NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kościół św. Wawrzyńca w Korytnicy

Kościół świętego Wawrzyńca – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Węgrów diecezji drohiczyńskiej) Historia Obecna murowana świątynia została wzniesiona w latach 1875–1880, według projektu architekta Bolesława Pawła Podczaszyńskiego i architekta Bronisława Brodzic-Żochowskiego, dzięki staraniom kanonika kolegiaty kaliskiej księdza Jana Radomyskiego, proboszcza w Korytnicy. Kierownikiem prac budowlanych był majster murarski Paweł Jakobi z Białegostoku. Kościół został konsekrowany w XVII niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego, czyli w dniu 12 września 1880 roku przez księdza arcybiskupa Wincentego Teofila Chościaka-Popiela, biskupa kujawsko-kaliskiego, brata Wacława Chościaka Popiela z Turny, który pełnił funkcję przewodniczącego komitetu budowy świątyni (od 1876 roku; w 1895 roku została ufundowana przez niego ambona). Członkiem Komitetu Budowy i wielkim dobrodziejem był także znany pisarz i działacz rolny Tymoteusz Łuniewski herbu Łukocz oraz jego małżonka Maria Izabela z Boglewskich – właściciele Korytnicy w latach 1874–1902. W jubileuszowym roku 1900 została zbudowana wieża razem z kaplicą Matki Bożej Nieustającej Pomocy – kosztem parafian i dzięki staraniom księdza prałata Ignacego Jasińskiego, proboszcza w Korytnicy. Do kolatorów tej świątyni od 1902 roku należał także kolejny właściciel majątku Korytnica Teodor Holder-Egger (1852–1929) i jego małżonka Maria ze Szretterów, posłanka na Sejm RP i znana działaczka Związku Ludowo-Narodowego. Podczas I wojny światowej na początku sierpnia 1915 roku wycofujące się wojska rosyjskie zabrały z wieży świątyni cztery dzwony. W czasie II wojny światowej w nocy z 10 na 11 sierpnia 1944 roku wieża świątyni została zaminowana i wysadzona w powietrze przez wojska niemieckie, a razem z nią kaplica Matki Bożej. Zostały zniszczone wtedy szyby i dach świątyni. Żołnierze niemieccy dokonali również grabieży w świątyni. Pierwsza odbudowa ze zniszczeń została podjęta przez księdza Teodora Jastrzębskiego, proboszcza w Korytnicy. W 1960 roku ksiądz Jan Kurowski, ówczesny administrator, odbudował wieżę i kaplicę. W 1990 roku – dzięki staraniom księdza Czesława Mazurka – zostały zainstalowane nowe 25-głosowe organy, które zostały wykonane przez Mariana Nawrota z Wronek. Przypisy
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Wierzbnie

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Grębków diecezji siedleckiej). Obecna świątynia została wzniesiona w latach 1855-56 przez nowych właścicieli okolicznych dóbr – Helenę i Pawła Swinarskich. Poprzedni kościół został zniszczony przez huragan. Konsekrowana została w 1930 roku przez biskupa Henryka Przeździeckiego. Na górnej kondygnacji fasady budowli znajduje się kamienny posąg św. Piotra. Z kolei we wnętrzu można znaleźć nawiązania do sztuki barokowej: m.in. kilka detali oraz obrazy z XVIII wieku, m.in. Matki Bożej z Dzieciątkiem. Przypisy
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Dąbrówce (powiat wołomiński)

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat radzymiński diecezji warszawsko-praskiej. Obecna murowana świątynia zaprojektowana przez architekta Zygmunta Twarowskiego w 1875 roku, została wzniesiona dzięki staraniom księdza Bartłomieja Pawalskiego w latach 1881–1883 ze składek parafian. konsekrowana została przez arcybiskupa Wincentego Chościaka-Popiela w dniu 22 sierpnia 1903 roku. W sierpniu 1944 roku w czasie działań wojennych budowla została częściowo zniszczona. W latach 1945–1955 została odremontowana przez księdza Józefa Tomaszczyka. Budowa wieży została zakończona w latach 1968–1972 podczas urzędowania księdza Franciszka Góździa. Są na niej powieszone dwa dzwony: „Święty Jan” (o masie 800 kg) i „Święty Antoni” (o masie 350 kg), poświęcone zostały przez biskupa Wacława Majewskiego w dniu 14 października 1956 roku. Przypisy
Kościół św. Klemensa Papieża i Męczennika w Klembowie

Kościół świętego Klemensa Papieża i Męczennika – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat wołomiński diecezji warszawsko-praskiej). Historia W początku XIV wieku w Klembowie erygowana była parafia, ulokowana w drewnianym budynku. W marcu 1629 roku biskup płocki Stanisław Łubieński konsekrował nowy kościół w tym miejscu. Budowla spłonęła w 1656 roku w wyniku Szwedów i kozaków. Kolejny kościół w Klembowie powstał w 1658, konsekrowany został przez biskupa Andrzeja Chryzostoma Załuskiego w 1699. Obiekt spłonął podczas insurekcji kościuszkowskiej. Ludność Klembowa pozbawiona została świątyni. Obecny budynek Jest to świątynia wzniesiona przez właściciela dóbr klembowskich, generała Franciszka Żymirskiego w latach 1823–1829. Wybudował on kościół murowany z cegły i pokryty gontami. Świątynia została przebudowana w latach 1885–1894 według projektu W. Kamieńskiego. Podczas tych prac zostały dodane prezbiterium z zakrystią i skarbcem oraz dwie kaplice umieszczone po obu stronach nawy. W ten sposób powstał kościół jednonawowy, który razem z kaplicami tworzy formę krzyża łacińskiego. Podczas działań wojennych w 1944 roku świątynia została uszkodzona, ale potem została odbudowana. Budowla posiada wieżę, wybudowaną w 1959 roku. Dach nawy głównej i kaplic bocznych jest dwuspadowy, nakrywa go blacha ocynkowana. Ołtarz główny i cztery ołtarze boczne zostały zbudowane w połowie XIX wieku. Są to ołtarze wykonane z drewna, które zostały odmalowane i pokryte szlagmetalem. W ołtarzu głównym jest umieszczony obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem namalowany w XVII wieku i przykryty srebrną suknią, nazywany Matką Bożą Klembowską. Także ambona, chrzcielnica i tron wykonane w XIX wieku są drewniane i zostały odmalowane oraz pokryte szlagmetalem. Obecny wystrój wewnętrzny świątyni został wykonany przez artystę malarza Jana Molgę z Warszawy. Od 1960 roku kościół jest wpisany do rejestru zabytków województwa warszawskiego. Święta siostra Faustyna W latach 1924–1925 z parafią związana była przyszła św. Faustyna Kowalska, wówczas Helena Kowalska. Pracowała jako pomoc domowa u rodziny Lipszyców w pobliskim Ostrówku, należącym do parafii Klembów. Do podjęcia pracy skierował ją ks. Jakub Dąbrowski, aby mogła zgromadzić środki na posag wymagany przy wstąpieniu do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. W czasie pobytu w Ostrówku Helena Kowalska regularnie uczestniczyła we Mszach świętych i nabożeństwach w kościele św. Klemensa w Klembowie. W oktawie Bożego Ciała w 1925 roku złożyła prywatny ślub czystości, który opisała później w swoim Dzienniczku. Pobyt w Ostrówku był ostatnim okresem jej życia świeckiego – 1 sierpnia 1925 roku wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Warszawie. Jedna z tablic przy wejściu głównym jest poświęcona temu wydarzeniu. Galeria Przypisy
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Brańszczyku

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii św. Jana Chrzciciela w Brańszczyku (dekanat Wyszków diecezji łomżyńskiej). Historia Obecna świątynia murowana została wzniesiona w 1833 roku, konsekrowana została w 1838 roku przez biskupa płockiego Franciszka Pawłowskiego. Kościół był przebudowywany w latach 1857-63 oraz w 1921 roku według projektu architekta Stefana Szyllera (m.in. zostało dostawione prezbiterium). W 1944 roku świątynia została znacznie uszkodzona, po wojnie została wyremontowana w latach 1948-51. Gruntowny remont został wykonany w 1965 roku. W latach 1995–2000 zostało odnowione wnętrze budowli i została wykonana nowa elewacja zewnętrzna. Wyposażenie Wyposażenie wnętrza reprezentuje głównie style: klasycystyczny i neobarokowy, niektóre obrazy i rzeźby reprezentują styl barokowy i pochodzą z XVII i XVIII wieku. Przypisy
Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Porządziu

Kościół pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Porządziu – rzymskokatolicki kościół parafialny we wsi Porządzie należący do dekanatu wyszkowskiego oraz diecezji łomżyńskiej. Historia Drewniana świątynia wybudowana została w Dzierżeninie w 1715 z fundacji biskupa płockiego Ludwika Załuskiego, w 1872 została rozbudowana. Pod koniec lat 20. XX wieku z inicjatywy proboszcza ks. Jan Trzaskoma kościół rozebrano i przetransportowano do wsi Porządzie. Translokacja miała miejsce w 1927 lub 1928, a wznoszenie świątyni skończono w 1930. Stawiając kościół, przebudowano go w stylu zakopiańskim lub inaczej w nurcie historyzmu narodowego. Projektantem przebudowy był Stefan Szyller. Po II wojnie światowej z inicjatywy ks. J. Fałkowskiego, proboszcza parafii, przebudowano kościół (dodano sklepienia nad nawą i prezbiterium). W 1954 stropy zastąpiono pozornymi kolebkami. W latach 1994–2000 kościół remontowano. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków (nr A-521 z 15 czerwca 1984). Od 2004 działa tu Sanktuarium św. Teresy od Dzieciątka Jezus, jedyne w Polsce jej sanktuarium. Architektura Kościół ma konstrukcję zrębową wzmocnioną lisicami. Stoi na betonowej podmurówce. Po przeniesieniu z Dzierżenina świątynia nie została orientowana, prezbiterium skierowano na północ. Nawa jest prostokątna. Prezbiterium jest mniejsze od nawy, zamknięte trójbocznie, obok znajdują się dwie zakrystie. Z boku kościoła znajduje się kruchta, natomiast od frontu wznosi się wieża o łamanym hełmie namiotowym pokrytym blachą, którego połacie rozdzielone są niewysoką galeryjką. Dach świątyni jest dwukalenicowy, z wieżyczką na sygnaturkę. Wnętrze kościoła zostało podzielone na trzy części przez pary słupów. W zachodniej części wnętrza kościoła znajduje się chór muzyczny z prospektem organowym. Stropy nad nawami są trapezoidalne, a nad prezbiterium jest sklepienie kolebkowe. Wyposażenie Wyposażenie świątyni jest współczesne, choć zawiera elementy z XIX wieku. Od strony prezbiterium znajduje się drewniana rzeźba Chrystusa na Krzyżu. W centralnej części kościoła wisi obraz św. Teresy od Dzieciątka Jezus otoczony wieńcem stylizowanych kłosów. Prospekt organowy wykonał w 1982 Jana Zych. Ołtarz główny w latach 50. XX wieku zaprojektował Wojciech Jastrzębski, a w 1953 wykonał jego dekorację. W oknach kościoła zamontowano witraże. Zachowały się feretrony z kościoła w Wyszkowie: rokokowy z trzeciej ćwierci XVIII wieku i z I połowy XIX wieku o cechach rokokowych. W przeszklonej niszy nad wejściem do kościoła umieszczono figurę Maryi. Otoczenie Przy kościele znajdują się pomniki odnoszące się do okresu okupacji hitlerowskiej. Ułożono tu kamienie symbolizujące groby ks. Jana Trzaskomy, zamordowanych mieszkańców parafii oraz Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”, który zginął w sąsiednich Sieczychach, wsi należącej do parafii Porządzie. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Kościół pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus (video)
Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Barcicach

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Barcicach – rzymskokatolicki kościół filialny zlokalizowany w miejscowości Barcice (powiat wyszkowski w województwie mazowieckim). Należy do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Barcicach z siedzibą w Somiance. Historia Parafię we wsi erygował w 1380 (lub 1379) biskup płocki Dobiesław Sówka. Była to fundacja zakonu norbertanek z Płocka. Wtedy to powstała pierwsza świątynia zastąpiona kolejną w 1616. Przetrwała ona do połowy XVIII wieku. Zachowany do dziś kościół wzniesiono w 1758 z drewna. Był remontowany w latach: 1867–1868, 1893 oraz po II wojnie światowej, jak również w latach 1998–2002 oraz 2010–2015 (dach). Architektura Kościół wzniesiony na rzucie prostokąta stoi w centrum wsi i jest ogrodzony murem z kamienia polnego. Orientowany obiekt jest konstrukcji sumikowo-łątkowej, oszalowany, osadzony na kamiennej podmurówce. Ma trzy nawy i prezbiterium szerokości nawy głównej, zamknięte trójbocznie z dwoma zakrystiami po bokach. Od zachodu i północy przybudowane są kruchty. Nawy wraz z prezbiterium przykrywa dach dwuspadowy. Nad elewacją wejściową umieszczono trzy niewielkie wieżyczki na rzucie kwadratów zwieńczone metalowymi, zdobionymi krzyżami. Elewacja ta jest trójosiowa z kanelurowanymi pilastrami na narożach. Poprzedza ją kruchta z trójkątnym szczytem. Pod środkową wieżyczką znajduje się trójkątny szczyt z okulusem. Wnętrza kryte są drewnianymi stropami, a w nawie głównej i prezbiterium sklepieniem kolebkowym w formie elipsy. Więźba dachowa jest krokwiowo-jętkowa. Podłogi wykonano z desek, a w prezbiterium z terakoty. Stropy naw bocznych i belki sklepienia nawy głównej wspierają się na kanelurowanych kolumnach. Chór muzyczny opiera się na dwóch kolumnach. Wyposażenie Na wyposażeniu świątyni są m.in. ołtarze (główny i boczne) oraz belka tęczowa z figurą Chrystusa (koniec XVIII wieku). W kościele były dwa dzwony odlane przez Antoniego Włodkowskiego w Węgrowie (1898). Zostały zrabowane w czasie II wojny światowej. Przypisy
Kościół św. Stefana w Policznie

Kościół Świętego Stefana w Policznie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat czarnoleski diecezji radomskiej). Świątynia została wzniesiona w latach 1889–1894 (według karty NID budowę rozpoczęto w 1884 roku). Konsekrowano ją w 1894 roku. Znajduje się w jednej osi urbanistycznej z rezydencją, co współcześnie zaburza budynek Zespołu Placówek Oświatowych. Ufundowana została przez Marię z Tyzenhauzów Przeździecką. Plan budowy kościoła został opracowany przez Jerzego Wernera. Świątynia wybudowana została z czerwonej cegły, na planie krzyża łacińskiego. Styl neogotycki został podkreślony przez dwie wysokie wieże. Budowla posiada pięć ołtarzy wykonanych z drewna dębowego, których budowniczym był Paweł Szczepański z Radomia; w głównym ołtarzu jest umieszczona rzeźba Pana Jezusa na krzyżu z drewna lipowego. Do ołtarzy dopasowane są wykonane również z drewna dębowego: konfesjonały, ławki, drzwi do zakrystii, balustrada przy ołtarzu głównym oraz ambona. Na ścianach prezbiterium są umieszczone dwa obrazy przedstawiające wyniesionych na ołtarze w 1999 roku dwóch męczenników z okresu II wojny światowej. Pierwszy z nich to ks. kom. ppor. Władysław Miegoń (1892–1942), kapelan Dowództwa Floty, zamordowany w Dachau. Drugi błogosławiony to ks. Kazimierz Sykulski (1882–1941), proboszcz w parafiach Skarżysko-Kamienna, Bzin i Policzna (w latach 1917–21), rozstrzelany w obozie Auschwitz-Birkenau. W nawie poprzecznej świątyni znajdują się dwie kaplice: św. Stefana i św. Jana Nepomucena oraz epitafium ks. Antoniego Grudzińskiego. Przypisy
Kościół św. Jana Chrzciciela w Tczowie

Kościół świętego Jana Chrzciciela – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat zwoleński diecezji radomskiej) . Projekt świątyni opracował architekt Józef Pius Dziekoński. Budowa kościoła była prowadzona od 1910 do 1925 roku. Powodami długich prac budowlanych była opieszałość władz rosyjskich, które musiały wydawać odpowiednie zezwolenia, później wybuch I wojny światowej, a w końcu brak pieniędzy. Charakterystycznym elementem orientowanej neogotyckiej trójnawowej bazyliki są dwie wieże. W dniu 13 sierpnia 1931 roku biskup Paweł Kubicki uroczyście konsekrował kościół. Przypisy
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Gradzanowie Kościelnym

Kościół świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Gradzanowie Kościelnym – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat raciąski diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Gradzanowo Kościelne, w gminie Siemiątkowo, w powiecie żuromińskim, w województwie mazowieckim. Obecna, murowana, neogotycka świątynia, według projektu architekta Stefana Szyllera, wzniesiona została w latach 1897–1901. Proboszczem parafii był w tym czasie ksiądz Julian Kaczyński, który zmarł w 1909 roku, kilka miesięcy po konsekracji kościoła. Budowla została poświęcona przez księdza dziekana Jana Fabianowicza, natomiast konsekrowana została razem z ołtarzem głównym w dniu 21 września 1909 roku przez biskupa płockiego Antoniego Juliana Nowowiejskiego, Podczas urzędowania proboszcza parafii, księdza Aleksandra Brudnickiego. W 1938 roku dach świątyni został pokryty blachą. W 1965 roku kościół został wymalowany przez Tadeusza Gajewskiego z Warszawy. Dzięki staraniom księdza Romana Tomaszewskiego i parafian zostało wykonanych wiele prac remontowych w świątyni, a także został zakupiony obraz świętego Jana Pawła II. Wnętrze kościoła jest ozdobione drewnianym neogotyckim ołtarzem głównym, wykonanym przez Władysława Hierskiego w Mławie około 1906 roku. W ołtarzu znajdują się rzeźby Matki Boskiej i świętych Apostołów Piotra i Pawła, wykonane przez Wincentego Bogaczyka z Warszawy na początku ubiegłego wieku (przed 1909 rokiem), na zasłonie jest umieszczony obraz świętej Katarzyny (namalowany przez F. Jędrzejczyka w 1906 roku), za nim jest usytuowana figura Matki Bożej w drewnie, wykonana przez Wincentego Bogaczyka w 1907 roku. Dwa ołtarze boczne dedykowane są: świętemu Stanisławowi Kostce z obrazem ku jego czci i figurą Serca Jezusowego z 1952 roku i świętemu Andrzejowi Boboli z obrazem świętego (namalowanym przez J. Gedroyć-Wawrzynowicza z Otwocka w 1953 roku) Około 1903 roku zostały wstawione do świątyni 11-głosowe organy z trakturą mechaniczną, wykonane w fabryce Dominika Biernackiego w Dobrzyniu nad Wisłą. Do dnia dzisiejszego przetrwał konfesjonał w stylu barokowym z XVIII stulecia, kielich w stylu wczesnobarokowym z I połowy XVI stulecia z wyrytym nad nodusem herbem Jastrzębiec oraz inicjałami „MS” fundatora a także monstrancja w stylu barokowym z połowy XIX stulecia. Przypisy
Kościół św. Floriana w Chamsku

Kościół świętego Floriana w Chamsku – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat żuromiński diecezji płockiej). Znajduje się we wsi Chamsk, w gminie Żuromin, w powiecie żuromińskim, w województwie mazowieckim. Obecny kościół został wzniesiony w latach 1817-1819 dzięki staraniom księdza Aleksandra Fiedorowicza. W 1950 roku świątynia została wyremontowana, natomiast w 1966 roku budowla została pokryta blachą i otrzyma nowy sprzęt liturgiczny. Wnętrze świątyni składa się z trzech naw, oddzielonych dwiema parami drewnianych kolumn toskańskich. Podczas urzędowania księdza Michała Skupieńskiego, który duszpasterzował w latach 1926-1950, siedziba parafii została przeniesiona do Poniatowa. Ksiądz Skupieński był więc ostatnim kapłanem, pełniącym funkcję proboszcza parafii Chamsk, następni duszpasterze byli już proboszczami parafii Poniatowo, natomiast świątynia w Chamsku pełniła funkcję kościoła filialnego. W latach 1992-1993 została rozbudowane prezbiterium, zakrystia i kaplica w świątyni; we wnętrzu został podniesiony także sufit. W 1994 roku zostały ufundowane nowe meble do zakrystii, z kolei dwa lata później został zbudowany nowy ołtarz główny, w którym zostały umieszczone obrazy świętego Floriana, Świętej Trójcy a także Matki Bożej Częstochowskiej. Kościół otrzymał również nowy ołtarz posoborowy, ufundowane zostały ponadto nowe ławki. Ołtarz konsekrował i poświęcił świątynię biskup Zygmunt Kamiński. W 2000 roku jako wotum jubileuszowe zostały ufundowane nowe stacje drogi krzyżowej. Od 27 kwietnia 2003 roku kościół ponownie pełni funkcję świątyni parafialnej. Przypisy
Kościół św. Wawrzyńca w Poniatowie

Kościół Świętego Wawrzyńca – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu żuromińskiego diecezji płockiej. Jest to świątynia wybudowana w 1805 roku. Wzniesiona została z fundacji Adama Zalewskiego i środków pielgrzymów, dzięki staraniom księdza Antoniego Fiederowicza. Remontowana była w 1861 roku i w latach 1971–72, wówczas zmieniono pokrycie dachu z gontu na blachę, oraz w 1996 roku i w latach 2002–03. Budowla jest trzynawowa, drewniana i posiada konstrukcję zrębową. Nie jest orientowana, wybudowano ją z drewna sosnowego. Prezbiterium jest wyodrębnione wewnątrz, zamknięte ścianą prostokątną, z boku są umieszczone zakrystia i składzik z lożami kolatorskimi na piętrze. Wejście główne jest w kształcie wgłębnego portyku z dwoma kolumnami. Portyk jest flankowany dwoma pozostałościami po wieżach i zwieńczony wystawką z trójkątnym szczytem. Świątynia posiada dach jednokalenicowy, pokryty blachą z czworoboczną wieżyczką na sygnaturkę. Jest ona zwieńczona dachem hełmowym z latarnią. Wnętrze jest otynkowane. Dzielą je na trzy części dwa rzędami kolumn jońskich po pięć sztuk. Prezbiterium jest nakryte stropem płaskim z fasetami. Nawę główną nakrywa sklepienie kolebkowe, natomiast nawy boczne sklepienie półkolebkowe. Chór muzyczny jest podparty czterema kolumnami i posiada prospekt organowy z początku XX wieku i instrument wykonany w pracowni Dominika Biernackiego. Na belce tęczowej znajduje się krucyfiks ludowy. Polichromia została wykonana w 1930 roku przez Władysława Drapiewskiego. Ołtarz główny pochodzi z 1900 roku, dwa boczne powstały w latach 1907–10. Ambona reprezentuje styl klasycystyczny. Przypisy
Kościół św. Antoniego z Padwy w Radziwiłłowie

Kościół św. Antoniego z Padwy w Radziwiłłowie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Wiskitki diecezji łowickiej. Autorem projektu był Teodor Talowski. Historia Kościół został ufundowany przez hrabiów Emilię i Feliksa Sobańskich z okazji ich złotych godów. Powstał w Radziwiłłowie, ponieważ władze carskie nie zgodziły się na wybudowanie go w Guzowie. Autorem projektu był Teodor Talowski. Budowę rozpoczęto w 1905 roku, a poświęcił ją w 1907 roku dziekan dekanatu łowickiego, prałat archidiakon Kapituły Łowickiej ks. Andrzej Retke (1851–1907). W 1920 Feliks Sobański (wnuk fundatora) przekazał kościół wraz z przylegającymi budynkami i ziemią Zgromadzeniu Zmartwychwstania Pańskiego. 1 stycznia 1923 arcybiskup metropolita warszawski Aleksander Kakowski erygował przy nim parafię na mocy dekretu z 29 listopada 1922 i oddał ją pod wieczysty zarząd Zmartwychwstańców. W 1917 roku spłonęła wieża. Odbudowano ją w 1923 roku. W 1929 zakupiono żyrandol.. Architektura Kościół neogotycki z czerwonej cegły, nietynkowany z elementami detalu neoromańskiego (portal). W tympanonie widnieje napis: „Przyjdź Królestwo Twoje”. Fasada posiada rozetę promienistą, nad którą ustawiono pełnoskalowe figury Chrystusa i Madonny. Nad kompozycją góruje krucyfiks (replika dzieła Stwosza z kościoła Mariackiego). Przypisy Linki zewnętrzne Galeria zdjęć Bartniki – Kościół św. Antoniego Padewskiego
Kościół św. Michała Archanioła w Puszczy Mariańskiej

Kościół Świętego Michała Archanioła – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Michała Archanioła w Puszczy Mariańskiej (dekanat Wiskitki diecezji łowickiej). Należy do księży marianów. Świątynia została wzniesiona około 1700 roku przez ojca Stanisława Papczyńskiego, założyciela zgromadzenia księży marianów. Rozbudowana została w 1755 roku o nawę dzięki staraniom rodziny Sanguszków z Guzowa. W tym samym roku został dobudowany do niej murowany budynek klasztorny. W 1864 roku Konwent Księży Marianów w Puszczy Mariańskiej został skasowany przez władze carskie, jednak do 1879 roku świątynią zarządzał jeszcze jeden z marianów – ojciec Piotr Komorowski. Od 1870 roku świątynią opiekowali się i posługiwali w niej księża diecezjalni. W 1891 roku świątynia została rozbudowana – dobudowano wieżę dzięki staraniom księdza J. Łagodzińskiego. W 1968 roku księża marianie powrócili do parafii i swojego klasztoru. Kościół był remontowany w latach 1960 – 68, 1982 i 1986 roku. 2 maja 1993 roku świątynia została podpalona. Zachowały się tylko barokowe naczynia i szaty liturgiczne, dwa portrety trumienne oraz pozostałości epitafium Juliana Turskiego zmarłego w 1771 roku. Zrekonstruowana została przez architektów: Krzysztofa Dygę, Andrzeja Nasfetera i Janusza Pachowskiego. Jest to budowla drewniana posiadająca konstrukcję zrębową, pionowo oszalowana. Składa się z jednej nawy. Jej prezbiterium nie jest wyodrębnione z zewnątrz od nawy i zamknięte jest ścianą prostą. Świątynię nakrywa gontowy dach jednokalenicowy z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną drewnianym dachem hełmowym z pozorną latarnią. Wnętrze jest otynkowane i nakryte jest płaskimi stropami. Znajdują się w nim zrekonstruowany ołtarz główny i ambona. W ołtarzu jest umieszczony obraz Najświętszej Maryi Panny. Przypisy