Hotel Des Indes (Den Haag)

Hotel Des Indes is een hotel aan het Lange Voorhout in Den Haag. Het werd als woonhuis gebouwd in 1858. In 1881 werd het hotel geopend. Geschiedenis Paleis Het stadspaleis is in 1858 gebouwd voor Thierry baron van Brienen van de Groote Lindt, een persoonlijk adviseur van koning Willem III die vaak in Den Haag verbleef. De baron kocht drie huizen aan het Lange Voorhout en de Vos in Tuinstraat en liet deze slopen. Eén daarvan was het museum Willem II, dat op de hoek van de Denneweg stond. Op deze plaats liet hij voor de som van 150.000 gulden een paleis bouwen door de architect Arend Roodenburg. De baron wilde een paleis hebben in het Haagse om daar feesten te kunnen geven. Het huis beschikte over een riant binnenhof, stallen, bedienden- en privéverblijven en een prachtige balzaal. Men kon door de huidige entree met de koets naar binnen rijden, en dan kon de koets in de rotonde, waar nu high tea wordt geserveerd, draaien om het pand weer te verlaten. Na het overlijden van de baron in 1863 kwam het gebouw in het bezit van zijn zoon Arnold, maar vier jaar later werd het pand verkocht. Het paleis kwam in handen van hotelier François Paulez die het aan zijn dochter Alegonda schonk. Samen met haar man Friedrich Wirtz maakte ze er een hotel van. Hotel Het paleis onderging een vier jaar durende verbouwing en werd op 1 mei 1881 geopend door prins Frederik, de oom van koning Willem III. Het kreeg de huidige naam geïnspireerd op het destijds beroemde Hotel des Indes in Batavia in de hoop reizigers uit Nederlands-Indië aan te trekken. In de gevel werd het familiewapen vervangen door het wapen van Batavia. Het hotel had in de beginjaren 120 kamers, er was slechts één badkamer per verdieping, maar in die tijd was dat al een luxe. Des Indes gold toen al als een hotel met verfijnde élégance. De beginjaren brachten veel overdadige feesten en exclusieve banketten. Het hotel had ook moeilijke tijden, maar toen er in 1899, op initiatief van tsaar Nicolaas II, in Den Haag de eerste vredesconferentie werd gehouden, zorgde de komst van vele regeringsleiders en diplomaten voor een aanzienlijke opleving. Des Indes heeft altijd geprobeerd vooruitstrevend te zijn. Zo had in 1900 al iedere kamer een directe telefoonverbinding met de receptie, en overal waren wastafels met koud én warm stromend water. In 1902 werd er een hydraulische lift gebouwd die werkte op de druk van de duinwaterleiding. In 1925 had het hotel een primeur in de vorm van een gigolo. In die tijd was het slechts een danspartner die ongehuwde dames vergezelde; pas later kreeg de term gigolo een andere - seksuele - betekenis. In Hotel Des Indes hebben vele beroemdheden geslapen, waaronder buitenlandse staatshoofden, zoals Paul Kruger en Aristide Briand. Overname aandelen en valsheid in geschrifte In 1896 volgde C.F. Haller directeur Wirtz op, en in 1914 werd deze opgevolgd door mevrouw M.F. Haller-Rey en haar Monegaskische broer Jean-Jacques Rey. De Eerste Wereldoorlog gooide echter roet in het eten en het hotel ging bijna ten onder. In 1918 werden de aandelen voor 1.250.000 gulden door de Nederlandsche Uitvoer Maatschappij (N.U.M.) overgenomen, die een kantoor in het gebouw wilde vestigen. Op instigatie van burgemeester J.A.N. Patijn werd het stadspaleis echter (met een kleine winst: 85.000 gulden) verkocht aan de Dienst Domeinen van de Nederlandse Staat, zodat het pand als hoogwaardig hotel kon blijven bestaan. Rey en de heer en mevrouw Haller werden als exploitant aangesteld tegen een salaris en zouden samen 1/4 van de winst ontvangen. In de periode die volgde hebben de heer en mw. Haller geknoeid met de boekhouding en hebben zij zich verrijkt ten koste van het rijk en de gemeente den Haag. De heer en mw. Haller zaten vanaf december 1922 zelfs gevangen. Op 13 juni 1923 begon de rechtszaak. Onder andere bleek een stoffeerder op verzoek van mw. Haller gefingeerde posten in rekening te brengen, die aan hem uitbetaald werden, maar die hij in contanten en mw. Haller terugbetaalde. Er werd 2 jaar gevangenisstraf geëist, maar de veroordeling was 1 jaar gevangenisstraf met aftrek van het voorarrest. Verbouwing met uitbreiding na brand Nadat in 1892 al een vleugel was aangebouwd aan de zuidzijde werd het hotel opnieuw te klein bevonden. Begin 1904 was een uitbreiding van het hotel gepland die "wegens onvoldoende tijdsruimte" werd uitgesteld. In 1905 werden uiteindelijk twee vleugels bijgebouwd aan de Vos in Tuinstraat en Kazernestraat volgens een ontwerp van de architect Foeke Kuipers. Vanaf circa 1925 werden de bovenverdiepingen van de galerie Esher Surrey op Lange Voorhout 58 als "flats" gehuurd bij de dependance van het hotel daarnaast op Lange Voorhout 58A. Toen in de nacht van zaterdag 2 - op zondag 3 augustus 1930 brand uitbrak op de zolder van het hotel, konden gasten in de dependance worden ondergebracht. De herstelwerkzaamheden na de brand werden ook aangegrepen voor een verbouwing met uitbreiding. Foeke Kuipers werd opnieuw ingehuurd. Hij voegde de vleugel aan het Lange Voorhout toe, samen met de eerder door hem gerealiseerde nieuwbouw. Ook werd de voorgevel verhoogd om een extra verdieping aan te brengen. Het verbouwde hotel met meer kamers werd in september 1931 opgeleverd. Vermoedelijk is de dependance eind 1931 opgeheven. Aangezien de schade van de brand vooral de zolder betrof en de waterschade in het hotel kennelijk snel hersteld was, is het hotel grotendeels in bedrijf gebleven tijdens de verbouwing. Zo overleed op 23 januari 1931 de beroemde balletdanseres Anna Pavlova tijdens haar verblijf in het Hotel Des Indes. Opvallend is dat het pand in 1930 al op de monumentenlijst stond, staatsbezit was, en aan het begin van de crisisjaren exploitant Rey met de Rijksgebouwendienst een overeenkomst kon sluiten waarbij hij het hotel kon verbouwen en de volledige kosten van de verbouwing droeg in ruil voor een langlopend huurcontract. Tijdens de Tweede Wereldoorlog Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte manager Rey naar Engeland; zijn vrouw kwam daarbij om het leven. Op 1 mei 1940 werd de Duitse ambassadeur, Julius graaf Von Zech-Burkersroda, samen met zijn staf en hun families naar het hotel gebracht, waar ze tot 15 mei 1940 door 30 Nederlandse soldaten werden bewaakt. Op die dag bracht Henri Winkelman hem op de hoogte van de capitulatie. Tijdens de oorlog was Hotel Des Indes een geliefde ontmoetingsplek van de Duitse bezetters in Den Haag. Op de bovenste verdieping van het hotel hield het management van het hotel Joodse onderduikers verborgen in de duiventil op het dak. Zij hebben allemaal de oorlog overleefd. Tijdens de televisieuitzending "Verborgen verleden van Nederland" bleek echter dat de onderduikers in de kelder van het hotel verbleven en niet op het dak. Na de Tweede Wereldoorlog In 1971 dreigde het hotel – inmiddels wederom geleid door Jean Jacques Rey – te moeten sluiten. Minister-president Biesheuvel, die er net als Schmelzer en Tilanus bijna wekelijks at, zou er met zijn ministers voor het laatst dineren op 27 oktober 1971. Zij besloten in te grijpen en in 1972 nam Julius Verwoerdt de exploitatie ter hand. Spoedig daarna kocht Verwoerdt het onroerend goed van de Staat der Nederlanden voor 1.380.000 gulden. Onder leiding van een oude relatie van Verwoerdt, bouwcoördinator Altkemper en directeur Hans Haan, vond de jaren daarna een intensieve renovatie plaats. Het verouderde kolenfornuis in de restaurantkeuken werd vervangen, alsmede de nog nauwelijks functionerende centrale (stoom) verwarming. De totale elektrische bedrading werd vernieuwd waarna met de resterende financiële middelen de beroemde centrale hal en de kamers werden opgeknapt. In 1979 verkocht Verwoerdt zijn aandelen in de inmiddels tot 13 hotels gegroeide en onder leiding van Gerard van der Veen staande hotelimperium aan de Britse hoteldochter van Bass Breweries, Crest Hotels. Eind 2002 werd het beheer van hotel overgenomen door het Franse Le Méridien en sloten de vastgoedeigenaar en de hotelketen een huurovereenkomst. Tevens werd een grote renovatie en uitbreiding in gang gezet die in januari 2004 van start ging. Op 12 september 2005 ging het hotel weer open. Het nieuwe interieur werd ontworpen door de Franse binnenhuisarchitect Jacques Garcia. Verder werd er opnieuw een extra verdieping toegevoegd, Dit keer zonder verhoging van de gevel. De voorheen witte gevel werd geel geschilderd. Na de overname van Le Méridien door Starwood was het hotel een tijd deelnemer in het loyaliteitsprogramma van deze keten tot dat het hotel eind 2018 overstapte naar The Leading Hotels of the World. Sinds 2015 is de exploitatie in handen van de Canadese Westmont Hospitality Group, net als die van het Mariott Hotel (v/h Bel Air) in Den Haag. In 2023 heeft het hotel 92 kamers en suites, en bevat het in de kelder een sauna, zwembad en sportfaciliteiten. Het aanzicht van het gebouw in de loop van de tijd Van voornaam woonhuis naar hotel Van twee naar 4 verdiepingen Aanzicht in 2022 Interieur In 1907 Het Haags Gemeentearchief bezit een reeks prentbriefkaarten uit 1907 met afbeeldingen van het interieur en Franse omschrijving. In 2006 Beroemde gasten Lourens Alma Tadema, een vooraanstaand Nederlands-Britse kunstschilder, was (blijkens dagblad De Tijd) de eerste gast in het hotel, op 26 april 1881, nog vóór de officiële opening Keizerin Eugenie, weduwe van Napoleon III van Frankrijk, in juli 1881, kort na de opening van het hotel. Zij verbleef in 1887 nogmaals in het hotel. Sir John Whittaker Ellis, Lord Mayor van Londen, in 1882, met in zijn omvangrijke gevolg Sir Reginald Hanson en Sir William Anderson Ogg, sheriffs van Londen en Middlesex, tijdens een tegenbezoek n.a.v. een bezoek van koningin Emma aan Londen Mirza Malkam Khan “Nezam od-Dowleh” (1833-1908), Perzisch diplomaat en politicus, staatkundig hervormer, in 1883 Prins Prisdang van Siam (1851-1935), tijdens een diplomatieke missie, in 1883 Prins Filips van België en zijn echtgenote, huurden in 1883 de gehele eerste etage tijdens een bezoek aan Den Haag Paul Kruger, president van Zuid-Afrikaansche Republiek, bezocht Den Haag in 1884 en in 1900 op uitnodiging van koningin Wilhelmina Michaël Romanov, grootvorst van Rusland, zoon van tsaar Alexander III, in 1885, in gezelschap van Natalia Brasova, zijn vrouw Prins Anton van Orléans, hertog van Montpensier, in 1885, reizend onder de naam “Graaf de Bonanza” Koningin Nathalie van Servië, in 1888, reizend onder de naam “Gravin Tokova” Vorst Nikolaas III Esterházy de Galántha (1817-1894) in 1889, Hongaars magnaat, kamerheer van Frans Jozef I van Oostenrijk René Waldeck-Rousseau, minister en minister-president van Frankrijk, in 1890 Abbas II van Egypte, onderkoning van Egypte, in 1890 en in 1894 Aartshertog Frederik van Oostenrijk, in 1890, i.v.m. de begrafenis van koning Willem III Hertog Frederik I van Anhalt en zijn vrouw prinses Antoinette van Saksen-Altenburg, in 1891 Prins Nikolaj Golitsyn, Russisch politicus, in 1892 en 1898 Charles Floquet, oud-premier van Frankrijk, voorzitter van de Franse Kamer van Afgevaardigden, in 1892 Prins Roland Napoleon Bonaparte, in 1895 Li Hongzhang, Grootkanselier van China, onderkoning van Zhili, Huguang en Liangguang, in 1896 Abolqasem Khan Naser “ol-Molk” (1856-1927), Perzisch legermaarschalk, diplomaat en politicus, regent van Perzië 1911-1914, bezocht Den Haag in 1897 als buitengewoon afgezant Cecil Rhodes, ondernemer en politicus, stichter van de Britse kolonie Rhodesië, in 1899 Prinses Maria-Laetitia Bonaparte, weduwe van Amadeus I van Spanje, in 1899 Benjamin Harrison, 23e president van de Verenigde Staten, in 1899 Vladimir Romanov, grootvorst van Rusland, zoon van tsaar Alexander II, in gezelschap van grootvorst Boris en grootvorstin Helena, in 1901 Yvette Guilbert, een Franse zangeres, tekstdichter, schrijfster, componiste, actrice en regisseur, in 1902 James McNeill Whistler, een Amerikaans kunstenaar en schrijver, in 1902 Prins Eitel Frederik van Pruisen, zoon van keizer Wilhelm II van Duitsland, in 1904. Koningin Margaretha van Italië, in 1905 Bijay Chand Mahtab (1881-1941), maharadja van Burdwan (ook: Bardhaman), met zijn gevolg, in 1906 Prins Filippo Lancellotti (1843-1915) en zijn vrouw prinses Elisabetta Borghese, in 1906 Austen Chamberlain, politicus, winnaar Nobelprijs voor de Vrede, in 1909 Prins Oscar van Pruisen, zoon van keizer Wilhelm II van Duitsland, in 1909, reizend onder de naam “Graaf von Lingen” Theodore Roosevelt, 26ste president van de Verenigde Staten, in 1910 Aartshertog Frans Ferdinand, troonopvolger van Oostenrijk, in 1911 Daisy Cornwallis-West, prinses van Pless, activiste, schrijfster, in 1911 Robert Taft, Amerikaans senator, zoon van president William Howard Taft, in 1911 Dimitri Romanov, grootvorst van Rusland, in 1912, reizend onder de naam “Graaf van Strelna” Prins Anton van Orléans-Braganza (1881-1918), prins van Brazilië, in 1913 Kroonprins Michi Hirohito, de latere keizer van Japan, in 1921, vergezeld door veldmaarschalk prins Kanin Kotohito. Prins Asaka Yasuhiko en Prinses Nobuko, dochter van keizer Meiji van Japan, in 1925 Faisal bin Abdoel Aziz al Saoed, koning van Saoedi-Arabië, in 1926 en 1932 Charles King, president van Liberia, in 1927 Kroonprins Yeong (ook: Yi Un of Ri Gin), zoon van keizer Gojong van Korea en zijn vrouw prinses Uimin (ook: Yi Bangja), geboren prinses Masako Nashimoto, in 1927 Sergej Rachmaninov, componist, pianist, dirigent, verscheidene malen tussen 1928 en 1938 Ignacy Jan Paderewski, componist, pianist, diplomaat, voormalig minister-president van Polen, in 1929 Henry Ford, industrieel, in 1929 en 1930 Aristide Briand, premier van Frankrijk, winnaar Nobelprijs voor de Vrede, in 1929 André Tardieu, premier van Frankrijk, in 1930 Emil Jannings, Amerikaans-Duits acteur, in 1930 Anna Pavlova, balletdanseres, overleed in 1931 na een kort ziekbed na haar aankomst op 17 januari in het in de nacht van 22 op 23 januari Johann Strauss III, componist en dirigent, verscheidene malen, het laatst in 1931 William Randolph Hearst, Amerikaans krantenmagnaat, in 1931, 1934 en 1936 Maurice Chevalier, zanger en acteur, in 1932 Prins Nicolaas van Roemenië, in 1933 Prins Felix van Bourbon-Parma, prins van Luxemburg, in 1934 Joseph Bech, minister-president van Luxemburg, in 1934 Saoed bin Abdoel Aziz al Saoed, koning van Saoedi-Arabië, in 1935 De Maharadja van Patiala, Bhupindra Singh, huurde in 1935 tijdens zijn bezoek de gehele eerste etage plus enkele kamers van de tweede etage Marion Davies, actrice en minnares van William Randolph Hearst, in 1936 Joseph Lyons, minister-president van Australië, in 1937 Koning Gustaaf VI Adolf van Zweden, in 1937 en in 1955 met koningin Louise Prins Joachim Albert van Pruisen (1876-1939), componist, dirigent, in 1938 Prins Sixtus van Bourbon-Parma en zijn zuster prinses Isabella, in 1938 De Juvaradja van het Koninkrijk Mysore met 45 man personeel, zij woonden twee maanden op de tweede verdieping, in 1939 Jean de Lattre de Tassigny, Frans generaal, opperbevelhebber van alle strijdkrachten in West-Europa, in 1948 Aristoteles Onassis, Grieks reder, in 1954 Eleanor Roosevelt, politica, diplomate en activiste, weduwe van president Franklin Delano Roosevelt, in 1950 Eunice Kennedy Shriver, Amerikaans diplomate, stichter van de Special Olympics, zuster van John F. Kennedy, in 1962 Koning Felipe VI van Spanje en koningin Letizia in 2017, tijdens hun bezoek t.g.v. koning Willem-Alexanders 50ste verjaardag. Volgens Lex Dalen Gilhuys “100 Jaar Hotel Des Indes” Koning Frederik IX van Denemarken John Philip Sousa, dirigent, componist, in 1903 Thomas Mann, auteur, winnaar Nobelprijs voor Literatuur Josephine Baker, danseres, zangeres en actrice Igor Stravinsky, componist Mata Hari, spionne Dwight Eisenhower, 34ste president van de Verenigde Staten Winston Churchill, minister-president van het Verenigd Koninkrijk Keizer Haile Selassie in 1954 Arthur Rubinstein, pianist Yehudi Menuhin, violist en dirigent Edward Heath, minister-president van het Verenigd Koninkrijk Tony Blair, minister-president van het Verenigd Koninkrijk François Mitterrand, president van Frankrijk Danny Kaye, acteur, zanger en komiek Charles Lindbergh, luchtvaartpionier Michael Jackson, popartiest Prince, popartiest Zie ook Des Indes-beraad Externe links Officiële website van Hotel Des Indes Website van restaurant "Des Indes" in Hotel Des Indes Den Haag tijdens WWII