Stadsbrug Weert

De Stadsbrug Weert of kortweg Stadsbrug (Limburgs: Statterbrök) is een hefbrug over de Zuid-Willemsvaart in het centrum van de stad Weert in Nederlands Limburg. De Stadsbrug en de Biesterbrug, achthonderd meter noordoostelijker, verbinden het centrum met de nieuwere stadsdelen aan de noordzijde van het kanaal. De brug is samen met het kanaal aangelegd in de jaren 1820. Tot 1913 was het een ophaalbrug, daarna een draaibrug. Toen die het verkeer niet meer aankon, is in 1968 de hefbrug gebouwd. Deze kreeg in 2009 groot onderhoud. Ligging en uitvoering De Zuid-Willemsvaart loopt overwegend in zuidelijke richting, maar Weert ligt aan een kanaalpand dat vanaf Nederweert naar het westen loopt, gebruikmakend van Napoleons onvoltooide Grand Canal du Nord. Behalve de spoorbrug van de lijn Eindhoven - Weert liggen daar over een afstand van 6,5 kilometer zeven verkeersbruggen in Weert en Nederweert, waarvan de Stadsbrug de middelste is; zie ook Lijst van bruggen over de Zuid-Willemsvaart. In de twintigste eeuw maakte de brug deel uit van de rijksweg naar de grens met Noord-Brabant, wat nog altijd terugkomt in de namen van de aansluitende wegen: Eindhovenseweg en Rijksweg. Voor de scheepvaart is een vaste brug het beste, maar de uitvoering als hefbrug is gekozen, omdat de bebouwing in het centrum geen ruimte liet voor een vaste brug, die immers een verhoogde weg met grote aanbruggen zou vereisen. Geschiedenis De Zuid-Willemsvaart werd in 1826 voltooid en de Stadsbrug en de Biesterbrug werden toen ook aangelegd. In 1836 werd het kanaal met naamloze bruggen aangegeven op de Tranchotkaart. In een periode van ruwweg 1890 tot de Tweede Wereldoorlog werd de Stadsbrug aangeduid als Weerterbrug, hoewel de naam Stadsbrug vanaf de jaren twintig opkwam. In de jaren 1920 was er blijkbaar een probleem met de Stadsbrug en de Biesterbrug, want in 1928 werd er in Gedeputeerde Staten en de Kamer van Koophandel gepleit voor behoud. In 1913 werd de Stadsbrug een draaibrug. Deze bleef in gebruik tot hij in 1968 te krap werd voor het wegverkeer. Een ander bezwaar was het draaipunt in het midden van het kanaal, dat een obstakel vormde voor de steeds grotere schepen. Bovendien moest de brug handmatig geopend en gesloten worden, wat veel tijd in beslag nam. Terwijl de huidige hefbrug aangelegd werd, bleef de draaibrug zo veel mogelijk in gebruik om de verkeershinder te beperken. De huidige brug ligt enkele meters oostelijker. Begin 21e eeuw deden zich kleinere en grotere technische problemen voor. In 2009 werd de brug door de gemeente Weert geheel opgeknapt en vernieuwd. De brug kreeg nieuwe technische installaties en een nieuw wegdek. De vier crèmekleurige heftorens kregen een donkere kleur en werden aangelicht met ledlicht. Terwijl de gemeente het beheer hield, is de bediening overgedragen aan Rijkswaterstaat. RWS bedient de Stadsbrug en tientallen andere technische voorzieningen in Zuid-Nederlandse waterwegen, waaronder bruggen en sluizen, vanuit de Bediencentrale Tilburg. Incidenten Op 5 november 2025 werd het brugdek door een bedieningsfout neergelaten terwijl er een zandschip in aantocht was. Door de botsing kwam het brugdek scheef te liggen en werden kabels en katrollen beschadigd. Het wegverkeer kwam snel weer grotendeels op gang, maar het scheepvaartverkeer werd pas eind januari 2026 hervat. Op de avond van 2 juli 2026 kwam het brugdek eveneens te vroeg naar beneden. De schade aan de brug bleef beperkt en het schip kon verder toen het brugdek weer omhoog ging. Het wegverkeer kon 's avonds weer verder en de scheepvaart de volgende dag. De oorzaak is nog onbekend.