NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Sint-Petruskerk (Aurich-Oldendorf)

De Sint-Petruskerk (Duits: St.-Petri-Kirche) is een luthers kerkgebouw in het Oost-Friese dorp Aurich-Oldendorf (gemeente Großefehn). Geschiedenis De zaalkerk werd waarschijnlijk tussen 1270 tot 1280 gebouwd en was oorspronkelijk aan de heiligen Petrus of Jacobus gewijd. De rondboogvensters aan de lengtezijden van het kerkschip waren vroeger hoger en van spitsbogen voorzien. De Petruskerk heeft een ingesnoerd, rechthoekig koor met drie kleine rondbogige vensters. De in het noordwesten vrijstaande toren met piramidedak van het gesloten type stamt eveneens uit de 13e eeuw. Van de gewelven in het kerkschip bleef slechts het koorgewelf bewaard. In het jaar 1755 stortte de westelijke muur van de kerk in. Voor de herbouw van de kerk stond Frederik de Grote nog hetzelfde jaar een geldinzamelingsactie toe in heel Pruisen. Bij de herbouw werd de ingang van de kerk naar de westelijke muur verplaatst. De portalen in het noorden en zuiden werden dichtgemetseld. Interieur Het interieur heeft tegenwoordig een vlakke zoldering. Aan de oostelijke muur van het rechthoekige koor zijn resten van muurbeschilderingen uit de 2e helft van de 13e eeuw bewaard gebleven. Het toont twee ruiters en een schip. Het is het enig nog bewaarde middeleeuwse fresco van een schip in een Nedersaksische kerk. Een klein Bentheimer doopvont uit de 13e eeuw is ernstig beschadigd, waarschijnlijk omdat het enige tijd als drinkbak voor vee heeft gediend. Tegen het einde van de 18e eeuw kocht de kerk het 17e-eeuwse orgel van de hervormde kerk uit Bunde aan. Vanaf Weener werd het orgel per turfschip naar de kerk vervoerd. Na de bouw van een orgelgalerij in 1792, kon het orgel in 1794 worden geïnstalleerd. Van het oude orgel bleef alleen de orgelkas uit 1691 bewaard. Het huidige instrument van Jehmlich Orgelbau Dresden GmbH dateert uit 1973. De kansel met op de kuip de witte figuren van Christus en de vier evangelisten werd in 1698 gemaakt. De lesenaar dateert uit 1697. Zie ook Lijst van historische kerken in Oost-Friesland Externe link (de) Website Ev.-luth. Kirchengemeinde St. Petri Aurich-Oldendorf
Sint-Petruskerk (Westerstede)

De Sint-Petruskerk (Duits: St.-Petri-Kirche) is de protestantse kerk van Westerstede bij Oldenburg in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het godshuis is het grootste kerkgebouw van de stad. Geschiedenis De stichting van het romaans-gotische godshuis vond plaats tijdens het pontificaat van aartsbisschop Adalbert II van Bremen. In de 14e eeuw vond gotisering van de kerk plaats. Uit deze periode dateren het aanzien van de huidige toren en de spitsbogige vensters van het kerkschip. Ook werd in deze periode het vlakke plafond van het kerkschip en het koor vervangen door gewelven. Een grondige renovatie van de kerk vond in de jaren 1955-1956 plaats. Hierbij werden aan de noordelijke zijde muurschilderingen blootgelegd. In 1979 werd de toren gerenoveerd. Interieur In het midden van de torenhal bevindt zich een granieten doopvont, dat waarschijnlijk even oud is als het kerkgebouw zelf. Tegenover de ingang van de kerk hangt een koperreliëf. Het reliëf werd door de stad Westerstede ter gelegenheid van het 850-jarig bestaan van de kerk geschonken en stelt de wonderbare visvangst voor. De triomfkruisgroep werd in het jaar 1996 samengesteld. De figuur van Christus stamt uit de 15e eeuw, de beelden van Maria en Johannes zijn van recente datum. De kansel uit 1607 werd ter gelegenheid van het 300-jarig jubileum van de reformatie in 1817 veranderd. Naast de kansel hangt een olieverfschilderij van Het Laatste Avondmaal. Tegenover de kansel bevindt zich aan de noordelijke muur een herenbank. In het koor hangt aan de noordelijke muur een schilderij uit 1722 met de voorstelling “Het laatste oordeel”. Het Passieretabel is begin-15e-eeuws en niet meer helemaal compleet, het werd na de restauratie van 1995 aangevuld met vier bronzen delen. In de kerk bevinden zich enkele muurschilderingen, waaronder een 13e-eeuws fresco van de heilige Barbara. Het orgel met 22 registers en een historisch klankconcept van een Noord-Duits barokorgel werd in 1972 door Jürgen Ahrend en Gerhard Brunzema uit Leer gebouwd. De orgelkas is nog van het eerste kerkorgel uit 1687. Gebouw De kerk is deels in romaanse, deels in gotische stijl gebouwd. De kerk heeft een kerkschip, een rechtgesloten koor en toren van 48 meter hoog. Het onderste deel van de toren bestaat uit granieten blokken, de rest is met rode baksteen opgemetseld. Naast de kerk staat een vrijstaande klokkentoren. Externe link (de) Website Evangelisch-lutherische Kirchengemeinde Westerstede
St.-Petrus-Kirche (Quakenbrück)

Die 1966 eingeweihte evangelische Kirche St. Petrus entstand unweit des Fliegerhorstes und der militärischen Anlagen des Zweiten Weltkriegs in dem damals „Merschland“ genannten späteren Quakenbrücker Stadtteil Neustadt. Die Kirchengemeinde gehört zum Kirchenkreis Bramsche der Evangelisch-lutherischen Landeskirche Hannovers. Beschreibung Der nach zeitgenössischen Gesichtspunkten konzipierte, zweiteilige Bau besteht aus Kirchenschiff und freistehendem Glockenturm in der Art eines Campanile. Die Wände sind innen und außen fast vollständig mit handgestrichenen, holländischen Klinkern verkleidet. In Betonwabensteine sind 132 farbige Scheiben des Bremer Glasmalers Heinz Lilienthal eingefasst. Von Lilienthal stammen auch fünf bunte Seitenfenster, die jeweils zwei Szenen aus der Passionsgeschichte Jesu Christi mit je einem Symbol darstellen. Der Innenraum wird von einem weit vorgezogen wuchtigen Altar beherrscht, der karolingische Altarformen aufnimmt. Kruzifix, Taufbecken, Lesepult, dreiarmiger Leuchter und die Tür des Hauptportals sind Bronzearbeiten des Nürnberger Künstlers Heinz Heiber. Der 3,15 auf 2,20 Meter große Wandteppich auf der Kanzelseite stammt aus der Werkstatt der Handweberei Huhs in Ganderkesee und stellt den Fischzug des Petrus dar. Die die Apsis schmückende, aus 132 farbigen Scheiben bestehende Fensterwand sowie die fünf Seitenfenster schuf der Bremer Glasmaler Heinz Lilienthal. Der nach den zeitgenössischen Gesichtspunkten der 1960er Jahre konzipierte Bau unterscheidet sich deutlich von den Sakralbauten vergangener Jahrhunderte. So fällt viel Tageslicht in das Kircheninnere, das, zusammen mit der Innenarchitektur, wie der großen, bunten Fensterwand in der runden Nische hinter dem Altarbereich, der Apsis, eine Konzentration auf das Geschehen im Altarbereich fördern soll. Der weit vorgezogene Altar ermöglicht eine Teilnahme am Altargeschehen im ursprünglichen Sinn. Der Altarbereich selbst vermittelt traditionelle Kirchenarchitektur in Gestalt des wuchtigen, viereckigen Altares, der auf einem kreisrunden Podest steht und eine alte, karolingische Altarform aufnimmt. Dahinter blickt man auf ein Bronzekreuz mit einem stilisierten Korpus des leidenden Christus, dessen Schattenwurf sich an der Decke abzeichnet. Orgel und Glocke In der Kirche ist eine Kleinorgel mit fünf Registern auf einem Manual und angehängtem Pedal vorhanden. Sie wurde 1957 von Orgelbauer Alfred Führer in Wilhelmshaven hergestellt. Die einzige Läuteglocke im Turm mit dem Schlagton a' wurde 1604 von Glockengießer Michael Dormann, Elbing gegossen. Es ist eine so genannte Patenglocke aus Rotwalde (heute Rydzewo) in Polen. Weblinks Website der Kirchengemeinde Quakenbrück, Petrus im Kirchengemeindelexikon Einzelnachweise
Kościół św. Piotra w Wolfenbüttel

Kościół św. Piotra (niem. St.-Petrus-Kirche) – rzymskokatolicka, neoromańska świątynia parafialna znajdująca się w niemieckim mieście Wolfenbüttel. Historia Od przyjścia reformacji do Wolfenbüttel w 1569 w mieście nie odprawiano nabożeństw katolickich. Sytuacja zmieniła się w latach 1627-1643, kiedy to miasto było okupowane przez katolickie wojska cesarskie podczas wojny trzydziestoletniej. Po zakończeniu okupacji Księstwo Brunszwiku było całkowicie protestanckie. W roku 1700 książę Antoni Ulryk zezwolił okresowo księdzu z Dorstadt na odprawianie nabożeństw katolickich w zamku Wolfenbüttel dla studentów tutejszej akademii, tancerzy baletu i śpiewaków operowych, głównie Włochów. Na prośbę studentów w 1705 sprowadzono księdza Laurentiusa Rolffa z klasztoru franciszkanów w Halberstadt. Msze święte przeniesiono do domu kominiarza Antona Schwarzego przy dzisiejszej Krumme Straße 54, a od 1707 odprawiano je w kaplicy w Schwarzes Garten. Obecny kościół parafialny wzniesiono w latach 1889–1891 według projektu Richarda Herziga. Ukończony gmach konsekrował 5 sierpnia 1891 bp Wilhelm Sommerwerck. Kościół wyremontowano w roku 1988 i w latach 2021–2022. Architektura i wyposażenie Świątynia neoromańska, trójnawowa, o układzie bazylikowym. Na emporze nad wejściem głównym ustawiono organy. Pośrodku nawy ustawione jest ośmiokątne baptysterium, wykonane w latach 2021–2022 z kwarcytu sprowadzonego z Tyrolu Południowego. Wystaje 60 cm nad posadzkę, ma głębokość 80 cm i jest w stanie pomieścić ok. 1000 litrów wody, co umożliwia całkowite zanurzenie nawet dorosłej osoby chrzczonej. Galeria Przypisy
St.-Sebastian-und-St.-Vincenz-Kirche (Breinermoor)

Die lutherische St.-Sebastian-und-St.-Vincenz-Kirche in Breinermoor, Gemeinde Westoverledingen (Ostfriesland), wurde 1784 als Saalkirche gebaut. Geschichte Die heutige Kirche wurde als Ersatz für eine Kapelle errichtet, die auf dem 400 Meter entfernten Friedhof stand. Nach Fertigstellung der Kirche wurde die Kapelle abgerissen. Westlich wurde ein schmaler Glockenturm an das Schiff angebaut. Je drei rundbogige große Fenster in den beiden Längsseiten lassen Licht in die Kirche fallen. Bis 1925 unterhielt die Kirchengemeinde einen eigenen Pastor. Seitdem teilte sie sich eine Pfarrstelle mit Backemoor. Am 1. Juni 2012 wurde die Kirchengemeinde mit der Vincenz-und-Laurentius-Kirchengemeinde in Backemoor zur neuen evangelisch-lutherischen Vincenz-Kirchengemeinde Backemoor-Breinermoor vereinigt. Sie gehört zum Kirchenkreis Rhauderfehn der Evangelisch-lutherischen Landeskirche Hannovers. Ausstattung Das Innere des Gotteshauses wird durch ein hölzernes Tonnengewölbe abgeschlossen. Verschiedene Einrichtungsgegenstände stammen aus dem Vorgängerbau. Die sechseckige Kanzel über dem Altar datiert von 1686. Ursprünglich bildete sie mit dem Altar eine Einheit, bis im 19. Jahrhundert eine Umgestaltung erfolgte. Auf dem Altar ist in Öl auf Leinwand Das letzte Abendmahl von Leonardo da Vinci nachgemalt. Zu den Vasa Sacra gehört ein Kelch, den Lubbe Jansen 1664 stiftete. Der Kronleuchter geht auf das Jahr 1751 zurück. Die Orgel wurde um 1874 von Gerd Sieben Janssen mit neun Registern auf einem Manual geschaffen. Im Laufe der Jahre erfolgten mehrere Umbauten. Das Gehäuse und teilweise das Pfeifenwerk sind erhalten. Eine Datierung der Orgel um 1860 ist aufgrund der neugotischen Gestaltung unwahrscheinlich. Siehe auch Liste der historischen Kirchen in Ostfriesland Weblinks Ortsverein Breinermoor: Die Kirche Sankt Sebastian und Sankt Vincenz in Breinermoor Kirchengemeindelexikon Michael Heinze: Kirche Breinermoor Einzelnachweise
H.H. Sebastiaan- en Vincentiuskerk

De lutherse H.H. Sebastiaan- en Vincentiuskerk (Duits: St.-Sebastian-und-St.-Vincenz-Kirche) in het Oost-Friese dorp Breinermoor (gemeente Westoverledingen) werd in 1784 als zaalkerk gebouwd. Geschiedenis De huidige kerk werd ter vervanging van een kapel gebouwd, die zich op het zo'n 400 meter afstand gelegen kerkhof bevond. Na voltooiing van de kerk werd de kapel gesloopt. Ten westen werd aan het kerkschip een smallere klokkentoren gebouwd. Drie grote rondbogige vensters aan elke lengtezijde van het kerkschip zorgen voor de lichtval. Tot 1925 kon de kerkelijke gemeente een eigen predikant onderhouden. Sindsdien deelt de gemeente een predikant met Backemoor. Sinds 1 juni 2012 vormt de gemeente samen met de Vincentius- en Laurentiusgemeente van Backemoor de nieuwe lutherse Kirchengemeinde Backemoor-Breinermoor in Rhauderfehn. Interieur Het gebouw wordt overspannen door een houten tongewelf. Verschillende werken dateren nog uit de voorgangerkerk. De zeshoekige kansel boven het altaar stamt uit 1686. Oorspronkelijk vormde de kansel met het altaar een eenheid, maar in de 19e eeuw volgde een verbouwing. Het altaar bevat een reproductie van Leonardo da Vinci's Laatste Avondmaal. Tot de vasa sacra behoort een door Lubbe Jansen in 1664 geschonken kelk. De kroonluchter werd in 1751 vervaardigd. Het orgel van de Oost-Friese orgelbouwer Gerd Sieben Janssen uit 1874 met negen registers op één manuaal werd in de loop der jaren herhaaldelijk verbouwd. De orgelkas en een deel van het pijpwerk bleef behouden. Zie ook Lijst van historische kerken in Oost-Friesland Afbeeldingen Externe links (de) Website Ev.-luth. Kirchenkreis Rhauderfehn (de) De kerk op de website van het dorp Breinermoor
St.-Stephani-Kirche (Goslar)

Die St.-Stephani-Kirche ist eine evangelisch-lutherische Kirche in der Altstadt von Goslar. Geschichte Die mittelalterliche Stephanus-Pfarrei umfasste den östlichen Teil der Reichsstadt Goslar, den Kaufleute, Handwerker und Ackerbürger bewohnten. Vorgängerbau der heutigen Kirche war eine romanische Basilika aus dem 12. Jahrhundert. Beim Stadtbrand vom 26. April 1728 brannten das Stephaniviertel und seine Kirche ab. Bald darauf begann der Bau der heutigen Kirche, die 1734 eingeweiht werden konnte. Die Steine stammten von der Ruine des Petersstifts. Architektur Den Entwurf der Stephanikirche schuf Johann Daniel Köppel, Schüler und Schwiegersohn von Francesco Mitta. Die Kirche ist eine dreischiffige Hallenkirche mit eingezogenem polygonalem Chor. Die Außenwände sind durch gotisierende Strebepfeiler gegliedert. Den Westabschluss bildet ein schmuckloser querrechteckiger Glockenturm mit Laterne. Ausstattung Im Gegensatz zum schlichten Äußeren besitzt St. Stephani eine reiche barocke Ausstattung. Der Altaraufbau stammt von 1767. Er zeigt im Hauptfeld die Kreuzigung Christi, darunter das Letzte Abendmahl. Flankiert wird er von den Figuren Johannes des Täufers und des heiligen Stephanus, bekrönt von einer Dreifaltigkeitsgruppe. Über der Kanzel schwebt ein reich geschnitzter Schalldeckel. Bemerkenswert ist auch ein barockes Bleiglasfenster mit der Taufe Christi. Weblinks Ev.-luth. Propstei Goslar Gemeinden in der Stadt Goslar und den Ortsteilen Geschichte und Bauwerk
Sint-Stefanuskerk (Goslar)

De Sint-Stefanuskerk (Duits: St.-Stephanikirche) is een evangelisch-luthers kerkgebouw in de historische binnenstad van de Duitse plaats Goslar. Geschiedenis De middeleeuwse Stefanusparochie omvatte het oostelijke deel van de keizerstad Goslar, dat werd bewoond door kooplieden, handwerklieden en mensen die zich op enigerlei wijze bezighielden met agrarische activiteiten. De voorganger van de huidige kerk was een romaanse basiliek uit de 12e eeuw. Door een stadsbrand op 27 april 1728 brandde de Stefanuswijk en haar kerk af. Al snel volgde de bouw van de huidige kerk, die in 1734 kon worden ingewijd. Het bouwmateriaal was afkomstig van de ruïne van het Petrusstift, dat oostelijk van de stad lag en in de 16e eeuw om strategische redenen door de stad Goslar verwoest werd. Architectuur Het ontwerp van de Stefanuskerk werd gemaakt door Johann Daniel Köppel, een in de regio werkzame barokarchitect. De kerk is een drieschepige hallenkerk met een polygonaal koor. De buitenmuren zijn van gotiserende steunberen voorzien. Aan het westen sluit zich een eenvoudige, rechthoekige klokkentoren met lantaarn aan. Interieur in tegenstelling tot het eenvoudige exterieur bezit de Stefanuskerk een rijk barok interieur. Het hoofdaltaar dateert uit 1767. Centraal wordt een schilderij van de kruisiging van Christus getoond, daaronder het Laatste Avondmaal. Links staat het beeld van Johannes de Doper en rechts de heilige Stefanus. Het altaar wordt bekroond door een Drievuldigheidsgroep. Met name het klankbord van de kansel is rijk van houtsnijwerk voorzien. Noemenswaardig is eveneens een gebrandschilderd raam met de doop van Christus. Externe links (de) Geschiedenis van de Stefanuskerk op Harzlife.de (de) Afbeeldingen van Raymond Faure
Stefanus- en Bartholomeuskerk

De Sint-Stefanus- en Bartholomeuskerk (St.-Stephani-und-Bartholomäi-Kirche) is de kerk van de lutherse gemeente in het Oost-Friese Detern (Nedersaksen). De kerk behoort tot de open kerken en is in de zomer regelmatig geopend voor bezichtiging. Geschiedenis Aan de kerk gingen minstens twee, mogelijk zelfs drie voorgangers vooraf. Wanneer het eerste kerkgebouw werd gebouwd is onbekend. Vermoedelijk stond het achter het huidige Pastor Behrens Haus, het parochiehuis van de gemeente. Een tweede kerk werd ongeveer 150 meter ten zuidoosten van de huidige kerk, vermoedelijk rond het midden van de 11e eeuw, gebouwd. Bij vetes tussen de Oost-Friese hoofdelingen liep Widzel tom Brok met zijn mannen in 1399 bij Detern in een hinderlaag. Ze vluchtten vervolgens naar de zich aldaar bevindende kerk, die vervolgens door de vijand in brand werd gestoken. Samen met zijn mannen liet Widzeld bij deze tragische gebeurtenis het leven. Het kerkgebouw werd geheel verwoest en het duurde wegens geldgebrek nog meer dan een halve eeuw vooraleer de kerk op de huidig plaats werd herbouwd. Toen deze middeleeuwse kerk bouwvallig werd, volgde na 1800 de afbraak. In 1806 werd deze middeleeuwse kerk door de huidig bakstenen kerk vervangen. Aansluitend vonden er meerdere verbouwingen plaats. Bouwbeschrijving De Stefanus- en Bartholomeuskerk is een classicistische zaalkerk van baksteen. Het kerkgebouw kent grote rondboogramen en heeft als enige kerk in Oost-Friesland een mansardedak. Het oudste bouwdeel is de klokkentoren van het parallelmuurtype. Deze toren is aanmerkellijk ouder dan de kerk zelf. In de toren hangen drie klokken: een romaanse klok uit circa 1300, een Mariaklok van B. Klinghe uit 1482 en sinds 1957 een derde klok die het inschrift Den Toten zweier Weltkriege zum Gedenken draagt. De laatste klok roept op tot gebed en luidt dagelijks om 08:00 uur, 12:00 uur en 18:00 uur. Interieur In de kerk verlichten vier kroonluchters de ruimte, waarvan de oudste uit 1692 dateert. De kansel werd in 1692 gebouwd en heeft nog in de oude middeleeuwse kerk gestaan. De kanselkuip wordt versierd met houtsnijwerk van de vier evangelisten en hun symbolen. Uit de 14e eeuw stamt het vroeggotische doopvont (of wijwaterbekken), terwijl de standaardschaal vroeg-18e-eeuws is. De doopboeken van Detern bleven sinds 1644 geheel bewaard. Het schilderij boven het altaar werd in 1835 door de schilder D.A. Bengen uit Hannover naar Da Vinci's Laatste Avondmaal geschilderd en geschonken. Orgel Het orgel is een van de grootste éénmanualige orgels van Oost-Friesland en bezit twaalf registers. Het pedaal is aangehangen. Het door Wilhelm Eilert Schmid uit Leer gebouwde instrument bleef voor het grootste deel in de originele staat bewaard. Zie ook Lijst van historische kerken in Oost-Friesland Externe links (de) Website van de kerk (de) De kerk op Genealogie-Forum
St.-Thomas-Kirche (Wolfenbüttel)

Die St.-Thomas-Kirche ist eine Kirche im Norden der Stadt Wolfenbüttel, deren Gemeinde zur Propstei Wolfenbüttel in der Evangelisch-lutherischen Landeskirche in Braunschweig gehört. Die Gemeinde wurde 1960 gegründet. Sie ist damit die erste Neugründung mit eigenem Namen in Wolfenbüttel seit 1663. Vorher gehörte das Gebiet zur St.-Trinitatis-Gemeinde. Jedoch erst 1967 wurde das Gemeindezentrum mit Kirche, Gruppenräumen und Kindergarten eingeweiht. In der Übergangszeit fanden die Gottesdienste in der Aula der Fachhochschule Braunschweig/Wolfenbüttel statt. Zurzeit hat die Gemeinde 3.800 Mitglieder und ist damit die zweitgrößte evangelisch-lutherische Kirchengemeinde in Wolfenbüttel. Innenraum In dem fast quadratischen Kirchenraum hängt an Stahlseilen über dem Altar ein Triptychon mit Darstellungen der Osterbotschaft. Auch das Kreuz auf dem Altar enthält keine Darstellung des gekreuzigten Christus. Die St.-Thomas-Kirche ist eine Osterkirche. Orgel 1970 fand die Weihe der Hillebrand-Orgel statt. Das neubarocke Instrument (21 Register, zwei Manuale, Pedal) wurde im Jahr 2000 digital erweitert (50 Register, drei Manuale, Pedal) und erhielt einen zusätzlichen Spieltisch im vorderen Kirchenraum. Ihre Disposition lautet seitdem: *= Pfeifenorgel von 1970 Koppeln: I/II, III/I, III/II, I/P, II/P, III/P Spielhilfen: Feste und Freie Kombinationen Kirchenmusik Die „Thomaskantorei“ mit ca. 70 Mitgliedern gehört zu den renommierten, anspruchsvollen Chören der Region unter der Leitung von Imke Isensee. Ca. 40 Kinder und Jugendliche singen in Kinderchor und Jugendchor unter der Leitung von Kantorin Luise Schiefner. Der „Posaunenchor Wolfenbüttel“, das größte Posaunenorchester innerhalb der Evangelisch-lutherischen Landeskirche in Braunschweig, ist in der St.-Thomas-Kirche beheimatet. Die Leitung hat der ehemalige braunschweigische Landesposaunenwart Siegfried Markowis. Jugendarbeit Zurzeit bestehen vier Pfadfindergruppen des Verband Christlicher Pfadfinderinnen und Pfadfinder, eine Musicalgruppe und ein Jugendtreff. Glockenturm Der Glockenturm besteht, wie die Kirche aus rotem Klinker. Er musste jedoch 2007 mit einem Mantel aus Kupferblech versehen werden, da der Stein und das Fugenmaterial sehr starke Spuren von Verwitterung zeigte. Weblinks Homepage der St.-Thomas-Gemeinde Einzelnachweise
St. Trinitatis, Wolfenbüttel

St. Trinitatis (Holy Trinity), or colloquially Trinitatiskirche, is a Lutheran church in Wolfenbüttel, Lower Saxony, Germany, consecrated in 1719. Designed by Hermann Korb, it is a rare Baroque church in Lower Saxony. It also serves as a concert venue. History The Lutheran congregation in Wolfenbüttel held its services in the first floor of a historic gate building, the Kaisertor (Imperial Gate) built by Cord Mente in the 17th century, after its church was demolished. When it became too small for a growing number of worshipers, a church was planned from around 1692. First Baroque church A church was designed by Johann Balthasar Lauterbach, the duchy's master builder. He used the foundations of the gate and designed a domed hall in Baroque style, with a highly decorative facade framed by two stone towers that were not taller than the building; the facade, with a pediment, recalled that of Salzdahlum Palace. Construction was halted in 1694 when Lauterbach died and also from lack of financing. Hermann Korb, his successor, was finally able to finish the plans by using wood instead of stone. The church was consecrated in 1700, named St. Trinitatis. This building was destroyed in 1705 by fire resulting from a lightning strike. Second Baroque church The present church was designed by Korb. Building began in 1716, now with exterior walls in stone and the interior structure in wood. This church, seating more than thousand people, was consecrated in 1719, with details completed by 1722. The church retained the facade to the west and the two towers from the first design. The hall was built on a rectangular floor, with an octagon of columns that carry two floors of balconies and a stucco ceiling. The main altar by A. Trew was added in 1754. The interior had colourful paintings that have not survived. The first organ, built circa 1617, was originally in the court chapel in Schöningen. It was moved in 1722, on the order of Duke August Wilhelm. While the Baroque case was retained, the organ was replaced from 1964 to 1967 by an instrument of 29 stops and 2016 pipes. The church is a typical Lutheran sermon church with focus on the sermon. The church is the seat of the bishop of the Lutheran Church in Brunswick. It also serves as a concert venue. Gallery References External links Official website St. Trinitatis-Kirche Denkmalatlas Niedersachsen