NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Jan van Zutphenplantsoen

Het Jan van Zutphenplantsoen is een plantsoen en groenstrook in de Amsterdamse wijk Osdorp. Het plantsoen is gelegen in het zuidwestelijke gedeelte van de wijk ten westen van de Hoekenesgracht, ten oosten van de Baden Powellweg, tussen de Slotervaart en de eveneens naar Jan van Zutphen vernoemde Jan van Zutphenstraat. Het plantsoen en de straat zijn met een raadsbesluit van 29 april 1964 en 8 juni 1960 vernoemd naar de diamantbewerker en later vakbondsman Jan van Zutphen. Het plantsoen is begin jaren zestig aangelegd in de toen nieuwe wijk Osdorp. De laatste tien jaar is de omgeving van het plantsoen in het kader van de stadsvernieuwing van Osdorp onherkenbaar veranderd. Veel van de oorspronkelijke bebouwing is vervangen door nieuwbouw en een stuk hoger dan voorheen. Slechts twee oude huizenblokken zijn behouden gebleven maar wel gerenoveerd. Nog wel aanwezig is de markante en karakteristieke maisonnetteflat 'Akerstein' uit de jaren zestig tegenover het plantsoen aan de overzijde van de Baden Powellweg. Destijds was dit de uiterste bebouwing van dit deel van Osdorp met er achter de tuinderijen. Het park was van juni 1983 tot september 1991 de eindhalte van bus 19. Er staat het kunstwerk Blauwe boog dat doet denken aan een hemelsblauwe blikopener. Rond 2010 werden delen van het park weggegraven om plaats te maken voor aanvullend wateroppervlak van de Slotervaart. Er bleven tussen de parkeinden vier eilandjes liggen. In 2011 werden de Zitstenen Jan van Zutphenplantsoen geplaatst.
Karelstein

Karelstein is een herenhuis dat zich bevindt aan de noordwestzijde van de Zuid-Willemsvaart te Helmond (tot 1968 Aarle-Rixtel). Het huis is rond 1825 gebouwd in opdracht van jonkheer Johan Carel Gideon van der Brugghen aan de oude weg die liep van het kasteel Croy naar de buitenbezitting van de heerlijkheid Croy te Binderen. Sinds 1824 werd deze weg doorsneden door de Zuid-Willemsvaart en wilde de kasteelheer bij deze passage (waar een veerpontdienst was verleend die in 1826 in handen van de kasteelheer kwam) een eigen onderkomen. Het huis is vernoemd naar de tweede bezitter, jonkheer Carel Theodor van der Brugghen. In en rondom het huis was vanaf het begin industriële bedrijvigheid. Naast het huis werd vrijwel gelijktijdig een werkhuis gebouwd. Hier was omstreeks 1830 een turksroodververij gevestigd. Vervolgens richtten in 1841 twee Amsterdamse ondernemers De Bruine & Kiersch een kunstwolfabriek op. In 1877 vestigde Pieter Egidius Fischer Blom hier een hand- en stoombontweverij. De volgende eigenaar, de opzichter van de Rijkswaterstaat R. Fischer, verkocht de onderneming in 1887 aan Peter de Wit, een textielondernemer in Helmond. In 1901 ging het door zijn zoon Piet de Wit voortgezette bedrijf dat in een NV was opgegaan failliet. In 1909 richtte Oscar Henny in een van de gebouwen een golfkartonfabriek, een voor Nederland nieuwe industrie. Naast hem kwam in 1910 de hooiperserij annex strohulzen- en strokoordfabriek Stam en Van Dam, vanaf 1912 strohulzenfabriek Van Dam. Na een brand in 1931 zette Van Dam de golfkartonactiviteiten van Henny onder zijn naam voort, een voorloper van Smurfit Kappa. Het eigenlijke herenhuis, het witte huis genaamd, werd verschillende malen doorverkocht en werd in 1990 eigendom van de firma GlassDeco. Op 16 mei 1999 werd er brand gesticht die grote schade heeft veroorzaakt. Daarna is het gebouw, zij het niet in de oorspronkelijke stijl en staat, hersteld. Smurfit Kappa is in 2006 verhuisd naar het BZOB en de industriële bedrijvigheid rondom Karelstein heeft inmiddels plaats gemaakt voor een luxe nieuwbouwwijk, onderdeel van het plan De Groene Loper. Opmerking Dit huis moet niet verward worden met Huize Karelstein in het nabijgelegen Mierlo, waarin vroeger een brouwerij was gehuisvest. Literatuur en links Textielnijverheid en Karelstein Ton Cox, Karelstein-’t Witte Huis, tweehonderd jaar geschiedenis aan de Zuid-Willemsvaart (Helmond 2025) ISBN 9789082755787
Vughterheide

De Vughterheide (feitelijk Vughtse Heide) is een bosrijk gebied in de Nederlandse gemeente Vught. Het gebied ligt ten oosten van de drie noordelijkste lunetten en de IJzeren Man. Een lunet is een verdedigingswerk in de vorm van een halve maan. De lunetten werden in de negentiende eeuw aangelegd, ter versterking van Fort Isabella. De lunetten zijn aangelegd in de vorm van een halve maan in opdracht van Willem III der Nederlanden. Op de Vughterheide is in 1600 de Slag van Lekkerbeetjen uitgevochten. Deze slag was het laatste heroïsch riddergevecht in West-Europa. Frederik Hendrik van Oranje liet in 1629 een deel van het bos kappen, waarschijnlijk voor de aanleg van verschillende schansen en kwartieren langs de Circumvallatielinie rondom 's-Hertogenbosch. Het gebied moet toen één grote vlakte zijn geweest. Deze linie werd aangelegd bij het Beleg van 's-Hertogenbosch om te voorkomen dat er van buitenaf ook aanvallen konden worden gepleegd op de Staatse troepen. Ook kon men het water binnen de dijk wegpompen. Het waterpeil van het moeras rondom 's-Hertogenbosch daalde, zodat het groots opgezette beleg een succes kon worden. Het gebied kent daarnaast een lugubere geschiedenis. Bij twee vennetjes in het gebied lag vroeger het galgenveld. Hier stond de stadsgalg waar de lijken van geëxecuteerde misdadigers ter afschrikking werden opgehangen. Het is nu gedeeltelijk in gebruik als militair oefenterrein. In 1844 werd dit gebied aangekocht door koning Willem II om er een legerplaats en acht lunetten aan te leggen. Daarnaast kwamen er diverse kazernes. i In 1868 werd de waterplas de IJzeren Man op het terrein gegraven. In 1943 bouwde de bezetter er een concentratiekamp, het Kamp Vught. Er werd na de bevrijding een woonoord Lunetten voor Molukkers aangelegd. Tegenwoordig zijn er nog kazernes, een woonwijk voor Molukkers en gevangenissen. Natuurgebied Het gebied beslaat 153 ha en is eigendom van het Ministerie van Defensie. Het is een oud grove dennenbos met enkele heiderestanten. Enkele vochtige open terreinen bevatten zeldzame soorten: vlottende bies, bruine snavelbies, kleine zonnedauw, moeraswolfsklauw, klokjesgentiaan, wilde gagel en moerashertshooi komen er voor. De boomklever, appelvink, glanskop, zwarte specht, groene specht, kleine bonte specht en grote bonte specht zijn er broedvogels. De heikikker en de kamsalamander komen er voor. Ten noorden van dit gebied ligt de Gement en Fort Isabella. In het oosten ligt de kom van Vught en ten zuiden van de Vughterheide vindt men het landgoed Sparrendaal. Naar het westen toe ligt de kom van Cromvoirt.
Graafsebrug

Die Graafsebrug ist eine Straßenbrücke über den Maas-Waal-Kanal in der niederländischen Gemeinde Nijmegen. Sie überführt die Provinzialstraße N 326. Geschichte Im Jahre 1924 wurde eine erste Brücke des Typen Fachwerk angelegt. Am 10. Mai 1940, dem Tag der Invasion der deutschen Wehrmacht, sprengte eine niederländische Genietruppe. Im Laufe des Zweiten Weltkrieges wurde die Brücke wiederaufgebaut. Jedoch wurde sie bei der Operation Market Garden am 17. September 1944 erneut schwer beschädigt. Die heutige Brücke wurde im Zuge der Verbreiterung des Maas-Waal-Kanals in den Jahren 1973 bis 1974 gebaut, um ihren Vorgänger zu ersetzen. Am 4. März 2008 wurde eine Erhöhung der Brücke um 35 Zentimeter abgeschlossen. Damit sollte beabsichtigt werden, dass größere Containerschiffe den Kanal befahren können. Einzelnachweise Weblinks Graafsebrug. In: Structurae Graafsebrug. In: db.bruggenstichting.nl. Nederlandse Bruggenstichting (niederländisch)
Graafsebrug (Nijmegen)

De Graafsebrug is een brug over het Maas-Waalkanaal in de Nederlandse stad Nijmegen. De Graafsebrug maakt deel uit van de provinciale weg 326. De brug verbindt de Graafseweg, die hier vanuit het oosten (in de richting van het Nijmeegse centrum) komt, met de Wijchenseweg die hier aan de andere kant in westelijke richting loopt. Direct naast de Graafsebrug ligt de Spoorbrug Dukenburg. Geschiedenis De huidige brug is de vervanger van de in 1924 aangelegde vakwerkbrug die op 10 mei 1940 door de Nederlandse genie werd opgeblazen. Deze werd herbouwd maar raakte op 17 september 1944 zwaar beschadigd. De geallieerden noemden de brug Honinghutje Bridge. Door een verbreding van het Maas-Waalkanaal werd de brug in 1972 gesloopt en vervangen. De kokerliggerbrug werd in 1974 door de firma Dubbers uit Malden aangelegd in een serie met de Hatertsebrug en de Dukenburgsebrug. Begin 2008 is de Graafsebrug met 35 cm verhoogd, zodat schepen met vier lagen containers nu ook onder de brug door kunnen. Zie ook Lijst van bruggen in Nijmegen
Sint-Joriskerk (Oosterbierum)

De Sint-Joriskerk is een kerkgebouw in Oosterbierum in de Nederlandse provincie Friesland. Geschiedenis De kerk is rond 1200 gebouwd en werd in de loop der tijd verder uitgebreid. Het schip werd in de 14e eeuw in oostelijke richting uitgebreid en in de 16e eeuw verhoogd en voorzien van gotische spitsboogvensters. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan Sint-Joris. De eenbeukige kerk heeft een vijfzijdig gesloten koor. In 1709 werd een consistorie tegen de kerk aan gebouwd. De toren van drie geledingen kreeg in 1766 eeuw een ingsnoerde naaldspits. De luidklok uit 1709 is van klokkengieter Petrus Overney. De windwijzer op de toren is in de vorm van Sint-Joris. De preekstoel en kerkbanken zijn vervaardigd in het begin van de 18e eeuw. De herenbanken behoorden aan de familie Idsinga. De preekstoel (1713) werd vervaardigd door Jaan Oenema. Boven het tiengebodenbord in koor bevindt zich een engel met bazuin. Het orgel uit 1868 is gemaakt door Van Dam. De kerk is een rijksmonument. Windwijzer De windwijzer in de vorm van Sint Joris betreft een man te paard. Uit 1900 is bekend dat twee boerderijen werden vermaakt aan de kerk, onder de voorwaarde dat de windwijzer, een man te paard, jaarlijks langs de boerderijen gedragen zou moeten worden, ter nagedachtenis aan de schenker. In of rond 1880 is dit daadwerkelijk gebeurd, toen de windwijzer van de toren afgewaaid was. In 2022 kwam de windwijzer wederom van de toren door menselijk ingrijpen: zij was losgeraakt door de februaristorm in dat jaar. Zie ook Kerken in Friesland Lijst van rijksmonumenten in Oosterbierum
Sint-Dionysius en Odiliakerk

De Sint-Dionysius en Odiliakerk is een rooms-katholieke kerk in het Nederlands-Limburgse dorp Sweikhuizen (gemeente Beekdaelen). De kerk ligt aan de Kerkstraat en aan de hoofdweg door het dorp van Puth naar Geleen. Het gebouw is een kruiskerk en bestaat uit een eenbeukig schip, een transept, een driezijdig gesloten koor en een dakruiter met ingesnoerde spits op het schip. Het schip heeft een gestukadoord ribgewelf. Het gebouw is opgetrokken in baksteen met op de hoeken mergelstenen. Het kerkgebouw is een rijksmonument en is gewijd aan Sint-Dionysius en Odilia. Geschiedenis In 1739 werd de kerk gebouwd door architecten Reinier Haagens en W.J. Fabricius. In 1953-1954 werd het huidige koor en transept gebouwd naar het ontwerp van architect Joseph Franssen. Tevens werd er een sacristie aan de noordzijde gebouwd.
Basilika Johannes der Täufer (Oosterhout)

Die Basilika St. Johannes der Täufer oder St. Johannes-Basilika (niederländisch Basiliek Sint-Jan-de-Doper) ist die römisch-katholische Hauptkirche von Oosterhout, Noord-Brabant, im Bistum Breda. Die Kirche trägt den Titel einer Basilika minor und ist als Rijksmonument geschützt. Baugeschichte Aus Ausgrabungen ist bekannt, dass bereits um das Jahr 1000 eine romanische Kirche an der Stelle der heutigen Kirche errichtet wurde, ab 1277 ist die Gemeinde belegt. Etwa 1473 wurde hier mit dem Bau einer größeren Kirche im gotischen Stil begonnen, welche 1493 fertiggestellt wurde. Der anschließende Turmbau dauerte von 1519 bis 1552. Dieser war durch den Turm der Onze-Lieve-Vrouwekerk von Breda inspiriert, wurde aber nie fertig gestellt und nur mit einer Kappe abgeschlossen. Durch den Bildersturm wurde die Kirche 1566 erheblich getroffen. Im Achtzigjährigen Krieg diente der Kirchturm als Beobachtungsturm für die spanische Belagerung von Breda im Jahr 1625. Die Truppen von Friedrich Heinrich legten daraufhin Feuer an der Kirche. Die Wiederherstellung dauerte von 1628 bis 1636. Dabei wurden einige der alten, zerbrochenen Steingewölbe durch flache Holzdecken ersetzt. Protestantismus und Restitution Obwohl die überwiegende Mehrheit der Bevölkerung von Oosterhout während des Achtzigjährigen Krieges durch die Katholiken gebildet blieb, kam die St. Johanneskirche nach dem Westfälischen Frieden 1648 in protestantische Hände. Erst 1809 wurde die zwischenzeitlich nach 1795 auch Armeedepot verwendete Kirche durch eine Entscheidung von Louis Bonaparte an die katholische Kirche zurückgegeben. Als Ausgleich mussten die Katholiken 7000 Gulden als Beitrag für ein neues protestantisches Kirchengebäude in der Rulstraat geben. Der Kirchturm blieb dabei bis 1910 städtisches Eigentum. Restaurierungen In den Jahren 1817 bis 1821 erhielt die Kirche wieder ein klassisches Interieur. 1881 bis 1883 wurde sie gründlich restauriert und vom Architekten Pierre Cuypers umgebaut. Dabei wurden die Gewölbe wiederhergestellt und die Kirche um zwei Schiffe erweitert. Bei den umfangreichen Restaurierungen 1974 bis 1977 wurde die Ausmalung wieder nach dem Originalzustand hergestellt, ebenso wurden neue Kirchenfenster nach alten Zeichnungen eingebaut und eine zusätzliche Chororgel der Firma Verschueren Orgelbouw installiert. Ausstattung Die Hauptorgel wurde 1890 von Michael Maarschalkerweerd gebaut. Der Turm hat ein Glockenspiel mit 49 Glocken, darunter die Johannes aus dem Jahr 1763. Neben dem Turm wurde 1921 eine Christusstatue von Dom Bellot aufgestellt. Erhebung zur Basilika Aus Anlass des 700. Jahrestages der Gemeinde und dem Abschluss der Renovierung wurde die Kirche 1977 von Papst Paul VI. zur Basilica minor erhoben. Weblinks Homepage der Kirchengemeinde (niederländisch). Informationen zu Kirche und Orgel. In: brabantorgel.nl (niederländisch). Einzelnachweise
Sint-Jansbasiliek (Oosterhout)

De Basiliek van de heilige Johannes de Doper of Sint-Jansbasiliek is de voornaamste rooms-katholieke kerk van Oosterhout (Noord-Brabant). Ontstaan Uit opgravingen is bekend dat er in 1277 al een romaans driebeukig kerkje stond. Rond 1473 begon met de vervanging van dit kerkje door een kerk in gotische stijl. In 1493 was de kerk voltooid. Aan de toren werd gebouwd van 1519 tot 1552. Deze was geïnspireerd door de toren van de Grote Kerk van Breda maar is nooit voltooid. In latere eeuwen is de kerk diverse malen verbouwd. In 1921 werd naast de toren een Heilig Hartbeeld geplaatst. Protestantisme en teruggave Hoewel de overgrote meerderheid van de Oosterhoutse bevolking tijdens de Tachtigjarige Oorlog rooms-katholiek bleef, kwam de Sint-Janskerk na de Vrede van Münster in 1648 in protestantse handen. In 1809 kwam de kerk door een besluit van Lodewijk Napoleon terug in katholieke handen. Voorwaarde was dat de katholieken 7.000 gulden betaalden als bijdrage voor een nieuw protestants kerkgebouw aan de Rulstraat. Restauraties De kerk werd in 1881-1883 grondig gerestaureerd en verbouwd door architect P.J.H. Cuypers. Hierbij werden de stenen gewelven hersteld en de kerk verbreed met twee zijbeuken. Ook waren er ingrijpende restauraties in de jaren 1974 tot 1977 en van 1998 tot 2000. De toren werd tussen 1968 en 1972 gerestaureerd en daarbij in 1971 voorzien van het huidige tentdak. Verheffing tot basiliek Ter gelegenheid van het 700-jarig bestaan van de parochie en de afronding van de verbouwing, werd de kerk in 1977 door paus Paulus VI tot verheven tot basilica minor. Externe links Sint-Jansbasiliek (Oosterhout) Sint-Jansbasiliek (Oosterhout) Orgel
Batavia Stad

Batavia Stad Fashion Outlet is de eerste fashion outlet in Nederland, gelegen aan het Markermeer in Lelystad. De outlet is genoemd naar het schip de Batavia uit 1628, waarvan een replica nabij is afgemeerd, bij de Bataviawerf. Architectuur Het winkelcentrum is een imitatie van een vestingstad, compleet met een stadsmuur, drie stadspoorten, autovrije klinkerstraten en een reeks individuele houten winkelgebouwen met een quasi-authentieke architectonische uitstraling, deels geïnspireerd op Marken, deels op de West-Indische koloniën, waar de 'Batavia' als spiegelretourschip van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie nooit geweest is. Uitbreidingen Na de opening als eerste outlet centre in Nederland in 2001 werd Batavia Stad Fashion Outlet in 2008 vergroot met een tweede en in 2009 met een derde fase. Met de uitbreidingen kwam Batavia Stad direct aan het Markermeer te liggen. De eerste fase alsmede de uitbreidingen werden geïnitieerd en ontwikkeld door projectontwikkelaar Stable International uit Amersfoort. De uitbreidingen zijn ontworpen door Attika Architekten. In juni 2015 werd door VIA Outlets (eigenaar sinds 2014) opnieuw een grote uitbreiding aangekondigd, van 45 winkels met een vloeroppervlak van 5.500 m². Hiermee zou Batavia Stad 150 winkels gaan omvatten, met in totaal 31.000 m². Aanbod Er wordt diverse mode, schoenen, lingerie, parfums en sport- en buitenkleding verkocht van ruim tweehonderdvijftig internationale merken. Verder wordt er allerhande keukengerei verkocht. Er zijn meerdere horecagelegenheden, waaronder Dutch Originals, McDonald's, Starbucks, La Place, The Chocolate Company en Subway. Externe link Officiële website van Batavia Stad
't Saethuys

't Saethuys is een gemeentelijk monumentaal trapgevelpand gelegen in het centrum van Enschede aan de Noorderhagen 48-D. Twents historicus en auteur J.J. van Deinse, dichter van het Twents volkslied, liet dit huis bouwen in 1905 en woonde hier tot zijn overlijden in 1947. De architect was H. Reijgers. De voorgevel van het pand staat geregistreerd als een gemeentelijk monument. Sinds 1995 is het huis in bezit van de huidige eigenaar en sindsdien worden kamers in 't Saethuys verhuurd aan studenten aan de Universiteit Twente. In 2015 is de voorgevel van het pand gedeeltelijk gerenoveerd.
De Olijftak (Zoetermeer)

De Olijftak is een protestantse kerk in de wijk De Leyens in de Nederlandse stad Zoetermeer. De kerk met aangebouwde pastorie is gebouwd op een terrein van 1085m2 aan de Antigoneschouw hoek Broekwegschouw (voorheen Broekweg). Het geheel is een ontwerp van architect Jan Hoogstad. Het orgel is gebouwd door de firma Verschueren uit Heythuysen. Het orgel telt twaalf stemmen, verdeeld over twee manualen en vrij pedaal. Kerk en orgel zijn in 1976 in gebruik genomen respectievelijk in mei en december. Het was het eerste bouwwerk dat in dit deel van De Leyens tot stand kwam. Een zeer kenmerkend element in de kerk is de kapconstructie. Hij symboliseert een Bijbelse tent. De grondvorm van de kerkzaal is een kubus, naar het oosten afgeschuind. Door het daklicht valt ochtendlicht naar binnen. Citaat van de architect: "Voor de afschuining van de kubus heb je constructie nodig. Deze ruimteconstructie 'zakt' tot 2.26m boven het verhoogde liturgisch centrum; daar wordt de maat letterlijk begrijpbaar. Alle overige toegepaste maten verhouden zich in een gulden-snede-reeks tot deze 2.26m." De naam van de kerk verwijst naar het zondvloedverhaal uit het Bijbelboek Genesis, hoofdstuk 8, verzen 6-12. Het water zakte meer en meer en een door Noach uitgelaten duif kwam terug met een groen olijfblad in zijn snavel. De eerste predikant van deze kerk, ds. Frans J. Boer, schrijft in het ingebruiknemingsboekje onder meer: "Dit gebouw is geen olijfboom, wel een takje ervan. Mag De Olijftak het leven van de gemeente symboliseren en een teken van geloof en hoop vertegenwoordigen binnen de samenleving van Zoetermeer, verkondigend dat er grond is voor Hoop-op-Leven." Het gebouw was in gebruik bij de Protestantse Wijkgemeente Zoetermeer-Noord. Deze gemeente was ontstaan uit twee kerkgemeenschappen, de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk van Zoetermeer. De daaronder vallende hervormde wijkgemeente Ichthuskerk-West, de gereformeerde wijkgemeenten Buytenwegh de Leyens en Seghwaert-Noordhove-Oosterheem zijn daarin samengegaan. Anno 2008/2009 is er groot onderhoud aan de kerk verricht, waaronder enkele noodzakelijke verbouwingen. In 2011 werd bekend dat De Olijftak zal worden verkocht en dat er een nieuwe kerk wordt gebouwd in de wijk Oosterheem. De Olijftak is na een sluitingsdient op zondag 30 maart 2014 definitief buiten gebruik gesteld. Samen met de andere delen van de wijkgemeente Zoetermeer-Noord is de geheel verbouwde Ichthuskerk aan de Parkdreef nu de wijkkerk geworden. Het kerkgebouw is verkocht aan en begin 2016 in gebruik genomen door de Chinese Evangelische Kerk 'Hoop, Geloof en liefde'. De aangebouwde pastorie is al jaren eerder verkocht aan een particulier. Externe link Protestantse Gemeente Zoetermeer
Akermolen

De Akermolen is een molenstomp in de Middelveldsche Akerpolder in Amsterdam-Osdorp die een overblijfsel is van een poldermolen. De molen is gelegen aan de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder. Molen Oorspronkelijk was de Middelveldsche Akerpolder een veenweidegebied tussen de Osdorperweg en het Haarlemmermeer. Deze werd bemalen met een poldermolen nabij het Lutkemeer. Na de droogmaking van de meren werd het veengebied tussen 1876 en 1896 uitgeveend. De bemaling geschiedde met de in 1874 gebouwde Akermolen, die met een vlucht van 28 meter behoorde tot de grootste Hollandse poldermolens. Ter herinnering van de bouw en ombouw (van scheprad naar vijzel) zijn twee stenen plaquettes in de gevel zichtbaar. Overigens kon de molen ook omgekeerd werken; ze kon in tijden van nood de polder onder water zetten; ze maakte deel uit van de Stelling van Amsterdam. Nadat achter de molen in 1920 een elektrisch gemaal was gebouwd, werd de kap van de molen in 1921 verwijderd en bleef een molenstomp langs de Ringvaart staan. Bij de bouw van de nieuwbouwwijk De Aker in de jaren negentig dreigde sloop van de inmiddels verwaarloosde molen. Na actie tot behoud is de molen inmiddels gemeentelijk monument en is vanaf 2008 door Stadsherstel Amsterdam gerestaureerd in de staat van de jaren twintig. Vanaf 1 september 2010 is er een theehuis annex informatiecentrum over de Stelling van Amsterdam gevestigd. Het Sisyfusgemaal staat direct ten noorden van de molen. Externe links Middelveldsche-Akerpolder, De Oude Molen, www.molens.nl Akermolen in de Molendatabase Restauratie Oude Molen in Osdorp (2) Een bezoek aan de Oude Molen in De Aker Mijlpaal in restauratie van de Akermolen De poldermolens van Slotermeer en Sloten Stadsherstel
Andreaskerk (Spijk)

De kerk van Spijk, ook bekend als de Andreaskerk, is een middeleeuwse kerk in het dorp Spijk in de Groningse gemeente Eemsdelta. Geschiedenis De kerk stamde oorspronkelijk uit de dertiende eeuw. In de zeventiende eeuw ging de kerk echter grotendeels in vlammen op en werd toen opnieuw opgebouwd. Het rechtgesloten koor kreeg toen een driezijdige sluiting. De kerk is omringd door een gracht. Waar bij veel middeleeuwse kerken in de loop der tijden de kerktoren wegens bouwvalligheid is afgebroken en dan vervangen werd door een dakruiter, gebeurde in Spijk het omgekeerde. De dakruiter uit 1711 verdween in 1902 om plaats te maken voor een sierlijke open toren, duidelijk geïnspireerd op de toren van Uithuizermeeden. Architect was Oeds de Leeuw Wieland, die in 1897 de het jaar tevoren afgebrande toren van Uithuizermeeden had herbouwd. Het "torentje van Spiek" wordt bezongen door Ede Staal in zijn lied "'t Hogeland". In 2014 is de kerk overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken. De kerk werd in 2021/2022 grondig gerestaureerd. Afbeeldingen Zie ook Lijst van kerken in Groningen