NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Speelboerderij 't Kraayenest

Speelboerderij 't Kraayenest is een rijksmonument in het park achter Paleis Soestdijk aan de Amsterdamsestraatweg 5 in Baarn. Het gebouwtje staat in de wei schuin achter het Wilhelminachaletje van prinses Wilhelmina. Het witgepleisterde voormalige speelhuis werd in 1833 gebouwd voor prinses Sophie, de dochter van koning Willem II en Anna Paulowna. Op de gedenksteen staat Den 1sten steen gelegd door H.K. Hoogheid W.M.S.L. 1833. Het huisje heeft een ver overstekend rieten schilddak met een keperlijst. Onder het overstekende dak staan aan de voorzijde vier houten schermen in Chinese patronen. Zie ook Lijst van rijksmonumenten bij Paleis Soestdijk
Intendantswoning van Paleis Soestdijk

De Intendantswoning van Paleis Soestdijk tegenover Paleis Soestdijk is een rijksmonument aan de Amsterdamsestraatweg 18 in Baarn. Het gebouw was de dienstwoning voor de intendant van het paleis. De bakstenen woning in neoclassicistische stijl is blijkens de gevelsteen gebouwd naar ontwerp van G. Key. Boven de twee bouwlagen bevindt zich een met leien gedekt afgeplat schilddak met vier gemetselde schoorstenen op de hoeken. In de symmetrische voorgevel bevindt zich een halfronde erker en een balkon. Op de gevelsteen staat: Anna Paulowna Koningin-Moeder der Nederlanden 1863. Schuurtje De ingang van het rechthoekige gebouw bevindt zich aan de achterzijde. Daar staat ook een bakstenen schuurtje. Het schuurtje heeft een zadeldak met pannen tussen topgevels en karakteristieke schoorsteen. Achterzijde Zie ook Lijst van rijksmonumenten bij Paleis Soestdijk
Speelhuis Ixientieta

Het Speelhuis Ixientieta is een voormalig kinderspeelhuisje uit 1939 in het park achter Paleis Soestdijk aan de Amsterdamsestraatweg 1 in Baarn. Het is tegenwoordig een rijksmonument. Het bakstenen huis staat achter het paleis dicht bij het sportpaviljoen. Het werd in 1939 gebouwd naar ontwerp van architect J. de Bie Leuveling Tjeenk.. Het was een geschenk van de prins en prinses aan prinses Beatrix. en een geschenk van de bevolking van de Nederlands West-Indische eilanden ter gelegenheid van de geboorte van prinses Beatrix. Het interieur werd ingericht met Hindeloper huisraad. Beatrix vertrok met haar ouders een jaar later naar Canada vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het speelhuisje werd na de oorlog door de verschillende prinsessen gebruikt. Het huisje werd Ixenieta gedoopt, een naam die was samengesteld uit de namen der prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Christina. De prinsesjes zouden er kunnen spelen als de volwassenen aan het sporten waren. Zie ook Lijst van rijksmonumenten bij Paleis Soestdijk
Hervormde kerk (Wijk, Aalburg)

De Hervormde kerk staat aan de Grote Kerkstraat 30 in het buurt en oude dorp Wijk in Wijk en Aalburg in de gemeente Altena in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Elders in Wijk en Aalburg staat nog een tweede Hervormde kerk, die ligt aan de Maasdijk/Oude Kerkstraat. Daarnaast zijn er in Wijk en Aalburg nog de Hersteld Hervormde kerk aan de Engelsestoof en twee gereformeerde kerken. Geschiedenis In de 13e eeuw werd het kerkgebouw in gebruik genomen. De toren was gebouwd in de 15e eeuw. In de 18e eeuw werd het schip volledig herbouwd, waarbij ook het koor werd verlaagd. In 1944 raakte de kerktoren zwaar beschadigd. In 1955 werd de toren gerestaureerd. Opbouw Het georiënteerde bakstenen kerkgebouw bestaat uit een westtoren, een driebeukig schip met vier traveeën in pseudobasilicale opstand en een koor van twee traveeën met een driezijdige koorsluiting. De vlakopgaande kerktoren heeft drie geledingen en wordt gedekt door een ingesnoerde naaldspits. Het schip met zijbeuken wordt gedekt door een gezamenlijk zadeldak, het koor wordt gedekt door een verlaagd zadeldak. De gevels van de kerk zijn voorzien van rondboogvensters en alleen het koor heeft rechthoekige ramen en steunberen.
Dorpskerk (Aalsmeer)

De Dorpskerk is een kerk gelegen aan de Dorpsstraat 11 in het Noord-Hollandse Aalsmeer. De kruiskerk heeft een middenbeuk die door drie dwarsbeuken wordt gesneden. Geschiedenis Vermoedelijk is de kerk in gedeelten gebouwd, gezien het metselwerk aan pilaren en kapitelen. De kerk is gebouwd in opdracht van de Rooms-Katholieke kerk als driebeukige kerk met ca. 350 zitplaatsen. De kerk werd in 1549 in gebruik genomen. Destijds stond de kerk in het midden van de gemeente, die toen tachtig huizen telde en nog twee kilometer verwijderd was van de Haarlemmermeer. Door stormen is dusdanig veel land verloren gegaan, waardoor de kerk thans 100 meter vanaf de ringvaart staat. Sinds 1586 is de kerk protestants en kreeg het de naam gereformeerde kerk. De gemeente breidde uit en in 1653 is de kerk vergroot. In het midden van de kerk werden twee zijbeuken aangebouwd, waardoor het een kruiskerk werd. Wegens slechte staat moest in 1842 de torenspits worden verwijderd. De spits werd pas in 1868 aan de westzijde herbouwd. De westelijke schipstravee werd in 1850 in de oude vorm herbouwd door H.H. Dansdorp. In 1918 is de gaanderij geplaatst, een uitbreiding van 650 zitplaatsen. De klokkenstoel bevat een klok van Gerard Koster uit 1669 met een diameter van 110,6 cm. De kleine klok slaat op het halve uur (hoog geluid) en de grote op het hele uur (laag geluid). Het mechanisch torenuurwerk stamt uit 1920. Tot 1828 werden er mensen in de kerk begraven. De oudste zerk komt uit 1602. De welgestelden lagen met name rondom de preekstoel. Van 1828 tot 1875 werden er de mensen buiten de kerk begraven waarbij de gereformeerden en de mennonieten gescheiden werden. Sinds 1973 staat het gebouw als rijksmonument ingeschreven in het monumentenregister. De pastorie, gelegen op Dorpsstraat 14, is vermoedelijk in 1652 gebouwd. Interieur In de kerk bevindt zich een tweeklaviers orgel dat in 1868 werd gemaakt door Hermanus Knipscheer. In 1941, 1968 en 2008 onderging het instrument een restauratie. Bij de tweede restauratie werd het vrije pedaal toegevoegd. Tot 1828 waren er op enkele banken na alleen stoelen in de kerk. De eikenhouten preekstoel komt uit het derde kwart van de 17e eeuw.
Onze-Lieve-Vrouw-Presentatiekerk (Aarle-Rixtel)

De Onze-Lieve-Vrouw-Presentatiekerk is een kerkgebouw in Aarle-Rixtel in de gemeente Laarbeek in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De kerk staat aan de Dorpsstraat 5. Naast de kerk en achter de kerk bevindt zich het kerkhof, voor de kerk staat een Heilig Hartbeeld. De kerk is opgedragen aan Onze-Lieve-Vrouw Presentatie. Geschiedenis In 1648 ging de oude katholieke Mariakerk over aan de hervormden. In 1798 konden de katholieken hun oude kerk weer terugkrijgen, maar dat wezen ze af wegens de te grote bouwvalligheid van het gebouw. Ze bleven in plaats daarvan hun schuurkerk aan de Dorpsstraat gebruiken. In 1846 kwam de nieuwe parochiekerk gereed aan de overzijde van de weg, een Waterstaatskerk en werd de schuurkerk verlaten. Het is niet helemaal zeker wie de kerk ontworpen heeft, mogelijk was dit Arnoldus van Veggel. Als ingenieur van Rijkswaterstaat was hij de architect van de nieuwe protestantse kerk. Een andere mogelijkheid kan E.C.B. Ridder van Rappard zijn, ook ingenieur bij Rijkswaterstaat. In 1928 kreeg het kerkgebouw nieuwe zijbeuken naar het ontwerp van architect H.W. Valk. Voor die tijd was de kerk een zaalkerk. Opbouw Het niet-georiënteerde neoclassicistische kerkgebouw is zuid-noord gebouwd en bestaat uit een kerktoren in het zuiden boven de narthex, een driebeukig schip met vijf traveeën in basilicale opstand en een koor met driezijdige koorsluiting. Het middenschip wordt gedekt door een zadeldak. De frontgevel is een pilastergevel, de zijgevels zijn voorzien van pilasters met rondboogvensters. De toren is vierkant van vorm en heeft op de top een koepel met carillon. Zie ook Lijst van Waterstaatskerken
Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel

Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel, ook wel Onze-Lieve-Vrouw in 't Zand en Zetel der Wijsheid genoemd, is een genadebeeld van Maria dat sinds de 15e eeuw in Aarle-Rixtel wordt vereerd. Het kleine pijpaarden beeldje van de heilige maagd als "Zetel der Wijsheid" stond ooit in een nisje in een wegkruis aan de weg tussen 's-Hertogenbosch en Helmond ter hoogte van Aarle-Rixtel. Vlak vóór de reformatie (een getuige sprak van voor Martinus oft Calvinus waren) stal een man uit de buurt het beeldje om het als speelgoed aan zijn kinderen te geven. Vanaf dat moment had zijn gezin geen rust meer. Er was voortdurend een oorverdovend gheluyt ende ghetier en de bewoners van het huis leden onder benoutheyd ende verschrickingh. De arme huisvader zette het beeldje maar gauw terug, en de ellende hield ogenblikkelijk op. Ondertussen waren de buren vanzelfsprekend geheel op de hoogte, en dit was het begin van de verering van Onze Lieve Vrouwe van Aarle-Rixtel. De buurt stak de handen ineen en bouwde op de plaats van het eenvoudige kruis een kapel, die al snel druk bezocht werd. Zoals in zoveel Nederlandse genadeoorden sloeg ook in Aarle-Rixtel de onderdrukking door de protestanten toe, en er ontstond een angstige situatie waarbij hervormingsgezinde troepen die zich tussen 's-Hertogenbosch en Helmond bewogen de buurt terroriseerden. Dit nam zulke grote vormen aan dat niemand nog bij het kapelletje durfde te gaan bidden. Rond de kapel werd het "woest en desolaat," zoals een schrijver uit die tijd vermeldt. Enkele mannen uit het dorp besloten de kapel af te breken en de stenen te gebruiken om de vervallen parochiekerk op te knappen. Dit wekte opnieuw de "afkeuring van de moedermaagd", en de eerste en enige poging om de kapel te ontmantelen resulteerde in instortende steigers, botbreuken en bij degene die het altaar had gesloopt zelfs een dodelijke koorts. De ommekeer voor het heiligdom begon toen de toenmalige burgemeester Peter Jeelis bij het kapelletje musicerende engelen hoorde. Vanaf 1597 werd er vervolgens gebouwd aan een geheel nieuwe kapel, die in verschillende stadia tot stand kwam in de periode tot 1616. In 1648 begon de ellende met de protestantse verdrukkers echter opnieuw. Op grond van een plakkaat confisqueerde men alle katholieke kerken, en hoewel dit in Aarle-Rixtel nog niet onmiddellijk werd uitgevoerd verhuisde het mirakelbeeld uiteindelijk toch, zoals in zoveel Nederlandse genadeoorden, naar een schuilkerk. In 1853 werd de kapel door de pastoor van de gemeente teruggekocht, en in 1856 herintroniseerde monseigneur Johannes Zwijsen, de bisschop van 's-Hertogenbosch, Onze Lieve Vrouwe "Zetel der Wijsheid" in haar kapel.
Abdijkerk (Aduard)

De Abdijkerk in Aduard is een voormalige ziekenzaal van de abdij van Aduard, die in 1597, kort na de reductie van Groningen, verbouwd is tot kerkgebouw voor de Nederduitse Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk). Het is het oudste gebouw met een geneeskundige functie in Nederland en het enige resterende gebouw van de abdij. Het is voor kerkdiensten in gebruik bij de Protestantse Kerk in Nederland en met regelmaat vinden er culturele manifestaties plaats. Rondleidingen worden verzorgd door het Kloostermuseum 'Sint Bernardushof' in Aduard. Gebouw Het is lang onduidelijk geweest wat de oorspronkelijke functie van het gebouw is geweest en er werd gedacht aan een refter, ziekenzaal, voorraadschuur of waag. Bij opgravingen in 1940 is een riool gevonden, waardoor een ziekenzaal de meest plausibele functie geweest is. De voorkant van het gebouw heeft drie geprofileerde ramen. Het daarboven dwars op het muurvlak geplaatste uurwerk valt uit de toon, maar er was geen toren meer en de Aduarders wilden bij de tijd blijven. De klok is uit 1554 en na een langdurige afwezigheid in 1924 teruggeplaatst. Het gebouw is een goed voorbeeld van de Groninger romanogotiek. Het kerkgebouw werd in 1862 bekroond met drie pinakels, zoals nu nog te vinden bij de kerk van Wittewierum, maar na de grote restauratie, die duurde van 1917 tot 1928, werden die niet opnieuw aangebracht. Bij deze restauratie werd de kerktoren, die - misschien na blikseminslag - in slechte staat verkeerde, afgebroken. Aan de zijgevel ter noorderzijde werd een traptoren geplaatst. Interieur Aan de binnenzijde is het muurwerk naar de mode van de restauratieperiode als schoon metselwerk behandeld en niet opnieuw gepleisterd. In de vloer zijn Middeleeuwse reliëftegels teruggeplaatst die gevonden zijn bij de restauratie. Opvallend zijn ook de geglazuurde en getorste kolommen bij de benedenvensters. Het tongewelf is bij de restauratie in 1920 door Jacob Por beschilderd. Het meubilair is geschonken door het geslacht Lewe van Aduard dat begin 18e eeuw ook zorg droeg voor de herenbank, de kansel en de koperen lezenaar. De lezenaar en de kansel vertonen het wapen van de familie, een klimmende leeuw, en het wapen van Aduard, een geblokte bruine balk met abtsstaf. In 1908 is een eenklaviers kerkorgel geplaatst, gebouwd door Marten Eertman. Het heeft zeven registers en een aangehangen pedaal. In 1979 werd het door Mense Ruiter grondig opgeknapt. In de kerk staat sinds 2010 ook een kistorgeltje van de orgelbouwer Roelof Kuik. Van het interieur is door Pierre Cuypers voor het Rijksmuseum Amsterdam in 1885 op schaal een reconstructie aangebracht in een speciale zaal van het museumgebouw, de zogenaamde Aduardkapel. Doordat destijds de kerk een verlaagd plafond had en gestuct was is een aantal onderdelen geïnterpreteerd aan de hand van de muurdelen in de onderwijzerswoning op de bovenverdieping. Zie ook Abdij van Aduard Externe link Officiële website
Hervormde Kerk (Akersloot)

Hervormde Kerk is een kerk gelegen aan het Dielofslaantje 4 in het Noord-Hollandse Akersloot. De zaalkerk met houten torentje kwam 1836 tot stand naar ontwerp van Waterstaatsopzichter Hermanus Hendrik Dansdorp. Geschiedenis De kerk begon in de 13e eeuw als een Romaanse kerk. Vanuit deze fundamenten werd in een laatgotische kruiskerk gebouwd die was gewijd aan Jacobus de Meerdere. In de 14e eeuw bouwde men een toren met een stenen spits. De toren stortte in 1652 in en een deel van de kerk werd verwoest. Hetzelfde jaar bouwde men een nieuwe toren, maar het geheel was in 1836 zo bouwvallig geworden dat alles moest worden afgebroken. Met het oude materiaal werd een nieuw godshuis opgetrokken dat in 1837 in gebruik werd genomen. In 1895 werd er een consistoriekamer aangebouwd. In de jaren 1963-65 en 1991 vonden restauraties plaats. In de kerk bevindt zich een eenklaviers orgel dat in 1802 was gemaakt door Abraham Meere voor de Oud Katholieke Kerk in Egmond aan Zee. In 1877 is het overgeplaatst naar Akersloot en in 1972 gerestaureerd door Flentrop Orgelbouw uit Zaandam. In 1984 werd door glazenier Frans Balendong een roosvenster vervaardigd. Het gebouw kan worden gehuurd voor een huwelijksviering of concert.
Het Zwarte Kerkje

Het Zwarte Kerkje is een stolpkerk in Zuidschermer, gemeente Alkmaar. Na de inpoldering van de Schermer zouden er twee kerken in de droogmakerij worden gebouwd De eerste kerk verrees aan de Noordervaart waarna het geld voor een tweede kerk aan de Zuidervaart op was. Daarom werd het het kerkje een eenvoudig bouwwerk van hout, in de vorm van een stolpboerderij. Het hout werd zwart geteerd, waaraan de kerk haar naam ontleent. Tijdens een verbouwing in 1834 werd het hout vervangen door baksteen, de toren bleef echter van hout. Tot heden den dage bleef de naam 'Het Zwarte Kerkje'. In de toren is het originele uurwerk uit 1665 nog steeds aanwezig, de aansturing is tegenwoordig echter elektrisch. Het zwarte kerkje is een Rijksmonument. Het kerkje is een kopie van de stolpkerk in Volendam. Interieur De preekstoel uit 1665 is ook nog steeds aanwezig. Het orgel dateert uit 1759 en is gebouwd voor de Oudkatholieke kerk in Enkhuizen door orgelbouwer Pieter van Assendelft uit Leiden. In 1870 is het orgel overgebracht naar het Zwarte Kerkje. Zie ook Zwarte kerkje
Hervormde kerk (Zwammerdam)

De Hervormde kerk is een kerkgebouw aan het Kerkplein 7 in Zwammerdam. Geschiedenis De kerk is gebouwd in de 16e eeuw op de plek van een oudere kerk en moest na verwoesting in het rampjaar 1672 worden hersteld. In 1964 ondergingen de kerk en de toren een restauratie. Sinds 1972 is zowel de kerk als de toren als rijksmonument opgenomen in het monumentenregister. Beschrijving De eenbeukige laatgotische kruiskerk heeft een vijfkantig gesloten koor. De houten tongewelven zijn voorzien van trekbalken. De toren heeft een boogfries van baksteen en een ingesnoerde torenspits. In de klokkenstoel hangt een luidklok uit 1682 die is gemaakt door G. Schimmel. Het mechanisch torenuurwerk is buiten gebruik gesteld. In de kerk bevinden zich een eikenhouten preekstoel met lezenaar en twee kaarsenarmen (17e eeuw), een eikenhouten doophek met voorzangerslezenaar, een herenbank, een psalmbord (eind 17e eeuw) en een grafzerk en wapen uit 1680. Orgel Het eenklaviers orgel werd in 1842 gemaakt door Hinderk Berends Lohman. De kas is in de stijl van de neobarok. In 1881 onderging het instrument wijzigingen en opnieuw in 1906, waarbij de toonhoogte werd gewijzigd door Gerrit van Leeuwen. Daarna werd het in 1957 ingrijpend gerestaureerd door de orgelbouwer Willem van Leeuwen, die onder meer de windvoorziening moderniseerde. Van 1976 tot 2016 was een elektronisch versterkte subbas aanwezig. In laatstgenoemd jaar werd het orgel gerestaureerd door de firma Verschueren. Het instrument heeft 11 registers en een aangehangen pedaal.
Kapel van Isselt

De kapel van Isselt is een 14e-eeuwse grafkapel van het voormalige kasteel en heerlijkheid Isselt en staat in de Nederlandse stad Amersfoort. Achtergrond Dirk Cosijn van Isselt stichtte in 1339 een kapel. In de 17e eeuw werd daartegenaan een herenhuis gebouwd en het terrein omgracht. Het huis werd later afgebroken en in 1784 werd de huidige boerderij opgetrokken. De familie Van Dam kwam in 1775 in het bezit van de heerlijkheid. Willem Edmond van Dam van Isselt liet de kapel in 1922-1923 restaureren. Het gebied viel later onder de gemeente Soest en werd in 1940 door de gemeente Amersfoort geannexeerd, waar de naam van het industrieterrein De Isselt nog aan de heerlijkheid herinnert. In 2010 werd de Stichting Behoud Kapel Isselt opgericht, die zich inzet voor restauratie en behoud van het monument. Beschrijving De kapel is opgetrokken in rode baksteen en gedekt met rode pannen. De klok uit de 18e eeuw werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verstopt uit angst voor inbeslagname en na de oorlog in de kapel gehangen, in het torentje hangt nu een andere bel. In de gevel zijn vensters met glas-in-loodramen geplaatst. De glazen hebben opschriften die verwijzen naar de stichting van de kapel, de relatie met de familie Van Dam van Isselt en de restauratie in 1922-1923. In de kapel hangen rouwborden voor onder anderen mr. Willem van Dam, heer van Pijlsweerd (1690-1778), Jacob van Dam, heer van Isselt en Pijlsweerd (1720-1783) en Clara Elisabeth van Dam (1717-1790), weduwe van Laurens Grothe. Onder de kapel bevindt zich een grafkelder. Fotogalerij Waardering Het pand werd in 1966 als rijksmonument opgenomen in het monumentenregister. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Amersfoort
Vishal (Amersfoort)

De vishal van Amersfoort is een kleine overkapping die vroeger dienstdeed als vishal. Hij is gevestigd op de Vismarkt, op de kruising tussen de Langestraat en de Korte- en Langegracht. Het gebouw stamt uit 1657 en werd gebruikt voor het bereiden en verkopen van vis. In 1988 is de vishal teruggeplaatst naar zijn oorspronkelijke en huidige plek nadat het vanaf 1856 was verplaatst naar het Lieve Vrouwenkerhof. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Amersfoort (stad) Bronnen
Bollenburg

Bollenburg is een huis aan de Muurhuizen 19 in de historische binnenstad van Amersfoort en is bekend als het huis waar Johan van Oldenbarnevelt een deel van jeugd doorbracht. Het is een zogenaamd muurhuis, een huis dat werd gebouwd op de plaats waar ooit de eerste stadsmuur stond. Het rijksmonument is een breed en ondiep huis met een verhoogde woonverdieping dat dateert uit de late middeleeuwen. Het heeft een hoog oprijzende gewitte gevel, voorzien van een hijsluik, een rechte daklijst, een hoog zadeldak en een aanbouw aan de stadszijde. De middeleeuwse kapconstructie, balklagen met sleutelstukken, kaarsnissen, religieuze muurschilderingen en het keldergewelf zijn behouden gebleven. In 1556 werd het pand gekocht door Johans vader Gerrit van Oldenbarnevelt. Omdat Gerrit wegens een gewelddelict moest vluchten uit Amersfoort verkocht hij het pand 19 jaar later aan de Broederschap van de Heilige Geest. Zij vestigden er het Stadslint- en Spinhuis. Hier werkten tot 1642 arme kinderen en wezen in ruil voor eten en onderwijs. Tussen 1684 en 1719 woonde er burgemeester Gerard Thiens. Het pand was ook een tijd een herberg. Sinds de 18de eeuw draagt het pand de naam Bollenburg.) In de Tweede Wereldoorlog heette het pand Huize Vulkaan en was er een onderduikruimte. Onderduikers hielpen in de drukkerij, die toen in het pand gevestigd was, met illegaal drukwerk en het vervalsen van persoonsbewijzen. Wetenswaardigheden In een muur van Bollenburg werden negen ingemetselde kinderschoenen uit het midden van de 17de eeuw gevonden.
Huis Tinnenburg

Het Huis Tinnenburg is een monumentaal pand in de Nederlandse stad Amersfoort. Het wordt ook wel Groot Tinnenburg genoemd, ter onderscheid van het pand aan de Muurhuizen 25 dat de (bij)naam Klein Tinnenburg kreeg. 'Tinne' is een ander woord voor kanteel. Achtergrond Nadat Amersfoort in 1259 stadsrechten kreeg werd een stadsmuur opgetrokken, mogelijk werd Tinnenburg toen al als versterking in de muur opgenomen ter verdediging van de watertoevoer vanuit de Heiligenbergerbeek. Het huis wordt in 1414 voor het eerst vermeld. Tinnenburg vormde samen met het huis Rommelenburg, aan de andere zijde van de gracht, een waterpoort. Nadat in de 15e eeuw de tweede stadsmuur gereed kwam, werd de eerste gesloopt en werden de stenen gebruikt voor de bouw van muurhuizen. Door de bouw van de Monnikendam werd de waterpoort bij Tinnenburg overbodig en afgebroken. Rommelenburg werd in de eerste helft van de 19e eeuw gesloopt. Beschrijving Het pand is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond onder een met rode pannen gedekt zadeldak. Beide zijgevels worden bekroond door een trapgevel. De boogaanzet van de waterpoort aan de zijgevel werd toegevoegd of aangedikt bij een restauratie in de jaren veertig van de 20e eeuw. Fotogalerij Waardering Het pand werd in 1996 als rijksmonument opgenomen in het monumentenregister. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Amersfoort