otwarty trzema arkadami do nawy. Wewnątrz ikonostas malowany w 1870 oraz późnobarokowy ołtarz główny. W cerkwi znajduje się tablica poświęcona beatyfikowanemu przez Jana Pawła II w 2001 błogosławionemu Kościoła greckokatolickiego Iwanowi Ziatykowi, urodzonemu w Odrzechowej. W 2020 powróciło do cerkwi kilka ikon przechowywanych na strychu, a także fragmenty wrót carskich i diakońskich oraz bogato zdobione tabernakulum. Odtworzono też dawny mur cerkiewny z rzecznych kamieni. Otoczenie świątyni Obok świątyni znajduje się murowana z kamienia rzecznego dzwonnica parawanowa zbudowana prawdopodobnie w 1850. Cerkiew otacza murek z kamienia łamanego. W granicach ogrodzenia istnieje stary przycerkiewny cmentarz. Są tam położone m.in.: grobowiec rodziny Władysława Morawskiego, a także nagrobki oficerów Władysława Gniewosza i Władysława Kozubowskiego. Obok dzwonnicy znajduje się pomnik upamiętniający 570 żołnierzy poległych w I wojnie światowej. Przypisy Bibliografia Ciupka Jan, W gminie Zarszyn i okolicy, PUW Roksana, Krosno 2003, ISBN 978-83734311-6-4
Cerkiew św. Jana Ewangelisty w Pielni

Cerkiew św. Jana Ewangelisty w Pielni – parafialna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1805 w miejscowości Pielnia. Od 1946 użytkowana jako rzymskokatolicki kościół parafialny parafii Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych w Pielni. Historia Już w 1536 istniała w Pielni parafia prawosławna i cerkiew pw. Zmartwychwstania Chrystusowego, która stała na wzgórzu w dolnej części wsi. Cerkiew ta spłonęła. Podobny los spotkał kolejną w 1803. W 1805 zbudowano świątynię murowaną, która przetrwała do dziś. Parafia greckokatolicka obejmowała miejscowości: Dudyńce (z drewnianą cerkwią filialną), Jędruszkowce (Andruszkowce), Markowce, Pobiedno (Pobidno), Podgaj, Prusiek i Pisarowce. Remontowana w 1905. Po deportacji ludności ukraińskiej w 1945, cerkiew przejęta przez rzymskokatolików. Architektura i wyposażenie Jest to budowla murowana, otynkowana, dwudzielna. Prezbiterium zwrócone na południe, prostokątne, z prostokątną zakrystią w przedłużeniu. Szersza od prezbiterium, prostokątna nawa, przy której od północy kruchta. Nad nawą kwadratowa wieża. Dachy kryte blachą: nad prezbiterium i zakrystią trójspadowe, nad nawą dwuspadowy. Wewnątrz prezbiterium sklepione krzyżowo, kruchta kolebkowo. W nawie sufit z fasetą. Na wyposażenie składa się: późnobarokowy ołtarz główny i dwa boczne klasycystyczne przerobione z ikonostasu; ambona rokokowa z drugiej połowy XVIII w. z wielobocznym korpusem z czterema wolutami; kamienna kropielnica w kształcie kielicha z początku XIX w.; dwa epitafia Truskolaskich z 1806 fundacji syna Franciszka; marmurowe inskrypcyjne: Stanisława sędziego sanockiego i jego żony Magdaleny z Ciechanowskich. Otoczenie Obok cerkwi znajduje się murowana dzwonnica z początku XIX w.. Przypisy
Dwór w Posadzie Jaćmierskiej

Dwór w Posadzie Jaćmierskiej – zabytkowy dwór wybudowany w XIX w., wraz z parkiem, znajdujący się w miejscowości Posada Jaćmierska w powiecie sanockim. Opis Dwór został wzniesiony w XIX w. z inicjatywy Ostaszewskich. To budynek skromny, pozbawiony cech stylowych, parterowy, nakryty dwuspadowym dachem. Z gankiem poprzedzającym wejście o dwóch parach drewnianych słupów wspierających dwuspadowy daszek. W latach późniejszych został przedłużony w kierunku południowo-zachodnim. W 2005 zdewastowany dwór z parkiem przeszedł w ręce prywatne. Dwór został zrekonstruowany, a park i stawy oczyszczone. W parku część drzew uznano za pomniki przyrody. Przypisy
Kościół św. Jana Gwalberta i św. Tekli w Stanach

Kościół św. Jana Gwalberta i św. Tekli w Stanach – zespół dwóch rzymskokatolickich kościołów parafialnch (starego i nowego) zlokalizowanych obok siebie we wsi Stany w powiecie stalowowolskim (województwo podkarpackie). Przy nowym funkcjonuje parafia św. Jana Gwalberta i św. Tekli. Historia Pierwsza kaplica we wsi powstała ze środków Michała Amora Tarnowskiego w 1697. W 1727 wieś należała do parafii w Grębowie. Od 13 lutego 1794 proboszczem grębowskim był Jan Gwalbert Przemykalski, który w 1801 wzniósł na wzniesieniu o wysokości 180 m n.p.m. pierwszy drewniany kościół we wsi. Był on konsekrowany przez biskupa Ignacego Łobosa w 1884 (po odnowieniu). W kolejnych latach była doposażana, m.in. w obrazy lubelskiego malarza Władysława Barwickiego. Parafia powstała w 1818 (w pełni funkcjonowała od 1823). Podczas okupacji niemieckiej świątynię zamknięto (ludność została wysiedlona z uwagi na sąsiedztwo poligonu Luftwaffe w Nowej Dębie). Niemcy przeznaczyli kościół na opał i sprzedali go w 1942 osobie z Dęby. Do zniszczenia budowli ostatecznie nie doszło dzięki postawie księdza Józefa Skoczyńskiego ze Stalowej Woli, który uzyskał pozwolenie od Luftwafe na przeniesienie obiektu tamże. Po zakończeniu II wojny światowej zrezygnowano z przewiezienia świątyni z powrotem (wysokie koszty). Pozostała ona w Stalowej Woli i nosi wezwanie św. Floriana. W 1948 powstał we wsi nowy, drewniany obiekt. Inicjatorem jego wzniesienia był ksiądz Roman Dobrzański (konsekracja w 1975). Otrzymał on wyposażenie z poprzedniej świątyni. Był on poddawany pracom remontowym w kolejnych dekadach, m.in. w 1956 oszalowano ściany zewnętrzne, a w 1964 ściany pomalowano (autorem malowideł był Marian Stroński z Przemyśla). W 1975 zamontowano dwunastogłosowe organy i tabernakulum z porcelany. Wzniesiono wówczas dzwonnicę z jednym dzwonem. W początku lat 80. XX wieku proboszcz Jan Kula rozpoczął starania o budowę nowego, murowanego kościoła, który powstał w latach 1981-1982 wg projektu Romana Gorczycy i Władysława Jagiełły. Prace i fundusze popłynęły na ten cel od parafian, a także od diaspory w USA i Kanadzie. Świątynia z 1948 pełni od tego czasu rolę kaplicy przedpogrzebowej. Nowy kościół poświęcił 14 lipca 1985 biskup Bolesław Taborski, a konsekrował biskup Marian Zimałek w 1996. Galeria (nowy kościół) Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Radomyślu nad Sanem

Kościół świętego Jana Chrzciciela – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Jana Chrzciciela w Radomyślu nad Sanem (dekanatu Gorzyce diecezji sandomierskiej). Jest to świątynia wzniesiona w 1828 roku. Na początku XX wieku i w 1984 roku była restaurowana. Budowla jest drewniana, jednonawowa, posiadająca konstrukcję zrębową. Posiada mniejsze prezbiterium w stosunku do nawy, zamknięte prostokątnie, przy nim znajdują się dwie boczne zakrystie. Z przodu nawy znajduje się kruchta. Świątynia nakryta jest dachem dwukalenicowym, wykonanym z blachy, na dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Jest ona zwieńczona stożkowym blaszanym dachem hełmowym z latarnią. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim z fasetą. Chór muzyczny posiada prospekt organowy i jest podparty dwiema kolumnami, charakteryzuje się również prostą linią parapetu. Polichromia posiada motywy geometryczne. Do wyposażenia należą ołtarz główny, dwa ołtarze boczne, ambona, chrzcielnica oraz stacje Drogi Krzyżowej. Koronowany obraz Matki Bożej Bolesnej znajduje się obecnie w nowym kościele. Przypisy