Adventskerk (Assen)

De Adventskerk is een voormalig kerkgebouw aan de Lindelaan in de Drentse hoofdstad Assen. Het gebouw, een provinciaal monument, is beeldbepalend gelegen aan de rand van het parkachtige terrein van GGZ Drenthe (voorheen de psychiatrische inrichting Licht en Kracht). De kerk staat bekend om haar opvallende witte kleur en sculpturale vormgeving in de stijl van de organische architectuur. Geschiedenis De kerk werd tussen 1966 en 1967 gebouwd in opdracht van de psychiatrische inrichting Licht en Kracht. Op 30 september 1966 werd de gedenksteen gelegd door Elisabeth Eline Visser, voorzien van de tekst uit 1 Korintiërs 3:11. Hoewel het gebouw oorspronkelijk bedoeld was als een 'open kerk' voor de inrichting, werd het vanaf 1974 de vaste thuisbasis van de hervormde wijkgemeente Vredeveld. Vanaf 2000 was het in gebruik bij de Protestantse Wijkgemeente Vredeveld (Samen-op-Weg). Door de voortschrijdende ontkerkelijking en teruglopende ledenaantallen stopten de reguliere kerkdiensten in 2024. De Protestantse Kerk Assen zegde de huur per eind 2024 definitief op. In 2025 werd het gebouw door GGZ Drenthe verkocht aan een vastgoedondernemer, die de huidige sociaal-culturele invulling door Stichting Stadsklooster Assen continueren. Architectuur en symboliek De kerk is ontworpen door de Groninger architecten P.L. de Vrieze en A.M. Dekker. De Vrieze, die met name bekendheid genoot als restauratiearchitect, liet zich voor dit ontwerp inspireren door de architectuur van de Finse architect Alvar Aalto en de vormen van de kapel Notre-Dame-du-Haut (1950-55) in Ronchamp van Le Corbusier. Symboliek van vorm en kleur Voor architect De Vrieze was de symboliek die uit vorm en kleur spreekt essentieel voor het ontwerp. Van bovenaf gezien heeft de kerk de vorm van een oorschelp. Dit verbeeldt het "open oor" voor de boodschap van het evangelie, verwijzend naar de woorden van de apostel Paulus in Romeinen 10:17: Zo is dan het geloof uit het horen en het horen door het woord van Christus. De entree van het gebouw vormt symbolisch de gehoorgang. Door het gebruik van een glazen pui wordt hiermee de openheid naar de samenleving benadrukt. Ook de kleurkeuze is symbolisch: de kerk is zowel van binnen als van buiten volledig wit gepleisterd, aangezien wit de liturgische kleur van de opstanding is. Exterieur De gevels zijn opgetrokken uit beton, afgewerkt met grof wit pleisterwerk op een grijze plint. De architectuur bestaat uit twee ronde wanden die elkaar omsluiten. Het dak is deels schuin oplopend en deels horizontaal, voorzien van aluminium daktrim en lichtkoepels. Aan de oostzijde bevindt zich een betonnen toren op een halfronde plattegrond met smalle, verticale gevelopeningen in de top. De hoofdingang is gericht op de stadswijk Assen-Oost, terwijl de achteringang naar het ziekenhuis wijst. Interieur Het interieur is in grote mate gaaf gebleven en weerspiegelt de liturgische vernieuwingen van de jaren zestig. Van belang zijn: De muren van wit, grof pleisterwerk en het zwevende plafond. Een waaiervormige opstelling van de circa 500 zitplaatsen (stoelen). De liturgische meubelen: een houten kansel, een avondsmaaltafel van beton en hout, en een doopvont en kandelaar van Zweeds marmer. Het orgel in neobarokke stijl, in 1970 gebouwd door de Gebroeders Van Vulpen uit Utrecht onder advies van Lambert Erné. Het glas-appliquéraam in de oostgevel, ontworpen door kunstenaar Ger van Iersel. Een aparte kapel die door een glazen wand van de kerkruimte is gescheiden. Monumentale status De Adventskerk is een provinciaal monument. De waardering is gebaseerd op: Cultuurhistorische waarde: Als onderdeel van het complex van representatieve gebouwen van het belangrijkste centrum voor geestelijke gezondheidszorg in Drenthe. Architectuurhistorische waarde: Vanwege de esthetische kwaliteit van het ontwerp in de geest van het Modernisme en als opvallend voorbeeld van een sculpturale zaalkerk binnen het oeuvre van De Vrieze. Stedenbouwkundige waarde: Vanwege de sterke samenhang met het omliggende parklandschap, de vijver en de fontein. Huidig gebruik Sinds 2024 wordt het gebouw gehuurd door Stichting Stadsklooster Assen. De stichting behoedt het gebouw voor leegstand en gebruikt het als ontmoetingsplek voor religieus-maatschappelijke activiteiten, gespreksavonden, concerten, exposities en theater. Zie ook Lijst van provinciale monumenten in Drenthe