Sint-Jan-Evangelistkerk (Elshout)

De kerk van Sint-Johannes Evangelist of Sint-Jan Evangelist is de rooms-katholieke parochiekerk van de Noord-Brabantse plaats Elshout in de gemeente Heusden. De schutspatroon is de evangelist Johannes. In de kerk bevindt zich het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Elshout, de Wonderbare Moeder, dat al eeuwen als bedevaartsobject wordt bezocht. Voorheen stond het een kleine kilometer westelijker in de Mariakapel Wonderbare Moeder. Geschiedenis De kerk dateert uit 1878 en werd in neogotische stijl ontworpen door de Tilburgse architect H.J. van Tulder. Op 15 april 1878 legde pastoor Q. van den Bogaart de eerste steen van de kerk, die voor 55.000 gulden werd gebouwd door de aannemer Lambert de Rooy uit Den Haag. Op 24 april 1879 verleende de bisschop van 's-Hertogenbosch, Adrianus Godschalk, aan de pastoor machtiging de kerk in te zegenen volgens de ritus van het Rituale Romanum en op 1 mei daaropvolgend droeg de prelaat van de Abdij van Berne, Adrianus Ceelen, de eerste heilige mis op. Op 16 april 1883 ten slotte werd de nieuwe kerk door bisschop Godschalk plechtig geconsacreerd. Voor 14.000 gulden liet pastoor Spierings in 1899 een bijpassende pastorie bouwen. In deze kerk zijn nog enkele kunstvoorwerpen te vinden die gemaakt en ontworpen zijn door de 19e-eeuwse Elshoutse beeldhouwer Hendrik van der Geld. Het linker zijaltaar bevat een 14e-eeuws Mariabeeldje en is gewijd aan de Wonderbare Moeder. Het rechter zijaltaar is gewijd aan de Heilige Martelaren van Gorcum. Hun resten zijn in 1617 opgegraven te Brielle en naar het kasteel van het nabije Oud-Heusden gebracht. Omstreeks 1690 werden deze relieken geplaatst in de in 1688 gereedgekomen schuurkerk van Elshout. Al spoedig ergerden de protestantse autoriteiten zich aan de nieuwe heyligen jaardach die voortaan op 9 juli werd gevierd. Deze droevige klachten omtrent de exorbitante stoutigheden en nieuwigheden van de papisten onder de Heerlijkheid van Oudheusden met het vieren van een nieuwen Heiligen-jaardag (...) ingesteld ter eere van de Martelaren van Gorcum werden doorgeleid aan de Gereformeerde Synode van Zuid-Holland, en deze maande de Heer van Oud-Heusden om de verering te doen beëindigen en de katholieke drost van Oud-Heusden af te zetten. Hoe dit alles is afgelopen is niet bekend. In 1876 vervaardigde Hendrik van der Geld voor de nieuwe kerk een eikenhouten altaarstuk en hier werden de relieken in opgenomen. Het stuk toont episoden uit het martelaarschap van de Gorcumse monniken. In oktober 1944 leden diverse parochies in de omgeving ernstige schade bij de bevrijding van Zuid-Nederland, maar de kerk en pastorie in Elshout bleven gespaard. Gebouw en omgeving De ingesnoerde naaldspits is op het omringende platteland een goed oriëntatiepunt. Achter het kerkgebouw is een begraafplaats met 371 graven. Parochie Bij de reorganisatie en splitsing van de parochie Oudheusden, Elshout & Hulten ontstond op 30 september 1945 de zelfstandige parochie Elshout. Oud-Heusden ging deel uitmaken van de parochie Heusden, terwijl Hulten bij Drunen werd gevoegd. De Wolfshoek werd aan Elshout toegevoegd. Op 1 januari 2007 werden de parochies van Elshout en Drunen samengevoegd tot de parochie Drunen-Elshout. Bekende bewoner Tiny Muskens (1935-2013), bisschop van Breda, geboren en begraven in Elshout. Externe link Website van de R.K. Parochie Drunen - Elshout