Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Żabie Doły”

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Żabie Doły – zespół przyrodniczo-krajobrazowy położony na Górnym Śląsku, na granicy miast: Bytomia, Chorzowa i Piekar Śląskich o powierzchni 226,2 ha. Tło historyczne Poprzemysłowy krajobraz Żabich Dołów tj. zbiorniki wodne (dawne osadniki poflotacyjne Zakładów Górniczo-Hutniczych Orzeł Biały), zapadliska, czy hałdy powstał w wyniku m.in. eksploatacji górniczej rud cynkowo-ołowiowych i limonitu, osiadania terenu w wyniku wydobycia węgla kamiennego przez kopalnię Barbara-Chorzów. Ochrona przyrody, flora i fauna Zespół przyrodniczo-krajobrazowy został utworzony w 1997 roku rozporządzeniem Wojewody Katowickiego w celu ochrony siedlisk zwierząt, głównie ptaków wodnych. Ornitolodzy oznaczyli tutaj 129 gatunków ptaków, w tym 76 gatunków ptaków lęgowych, z których 17 gatunków jest nielicznych w skali Górnego Śląska. Z ptaków najbardziej interesujące jest duże zagęszczenie populacji lęgowej bączka – gatunku zagrożonego wyginięciem w regionie. Oprócz bączka występują tu również: bąk, bażant, błotniak stawowy, cyraneczka, czajka, dzięcioł duży, kowalik, kuropatwa, łabędź niemy, mazurek, perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi i perkoz zausznik, pliszka siwa i pliszka żółta, pustułka, remiz, słowik rdzawy, sowa uszata, szczygieł, zięba. Gatunki lęgowe występujące w Żabich Dołach stanowią około 30 procent wszystkich gatunków ptaków lęgowych w Polsce. Ze ssaków występują: jeż wschodni, kret europejski, ryjówka aksamitna, rzęsorek rzeczek, badylarka, chomik europejski, darniówka zwyczajna, karczownik ziemnowodny, mysz leśna i mysz polna, nornik zwyczajny, piżmak, lis rudy, łasica, kuna domowa i kuna leśna, tchórz zwyczajny, zając szarak, oraz (przejściowo) sarna i dzik. Występuje tu także kilkaset gatunków owadów, 12 gatunków ślimaków oraz 9 gatunków płazów. Żabie Doły ubiegają się o status rezerwatu. W 2012 roku Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna Maciejkowice przekazała miastu Chorzów 53 ha gruntów leżących na obszarze Żabich Dołów. Kolej Przez teren Żabich Dołów po nasypie kolejowym funkcjonowała linia kolejowa nr 145 Radzionków - Jup - Chorzów Stary oraz dwutorowa linia wąskotorowa. Część nasypu linii 145 rozebrano i miasto podczas rewitalizacji urządziło na nim (oraz na terenie rozebranej linii wąskotorowej) za zgodą ówczesnego właściciela czyli PKP utwardzone ścieżki spacerowe ze specjalnej substancji mineralno-żywicznej. Mają one długość około 9 450 metrów. W 2022 roku nowy właściciel nasypów firma JK Technology z Bytomia poinformowała miasto, że planuje rozebrać nasyp, aby odzyskać znajdujące się tam kruszywo. Przy tej okazji zaplanowano wycięcie 860 drzew. Temu projektowi sprzeciwili się mieszkańcy, prezydent i Rada Miasta Chorzowa. Sprzeciw prezydenta miasta uchylił wojewoda śląski Jarosław Wieczorek. W maju 2023 roku zostało wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne. Przypisy Bibliografia Jacek Nowak, Sylwia Lutyńska. The influence of anthropopression on the water environment in the area of Landscape-Nature Protected Complex „Żabie Doły” (Upper Silesia). „Archiwum Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska”, 2015. ISSN 1733-4381. (pol.). Barbara Tokarska-Guzik, Adam Rostański: Możliwości i ograniczenia przyrodniczego zagospodarowania terenów poprzemysłowych. W: Natura Silesiae Superioris. Suplement. Katowice: Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, 2001, s. 8. ISBN 83-906910-4-3. Krzysztof Soida: Koleje wąskotorowe na Górnym Śląsku. T. I. Katowice: Śląsk, 1996. ISBN 83-85831-82-7. (pol.).