NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Sint-Petrus en Pauluskerk (Everdingen)

De Petrus en Pauluskerk is een rooms-katholieke parochiekerk in de Nederlandse plaats Everdingen. De monumentale kerk uit 1879 is ontworpen door Alfred Tepe en verving een oudere schuurkerk. Sinds 1 januari 2011 maakt de kerk deel uit van de Heilige Drie-eenheidparochie waar ook Vianen en Leerdam onder vallen. Geschiedenis De katholieke gemeenschap van Everdingen en omgeving maakte tot de bouw van deze kerk gebruik van een eenvoudige schuurkerk. Sinds de reformatie was het openbaar uitoefenen van het katholieke geloof bij wet verboden. Katholieke kerkgebouwen mochten niet als zodanig van buitenaf herkenbaar zijn. Daarom gebruikte men schuilkerken en schuurkerken voor hun kerkdiensten. Dat veranderde in de negentiende eeuw. Met name de tweede helft van de negentiende eeuw werd gekenmerkt door een bouwgolf van neogotische kerken. De Petrus en Pauluskerk is te plaatsen in deze bouwgolf. In 1876 werd Alfred Tepe aangeschreven om een kerk te ontwerpen voor Everdingen. Datzelfde jaar werd de eerste steen gelegd voor de pastorie. Drie jaar later was de kerk gereed. Het is een van de kleinste kerken in oeuvre van de architect. Ondanks de geringe omvang van de kerk, is het Tepe toch gelukt er een driebeukige hallenkerk van te maken. Bronnen Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed - Omschrijving van de kerk. Officiële website van de parochie
Petrus en Pauluskerk (Ulft)

De Petrus en Pauluskerk is een rooms-katholieke kerk in de Nederlandse plaats Ulft. De kerk is gebouwd in de jaren 1957 tot en met 1959 naar ontwerp van Antonius Vosman. Aangezien de vorige kerk uit 1864 van Pierre Cuypers te klein werd bevonden, werd in 1949 begonnen met de zoektocht naar een geschikte locatie voor een nieuwe kerk. Uiteindelijk werd besloten om de nieuwe kerk naast de oude kerk te bouwen. Op 30 augustus 1959 werd de nieuwe kerk ingewijd en vervolgens de oude afgebroken. Om de kerk beter zichtbaar te maken, werd besloten tot afbraak van vijf winkelpanden. Hierdoor ontstond aan de voorzijde van de kerk het huidige kerkplein. De kerk is opgezet als een driebeukige kruisbasiliek. Aan de voorzijde heeft de kerk een brede bakstenen toren. Bij het priesterkoor heeft de kerk een halfronde uitbouw. Aan de binnenzijde heeft de kerk kruisgewelven. De kerk is aangewezen als gemeentelijk monument.
Poortgebouw rooms-katholieke begraafplaats Soest

Het Poortgebouw van de katholiek begraafplaats is een rijksmonument aan de Dalweg in Soest in de provincie Utrecht. De rooms-katholieke begraafplaats aan de Dalweg kreeg in 1876 een poortgebouw in de nieuwe muur om het kerkhof. Rond 1830 waren dergelijke gebouwen ontstaan. Ze bestonden meest uit een getoogde doorgang met aan de ene kant een dienstwoning en aan de andere kant een baarruimte. Na 1850 werden poortgebouwen vaak gebouwd in neogotische stijl of invloeden daarvan. In de vleugels van dit poortgebouw waren oorspronkelijk een baarhuisje en een schuur ondergebracht. Toen de begraafplaats werd uitgebreid lag het poortgebouw niet meer in de centrale as van de begraafplaats. Het gebouw staat aan de oostzijde van de begraafplaats. Het centraal poortgedeelte heeft een spitsboogvormige doorgang die met een eenvoudig spijlenhek kan worden afgesloten. In de linkerzijde van de poort staat een steen met de tekst Eerste steen gelegd door de leden van het R.K. kerkbestuur, W. Steenhof, I. Kok, G. Logtenstein, D. van den Dijssel, W. van Roomen, den X augustus MDCCCLXXVI. Het gewelf van de poort is gemaakt van rode en gele baksteen. In de vleugels zitten muurankers en smalle getoogde vensters op de begane grond. Ook op de verdieping zijn een venster en twee smalle nissen gemetseld. Aan de begraafplaatszijde is op de verdieping een luik zichtbaar. De bakstenen muur om de begraafplaats heeft een tandlijst en aan de bovenzijde ezelsruggen. Op vaste afstanden zijn muurdammen aangebracht. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Soest (plaats) Lijst van gemeentelijke monumenten in Soest (Nederland)
Villa Duin-Ouwe

Villa Duin-Ouwe is de oudste villa in het Bloemendaalsche Park en is ontworpen door Jacob van den Ban in 1883. De villa bevindt zich op de hoek van de Parkweg en de Bloemendaalseweg in Bloemendaal en was oorspronkelijk een zomerhuis voor douairière Schouwenburg-de Marez Oyens.
Oude Kerk (Spaarndam)

De Oude Kerk is een Nederlandse Hervormde Kerk die is gelegen aan de Kerkplein 3 in Spaarndam. Het is een bakstenen gebouw met langwerpige plattegrond. De kerk dient voor kerkdiensten, concerten en huwelijken. Geschiedenis De pastoor van de Bavokerk gaf in 1327 toestemming een kapelaan aan te stellen voor de kapel te Spaarndam. Dit gebouw stond aan de Westkolk en is in 1517 tijdens plundertochten afgebrand door de huursoldaten van de Hertog van Gelre. Er kwam een grotere kerk. Een zware storm op 12 januari 1626 vernielde deze kerk. In 1627 werd de huidige kerk gebouwd met financiële steun van dorpen en steden van Holland en de Staten van Holland. Het gebouw bleek al snel te klein en in 1663 volgde een vergroting door middel van een noorderdwarsarm. De preekstoel stamt uit 1665. Het balustradeorgel stamt uit 1760. Sinds 1969 is het gebouw een rijksmonument. Kerkhof Naast de kerk bevindt zich een ouderwets kerkhofje. Hier ligt waterbouwkundige en cartograaf Cruquius (1678-1754) begraven. Foto's
Kolksluis (Spaarndam)

De Kolksluis is de oudste nog werkende sluis van Europa, gelegen in Spaarndam in de Nederlandse gemeente Haarlem. Aan de noordzijde van de Kolksluis ligt het IJ en ten zuiden ervan ligt het Spaarne. Geschiedenis In de dertiende eeuw damde men het Spaarne af van het IJ met als doel om zout water en een hoge waterstand afkomstig uit het IJ in het Spaarne en omliggende landerijen tegen te gaan. In de dam (Spaarndammerdijk) legde men spuisluizen aan om zo het waterpeil te reguleren, waarbij met gelijk peil de schepen erdoor konden varen. Ook vond hier overslag plaats van zeegaande schepen op binnenvaartschepen om de vracht naar Haarlem en verder te vervoeren. In 1253 werd door graaf Willem II van Holland opdracht gegeven om in de Spaarndammerdijk een schutsluis aan te leggen, gefinancierd door het bedrijfsleven van Haarlem, die in het beheer kwam van het Hoogheemraadschap van Rijnland. In 1280 kwam de sluis gereed. Bij de aanleg maakte men gebruik van een kolk die bij een eerdere dijkdoorbraak ontstaan was, daarom werd de naam Kolksluis. Doordat deze sluis twee deuren had, konden schepen onafhankelijk van het tij de sluis passeren en niet meer enkel met gelijke waterstand. Aanvankelijk had de sluis hefdeuren waardoor alleen kleine schepen met een gestreken mast konden passeren, maar ze kreeg in 1300 puntdeuren zodat ook grotere schepen er door konden. Bij de sluis ontstond er bedrijvigheid die voornamelijk gericht was op de passerende schepen. BIj de Sint-Jeronimusvloed op 1 oktober 1514 werden, behalve de Kolksluis, alle sluizen in Spaarndam weggeslagen. Deze sluis bleef ternauwernood behouden. De Kolksluis was als enige een overdekte schutsluis, de andere waren spuisluizen. In 1571 werd de Kolksluis gerestaureerd als overdekte sluis, in 1778 werd de sluis vernieuwd. De route via de sluis in Spaarndam en het Spaarne was onderdeel van de belangrijkste vaarroute tussen het noorden en het zuiden van het Graafschap Holland. Haarlem had belangrijke inkomsten van de tol die hier werd geheven. Dit tolrecht verviel in 1807, waarna veel schepen tussen het IJ en de Haarlemmermeer de kortere route via de Overtoom in Amsterdam verkozen, waardoor de drukte in Spaarndam verminderde. De Kolksluis werd in de 19e eeuw versmald. Door aanleg van andere en ook grotere sluizen raakte de Kolksluis in 1927 in onbruik. Enige jaren daarvoor had men de ongeveer 200 meter oostelijker gelegen sluis uitgebreid, thans Grote Sluis geheten, deze nam de functie van de Kolksluis over. De Kolksluis is toen gerestaureerd. In 2009-2010 werd de Grote Sluis gerenoveerd, waardoor deze ongeveer zes maanden gestremd was. De Kolksluis werd weer in gebruik genomen voor de kleine recreatievaart. De Kolksluis is ook na het gereedkomen van de renovatie van de Grote Sluis in gebruik gebleven voor de recreatievaart, omdat door de kleinere schutkolk met een omvang van een kwart van de Grote Sluis er een kleinere zoutbelasting op het binnenwater is. Tussen de Kolksluis en de Grote Sluis ligt een oude spuisluis die niet meer in gebruik is, de Woerdersluis. Externe link www.stichtingkolksluisspaarndam.nl
Buitenrust (Haarlem)

Buitenrust is een historische buitenplaats in de Noord-Hollandse stad Haarlem. De buitenplaats ligt in de wijk Houtvaartkwartier in Haarlem Zuid-West, aan de Buitenrustlaan, bij de karakteristieke bocht in het Zuider Buiten Spaarne die bekendstaat als De Kom. Sinds 27 november 1969 is Buitenrust aangewezen als rijksmonument. De Buitenrustlaan en de naastgelegen Buitenrustbruggen zijn vernoemd naar deze buitenplaats. Geschiedenis In 1727 kocht de lakenkoopman Jan Hooft, uit de familie Hooft het terrein, dat bij boedelscheiding in 1739 werd omschreven als een tuin met opstal. In 1777 werd het verkocht aan Jan Ananias Willink, bij welke gelegenheid de naam Buitenrust voor het eerst in een akte werd vermeld. Willink gaf in 1789 opdracht aan architect Pierre Esaie Duyvené voor de bouw van een nieuw huis. In 1827 kwam de buitenplaats in bezit van Francona Antoinetta Coenradina Paauw, weduwe van Hendrik Jacob Koenen. In 1918 verkocht Anna Adriana Agatha Cornelia Koenen het huis aan de gemeente Haarlem. Bij de aanleg van de Buitenrustlaan verdwenen delen van de tuin en de bijgebouwen van de buitenplaats, waaronder de tuinkoepel. In 1984 was in het hoofdhuis een school voor verpleegkundigen gevestigd. Nadien is het in gebruik geweest als bestuurs- en administratiegebouw van het ROC Nova College. Tegenwoordig is op deze locatie de Internationale School Haarlem (ISH) gevestigd, waar drie onderbouwgroepen zijn gehuisvest. Externe link Informatie over rijksmonumentnummer 18997
De Vos (Haarlem)

De Vos was een Haarlemse bierbrouwerij aan het Donkere Spaarne. De brouwerij werd aan het begin van de zeventiende eeuw gevestigd in een dubbelpand op de huidige adressen Donkere Spaarne 54 en 56 en behoorde tot de vele brouwerijen die Haarlem in de 17e eeuw tot een belangrijk centrum van bierproductie maakten. Geschiedenis In 1604 kocht bierbrouwer Sijmon Matthijsz een huis, erf en mouterij aan het Donkere Spaarne. Op deze locatie ontstond de brouwerij De Vos. In 1607 verrees een nieuw dubbelpand met twee naast elkaar gelegen trapgevels. Het linker deel van het complex, het huidige nummer 56, diende als woonhuis van de brouwer. Het rechter deel, het huidige nummer 54, werd gebruikt voor de bierproductie. De brouwerij beschikte over een mouterij, een grote kelder, opslagruimten en een achterterrein dat via een doorgang vanaf het Spaarne bereikbaar was. Op de zolder werden grondstoffen opgeslagen, die met behulp van een hijsinrichting naar boven konden worden gebracht. De combinatie van woonhuis, brouwerij en mouterij maakte het complex tot een vrijwel zelfstandig brouwerijbedrijf. In 1643 kwamen het huis De Wildeman en brouwerij De Vos in bezit van de Haarlemse korenkoper Cornelis Sijmonsz Tetrode (1591–1654). Tetrode behoorde tot de vooraanstaande Haarlemse familie Tetrode en was actief in de graanhandel. Na het overlijden van Cornelis Tetrode kwam het bezit in handen van zijn erfgenamen. Govert van de Mije werd mede-eigenaar, maar zijn aandeel werd binnen twee jaar overgenomen door Catharijne Simonsdr Tetrode. Catharijne was weduwe van Dominicus Jansz van Zijl. Na haar overlijden gingen de gebouwen over op de familie Van Zijl. Gedurende de zeventiende eeuw bleef De Vos als brouwerij in gebruik. Het Haarlemse raadslid en schepen Pieter Steyn huurde de brouwerij gedurende een deel van deze periode. Rond 1665 liep de omzet sterk terug, mede als gevolg van de economische gevolgen van de oorlogen tussen de Republiek en Engeland. In 1684 verkocht de familie Van Zijl het inmiddels leegstaande complex. In de verkoopakte werd gesproken van „een huijs metten erve, hebbende verscheijdene brave en roijale vertrekken, sijnde het grootste gedeelte van de gewesen brouwerij van de Vos”. Hieruit blijkt dat de brouwerij op dat moment reeds buiten gebruik was. Zie ook Lijst van Haarlemse bierbrouwerijen
Dreefzicht

Dreefzicht is gebouwd als buitensociëteit van de Haarlemse rederijkerskamer Trou moet Blijcken in de Haarlemmerhout in 1840 naar ontwerp van Jan David Zocher. Het stond oorspronkelijk op een terp aan het eind van de Dreef omgeven door gazons met grote bomen. Verbouwing De buitensociëteit werd in 1922 verkocht. In 1960 kwam het in handen van de hotelketen Van der Valk en in 1964 werd Dreefzicht grondig verbouwd. Het ontwikkelde zich tot een klassieker binnen de Haarlemse horeca, maar werd van de hand gedaan toen de omzet daalde. Van 2009 tot 2022 bevond zich in Dreefzicht een restaurant van La Place. Na een renovatie opende hier in 2025 restaurant Corner. Met het doortrekken van de Dreef via de Fonteinlaan en de toegenomen verkeersdrukte vervult Dreefzicht niet langer het centrale ontmoetingspunt in de Haarlemmerhout.
Raadhuis van Zandvoort

Het Raadhuis van Zandvoort is een gebouw in de gemeente Zandvoort in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente Zandvoort liet aan het begin van de 20e eeuw een gemeentehuis bouwen in het centrum van de badplaats. Dit kwam gereed in 1911. De gemeente heeft het pleintje waar dit gebouw aan ligt, benoemd als Raadhuisplein. Aan de voorkant van het gebouw, aan het plein, is een watersculptuur gemaakt. In de toren boven de ingang van het raadhuis bevindt zich sinds 1981 een carillon. Sinds augustus 2001 is het gebouw erkend als rijksmonument. Later had de gemeente behoefte aan meer kantoorruimte. Daarom is aan de Swaluëstraat, ten noordwesten van het gebouw, in 1980 en 1995 een nieuw kantoorgebouw gerealiseerd. Dat maakt geen deel uit van het rijksmonument.
Engelmunduskerk (Velsen)

Die Engelmunduskerk ist ein Kirchengebäude der Protestantischen Kirche in den Niederlanden im historischen Ortskern von Velsen (Provinz Nordholland) südlich der Mündung des Nordseekanals. Die Kirche ist seit 1973 als Rijksmonument eingestuft. Geschichte Ursprünglich war die Kirche zu Ehren des heiligen Paulus geweiht, später wechselte das Patrozinium zum heiligen Engelmundus von Velsen. Die in Tuffstein ausgeführte Nordfassade mit drei gemauerten Rundbogenfenstern ist ein Rest des romanischen Kirchenschiffs eines Vorgängerbauwerks aus dem 12. Jahrhundert. Der Tuffsteinturm wurde um 1200 erbaut und vermutlich im 14. Jahrhundert um das obere Geschoss aus Backstein erhöht. Der obere Teil des Turms weist Verzierungen mit Pilastern und Rundbogenfriesen auf. Das heutige Zeltdach stammt aus dem Jahr 1887. Im Turm befinden sich eine Glocke aus dem Jahr 1687 sowie eine von Cyprian Crans 1745 gegossene Glocke. Am Turm befindet sich ein Reliefstein aus Kalkstein aus dem 12. Jahrhundert. Nachdem die Kirche im Jahr 1573 von spanischen Truppen zerstört worden war, wurde das Gotteshaus Ende des 16. Jahrhunderts wieder hergestellt. Der alte Chorraum und das südliche Seitenschiff aus dem 15. Jahrhundert wurden nicht wieder aufgebaut und die Arkadenbögen zwischen den Schiffen zugemauert. 1773 wurden das Kirchenschiff erweitert sowie die sogenannte Watervliet- bzw. Corver-Kapelle an der Nordseite des Kirchenschiffs hinzugefügt. Der Anbau für das Konsistorium an der Südseite wurde während einer Kirchenrestaurierung in den Jahren 1966 bis 1969 erbaut. Bei diesen Bauarbeiten wurden Reste einer Grabkapelle gefunden. Der Innenraum der Kirche ist von einem hölzernen Tonnengewölbe überdacht und verfügt über Emporen. Die Ostgalerie zeigt Fragmente eines Gemäldes aus dem Jahr 1773. Die Westgalerie wurde 1769 von Jacob Gaykema als Sitz für Waisenkinder erbaut. Der gemeißelte Grabstein für Willem van Brederode († 1316) und seine Frau Elsbee van Kleef stammt aus der Grabkapelle. Auf dem Friedhof um die Kirche befinden sich mehrere Gräber von Engländern aus dem späten 19. Jahrhundert, die zum Bau des Nordseekanals beigetragen haben. Einzelnachweise Literatur Monumenten in Nederland. Noord-Holland. Zwolle 2006, S. 506f. Weblinks
Engelmunduskerk (Velsen-Zuid)

De Engelmunduskerk is de dorpskerk van Velsen-Zuid vernoemd naar Engelmundus. De kerk is gebouwd in de romaanse stijl en stamt uit de 10e of 11e eeuw. De kerk staat geklasseerd als Rijksmonument. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Velsen St. Engelmunduskerk (Driehuis) Externe link Engelmunduskerk: het oudste kerkje van West-Nederland
Grote Markt 25 (Haarlem)

Grote Markt 25 is een gebouw en een voormalige bioscoop aan de Grote Markt in het centrum van de Noord-Hollandse stad Haarlem. Het gebouw heeft sinds 27 september 1969 de status als rijksmonument en staat bekend als het Costerhuis, het woonhuis van Laurens Janszoon Coster, een beeld en plaquette in de gevel verwijzen hiernaar. Geschiedenis Het pand is van 1937 tot 1985 veelvuldig in gebruik geweest als bioscoop. Cineone De eerste bioscoop die in dit pand kwam was de Cineone. De eerste plannen voor deze bioscoop werden gemaakt in oktober 1936 door het in oprichting zijnde NV Cineone, dat om te beginnen een vijftal smalfilm-theaters in Nederland wilden hebben. Een van de beoogde steden was Haarlem. Daar stond het pand Grote Markt 25, waarin voorheen het café Zum Klausner zat enige tijd leeg. De verbouw werd vertraagd door een ongeluk tijdens de verbouwing; een stoker-portier, die de warmte opzocht kwam om door kolendampvergiftiging. Cineone had een grote wens om uit te breiden, want in in februari 1937 spraken zij uit over 37 theaters te willen beschikken. Op 24 september 1937 werd de bioscoop geopend. In de eerste week draaide de film: De wonderen der vliegkunst van en met Ernst Udet. In december 1937 sloot de bioscoop alweer; de exploitant NV Bouw en Exploitatiemaatschappij Hofgeest, die Cineone had overgenomen ging failliet. In januari 1938 werd de inventaris van de bioscoop geveild. Moviac Op 29 juli 1938 opende Bioscoop Moviac na een uitgebreide verbouwing haar deuren in hetzelfde gebouw. Vijf dagen na de inval van de Duitse Wehrmacht moest op 15 mei 1940 de bioscoop zijn deuren sluiten. De bioscoop heropende zijn deuren op 17 oktober 1941 en stond toen ook bekend als het journaaltheater en het reprisetheater. In haar laatste dagen was Moviac meer een theater dan een bioscoop; er werden revues getoond. Maar na de Tweede Wereldoorlog sloot in 1945 ook dit theater. City Theater Op 19 juli 1946 opende het City Theater, dat ook simpelweg de City werd genoemd met de voorstelling: Het Chinese Landhuis. Deze bioscoop had bij de opening zo’n 230 zitplaatsen. Deze bioscoop sloot in 1954. Studio Theater Het Studio Theater, simpelweg ook wel Studio genoemd, opende op 23 december 1954 haar deuren met Pane, amor e fantasia van Luigi Comencini met Vittorio De Sica en Gina Lollobrigida. Onder leiding van architect Gerard Loogman was er opnieuw verbouwd en konden 313 stoelen worden benut en was de zaal met een nieuwe geluidsinstallatie uitgerust. Deze bioscoop sloot in 1985. Nadat het pand zijn functie als bioscoop verloor is het in gebruik geweest door Café Studio, een bruin café, evenementenlocatie en uitgaansgelegenheid. Verschillende elementen van het interieur van de bioscopen zijn bewaard gebleven. Externe link Café Studio - officiële website
Apostolische Kerk (Haarlem)

De Apostolische Kerk is een kerk van de Hersteld Apostolische Zendinggemeente in de Jacobijnestraat in Haarlem. Het gebouw dateert uit de tweede helft van de 19e eeuw, volgens een gevelsteen anno 1868. Sinds 1925 is het gebouw in gebruik als kerk. Het gebouw is een rijksmonument. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Haarlem-Centrum Lijst van kerken in Haarlem
Huis van Schagen

Het Huis van Schagen is een complex en huis in de Nederlandse stad Haarlem. Het huis is gelegen in het centrum van de stad en ligt aan de Koningstraat. Het huis dateert uit het midden van de 15e eeuw en is vernoemd naar Johan van Beyeren van Schagen. Van Schagen bewoonde het huis van 1584 tot 1601 en liet het belangrijk verbouwen. De toegangspoort dateert uit 1631. De bovenkant van deze poort wordt gekenmerkt door de toegepaste Hollands classicisme. Het complex werd in de periode 1882-1883 verbouwd tot een rooms-katholieke school van de St. Antoniusparochie. Tijdens deze verbouwing kreeg het complex een gevel in neorenaissancestijl. Rond deze periode van verbouwing is ook een neogotische kapel geplaatst in het verlengde van de 17e-eeuwse toegangspoort. Het huis is sinds 18 mei 1971 een rijksmonument. Sinds 2003 herbergt het gerestaureerde complex op de begane grond winkels en op de verdiepingen en in de kapel woningen. Zie ook Slot Schagen
Bisschoppelijk paleis van Haarlem

Het bisschoppelijk paleis te Haarlem was een gebouwencomplex met ambtswoning van de bisschop van het bisdom Haarlem-Amsterdam en dienstgebouwen. Het hoofdgebouw is een patriciërshuis aan de Nieuwe Gracht, dat rond 1725 werd gebouwd voor Anna Maria Muilman. Sinds 1858 was het gebruik als bisschoppelijk paleis. In 1880 werd het uitgebreid met een bouwdeel in neorenaissancestijl, dat de hoek met de Kruisweg beslaat waar kantoren van het bisdom werden gevestigd. In 2013 besloot het bisdom het complex te verkopen. Aanvankelijk was er sprake van dat er een hotel in het complex zou komen, maar door gebrek aan overeenstemming met de gemeente en monumentenzorg werd toen van de verkoop afgezien. In 2016 werden de panden alsnog verkocht en verbouwd tot stadsappartementen. Sindsdien is de ambtswoning gevestigd in de plebanie van de kathedraal. De kantoren met diocesane diensten werden aanvankelijk gevestigd op landgoed De Tiltenberg in Vogelenzang; sinds oktober 2025 is de diocesane curie gevestigd in een voormalig klooster te Overveen.
Hortus Medicus (Haarlem)

De Hortus Medicus is een stadstuin en voormalige medische kruidentuin in Haarlem aan de Prinsenhof en de Jacobijnestraat. Geschiedenis De oorsprong van de tuin is gelegen op de plaats waar zich nu het Kenaupark bevindt. In 1699 werd daar de Hortus Medicus aangelegd door het Collegium Medico-Pharmaceuticum. In 1721 werd de Hortus Medicus verplaatst naar de huidige locatie, de tuin van het Prinsenhof. Daar bevond zich een kloostertuin van een klooster van de Dominicanen (Jacobijnen). De straatnaam 'Jacobijnestraat' verwijst daar nog naar. Tussen 1747 en 1791 werd er besloten om minder dure planten te planten. Het aantal bezoekers nam gestaag af. Van 1777 tot 1784 was William Kent er de hortulanus, van 1784 tot 1835 opgevolgd door Arent Bolleurs. Laatstgenoemde zorgde in 1791 voor een herinrichting van de tuin. Het voortbestaan van de tuin kwam in 1843 ter discussie te staan. In 1861 stonden er een aantal gebouwen van een nijverheidstentoonstelling en in 1865 werd de aan de hortus verbonden medische school opgeheven en daarmee ook de medische tuin. Na jaren van verwaarlozing bracht Leonard Springer in 1916 meer elan door er een educatieve tuin van te maken voorzien van borden voor het biologieonderwijs van het aangrenzende gymnasium. Na opnieuw een periode van verwaarlozing is in 1979 de tuin heringericht, waarbij onder meer het beeld van Coster naar voren verplaatst werd. Door de hortus stroomde vroeger de Haarlemse Beek, die vanuit de duinen naar het Spaarne stroomde, en in de hortus een vijver voedde. Deze beek werd later overkluisd, en in 1867 gedempt. Indeling De tuin is nu een gemeenteplantsoen, omheind met een afgesloten smeedijzeren hekwerk. Aan de noordzijde wordt het begrensd door het Stedelijk Gymnasium Haarlem; aan de westzijde bevindt zich tegen de rand de Vredestempel, een herdenkingsmonument vanwege de Vrede van Münster. In de tuin bevindt zich een standbeeld van Laurens Janszoon Coster, gemaakt door de beeldhouwer Gerrit van Heerstal. Het dateert uit 1722 en is een van de oudste standbeelden van Nederland. Externe link Artikel uit Ned Tijdschr Geneeskd. 1915;59:458-9: 'De 'Hortus Medicus' te Haarlem', door dr. H. Bitter[dode link]