NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Sint-Lambertuskerk (Middelaar)

De Sint-Lambertuskerk is de parochiekerk van Middelaar, gelegen aan Dorpsstraat 47. Geschiedenis Reeds vóór het jaar 1000 was er een houten kerkje, gewijd aan de Heilige Brigida. Daarna ontstond een Romaans kerkje, gebouwd van tufsteen dat afkomstig was van eerdere Romeinse bouwwerken. Omstreeks 1250 werd een klein koor aangebouwd en later werd het gebouwtje vervangen door een bakstenen gotisch gebouw, waartegen omstreeks 1450 een toren werd gebouwd en ook kwam een bakstenen koor tot stand. In 1596 werd de kerk verwoest en later gesloopt, slechts de toren bleef behouden, waartegen in 1620 weer een eenbeukig kerkje werd gebouwd, gewijd aan de Heilige Lambertus. De bombardementen in 1944 en 1945 verwoestten ook dit kerkje. In 1946 was de kerk gesloopt. De gelovigen hadden hun toevlucht tot noodkerken moeten nemen, zoals een schuur en een barak. Een nieuwe kerk werd gebouwd, ontworpen door J. Coumans, die ook de kerk van Oostrum had ontworpen. In 1948 kwam de kerk gereed en de toren in 1950. Deze moest zoveel mogelijk op de oude toren lijken, maar baksteen was schaars en de toren werd in mergelsteen opgetrokken. Interieur In 1951 kwam er een orgel, afkomstig van de Hervormde kerk van Wapenveld en gebouwd door Jan Proper te Kampen. Ook bezit de kerk een 17e-eeuws beeld van de Heilige Brigida, in gepolychromeerd hout. Uit dezelfde tijd stammen beelden van de Heilige Lambertus, de Heilige Sebastiaan en de Heilige Willibrordus, eveneens in gepolychromeerd hout. De gebrandschilderde ramen, uit 1950, zijn van Frans Timmermans. In de toren hangt een bronzen luidklok uit 1533. Trivia In een vitrine bevinden zich een kop en schotel. Deze werden tijdens de evacuatie van Niedermörmter door een priester gebruikt als kelk en ciborie, waarbij een onderdeel van een dorsmolen als altaar werd gebruikt. De priester die daar toen kapelaan was, werd later pastoor in Milsbeek en bracht dit aardewerk mee.
Sint-Antonius Abtkerk (Mook)

De Sint-Antonius Abtkerk is de parochiekerk van Mook, gelegen aan Kerkstraat 1. De kerk maakt deel uit van het parochieel samenwerkingsverband van de parochies Ven-Zelderheide, Ottersum, Milsbeek, Middelaar, Mook en Molenhoek (VOMMMM). Geschiedenis Reeds in de 13e eeuw stond hier een kleine kerk. Deze was gewijd aan de Heilige Adelbertus. Omstreeks 1400 werd de kerk uitgebreid met een driezijdig mergelstenen koor. De laatgotische toren is vermoedelijk 15e-eeuws, het dwarsschip is van ongeveer 1500. In 1574 werd de kerk beschadigd tijdens de Slag op de Mookerheide. In 1675 stichtten de Franse troepen er brand. In 1909 werd de kerk vergroot, waarbij het schip werd gesloopt en een nieuw driebeukig schip werd gebouwd, met een nieuwe, grotere dwarsbeuk in neogotische stijl, die ten oosten van en tegen de oude dwarsbeuk werd aangebouwd. Architect was Caspar Franssen. In 1981 werd de kerk gerestaureerd. De kerk, die op een kleine verhoging ligt, wordt omringd door een ommuurd kerkhof. In de tuin van de kerk bevindt zich het Monument voor het kunstenaarsverzet. Interieur Het huidige orgel is een Vermeulen-orgel uit 1950. De kerk bezit een aantal kunstwerken, zoals een albasten reliëf uit 1600, voorstellende de Aanbidding der herders, nu verwerkt in de deur van het tabernakel. Voorts een Mariabeeld uit 1656. Verder zijn er diverse 18e-eeuwse kerkmeubelen en heiligenbeelden.
Sint-Lambertuskerk (Nederweert)

De Sint-Lambertuskerk is de parochiekerk van Nederweert in de Nederlandse provincie Limburg. De kerk is gelegen aan Kerkstraat 58. Geschiedenis In 1467 begon men met de bouw van de toren, terwijl in dezelfde eeuw ook het schip en het koor gereedkwamen. In 1592 en ook in 1659 brandde de kerk uit. In 1840-1841 werd de kerk herbouwd en vergroot. In 1900 werd de toren verhoogd met één geleding, en ook de vier typerende hoektorentjes kwamen toen tot stand. Bovenop de nieuwe geleding kwam een achthoekige lantaarn met uurwerk, en een eveneens achthoekige spits. De toren werd zwaar beschadigd in 1944, en van 1946-1948 hersteld. Restauratie volgde nog in 1983-1984. Gebouw De drie benedenste geledingen van de bakstenen toren zijn in rijkversierde Kempense gotiek uit de tweede helft van de 15e eeuw, met opvallende speklagen. Schip en koor zijn van 1840. Het betreft een driebeukige pseudobasiliek met een dakruiter. Twee koorbanken zijn van de 16e of 17e eeuw. Het hardstenen doopvont is uit 1698, de kerkbanken uit 1754. Uit 1776 dateert een beeldengroep, met de gekruisigde Christus, Maria en Johannes. Onderaan het kruis staat: Crucifixum Laetus Adora, wat een chronogram voor 1776 omvat. Lang heeft deze beeldengroep buiten, boven de hoofdingang, gestaan, maar ze is uiteindelijk in de kerk geplaatst ter bescherming tegen weersinvloeden. Zowel het kerkgebouw als de beeldengroep zijn geklasseerd als rijksmonument. Begraafplaats Op de begraafplaats vindt men een neogotische kerkhofkapel uit 1892, ontworpen door Johan Kayser. Er zijn oude grafstenen uit 1692 en 1785.
Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk (Ospel)

De Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk is de parochiekerk van de Nederlands-Limburgse plaats Ospel, gelegen aan Onze-Lieve-Vrouwestraat 38. De kerk is gewijd aan Maria, specifiek aan de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Geschiedenis Deze kerk werd, kort na de stichting van de parochie, gebouwd naar ontwerp van Pierre Cuypers. In 1868 werd ze ingewijd. In 1944 werd de toren opgeblazen, om in 1954 herbouwd te worden. De kruisribgewelven, eveneens verwoest, werden in 1946-1947 gedeeltelijk hersteld. In 1962-1963 werden de transeptarmen enigszins verlengd. Gebouw Het is een bakstenen, neogotische driebeukige kruisbasiliek. De toren heeft vier geledingen en een met leien bedekte spits die door vier zijtorentjes wordt geflankeerd. Ook wordt de toren door een lagere, zeskante traptoren geflankeerd. Het bouwwerk is beschermd als rijksmonument. Het orgel is een Vermeulen-orgel uit 1956. Op de begraafplaats bevindt zich het Heilig Hartmonument uit 1926. Ook bevindt zich daar het Oorlogsmonument voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Dorpskerk (Jutphaas)

De Dorpskerk is een kerkgebouw aan de Nedereindseweg in Jutphaas, gemeente Nieuwegein. Geschiedenis De kerk werd gebouwd ter vervanging van de uit 1217 stammende Dorpskerk op het Kerkveld, die in zeer slechte staat verkeerde en werd afgebroken. De bouw van de nieuwe kerk startte in 1819. Op 29 maart 1820 vond de inwijding plaats. Van de oude kerk van het Kerkveld zijn de preekstoel, koperen lezenaar en enkele banken bewaard gebleven en in de nieuwe kerk geplaatst. De lezenaar met familiewapen is in 1774 geschonken door Cornelis Schalij. Achter in de kerk hangen borden van de Anna van Rijn-fundatie uit 1603. In 1919 vond een eerste restauratie plaats, in 1959 de tweede restauratie. In 1980 zijn herstelwerkzaamheden aan de muren uitgevoerd. In 1997 waren werkzaamheden aan de fundering nodig. Vanwege aantasting door de boktor zijn in 1999 zowel de kap als het torentje vervangen. In 1927 is het Verenigingsgebouw ’t Geinlicht naast de Dorpskerk gebouwd. Hiervoor is de consistorie aan de oostzijde van de Dorpskerk aangepast. Orgel Het orgel is gebouwd in 1868 door Hermanus Gerhardus Holtgräve (1836-1889) voor de Afgescheiden Gereformeerde Kerk in Deventer. In 1935 is het overgeplaatst naar de Christelijk Gereformeerde Kerk in Kampen door de fa. Spiering. Restauraties werden uitgevoerd door L. Eversdijk (1951) en W. van Leeuwen (1960). In 1967 wordt het orgel geplaatst in de Hervormde Johanneskerk in Nijmegen door Van den Berg & Wendt. In 1972 wordt het overgeplaatst naar de Dorpskerk in Jutphaas door Van den Berg & Wendt. In 2001 restaureert Van Vulpen het orgel, brengt het in originele staat terug en voegt een twee klavier met vijf registers toe.
Sint-Lambertuskerk (Nistelrode)

De Sint-Lambertuskerk is een rooms-katholieke kerk in de Nederlandse plaats Nistelrode. De kerk is gewijd aan Lambertus van Maastricht. Geschiedenis De eerste kerk in Nistelrode stamt uit de 13e eeuw en kreeg als patroon Lambertus. In 1430 werd een kapel gebouwd op de locatie van de huidige kerk, de sint Anthoniuskapel. Doordat de oude kerk na de Tachtigjarige oorlog in handen kwam van de protestanten, waren de inwoners van Nistelrode aangewezen op kerken in het Land van Ravenstein, die katholiek waren gebleven. Wel werd er later een schuurkerk gebouwd, die gedoogd werd. Tijdens de Franse tijd kregen de katholieken de Sint-Lambertuskerk weer toegewezen. Deze werd gebruikt totdat de nieuwbouw in 1842 in gebruik werd genomen, waarop de oude kerk werd gesloopt op de toren na. De sloop van de toren volgde in 1891, omdat die twee jaar ervoor was geraakt door de bliksem en veel schade kende. In 1841 was er begonnen met nieuwbouw van een waterstaatskerk in neoclassicistische bouwstijl. De kerk werd in 1842 ingewijd door bisschop Joannes Zwijsen. Tweemaal werd de kerk vergroot: aan de voorzijde en een kapel aan de zuidzijde. Beide uitbreidingen zijn later weer gesloopt en op de plaats van de kapel werd een pastorie en parochiezaal gebouwd. Aan de voorzijde van de kerk is een klokkentoren aanwezig. In de voorgevel is een beeld aangebracht en elementen van de Dorische orde. In de kerk was een orgel aanwezig van Paulus van Nistelrooij dat in 1857 in gebruik werd genomen. Echter doordat tijdens een verbouwing de orgel zodanig was beschadigd, werd in 1949 een Verschueren-orgel geplaatst. Bij de restauratie van 1972 werd dit orgel verwijderd, om nadien een orgel van Mathieu van Dinter uit 1845, afkomstig van de Michaëlskerk in Blokker, terug te plaatsen. Naast de Sint-Lambertuskerk werd in 1922 een Heilig Hartbeeld geplaatst van Atelier Thissen. De kerk is in 1973 aangewezen als rijksmonument. Galerij
Theaterkerk Hemels

Theaterkerk Hemels is een theaterkerk en multifunctioneel gebouw in het Noord-Hollandse dorp Twisk. Het gebouw betreft het kerkgebouw van de voormalige Nederlands hervormde kerk van Twisk. De toren en de rest van het gebouw hebben allebei een (afzonderlijke) status als rijksmonument. Geschiedenis Het kerkgebouw werd gebouwd in de 14e eeuw, maar het exacte bouwjaar is onbekend. De oudste vermelding van het gebouw dateert uit 1395 en komt uit het archief van de Dom van Utrecht. Eind 2017 verkocht de protestantse gemeente (die het pand in bezit had) het kerkgebouw vanwege een sterk teruglopend aantal kerkbezoekers. Het kerkgebouw werd gekocht door een echtpaar die het pand een herbestemming gaven als theaterkerk en multifunctioneel gebouw waarin tevens overnacht kan worden. Sindsdien draagt het pand de naam 'Theaterkerk Hemels'. Afbeeldingen Zie ook Theaterkerk Wadway Buurtjeskerk Externe link Theaterkerk Hemels (officiële website)
De Lindenhof (Noordwijk)

De Lindenhof is een woonhuis aan het Lindenplein 1 in de Nederlandse plaats Noordwijk, provincie Zuid-Holland. Het pand had oorspronkelijk een dwars dubbel zadeldak. Er zijn drie dakkapellen. De weelderig uitgevoerde achttiende-eeuwse deuromlijsting heeft een gebogen kalf en een bovenlicht met draperingen. Voor het huis staan zeven hardstenen stoeppalen en ijzeren spijlenhek. In 1967 werd het gebouw ingeschreven in het rijksmonumentenregister. Eigenaren In 1421 werd het huis in de leenregister van het huis Wassenaer genoemd. Ridder Hendrik van Wassenaer kreeg een perceel grond van zijn neef en tevens edelman Jan van der Boekhorst, om het na zijn dood erfelijk weer af te staan aan Van der Boekhorst. De kinderen uit het tweede huwelijk van hem met Elisabeth van Alkemade gingen als Van Noordwijk door het leven. Tot 1551 bleef het huis in bezit van de familie Van Noordwijk. Daarna werd het door Cornelis van der Boekhorst verkocht aan Dirk van Waardenburg. In 1591 werd het huis verkocht aan Johan Pryce, een Engels edelman. Na het overlijden van Pryce in 1609 bleef zijn weduwe Margaretha Rataller woonachtig in het huis. Margaretha's zwager Hugo Muys van Holy werd door koop een groot deel eigenaar. In 1629 kwam het huis in het bezit van Hendrick Swaerdecroon. Hij was rector van de Latijnse school in Noordwijk. In 1637 verkocht hij het pand door aan een neef van het echtpaar Pryce−Rataller. In 1689 werd het huis eigendom van de Rotterdamse familie De Riemer. Pieter de Riemer kocht het huis voor zijn zoon Isaak, die in Noordwijk werkzaam was als remonstrants predikant. Nadat Isaak in 1707 werd ontslagen als predikant ging het snel bergafwaarts met hem. In 1716 was hij gedwongen om het huis in de verkoop te zetten. In 1741 werd het huis verkocht door Jan Boekweijt aan Adriaan Hoogop. Adriaan leefde in het huis tot zijn dood in 1790. Rond de eeuwwisseling van de 18e en 19e eeuw werd het huis meerdere malen verkocht. Rond 1841 werd Catharinus van der Schalk eigenaar van het huis. In 1841 werd van der Schalk benoemd tot notaris in Noordwijk. In de Lindenhof heeft Henriette Roland Holst haar jeugd doorgebracht. Tot 1968 was het huis in gebruik bij een notaris. In 1968 werd het huis verkocht aan de Rijksuniversiteit van Leiden. Buiten de verkoop bleef een stukje grond van tweeënhalf vierkante meter, dat aan de Henriëtte Roland Holst-Stichting was overgedragen. De Rijksuniversiteit Leiden gebruikte het huis als kliniek voor chronisch zieke kinderen van het academische ziekenhuis. In 1988 kwam er een einde aan de kinderkliniek en kocht de gemeente Noordwijk het huis. Nadat het twee jaar had leeggestaan volgde een restauratie door A.H. van der Wiel, bouwkundig aannemer, die het pand zelf ging bewonen.
Nune Ville

Nune Ville is een monumentaal pand in het centrum van Nuenen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het pand is gesitueerd aan de Berg 24, naast het ouderlijk huis van de kunstschilder Vincent van Gogh, die in Nuenen woonde en werkte van december 1883 tot en met november 1885. Nune Ville wordt particulier bewoond, maar is op bepaalde dagen gedeeltelijk te bezichtigen. Er worden onder andere schilderijen van vrienden en leerlingen van Vincent van Gogh tentoongesteld. Geschiedenis De hervormde dominee Willem Lodewijk Begemann, die tussen 1828 en 1874 in het dorp werkzaam was, was de eerste eigenaar van het pand. In de zomer van 1884 hadden Vincent van Gogh en Margot Begemann een verhouding. Echter werden hun trouwplannen afgekeurd door haar familie. Door een zelfmoordpoging (met Strychnine) van Margot nam de verhouding een dramatische wending. Margot Begemann verhuisde in 1899 naar Den Haag. Ze werd begraven op de Haagse begraafplaats Nieuw Eykenduynen, waar haar graf anno 2020 nog altijd te vinden is. In haar geboorteplaats Nuenen werd een straat naar haar vernoemd. Hij en zijn vrouw stierven op jonge leeftijd maar hun vier ongehuwde dochters bleven in het huis wonen, waaronder Margot Begemann, de latere geliefde van Vincent van Gogh. Het huis deed van 1926 tot 1954 dienst als Hervormde pastorie. In de Tweede Wereldoorlog bood de zolder van dominee Plug onderdak aan een Joodse onderduiker genaamd Jaap van Cleef, de vader van schrijver Alfred van Cleef. Na de oorlog werd het pand gekocht door de familie Van Gogh, die het liet restaureren. Lijst van bewoners Nune Ville Externe link Website van Nune Ville
Oude Toren (Nederwetten)

De Oude Toren is een losstaande toren die zich bevindt aan Kerkhoef 16 te Nederwetten. Vermoedelijk lag de oude kern van Nederwetten dicht bij de Dommel. De eerste parochiekerk, de Sint-Lambertuskerk werd waarschijnlijk omstreeks 1250 gebouwd, maar de eerste documenten aangaande een zelfstandige parochie stammen uit de 14e eeuw. De rechten van de kerk lagen bij de Priorij Hooidonk. In de 15e eeuw werd aan de Kerkhoef een nieuwe dorpskerk in de stijl van de Kempense gotiek gebouwd. Deze was van 1648 tot 1700 in gebruik bij de protestanten, en van 1756 tot 1791 als raadkamer. In 1797 werd de kerk teruggegeven aan de katholieken, die van 1717 tot 1797 van een schuurkerkje gebruik maakten. De kerk aan de Dommel werd in 1898 afgebroken. In het centrum van Nederwetten was inmiddels de nieuwe Sint-Lambertuskerk gereedgekomen. De toren bleef echter behouden en werd geconserveerd. Deze staat te midden van een groepje boerderijen op enkele honderden meters ten westen van het huidige centrum van Nederwetten. Tot 1920 was de toren nog in gebruik als klokkentoren, maar toen zijn de klokken weggehaald en naar de nieuwe Sint Lambertuskerk gebracht. In 1938 is tijdens een storm de spits van de toren geblazen. De toren is sinds 1972 een beschermd rijksmonument (nr. 30828). In 1982 zijn maatregelen getroffen om verval te stoppen, maar de toren verkeert desondanks in een vervallen staat.
Kerkboog

De Kerkboog, ook wel Stevenspoortje genoemd, is een poortgebouw in Nijmegen dat de Grote Markt met het achtergelegen Sint-Stevenskerkhof verbindt en toegang verschaft tot de Stevenskerk. Aanvankelijk maakte dit pand deel uit van de Nijmeegse lakenhal. Geschiedenis Middeleeuwse kerkgangers bereikten de Stevenskerk via een smalle lakenhalgang, waarvan de oorsprong teruggaat tot 1382. De neergang van de textielindustrie in de 16e eeuw leidde tot architectonische ingrepen, waarbij twee lakenhalgedeelten werden verwijderd om plaats te maken voor een bredere ingang. Claes die Waele ontwierp het architectonische plan voor de verbeterde doorgang. In 1605 werd de Kerkboog voorzien van een nieuwe topgevel, ontworpen door Hans Vredeman de Vries. Twee jaar later werd een spiltrap aan de achterzijde toegevoegd. De bovenetage kwam in 1609 in handen van het chirurgijnsgilde dat het als vergaderruimte en snijkamer gebruikte. Tussen 1656 en 1678 functioneerde het dan ook als de medische faculteit van de Kwartierlijke Academie van Nijmegen. Tot ver in de 19de eeuw verbleven de chirurgijnen in de Kerkboog. In 1880 kwam het in de handen van gemeente en in 1886 werd het onder leiding van Jan Jacob Weve gerestaureerd. Tijdens het bombardement van 22 februari 1944 liep de poort weinig schade op. Het pand werd tussen 1955 en 1972 opnieuw opgeknapt. De verdieping kreeg een nieuwe bestemming als woning. Wereldtentoonstelling voor het Hotel- en Reiswezen In 1895 is de Kerkboog in Amsterdam nagebouwd voor de Wereldtentoonstelling voor het Hotel- en Reiswezen. Galerij Externe link Absolute Facts - Nijmegen, Kerkboog
Hervormde kerk (Hensbroek)

De Hervormde kerk is een eenbeukig dorpskerkje voorzien van ingesnoerde naaldspits, gelegen aan de Kerkweg 2 in het Noord-Hollandse Hensbroek. De kerk werd van 1657 tot 1658 gebouwd in gotische trant. In de kerk bevinden zich een preekstoel uit 1631 en een 17e-eeuws doophek, koperen doopboog en drie blakerarmen, drie grote koperen kronen en psalmenbordje. De toren is voorzien van een stichtingssteen met het jaartal 1657. In de toren bevindt zich een klokkenstoel met een klok van Everardus Splinter uit 1637. Het mechanisch torenuurwerk stamt uit 1940 en is gemaakt door Eijsbouts. Zowel de toren als kerk staan sinds 1972 als rijksmonument ingeschreven in het monumentenregister. Rond Pasen is er ieder jaar een kunstexpositie in de kerk. Orgel In 1902 werd de kerk voorzien van een orgel. Aangezien de restauratie van het oude orgel te veel geld kostte is het orgel in de loop der tijden vervangen door een nieuw. Enkele jaren geleden werd het instrument door blikseminslag beschadigd en raakte buiten gebruik. Foto's
Margarethakerk (Odoorn)

De Margarethakerk is een opmerkelijk kerkgebouw in het Drentse dorp Odoorn. Het gebouw is bijzonder vanwege het koor van de oorspronkelijke middeleeuwse kerk, dat bij de herbouw in de 19e eeuw bewaard is gebleven. De kerk is in 1965 aangewezen als rijksmonument. Het gebouw is in gebruik bij de vrijzinnige hervormde gemeente van de PKN. Geschiedenis Odoorn werd in de 13e eeuw afgesplitst van parochie Anloo. Het dorp kreeg toen een kerk die grotendeels was gebouwd van bewerkte zwerfstenen. Van die kerk resteert nog het koor, dat nu dienst doet als consistorie. De huidige kerk dateert uit de 19e eeuw. Het is een zaalkerk van vijf traveeën breed met een ingebouwde toren ontworpen door W. van Ernst. De muren met rondboogvensters zijn geleed door lisenen. In 1897 brandde de kerk geheel uit. Beschrijving Bij de brand ging het gehele interieur verloren. De huidige preekstoel dateert uit 1897. Het orgel is gebouwd door de gebroeders van Oeckelen en verving het orgel dat vader Petrus had gebouwd in 1861. Fotogalerij Externe link Vrijzinnige kerk van Odoorn. Zie ook Lijst van kerken in Drenthe
Lambertuskerk (Oldebroek)

De Lambertuskerk is het kerkgebouw van de hervormde gemeente van Oldebroek. Ze ligt in het midden van het dorp op een terp, aan de noordkant van de Zuiderzeestraatweg. Naamgeving De kerk is vernoemd naar de heilige Sint Lambertus. Hij was 40 jaar lang bisschop van Maastricht. Nadat hij is vermoord heeft de Rooms-Katholieke Kerk 17 september als gedenkdag aangehouden. Indertijd heeft het wolweversgilde in Oldebroek en omstreken Sint Lambertus als schutspatroon aangenomen, vandaar dat de Schapenmarkt in Oldebroek op de woensdag voorafgaand aan 17 september wordt gehouden. Geschiedenis De kerk is oorspronkelijk gebouwd als hallenkerk. Van deze hallenkerk zijn alleen de toren uit de 14e eeuw en het koor uit de 15e eeuw overgebleven. In 1629 werd de kerk geteisterd door een brand, waarna de schade werd hersteld voor een bedrag van Fl. 225. De volgende verbouwing geschiedde pas in 1844. Er werd toen een catechisatiekamer aangebouwd. Doordat de kerk erg klein was en er vaak mensen onwel werden tijdens een volle kerkdienst, werd in 1866 de aanbesteding voor het vergroten en het verhogen van de kerk uitgevaardigd. In 1867 wordt een consistorie aangebouwd. Externe links Informatie over rijksmonumentnummer 31377 reliwiki.nl
Lutherse Kerk (Groede)

Die Lutherse Kerk ist eine evangelisch-lutherische Kirche in Groede, einem Ortsteil von Sluis in der niederländischen Provinz Zeeland. Das Gotteshaus wurde durch die lutherische Kirchengemeinde in eine Stiftung überführt und ist als Rijksmonument eingestuft. Geschichte Die lutherische Kirchengemeinden in Zeeland formierten sich durch Auswanderer aus dem Bistum Salzburg („Salzburger Exulanten“), die durch das strenge Verhalten des 1727 dort eingesetzten Bischofs Leopold Anton von Firmian ihren Glauben nicht mehr ausüben konnten. Diese sammelten sich zunächst in den Städten Middelburg, Veere und Vlissingen. Aufgrund eines Arbeitskräftemangels in der Region um Sluis wurde einer Gruppe von etwa 800 Lutheranern gestattet, sich dort niederzulassen. Wegen schwieriger Lebensbedingungen verließen viele dieser Auswanderer die Region wieder. 1734 lebten noch 224 in der Region Sluis, 1741 eine Gruppe von 171. Die meisten von ihnen hatten sich in Groede niedergelassen. Aufgrund der Konzentration der Lutheraner in Groede wuchs der Wunsch nach dem Bau eines eigenen Kirchengebäudes, nachdem man bisher Gastrecht in einer reformierten Kirche hatte. Der Grundstein dafür wurde am 28. Mai 1742 durch Pfarrer Johannes Gottlob Fischer gelegt, die Einweihung fand am 1. September 1743 statt. Die schlichte Hallenkirche wurde mit finanzieller Unterstützung der lutherischen Gemeinde in Amsterdam errichtet. Neben einer Kirche gründeten die Lutheraner hier auch eine eigene Schule. Die lutherische Kirche ist eine gerade geschlossene Saalkirche, die durch Pilaster gegliedert ist, der Eingang wird durch drei große Rundbogenfenster gegliedert. Die 1998/99 grundlegend restaurierte Kirche enthält eine Kanzel aus der Zeit um 1800. Der Fassade sind zwei Begrenzungssteine aus dem 17. Jahrhundert vorgesetzt. Gottesdienste der zeeländischen Lutheraner finden heute in der Regel in der Lutherse Kerk in Zierikzee statt, aber auch zentral in Middelburg. Literatur Monumenten in Nederland. Zeeland. Zwolle 2003, S. 117. Weblinks Einzelnachweise