Kościół Główny Najświętszej Maryi Panny w Bredzie

Kościół Główny Najświętszej Maryi Panny w Bredzie (hol. Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Breda) lub w skrócie Grote Kerk) – kościół w Bredzie w południowo-zachodniej Holandii. Dzięki swojej niemal 750-letniej historii i górującej nad miastem 97-metrowej wieży jest najbardziej znanym zabytkiem Bredy. W prowincji Brabancja Północna to jedyny obiekt sakralny zbudowany w stylu gotyku brabanckiego, który przetrwał do naszych czasów. Historia Pierwsze zapiski wspominające o kościele w Bredzie pochodzą z 1269, znalazła się w nich informacja, że istniejący kamienny kościół powinien zostać przebudowany. W 1303 Lord Bredy – Raso II z Gaveren podniósł go do rangi kolegiaty i od tego momentu był on zarządzany przez kapitułę składającą się na początku z 8, a później z 12 lub 13 kanoników. W XIV w. w kościele pojawiły się pierwsze grobowce Lordów Bredy: Jana II i Jana III z Polanen. W 1410 kościół został poważnie przebudowany. Stare prezbiterium zostało zastąpione nowym, istniejącym do dziś. Wtedy też powstały: nawa główna, dwie nawy boczne, transept oraz kaplice po obu stronach prezbiterium w postaci w jakiej można oglądać je obecnie. Po zakończeniu prac kościół został poświęcony przez biskupa Liège, diecezji, której częścią w tamtych czasach była Breda. W 1457 zawaliła się wieża, a w 1468 położono kamienne fundamenty pod nową. W 1509 ukończono odbudowę wieży, a w 1547 dobudowano do niej zachodnią kaplicę i kościół przyjął kształt, w którym przetrwał do naszych czasów. Lata świetności kościoła przypadły na pierwszą połowę XVI w. Hrabia Henryk III z Nassau, władca Bredy, posiadał silną pozycję na dworze cesarza Karola V. Spowodowało to gwałtowny rozwój miasta (rozbudowa infrastruktury, murów obronnych), który przełożył się wtedy także na inwestycje w rozwój kościoła i wzrost jego znaczenia jako głównego obiektu sakralnego w Bredzie. Przełom XVI i XVII w. był niespokojnym okresem dla Bredy. Pomimo szerzącego się w 1566 w Holandii protestanckiego ruchu nazywanego ikonoklazmem, dzieła sakralne przetrwały a kościół pozostał katolicki aż do 1576. Potem jednak kościół kilkukrotnie zmieniał właściciela: w latach 1577–1581 należał do protestantów, następnie do 1590 (w czasie gdy Breda była okupowana przez Hiszpanów) z powrotem wrócił do katolików. W 1590 miasto zostało odbite przez Maurycego Orańskiego, Księcia Nassau i kościół znowu został przejęty przez protestantów. W 1625 podczas ponownej okupacji hiszpańskiej kościół po raz kolejny trafił do katolików, a w 1637 Fryderyk Henryk Orański odbił miasto i świątynia ostatecznie stała się protestancka. Wszystko co w jakikolwiek sposób przypominało okres w którym kościół należał do katolików zostało usunięte. W 1648 na mocy pokoju westfalskiego, Brabancja (kraina historyczna, której częścią była Breda) została przyłączona do Republiki Zjednoczonych Prowincji. Odbiło się to na wzroście gospodarczym i ekonomii prowincji. Dla kościoła nadszedł czas ograniczenia środków związanych z jego rozbudową, wykonywano tylko najpotrzebniejsze naprawy. W 1795 świątynia została użyta jako miejsce zakwaterowania żołnierzy francuskich, którzy okupywali Bredę, co spowodowało dodatkowe zniszczenia wewnątrz budynku. W latach 1843–1875 nastąpiła pierwsza rekonstrukcja wieży. Sam kościół został odrestaurowany w latach 1902–1968. Całkowita rekonstrukcja świątyni, która przywróciła jej stan z lat największej świetności, zakończyła się w 1998. Uroczystości związane z tym faktem i z ponownym otwarciem kościoła uświetniła królowa Holandii Beatrix. Architektura Forma budowli jest charakterystyczna dla gotyku brabanckiego: kościół zbudowany jest na planie krzyża łacińskiego z nawami główną i bocznymi, ambitem. W środku znajduje się wiele rzeźb, posągów, balkonów, zewnętrzne ściany pokryte są koronkowymi zdobieniami. Do kościoła przylega jedna wieża zachodnia. Wymiary: wysokość wieży: 97 metrów wysokość kościoła: 31 metrów szerokość kościoła: 37 metrów długość kościoła: 77 metrów Wyposażenie Wewnątrz znajduje się wiele dzieł sztuki sakralnej w tym malarstwo ścienne, grobowce, rzeźby i płaskorzeźby poświęcone ważnym osobom związanym z Bredą (między innymi członkom rodów książęcych). Część z nich została pochowana pod podłogą kaplicy, a upamiętnia ten fakt ponad 200 tablic w posadzce. Ostatni z pogrzebów odbył się w roku 1828 (od roku 1829 zaczął obowiązywać zakaz chowania zmarłych w kościołach). Do najważniejszych zabytków można zaliczyć: obrazy na ścianach katedry przedstawiające Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny, odkryte na początku XX w. ponad 7 metrowy grobowiec Engelbrechta I z Nassau i jego rodziny. Kaplica Książęca w której znajduje się grobowiec przykrywający kryptę, w której pochowano Engelbrechta II – stadhoudera Niderlandów i jego żonę. unikalna kolekcja wczesnorenesansowych epitafiów i obrazów, które przetrwały szerzącą się w Holandii działalność ikonoklastów, którzy sprzeciwiali się oddawaniu czci obrazom oraz posągom, doprowadzając do zniszczenia wielu tego typu dzieł. Zobacz też Grote Kerk Bibliografia "History of the Great or Our Lady’s Church Breda” – oficjalny przewodnik udostępniany zwiedzającym kościół. Linki zewnętrzne Oficjalna strona kościoła