NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Joodse begraafplaats (Appingedam)

In Appingedam ligt aan de Heidensgang een Joodse begraafplaats, die in 1763 in gebruik werd genomen. In 1832 heeft het perceel de kadastrale aanduiding Appingedam D 36. De eerste vermelding van Joden in Appingedam is uit de tweede helft van de zestiende eeuw. Pas in de achttiende eeuw kwam er een georganiseerde Joodse gemeenschap. Aanvankelijk maakten de joodse inwoners van Appingedam gebruik van een apart gedeelte van de joodse begraafplaats te Farmsum. Erediensten vonden plaats in een huissynagoge aan de Dijkstraat. In 1801 werd de synagoge aan de Broerstraat ingewijd. In 1821 kreeg Appingedam de status van ringsynagoge. Omstreeks 1900 werd op de begraafplaats een metaheerhuis gebouwd, waar de doden werden verzorgd en van waaruit de uitvaart plaatsvond. Dit gebouw bestaat niet meer; er rest slechts een herdenkingssteen. De begraafplaats is afgesloten middels een muur en een hekwerk. In augustus 1942 zijn vrijwel alle Joden van Appingedam gedeporteerd. Slechts een enkeling overleefde de oorlog. Na de oorlog werd de synagoge opgeknapt en tot 2012 gebruikt door de Vrijgemaakt Gereformeerde Gemeente. Sinds 2010 is het gebouw in het bezit van de Stichting Oude Groninger Kerken en gerestaureerd als synagoge. De joodse gemeente werd in 1948 officieel bij die van Groningen gevoegd. De begraafplaats aan de Heidensegang staat sinds 1968 op de lijst van beschermde monumenten en wordt door de plaatselijke overheid onderhouden. Sinds 1985 staat voor de voormalige synagoge een gedenkteken met namen van tijdens de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joodse bewoners van Appingedam. Zie ook Lijst van Joodse begraafplaatsen in Nederland
Kasteel Vorden

Kasteel Vorden is een kasteel en landgoed zuidoostelijk gelegen in het gelijknamige dorp Vorden in de gemeente Bronckhorst, in de Nederlandse provincie Gelderland. Geschiedenis Kasteel Vorden werd voor het eerst vermeld in 1315. Het kasteel was in aanleg een militair bouwwerk, en werd vanaf 1315 bewoond. In 1580, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, werd het geplunderd en dertig jaar later hersteld. Het huis is door de eeuwen heen in het bezit geweest van verschillende adellijke geslachten, waaronder dat van Ripperda en van 1771 tot 1974 in de familie Van der Borch. Na de Tweede Wereldoorlog staat het kasteel leeg en raakt het steeds meer in verval. Het kasteel bevindt zich in deplorabele staat als het in 1974 samen met de bijbehorende goederen en grond in bezit komt van Het Geldersch Landschap. Het omliggende terrein wordt verkocht aan de gemeente Vorden. In 1976 werd het gerestaureerd en fungeerde het als gemeentehuis van Vorden. In 2004 heeft de (voormalige) gemeente Vorden het kasteel verkocht aan particulieren. Deze hebben het huis in oude glorie hersteld. Sindsdien wordt het kasteel gebruikt als huwelijkslocatie en museum. Tegen vergoeding is het kasteel te bezichtigen. Trivia Bij het kasteel staat de "Lodewijkslinde", waaronder de Franse koning Lodewijk XIV in 1672 gerust zou hebben. Afbeeldingen Externe link Kasteel Huize Vorden
Wilhelminapark (Boxtel)

Het Wilhelminapark is een landgoed van 110 ha ten noorden van Boxtel. Het is in het bezit van de Marggraff Stichting. Geschiedenis Het Wilhelminapark is in de 18e eeuw ontstaan. In 1778 kwam het in het bezit van de familie Marggraff. Omstreeks 1800 werd het gebied ontgonnen, waarbij het ook nu nog bestaande dambordpatroon van percelen en dreven ontstond. Gedurende de 19e eeuw werd het gebied met bos beplant, maar in de loop van de 20e eeuw werd het grootste deel van het gebied voor agrarisch gebruik ontgonnen. Dit werd mogelijk gemaakt door het beschikbaar komen van kunstmest. De overblijvende bospercelen werden met grove den en eik beplant. Oorspronkelijk heette het landgoed: Dommeloord, maar de familie Marggraff heeft het uiteindelijk omgedoopt in Wilhelminapark, naar een oudtante van die naam. De laatste eigenaar, Ewald Marggraff, was excentriek en liet het gebied min of meer verwaarlozen. Na zijn dood in 2003 kwamen de landgoederen van Ewald in beheer bij de Marggraff Stichting. Deze stelde een aantal terreinen open voor het publiek, maar anno 2021 is het Wilhelminapark nog niet toegankelijk. Tegenwoordig is het een oud cultuurlandschap met akkers, weilanden en oud gemengd bos, wat wordt doorsneden door kaarsrechte lanen. Hier en daar liggen de restanten van voormalige boerderijen in het gebied. Het landgoed omvat ook de resten van de tuin van Missiehuis Sint-Charles, die uit 1892 stammen. Op 16 januari 2015 is er een intentieverklaring getekend tussen de Marggraff Stichting en Herenboeren Boxtel om een samenwerking aan te gaan. Het doel van de samenwerking omvat het uitbaten van een deel van het park voor verbouwen van groente / fruit met als uiteindelijk doel 200 gezinnen te kunnen voorzien in hun voedselbehoeften.
Ondermolen Schagerwaard of Witsmeer

De Ondermolen Schagerwaard of Witsmeer is een voormalige poldermolen in De Schagerwaard, een polder in de Nederlandse gemeente Schagen, in de provincie Noord-Holland. De molen, waarvan alleen een stomp over is, staat in het buitengebied van de Dirkshorn, in de buurtschap Bliekenbos. De molen wordt soms aangeduid als de Oostelijke ondermolen van De Schagerwaard ter onderscheiding van de Westelijke ondermolen van De Schagerwaard die later werd vervangen door een stoomgemaal. De twee ondermolens werden in 1630 gebouwd om het Witsmeer droog te malen en daarna de polder te bemalen. Het Witsmeer was ooit een belangrijk water voor de visserij, maar in de loop van tijd werd het minder belangrijk. Als het Witsmeer in 1607 publiek verkocht wordt door de schuldeisers van graaf Lamoraal I blijkt het voor de nieuwe kopers te weinig op leveren. Op 10 mei 1630 krijgt men het octrooi voor het droogmaken van het meer. Het meer werd opgedeeld in twee meren, het Oostermeer en het Westermeer. Deze werden gescheiden door de Schagervaart en werden bemalen door twee schepradmolens die uitsloegen op de Raaksmaatboezem. Beide ondermolens worden halverwege de 19e eeuw vervijzeld. Niet veel later, in 1879 wordt de westelijke ondermolen vervangen door stoomgemaal. De oostelijke ondermolen is dan nog in bedrijf. In 1923 wordt de ondermolen tot op de kapzolder gesloopt. Zo bleef de molenstomp over, die uiteindelijk tot een woning is uitgebouwd. De oorspronkelijke vlucht van de molen was 24,50/25 meter. Het oorspronkelijk scheprad had een schoepbreedte van 48 centimeter bij een diameter van 5,70 meter en de latere vijzel, uit 1864, had een diameter van 2 meter. De molenstomp is een rijksmonument, maar is niet van binnen te bezichtigen.
Verzorgingsplaats Friezenberg

Verzorgingsplaats Friezenberg is een voormalige verzorgingsplaats die lag aan de A1 tegenover verzorgingsplaats Elsenerveld ter hoogte van de gemeente Hof van Twente tussen afrit 27 (Markelo, N320/N755) en afrit 28 (Rijssen, N347). De verzorgingsplaats heeft zijn naam te danken aan een berg in het naastgelegen natuurgebied in Markelo. Deze Friezenberg heeft een hoogte van veertig meter boven NAP en is ontstaan door het achtergebleven materiaal van zand, grind en stenen dat meegevoerd werd door het ijs in de ijstijd. In het natuurgebiedje zijn verder nog een dertigtal grafheuvels te vinden. Halverwege 2003 werd de verzorgingsplaats gesloten.
Zuidhavenpoort

De Zuidhavenpoort is een van de drie stadspoorten van de stad Zierikzee, in de Nederlandse provincie Zeeland. De Zuidhavenpoort staat bij de ingang van de oude stadshaven naast de Noordhavenpoort. De poort werd in de 15e eeuw gebouwd. Het bakstenen poortgebouw heeft vier hoektorens. Het koepeltorentje is in 1858 vernieuwd. Hierin opgehangen is het oudste carillon van Nederland (1554), uit het oude stadhuis. Bij de poort staat Beproefd maar niet gebroken (1970), het watersnoodmonument van Ad Braat. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Zierikzee
Frederik Bernard Hoeve

De Frederik Bernard Hoeve is een monumentale boerderijcomplex op het landgoed Staverden in de Gelderse gemeente Ermelo. De boerderij ligt aan een zandweg, de Allee, die naar kasteel Staverden loopt. Beschrijving De Frederik Bernard Hoeve werd in 1914 gesticht door de toenmalige eigenaar van het landgoed Staverden, de Rotterdamse oud-burgemeester ir. Frederik Bernard s'Jacob. In dezelfde periode werd de iets noordelijker gelegen Stavohoeve ook door hem gerealiseerd. De Frederik Bernard Hoeve kreeg het karakter van een modelboerderij in het net tot ontginning gebrachte terrein. De naam van de hoeve verwijst naar de toenmalige eigenaar van het landgoed. Op de Frederik Bernard Hoeve werden onder meer paarden gefokt. Het monumentale complex van de bestaat uit zes onderdelen: het woonhuis, de koestal, de voormalige potstal, een paardenstal, een schuur en een scheidingsmuur. Het woonhuis met het opschrift "Frederik Bernard Hoeve" is voorzien van luiken met het beeldmerk van de huidige eigenaar, de stichting Het Geldersch Landschap. Het schilddak van de koestal is voorzien van een klokkenstoeltje. Op het helmdak van dit torentje staat het symbool van het landgoed Staverden, een pauw. De paardenstal is in 1975 verbreed. Het boerderijcomplex is erkend als rijksmonument vanwege de architectuurhistorische, de stedenbouwkundige en de cultuurhistorische waarde. Onder meer de gaafheid van het complex, de beeldbepalende ligging op het landgoed Staverden, de relatie met de bewoners van het kasteel Staverden en de functie van modelboerderij speelden een rol bij de aanwijzing tot rijksmonument.
Kerk van Den Andel

De kerk van Den Andel is een oorspronkelijk romano-gotische kerk in het Groningse dorp Den Andel in de gemeente Het Hogeland. Beschrijving De kerk dateert uit de dertiende eeuw.De losstaande toren van de kerk dateert uit de veertiende eeuw. Deze toren heeft een afgeknot tentdak en een later geplaatste dakruiter uit 1989. De klokken in de toren dateren uit 1653, vervaardigd door Jurjen Balthasar te Leeuwarden, en 1947. In 1989 werd vanwege verval van de kerk een sloopvergunning aangevraagd welke werd geweigerd. In 2008 werd de kerk overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken. Exterieur Het is een eenbeukige zaalkerk in romano-gotische stijl met een rechtgesloten koor. De spitsboogvensters hebben in een latere periode de rondboogvensters vervangen. In de westgevel zit een classicistisch poortje uit 1710 met een omlijst boogveld. Interieur Nadat de aanvraag tot sloop werd afgewezen werd overgegaan tot restauratie in 1991. Hierbij werden oude middeleeuwse gewelfschilderingen ontdekt. Het betreft onder andere een riddergevecht en een gevecht tussen een panter en een draak. De kerk is in het bezit van een laat Romaans meloengewelf, maar dan zonder de ribben. Dit gewelf wordt gedragen door transversaalbogen en muraalbogen. De wandpijlers die het geheel droegen zijn weggehaald en vervangen door trekbalken. Aan de noordoostzijde in het koor bevindt zich een zogenaamde sacramentsnis voor het bewaren van de geconsacreerde hostie. Orgel Het eenklaviersorgel werd in 1879 door de gebroeders Van Oeckelen gebouwd. Het orgel is in het bezit van een aangehangen pedaal en heeft de volgende dispositie: Bourdon 16 B/D Prestant 8 Violoncel 8 (c0) Gedakt 8 Viola di Gamba 8 Octaaf 4 Fluit 4 Woudfluit 2 Trompet 8 Manuaalomvang: C-f3 Pedaalomvang: C-a0 Zie ook Lijst van Groninger kerken Den Andel Literatuur Stichting Oude Groninger Kerken - Den Andel - Nederlands Hervormde Kerk Orgelsite - Den Andel, Herv. Kerk
Nieuwkerk (Dordrecht)

De Nieuwkerk is een middeleeuwse kerk in de stad Dordrecht, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De kerk dateert uit het jaar 1175. In dat jaar werd de St. Nikolaaskapelle, zoals ze toen heette, door de bisschop van Utrecht tot parochiale kerk gewijd. Kapelaan Jan de Vries werd als eerste pastoor aangesteld. De architect van deze parochiekerk is onbekend. Na de inwijding werd de St. Nikolaaskapelle verheven tot parochiekerk van de heerlijkheid Merwede. Rond het jaar 1420 onderging de kerk een forse uitbreiding en werd een zogenaamde hallenkerk. In 1567/68 verwoestte een brand de kerk grotendeels. Het overgebleven deel werd weer opgebouwd tot een eenvoudige dubbelkorige kerk, de helft kleiner dan voor de brand. Bij de herbouw werd gedeeltelijk gebruikgemaakt van oude stenen, die eerst werden afgebikt. Ook werden er nieuwe Leidse stenen gebruikt, afkomstig van de steenfabrieken langs de Oude Rijn. In 1592 kon het godshuis weer in gebruik worden genomen. De Nieuwkerk was, met het omliggende kerkhof, de begraafplaats van tal van voorname Dordtse families, zoals de Oenen, Slingelandts, Bercks, Hallincgs en Ruys Terensteyns. Van hun graven is niet veel meer zichtbaar. Enkele zerken hebben in de kerk nog een plaats gevonden, op de grond of tegen de wanden. Het kerkhof diende tot 1 juli 1829 als begraafplaats voor de mindere klassen van Dordtse bewoners. Aan de west- en noordzijde bevonden zich de beste, aan de zuidzijde de gemeentegraven. Toen het kerkhof werd opgeheven zijn de muren vervangen door beren en verdwenen de afsluitingen. Een veemarkt die in 1873 op het Nieuwkerksplein werd aangelegd was geen lang leven beschoren. De kerk diende na de sluiting in 1960 onder meer als opslagplaats en pas in de zeventiger jaren werd het verval, dat in een ijltempo was opgetreden, een halt toegeroepen. In de kerk werden woningen gebouwd en er vestigde zich een supermarkt; die maakte later plaats voor een leverancier van keukeninrichtingen. In de Nieuwkerk is met veel respect ten opzichte van de voormalige functie van dit Rijksmonument een verkoopruimte ingericht. Voor geïnteresseerden is de geschiedenis van de kerk op enkele informatiepanelen in de verkoopruimte te lezen.
Apollohal

The Apollohal is an indoor sports hall located in Amsterdam, Netherlands. Built in 1934 as a tennis hall, the complex was later designated for expositions and ice skating, although throughout it was also the home base of the Mosquitos basketball club (now Apollo Amsterdam). Since it was renovated in 2004–2005, it has mainly been used as basketball hall. It is the current home arena of Apollo Amsterdam, a professional team that plays in the Dutch Basketball League (DBL). It was also used by the Amsterdam Astronauts when it was the premier basketball team in the city. Since 2004, the building is a Rijksmonument and is on the Dutch national heritage site list. References
Apollohal

De Apollohal is een gebouw op de hoek van de Apollolaan en de Stadionweg in Amsterdam. Het werd in 1934 gebouwd door de architect Albert Boeken met medewerking van W. Zweedijk in de stijl van het nieuwe bouwen. De Apollohal was aanvankelijk een tennishal, later een tentoonstellingsgebouw en een ijsbaan. Na een grootschalige renovatie in 2004-2005 (architect: André van Stigt) wordt de hal gebruikt door sportverenigingen, vooral voor basketbal. De hal is de thuishaven van professioneel basketbalclub BC Apollo. Sinds 2004 is het een rijksmonument. Het gebouw wordt beheerd onder het Amsterdamse Stadsdeel Zuid. Het ontwerp in de stijl van het nieuwe bouwen is het belangrijkste werk van Boeken en een vroeg voorbeeld van staalskeletbouw. Een constructie van gelaste, stalen spanten maakt het mogelijk om een grote, vrije overspanning te maken. De muren hebben geen dragende functie en konden dus uit licht materiaal opgetrokken worden. Bij het gebouw behoort ook de voormalige directeurswoning aan de Stadionweg. De oorspronkelijke hoofdingang, hiernaast aan de Stadionweg, is sinds 2005 de ingang voor de horeca-voorzieningen en beheer- en bestuurskamers. In het zuidoostelijk deel van het complex, werd in 1954 de bioscoop Du Midi ingericht die in 1957 geheel uitbrandde. In 1959 werd dit deel herbouwd onder de architect Alexander Bodon, waarna de bioscoop tot 1982 dienstdeed. Daarna stond dit gebouw tot de renovatie in 2004 leeg. Sinds 2005 zijn twee gymnastieklokalen (voor de scholen in de buurt) gevestigd in dit deel van de hal, ook is hier nu de hoofdingang van de Apollohal. Sinds 2007 bevindt zich in dit deel ook een fitnesscentrum. Aan de zijde van het Zuider Amstelkanaal was een café-restaurant gevestigd, het Apollo Paviljoen, dat oorspronkelijk deel uitmaakte van het complex. Op de plaats van de vroegere outdoor-gravelbanen verrees in 1961 het Apollo Hotel. Het Apollo Paviljoen werd toen een deel van het hotel. Externe links (nl) Informatie over de Apollohal Zie ook Lijst van topsporthallen in Nederland
Amsterdamse Golf Club

De Amsterdamse Golf Club (AGC) werd in 1934 opgericht en was toen de achtste golfclub in Nederland. De baan van de Amsterdamse Golf Club ligt in het buitengebied op de grens tussen Amsterdam-West en Halfweg. Geschiedenis De AGC speelde vroeger op een terrein van 34 hectare nabij Duivendrecht in een lus van het spoor. Het terrein was net groot genoeg voor 18 holes. Op 14 september 1935 werd daar de eerste golfbaan van de AGC geopend. In 1990 verhuisde de AGC naar de huidige locatie bij Spaarnwoude omdat op het oude terrein een aantal holes moest verdwijnen vanwege de bouw van Station Duivendrecht en de Utrechtboog. De club verhuisde naar een voormalige aardappelakker in de Houtrakpolder. Op een gebied van bijna 60 ha ontwierp de architect Paul Rolin de nieuwe baan (18 holes). Er kwam een houten clubhuis van de firma Finnhouse. Deze nieuwe baan werd op vrijdagochtend 21 september 1990 in gebruik genomen. De baan werd in 1992 en in 2006 gewijzigd door Gerard Jol. Externe link Officiële website
Witte Kerkje (Huis ter Heide)

Het Witte Kerkje in de Nederlandse gemeente Zeist maakt deel uit van de Nederlands Hervormde Gemeente. De kerk staat aan de Amersfoortseweg 47 in Huis ter Heide. Op 31 januari 1860 werd de eerste dienst in het kerkje gehouden. Gebouw Het betreft een eenvoudig zaalkerkje dat destijds in typische waterstaatstijl is gebouwd. Aan het einde van de lange en rechthoekige zaal staat de preekstoel. Rondboogvensters vormen een van de meerdere classicistische details die het kerkje kent. Orgel Boven de ingang hangt het roodgeschilderde orgel dat op 24 september 1904 in gebruik werd genomen. Het eenklaviers orgel werd gebouwd door de Firma Adema. Toren De topgevel met de ingang was voorzien van een puntig torentje. De spits van de toren werd in 1915 verbouwd in barokke stijl. In de toren bevindt zich een klok van François Hemony uit 1659. Renovatie Toen de kerk bijna 150 jaar bestond werd besloten het pleisterwerk aan de buitenkant van het gebouw te vervangen. In de zaal kwam een nieuwe hardstenen vloer. De inrichting is sober. Er worden regelmatig concerten gegeven en op Open Monumentendag is de kerk te bezichtigen.
Molí De Adriaan

El molí De Adriaan és un molí situat al terme municipal de Haarlem, ciutat al nord-oest dels Països Baixos, capital de la província d'Holanda del Nord. El molí està situat a la part central de la ciutat, a la vora del riu Spaarne, i es tracta d'un molí tipus davantal. S'utilitzava per produir ciment, pintura i pells adobades i, més tard, els nous propietaris el van convertir en un molí de tabac. Aquest molí es va construir en 1778. Va ser uns dels molins de vent més representatius i impressionants d'Holanda, i va ser reconstruït l'any 2002 després de patir un incendi el 23 d'abril de 1932. Actualment, dins del molí hi ha un museu on s'explica com funcionaven els molins antigament. Referències
De Ouderkerkermolen, Aldtsjerk

De Oudkerkermolen, or Oudkerkemolen (English: Old Church Mill) is a smock mill in Aldtsjerk, Friesland, Netherlands which has been restored to working order. The mill is listed as a Rijksmonument, number 35674. History De Oudkerkermolen was built in 1864. On 13 March 1955 it was badly damaged in a storm. Repairs cost ƒ6,734, including new sails at ƒ3,200 and a new Archimedes' screw at ƒ1,950. The repairs were carried out by millwright De Roos of Leeuwarden. Further repairs were made to the mill in 1963. The mill drained the 160 hectares (400 acres) Oudkerkerpolder until 1970. A diesel engine formerly provided auxiliary power. It was restored in 1975. Although in working order, the mill just pumps water in a circuit to demonstrate the process. Description De Oudkerkermolen is a smock mill whose sails almost reach the ground. The mill has a single-storey brick base. The smock and cap are thatched. The mill is winded by a tailpole and winch. The four Common sails, which have a span of 15.68 metres (51 ft 5 in), are carried on a cast-iron windshaft. This was made by millwright H J Koning of Foxham in 1910. The windshaft also carries the brake wheel which has 50 cogs. This drives the wallower (29 cogs) at the top of the upright shaft. At the lower end of the upright shaft the crown wheel (37 cogs) drives the wooden Archimedes' screw via a gear wheel with 34 cogs. The Archimedes' screw has an axle diameter of 320 millimetres (1 ft 1 in) and is 1.24 metres (4 ft 1 in) diameter overall. It is inclined at 19½°. Each turn of the screw lifts 537 litres (118 imp gal) of water. Public access De Oudkerkermolen is open to the public by appointment only. References
De Oudkerkermolen

De Oudkerkermolen (Fries: Aldtsjerkermûne) is een poldermolen nabij het Friese dorp Oudkerk, dat in de Nederlandse gemeente Tietjerksteradeel ligt. Beschrijving De Oudkerkermolen, een grondzeiler die even ten westen van het dorp staat, werd in 1864 door een groep boeren gebouwd voor de bemaling van de 160 ha grote Oudkerkerpolder. In 1955 raakte de molen bij een storm ernstig beschadigd. Nog datzelfde jaar werd hij hersteld, waarbij de roeden en de vijzel werden vernieuwd. De Oudkerkermolen deed dienst tot 1970 en werd vijf jaar later gerestaureerd. In 2002 werd de lange spruit vervangen en werd de molen opnieuw geschilderd. De Oudkerkermolen, die niet meer op de Friese boezem is aangesloten, maar nog wel maalvaardig in circuit is, kan op afspraak worden bezichtigd. De molen is eigendom van Stichting Waterschapserfgoed. Zie ook Molens in Friesland
De Ouderkerkermolen

De Ouderkerkermolen – wiatrak w miejscowości Aldtsjerk, w gminie Tietjerksteradeel, w prowincji Fryzja, w Holandii. Młyn został wzniesiony w 1864 r. 13 marca 1955 r. uległ poważnemu uszkodzeniu w wyniku sztormu, by po ośmiu latach zostać w pełni zreperowanym. W 1975 r. wiatrak został ponownie wyremontowany. Wiatrak posiada jednopiętrową podstawę i 4 skrzydła o długości 15,68 m. Bibliografia Dane techniczne wiatraka. [dostęp 2014-03-08]. (niderl.). Friese Molens. Friese Pers Boekerij, 1995. ISBN 978-90-330-1522-9. Informacje o młynie. [dostęp 2014-03-08]. (niderl.).