Holle (Hildesheim)

Holle is een gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen, en maakt deel uit van het Landkreis Hildesheim. Holle telde op de peildatum van de meest recente statistiek 7.013 inwoners. Indeling van de gemeente (Stand: 31 december 2021). Cijfers exclusief tweede-woningbezitters. Geografie en infrastructuur Bij Heersum ligt een 150 miljoen jaar oude gesteentelaag, die in de 19e eeuw de naam Heerser Schichten kreeg, en bekend werd door het grote aantal daar gevonden fossielen; in het dorpswapen van Heersum is daarom het fossiel van een ammoniet afgebeeld. Holle ligt in het dal van de (niet bevaarbare) rivier de Innerste, rondom de monding van haar zijrivier de Nette. Ten zuidoosten van de gemeente ligt het Harzgebergte. Rondom het dal van de Nette en de Innerste liggen diverse heuvelruggen met toppen tot 250 à 300 meter boven zeeniveau. Ten westen van de gemeente ligt Bad Salzdetfurth, ten zuiden van Holle ligt Bockenem, ten oosten ervan de stad Salzgitter en ten noorden ervan Schellerten en Söhlde. Wat verderop ligt Hildesheim ten westnoordwesten van Holle. Verkeer en vervoer Bij Derneburg ligt afrit 63 van de Autobahn A 7; afrit 64 van deze Autobahn is Dreieck Salzgitter, waar de A 39 aftakt. Door de gemeente lopen verder de Bundesstraße 444 en de Bundesstraße 6. In de gemeente ligt sedert 1875 Station Derneburg, aan de spoorlijn Hildesheim - Goslar. Een in 1984 buiten bedrijf gestelde spoorlijn Salzgitter-Drütte - Derneburg wordt mogelijkerwijze heropend; in 2025 was er een kosten-batenanalyse voor de reactivering van deze spoorverbinding in voorbereiding. Een spoorlijn Derneburg - Seesen is eveneens buiten gebruik gesteld, maar daaroverheen rijden 's zomers af en toe nog tot station Bornum (een stadsdeel van Bockenem) historische stoomtreinen voor toeristische ritten. Op het baanvak Derneburg-Bornum rijden af en toe ook nog goederentreinen. Economie In de gemeente zijn de landbouw en het toerisme de belangrijkste middelen van bestaan. De plaatselijke bedrijventerreinen huisvesten ondernemingen van het lokale midden- en kleinbedrijf. In de gemeente wonen veel mensen die een werkkring hebben in Salzgitter, Braunschweig of andere steden in de regio. Geschiedenis Reeds sinds de Jonge Steentijd wonen hier mensen, zo is uit archeologisch onderzoek gebleken. Archeologische vondsten, die dit bewijzen, zijn in diverse museumcollecties in de regio opgenomen. Gedurende de eerste eeuwen van de jaartelling leefde hier de Germaanse stam der Cherusken. Het gebied was in de 8e eeuw een gouw, de Ambergau. Groepjes boeren vestigden zich hier in die tijd, en er ontstonden dorpen. Uit de vroege middeleeuwen dateert een in 1936 gevonden schijffibula, die in het gemeentewapen van Holle is afgebeeld. Tot op de huidige dag is de Ambergau een vruchtbaar akkerbouwgebied. Het dorp Holle (mogelijk: hulle = heuvel) dankt zijn naam aan een plaatselijk riddergeslacht, dat hier een burcht bezat. De oudste vermelding hiervan dateert van 1146. Leden van het grafelijke geslacht Wo(h)ldenberg lieten in 1160 de burcht Wohldenberg bouwen, die in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) werd verwoest. In 1275 moesten de Wohldenbergers hun graafschap afstaan aan de prins-bisschop van Hildesheim. In 1213 werd door de orde der Augustijnen te Derneburg een nonnenklooster gesticht. Vanaf 1443 was dit een nonnenklooster der cisterciënzers. In de late 17e en de 18e eeuw lieten de kloosterlingen veel doen voor de verbetering van de plaatselijke infrastructuur. Zo lieten zij in de directe omgeving visvijvers en steengroeven aanleggen. Na de opheffing van het klooster (1803) werden de Derneburger kloostergebouwen tot kasteel omgevormd; vanaf 1803 werd dit bewoond door leden van het adellijke geslacht Von Münster, die het gebouwencomplex in 1846 grondig lieten renoveren. In 1541 werd door de reformatie de evangelisch-lutherse leer in de gemeente en haar kerken ingevoerd. In de Dertigjarige Oorlog, die in alle dorpen van de huidige gemeente Holle veel dood en verderf bracht, werd het gebied door de katholieke partij heroverd, en er vond een rekatholisering plaats. Het oude dorp Holle had van de late middeleeuwen tot de 18e eeuw een thie. Toen aan Holle in 1728 het marktrecht werd verleend, werd deze thie het marktplein van Holle. De veemarkt, die er jaarlijks tot 1930 werd gehouden, was voor de gehele regio van belang. In 1875 en 1887 werden spoorlijnen geopend, die station Derneburg aandeden. Van de 13e eeuw tot 1815, het eind van de Napoleontische tijd, lag de gemeente in het vaak omstreden grensgebied tussen het Vorstendom Brunswijk-Wolfenbüttel en het Prinsbisdom Hildesheim. Onder andere de Hildesheimse Stiftsoorlog (1519-1523) werd in deze streek uitgevochten. Van 1815 tot 1866 lag Holle in het grensgebied tussen het Koninkrijk Hannover en het onder dit koninkrijk vallende Hildesheim, nog juist op het Hildesheimse grondgebied. Daarna kwam het aan Pruisen (waardoor de protestantse christenen te Holle e.o. weer meer zeggenschap in kerkelijke aangelegenheden kregen) en daarna het Duitse Keizerrijk (1871-1919). In de 19e eeuw was er in de gemeente werkgelegenheid in enige steenfabrieken, waarvan de laatste, in Sottrum, in 1971 werd opgeheven. Na de Tweede Wereldoorlog werden alle dorpen in deze gemeente uitgebreid met nieuwe woonwijken; in het begin voor Heimatvertriebene, later voor 'gewone' woonforensen. Holle ligt niet ver van Salzgitter, waar in de industrie veel werkgelegenheid ontstond. Bezienswaardigheden In de gemeente Holle staan enige bezienswaardige kastelen en kerkgebouwen. Hier en daar zijn nog schilderachtige vakwerkhuizen te vinden. Daartoe behoort Kasteel Derneburg, waarin een museum voor hedendaagse kunst is ondergebracht. Het ontstond uit de Hall Art Foundation. Oorspronkelijk was dit de privé-kunstcollectie van een door termijnhandel in olie rijk geworden zakenman. De collectie van het museum is veelzijdig en omvat voornamelijk werken, die na 1980 zijn ontstaan. Het Glashaus, een voormalige broeikas bij Kasteel Derneburg, is in gebruik als klein museum (wisselende tentoonstellingen), concertzaal, café en locatie voor lezingen, feesten en partijen. Voor hetzelfde doel is een grote, historische veldschuur bij Sillium, de Schäferscheune, gerestaureerd. Kasteel Wohldenburg, gelegen op een heuveltop 1½ kilometer ten zuidwesten van Sillium, is ten dele een ruïne. Het nog zijnde gedeelte is in gebruik bij de Rooms-Katholieke Kerk. De barokke Parochiekerk Sint-Hubertus, bouwjaar 1731, maakt deel uit van het complex. Niet ver ten zuiden ervan staat nog een vierkante toren, die de bergfried is geweest van een tweede kasteel, dat hier in de middeleeuwen stond. Deze bergfried is als uitzichttoren in gebruik en kan beklommen worden. Kasteel Henneckenrode was tot 2017 een rooms-katholiek weeshuis en kindertehuis. Daarna liet de Rooms-Katholieke Kerk, die eigenaresse van het kasteel was, het bouwvallig geworden kasteel opknappen. In 2020 werd het 'te koop of te huur' gezet. In 2021 werd een vereniging opgericht die het kasteel als 'woonproject voor meerdere generaties' wilde gaan gebruiken. Het gebouw kan incidenteel, op open dagen, bezichtigd worden. Het plaatsje Söder ligt 7 kilometer ten zuidwesten van Holle rondom een gelijknamig barok kasteel. In 1742 liet een baron von Brabeck, een ver familielid van de prinsbisschop van Hildesheim, dit slot bouwen. Omstreeks 1800 huisvestte het kasteel een kostbare kunstverzameling, die in 1859 geveild werd. Het kasteel is tegenwoordig door een aanzienlijke familie bewoond, die er rijpaarden fokt. Schloss Söder kan niet bezichtigd worden. Naast Schloss Söder staat een rooms-katholieke, in 1862 gewijde Maria-bedevaartkapel. Sottrum bezit een bezienswaardige, omstreeks 1817 in de stijl van het classicisme gebouwde rooms-katholieke kerk, de Andreaskirche. De evangelisch-lutherse Lutherkerk te Sottrum is 11e- of 12e-eeuws en werd in de 18e eeuw ingrijpend verbouwd. In de evangelisch-lutherse kapel van Luttrum hangt sinds 1992 een omstreden schilderij van Georg Baselitz, dat de gekruisigde Christus uitbeeldt, echter ondersteboven. Grasdorf bezit twee middeleeuwse, in de 18e eeuw gerenoveerde kerkgebouwen. Zowel de rooms-katholieke Mariakerk als de evangelisch-lutherse St. Nicolaaskerk hebben de status van snelwegkerk, omdat het aan de Bundesstraße 6 gelegen Grasdorf minder dan 2 km verwijderd is van zowel een afrit van de A 39 als van de A 7. Te Sottrum ligt, op de locatie van een vroegere kleigroeve en steenfabriek, een 18 hectare groot eenvoudig recreatiepark (Familienpark, gezinspark) gericht op kinderen van circa 3-10 jaar en hun ouders of schooljuf/-meester. Afbeeldingen Partnergemeenten De gemeente Holle onderhoudt twee jumelages, en wel met: Rottleberode in de Landkreis Mansfeld-Südharz, Saksen-Anhalt, sedert 1990 Lasowice Wielkie (Opole) in Polen, sedert 1999. Belangrijke personen in relatie tot de gemeente Friedrich Moritz (Mauritz) baron von Brabeck, vanaf 1803 graaf von Brabeck (geboren op 27 januari 1742 op landgoed Letmathe bij Iserlohn; overleden op 8 januari 1814 op kasteel Söder), kasteelheer, eigenaar van mijnen bij Iserlohn en kunstverzamelaar; hij zou volgens bronnen uit die tijd kunstwerken hebben bezeten van de hand van Rembrandt, Rubens, Leonardo da Vinci, Rafaël en Titiaan, en in zijn kasteel kunstzinnige bijeenkomsten hebben georganiseerd. Ernst Friedrich Herbert Graf zu Münster (1766-1839), politicus en staatsman; verwierf in 1803 Kasteel Derneburg Georg Herbert Graf zu Münster, Fürst Münster von Derneburg, zoon van de voorgaande, (1820-1902), diplomaat, liet in 1846 het Kasteel Derneburg in de huidige staat verbouwen. Ook liet hij er een 17e-eeuws, door de vroegere kloosterlingen aangelegd, complex visvijvers opknappen; de opbrengst van de vis uit die vijvers was voor hem een belangrijke bron van inkomsten. Andrew J. Hall, (geboren in 1951 in Feltham bij Londen, Engeland), Anglo-Amerikaans zakenman (hedgefonds-manager), kunstverzamelaar, richtte in 2007 de Hall Art Foundation op, die de kunstcollectie van de heer Hall toont op twee museumlocaties: in kasteel Derneburg, en in Reading, county: Windsor County, Vermont, Verenigde Staten. Hall had kasteel Derneburg in 2006 gekocht van de beeldend kunstenaar Georg Baselitz, die er van 1975 tot 2006 had gewoond en gewerkt. Externe links (en) www.hallartfoundation.org/kunstmuseum-schloss-derneburg/visit Website kunstmuseum Schloss Derneburg, van de Hall Art Foundation