Metzo College

Het Metzo College is een Nederlandse school voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) op interconfessionele grondslag in Doetinchem, in de provincie Gelderland. De school is officieel een vestiging van het St.-Ludgercollege, maar functioneert sinds de oprichting zelfstandig en gescheiden van die hoofdvestiging onder hetzelfde BRIN-nummer. Het Metzo College werd op 11 januari 2007 geopend door Commissaris van de Koning in Gelderland Clemens Cornielje, in een nieuw gebouw aan de Maria Montessoristraat dat drie eerdere schoolgebouwen verving. Het opvallende, op een ziggurat of afgeknotte piramide gelijkende ontwerp was van architect Erick van Egeraat (EEA Erick van Egeraat associated architects) en won in 2006 de landelijke Scholenbouwprijs in de categorie voortgezet onderwijs. In de jaren na de oplevering werd het gebouw bekend om een langlopende reeks bouwtechnische problemen, waaronder oververhitting van leslokalen en lekkende gevels, die in een schadevergoeding via de Raad van Arbitrage voor de Bouw resulteerden en pas in 2024 definitief in oplossing kwamen. Onderwijs Het Metzo College biedt drie vmbo-leerwegen aan: de basisberoepsgerichte leerweg (BL), de kaderberoepsgerichte leerweg (KL) en de theoretische leerweg (mavo). Daarnaast worden eerstejaarsopvang voor EOA/ISK-leerlingen en leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) verzorgd. In de bovenbouw kiezen leerlingen uit zeven beroepsgerichte profielen: Bouwen, Wonen & Interieur (BWI); Produceren, Installeren & Energie (PIE); Economie & Ondernemen (E&O); Horeca, Bakkerij & Recreatie (HBR); Zorg & Welzijn (Z&W); Mobiliteit & Transport (M&T); en Media, Vormgeving & ICT (MVI). De school werkt met een rooster van 40-minutenlessen waarbij leerlingen via keuze-uren een deel van het programma zelf kunnen samenstellen. Daarnaast bestaat er een wisseljaar-klas, een schakeljaar voor leerlingen die de overstap van basis- naar voortgezet onderwijs nog niet rechtstreeks willen maken. In het schooljaar 2025-2026 telde het Metzo College circa 750 leerlingen. Bij de oplevering van het nieuwe gebouw in 2007 was het gebouw ontworpen voor circa 1.300 leerlingen tussen 12 en 16 jaar. Schoolgebouw Ontwerp Het schoolgebouw werd ontworpen door architectenbureau Erick van Egeraat associated architects (EEA), met Van Egeraat — destijds opgenomen in de top van de Phaidon Atlas of Contemporary World Architecture — als hoofdverantwoordelijke. Het ontwerp is geconcipieerd in de vorm van een afgeknotte piramide (truncated pyramid) van zes verdiepingen, oprijzend uit een compact, vierkant grondplan. De gevels lopen schuin omhoog, wat het gebouw — naar de woorden van de Britse vakpers — laat lijken op een ziggurat met een uitgehold hart. Het bruto vloeroppervlak van het complex bedraagt circa 16.000 m². Aan de buitenzijde staat het Metzo College in een licht glooiend landschap met losse boomgroepen, en wordt door waarnemers vergeleken met een burcht op een motte boven het Achterhoekse landschap. In de patio in het hart van het gebouw is een hangende daktuin aangelegd, bedoeld als plek voor rust en bezinning, terwijl de aula, omschreven als een "arena voor bruisende interactie", als sociaal middelpunt van de school dient. In de "buik" van het gebouw bevindt zich een sportzaal die buiten schooltijden ook voor publieke sportactiviteiten wordt gebruikt. Het ontwerp gaat uit van een "barrière-loze" indeling met weinig vaste muren, in lijn met de onderwijsfilosofie van openheid die de school beoogde uit te dragen. De bouwkosten bedroegen circa 23 miljoen euro. De bouw werd uitgevoerd door aannemer Schutte Bouw uit Zwolle. Scholenbouwprijs 2006 In januari 2007, tijdens de Nationale Onderwijs Tentoonstelling (NOT), werd aan het Metzo College de Scholenbouwprijs 2006 toegekend in de categorie voortgezet onderwijs. De jury beoordeelde het ontwerp als "gedurfd en fraai" en prees vooral de samenwerking tussen schoolbestuur en architect, die "jarenlang in bestaande en functioneel verouderde gebouwen heeft toegewerkt naar een vernieuwende onderwijskundige visie voor het vmbo-onderwijs", die volgens de jury was vertaald naar "een gedurfde en uitdagende architectuur op een prominente plek in Doetinchem". De Scholenbouwprijs is een tweejaarlijkse opdrachtgeversprijs die destijds door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werd georganiseerd ter bevordering van professioneel opdrachtgeverschap in de scholenbouw. Onder de acht genomineerde projecten in 2006 sprong het Metzo College er volgens de jury duidelijk uit. In datzelfde jaar werd het gebouw genomineerd voor de Architectuurprijs Achterhoek. Bouwtechnische problemen Oververhitting (vanaf 2007) Vrijwel direct na de opening van het gebouw bleek dat de leslokalen bij zonnig weer onhanteerbare temperaturen bereikten. Als vermoedelijke oorzaak werd een combinatie van de schuine gevels van het gebouw en het toegepaste glas aangewezen: in het oorspronkelijke bouwplan was zonwering opgenomen die in de uitvoering nooit was geplaatst, waardoor het uiteindelijk gekozen glas niet bestand was tegen de zoninstraling. In 2008 ontwikkelde Poly-Ned Textielarchitectuur een geïmproviseerd tornadodak boven de inpandige daktuin, om de binnentemperatuur enigszins binnen de perken te houden. In het jaar daarop bleek dat de school 240.000 euro uit het personeelsbudget moest verschuiven naar energiekosten en gebouwonderhoud. Lekkende gevels en schikking Naast de oververhitting bleek bij regenval water het gebouw binnen te dringen via de schuine gevels. Het probleem was vanaf de opening in 2007 zichtbaar maar bleek bouwtechnisch hardnekkig. De Raad van Arbitrage voor de Bouw kende uiteindelijk aan het Metzo College een schadevergoeding van 2,3 miljoen euro toe; aannemer Schutte Bouw werd verweten opdrachtgever Achterhoek VO onvoldoende te hebben gewezen op het lekkagerisico van de schuine gevels. Vanwege de scheve waterintrede liep het regenwater binnenshuis tot een meter ver het lokaal in, waardoor in praktijklokalen onder meer machines moesten worden verplaatst. Definitieve oplossing (2024–2026) Bijna twintig jaar na de oplevering werd in maart 2024 aangekondigd dat een definitieve oplossing voor de lekkende gevels was gevonden. Volgens schooldirecteur Hans Baan was daarvoor "een diepe analyse" nodig. De gekozen aanpak houdt in dat de losse delen van de gevel worden uitgenomen, met rubbers worden afgedicht en daarna teruggeplaatst; bepaalde elementen aan de buitenzijde worden uitgefreesd. Een proefstuk werd succesvol uitgevoerd, waarna de hele gevel onder handen wordt genomen. De volledige restauratie wordt gericht op afronding in de zomer van 2026; de geraamde kosten bedragen circa twee miljoen euro. Volgens Baan heeft het achttien jaar slepende probleem het onderwijs zelf niet aangetast — wel had het invloed op de inrichting van de praktijklokalen — en is het personeel ondanks de gebouwklachten "erg tevreden" met het pand, met name vanwege de "schitterende praktijkruimtes" en de sporthal. Educatieve projecten Het Metzo College werkt regelmatig samen met andere Doetinchemse cultuurinstellingen. In het kader van het project Vrijheid onder de Voet rond de bombardementen op Doetinchem in maart 1945 bezochten in 2025 leerlingen van het Metzo College het Stadsmuseum Doetinchem, waar zij — onder begeleiding van geschiedenisdocent Jorik Wezenberg en gastheer Theo Loeven — voorbereidingen troffen voor een tentoonstelling in de Catharinakerk over deze episode uit de Doetinchemse oorlogsgeschiedenis. Externe links Officiële website Metzo College Metzo College op de website van Erick van Egeraat Zie ook Erick van Egeraat St.-Ludgercollege Doetinchem Scholenbouwprijs