NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Burgers' Desert

Burgers' Desert is een eco-display in Burgers' Zoo, de dierentuin van Arnhem, Gelderland. In een overdekte ruimte van 7500 m2 is de Sonorawoestijn en Mojavewoestijn van Arizona, VS en het noorden van Mexico nagebootst. Bezoekers kunnen via vaste paden kennis maken met het leven in de woestijn. De Desert, geopend in 1994, is de tweede grote overdekte attractie van Burgers' Zoo en via een tunnel verbonden met Burgers' Bush. Rotswoestijn Het eco-display is gebaseerd op de rotswoestijnen van Noord-Amerika. Namaak granietrotsen dragen aan deze ervaring bij. De temperatuur binnen in het complex is echter niet die direct van een woestijn verwacht wordt. In de woestijn is ook een kleine biotoop (oase) nagemaakt zoals die ook in de woestijn gevonden kan worden, deze functioneert als waterbron voor de loslopende vogels. De Desert is via een nagebouwde mijn verbonden aan de Bush. In deze ondergrondse en dus donkere mijn is te zien hoe kristallen gevormd worden. Verder zijn er verschillende terrariums te vinden. Constructie De daken van de Desert, Bush en Mangrove zijn gemaakt van luchtkussens. Deze kussens bestaan uit drie lagen Hostaflon ET gemaakt door het Duitse bedrijf Hoechst. Een soortgelijk product van een andere fabrikant is ook gebruikt in het Watercube Olympisch zwemstation in Peking. Voordelen van deze kussens is dat ze 95% lichtdoorlatend zijn (meer dan sommige glassoorten), zeer goed isolerend werken en een brandvertragende eigenschap hebben. Dieren Te zien in de Desert zijn: Een tunnel vanuit de Bush met verblijven voor: brilbladneusvleermuizen, Coloradopadden, katoenratten, Mexicaanse roodknievogelspinnen, grottensprinkhanen, Centruroides sculpturatus (een schorpioenensoort), Blinde grottenvissen, Merriams kangoeroeratten en melkslangen. Verschillende andere tunnels met verblijven voor: Diamantratelslangen samen met gilamonsters, gilamonsters alleen, Noord-Amerikaanse katfretten, en Cactusmuizen. Een voliére voor holenuilen en grote renkoekoeken. Een voliére voor socorroduiven en ultramarijnbisschoppen. Een verblijf voor Gopherschildpadden (voorheen rode lynxen, waarvan de laatste in 2024 is gestorven) Een verblijf voor oerzons en zwartstaartprairiehonden. Een verblijf voor halsbandpekari's. Een oase met Amerikaanse dikkop-elritsen Losvliegende vogels: witvleugeltreurduiven, helmkwartels, rode kardinalen, purpergorzen, rozebuikgorzen, socorroduiven, kalkoengieren, ultramarijnbisschoppen, gele kardinalen, musduiven, Montezuma-kwartels en Mexicaanse roodmussen. Panorama Externe link Website van Burgers' Zoo
Gereformeerde kerk (Kollumerpomp)

De gereformeerde kerk is een kerkgebouw in Kollumerpomp in de Nederlandse provincie Friesland. Beschrijving De gereformeerde kerk werd in 1906 gebouwd. De zaalkerk heeft een aangebouwde consistoriekamer. Het orgel uit 1913 is gemaakt door Bakker & Timmenga en is afkomstig uit de gereformeerde kerk van Wons. Het orgel werd in 1976 in gebruik genomen. Zie ook Kerken in Friesland
Goddelijke Verlosserkerk

De Goddelijke Verlosserkerk is een kerkgebouw in Drachten in de Nederlandse provincie Friesland. Beschrijving De moderne rooms-katholieke kerk van de parochie De Goddelijke Verlosser werd gebouwd naar plannen van Coen Bekink. Op 19 mei 1962 werd de eerste steen gelegd en op 19 juni 1963 werd de kerk ingewijd. Het orgel uit 1963 werd gemaakt door Bernard Pels. Orgel Bernard Pels-orgel opus 572, 1963. Dispositie: Manuaal I: C – g3 Roerfluit 8′, Prestant 4′, Mixtuur III-IV 2′. Manuaal II: C – g3 Gedekt 8′, Roerfluit 4′, Prestant 2′. Pedaal: C – f1 Subbas 16′. Koppelingen: P + I, P + II, I + II. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Drachten
De Bidler

De Bidler is een theaterkerk, cultureel centrum en multifunctioneel gebouw in het Friese dorp Warga. Het gebouw betreft het kerkgebouw van de voormalige hervormde kerk van Warga. Geschiedenis Het kerkgebouw werd gebouwd in 1872 en ging officieel in gebruik als kerk in 1874. In 1878 vond een uitbreiding van het gebouw plaats. Sinds 1973 heeft het kerkgebouw geen kerkfunctie meer. Het pand werd herbestemd tot een theaterkerk die tevens fungeert als cultureel centrum en multifunctioneel gebouw. Het gebouw kreeg de naam 'De Bidler'. Beschrijving Het gebouw betreft een driezijdig gesloten zaalkerk. In de kerktoren, van twee geledingen met achtkantige opbouw en spits met frontalen, hangt een klok uit 1452 die mogelijk is gegoten door Johannes van Bomen. Het gebouw vertoont invloeden van de Willem II-gotiek. Het kerkorgel uit 1871 is gemaakt door L. van Dam en Zonen. De Bidler heeft geen status als rijksmonument. De pastorie uit 1878 met eclectische vormen (Grote Buren 1) heeft deze status wel. Afbeeldingen Zie ook Sint-Martinuskerk van Warga Ioannis Theaterkerk Wier Theaterkerk Nes Verder lezen Stenvert, R. et al. (2000). Fryslân - Monumenten in Nederland, deel 6. Zeist: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed / Zwolle: Waanders, ISBN 9040094764. Externe links De Bidler (officiële website) Hervormde Kerk van Warga op ReliWiki
Joodse begraafplaats (Noordwolde)

De Joodse begraafplaats in Noordwolde bestaat sinds 1770. Van 1770 tot 1870 maakte een kleine joodse gemeenschap deel uit van Noordwolde. Deze gemeenschap beschikte over een synagoge en een begraafplaats. Omdat deze begraafplaats de eerste in Friesland was, zijn er behalve uit Noordwolde, ook joden uit de omliggende plaatsen, zoals Steenwijk en Gorredijk begraven. In 1832 heeft het perceel de kadastrale aanduiding Noordwolde A 161. Het beheer van de begraafplaats werd op 25 oktober 2003 door het Nederlands-Israëlitisch kerkgenootschap overgedragen aan It Fryske Gea. Bij die gelegenheid werd een monument onthuld ter herinnering van de joodse oorlogsslachtoffers uit Stellingwerf. Op dit monument staan de namen van de oorlogsslachtoffers vermeld. Afbeeldingen Zie ook Lijst van Joodse begraafplaatsen in Nederland
Liesbos

Het Liesbos (voorheen Liesbosch) ligt ten zuiden van Prinsenbeek in de gemeente Breda, tussen de spoorlijn Roosendaal-Breda en de A58 en tegenover de buurtschap Lies. Het bos is ruim 200 hectare groot en bestaat voornamelijk uit loofbomen. Het is het grootste oude zomereikenbos van Nederland. Op de hogere droge delen zijn ook naaldbomen aangeplant. Het bos wordt sinds 1899 beheerd door Staatsbosbeheer. De naam Liesbos komt van het gehucht Lies dat hier ligt. In 1200 werd het gebied beschreven als het landgoed van Hage en Lies. Al sinds de middeleeuwen is er een reigerkolonie gevestigd. Eeuwenlang is het Liesbos in bezit geweest van de Heer van Breda - vanaf 1403 waren dat de Graven van Nassau, later de familie van Oranje-Nassau. Zij gebruikten het als warande. Veel van de lange, rechte dreven zijn zeer oud en speciaal aangelegd voor de jacht, onder andere voor de valkerij. In het Liesbos bevindt zich een plek die ook wel 'het rondje' of 'het hemeltje' wordt genoemd, en vroeger het centrum van de boomkwekerij van het Liesbos was. In 1931 is hier op last van de toen net opgerichte parochie Liesbos een eik gekapt die in gebruik was als koortsboom, ook wel lapjesboom genoemd. Rond 1994 bracht een Bredase historicus een verhaal in omloop dat deze plek uit de Keltische tijd zou stammen. Dit bericht bracht mensen er toe om opnieuw lapjes op te hangen, ditmaal in een oude plataan die in de buurt van de gekapte eik gestaan zou hebben. De plataan staat er nog, was eerder omringd door beuken, waarvan er nu nog twee over zijn. Het bos is voor het publiek toegankelijk, er zijn korte en langere wandelroutes en er is een restaurant, genaamd Boswachter Liesbosch, gevestigd. Externe link Cultuur-historische informatie over het Liesbos
Museum Belvedère

Het Museum Belvedère is een museum voor moderne en hedendaagse kunst in Heerenveen, provincie Friesland. Geschiedenis Het museum komt voort uit de wens van drie mannen: Thom Mercuur, Sjoerd de Vries en Boele Bregman. Met name Thom Mercuur droomde al geruime tijd van het opzetten van een eigen museum, een grote 'kijkdoos' voor kunst. Na veel tegenslag is het hem gelukt en verwezenlijkte hij in samenwerking met de anderen zijn museum. Op 9 februari 2010 werd hij door het gemeentebestuur benoemd tot ereburger van Heerenveen vanwege zijn grote inzet voor dit museum. Op 24 november 2004 werden het museum en het landgoed geopend door koningin Beatrix. In 2004 is een documentairefilm gemaakt met de naam De droom van Thom Mercuur. De film gaat over het ontstaan van het museum en is gemaakt door Kees Hin, Jonne Severijn en Wouter Snip. De film is aan de vooravond van de opening van het museum uitgezonden door de AVRO als aflevering van de serie Close-up. Het gebouw en de omgeving Het gebouw is ontworpen door Eerde Schippers van Inbo en is 104 meter lang en 13 meter breed. Het museumgebouw won de prijsvraag BNA Gebouw van het Jaar 2006. Het museum is vernoemd naar de Belvedère in het Oranjewoud. Het Museumpark Landgoed Oranjewoud omvat het museum met het bijbehorende moderne landschap en het oude Landgoed Oranjewoud. Het is ontworpen door landschapsarchitect Michael R. van Gessel. Het kanaal Prinsenwijk loopt onder het museum door. Het museum ligt ten oosten van de Heerenveense nieuwbouwwijk Skoatterwâld. Collectie De collectie bestaat met name uit werken van Friese kunstenaars en geestverwanten die nauwelijks in andere openbare collecties getoond worden. Het gaat om kunstenaars als Jan Mankes, Thijs Rinsema, Tames Oud, Gerrit Benner, Boele Bregman, Willem van Althuis en Sjoerd de Vries. De stijlen realisme, impressionisme, expressionisme, constructivisme en nieuwe figuratie zijn vertegenwoordigd in het museum. Tentoonstellingen (selectie) Wahlverwandtschaft van 15 mei t/m 16 augustus 2009 Eb en Vloed van 19 december 2009 t/m 7 maart 2010 Martin Tissing tachtig jaar (12 maart t/m 15 mei 2016), samen met een aantal exposities in Groningen. Käthe Kollwitz van 18 juni t/m 25 september 2016. Anne Marie Blaupot ten Cate, 20 februari t/m 7 juni 2026 Zie ook Lijst van musea in Friesland Externe link museumbelvedere.nl
Музей Бельведер (Нідерланди)

Музей Бельведер — художній музей, присвячений сучасному образотворчому мистецтву. Розташований у нідерландському місті Геренвен, провінція Фрисландія. Є першим музеєм сучасного мистецтва у Фрисландії. Історія Ідея створення музею сучасного мистецтва виникла у 1950-х роках і належала трьом молодим художникам: Тому Меркууру, Сйорду де Фрісу і Буле Брегману. Пройшло багато років і, нарешті, 24 листопада 2004 року музей урочисто відкрили. На церемонії була присутня королева Нідерландів Беатрікс. Того ж року був знятий документальний фільм «Мрія Тома Меркуура», який розповідає історію створення музею. Першим директором і куратором музею став Том Меркуур. 9 лютого 2010 року муніципалітет Геренвена надав йому звання почесного громадянина міста. У 2008 посаду директора зайняв Хан Стеенбрюгген (нід. Han Steenbruggen). У 2009 році музей включили до Нідерландського реєстру музеїв. Будинок Будинок музею зведений за проектом нідерландського архітектора Ерде Схіпперса (нід. Eerde Schippers) з компанії «Inbo». Довжина будинку становить 104 метри, ширина — 13 метрів. Назва будинку і музею походить від споруди-бельведеру, розташованої у лісі Ораньєвауд поруч із музеєм. Музей оточений ландшафтним парком, спорудженим за проектом архітектора Майкла Р. ван Гессела (нід. Michael R. van Gessel). На території музею працюють кафе і сувенірний магазин. Експозиція В музеї зберігаються твори митців XX–XXI століть, здебільшого, з Фрисландії, але також є іноземні майстри, зокрема, бельгійські, французькі, данські та американські. З мистецьких течій і напрямів, в музеї Бельведер можна побачити твори у стилях реалізм, імпресіонізм, експресіонізм, конструктивізм і «Нова фігурація». В колекції музею є твори таких художників і скульпторів як: Джерела www.museumbelvedere.nl — офіційний сайт музею Бельведер (нід.)
Oosterdiep (kanaal)

Het Oosterdiep is een kanaal in de provincie Groningen en vormt een onderdeel van de vaarweg Veendam-Stadskanaal-Ter Apel. De toegestane afmetingen gaan tot schepen van 5,80 meter breed. Het kanaal is 2,00 m diep. De vaarweg is CEMT-klasse 0 en begint op kilometerraai 7,3 van het A.G. Wildervanckkanaal. Op kilometer 0,11 ligt een schutsluis met puntdeuren, het Wilhelminaverlaat. De schutkolklengte is 40 m en de wijdte is 7 m. De minimum drempeldiepte is KP -2,25 m. Over het oostelijk hoofd ligt een basculebrug, wijd 7 meter. De hoogte in gesloten stand is KP +1 m. In het Oosterdiep volgen een aantal bruggen en twee sluizen: bij km 1,80 het Participantenverlaat, ook wel Middenverlaat of Beneden-Wildervanksterverlaat bij km 6,48 het Batjeverlaat of Boven-Wildervanksterverlaat. Vanaf kilometer 6,7 volgt het Stadskanaal, vanaf kilometer 19,9 volgt het Musselkanaal en op 27,8 kilometer volgt het Ter Apelkanaal. Geschiedenis In 1765 werd door de stad Groningen besloten een kanaal te laten graven van Bareveld tot Ter Apel, dit om de ontginning van het hoogveen van het Bourtangermoeras te bevorderen. Men koos voor een traject langs de rand van de provincie Groningen, parallel aan de Semslinie, de 150 jaar eerder vastgestelde grens tussen Groningen en Drenthe. Het kanaal kreeg uiteindelijk een lengte van 38 kilometer en werd in 1856 voltooid. Door de turfvaart was in het de negentiende eeuw een van de drukst bevaren vaarroutes in Nederland. Bij de sluizen konden de wachttijden oplopen tot enkele uren. Op deze plaatsen werden dan cafés en winkeltjes gevestigd. Door de aanleg van het kanaal ontstonden de plaatsen Stadskanaal en Musselkanaal. Aan Drentse zijde werden een aantal zijkanalen gegraven, waarlangs ook een aantal dorpjes ontstonden, de Drentse Monden. Nadat al het veen was afgegraven, werden op het kanaal veel landbouwproducten vervoerd, zoals aardappelen voor de aardappelmeelindustrie en stro voor de strokartonfabrieken. Tevens werden er scheepswerven gevestigd waar met name binnenvaartschepen werden gebouwd, maar waar ook kleine zeeschepen van de helling liepen. Door de concurrentie van de vrachtwagens en de schaalvergroting in de binnenvaart verloor het Stadskanaal vanaf de jaren dertig zijn betekenis als waterweg. In de jaren zeventig waren er plannen om het kanaal te dempen, maar een actie onder de plaatselijke bevolking heeft dit voorkomen. Tegenwoordig is er alleen nog recreatievaart op het kanaal aan te treffen.
Daltonschool Rijnsweerd

De Daltonschool Rijnsweerd (gemakshalve ook veelal Rijnsweerdschool genoemd) is een basisschool voor daltononderwijs die gevestigd is in de Utrechtse wijk Rijnsweerd. Geschiedenis De school werd opgericht in 1980 als eerste en tot op heden enige school in de nieuwe buitenwijk Rijnsweerd, die zich op dat moment in de laatste fase van de bouw bevond. De gemeente Utrecht achtte het aantal gezinnen met kleine kinderen dat zich in de wijk zou vestigen dusdanig klein dat men meende te kunnen volstaan met een noodgebouw van slechts één verdieping. Het aantal leerlingen groeide echter tegen alle verwachtingen in sterk, tot meer dan 200 halverwege de jaren 90. Na protesten van school en ouders besloot de gemeente in 2000 tot het bouwen van een nieuw permanent pand, dat een centrale functie zou kunnen vervullen binnen de wijk. Het gebouw werd aan het begin van het schooljaar 2001-2002 opgeleverd, maar al na korte tijd bleek het te klein om alle leerlingen onderdak te bieden. Om die reden werd er nog een noodgebouw van twee verdiepingen bij geplaatst. Het gebouw is ingesloten tussen enerzijds een woonwijk en anderzijds een singel. Anno 2009 zitten er meer dan 400 kinderen op de school. Om aan de grote hoeveelheid aanvragen te voldoen is er in 2009 een vleugel aan het schoolgebouw geplaatst. De school ontving van de Onderwijsinspectie in 2012, 2013 en 2014 de titel "Excellente School". Leerlingen De leerlingen van de school zijn grotendeels afkomstig uit de wijk zelf of uit de naastgelegen wijken Schildersbuurt en Wilhelminapark. De populatie van deze wijken bestaat voor een groot deel uit jonge, hoogopgeleide gezinnen, die voor de educatie van hun kinderen onder andere aangewezen zijn op de Daltonschool Rijnsweerd. Externe link Officiële website
Sint-Martinuskerk (Sneek)

De Sint-Martinuskerk is de rooms-katholieke neogotische pseudo-basilikale kruiskerk in Sneek en is gewijd aan de heilige Martinus van Tours. Beschrijving Het bouwwerk uit 1872 werd ontworpen door de architect Pierre Cuypers. Het is echter onvoltooid gebleven. De kerk heeft geen dominerende toren, wel een dakruiter met een achtkantige spits tussen vier topgevels, een spitstype dat Cuypers vrij veel toepaste. Het orgel uit 1891 werd gebouwd door Michaël Maarschalkerweerd uit Utrecht. Het werd gerestaureerd in 1997. De gebrandschilderde ramen zijn van Atelier F. Nicolas en Zonen. Zie ook Rooms-Katholieke Begraafplaats Sint Martinuskerk Externe link Officiële website
Trompenburgh

Trompenburgh is a 17th-century manor house in 's-Graveland, designed by Daniël Stalpaert in Dutch Baroque style was built for Admiral Cornelis Tromp, one of the naval heroes of the Dutch Republic. The mansion is almost entirely surrounded by water and was built to resemble a ship, even with decks and railings. Before the current mansion was built, the plot was owned by Andries Bicker and his sister Dieuwertje (1584-1641). Joan van Hellemondt (1616-1665), her son, built a mansion on the estate, called De Hooge Dreuvik, which dates back to 1654. Through inheritance the mansion came into the possession of his widow, Margaretha van Raephorst (1625-1690). She remarried her neighbor Cornelis Tromp in January 1667. The couple redecorated the mansion considerably but it was looted and burned by the French army in February 1673, after the year of disaster. It was rebuilt from 1675 to 1684 by Tromp, who called it Sylisburg, which refers to the Danish title given to him, count of Sölvesborg in 1676. (In May 1676 Tromp became commander-in-chief of the Danish fleet.) After his death in 1691 the mansion was called Trompenburgh. Around 1720, Jacob Roeters came into possession of the estate, etc. References External links Official website Trompenburg, 's Gravenland. Een Beknopte geschiedenis, by B.O. Meierink, VROM / Rijskgebouwendienst, september 2006
Trompenburgh

Trompenburgh es una casa señorial del siglo XVII situada en la población de 's-Graveland, en la provincia de Holanda Septentrional, Países Bajos, Fue proyectada por Daniel Stalpaert para el almirante Cornelis Tromp, uno de los héroes navales de la República Holandesa. La casa se encuentra casi completamente rodeada de agua y fue construida para parecerse a un barco, incluso con cubierta y las barandillas. Historia Antes de la actual ya existió otra casa de recreo en este emplazamiento construida para Andries Bicker, en 1636.​ A través de herencias llegó a la viuda de Van Hellemont Raephorst quien volvió a casarse en 25 de enero de 1667 con el almirante Cornelis Tromp, hijo del también almirante Maarten Tromp. La casa fue saqueada y destruida por los franceses en 1672, durante la guerra franco-neerlandesa.​ Entre 1675 y 1684 la reconstruyó Cornelis Tromp, que la denominó Syllisburg, por uno de los títulos que ostentaba. Alrededor de 1720, Jacob Roeters entró en posesión de la finca, le cambió el nombre por Trompenburg e hizo colocar en 1725 una placa dorada sobre la entrada con una oda de Gerard Brandt en memoria de Tromp.​ Véase también Anexo:100 mejores sitios del patrimonio neerlandés Referencias Enlaces externos Wikimedia Commons alberga una categoría multimedia sobre Trompenburgh.
Watertoren (Breda Speelhuislaan)

De Watertoren aan de Speelhuislaan in de wijk Belcrum en naast de nieuwe wijk Havenkwartier in het stadsdeel Breda Noord in Breda is de tweede watertoren in de stad. Deze watertoren is gebouwd in 1934 en in 1935 in gebruik genomen. Al in 1932 heeft de gemeenteraad van Breda gedacht aan een tweede toren, omdat de eerste toren aan de Wilhelminasingel niet genoeg capaciteit had voor de groeiende stad. In de tijd dat deze toren werd getekend en gebouwd, was soberheid troef, het was crisistijd. De toren zou een industrieel bouwwerk moeten worden, zonder al te veel poespas. De directeur van de gemeentelijke dienst Openbare Werken, Ir. P.A.H. Hornix, was verantwoordelijk voor een vormgeving die aansloot bij de ook door hem ontworpen nieuwe woonwijk Belcrum. De "stadsbouwmeester" Hornix vond dat de toren als silhouet in het stadsbeeld moest voldoen aan redelijke eisen en een behoorlijk bouwwerk op zich moest zijn. Uiteindelijk gaf de gemeenteraad toe. Rondom een stevige betonconstructie werd een schil van handgevormde baksteen opgetrokken. Deze constructie was voor deze tijd modern. De bakstenen waren roodbruin van kleur. De schil werd uiteindelijk ook met ornamenten versierd, hierbij werd Zweeds graniet, staal en koper gebruikt. Voor verdere versiering werd de beeldhouwer Gerard van Aalst ingeschakeld, die aan de buitenkant boven de ingang twee reliëfs maakte van Franse kalksteen. De bovenste bevat een afbeelding van de engel uit het wapen van Breda. De stijl waarin de toren is gerealiseerd, is die van de Amsterdamse School. De praktische functie die het gebouw moest vervullen werd onderstreept met een strakke vormgeving ("vorm volgt functie"). Het elegante trappenhuis geeft doordat het tegen de ronde toren is aangebouwd een eigen sfeer aan het bouwwerk. Het silhouet van de toren mocht geen afbreuk doen aan het stadssilhouet. Hierdoor kreeg de directe omgeving van de toren ook een ander aanzien. Het werd een parkje, waarvan tegenwoordig een deel in gebruik is als een parkeerplaats. Technische gegevens en andere noemenswaardige gegevens De hoogte van het gebouw is 41,80 meter. De diameter (doorsnede) van de ronde toren bedraagt 17 meter. Onder het waterreservoir bevindt zich een lekvloer. Rond de lekvloer loopt een uitkijkgalerij (belvedere) met ronde ramen. Deze heeft tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-'45) in de Tweede Wereldoorlog dienstgedaan als uitkijkpost voor de luchtbescherming. De koperen dakbedekking van de lantaarn is in diezelfde periode gesloopt en vervangen door een betonnen dak, dat groen werd geschilderd. De vijver bij de toren doet dienst als overstort. Deze wordt door een keermuur van 48 meter begrensd. Zie ook Watertoren (Breda Wilhelminasingel) Lijst van watertorens in Nederland
Zwartendijksterschans

De Zwartendijksterschans is een schans in de Nederlandse provincie Drenthe (gemeente Noordenveld). De schans maakte deel uit van de Friese waterlinie die de doorgang door de Drentse venen vanuit Friesland richting Groningen controleerde. De Zwartendijksterschans ligt aan de weg van Een naar Een-West en is vrij toegankelijk. Geschiedenis De schans is genoemd naar de oude naam van de weg waaraan hij ligt, de Zwartendijk, eertijds de enige verbinding door het veengebied tussen Friesland en Drenthe. De ligging was dus zeer strategisch. De huidige naam van die weg is Schansweg. Het verdedigingswerk is een sterrenschans. Hij bestaat uit een (meestal droge) gracht en vier bastions. Het is een van de weinige nog bestaande schansen uit de Tachtigjarige Oorlog. De schans is gebouwd in 1593 in opdracht van Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg. Na de Tachtigjarige Oorlog raakte hij in verval. In 1672 werd de schans weer in staat van verweer gebracht, ditmaal vanwege de aanval van de bisschop van Münster, Bommen Berend. Hierna raakte de schans opnieuw in verval. In 1988 is de schans gerestaureerd en in 2002 zijn gracht en brug hersteld. Eigenaar was toen de stichting Oud Drenthe. Bij het opheffen van deze stichting in 2009 werd de Zwartendijksterschans samen met andere historische bezittingen overgedragen aan Het Drentse Landschap.