NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Hervormde kerk (Ottoland)

De Hervormde kerk in Ottoland in de Nederlandse gemeente Molenlanden is de opvolger van een kerk die reeds gesticht werd rond het jaar 1260. Deze kerk is verloren gegaan en voor de bouw van de huidige kerk moest ook een in verval geraakt – vermoedelijk zestiende-eeuws – kerkgebouw worden gesloopt. In 1962 bleek bij een opgraving van de fundering aan de zuidzijde dat die kerk groter was. De kerk is ontworpen door de Dordtse stadsfabriek Jan Pluym en in 1732 gebouwd, met oorspronkelijk aan de westzijde van het gebouw een aangebouwde kerkenkamer en een knekelhuis. De luidklok in de toren is van 1732 en heeft een doorsnee van 64,5 cm. Hij is gegoten door Nicolaas Muller te Amsterdam. De kerk is rond 1734 en 1848 gedeeltelijk vernieuwd, de toren is gerestaureerd in 1961-1962 en daarbij is de kerk zelf alleen uitwendig aangepakt. De zonnewijzer op de zuidoostelijke liseen geeft een verdeling in halve uren. Twijfelachtig is of het jaartal 1734 ook het jaar is van vervaardiging van het houten bord. Het bijzondere aan deze kerk is dat hij op een terp is gebouwd. Daardoor was hij bestand tegen de vroeger veel voorkomende overstromingen van de Alblasserwaard door dijkdoorbraken en konden de mensen in zo'n geval naar de kerk vluchten. De eigendom van het gebouw is gesplitst tussen de burgerlijke en de kerkelijke gemeente. De toren is van de burgerlijke gemeente. De kerk zelf is eigendom van de hervormde gemeente. Kerkhof Het kerkhof is sinds 1829/1830 als algemene begraafplaats door de burgerlijke gemeente beheerd en geëxploiteerd. Het interieur de koperen kronen dateren van rond 1650 de preekstoel is van rond 1725, het klankbord is vervangen in 1848 de borden met de Tien geboden en de Apostolische geloofsbelijdenis, uit 1876, vormen samen met de preekstoel het drieluik 'gebod, gebed en geloof' de lijst van predikanten vanaf de Reformatie hangt in de kerkenraadkamer. Het orgel Het orgel is geplaatst op de galerij tegen het beschilderde achterschot aan de westkant van de kerkzaal. Het dateert uit 1913 en is gebouwd door de Firma Standaart te Schiedam. Het werd geplaatst ter gelegenheid van de herdenking van het eeuwfeest van de onafhankelijkheid. Collatierecht Het recht van collatie met betrekking tot de Ottolandse kerk werd gezamenlijk uitgeoefend door de Friese stadhouders en de Heren van Blokland. Het heeft in Nederland op veel plaatsen tot en met de Franse Tijd gefungeerd. Bronnen RDMZ, dr. C.L. van Groningen, Mr. W. van Leussen J. van Vliet: Begraven in Graafstroom door de eeuwen heen, 2005 Uitgever: Stichting Publicaties Binnenwaard Externe links Het verleden van Ottoland Graafstrooms Kerkenpad Ottoland, A 59 op reliwiki
Schelmentoren

The Schelmentoren in Heerlen is a Medieval Building that has served as a defendable living tower for the Here van Are (sometimes called the counts van Ahr-Hochstaden) and their successors. As part of the Landsfort Herle, it served as a prison tower. It is believed to be built on command of Theoderich van Are. What is certain is that the building existed in the 12th century. Name Although now known as the Schelmentoren, it has had many names (including Bickelstein and Bickersteyntoren). In the year 1225 it was part of landsfort Herle (sometimes referred to as Castrum). See also Pancratiuskerk References
Millennium Tower (Amsterdam)

De Millennium Tower is te vinden in Amsterdam Westpoort, buurt Teleport. Het behoort tot de twintig hoogste gebouwen van de hoofdstad. Het gebouw wordt deels gebruikt voor het Nederlandse hoofdkantoor van het uitgeverijconcern RELX (voorheen Reed Elsevier). De rest van het gebouw wordt verhuurd. Opvallend is dat in 1994 voor Reed Elsevier in de nabije omgeving het Boekhuis werd gebouwd als hoofdkantoor, maar het bedrijf is er nooit ingetrokken. Het gebouw werd direct na oplevering verhuurd aan de belastingdienst. Externe link website millenniumtower.nl
Sint Aegidiuskerk (Abbenbroek)

Die Sint Aegidiuskerk ist ein Kirchengebäude der Wiederhergestellten Reformierten Kirche in Abbenbroek in der Gemeinde Nissewaard in der Provinz Südholland. Das Langhaus der Kirche sowie der Turm sind seit 1966 als Rijksmonumente eingestuft. Geschichte Die ursprünglich zu Ehren des heiligen Ägidius geweihte Kirche ist ein dreischiffiger Bau mit einem geraden, geschlossenen Chor im Osten und einem dreiteiligen, halb eingebauten Turm mit Zeltdach und diagonalen Strebepfeilern. Der Chorraum, ein Werk der Scheldegotik, ist im frühgotischen Stil der niederländischen Romano-Gotik ausgeführt. Dem Chor war an ein heute nicht mehr vorhandenes Kirchenschiff aus dem 13. Jahrhundert angebaut. Er wurde kurz nach 1300 erbaut. Die Ostfassade ist reich mit zwei Lanzettfenstern und einem Spitzgiebel mit dreipassförmiger Nische gestaltet. Die Nordfassade des Chors ziert ein Fries mit dreipassförmigen Ziegelbögen. Der Westturm wurde in der ersten Hälfte des 15. Jahrhunderts errichtet und vermutlich Ende des 15. Jahrhunderts um den oberen Teil erhöht, der allerdings in späterer Zeit wieder zurückgebaut wurde. Im Inneren hängt eine Glocke, die von Willem Sloterdiic und Gerrit Butendiic im Jahr 1450 gegossen wurde. Nach der Einrichtung eines Kollegiatstifts an der Kirche im Jahr 1483 und der Erhebung zur Stiftskirche 1491 begann der Bau des heutigen Langhauses, wobei der Turm teilweise integriert wurde. Die Seitenschiffjoche besitzen jeweils ein Fenster mit einem gestuften Giebel. An der Südseite gingen diese Giebel 1747 bei einem Sturm verloren. Ein Giebelstein aus dem Jahr 1754 belegt Restaurierungsarbeiten in diesem Jahr. Der Turm wurde 1875 wiederaufgebaut und 1925 restauriert. Im Zuge einer Kirchenrestaurierung von 1930 bis 1933 unter der Leitung von J. W. Janzen wurden die Seitengiebel an der Südseite erneuert. Ausstattung Im Inneren des Chors befinden sich zwei frühgotische Wandpfeiler mit schlichten korinthischen Kapitellen aus Holz. Die neuzeitlich verputzten Säulen im Langhaus weisen Kapitelle in Blattform und Bänder aus Naturstein auf. Das Langhausdach, datiert auf das Jahr 1521, ist mit einem Holzgewölbe gedeckt. Zur Ausstattung gehören eine später versetzte spätgotische Chorschranke um 1500, renoviert 1625, und eine Kanzel errichtet 1613. Weiterhin gibt es mehrere Grabsteine, darunter einen spätgotischen für Bouwen Albout († 1461) und manieristische Grabsteine für die Herren von Abbenbroek (1607, 1619, 1658). Das ehemalige Pfarrhaus am Kerkplein 4 ist ein zweistöckiges Gebäude aus dem Jahr 1764. Literatur Ronald Stenvert u. a.: Monumenten in Nederland. Zuid-Holland. 2004, S. 72 f. Weblinks Einzelnachweise
Sint-Aegidiuskerk (Abbenbroek)

De Sint-Aegidiuskerk is de dorpskerk van Abbenbroek in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het was aanvankelijk een parochiekerk, gewijd aan de heilige Aegidius (een naam die door de tegenwoordige gemeente niet gebruikt wordt). De burggraaf van Montfoort stichtte hier in 1483 een kapittel van een deken en acht kanunniken onder de naam van de heilige abt Aegidius, waarna de kerk in 1491 tot kapittelkerk werd verheven. In het koor van de kerk staan op grafzerken de namen vermeld van Jongheer Nicolaas van Abbenbrouck in sijn leven Heer in Abbenbrouck, die stierf op 51-jarige leeftijd in 1619 en die van zijn vrouw Joffrou Maria van Egmondt van der Nyburch, die 40 jaar oud in 1613 overleed. De kerk bevatte zeven altaren, die gewijd waren aan 't Heilige Kruis, St. Antonius, St. Jacob, St. Anna, de Heilige Geest en twee aan de Heilige Sebastiaan. Na de reformatie werd de kerk in gebruik genomen als protestants kerkgebouw. De kerk te Abbenbroek is een baksteenbouw met houten bekapping, bestaande uit een rechthoekig gesloten koor uit omstreeks 1300 (een exponent van de Scheldegotiek), een driebeukig schip uit omstreeks 1500 en een westtoren. Na de restauratie (1930-1933) is het koor weer als preekkerk ingericht. Het koorhek, dat nu op zijn oorspronkelijke plaats staat, sluit met een glaswand het koor geheel af. De preekstoel is in 1613 in zijn tegenwoordige vorm gebracht voor rekening van graaf De Merode. De koperen lessenaar aan de preekstoel dateert uit 1709. In het midden zijn geplaatst de letters S.D.G. (Soli Deo Gloria, Gode alleen zij eer). Verder is de lessenaar voorzien van het oud christelijke symbool geloof, hoop en liefde, en de zon der gerechtigheid. Volgens oude gegevens was er in de kerk een wetsbord met daarop de wet in het kort saamgevat: Eerd God, geen beeld, heiligt Zijn naam, viert Zijn rust. De eerste tafel van Gods wet Is hier in 't kort bijeengezet. Waarop vooral wel diend gelet: Eert ouders, nog moort, nog Boeit, nog steelt, nog liegt, nog lust. Van dat bord is elk spoor verdwenen, evenals van de koperen doopbekkenhouder, die in het verleden aan de preekstoel bevestigd was. De toren dateert uit het begin van de 15e eeuw. De oorspronkelijke toren moet al kort na de bouw zijn ingestort en weer zijn herbouwd. De toren herbergt een oud uurwerk en een klok, gegoten door Sloterdiic en Butendiic in 1451, met het opschrift: In de name Godes en de Maagd Maria ben ik gemaakt. In 1792 werd een tweede, kleinere klok in de toren gehangen, die dagelijks om 8, 12 en 20 uur luiden. Na de kerkscheuring van 2004 voegde de (kleine) streekgemeente zich bij de Hersteld Hervormde Kerk. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Abbenbroek Externe links De kerk op www.reliwiki.nl Geschiedenis Hersteld Hervormde Kerk Abbenbroek
Lijm- en Gelatinefabriek

De Lijm- en Gelatinefabriek was een beenderenverwerkend bedrijf in het buitengebied van Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, dat heeft bestaan van 1885 tot 2002. Deze fabriek werd opgericht door Jacques van Marken op het toenmalig grondgebied van de gemeente Vrijenban. Deze industrieel richtte eerder al de Koninklijke Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek, de Nederlandsche Oliefabriek en de drukkerij Van Marken op, samen verenigd in De Delftsche Nijverheid. Vanwege het feit dat kadavers als grondstof werden gebruikt, waren er tal van protesten aangaande de te verwachten stank en waterverontreiniging. In 1887 kwam de beenderlijmproductie op gang en in 1911 de gelatineproductie. Er heerste rondom en in de fabriek soms een ondraaglijke stank. Reeds ruim vóór de crisis ontstonden ernstige problemen. Zo werden in juni 1926 veertig werknemers ontslagen en degenen die bleven kregen loonsverlaging, de jongens meer dan de mannen. Deze begonnen daarop een wilde staking, waarbij het er soms nogal fel aan toe ging. In 1931 werd wederom een loonsverlaging doorgevoerd. Pas in 1937 ging het weer beter met het bedrijf. Toen kwam echter de Tweede Wereldoorlog. Op 27 februari 1945 bleek de bezetter bezig met de bouw van een muur rondom het fabrieksterrein. Hierbinnen zou een lanceerbasis voor V1's komen. In 1953 werd een vestiging in Maastricht in gebruik genomen. In hetzelfde jaar werd in New York de dochteronderneming Delft Gelatin Corporation opgericht. Men verwerkte toen ruim 300 ton beenderen per week (15 kton/jaar). In 1968 werd de lijmproductie afgestoten en overgedragen aan Delft National Chemie BV. De - nu nog uitsluitend - gelatinefabriek werd omgedoopt in Delft Gelatin BV. Op 19 augustus 1971 vond er een zware ontploffing plaats in de ontvettingsfabriek, gevolgd door een zeer grote brand, doordat de opslag van 40.000 liter benzine vlamvatte. Hierbij vielen twee doden en een zwaar gewonde. Na een week werd de productie in de rest van de fabriek hervat. Geleidelijk aan ging het vanaf toen echter bergafwaarts. De BSE-crisis van 2000 gaf de nekslag, daar de markt voor gelatine instortte. In 2002 werd het bedrijf gesloten. Het terrein rondom het pand werd in 2018 in gebruik als locatie voor evenementen en culturele activiteiten.
Haagse Bos

Haagse Bos (Dutch pronunciation: [ˌɦaːxsə ˈbɔs]; lit. 'Forest of The Hague') is a rectangular neighbourhood and forest in the Haagse Hout district of The Hague, Netherlands, reaching from the old city centre in the south-west to the border of Wassenaar in the north-east. It is also one of the oldest remaining forests of the country. During World War II, the park was used by the Germans for launching V-1 and V-2 rockets. History Originally, the Haagse Bos was a section of a bigger forest that stretched from 's-Gravenzande to Alkmaar. This was simply called Die Hout (The Woods). The title eventually gave way to the name Houtland (which literally means "woods lands") and later became Holland. From this original forest only the Haagse Bos remains. During the reign of William II and Floris V, the forest was considerably reduced to make space and provide wood for the growing nearby fortress, the Binnenhof, and the surrounding village of The Hague. However, even in the Middle Ages there were strict rules in place to protect the Haagse Bos from becoming completely cut down, since the forest was a popular hunting area of the Dutch counts. During the beginning of the Eighty Years' War, the Haagse Bos was once again quickly shrunk to make way for more residents of The Hague. In 1571, a sixth of the oak forests were cut to build defences against the Spanish army. The so-called "Act of Redemption", signed on 1576 by William the Silent declared that no further cutting or sale of the forest would be permitted. This law still stands today. During the French Occupation in the early 19th century, the forest was about to be cut down, but due to saboteurs and work delays the plan was never implemented. After the French occupation the ponds in the forest were made. In the Second World War the forest was used by the German Army as a launching place for their V-1 and V-2 rockets. An attempt by the Allies to destroy this facility led to the accidental bombardment on the adjacent Bezuidenhout district. Since 1899 the National Forest Administration of the Netherlands (the Staatsbosbeheer) has owned and administered the park. Despite its protected status, two major motorways cut through the forest: the A12 and the Laan van Nieuw Oost Indië. References External links Media related to Haagse Bos at Wikimedia Commons
Haagse Bos

Haagse Bos (pronúncia holandesa: [ɦaːxsə ˈbɔs], literalmente "Floresta de Haia") é um bairro retangular e uma floresta no distrito de Haagse Hout em Haia, Holanda, estendendo-se do antigo centro da cidade no sudoeste até a fronteira de Wassenaar no nordeste. É também uma das florestas remanescentes mais antigas do país. Durante a Segunda Guerra Mundial, o parque foi usado pelos alemães para o lançamento de foguetes V-1 e V-2. História Originalmente, o Haagse Bos era uma seção de uma floresta maior que se estendia de 's-Gravenzande a Alkmaar. Isso foi chamado simplesmente de Die Hout (The Woods). O título acabou dando lugar ao nome Houtland (que significa literalmente "terras florestais") e mais tarde tornou-se Holanda. Desta floresta original, apenas o Haagse Bos permanece. Durante os reinados de Guilherme II e Florêncio V, a floresta foi consideravelmente reduzida para dar espaço e fornecer madeira para a crescente fortaleza próxima, o Binnenhof, e a vila vizinha de Haia. No entanto, mesmo na Idade Média, havia regras estritas para proteger o Haagse Bos de ser completamente derrubado, já que a floresta era uma área de caça popular dos condes holandeses. Durante o início da Guerra dos Oitenta Anos, o Haagse Bos foi mais uma vez reduzido rapidamente para dar lugar a mais residentes de Haia. Em 1571, um sexto das florestas de carvalho foi cortado para construir defesas contra o Exército Espanhol. O chamado "Ato de Redenção", assinado em 1576 por Guilherme, o Silencioso, declarava que não seria permitido mais corte ou venda da floresta. Esta lei permanece até hoje. Durante a ocupação francesa no início do século XIX, a floresta estava prestes a ser derrubada, mas devido a sabotadores e atrasos nas obras, o plano nunca foi implementado. Após a ocupação francesa foram feitas as lagoas na floresta. Na Segunda Guerra Mundial, a floresta foi usada pelo exército alemão como local de lançamento de seus foguetes V-1 e V-2. Uma tentativa dos Aliados de destruir esta instalação levou ao bombardeio acidental no distrito adjacente de Bezuidenhout. Desde 1899, a Administração Florestal Nacional da Holanda (o "Staatsbosbeheer") possui e administra o parque. Apesar de seu status protegido, duas rodovias principais cortam a floresta: a A12 e a Laan van Nieuw Oost Indië. Referências Ligações externas The Hague Forest
Kirche Uithuizen

Die Kirche in Uithuizen (niederländisch Jacobikerk van Uithuizen) (Gemeinde Het Hogeland) auf dem Groninger Hogeland wurde in der ersten Hälfte des 13. Jahrhunderts erbaut. Der Turm, zumindest der untere Teil, ist älter als das Kirchengebäude und stammt aus dem 12. Jahrhundert. Der Chor wurde in der Mitte des 15. Jahrhunderts gebaut. Die Kirche ist im Besitz der Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK). Name Die Kirche ist auch als Jakobi-Kirche in Uithuizen bekannt, da M.D. Ozinga 1933 behauptete, dass sie ursprünglich Jakob dem Älteren geweiht war. Neuere Forschungen deuten jedoch darauf hin, dass nicht Jakobus der Ältere, sondern der heilige Dionysius der ursprüngliche Patron der Kirche war, und deshalb bezeichnet der SOGK die Kirche als Dionysiuskerk. Nach der Kapitulation Groningens 1594 wurde die Kirche protestantisch, woraufhin der Patron nicht mehr im Namen erwähnt wurde. Einige hundert Meter weiter westlich, an der Hoofdstraat, wurde 1860 eine neugotische römisch-katholische Kirche gebaut, die dem Apostel Jakobus dem Älteren gewidmet ist. Die Kirche In der Inneneinrichtung befinden sich viele Arbeiten des Groninger Künstlers Allert Meijer. Das Orgelgehäuse, der Lettner und die Herrenbank (1703), die Menkema-Bank, wurden von ihm gefertigt. Wahrscheinlich hat er auch die Kanzel (1713) mit Holzschnitzereien von Jan de Rijk angefertigt, die beide auch die Kanzel in der Mariakerk im nahe gelegenen Uithuizermeeden anfertigten. Es wird auch angenommen, dass Anthonie Verburgh, ein Schwiegersohn von Allert Meijer, der Hersteller der Kanzel war, und die Kanzel ist immer noch in Gebrauch. Die Grabplatten in der Kirche gehören Mitgliedern der Familie Alberda, die in der Menkemaborg in Uithuizen wohnten. Orgel Die Kirchenorgel mit zwei Manualen und 28 Registern wurde um 1700 von Arp Schnitger gebaut. Sie wurde unter anderem von Albertus Antonius Hinsz, Petrus van Oeckelen und zuletzt 2001 von Bernhardt Edskes gepflegt und restauriert und gehört zu den am besten erhaltenen Schnitger-Orgeln. Turm Auf der Spitze des Kirchturms befindet sich kein Wetterhahn, sondern eine Meerjungfrau, die auch das Symbol im Gemeindewappen der ehemaligen Gemeinde Eemsmond ist. Dieses Symbol befindet sich seit über 350 Jahren auf dem Uithuizen-Kirchturm, denn 1653 musste laut einem Bericht im Uithuizen-Kirchenwächterbuch die Nixe auf dem Turm vergoldet werden: Zum Vergolden der Nixe und Knöpfe auf dem Turm. Auch das Motto „Ex Undis“ (=Aus den Wellen), sowohl der ehemaligen Gemeinde Uithuizen als auch der ehemaligen Gemeinde Eemsmond, bezieht sich auf dieses Symbol. Abbildungen Weblinks Website der Kirche Uithuizen Einzelnachweise
Kerk van Uithuizen

De Jacobikerk in Uithuizen op het Groninger Hogeland is gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw. De toren, althans het onderste gedeelte, is ouder dan het kerkgebouw en dateert uit de 12e eeuw. Het koor is halverwege de 15e eeuw gebouwd. De kerk is eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken. Naam De kerk staat in Uithuizen bekend als Jacobikerk, sinds M.D. Ozinga in 1933 beweerde dat deze oorspronkelijk was gewijd aan Jakobus de Meerdere. Recent onderzoek geeft echter aan dat niet Jacobus de Meerdere maar de heilige Dionysius de oorspronkelijke patroon van de kerk was. De SOGK duidt de kerk dan ook aan als Dionysiuskerk. Na de reductie van Groningen werd de kerk protestants, waarna de patroon niet meer genoemd werd in de naam. In 1860 werd enkele honderden meters westelijker, aan de Hoofdstraat, een neogotische rooms-katholieke kerk gebouwd, de Sint-Jacobus de Meerderekerk, die werd gewijd aan de apostel Jakobus. De kerk In het interieur is veel werk terug te vinden van de Groninger kunstenaar Allert Meijer. De orgelkas, het doksaal en de herenbank (1703), de Menkemabank, zijn van zijn hand. Waarschijnlijk is ook de preekstoel (1713) van zijn hand met houtsnijwerk van Jan de Rijk. Beiden maakten ook de preekstoel in de Mariakerk van het naburige Uithuizermeeden. Er wordt ook wel verondersteld dat Anthonie Verburgh, een schoonzoon van Allert Meijer, de maker van de preekstoel zou zijn. De rouwborden in de kerk zijn van leden van de familie Alberda, de bewoners van de Menkemaborg in Uithuizen. Het kerkorgel met twee manualen en 28 registers is rond 1700 gebouwd door Arp Schnitger. Het is onderhouden en gerestaureerd door onder anderen Albertus Antoni Hinsz, Petrus van Oeckelen en laatstelijk in 2001 door Bernhardt H. Edskes. Boven op de kerktoren staat geen weerhaantje, maar een zeemeermin, tevens het symbool in het gemeentewapen van de voormalige gemeente Eemsmond. Dit symbool staat al ruim 350 jaar op de Uithuizer kerktoren, want in 1653 moest, volgens een rekening in het kerkvoogdijboek van Uithuizen, de zeemeermin op de toren van Uithuizen verguld worden: Voor 't vergulden van de meerminne ende knopen op de toorn. Ook de wapenspreuk Ex Undis (=Uit de golven), zowel van de voormalige gemeente Uithuizen als van de voormalige gemeente Eemsmond, verwijst naar dit symbool. Zie ook Externe link kerk op site van Oude Groninger kerken
Sporthal Lunetten

Sporthal Lunetten is een sporthal in de Utrechtse wijk Lunetten. De sporthal werd gebouwd in 1974. Het is een standaardhal van 28 × 44 meter en is geschikt voor badminton, basketbal, handbal, korfbal, tennis, voetbal en volleybal. De sporthal is vrij identiek aan de voormalige sporthal Zuilen. De hal had een vaste, uitschuifbare tribune. De hal werd oorspronkelijk gebouwd voor het voortgezet onderwijs. In de hal is een kleine ontmoetingsruimte aanwezig, van 15 × 13 meter. Deze wordt onder andere gebruikt voor judo, aikido en kickboksen. De sporthal is gevestigd aan het Zwarte Woud, nabij Station Utrecht Lunetten. Sinds 2016 is de hal in beheer van basketbalvereniging BC Utrecht Cangeroes. Externe link Sporthal Lunetten op de website van de gemeente Utrecht (via archive.org) www.sporthallunetten.nl
Grote of Sint-Catharinakerk

De Grote of Sint-Catharinakerk is de protestantse kerk van Heusden. Geschiedenis Reeds in 1210 wordt melding gemaakt van een kerk te Heusden. Van deze romaanse kerk bleef de toren tot 1944 bewaard. Deze was sterk hellend en bestond uit een vierkant onderstuk dat in een achtkant overging en in 1587 nog werd verhoogd. In 1328 bouwde men een noorder- en een zuiderzijbeuk. In de 15e eeuw werden koor en dwarsarmen gebouwd die in 1555 nog werden uitgebreid. Hierbij werd gebruikgemaakt van speklagen met afwisselend baksteen en natuursteen. Na de stadsbrand van 1572 werd de kerk hersteld. De kerk werd in 1579 genaast door de hervormden. In 1628 werd het 15e-eeuwse nevenkoor aan de noordzijde gesloopt en van 1637-1639 werd het koor vernieuwd. De toren werd in de nacht van 4 op 5 november 1944 door de terugtrekkende Duitsers opgeblazen, waardoor het westelijke deel van de kerk werd verwoest. De toren en drie traveeën van de kerk werden verwoest en niet meer herbouwd. Er werd een sobere afsluiting gemaakt. Het resterende deel van de kerk werd gerestaureerd en de omtrek van de fundamenten van het vernielde deel werden in het plaveisel aangebracht. Inventaris De kerk bezit een aantal grafzerken, en tekstborden uit de 16e en 17e eeuw. Ook is er een gerestaureerd gildenbord en er zijn klokken uit 1334, 1501 en 1518. In de vieringtoren hangt een klok uit 1412. De kerk bezit een praalgraf van baron Johan Theodoor van Freisheim, die van 1711 tot 1733 gouverneur van Heusden was. Het ontwerp is van Jacob Marot en het beeldhouwwerk werd vervaardigd door Jan-Baptist Xavery. Het Lohman-orgel is van 1824-1828 gebouwd voor de Broederenkerk te Zutphen. Toen deze aan de eredienst werd onttrokken is het orgel door de Grote kerk te Heusden aangekocht in 1980 en na restauratie geplaatst in 1984. Externe bronnen Grote of Sint-Catharinakerk op Reliwiki Hervormde Gemeente Heusden Lohman-orgel Heusden