NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Noorderplantsoen

Noorderplantsoen is an urban public park in the city of Groningen in the Netherlands, situated slightly north of the city center. Its name is Dutch for northern public garden. History In 1874 the Vestingswet was passed. This law allowed cities to expand outside of the city walls and fortifications. Since the fortifications were no longer in use, they were transformed into a public park. The earth ramparts were incorporated in the park architecture and the moats were turned into ponds. The architecture is of an English garden style, characterized by meandering paths and serpentine ponds, inspired by wild nature. The shape of the park still reflects the former purpose of the area: the long but narrow park curves around the old city. The park includes an Art Nouveau bandstand and a small restaurant. Until the mid-90s the Noorderplantsoen was split up by a busy road, but a referendum in 1994 decided - with a narrow majority - to close this road for motorized traffic. Events Every year a number of events take place in the Noorderplantsoen, of which the Noorderzon Theater Festival is well known. This cultural event takes place at the end of August and is visited by over 125,000 visitors. Many theater, dance and music groups from The Netherlands and abroad perform during this 11-day festival. Another well-known event in the Noorderplantsoen is the plantsoenloop. This run through the park is held annually in October or early November and attracts about 500 runners. In 2007 the 50th edition of the plantsoenloop took place. External links Noorderplantsoen.nl References
Nirwana-flat

De Nirwana-flat is een flatgebouw in Den Haag op de hoek van de Benoordenhoutseweg en het Willem Witsenplein (het begin van de Van Alkemadelaan), tegenover het Haagse Bos, en staat in de Top 100 van rijksmonumenten. Een experimenteel bouwwerk De flat werd ontworpen en gebouwd door Jan Duiker en Jan Gerko Wiebenga in de periode 1926 tot 1929. Dit gebeurde in de stijl van de nieuwe zakelijkheid. Hierbij speelde functionaliteit, leefbaarheid en rationaliteit de hoofdrol. De flat werd de Nirwana-flat genoemd. Het woord Nirwana is Sanskriet en staat voor de hoogste staat van heiligheid die een mens kan bereiken in het boeddhisme, ontdaan van alle verlangens. Niet alleen de vorm van het gebouw was nieuw, ook de gebruikte materialen. Het was destijds het hoogste gebouw in Nederland van gewapend beton, waarvoor Riné Boerée de constructie ontwierp. Er was een centraal trappenhuis met een lift, ook was er een begane grond zonder woonfunctie die hoger lag dan de straat (een zogenaamde bel-etage). Boven de vijf woonverdiepingen was nog een penthouse te vinden. Doordat de muren geen dragende functie meer hadden konden de ramen veel groter worden dan gebruikelijk. Eigenlijk had het flatgebouw twee keer zo hoog moeten worden, maar het gemeentebestuur stak daar een stokje voor. Het gebouw trok veel aandacht doordat het over een aantal moderne snufjes beschikte. Zo hadden de appartementen telefoon, stortkokers voor het afval en voor de vuile was en centrale verwarming. Ook konden de bewoners een maaltijd bestellen bij de centrale keuken die dan via een goederenlift naar boven werd gebracht. Het kleine gebouwtje naast de flat was oorspronkelijk bedoeld als garage voor een dure Amerikaanse auto van een van de bewoners van het penthouse. Daarna is het een benzinestation geweest en tegenwoordig een schoonheidsinstituut. Pamflet Hoogbouw Met de bouw van de Nirwana-flat en het schrijven van het pamflet Hoogbouw (1930) propageerden de architecten dat woontorens de oplossing voor het volkshuisvestingvraagstuk zouden worden. Zij vonden hoogbouw efficiënt, hygiënisch (‘licht en lucht’), comfortabel en goedkoop, aldus de architecten. Onderhoud Doordat de flat een experimenteel bouwwerk was heeft het ook zijn mankementen. Zo zijn de muren slechts 15 cm dik en ontstaan er regelmatig scheuren die weer tot lekkage en roest aan de staalconstructie leiden. In 1991/92 werd het gebouw grondig gerestaureerd, en in 2003 verder gemoderniseerd. Nieuwe kozijnen met dubbele beglazing moesten de geluidsoverlast beperken, de gevel werd voorzien van een thermische gevelisolatie en een deel van het houtwerk werd vervangen. Externe link Nirwana-flat op denhaag.wiki
Oeffelter Meent

De Oeffelter Meent is het meest noordelijke deel van het natuurgebied Maasheggen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het bevindt zich ten noordoosten van Oeffelt tussen deze plaats en de Maas. Van dit gebied is 118 ha in bezit van Staatsbosbeheer. De naam meent verwijst naar gemeenschappelijke weidegrond. Geschiedenis Sinds ongeveer 1400 is dit gebied in bezit geweest van de Kruisheren van Sint Agatha en maakte deel uit van het grondgebied van het Klooster Sint Aegten. Het gebied is gekenmerkt door open rivierduinen en kleine rivieren als de Viltse Graaf, de Virdsche Graaf en de Oeffeltse Raam. Voor een deel lopen deze door oude stroomgeulen van de Maas. Tussen 1820 en 1850 is een van de rivierduinen vergraven, zodat het grind aan de oppervlakte kwam. Ook dit grind is deels gewonnen, waardoor een reliëfrijke hobbelweide ontstond. Ook ten behoeve van de fabricage van baksteen is klei gewonnen. Dit alles heeft tot het ontstaan van moerassige laagten geleid. Het gebied werd lange tijd verwaarloosd en was een dumpplaats voor allerlei afval en een crossterrein, maar in 1982 verwierf Staatsbosbeheer 25 ha van het terrein, en in de loop der jaren 90 van de 20e eeuw werd, naast het zandige terrein, meer weidegrond verworven. Het gebied kent bloemrijke droge stroomdalgraslanden met planten als eenjarige hardbloem, overblijvende hardbloem, kleine tijm, lathyruswikke, kaal breukkruid, zacht vetkruid, gestreepte klaver en draadklaver. De kamsalamander komt in een drinkpoel voor. Er is een wandeltocht van 17,5 km door dit gebied uitgezet. Externe link Uitgebreid rapport
Huis te Leuvenum

Huis te Leuvenum is gelegen aan de Jhr. dr. C.J. Sandbergweg 60 te Leuvenum, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het gebouw deed dienst als woning voor de freules jkvr. A.C. Sandberg (1916-2006) en jkvr. M.A.J. Sandberg (1919-2014). Het is tegenwoordig ondergebracht, samen met het huis De Bannink in Colmschate en met de 900 ha. grote landgoederen, in de Stichting Sandberg van Leuvenum. Het huis en de directe omgeving zijn privéterrein en zijn niet vrij toegankelijk. Het huis is in de jaren 1921 tot 1923 gebouwd onder leiding van de Harderwijkse architect P.H. van Lonkhuyzen. Het gebouw is gebouwd naar eenzelfde ontwerp als Kasteel De Essenburgh in Hierden. De Essenburg is echter veel ouder, zij dateert uit 1652. De Essenburg was, evenals de landgoederen Groote Scheere in Holthen en het Laer in Ommen, vroeger ook eigendom van de familie Sandberg. Geschiedenis Gedurende de periode 1854-1923 verbleef de familie Sandberg op haar 'stamslot' De Essenburgh in Hierden. De zomervakanties bracht men door in het jachthuis. Omdat dit zeer goed beviel, gaf burgemeester jhr. dr. Cornelis Johannes Sandberg (1883-1945) in 1921 de opdracht om het (huidige) Huis te Leuvenum te bouwen. Voor 1923 stond er een 'ander' Huis te Leuvenum op het eiland achter de uitspanning "De Zwarte Boer". Het oude huis te Leuvenum is vermoedelijk in 1720 gekocht door Peter van Westervelt van J.J. Geltaeyer, burgemeester van Harderwijk. In 1823 is het vererfd in zijn nageslacht door de familie Sandberg. Het oude Huis te Leuvenum was een zomerverblijf. De stenen die bij de afbraak van het oude Huis te Leuvenum vrij kwamen in 1854, zijn gebruikt voor de verbouwing van "De Zwarte Boer". In de Tweede Wereldoorlog nam de familie Sandberg evacués in huis. In 1944 werd het huis gevorderd door de Duitsers. Aan het einde van de oorlog, in januari 1945, deden de Duitsers een inval in het huis. Sandberg, zijn vrouw Ernestine Fernande de Beaufort (1886-1985) en hun zoon jhr. mr. Rudolph Antoni Peter Sandberg (1912-1945) werden gevangengenomen en weggevoerd. Vader en zoon kwamen beiden om in Duitse concentratiekampen. Literatuur Willemieke Ottens, Standhouden. Adellijk landgoedbeheer in Nederland. De twintigste-eeuwse geschiedenis van Leuvenum en De Bannink. Gorredijk, 2022 (ook verschenen als proefschrift). Externe link Informatie over rijksmonumentnummer 523863
Besiendershuis

Het Besiendershuis aan de Steenstraat in de Nederlandse stad Nijmegen is gebouwd omstreeks 1525 en is zo genoemd naar de besiender die tot taak had het innen van de tolgelden die passerende schepen op de Waal moesten betalen. Het bouwwerk is laatgotisch in Nederrijnse stijl. In 1942 is het pand gerestaureerd door Ir. Deur. In oktober 2010 was Thomas Verbogt de eerste gast in het artist in residence-programma in het Besiendershuis, waarmee de gemeente Nijmegen kunstenaars de gelegenheid geeft twee maanden in de stad te verblijven en een project te presenteren dat betrekking heeft op Nijmegen. Rijksmonument Het Besiendershuis is een rijksmonument..
Andreaskerk (Wijnaldum)

De Andreaskerk is een kerkgebouw in Wijnaldum in de Nederlandse provincie Friesland. Beschrijving De eenbeukige kerk was oorspronkelijk gewijd aan Sint-Andreas. De laat-gotische kerk werd in de 15e eeuw gebouwd. De toren van de kerk stortte in 1684 ineen en werd in dat jaar vervangen. In 1904 werd de toren, samen met de westzijde van de kerk, opnieuw vervangen. Dit bouwdeel werd in een neogotische stijl ontworpen door Jurjen Bruns. In 1931 werd de kerk onder leiding van Hendrik Hendriks Kramer ingrijpend gerestaureerd en ontpleisterd en opnieuw met oud bouwmateriaal bekleed. De kerk is een rijksmonument. De preekstoel is gemaakt in 1728 door Arjen Lous uit Harlingen. Ook de kerkbanken zijn vervaardigd in de 18e eeuw. Het orgel uit 1869 is gemaakt door Van Dam. Zie ook Kerken in Friesland Lijst van rijksmonumenten in Wijnaldum
Place de la Bourse (Amsterdam)

La place de la Bourse (Beursplein en néerlandais) est une place de l'arrondissement Centrum de la capitale néerlandaise Amsterdam. Elle tire son nom du fait que la bourse d'Amsterdam est située sur son côté nord. Accueillant également le grand magasin De Bijenkorf sur son côté sud, elle est située le long du Damrak (l'un des principaux axes de circulation nord-sud du centre-ville) et de la Beurstraat (rue de la Bourse). Perpendiculairement à ces deux rues, le Beurspassage (passage de la Bourse) relie le Damrak avec la Nieuwendijk. Histoire Plans de Berlage La place est aménagée au XIXe siècle, lorsqu'une partie du Damrak est rebouchée au nord de la place du Dam. En 1898, les travaux de construction de la bourse d'Amsterdam (Beurs van Berlage), conçue par l'architecte néerlandais Hendrik Petrus Berlage, débutent. Celle-ci est construite dans le but de remplacer l'ancienne bourse, achevée en 1848 et située à l'emplacement de l'actuel Bijenkorf qui tombait en désuétude. Berlage conçoit également les deux fontaines et six lampadaires qui sont installés sur la place en 1930. Ces derniers figurent au même titre que la bourse et le Bijenkorf au registre des monuments classés. La construction de la nouvelle Bourse est achevée en 1903. Celle-ci accueille en réalité quatre bourses distinctes, disposant chacune de sa propre entrée : une bourse de commerce, une bourse des armateurs, une bourse aux céréales et une bourse des valeurs. La bourse de valeurs déménage vers un nouveau bâtiment situé sur la place en 1912. En 2000, les bourses de valeur de Paris, Bruxelles et Amsterdam fusionnent. À la suite de la fusion d'Euronext avec le New York Stock Exchange en 2007, l'actuelle bourse de la ville située au Beursplein 5 est aménagée pour accueillir NYSE Euronext. Époque contemporaine La place est régulièrement utilisée pour divers événements tels que le marché d'art Klein Montmartre (« Petit Montmartre »), un clin d'œil au quartier bohème de Montmartre à Paris. Elle est également souvent le décor de manifestations politiques, notamment le camp Occupy en 2011, ou de rencontres musicales. La place de la Bourse accueille également un parc à vélos souterrain, inauguré en 2018, ainsi que l'entrée d'un parc de stationnement pour voitures, ce qui provoque régulièrement des embouteillages le long du Bijenkorf. Transports La place est desservie par les lignes 4 et 14 du tramway d'Amsterdam à la station Dam. Articles connexes Bourse d'Amsterdam De Bijenkorf Damrak Place de la Gare (Amsterdam) Place du Dam Notes et références Portail d’Amsterdam
Beursplein (Amsterdam)

Het Beursplein is een plein in het centrum van Amsterdam, tussen het Damrak en de Beursstraat. Aan het plein liggen de Effectenbeurs (Beursplein 5), de Beurs van Berlage en de Bijenkorf. Aan het plein ligt ook de ingang van de parkeergarage van de Bijenkorf, die regelmatig voor files tot op het Damrak zorgt. Sinds 2018 is er onder het plein een fietsenstalling. Geschiedenis Het plein werd eind 19e eeuw aangelegd, na de demping (in 1845 en in 1883) van een deel van het Damrak, bij de Dam. In 1898 werd begonnen met de bouw van de Koopmansbeurs, tegenwoordig bekend als de Beurs van Berlage, ontworpen door H.P. Berlage. Dit beursgebouw werd gebouwd ter vervanging van de oude Beurs van Zocher, die van 1845 tot 1903 stond op de plek waar sinds 1915 de Bijenkorf staat. De Beurs van Berlage kwam gereed in 1903. Het gebouw bood onderdak aan vier beurzen, ieder met een aparte ingang: de goederenbeurs, schippersbeurs, graanbeurs en effectenbeurs. De effectenhandelaren verhuisden in 1912 naar het nieuw gebouwde Effectenbeurs-gebouw aan Beursplein 5, naar ontwerp van Joseph Cuypers. In 2000 fuseerden de effectenbeurzen in Parijs, Brussel en Amsterdam tot Euronext, waarvan de hoofdvestiging hier in Amsterdam is. Berlage ontwierp ook zes lantaarns en twee fonteinen (voormalig paardendrinkbakken) voor het Beursplein. Het zijn net als de Beurs van Berlage, de Effectenbeurs en de Bijenkorf rijksmonumenten. Ter vervanging van de bovengrondse fietsenstalling werd in 2018 een ondergrondse stalling gebouwd voor 1.700 fietsen. Kosten van het project circa tien miljoen euro. Na de bouw werd het plein heringericht met nieuwe bomen en bestrating gebaseerd op het oude ontwerp van 1903. De fonteinen en de monumentale lantaarnpalen werden in de originele staat hersteld. Bij de heropening van het plein was een 3d-grondschildering te zien, die gezien vanaf het noorden de illusie gaf (vanuit andere richtingen werkte de illusie niet) dat er nog een stuk wegverharding ontbrak. Volgens de schildering zou men door een ladder naar de ondergrondse stalling moeten. Beurspassage Tegenover het Beursplein verbindt de Beurspassage het Damrak met de Nieuwendijk. In 1903 werd de Baafjessteeg, gelegen tussen het Damrak en de Nieuwendijk, door nieuwbouw van C&A overbouwd en verdween deze steeg. In de nieuwbouw was een doorgang opgenomen die de naam Beurspassage kreeg. Na de Brand bij C&A in 1963 verrees er in 1968 nieuwbouw waarin wederom plaats was voor de Beurspassage, in de wandelgangen ook wel C&A-passage genoemd, maar nu moderner van uiterlijk. Duidelijk zichtbaar was dat de Nieuwendijk hoger ligt dan het Damrak door het hoogteverschil en helling. In 2015 werd de Beurspassage samen met het C&A-gebouw gerenoveerd en iets naar noorden verplaatst. Afbeeldingen
Bouwens van der Boijecollege

The Bouwens van der Boijecollege is a public high school located in Panningen, the Netherlands. There are four different levels of education enrollment: vmbo, havo, atheneum, gymnasium. The school follows the Dutch national public school system, which is highly centralized in the Netherlands. The government sets standards, evaluates, and provides financial needs to fulfill the educational needs. History The Blariacum college in Blerick opened up a dependence in Panningen in 1973. A year later the school became independent and was named after the first Lord of the town "Bouwens van der Boije". The school used to have three different faculty buildings, but has now merged into one. The school's is also referred to as the "BBC". References
Bouwens van der Boijecollege

Het Bouwens van der Boijecollege is een rooms-katholieke school voor het voortgezet onderwijs in Panningen, een dorp in de Limburgse gemeente Peel en Maas. De school had in 2018 een kleine 1500 leerlingen. Bestuurlijk valt de school onder de stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). Informeel wordt de school ook wel 'Het Bouwens' genoemd. Achtergrond De school is in 1973 ontstaan als dependance in Panningen van het Blariacumcollege in Blerick. Een jaar later werd de school verzelfstandigd als het Bouwens van der Boijecollege. De naam werd ontleend aan de eerste heer van Helden, een dorp dat samen met Panningen een dubbelkern vormt. In de jaren 1990 fuseerden alle middelbare scholen in Panningen en Meijel in het Bouwens van der Boijecollege. Sinds het schooljaar 2016-2017 zijn alle leerlingen en het personeel in één gebouw gehuisvest. Big Picture Learning De school biedt alle gangbare leergangen, van vmbo tot gymnasium en werkt volgens de uit de Verenigde Staten afkomstige Big Picture Learning filosofie, waarbij leerlingen op basis van individuele leerdoelen en eigen interesses de school in een persoonlijk traject doorlopen. In 2017 won de school de Hanneke Award, die jaarlijks door de Nederlandse Big Picture Learning stichting wordt uitgereikt. De scholengemeenschap verkende medio 2018 de mogelijkheden om ook Agora-onderwijs aan te bieden, maar zag daar uiteindelijk vanaf. Model Europees Parlement Het Bouwens is deelnemer in het 'Model European Parliament' programma. Dit is een EU-brede simulatie van het Europees Parlement voor scholieren uit de bovenbouw die hen de gelegenheid geeft ervaring op te doen met het nadenken over oplossingen voor Europese grensoverschrijdende problemen. Het Bouwens participeert ook in de regionale Limburgse 'Model European Parliament', waar ook Belgisch Limburg aan deelneemt. Referenties
Oude raadhuis (Willemstad)

Het Oude raadhuis is een gebouw in renaissancestijl dat zich bevindt aan de Raadhuisstraat 2 te Willemstad. Geschiedenis Het bouwwerk kwam tot stand in 1587. Oorspronkelijk wenste Prins Maurits dat er een kerk én een raadhuis zou worden gebouwd in het nog jonge dorp. Vanwege de oorlogssituatie was daarvoor geen geld. Aldus werd een soort multifunctioneel raadhuis ontworpen waarin men ook kerkdiensten kon houden en dat voorzien was van een toren met luidklok. De kleine klok werd gegoten door de Utrechtse bronsgieter Thomas Both. Deze droeg het opschrift: Soli Deo Gloria – Thomas Both me fecit 1588. Ze werd in 1610 overgebracht naar de rond die tijd gereedgekomen Koepelkerk. De grote klok, die nog steeds in de raadhuistoren hangt, stamt vermoedelijk uit het einde van de 12e eeuw en is daarmee wellicht de oudste nog bestaande luidklok in Noord-Brabant. Deze klok werd in 1943 nog door de bezetter gevorderd, maar ze werd niet omgesmolten en kon in 1945 weer terug in de toren worden gehangen. In de toren bevond zich ook een roepstoel, voorzien van een bakstenen stergewelf. De boven de roepstoel aangebrachte wapensteen werd in 1798, tijdens de Bataafse Republiek, verwijderd. Op het dak werd in 1588 een windvaan geplaatst in de vorm van een meerman met zwaard. In 1620 werd het -tot dan toe eenvoudige- gebouw verfraaid met een Vlaamse gevel, naar een ontwerp van Frans Leenwijnsse. Er kwamen enkele dakvensters in de nieuwe kap en de zolder ging fungeren als bewaarplaats voor gereedschap van oorlog, zoals hellebaarden en dergelijke. De wapenstenen in de gevel werden in 1798 eveneens verwijderd, om in 1937 weer te worden aangebracht. In 1786 onderging het gebouw een algehele restauratie, waarbij de oude stenen moesten worden schoongemaakt opdat het gebouw één egale, uniforme en sierlijke couleur zou bekomen. In 1812 werd de torenspits afgebroken, daar op de toren een semafoor van Chappe geplaatst, welke in 1815, na de val van Napoleon, weer verwijderd werd, waarop de spits werd herbouwd. In 1973 werd het raadhuis verplaatst naar het Mauritshuis, om in 1999 door de gemeente Moerdijk te worden verkocht. Het werd gekocht door een particulier en gerestaureerd, om in 2005 te worden heropend. Externe links Heemkundekring Willemstad Informatie over rijksmonumentnummer 38968
Flint (theatre)

Flint, formerly De Flint, is a theatre in the centre of Amersfoort, Netherlands built in 1977. It was designed by Onno Greiner. The Flint programme includes play, musicals, cabaret and performances for children. On 25 November 1990 the theatre burned down. There were signs of burglary. The damage was 10 million Dutch guilder. The theatre was rebuilt on the same location, and reopened in 1994. People Ank Marx (1962/1963 – June 2020) was for 25 years the theatre programmer of Flint. She was beloved by actors and actresses, including Youp van 't Hek. She was an important reason for many artists to come and perform at Flint. Marx studied musicology. She started working in 1990 for Amersfoortse Culturele Raad (AMC), just after the fire. At the ACR she was responsible for programming classical music in the St. Aegtenkapel (St. Aegten chapel). In 1996 she joined Flint, which took over the programming in the chapel. Over the years she became responsible for the entire programming. She ensured a successful relationship between theatre, cabaret, music, opera and other genres. After a brief illness, Marx died in June 2020, aged 57. References External links Official website
Verzorgingsplaats Breezanddijk

Verzorgingsplaats Breezanddijk is een Nederlandse verzorgingsplaats langs de A7 Zaandam-Bad Nieuweschans op de Afsluitdijk en is via beide richtingen te bereiken. Het behoort tot de gemeente Súdwest-Fryslân. De verzorgingsplaats is vernoemd naar een van de vier werkeilanden die werden gebruikt voor de aanleg van de Afsluitdijk: Breezand. Ook ligt op dit eiland het dorpje Breezanddijk dat 0 (2023) inwoners heeft. Bij de verzorgingsplaats ligt een tankstation van Esso.
Harderbos

Het Harderbos is een bos in de gemeenten Dronten en Zeewolde, nabij het Veluwemeer. Het ligt bij de buurtschap Harderhaven tegenover Harderwijk. Naast bos omvat het moerassen, grasland en plassen. Door het bos loopt het kanaal de Hoge Dwarsvaart. Natuur Het Harderbos is op de voedselrijke, vochtige zeekleigrond van Flevoland aangelegd. In 1968 werden er de eerste populieren geplant. Sinds die tijd is het bos opzettelijk verwilderd. De organisatie Natuurmonumenten beoogt hiermee nieuwe natuur te maken, die in de loop der tijd mooier, afwisselender en groter wordt. Door de vruchtbare kleigrond ontwikkelt het bos zich snel. Dode bomen blijven liggen en vormen daardoor een voedselbron en woonplek (habitat) voor planten, paddenstoelen en insecten. Het Harderbos behoort samen met de zuidwestelijk en noordoostelijk eraan grenzende andersoortige natuurgebieden, respectievelijk het Harderbroek en de Kievitslanden, tot de meest gevarieerde natuurgebieden in Flevoland. Samen vormen deze drie gebieden een groter natuurgebied dat Harderhoek genoemd wordt. Fauna De natuur in wording trekt nieuwe soorten aan. In en rond het Harderbos broeden meer dan zestig vogelsoorten, waaronder de ijsvogel en wielewaal. De havik en bruine kiekendief jagen er en in de poelen bevinden zich allerlei amfibieën. In het bos leven zoogdieren zoals reeën en vossen. Er zijn inmiddels twee bever-burchten. Ook zijn er sporen van otters waargenomen. Verder grazen er Schotse hooglanders. Klimaatbos In 2008 voerde Natuurmonumenten actie voor het creëren van een klimaatbos. In een week tijd plantten 6.000 mensen 60.000 bomen en 20.000 struiken op 28 hectare grond naast het Harderbos. Prinses Máxima steunde de actie, die gestart was door Sophie Hilbrand en Filemon Wesselink. Zij hoopten hiermee een bijdrage te leveren aan een beter klimaat. Externe link Harderbos op de website van Natuurmonumenten