Aula (TU Delft)

De Aula van de Technische Universiteit Delft is een gebouw uit 1966 in Delft, ontworpen door Jo van den Broek en Jaap Bakema van het bureau Broekbakema. Het is een van de weinige resterende brutalistische gebouwen van Nederland. Sinds 2009 is het gebouw geclassificeerd als Rijksmonument. Achtergrond In de tijd dat de Technische Hogeschool Delft nog in de Delftse binnenstad was gevestigd, bevond de Aula zich onder meer tussen 1923 en 1966 in de 15e-eeuwse Sint-Hippolytuskapel. Na de Tweede Wereldoorlog kwam de bouw voor een nieuw campus voor de toenmalige Technische Hogeschool Delft ter sprake. Op 10 juli 1948 kwam dit tot het opstellen van een uitbreidingsplan en werd er een plan- en bouwplanbureau opgezet. Rijksbouwmeester Gijsbert Friedhoff was verantwoordelijk voor het aanstellen van architecten voor de wijk: Ad van der Steur zou het westelijke deel van de Mekelweg krijgen, Dirk Roosenburg het oostelijke deel en Jo van den Broek het gebied rond de Rotterdamseweg. Echter, door een samenloop van omstandigheden, waaronder het overlijden van Roosenburg, kreeg Van den Broek het oosten van de Mekelweg toegewezen voor de bouw van de faculteitsgebouwen Bouwkunde en Civiele Techniek en de Aula. Oorspronkelijk was het gebouw niet bedoeld voor gebruik door de TU Delft zelf, maar als congreslocatie op de TU campus. In 2018 kreeg de TU Delft €146.000 subsidie van de Amerikaanse Getty Foundation voor de restauratie en onderzoek van het gebouw, in het kader van het project 'Keeping it Modern'. Architectuur en constructie De Aula is een kenmerkend gebouw van het brutalisme: er is een overvloed aan beton in het gebouw, waarvan veelal de grove structuur met wapening zichtbaar is. De indrukken van de bekisting zijn in het zicht gehouden als architectonisch element. De constructie van het auditorium was destijds een vrij complexe opgave: een uitkragende bak van 34,5 meter welke 1360 ton aan belasting uitoefent op voornamelijk twee kolommen bij de ingang van het gebouw zou onmogelijk zijn, ware het niet voor de toepassing van voorgespannen beton. Kabels vanuit de leidingschachten bij het auditorium trekken de bak als het ware naar zich toe. Verder zorgen verstevigingsribben in de bak voor extra stabiliteit in de constructie. De dakconstructie bestaat uit een lichte vouwconstructie, welke over de bak van het auditorium uitkraagt. Deze wordt onder meer stabiel door een moment dat ontstaat in de leidingschacht. Ten tijde van de oplevering in 1966 was de Aula het zwaarste gebouw van Nederland met een constructie van voorgespannen beton. Daarnaast is er zo'n 35 kilometer aan voorspanningskabels te vinden in de constructie. Het gebouw heeft in de loop der jaren de bijnaam 'De Kikker' gekregen, vanwege de brede voorkant en de twee pootjes. Die twee "pootjes" zouden volgens sommigen onnodig zijn en enkel toegevoegd zijn om psychologische overwegingen. 2023 De schrijvers Arjen den Boer, Martijn Haan, Martjan Kuit, Teun Meurs en fotograaf Bart van Hoek namen het gebouw mee in hun boek Bruut - Atlas van het brutalisme in Nederland (2023, ISBN 9789462585379), waarin de top 100 binnen die bouwstijl te vinden is. Zij benoemden de aula als het summum van het brutalisme en zetten het gebouw op nummer 1 in hun top 20 van brutalistische gebouwen. Zij zagen er een plompe pad, een ark die niet kan drijven en een ruimteschip in. Het gebouw heeft in hun ogen alles van een beeldhouwwerk, waarbij de kaalheid van het gestort beton in al haar ruwheid te zien is. Ook de (dragende) constructie is veelal zichtbaar, net als de schroefeinden van kabels in het beton. De architecten zouden het gebouw zelf de titel Het Ding hebben meegegeven, Van den Broek vergeleek het wel met griezelfilm Das Cabinet des Dr. Caligari met zichtbare kolommen, zware balken en zichtbare luchtkanalen. Wat zij jammer vonden, was dat de uit de bouw toegepaste grove grenen lamellen waren vervangen door "nettere lambrisering" van bamboe. Ze benoemden ook een veelvoorkomend probleem bij brutalistische gebouwen: klimaatbeheersing. Tot slot verwijzen ze de mythe dat de twee poten onnodig zouden zijn naar het land der fabelen; de enorme uitkraging zou in hun ogen zonder verdere ondersteuning neerstorten. Hun korte omschrijving luidt: Brutale gigant Zij wezen erop dat dit brutalistische gebouw vergezeld gaat door het dito beeld Salami van Carel Visser. Voorzieningen De aula beschikt over een auditorium met een capaciteit van 1.040 stoelen aan de voorzijde van het gebouw, evenals vier andere collegezalen met elk ongeveer 300 stoelen aan de achterzijde. Voor promoties worden de Senaatszaal en de Frans van Hasseltzaal gebruikt. Verder beschikt de Aula over een zelfbedieningsrestaurant en een TU-Shop waar kleding en promotiematerialen te verkrijgen zijn. Galerij