Maszt Wolności

Maszt Wolności – pomnik w formie 63-metrowego masztu flagowego, stojący w zachodniej części ronda Zgrupowania AK „Radosław” w Warszawie, upamiętniający m.in. Polskę Walczącą oraz powstanie warszawskie. Zbudowany w 2014 r., z flagą o największej powierzchni w Polsce. Przez dziewięć lat najwyższy maszt flagowy w Polsce (od 2023 najwyższe są Maszty Stulecia w Ossowie). Misja Maszt wybudowano z inicjatywy Artura Nowakowskiego i Bogdana Kaczmarka. Idea budowy Masztu powstała z chęci upamiętnienia 70. rocznicy powstania warszawskiego. Pomysł inicjatorów skomentowali historycy Norman Davies i Adam Zamoyski, pisząc m.in.: Budowa Budowę Masztu Wolności sfinansowali inicjatorzy. Obiekt bezpłatnie zaprojektowało biuro projektowe JSK Architekci Zbigniewa Pszczulnego i Mariusza Rutza. Zaprezentowano go władzom Warszawy 31 lipca 2013. Projekt zaakceptowano, 12 czerwca 2014 wydając pozwolenie na budowę, a władze miejskie udostępniły nieruchomość pod budowę. Lokalizację masztu wybrano ze względu na fakt, że na rondzie Zgrupowania AK „Radosław” zbiegają się trzy dzielnice, w których podczas powstania warszawskiego miały miejsce walki – Śródmieście, Wola i Żoliborz. Maszt Wolności ulokowano w zachodniej jego części, pomiędzy aleją Jana Pawła II i ulicą Okopową. Pierwotnie zakończenie budowy obiektu planowano na 1 sierpnia 2014, w 70. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego. Ze względu na problemy techniczne, rozpoczęcie konstrukcji przesunęło się. Maszt Wolności miał mieć wysokość 45 metrów, jednak szef miejskiego Biura Architektury Marek Mikos zaproponował jej zwiększenie do 60 metrów. Przyczyną tej zmiany miało być dopasowanie konstrukcji do pobliskich wieżowców. Ostatecznie maszt – wraz z mechanizmem wciągania flagi (na szczycie) – ma wysokość 63 metry, co stanowi nawiążanie do liczby dni trwania powstania warszawskiego. Budowa Masztu rozpoczęła się na początku sierpnia 2014 r. Wykonano odwierty, następnie wylano betonowy fundament, na którym ustawiono stalową konstrukcję, wykonaną w zakładach H. Cegielski z Poznania. Jej osadzenie wymagało przełożenia przewodów trakcji tramwajowej. Po raz pierwszy flagę państwową o powierzchni ponad 100 metrów kwadratowych w asyście Kompanii Honorowej Wojska Polskiego wciągnięto na Maszt Wolności 10 listopada 2014, w przeddzień Narodowego Święta Niepodległości. W uroczystości udział wzięła prezydent Warszawy, Hanna Gronkiewicz-Waltz. Zgodnie z zamiarami twórców konstrukcji, co roku 1 sierpnia na maszt jest wciągana polska flaga z symbolem Polski Walczącej i powiewa tam przez 63 dni, czyli czas trwania powstania warszawskiego. W pozostałe 302 dni roku znajduje się tam flaga państwowa. W styczniu 2015 r. fundatorzy formalnie przekazali maszt na własność władzom miasta. Konstrukcja Głównym wykonawcą obiektu była firma FB Antczak z Kalisza. Maszt Wolności otrzymał formę wrzeciona lub cygara, węższego u dołu i na górze, ale nieco szerszego pośrodku. U dołu obiektu znajduje się lekka, usztywniająca konstrukcja złożona z wielu elementów. Maszt Wolności osadzony jest na fundamencie w kształcie litery „V”, składającym się z 9 pali fundamentowych o łącznej długości 128 metrów i ciężarze ponad 3 ton. Pod nimi wylano ponad 58 metrów sześciennych betonu. Pale związano oczepem żelbetowym (11 ton stali, 100 metrów sześciennych betonu). W zamyśle projektantów, konstrukcja u dołu masztu ma symbolizować ludzi, którzy trzymają flagę wolności. Maszt ma 63 metrów wysokości i waży blisko 40 ton. Na szczycie Masztu Wolności znajduje flaga o powierzchni 100 m², wciągana elektrycznie. Jej owijaniu się wokół konstrukcji zapobiega obrotowy przegub, do którego jest przytwierdzona. Całość jest podświetlana po zmroku. Przy maszcie ustawiono tablice informacyjne w formie ławek, z napisem: Kontrowersje Budowie masztu towarzyszyły kontrowersje. Nie zdecydowano się na konsultacje społeczne w sprawie formy i zasadności jego konstrukcji – władze Warszawy wskazywały, że budowa pomnika jest inicjatywą prywatną, a miasto udostępniło jedynie grunty. Krytykowana była także lokalizacja. Radna Warszawy Aleksandra Sheybal-Rostek wskazywała na jej niefortunność, jako niekojarzącą się z powstaniem warszawskim, brak należytego wyeksponowania polskich symboli narodowych i sąsiedztwo nie najwyższych lotów architektury. Twierdziła, że o wiele lepszym miejscem dla budowy masztu byłby Kopiec Powstania Warszawskiego przy ulicy Bartyckiej. Pomimo tych wątpliwości, budowę masztu zaakceptowały: Związek Powstańców Warszawskich oraz Rada Muzeum Powstania Warszawskiego. Projekt zyskał też poparcie senatora Aleksandra Pocieja, reprezentującego między innymi mieszkańców dzielnicy Wola w Warszawie, na obszarze której postawiono Maszt Wolności. Uwagi Przypisy Linki zewnętrzne 60-metrowy maszt wolności na Rondzie Radosława; wywiad z pomysłodawcą i fundatorem, Arturem Nowakowskim (podsumowanie 3 lat pracy, uzgodnień, konsultacji i prezentacji; TVP Info, 10.11.2014)