NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
De Westerveld Möl

De Westerveld Möl is een korenmolen in Tilligte in de Nederlandse provincie Overijssel. De molen werd in 1864 gebouwd. In de jaren dertig van de twintigste eeuw werd de molen onttakeld waarna alleen het onderste stuk van de romp overbleef. De Molenstichting Lattrop-Tilligte kocht de molen in 1984 van de familie Brunninkhuis en liet de molen weer maalvaardig herstellen. Sindsdien wordt de molen door vrijwillige molenaars in bedrijf gesteld. De molen is thans ingericht met twee koppels maalstenen die op windkracht worden aangedreven, een derde exemplaar heeft motoraandrijving. De roeden van de molen zijn 23,60 meter lang en zijn voorzien van het Oudhollands hekwerk met zeilen. Het object heeft de status gemeentelijk monument.
HagaZiekenhuis Den Haag

Het HagaZiekenhuis Den Haag, eerder Ziekenhuis Leyenburg genoemd, is een ziekenhuis in de Haagse wijk Leyenburg. Het kreeg de naam HagaZiekenhuis na een fusie in 2004 met het Rode Kruis Ziekenhuis en Juliana Kinderziekenhuis. De instelling is gevestigd aan het Els Borst-Eilersplein en richt zich voornamelijk op de acute en complexe patiëntenzorg. In 2023 zijn het HagaZiekenhuis en het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer gefuseerd. Het LangeLand heet vanaf dat moment HagaZiekenhuis Zoetermeer. Geschiedenis De gemeenteraad van Den Haag besloot in 1819 tot de oprichting van een stadsziekenhuis. Het 'Burger Gasthuis' opende in 1823, het was gevestigd in een groot huis aan de Zuidwal. De instelling had zestig bedden en was verantwoordelijk voor de ziekenhuiszorg van 40.000 inwoners. In 1865 verhuisde men naar een nieuw pand aan de Zuidwal. In de daaropvolgende jaren verwierf dat Ziekenhuis Zuidwal een goede naam, vooral op het gebied van medische en verpleegkundige opleidingen en de ontwikkeling van medische instrumenten. Ziekenhuis Zuidwal verhuisde in december 1971 naar een nieuw gebouwd ziekenhuis aan de Leyweg in Den Haag Zuid-West. Het werd op 12 mei 1972 door koningin Juliana officieel geopend. De naam werd nu 'Ziekenhuis Leyenburg'. In 1996 werd het ziekenhuis geprivatiseerd, het is sindsdien geen gemeentelijke instelling meer maar kwam onder de verantwoordelijkheid te vallen van een zelfstandige stichting. Een fusie met de al eerder gefuseerde Haagse ziekenhuizen Juliana KinderZiekenhuis en Rode Kruis Ziekenhuis vond in 2004 plaats. De naam van dat conglomeraat op gezondheidszorggebied werd 'HagaZiekenhuis'. Bereikbaarheid Het ziekenhuis is via OV-knooppunt Leyenburg bereikbaar per openbaar vervoer. Er stoppen trams, stadbussen en streekbussen uit onder andere Wateringse Veld, Den Hoorn en het Westland. Externe link Officiële website
De Kat (Uitgeest)

De oorspronkelijke windmolen De Kat/De Zien in de Nederlandse gemeente Uitgeest was in 1864 gebouwd voor bemaling van polder De Zien. In 1971 brak door een ongeluk brand uit, waarbij de molen verloren ging. De molen werd in 1973 vervangen door een in 1842 te Alblasserdam gebouwde molen, die op de scheepswerf J. Smit en Co. was gebouwd als houtzaagmolen Ons Genoegen. Deze molen was in 1952 afgebroken en geschonken aan de stad Haarlem, met het doel de in 1932 afgebrande molen De Adriaan te vervangen. Eigenaar van De Kat is de Stichting Uitgeester & Akersloter Molens. De molen draait regelmatig en is zaterdags en op afspraak te bezichtigen. Externe link Film over de molen
Oranjebaan tram stop

Oranjebaan is a tram stop within the city of Amstelveen, Netherlands. The stop serves tram lines 5 and 25. Line 25, dubbed the Amsteltram before receiving its line number, opened officially on 13 December 2020, unofficially 4 days earlier on 9 December. Before being rebuilt in 2019 and 2020, the stop used to serve both the low-floor trams of tram line 5 plus the high-floor trams of metro line 51, a hybrid metro/sneltram (light rail) service that opened in 1990. Both lines 5 and 51 shared the same pair of tracks but used separate, adjacent platforms. There were a pair of low-level platforms for line 5 and a separate pair of high-level platforms for line 51, with stairs connecting the two platform levels. In 2019, metro line 51 service south of Amsterdam Zuid station was terminated to rebuild stations to accommodate only the low-floor trams of lines 5 and 25; the high-level platforms were demolished, and the low-level platforms were lengthened to handle a coupled pair of low-floor trams. References
Oranjebaan (tramhalte)

Oranjebaan is een tramhalte van de Amsterdamse tram en voorheen sneltramhalte van de Amsterdamse metro in Amstelveen. De halte is gelegen op het viaduct boven de Oranjebaan en hiernaar vernoemd. Halte Oranjebaan heeft een eilandperron dat bereikbaar is via de trap of met een lift. Op de halte stoppen tramlijnen 5 en 25, tijdens de spitsuren stopt ook tramlijn 6 op de halte. Van 1990 tot 2019 stopte hier ook sneltram 51. Tot 3 maart 2019 was er een 65 meter lang hoog gedeelte voor lijn 51 en een 30 meter lang laag gedeelte voor lijn 5. Lijn 5 rijdt vanaf de Westergasfabriek via het Leidseplein, het Museumplein en de Beethovenstraat naar het Stadshart van Amstelveen. Lijn 6 rijdt in de spitsuren vanaf station Amsterdam Zuid naar Amstelveen Westwijk. Lijn 25 rijdt vanaf het Muiderpoortstation via station Amsterdam Zuid en Amstelveen naar Uithoorn. Tussen station Amsterdam Zuid en de halte Oranjebaan in Amstelveen delen de tramlijnen 5, 6 en 25 hetzelfde traject. Vóór 12 december 2010 was het een van de haltes van de Zuidtangent, de snelle busverbinding van Connexxion van Haarlem, Hoofddorp en Schiphol richting Ouderkerk aan de Amstel en de Bijlmer (lijn 300) en vice versa. Deze haltes liggen, in tegenstelling tot de trappen en lift, door ruimtegebrek niet onder het viaduct maar aan weerszijden van het viaduct. Sinds de dienstregeling 2011 stopte deze busverbinding op de Ouderkerkerlaan. Op 10 december 2017 werd deze wijziging weer teruggedraaid en sindsdien rijdt lijn 300 weer via de Oranjebaan. Naast lijn 300 stopt ook de nachtbusvariant van lijn 300 (N30) bij de tramhalte, evenals Connexxion lijn 171 en GVB nachtbus N84.
Oranjebaan (stacja metra)

Oranjebaan – stacja metra w Amsterdamie, a właściwie przystanek szybkiego tramwaju, położona na linii 51 (pomarańczowej). Została otwarta 1 grudnia 1990. Znajduje się w Amstelveen. Nazwa pochodzi od Oranjebaan, nad którą się ta stacja znajduje. Przypisy
Verzorgingsplaats De Wâlden

Verzorgingsplaats De Wâlden is een Nederlandse verzorgingsplaats langs de A7 Zaandam-Bad Nieuweschans in het gedeelte tussen afritten 27 (Tijnje) en 28 (Beetsterzwaag) ter hoogte van Terwispel in de gemeente Opsterland. Het station ligt tegenover verzorgingsplaats De Vonken.
Onze Lieve Vrouweplein

The Onze Lieve Vrouweplein (Dutch: [ˌɔnzə ˌlivə ˈvrʌu.əˌplɛin]; Limburgish: Slevrouweplein [sləˈvʀɔwəˌplɛːn˦]; "Square of Our Lady") is a square in the historic center of Maastricht, the Netherlands. The square is situated south of Maastricht's pedestrianised shopping district. Well known for its many café terraces, it is a popular place with tourists and local people alike. The Onze Lieve Vrouweplein was originally named Onze-Lieve-Vrouwekerkhof, because it was the churchyard of the Basilica of Our Lady and the neighbouring parish church of Saint Nicholas (demolished in 1838). The Romanesque Basilica of Our Lady is famous for the statue of Our Lady, Star of the Sea, the 12th-century figurative capitals in the choir ambulatory, and the church treasury (Schatkamer Onze-Lieve-Vrouwebasiliek). In 1986, remains were discovered of a 2nd-century AD Jupiter column as part of an enclosed shrine, as well as the remnants of a former Roman castrum dating back to c. 313 AD. The preserved archaeological excavations can be visited in the basement of Hotel Derlon (Museumkelder Derlon; free of charge, after obtaining permission from the hotel staff). The European Institute of Public Administration (EIPA), an EU-affiliated independent institute carrying out training and research on public administration and European policies, is located at Onze Lieve Vrouweplein. Until 1986 it occupied the so-called House with the Pelican, an Art Nouveau former bank building. Since 1986 it is based in a former canon's house nearby (Onze Lieve Vrouweplein 22) and several modern premises in the courtyard of that building. The House with the Pelican became the main office for the European Centre for Development Policy Management. Sources Sterre der Zee (Dutch)
Jozefkerk (Assen)

De Jozefkerk is een kerk aan het Kerkplein 1 in Assen. De naam Jozefkerk is relatief recent; tot 1964 werd het de Grote Kerk genoemd. De kerk is een rijksmonument. Beschrijving De kerk is een zogeheten Waterstaatskerk, het gebouw werd ontworpen door C.J. Spaan, hoofdingenieur Waterstaat en Publieke werken. Kenmerkend voor de gebruikte neoclassicistische stijl zijn de hang naar symmetrie, de boogramen, de gepleisterde binnenmuren en het kruisgewelf. Geschiedenis De Hervormde Gemeente in Assen kerkte al vanaf het begin van de 17e eeuw in de Kloosterkerk. Door de groei van het aantal inwoners en kerkleden werd deze kerk te klein. Koning Willem II werd in 1841 gevraagd om een bijdrage voor een nieuw gebouw. Pas in 1845 kon de nieuwbouw daadwerkelijk beginnen. Het gebouw werd ingewijd door dominee Pareau op 30 april 1848. In 1910 werd de kerk getroffen door bliksem, waarbij de toren grotendeels afbrandde. Een jaar later kon de toren worden herbouwd. Het gebouw werd grondig gerestaureerd tussen 1979 en 1982. In 2002 werd in Romeinse cijfers op het fronton het jaartal 1848 aangebracht. In augustus 2021 werd begonnen aan een opknapbeurt van de kerk. Orgel In 1848 werd het orgel van de Kloosterkerk in het nieuwe gebouw geplaatst. Dit orgel was dertig jaar eerder vermoedelijk gemaakt door Petrus van Oeckelen uit Glimmen. In 1896 werd het vervangen door een orgel van de orgelmakers L. van Dam en Zn. uit Leeuwarden. In de loop der jaren werd de dispositie diverse malen veranderd. Bij de restauratie van de kerk in de jaren 1981-1982 werd door de orgelfirma Mense Ruiter ook het orgel aangepakt, waarbij vooral de wijzigingen van 1954-1955 werden teruggedraaid. In 2016 begon dezelfde firma aan een nieuwe restauratie. Zie ook Lijst van Waterstaatskerken
Verzorgingsplaats Oeijenbraak

Verzorgingsplaats Oeijenbraak is een verzorgingsplaats aan de Nederlandse A67 tussen aansluiting Someren en aansluiting Geldrop in de richting Eindhoven. Het ligt in de gemeente Someren tussen de dorpen Lierop en Mierlo. De naam Oeijenbraak is afgeleid van een buurtschapje in de plaats Lierop. In 2013 werd middels een veiling de huurrechten van het pompstation verkocht.
Joodse begraafplaatsen (Winschoten)

De Joodse begraafplaatsen in Winschoten zijn twee Joodse begraafplaatsen in de Groningse plaats Winschoten. Ze liggen aan de Sint Vitusholt en aan de Lieftkensstraat. Joden in Winschoten De eerste Joden vestigden zich rond het midden van de 18de eeuw in Winschoten. Aanvankelijk hielden zij hun erediensten in een synagoge aan de Buiten Venne. In 1797 werd de synagoge aan de Langestraat ingewijd. Aan het begin van de 20ste eeuw was de joodse gemeente het grootst, er waren meer dan 850 leden. Daarna nam dit aantal af, tot ca. 500 omstreeks in 1930. Tussen augustus 1942 en de eerste maanden van 1943 werden vrijwel alle joodse inwoners van Winschoten door de Duitse bezetter opgepakt en naar Kamp Westerbork gedeporteerd. Na de Tweede Wereldoorlog telde Winschoten nog 22 Joodse inwoners. De synagoge en de ernaast gelegen school school werden verkocht. De joodse gemeente van Winschoten werd in 1964 bij die van Groningen gevoegd. Begraafplaats Liefkensstraat Deze begraafplaats is in 1785 aangekocht en werd gebruikt tot 1828. Uit oogpunt van hygiëne werd toen in Nederland het begraven binnen een bebouwde kom verboden. De begraafplaats raakte in de loop der jaren in verval verval en werd feitelijk vergeten. Omdat de meeste grafmonumenten van hout waren verdwenen ze in de loop der tijd. In 1894 werd wel een herinneringssteen geplaatst om de plek van de begraafplaats aan te geven. In 1969 werd met instemming van het opperrabbinaat de begraafplaats geruimd en verkocht. Stoffelijke resten van 54 personen werden in een gezamenlijk graf herbegraven op de begraafplaats aan het Sint Vitusholt. De herinneringssteen werd ook verplaatst. In het najaar van 2016 werden tijdens rioolwerkzaamheden nog eens 19 graven ontdekt op een ander deel van de Liefkensstraat. De begraafplaats werd daarna omringd door een metalen hek; middenin bevindt zich de weer terug gebrachte herinneringssteen. Begraafplaats Sint Vitusholt Deze begraafplaats werd in 1828 aangekocht. In 1903 werd de joodse gemeente eigenaar van de begraafplaats. In 1964 gingen de eigendomspapieren naar het NIK. In 1876 werd een eerste metaheerhuis gebouwd, is in 1932 vervangen door een nieuw. Naast het metaheerhuis staat een herinneringsmonument voor de Winschoter slachtoffers van de Jodenvervolging in de jaren 1940 - 1945. De begraafplaats is ingedeeld in vier vakken: een vak voor echtparen, een vak voor mannen, een vak voor vrouwen en een vak voor vrouwen, kinderen en vrijgezellen. Er zijn in totaal 511 graven. De laatste begrafenis vond plaats in 1989. Zie ook Lijst van Joodse begraafplaatsen in Nederland
Joodse begraafplaats (Delft)

De Joodse begraafplaats Delft - Beth Chaim, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, is gelegen aan de Geertruyt van Oostenstraat. Ze werd in gebruik genomen in 1845, en uitgebreid in 1870. De dodenakker bestaat uit een circa 700 m² groot rechthoekig grasveld met een tombe, 3 staande en 48 liggende grafstenen. De laatste begrafenis vond plaats in 1938. In 1959 zijn de staande stenen neergelegd op een betonnen plaat. Vrij bijzonder is dat -wat wel gebruikelijk is- niet alle stenen van oorsprong stonden. In het voorjaar van 2025 zijn drie grafstenen weer rechtop gezet zodat bij de entree een beeld wordt gegeven hoe de begraafplaats er ooit uitzag. In totaal liggen hier 187 personen begraven. Van het metaheerhuisje, direct bij de entree, is alleen de fundatie nog zichtbaar. De begraafplaats is in eigendom van de Nederlandsch Israëlitische Gemeente Den Haag, en algemeen beheer wordt uitgevoerd door het NIK in Amsterdam. De Joodse gemeente van Delft was nooit groot en in 1927 werd zelfs verzocht om opheffing. Dat werd afgewezen, maar de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog zorgde uiteindelijk voor de ondergang van de gemeente. In 1962 werd de Joodse gemeente van Delft bij die van Den Haag gevoegd. Zie ook Begraafplaatsen van Delft Lijst van Joodse begraafplaatsen in Nederland
Algemene begraafplaats van Aardenburg

De Algemene begraafplaats van Aardenburg is een gemeentelijke begraafplaats in de Nederlandse stad Aardenburg in de provincie Zeeland. Ze bevindt zich op 250 m ten zuidoosten van de Sint-Bavokerk. Britse militaire graven Op de begraafplaats ligt een perk met 7 Britse oorlogsgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om bemanningsleden van een Lancaster-bommenwerper die werd neergeschoten in de nacht van 11 op 12 mei 1944. De bemanning bestond uit 4 Britten, 2 Canadezen en 1 Australiër. Zij maakten deel uit van een groep vliegtuigen die een spoorwegnetwerk in de omgeving van Leuven moest bombarderen. Hun graven worden onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission en zijn daar geregistreerd onder Aardenburg General Cemetery.
Sint-Hubertuskerk (Genhout)

De Sint-Hubertuskerk is een kerkgebouw in Genhout in de Nederlands Zuid-Limburgse gemeente Beek. Het gebouw staat in de Hubertusstraat, de hoofdstraat door het dorp in het Groot-Genhoutse deel. De kerk is een rijksmonument en is gewijd aan Sint-Hubertus. Geschiedenis In 1933 werd de parochie opgericht en scheidde men zich af van de parochie van Beek. Tevens werd er dat jaar de pastorie gebouwd naar het ontwerp van architect Stephan Dings uit Beek. In de periode 1936-1937 werd de kerk gebouwd naar het ontwerp van architect Alphons Boosten uit Maastricht. De kerk werd ontworpen geïnspireerd op de façade van de romaanse Onze Lieve Vrouwe-basiliek te Maastricht en is opgetrokken in een romantisch-modernistische stijl. De kerk wordt beschouwd als een van de belangrijkste exponenten van het zogenoemde Limburgse Reveil, een regionale kunststroming uit het Interbellum die haar inspiratie veelal vond in een zelfbewuste, persoonlijke en romantische benadering van de eigen geboortestreek. Kunstenaars die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van het kerkgebouw zijn Henri Jonas, Charles Eyck, Joep Nicolas, Charles Vos, Gisèle Waterschoot van der Gracht, Jacques Verheyen, Jef Scheffers, Yvonne Trypels en Eugène Quanjel. Galerij Opbouw Het kerkgebouw is noordoost-zuidwest gepositioneerd met het koor in de richting van het noordoosten. Het gebouw is opgetrokken uit Beker gele bakstenen en de 42 meter hoge toren heeft een opvallend groen spits dak dat van koper gemaakt is. Het gebouw bestaat uit een toren die ten noorden van de lengte-as is geplaatst, een eenbeukig schip, twee dwarsarmen en een koor.
Hereweg 126 en 130 (Groningen)

De panden Hereweg 126 en 130 in Groningen zijn twee vrijwel identieke directeurswoningen in eclectische stijl, behorend bij de voormalige Cellulaire Strafgevangenis (thans: Van Mesdagkliniek). Ze zijn samen aangewezen als rijksmonument. Beschrijving De beide vrijstaande woningen, die rond 1885-1890 werden gebouwd, staan aan de oostkant van de Hereweg ter weerszijden van het hoofdgebouw van de Van Mesdagkliniek. Wie ze heeft ontworpen, is niet bekend. De noordelijke woning (Hereweg 126) was bedoeld voor de directeur van de gevangenis, de zuidelijke voor de adjunct-directeur. De panden zijn inmiddels in gebruik bij de Van Mesdagkliniek. De woningen zijn beide gebouwd op een rechthoekig grondplan en bestaan uit één bouwlaag onder een zadeldak, dat is belegd met grijze dakpannen. Ze hebben aan de voorzijde vier traveeën brede gepleisterde topgevels, waarop schijnvoegen zijn aangebracht. Op de begane grond hebben de panden elk vier rechtgesloten vensters, die zijn voorzien van hardstenen onderdorpels en houten jaloezieën en waarboven met pleister de aanwezigheid van strekken wordt gesuggereerd. Boven in de voorgevel bevindt zich in het midden een rondboogvenster, gevat in een in pleisterwerk uitgevoerde omlijsting, die aan de bovenkant is gesloten door gestuct lijstwerk. Boven dit venster zit een smeedijzeren muuranker. De beide directeurswoningen zijn aangewezen als rijksmonument vanwege hun "architectuurhistorisch en typologisch belang" en omdat ze worden beschouwd als "functioneel onderdeel van het complex van de cellulaire gevangenis". Coördinaten Nr. 126: 53° 12' 10" N, 6° 34' 35" E Nr. 130: 53° 12' 06" N, 6° 34' 39" E
Station Driewegen-Ovezande

Driewegen-Ovezande was een halte aan de tramlijn Goes - Hoedekenskerke - Goes van de voormalige Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland bij Driewegen en Ovezande in de provincie Zeeland. Het stationsgebouw uit 1926 bestaat anno 2021 nog steeds. Externe link Station Driewegen-Ovezande op Stationsweb
De Widde Meuln

De Widde Meuln (De Witte Molen) is een korenmolen aan de Boltweg 16 bij het Damsterdiep in het Groninger gehucht Boltklap bij het dorp Ten Boer. Geschiedenis De molen werd in 1839 als pelmolen gebouwd van gele bakstenen en later ook van maalstenen voorzien. Nadat de molen in 1935 op windkracht buiten bedrijf werd gesteld, werden wieken, kap en stelling verwijderd. Wel werd er nog enkele decennia lang op motorkracht met de molen gemalen. Al in de jaren zeventig van de twintigste eeuw waren er plannen voor algehele restauratie, maar pas in 2005 slaagde men er in de molen weer van een kap te voorzien, in 2006 gevolgd door een nieuw gevlucht en binnenwerk. De molen is als korenmolen met twee 16der (doorsnede 140 cm) koppels kunststenen maalvaardig en herbergt tevens een expositie over molens in het algemeen en De Widde Meuln in het bijzonder. De molen wordt elke woensdag en zaterdag door vrijwilligers in bedrijf gesteld. Beschrijving Het gevlucht is Oud-Hollands. De gelaste roeden zijn 20,40 m lang en in 2006 gemaakt door de fabrikant Vaags. De buitenroede heeft als nummer 127 en de binnenroede 126. De kap draait op een voeghouten kruiwerk voor het op de wind zetten van de wieken. De gietijzeren bovenas uit 1868 met nummer 0565 is van de fabrikant De Prins van Oranje. De molen wordt met behulp van een wipstok gevangen (geremd) met een stalen bandvang. De vangbalk heeft een duim. Het maalgoed wordt opgeluid (opgehesen) en afgeschoten (laten zakken) door een kammenluiwerk. Restauraties Van 1992 tot en met 2002 werd door vrijwilligers gewerkt aan de restauratie. In 2004 heeft de firma Vaags de stelling aangebracht. De restauratie is uiteindelijk voltooid in 2006. Overbrengingen De overbrengingsverhouding is 1 : 6,25. Het bovenwiel heeft 60 kammen en de bovenbonkelaar heeft 31 kammen. De koningsspil draait hierdoor 1,94 keer sneller dan de bovenas. Het spoorwiel heeft 84 kammen en de steenrondsels 26 staven. Het steenrondsel draait hierdoor 3,23 keer sneller dan de koningsspil en 6,25 keer sneller dan de bovenas. Eigenaren 1839-1845: Jan van der Heide en Arend Cornelis Pot 2003-2009: Stichting Widde Meuln 2010-heden: Stichting Het Groninger Landschap Externe links Eigen website Film over het steken van de roeden
Watertoren (Kuinre)

De watertoren van Kuinre is gebouwd in 1933. Deze Nederlandse watertoren in de bebouwde kom van Kuinre (Steenwijkerland) heeft de status van rijksmonument uit de Amsterdamse School. Hij is 35,45 meter hoog en heeft een waterreservoir met een inhoud van 120 m³. Ook na bouw van deze toren was de waterdruk in Kuinre nog jarenlang niet hoog genoeg. Verkocht In 2004 verkocht watermaatschappij Vitens uit Zwolle de watertoren voor 75.250 euro aan de Leidse projectontwikkelaar Simon Valkenburg die er een penthouse voor zichzelf in wilde bouwen plus drie andere appartementen. De verkoop was onderdeel van het afstoten door Vitens van vijf watertorens, drie waterreservoirs en een pompstation, en vond plaats na overleg met de Stichting Industrieel Erfgoed en de gemeente Steenwijkerland.
Lutherse kerk (Heusden)

De Lutherse kerk is het kerkgebouw van de Evangelisch-Lutherse gemeente in het Noord-Brabantse Heusden. Geschiedenis Toen Heusden in 1581 een garnizoensplaats werd, werden er ook Duitse en Zwitserse huursoldaten aangetrokken. De waren in het algemeen het Lutherse geloof toegedaan en voor hun geestelijke verzorging konden ze een wachtlokaal op de hoek van de Putterstraat en de Lombardstraat. Hier werd soms een predikant uitgenodigd. In 1770 werd de eerste officiële Lutherse dienst gehouden en in 1774 werd het wachtlokaal aangekocht. Op 3 oktober 1774 werd het ingewijd. In 1818 werd de Lutherse gemeente van Heusden een filiaal-gemeente van die in 's-Hertogenbosch. In 1838 werd het kerkgebouwtje gerestaureerd en in 1857 werd Heusden een zelfstandige Lutherse gemeente. De kerk kreeg een Vollebregt-orgel dat in 1852 werd gebouwd en in 1859 geïnstalleerd. Vanaf 1879 was Heusden geen garnizoensplaats meer, maar de kleine Lutherse gemeenschap bleef bestaan. In de nacht van 4 op 5 november 1944 werd ook dit kerkgebouwtje zwaar beschadigd door de terugtrekkende Duitse troepen. Het moest in 1948 worden gesloopt. Een nieuw kerkje onder architectuur van Ferdinand Jantzen kwam gereed in 1951. Het dak werd weer gesierd door een zwaan. Gebouw en orgel werden nog gerestaureerd in 1993 en in 1999 kwam er een nieuwe klok, gegoten door Klokkengieterij Eijsbouts met als randschrift: Een vaste burcht is onze God. Sinds het opgaan van de Evangelisch-Lutherse Kerk in Nederland in de PKN in 2004, maakt de Evangelisch-Lutherse Gemeente Heusden deel uit van de Protestantse Kerk in Nederland. Met ongeveer dertig lidmaten is dit de kleinste Lutherse gemeente in Nederland. Externe links Evangelisch-Lutherse Gemeente Heusden ReliWiki