NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Remonstrantse kerk (Alkmaar)

Die Remonstrantse kerk ist eine Schlupfkirche in der niederländischen Stadt Alkmaar. Geschichte Im Jahr 1631 wurde das Grundstück hinter „de Roo Gans“ am „Verdronkenoord“ für die Errichtung einer Kirche der Remonstranten gekauft. Hintergrund war die Trennung der Remonstranten von der calvinistisch geprägten Niederländisch-reformierten Kirche, deren strenge Prädestinationslehre von den Remonstranten zurückgewiesen wurde. Der damalige Bürgermeister verweigerte aber die Genehmigung zum Kirchenbau. Die Gemeinde konnte also nur in einer nicht von außen als Kirche zu erkennenden Scheune treffen, einer Schuilkerk. In einem Brief von 1644 ist von der Remonstrantenscheune die Rede. Deren Aufseher kauften damals das Grundstück an der Südseite des „Achtervenisse“. Ein Protokoll erwähnt 1645 „unseren Versammlungsort“. 14 Jahre später scheint eine Genehmigung zum Kirchenbau erteilt worden zu sein. Die Scheune wurde zur Kirche umgebaut, wobei die bereits vorhandene Kanzel mit einbezogen werden konnte. 1902/03 wurde das Gewölbe neu verputzt und überstrichen. Dabei kam auf dem Pfeiler hinter der Orgel die Jahreszahl 1659 zum Vorschein. Von 1964 bis 1966 erfolgte eine Restauration der Kirche. Dabei wurde die Farbe von der Kanzel und den Geländern entfernt und wie die restaurierte Orgel in ihrer ursprünglichen Farbe gestrichen. Der Fußboden aus Beton, Sand und Dielen wurde erneuert. Außerdem entfernte man das Tonnengewölbe aus Gips und ersetzte die neogotischen durch rechteckige Fenster. Außerdem wurden die Bänke erneuert und statt der zwei Kachelöfen eine Heißluftheizung eingebaut. Die letzte große Renovierung der Kirche fand 2012 statt. Ausstattung Im Jahr 1760 fanden einige neue Ausstattungsgegenstände Platz in der Kirche. Ein kupferner Bogen wurde über der Kanzel angebracht. Außerdem wurden ein kupfernes Taufbecken und drei neue Kronleuchter angeschafft. An der Kanzel befindet sich eine Sanduhr, welche der Gemeinde 1922 gestiftet wurde. In der Kirche befindet sich eine Scheibe aus dem Jahr 1964 mit dem Spruch Dieser Spruch war 1659 am südlichen Treppenabsatz angebracht. Eine Besonderheit ist der Sand auf dem Boden der Kirche. Dieser soll zum einen eine schalldämmende Wirkung haben, durch zufällige Spuren wie ein dekorativer Bodenbelag aussehen und den Dielenboden sauber und trocken halten. Orgel Einige Gemeindemitglieder stellten 1721 eine Orgel leihweise zur Verfügung. Vier Jahre später erhielt die Gemeinde von ihren Mitgliedern eine Orgel als Geschenk, welche 1760 restauriert wurde. 1792 erhielt die Kirche einen Orgelneubau von Johan Strümphler. Dieser wurde 1907/08 von der Firma Vermeulen überholt und mit einem pneumatischen Windwerk versehen. Die letzte Komplettrenovierung erfolgte 1994 unter Aufsicht von Jan Jongepier. Weblinks Vorstellung der Kirche auf der Seite der Remonstranten-Gemeinde Alkmaar (niederländisch)
Keimpemastins

De Keimpemastins is een van oorsprong middeleeuwse stins aan de Grote Kerkstraat in de Friese stad Leeuwarden. De stins is gebouwd in het begin van de 14e eeuw en zou daarmee een van de oudste stenen huizen van Leeuwarden zijn. Beschrijving De stins is waarschijnlijk gebouwd door de familie Keimpema. Deze familie komt eveneens in de 14e eeuw voor in Leeuwarden. De Keimpemastins wordt ook wel het "Pastoorshuis" genoemd, daar het vroeg in de 15e eeuw de functie kreeg van pastorie van de Lieve Vrouwekerk van Nijehove. Deze kerk werd ten tijde van de Reformatie uit zijn functie ontheven waarna de Keimpemastins herbestemd werd als Latijnse school. Eind 16e eeuw werd het pand aan de achterzijde van een aanbouw voorzien, deze is afgebroken in de 19e eeuw. In de 18e eeuw werd de stins opnieuw pastorie tot het in 1765 als armenschool ingericht werd. In 1776 werd het wederom een woonhuis. Het pand werd in 1840 verkocht. De nieuwe eigenaar deelde de Keimpemastins op in drie woningen. In 1890 ging het gebouw dienstdoen als pakhuis. De stins raakte in verval, maar werd in de periode 1980-1981 in ere hersteld. Het pand kent nog een zoldering uit de 16e eeuw. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Leeuwarden (Grote Kerkstraat)
Brugwachterswoning Vrouwenpoortsbrug

De Brugwachterswoning bij de Vrouwenpoortsbrug is een rijksmonument aan de Harlingersingel 2 in Leeuwarden, Friesland. De brugwachterswoning stamt uit 1864 en is ontworpen door Th.A. Romein. Na de functie als brugwachterswoning vestigde zich onder meer een adviesbureau, bloemenwinkel, ijssalon, visrestaurant en tegenwoordig een lunchtent in het gebouwtje. Voor het visrestautant is het pand flink uitgebreid.
Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden

De Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden is de algemene begraafplaats aan de Spanjaardslaan in de stad Leeuwarden. Geschiedenis Na 1829 kon het Oldehoofsterkerkhof, de Westerkerk en de Galileërkerk niet meer worden gebruikt. De nieuwe begraafplaats buiten de bebouwde kom werd aangelegd op de terp Fiswerd. Het ontwerp voor de begraafplaats werd in 1830 gemaakt door tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. De Joodse begraafplaats kwam aan de westzijde te liggen. Een gemetselde dambrug met ijzeren toegangshek (1832) naar ontwerp van Jaane van der Wielen geeft toegang tot de begraafplaats. De twee poorthuisjes met zuilenportico's naar een ontwerp van architect Isaäc Warnsinck waren bedoeld als doodgraverswoningen annex bergruimte voor baren en gereedschappen. De algemene begraafplaats werd in 1833 geopend. Het eclectisch-classicistische lijken- en schijndodenhuis aan de oostzijde werd in 1874 gebouwd naar ontwerp van Thomas Adrianus Romein. Na opening van de Noorderbegraafplaats in 1919 werden er geen nieuwe graven meer uitgegeven. De begraafplaats aan de Spanjaardslaan, sinds 1967 een rijksmonument, werd op 31 december 1969 gesloten. Uiteindelijk zijn er bijna 50.000 mensen begraven. In 1996 werd de Stichting Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden opgericht. In 2007 probeerde de gemeente geld te krijgen voor de restauratie van de begraafplaats via het televisieprogramma BankGiro Loterij Restauratie, maar er werd niet gewonnen. Voor het toegangshek ligt een steen met een tekst van dichter Jean Pierre Rawie. Externe link Informatie over rijksmonumentnummer 507429
Oosterbrug (Leeuwarden)

De Oosterbrug is een basculebrug in het centrum van de Friese hoofdstad Leeuwarden. De brug overspant de Oosterstadsgracht en verbindt de Oosterkade met de Oostergrachtswal en Wijbrand de Geeststraat. De brug is een rijksmonument. Geschiedenis Leeuwarders die buiten de stadgrachten woonden lieten zich met een pontje overzetten naar de binnenstad. Het eerste pontje voer van 1849 tot 1902 in de Oosterstadgracht tussen de Wijbrand de Geeststraat en de Nieuwe Oosterstraat. In 1902 maakte de eerste Oosterbrug het pontje overbodig. De brug met een breedte van 10,8 meter (rijweg 7,2 meter en trottoirs aan weerskanten van 1,8 meter) verving een zuidelijker gelegen brug met een breedte van slechts 2,5 meter. De brug met brugwachtershuisje in Art deco werd in 1924-'25 gebouwd naar een ontwerp van directeur gemeentewerken L.H.E. van Hylckama Vlieg. Het mechanische deel van de rolbasculebrug werd uitgevoerd door Machinefabriek Braat N.V. te Rotterdam. De Oosterbrug was de eerste rolbasculebrug in Nederland volgens het systeem "Rall" (rolwielen in gesloten toestand niet belast). Het betonwerk werd uitgevoerd in gewassen grind-beton. Het was de eerste elektrische brug van Leeuwarden. De brug werd op 26 maart 1925 opgeleverd en op zondag 29 maart in gebruik genomen. De lichtmasten zijn verwijderd en de draaihekken vervangen. Deze waren oorspronkelijk geleverd door Machinefabriek M. Eerligh te Leeuwarden. Bij een renovatie in april-mei 1998 werd het wegdek en de basculemechaniek vervangen. Het nieuwe brugdek werd vervaardigd bij Bergum Staalbouw en aangevoerd per binnenschip.
Wirdumerpoortsbrug

De Wirdumerpoortsbrug is een basculebrug in het centrum van de Friese hoofdstad Leeuwarden. De brug wordt vanwege het nabijgelegen Beursgebouw ook wel Beursbrug genoemd. De brug is een rijksmonument. De brug overspant de Zuiderstadsgracht en verbindt de Wirdumerdijk/ Wirdumerpoortsdwinger aan de noordzijde met het Zuiderplein. Aan de westzijde ligt de Willemskade. De naam Wirdumerpoort verwijst naar een van de stadspoorten die in de 19e eeuw werden afgebroken. Vanuit die stadspoort vertrok een weg zuidwaarts naar het dorp Wirdum, zoals ook in de 21e eeuw nog in de stad is terug te vinden (Schrans-Verlengde Schrans). Vanaf 1875 lag hier een ijzeren draaibrug naar ontwerp van architect Thomas Adrianus Romein. Deze brug werd in 1939-1940 vervangen door een basculebrug met brugwachtershuisje in interbellumarchitectuur naar een ontwerp van stadsarchitect Justus Zuidema. Hij was ook de architect van de Vrouwenpoortsbrug uit 1934. Het mechanische deel werd uitgevoerd door Machinefabriek Jaffa. Op de brug bevinden zich lantaarns, draaihekken en vier pylonen. Op de noordwestelijke pyloon is het wapen van Leeuwarden afgebeeld met daaronder het jaartal 1940. Op de noordoostelijke pyloon is het wapen van Friesland afgebeeld met daaronder de tekst ANNO. Beide reliëfs zijn uitgevoerd in graniet door beeldhouwster Nina Baanders-Kessler. In 1998 werd de brug van Zuidema opgeknapt, er kwam een nieuwe val, het kelderdek vervangen, de onderbouw gerenoveerd en de draaihekken kregen een grote beurt.
Eerste Kanaalsbrug

De Eerste Kanaalsbrug is een draaibrug in het centrum van de Friese hoofdstad Leeuwarden. De brug aan het begin van de Emmakade is een rijksmonument. Op de zuidoosthoek van de Stadsgracht werd na het graven van het Nieuwe Kanaal in 1895 de 1e Kanaalsbrug geplaatst. De brug verbindt de Zuidergrachtswal met de Oostergrachtswal. De brug is in 1895 gebouwd naar ontwerp van de directeur der gemeentewerken J.E.G. Noorderdorp in samenwerking met civiel ingenieur L. van Krimpen. De brug is gemaakt door de Koninklijke Nederlandsche Grofsmederij te Leiden. De brug is 23 meter lang en zes meter breed. Op de brug staan vier gietijzeren lantaarnpalen in eclectische stijl voorzien van leeuwenkoppen en het opschrift ANNO 1895. In 1906 werd naar ontwerp van W.C.A. Hofkamp een brugwachterswoning (Kanaalweg 2) gebouwd. In 1920 kwam er een bedieningshuisje (Emmakade 172) op het zuidelijke landhoofd. De brug werd in 1983-'84 gerestaureerd. Sinds 2000 mogen er geen auto's meer gebruik maken van de brug. Bij een opknapbeurt in 2025 werd in de draaibrug, die met de hand werd bediend, ook een motor aangebracht.
Visbank (Delft)

De Visbank (ook wel vismarkt genoemd) is een vismarkt in het centrum van de plaats Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De bebouwing is gesitueerd tegen de westelijke gevel van de Vleeshal op de hoek van de Hippolytusbuurt. De gebouwde hal komt mogelijk uit de 18e eeuw en bestaat uit kolommen, die een houten kap dragen. Het object is een rijksmonument. De Visbank was een locatie in Delft waar allerlei visproducten werden verkocht. Op 11 januari 2025 werd dit bedrijf gesloten. Galerij Zie ook Cameretten (Delft) Lijst van rijksmonumenten in Delft Externe links Vismarkt Delft
Den vliegenden hert

Den vliegenden hert is een rijksmonument aan de Koornmarkt in het centrum van de stad Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het is een grachtenpand uit circa 1800. Het pand heet een eenvoudige lijstgevel en is als gebruik als woonhuis. Voor dit pand gebouwd werd, heeft hier een brouwerij gezeten met dezelfde naam. Galerij Zie ook Koornmarkt (Delft) Lijst van rijksmonumenten in Delft/Koornmarkt Externe link Den vliegenden hert
De Handboog

De Handboog is een rijksmonument aan de Koornmarkt in het centrum van de stad Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het is een grachtenpand uit circa 1550. Geschiedenis De gevel van het huis 'met de Handboogen', dat nu onderdeel is van een reeks studentenhuizen, was in de negentiende eeuw al populair bij Engelse toeristen. Het was toen nog een verwaarloosd pakhuis van een kuipersbedrijf aan de overkant van de gracht. Bij de restauratie van 1911 werd de gevel teruggebracht in de veronderstelde oorspronkelijke toestand. Tot 1625 was het pand, samen met het huidige Koornmarkt 83, onderdeel van de brouwerij van Cornelis Lambrechtsz van der Wel. Halverwege de achttiende eeuw woonde hier Bartholomeus van den Boogaart, soldijboekhouder van de VOC. Voor het verbouwd werd tot studentenhuis zat er de drukkerij NV Kadee. Van het pand is een Delfts blauw KLM-huisje gemaakt (nummer 32 uit 1967). Momenteel dient Koornmarkt 81 als studentenhuis. Waaronder bijvoorbeeld Huize de Koornmarkt van de studentenvereniging C.S.R zich gevestigd heeft. Bekende personen in dit huis zijn onder andere: Kwebbel, Andy en Dopey. Architectuur Het pand, dat kort na de stadsbrand van 1536 is gebouwd, heeft een sterk gerestaureerde laat-gotische trapgevel met renaissance-ornamenten. Boven de vensters zijn er driepas-ontlastingsbogen met rijk geornamenteerde boogvullingen. Er is een overvloedige toepassing van natuurstenen banden en hoekblokken. De trappen en de veelhoekige pinakels van de topgevel zijn gereconstrueerd. De pui is tijdens de restauratie van 1911 gebouwd in quasi-achttiende-eeuwse stijl. Galerij
Koornmarkt 66

Koornmarkt 66 is een rijksmonument aan de Koornmarkt in het centrum van de plaats Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het is een grachtenpand onder schilddak en met een gepleisterde lijstgevel. Het pand heeft geprofileerde houten vensteromlijstingen. Galerij Zie ook Koornmarkt Lijst van rijksmonumenten in Delft/Koornmarkt Externe links Koornmarkt 66
In den beslagen Bijbel

In den beslagen Bijbel is een hoekpand aan de Markt, in de binnenstad van de Nederlandse stad Delft. Aan de gevel hangt een Bijbel als uithangbord, refererend aan de periode dat het pand een boekwinkel was. Het uithangbord toont een Bijbel met koperbeslag, ofwel een Bijbel met koperen sloten en hoeken. In 1477, kort na de uitvinding van de drukpers, werd op deze plek in Delft de eerste drukkerij opgericht. Op 10 januari 1477 drukten Jacob Jacobszoon van der Meer en Mauricius Yemantszoon van Middelborch hier het eerste Nederlandstalige gedrukte boek in Nederland. Het drukwerk, dat in twee delen gedrukt werd, bevatte de boeken uit het Oude Testament van de Bijbel, minus Psalmen, maar met de apocriefen en zou bekend komen te staan als de Delftse Bijbel. De tekst was gebaseerd op een handgeschreven dertiende-eeuwse vertaling van de Vlaamse monnik Vranke Callaert. Het huidige hoekpand dateert uit de 18de eeuw. Aan de voor- en achterkant heeft het bakstenen klokgevels, waarvan de klokgevel aan de voorkant een geprofileerde houten bekroning heeft. Aan de zijgevel is een dakkapel gemetseld, met een trapgevel en een hijsbalk. De winkelpui dateert uit de negentiende eeuw. In het midden van de 19de eeuw was er ruim 50 jaar een kruidenierszaak gevestigd. In 1880 veranderde het in een bakkerswinkel. Eind 20ste eeuw werd de bakkerswinkel vervangen door een broodjeszaak. In de periode 1962-1963 werd het pand gerestaureerd. Op 29 juni 1967 werd het gebouw ingeschreven als rijksmonument. De naastgelegen Bijbelbrug ontleent zijn naam aan het hoekpand.
Oosteinde 175

Het pand Oosteinde 175 is een eenvoudige kerk in de stad Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Oorspronkelijk was het pand in de tweede helft van de 17e eeuw gebouwd als woonhuis. Het huis maakte voorheen deel uit van de aardewerkfabriek De Porceleyne Fles. Het kerkgebouw is een rijksmonument, waarin momenteel een gemeente samenkomt uit het kerkverband der Gereformeerde Gemeenten. Interieur De kerkzaal is bekleed met crème en grijswit geglazuurde tegels. Bij de jugendstil-decoraties is tevens gebruikgemaakt van goud, blauw en groen glazuur. Exterieur De gevel is vrijwel symmetrisch, op de hoeken zijn pilasters met jugendstilkapitelen. Naast het pand is een poortje, met daarboven het opschrift; Gereformeerde Gemeente. Verder is het woord 'Delft' te lezen op een uitspringend cirkelsegment. Ter weerszijden van de ingang boven een uitspringende plint een schijnnis, bestaande uit een zware latei, die gedragen wordt door dunne kolommetjes en waarop tussen twee cirkelsegmenten een vrouwenhoofd in reliëf te zien is. Boven de schijnnissen is een gedeeld venster met zogenaamde Moorse raampjes aanwezig. Hierboven is een brede lijst met 3 wapenschilden, waartussen zogenaamde fruitguirlandes en sint-jakobsschelpen. De gootlijst is bij de hoekpilasters en in het midden verhoogd; in de nis onder de verhoging is het jaartal 1911 te lezen. In dat jaar is het pand ingrijpend vernieuwd. In 1949 is het pand omgevormd tot kerk. Kerkelijke gemeente De geschiedenis van de kerkelijke gemeente gaat terug tot de jaren 20 van de 20e eeuw. Dan worden er verschillende pogingen ondernomen om op geregelde tijden weekdiensten te houden. Hoewel men een en andermaal bijeenkomt, lijden deze pogingen schipbreuk. In 1948 wordt de zaak opnieuw opgepakt en ontstaat er een kleine kerkelijke gemeente, bestaande uit 11 mannen, 15 vrouwen en 24 doopleden. Hieronder zijn ook onder meer studenten aan de Technische Universiteit. In 1949 valt het besluit om het pand Oosteinde 175 aan te kopen en dit tot kerk te verbouwen. Dit pand was tot 1928 in bezit geweest van de bekende Delftse aardewerkfabriek ”De Porceleyne Fles”. In de loop der jaren werden verschillende verbouwingen uitgevoerd en is het interieur vernieuwd. Omdat het pand onder de Monumentenwet valt, had Monumentenzorg daarbij een duidelijke vinger in de pap. In het verleden is de gemeente in materieel opzicht meermalen door bekenden en onbekenden geholpen. Zo zorgde ouderling A. Vlasblom er in 1967 voor dat de met leer beklede stoelen van de commissaris van de Koningin en de gedeputeerden van Zuid-Holland in het bezit kwamen van de kerkelijke gemeente. En bij de laatste verbouwing, in 1994, ontving men van een particulier uit Den Haag een pijporgel. De in De Saambinder van 19 februari 1948 geuite wens, dat ‘het stekje onder de zegen des Heeren uitgroeie tot een boom’ is, in uitwendige zin althans, niet in vervulling gegaan. Tussen 1960 en 2005 schommelde het ledental tussen de 90 en 109. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Delft Externe link De kerk op www.reliwiki.nl
Oude Delft 35

Oude Delft 35 is een monumentaal grachtenpand aan de Oude Delft in de Nederlandse stad Delft. Het huis staat bekend als het oudste nog bestaande studentenhuis van Nederland. Sinds 1891 is het pand in gebruik als studentenhuis, vanaf 1896 specifiek als corpshuis verbonden aan het Delftsch Studenten Corps (DSC). Het pand werd in 1967 aangewezen als rijksmonument (nr. 11979). Geschiedenis Het pand is in 1782 gebouwd als een pakhuis voor de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Het pand is naast het Oost-Indisch Pakhuis (Delft) gelegen. Vroegere eigenaren Het pand heeft een lange bewoningsgeschiedenis. In de 17e eeuw woonde er onder meer Andries van der Goes (burgemeester van Delft, †1696) en later Jacob van der Graeff, die in 1672 betrokken was bij de moord op de gebroeders De Witt. In 1720 was Nicolaas Fredrick Boogaert van Amblasserdam, veertigraad en meerdere malen burgemeester van Delft, eigenaar van het huis. Volgens kaarten en gravures uit de 17e en 18e eeuw had het pand oorspronkelijk een trapgevel, die in de eerste helft van de 18e eeuw werd vervangen door een lijstgevel. Gravures van de Schiedamse poort (1730) en van Stelzer (1780) tonen het huis in zijn vroegere vorm. 19e eeuw In de 19e eeuw wisselde het pand meerdere keren van eigenaar. Onder anderen Hendrik Jan Nassau Noordewier, rector van het stedelijk gymnasium, woonde er tussen 1886 en 1893 met enkele leerlingen. In 1891 werd het pand voor het eerst betrokken door studenten; vanaf 1896 staat het adres in corpsalmanakken geregistreerd als officieel corpshuis. De eerste bekende studentenbewoners waren onder anderen J. van Hettinga Tromp, G. Kalff en W. de Graaff. 20e eeuw Het huis werd in de loop van de 20e eeuw verschillende keren verbouwd, onder meer in 1958 en in 1990. In 1967 kreeg Oude Delft 35 de status van rijksmonument vanwege de cultuurhistorische en architectonische waarde. Foto’s uit het stadsarchief laten zien dat het pand in de jaren 1930 al als studentenhuis fungeerde. Het herkenbare uithangbord boven de deur, met de aanduiding Omega Ksi, dateert uit de jaren 1970 en hangt er nog steeds. 21e eeuw Het pand wordt nog altijd gebruikt als studentenhuis en telt circa 18 bewoners, voornamelijk studenten van de TU Delft. In 2021 vierde het huis zijn 130-jarig bestaan als studentenhuis. Architectuur Oude Delft 35 is een 18e-eeuws grachtenpand met een sobere lijstgevel. Kenmerkend zijn de geprofileerde vensterdorpels, de omlijsting met geblokte pilasters rond de toegangsdeur, en de latere toevoeging van Empireramen. Het pand beslaat een oppervlakte van ruim 660 m² en staat op een perceel van circa 280 m².
Oude Delft 18

De Oude Delft 18 is een pand uit 1785 aan de Oude Delft in de stad Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het werd in 1967 ingeschreven in het rijksmonumentenregister. Bouwstijl Van origine had het pand drie ramen. Later kreeg het er aan de linkerkant twee ramen bij. Het gebouw heeft een zadeldak met aan beide uiteinden ervan een puntgevel. De deuromlijsting is eenvoudig en heeft pilasters, en het stoepje naar de voordeur is afgewerkt met een smeedijzeren hek in Lodewijk XIV-stijl. Het gebouw is aan de onderkant afgewerkt met een hardstenen gevelplint. Geschiedenis Rond 1900 was het huis enkele decennia bewoond door ene D.C. Lans, tot het in december 1921 per opbod verkocht werd en het werd aangekocht door studentenvereniging Sanctus Virgilius. Deze nam in 1922 intrek in het gebouw. De officiële opening werd verricht door minister König. Eind 1940, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, werd de vereniging door de bezetter ontbonden. Het sociëteitspand aan de Oude Delft werd vervolgens in beslag genomen. Twee jaar later, in 1942, werd het gebouw in gebruik genomen als arbeidsbureau. Op 21 februari 1946 kon Sanctus Virgilius weer zijn eigen sociëteit betrekken.
De Vergulde Pauw

De Vergulde Pauw of De Pauw is een rijksmonument in het centrum van de Zuid-Hollandse stad Delft. Het pand is direct achter de Markt gelegen aan de Voldersgracht op nummer 6. Architectuur Het zes meter brede huis heeft een baksteengevel uit het midden van de 16e eeuw. De vensters zijn voorzien van driepasvormige overkragingen die rusten op rijk geprofileerde kraagstenen. De grotendeels gaaf bewaard gebleven gevel is verwant aan de Dordtse gevels, maar de geprofileerde bogen zijn niet rond, maar hebben de vorm van lichte spitsbogen. De trapgevel, met zowel renaissance-pilasters als gotische pinakels in de top, is later van zijn decoraties beroofd en afgerond. Tussen de ramen op de verdieping bevindt zich een gevelsteen met een pauw. Het geschilderde opschrift met jaartal "1572" is niet origineel, maar is een verwijzing naar de oudste vermelding van het huis als "De Pauw". De naam "De Vergulde Pauw" komt pas in 1705 voor het eerst in de bronnen voor. De gevelsteen is vormgegeven als een aedicula met pilasters. In het fronton bevindt zich een gevleugeld putto-kopje. De gevel is verder voorzien van natuurstenen banden en blokjes en sierankers. De bouwstijl vertoont een combinatie van een traditionele, gotische opzet met toevoeging van enkele renaissancemotieven (pilasters met voluutvormige consoles in de top, de gevelsteen). De gevel werd in 1935 terughoudend gerestaureerd door G. Gebben, zonder een poging te doen de vermeende oorspronkelijke toestand te herstellen, zoals aan het begin van de 20e eeuw gebeurd was met bijvoorbeeld Koornmarkt 81. Er werd in 1935 wel een nieuwe pui in oude stijl aangebracht, die de vorige winkelpui uit 1881 verving. In 2001 werd het pand opnieuw gerestaureerd, waarbij de oude kap, die in de 19e eeuw was verlaagd, werd gereconstrueerd. Externe links Kees van der Wiel (2009): De (Vergulde) Pauw (website achterdegevelsvandelft.nl) – geraadpleegd op 6 maart 2023 Bronnen C.L. Temminck Groll (1967): Delft als stad van zestiende-eeuwse woonhuizen, in: Delftse studiën. Liber amicorum E.H. ter Kuile, Assen, p. 62-114 Ronald Stenvert e.a. (2004): Monumenten in Nederland. Zuid-Holland, Zeist/Zwolle, p. 127; te lezen op DBNL(KB) Rik Vos & Fred Leeman (1986): Het nieuwe ornament, Den Haag, p. 95-96