NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Kerk van Sleen

De Hervormde kerk (ook Grote Kerk) is een driebeukige hallenkerk uit de 15e eeuw in de Drentse plaats Sleen gelegen aan Brink 7. De toren bij de kerk is de hoogste van Drenthe. Kerk en toren zijn aangewezen als rijksmonument. Geschiedenis De huidige kerk is waarschijnlijk de derde kerk op dezelfde plek. De oudste kerk moet een houten gebouw geweest zijn dat rond 1100 is vervangen door een stenen zaalkerk. Het driezijdig gesloten koor, het oudste deel van de huidige kerk is waarschijnlijk aan die zaalkerk aangebouwd. Het schip is gebouwd tussen 1350 en 1450. De driebeukige hallenkerk die toen ontstond is de enige uit deze tijd in Drenthe en getuigt van de positie van Sleen als hoofdplaats van het dingspil Zuidenveld. Het koor werd rond 1500 opgehoogd. In 1880 stortte het dak gedeeltelijk in. Bij de daaropvolgende restauratie onder leiding van C.H. Peters kreeg de kerk een neogotisch uiterlijk. Tussen 1962 en 1966 volgde een tweede ingrijpende restauratie, waarbij een consistorie werd toegevoegd. Kerktoren De kerk heeft tegenwoordig een kerktoren die met een hoogte van 64 meter de hoogste van Drenthe is. De huidige toren heeft drie geledingen die bekroond worden met een naaldspits. De toren heeft een mechanisch uurwerk van B. Eijsbouts uit Asten uit 1949 dat buiten gebruik is gesteld. Interieur De kerk heeft kruisribgewelven in het schip en een netgewelf in het koor. De gewelven zijn aangebracht bij de ophoging van het koor. De gewelfschilderingen van Jan van Aken en zijn broer die rond 1500 zijn aangebracht zijn verborgen onder een pleisterlaag. Bij de laatste restauratie zijn de schilderingen wegens geldgebrek onberoerd gelaten. De kerk heeft een zandstenen doopvont uit de 13e eeuw. Het werd in 1988 na diverse rondzwervingen terug in de kerk geplaatst. De preekstoel uit 1668 is in renaissancestijl. Uit dezelfde tijd stamt de avondmaaltafel. Vollebregtorgel De kerk heeft een Vollebregtorgel die stamt uit 1846. Het stond eerder in een klooster in Sint-Agatha. In 1872 werd het overgeplaatst naar het Kruisherenklooster in Uden (Noord-Brabant). Sinds 1949 staat het in Sleen. De dispositie is: Tremulant Manuaalkoppel Fotogalerij Zie ook Lijst van kerken in Drenthe Externe links Protestantse Gemeente Sleen Rijksmonumentenregister Kerkfotografie.nl
Toren van Sleen

De Toren van Sleen is de kerktoren van de Hervormde kerk in het Drentse dorp Sleen. De huidige toren dateert uit het begin van de 15e eeuw en is sindsdien meermaals opnieuw opgebouwd. Met een hoogte van 64 meter is het de hoogste kerktoren in Drenthe. De toren is in 1965 op de monumentenlijst geplaatst. Geschiedenis De huidige kerk heeft waarschijnlijk twee voorgangers gehad. De tweede kerk is in de 14e eeuw uitgebreid met het huidige koor. De toren werd in het begin van de 15e eeuw toegevoegd, waarna vervolgens het oude schip werd vervangen door een nieuw, gotisch schip. In 1705 stortte de torenspits op de kerk waarbij de gewelven deels werden vernield. Na herstel sloeg in 1867 het noodlot opnieuw toe toen de bliksem insloeg, waarna de spits afbrandde. De toren werd provisorisch hersteld met een kleine open lantaarn, maar die oplossing riep veel kritiek op. In 1909 werd de lantaarn weer verwijderd, maar het duurde tot 1923 om tot het definitieve herstel te komen. Beschrijving Bij de restauratie van de kerk in 1882-1883 kreeg deze een neogotisch uiterlijk. De toren bleef echter buiten de restauratie en heeft daardoor nog grotendeels het oorspronkelijke uiterlijk. Tot aan de spits bestaat de toren uit drie geledingen. In de onderste, gesloten, geleding zit aan de westkant de ingang van de kerk. De twee gedingen hierboven zijn versierd met drie slanke spitsboognissen. De toren wordt bekroond door een naaldspits. De oorspronkelijke luidklokken raakten bij de blikseminslag van 1867 dusdanig beschadigd dat ze vervangen moesten worden. De klokken werden vergoten tot twee nieuwe klokken. Rond 1925 werd een van deze nieuwe klokken vervangen door een nieuwe grote luidklok, die men in Heiligerlee vervaardigd had. Beide klokken werden echter in de Tweede Wereldoorlog geroofd. Na de oorlog leverde Eijsbouts twee nieuwe klokken. Externe links Royal Eijsbouts Klokkengieterij Rijksmonumenten.nl Kerkfotografie.nl
Hervormde Kerk (Schoorl)

Hervormde Kerk is een kerk gelegen aan de Duinweg 5 in het Noord-Hollandse Schoorl. Geschiedenis Na instorting van zijn voorganger in de nacht van 19 op 20 april 1779 verrees in 1782-1783 de huidige kerk, die op 25 januari 1784 werd ingewijd. Het eenbeukige zaalkerkje in gotiserende trant, met spitsboogvensters, steunberen en driezijdige sluiting, vertoont grote overeenkomsten met de Hervormde Kerk in Egmond aan Zee (1746). Het is in de noordmuur gedateerd in 1783. Op de westzijde van het dak staat een houten torentje met achtzijdige spits. Sinds 1972 zijn zowel de kerk als de toren als rijksmonument ingeschreven in het monumentenregister. Interieur In de kerk bevinden zich een 17e-eeuwse grafstenen en een preekstoel uit de 18e eeuw. Verder staat er een eenklaviers orgel uit 1716 gemaakt door M. Verhofstad en diens medewerker Th. Schiffers. In 1917 werd een tweede orgel geplaatst in de kerk.
Witte Kerkje (Groet)

Het Witte Kerkje is de oude Nederlands Hervormde kerk in het dorp Groet in de gemeente Bergen in Noord-Holland. De kerk, die op een terp (heuvel) staat, is eenbeukig en heeft een tongewelf. De kerktoren, met een achthoekige spits, is van hout. Er is sinds 1913 een kabinetorgel, een klein kerkorgel. De kast en een deel van de pijpen dateren van 1750. Vanaf 1805 hebben de Nederlands Hervormden van Groet en Schoorl één voorganger die de ene zondag in het ene en de andere zondag in het andere dorp preekt. Eind 20e eeuw gingen de hervormden en gereformeerden (weer) samen. Tegenwoordigt valt de kerk onder de Protestantse Gemeente Schoorl-Groet-Camp. De kerk en de toren (en de Witte Huisjes) zijn sinds 1972 erkend en beschermd als rijksmonument. Witte Huisjes Tegenover de kerk staat een historisch gebouw, bekend als de Witte Huisjes. De verschillende delen van het gebouw hebben diverse functies gehad: als woning, raadhuis en gevangenis. Sinds het eind van de 20e eeuw is de protestantse gemeente ook eigenaar hiervan. Externe link Protestantse Gemeente Schoorl-Groet-Camp: Kerkgebouwen (en Witte Huisjes) https://www.kerkschoorl.nl/
Utrechtse Poort (Naarden)

De Utrechtse Poort is een stadspoort in de vestingstad Naarden in Noord-Holland. De poort werd gebouwd in 1877 en vervangt een poort uit 1680 op dezelfde plaats. Hij geeft toegang tot de stad vanuit de richting Utrecht. De huidige poort bestaat uit een open doorgang met profielmuren aan weerszijden en aan de kant van de stad een wachtgebouw. De gevel van het wachtgebouw is van baksteen en versierd met natuursteen. De poort is ontworpen door Jacobus van Lokhorst. Het gebouw heeft twee vleugels aan weerskanten van een poort over de doorgang. Op de vleugels staat twee torentjes voorzien van schietgaten. Ze zijn onderling verbonden door een borstwering. In het gebouw zijn diverse wachtlokalen een paar cellen. Boven de doorgang is in een nis een beeldje van de Nederlandse leeuw geplaatst, met in zijn poot een zwaard en in de andere een bundel met zeven pijlen. Links en rechts van de nis vormen muurankers het jaartal 1877. In de torentjes zijn afbeeldingen verwerkt van Koning Willem III en zijn eerste vrouw Sophie van Württemberg. Over de gracht voor de poort ligt nu een vaste brug, maar bij de bouw van het wachtgebouw lag hier een kraanbrug. In 1881 werden in de doorgang rails voor de stoomtram aangelegd. De zogenaamde Gooise Moordenaar verbond Amsterdam met het Gooi en bleef tot 1939 in gebruik. De doorgang is nu alleen voor voetgangers en fietsers. Voor het autoverkeer is de Kapitein Meijerweg aangelegd, gelegen direct naast de poort. De poort werd in 1994 als rijksmonument opgenomen in het Monumentenregister. Afbeeldingen
Westpoort (Sluis)

De Westpoort of Stenen Beer of Brugse poort is een stadspoort in de Wallen van Sluis in de Zeeuws-Vlaamse stad Sluis. In 1437 werd de toenmalige Westpoort verwoest door de Bruggelingen die er hun stapelrechten kwamen afdwingen. De Westpoort van Sluis werd tussen 1444 en 1456 opnieuw opgetrokken door de metselaar Hendrik Timmerman. In 1587 werd de poort verwoest tijdens het beleg van Sluis door de hertog van Parma Alexander Farnese (zie ook Tachtigjarige Oorlog, 1579–1588). In de jaren 60, 70 en 90 van de twintigste eeuw zijn de restanten van de Westpoort gerestaureerd. Bronnen Monumentenregister Sluis online
Koepelkerk (Smilde)

De Koepelkerk van Smilde is een Nederlands Hervormd kerkgebouw uit de 18e eeuw in de Drentse plaats Smilde, gemeente Midden-Drenthe. Men begon met het metselwerk op 5 juli 1780. De eerste steen werd gelegd door jonkheer Sigismundus Grave van Heiden. De kerk werd ontworpen door Abraham Martinus Sorg uit Assen. Bijzonder aan deze kerk is dat het een achtkantig gebouw is, met een houten koepelgewelf uit 1780-'88 en meubilair uit de bouwtijd. Orgel Het kerkorgel werd gebouwd door Petrus van Oeckelen. Vanaf 1827 werden er plannen ontwikkeld en geld ingezameld voor het financieren van een orgel. Op 27 december 1841 werd het orgel ingewijd. Externe links Officiële homepagina Koepelkerk Smilde bij reliwiki.nl
Oude Kerk (Soest)

De Oude Kerk van Soest is de Nederlands hervormde kerk aan de Torenstraat in Soest. De oorsprong van de kerk ligt in de eerste helft van de 11e eeuw. De kerk is gebouwd aan de voet van de Soester Eng. De kerk werd gebouwd omstreeks het jaar 1350 en is gewijd aan de Heilige Petrus en Paulus. De kerk viel onder het toezicht van de Benedictijner abdij Sint Paulus in Utrecht. Bij de kerk is een ommuurd kerkhof. Het koor is gericht naar het oosten, de toren naar het westen. In 1875 ging het interieur van de kerk bij een brand bijna geheel verloren. Toren In 1481 werd de toren tegen de al bestaande kerk gebouwd. De vierkante toren heeft twee kleine zijtorens. De toren is 45,50 meter hoog. De omgang is op 33,75 meter hoogte en wordt bereikt na 182 treden. De basis van de toren heeft een afmeting van 8,25 meter in het vierkant en heeft muren van 0,78 meter dikte. De met leien gedekte houten spits is tot het haantje 10 meter hoog. Begin 18e eeuw had de toren aan drie zijden een uurwerkplaat. Aan de westzijde, de kant van de Eng was geen wijzerplaat. Bij de restauratie van 1905 kwam aan alle vier de zijden een wijzerplaat. De wijzerplaten werden toen niet meer onder maar óp de trans aangebracht. Beeldjes In 1905 werden bij een restauratie 18 houten beelden en veel fragmenten van pijpaarden beeldjes gevonden. Deze moeten rond 1600 zijn verborgen, mogelijk ter bescherming in de tijd van de Beeldenstorm. De gerestaureerde beelden worden bewaard in het Rijksmuseum, Museum Flehite en Museum Catharijneconvent in Utrecht. Klokken De grootste van twee twee luidklokken uit 1506 is een van de oudste van Nederland. In de rand staat de tekst Jezus Maria Johannes Baptiste is mijn naam, mijn geluid is voor God bekwaam, de levenden roep ik, de dode overluid ik, Wilhelmus de Wou heeft mij gemaakt in het jaar 1506. De kleine klok is in de oorlog verdwenen, waarna er in 1950 een nieuwe klok is geplaatst die naar Koningin Wilhelmina werd genoemd. In de zuidmuur van de kerk zit een wijzerplaat van een zandstenen zuidwijzer, in de vorm van een halve cirkel. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Soest Lijst van gemeentelijke monumenten in Soest (Nederland)
Beaulieu (Arnhem)

Landhuis Beaulieu is een rijksmonument aan het Meester D. van Ruijvenpad in Arnhem in de provincie Gelderland. Beaulieu (Frans: mooie plek) werd ca. 1860 als buitenverblijf gebouwd, mogelijk in opdracht van Koning Willem III. Het gebouw is gebouwd in neoclassicistische stijl. Verbouwingen Het gebouw is in 1900 uitgebreid, en in 1930 verbouwd tot logegebouw van de vrijmetselaren. Bij die verbouwing werd de Latijnse tekst Amicitiae fundamentum virtus (Deugd is de basis voor vriendschap) aan het gebouw aangebracht, het motto van de Arnhemse Loge De Geldersche Broederschap. Van 1986 tot 1988 werd het gebouw door de woningbouwvereniging verbouwd tot een appartementencomplex met 33 woningen. Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Arnhem
Kapel Hemersbach

De Kapel Hemersbach is een privékapel in Eckelrade in de Nederlands Zuid-Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. De kapel staat aan het zuidwestelijke uiteinde van het dorp achter Hoeve Hemersbach aan de kruising Eckelraderweg-Steenbergerweg, waar de hoofdweg van het dorp uitkomt op de weg van Gronsveld naar Sint Geertruid. Achter de kapel is aan de straatzijde tegen de achterwand een wegkruis met vliegerdak geplaatst. Geschiedenis De herenhoeve Hemersbach stamt reeds uit de 13e eeuw en de huidige gebouwen dateren van 1750. In de 18e eeuw kwam de Oostenrijkse generaal Conrardus von Gramlich samen met zijn gezin in de herenhoeve wonen. Toen de zoon ernstig ziek was, beloofde de generaal om een kapel te bouwen indien zijn zoon beter zou worden. En zo geschiedde, de zoon werd beter en de generaal liet een kapel bouwen. Rond 1745-1750 werd de kapel gebouwd. Op 14 maart 1967 werd de kapel ingeschreven in het rijksmonumentenregister. In de 21e eeuw wordt de kapel af en toe gebruikt voor speciale gelegenheden, zoals het dopen van een kind. Ook houdt de jaarlijkse Mariaprocessie in mei een korte rustpauze bij de kapel. Bouwwerk De kapel staat aan een kruising, overschaduwd door een oude kastanjeboom, en is ingebouwd in de muur rond de herenhoeve. De kapel is opgetrokken in baksteen met hoekbanden van Limburgse mergel, hetgeen lange tijd aan het zicht onttrokken was doordat de kapel wit geschilderd was. Het bouwwerk is opgetrokken op een rechthoekig plattegrond met driezijdige sluiting. De kapel heeft twee getoogde venstertjes waarvan de omlijsting uitgevoerd is in mergel. In de kapel is er een klein altaar geplaatst en zijn er enkele banken. Vroeger stond er op het altaar een Mariabeeld met fluwelen mantel, maar dit beeld is verdwenen. Zie ook Lijst van weg- en veldkapellen in Eijsden-Margraten Lijst van rijksmonumenten in Eckelrade
Sint-Stephanuskerk (Stevensweert)

De Sint-Stephanuskerk is de parochiekerk in het Limburgse Stevensweert. Geschiedenis De huidige kerk staat op de plaats van een 17e-eeuwse kerk. Deze werd in 1781 vervangen door een bakstenen classicistisch kerkgebouw met de plattegrond van een Grieks kruis. Het ontwerp is van Petrus Rutten. De kerk heeft een houten westtoren, die een helmvormige overgang naar de spits heeft. De kerk raakte beschadigd in 1944-1945 en werd hersteld door Pierre Cuypers jr., waarbij tevens de kerk aan de westzijde werd vergroot. In deze westgevel werd een soort risaliet aangebracht, met onder meer een nis waarin zich een Stephanusbeeld bevindt en de tekst: Sancte Stephane Ora Pro Nobis (Latijn: Heilige Stefanus, bid voor ons). Interieur De kerk bezit een romaans doopvont van omstreeks 1200; er is een 15e-eeuws stenen Stephanusbeeld; een 16e-eeuwse Sint-Anna-te-Drieën; een Mariabeeld uit de eerste helft van de 17e eeuw; een kruisbeeld uit het eerste kwart van de 18e eeuw; een corpus van een wegkruis uit de 17e eeuw, en een borstbeeld van de Heilige Ambrosius uit de eerste helft van de 18e eeuw. Dan is er een 18e-eeuws marmeren wijwatervat. In 1805 werd het orgel uit het voormalig Augustijnenklooster van Bree in deze kerk geplaatst. Dit is later hersteld en aangepast. Het meubilair, in neobarokke stijl, is goeddeels 19e-eeuws. Het kerkhof werd in 1823 ommuurd. In de muur werden zeven grafkruisen ingemetseld die dateren van 1642-1762.
Kasteel Stevensweert

Kasteel Stevensweert was een kasteel te Stevensweert, gelegen aan het huidige Jan van Steffeswertplein 15-16. Dit kasteel was de zetel van de heren van Stevensweert, waaronder de familie Van den Bergh. Reeds in de 12e of 13e eeuw was hier een donjon gebouwd. Eind 13e of begin 14e eeuw werd een vierkant kasteel op deze plaats gebouwd. Dit werd van 1538-1542 nog uitgebreid. In 1599 was het kasteel al in verval, maar bij de belegering van 1702 werd het zeer zwaar beschadigd en daarna geleidelijk afgebroken. De kapel van het kasteel werd als Hervormde kerk in gebruik genomen en later werd ook deze gesloopt en door een ander kerkgebouw vervangen. Aan de zijgevel van het voormalig gouvernementshuis (van 1742) bevindt zich nog een muurrest van een ronde hoektoren van het kasteel, met speklagen van mergelsteen.
Witte Kerkje (Terheijden)

Het Witte Kerkje, Nederlands Hervormde Kerk of Protestantse kerk is een kerkgebouw in Terheijden in de gemeente Drimmelen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De kerk staat aan de Hoofdstraat 1 en het Dorpsplein, de plaats waar ook de Marktstraat en Raadhuisstraat op het plein uitkomen. Tegenover het Witte Kerkje staat de Sint-Antonius Abtkerk. Geschiedenis In 1800 moesten de gereformeerden de Sint-Antonius Abtkerk aan de rooms-katholieken terug overdragen. De gereformeerden kregen volgens het besluit van Koning Lodewijk Napoleon een bedrag van zevenduizend gulden om een eigen kerkgebouw te bouwen, een Napoleonskerkje. In 1809 kwam het nieuwe kerkgebouw gereed. Op 19 mei 1971 werd het kerkje ingeschreven in het rijksmonumentenregister. Opbouw Het gebouw is een eenvoudig classicistisch zaalkerkje van vijf traveeën. De voorgevel is wit geschilderd en heeft een klokkentorentje. Externe link Website Witte Kerkje
Protestantse Kerk (Biervliet)

Die Protestantse Kerk ist ein Kirchengebäude der Protestantischen Kirche in den Niederlanden in Biervliet, einem Ortsteil der Gemeinde Terneuzen in der Provinz Zeeland. Das Gotteshaus ist seit dem Jahr 1974 als Rijksmonument eingestuft. Geschichte Die heutige Protestantse Kerk steht an der Stelle der mittelalterliche Kirche St. Nikolaus, die in der Elisabethenflut 1404 zerstört worden war und die den Ort Biervliet in weiten Teilen verwüstet hatte. Zum Bau der neuen Reformierten Kirche wurde Material der Vorgängerkirche verwendet. Die Kirche aus Ziegelmauerwerk wurde 1659–60 von François Ritsaert als Saalkirche im Stil der Nachgotik erbaut. Allerdings waren in Zeeland spätgotische Formen im Dorfkirchenbau noch bis in die 1540er Jahre hinein verbreitet. Der Innenraum wird von einer Balkendecke mit Kragsteinen überspannt. Zur Ausstattung gehören eine Kanzel an der Stirnseite des Saals und eine Taufschranke aus dem Jahr 1660. Cornelis van Barlaar schuf 1660 drei Buntglasfenster für die Kirche. Eines zeigt das Wappen und ein Porträtmedaillon des Statthalters Wilhelm III., ein zweites das Wappen von Zeeland und das sogenannte Biervliet-Fenster zeigt sechs Wappen und ein Bildnis von Willem Beukelszoon. Direkt an der Kirche angebaut ist die ehemalige zweiklassige Schule aus der Zeit um 1850, die nach 1884 lange Zeit als Kindergarten diente. Der 1944 durch Kriegseinwirkung zerstörte Dachreiter wurde 1947–48 unter der Leitung von P. van Beveren wieder aufgebaut. Orgel Die Orgel der Kirche wurde in den 1930er Jahren in der Kirche aufgebaut. Sie wurde durch den Orgelbauer Spiering ursprünglich für eine reformierte Kirche in Dordrecht geschaffen. Das Instrument umfasst sechs Register auf einem Manual mit geteilter Schleife (Bass/Diskant) und Pedal mit folgender Disposition: Koppeln: I/I Super, I/P Literatur Ronald Stenvert u. a.: Monumenten in Nederland. Utrecht. 2003, S. 77 f. Weblinks Einzelnachweise
Hervormde kerk (Biervliet)

De Hervormde kerk is een protestantse kerk van de Nederlandse Hervormde Kerk in Biervliet in de provincie Zeeland. Geschiedenis In 1659 werd begonnen met de bouw van een nieuwe kerk op de plaats van de oude die te klein was geworden en op Palmzondag 1660 werd de kerk in gebruik genomen door dominee Jacobus Peudevijn. De kerk is een zaalkerk met een tentdak en daarop een kleine houten toren en heeft een aantal gebrandschilderde glas-in-loodramen uit de 17e eeuw. Tijdens de bevrijding in oktober 1944 werd de kerktoren verwoest maar de glasramen waren veilig ondergebracht in de kluis van het Hulsterse stadhuis. De ramen werden gerestaureerd in 1770, 1875 en 2002. Bij de laatste restauratie is ook de hele kerk onder handen genomen omdat de houten spanten door de knaagkever waren aangetast. De restauratiewerken waarbij de kerk ook multifunctioneel werd ingericht, werden afgerond in augustus 2003. Beschrijving In de oostgevel bevinden zich drie gebrandschilderde glazen, die toegeschreven worden aan de Middelburgse glazenier Cornelis van Barlaer. In het middelste raam is de toekomstige stadhouder prins Willem III afgebeeld, daaronder het wapen van de Stuarts met wapenspreuk. Willems moeder was Mary Stuart. Het zogeheten Oranjeraam werd in 1660 geschonken door de Staten-Generaal en is een verheerlijking van de Oranjes. Het linkerraam werd in datzelfde jaar geschonken door de Staten van Zeeland. Centraal staat het wapen van Zeeland met de spreuk Luctor et Emergo. Onderin zijn de wapens en namen van de Zeeuwse bestuurders Marinus van Crommon en Cornelis Tenijs aangebracht. Het rechterraam is in 1661 geschonken door de stad Biervliet en wordt daarom Biervlietraam genoemd. Het toont het wapen van Biervliet, met daaromheen de namen van de plaatselijke bestuurders, onder wie burgemeester Magiel de la Palma en rechter Philip van Borssele. Beneden zit in het poortgebouw Biervliets beroemde zoon Willem Beukelszoon te midden van attributen die verband houden met de haringvisserij. Bij de laatste restauratie in 2002 werd een grafkelder ontdekt met het graf van Magiel de la Palma, de burgemeester van Biervliet ten tijde van de bouw van de kerk. Fotogalerij Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Biervliet
Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Tholen)

De Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk is een protestantse kerk in de Zeeuwse stad Tholen, gelegen aan Kerkplein 1. Geschiedenis Oorspronkelijk was dit een katholieke kerk die vermoedelijk einde 13e eeuw gesticht werd en in 1404 verheven werd tot kapittelkerk. Oorspronkelijk waren er 9, later 11, kanunniken. In 1452 werd de kerk getroffen door een grote stadsbrand. De kerk werd daarbij niet volledig verwoest, maar verkeerde in slechte staat. Van voor die tijd dateren nog de twee onderste geledingen van de toren. Deze zijn van de 2e helft van de 14e eeuw. De huidige kerk werd in de 2e helft van de 15e eeuw gebouwd, en met de werkzaamheden werd vermoedelijk in 1458 begonnen. Mogelijk was Everaert Spoorwater de bouwmeester. Omstreeks 1510 zal het basilicale schip zijn voltooid. In 1520 werd nog gewerkt aan de kooromgang met straalkapellen, maar deze bleef onvoltooid en werd in de 2e helft van de 16e eeuw verbouwd tot noordkoor. Het zuidkoor is waarschijnlijk vroeg-15e-eeuws. Einde 15e eeuw werd de toren ook met twee geledingen verhoogd. De reformatie leidde tot onlusten. In 1570 werden er kerkschatten geroofd en, nadat Tholen in 1577 de kant van Willem van Oranje had gekozen, werd de kerk in 1578 an stucken geslagen. Dit zal betrekking hebben gehad op een beeldenstorm. Hierbij werden ook de beelden, die het ingangsportaal sierden, vernield. De kerk ging over naar de Nederduitse Gereformeerde Kerk, de latere Nederlandse Hervormde Kerk. In 1579 werd de eerste predikant geïnstalleerd en in 1638 werd een consistoriekamer aangebouwd. In 1755 werd het koor van schip en transept afgescheiden door een beschilderd schot. Gebouw Het betreft een laatgotisch kerkgebouw in Brabantse gotiek, gebouwd in baksteen, dat bekleed is met gobertangesteen. Het is een basilicale kruiskerk. Tot het interieur behoren een tiengebodenbord van 1581, een preekstoel van 1648, vervaardigd door Adam Hartman, en een doophek uit het midden van de 17e eeuw. Het huidige orgel is van 1832 en is afkomstig uit de in 1940 gesloopte Galileërkerk te Leeuwarden. Tot 1955 stond het in Doesburg en sindsdien in Tholen. Het orgel werd vervaardigd door Luitjen Jacob en Jacob van Dam. De kerk bevat een aantal historische grafzerken en de klokken zijn van 1627 en 1761.
Contributiehuisje

Het contributiehuisje is een gebouwtje bij Kollumerpomp in de Nederlandse provincie Friesland. Het is in 1828 opgetrokken als stormwachtershuis en vergaderruimte in opdracht van waterschap Zeedijken Contributie Kollumerland en Nieuw Kruisland en werd in 1989 opgenomen in het Rijksmonumentenregister. Het adres is Wester-Nieuwkruisland 17. Het staat echter niet direct aan die weg, maar bovenaan het talud van de Schalderdijk, die tot in de twintigste eeuw de zeedijk van de Lauwerszee was.