Kościół św. Maksymiliana Marii Kolbego w Stolcu

Kościół św. Maksymiliana Marii Kolbego w Stolcu – rzymskokatolicki kościół filialny, znajdujący się w Stolcu w gminie Dobra (Szczecińska), w powiecie polickim (województwo zachodniopomorskie). Należy do parafii św. Urszuli Ledóchowskiej w Buku. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków. Historia i architektura Utrzymany w stylu barokowym kościół został wzniesiony w latach 1731–1735, z fundacji Jürgena Berndta von Ramina. Powstał na miejscu wcześniejszej, XV-wiecznej świątyni, rozebranej na początku XVIII wieku. Murowana z cegły, salowa budowla sytuowana jest na planie prostokąta o wymiarach 24 × 12,5 m, bez wyodrębnionego prezbiterium. Ściany zewnętrzne są otynkowane. Nawa kryta jest dachem dwuspadowym. W zachodniej części korpusu osadzona jest wieża w konstrukcji ryglowej, oryginalnie nakryta podwójnym hełmem z dwiema latarniami. Po obu stronach wieży wzniesiono krypty, z których północna została wymurowana z kamieni pochodzących z poprzedniego kościoła. W narożach elewacji znajdują się boniowane lizeny. W ścianie południowej znajduje się prostokątny portal wejściowy, z zakończoną łukiem płyciną powyżej. Drugi portal, w formie szerokiego otworu zamkniętego łukiem koszowym, umieszczony jest w wieży. Okna w ścianach nawy zamknięte są łukiem odcinkowym, osadzone w opaskach zamkniętych zwornikiem w zwieńczeniu. Wnętrze kościoła oryginalnie nakryte było sklepieniem zwierciadlanym. Na ścianie zachodniej umieszczona była empora, w południowo-wschodnim narożniku kościoła wydzielono natomiast zakrystię. W 1883 roku ściany ozdobiono polichromiami. Na wyposażeniu świątyni znajdowały się dawniej: ołtarz ambonowy autorstwa Erharda Löfflera z 1735 roku, cztery barokowe lichtarze, srebrny kielich mszalny ufundowany przez Jürgena Berndta von Ramina i jego żonę w 1727 roku, kielich z 1728 roku, pozłacana srebrna patena, pozłacane cyborium z 1729 roku oraz chrzcielnica z zawieszoną nad nią rzeźbą anioła chrzcielnego. Na ścianach kościoła umieszczone było polichromowane drewniane epitafium z 1668 roku, trzy tablice z lat 1813–1815, siedem tablic z lat 1866–1871 i tablica z tekstem ostatniej woli króla Fryderyka Wilhelma III. W wieży kościelnej zawieszony był jeden dzwon gotycki, dzwon z 1614 roku i dzwon z 1653 roku, odlany w warsztacie Lorenza Köckeritza ze Szczecina. Po 1945 r. Kościół został zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku. Nieużytkowany w kolejnych latach, ulegał stopniowej dewastacji. Z wyposażenia kościoła zachowały się jedynie dwa lichtarze oraz epitafium z 1668 roku przedstawiające klęczącego pod krzyżem Bernda Ottoa von Ramina i jego małżonkę Ilsę Sabinę von Berge oraz ich dwanaścioro dzieci – przeniesione w 1973 r. do Muzeum Narodowego w Szczecinie. Dwie ocalałe rzeźby cherubinów i kotary ze zdemolowanego ołtarza głównego trafiły do szczecińskiej katedry św. Jakuba. W 1981 roku rozebrano znajdujący się w złym stanie technicznym hełm na wieży. W tym samym roku dokonano również remontu wnętrza, w trakcie którego wyrównano wklęsłe styki ścian ze stropem, zamalowano polichromie ścienne i usunięto pozostałości empory. Po odbudowie kościół został przekazany na cele kultu katolickiego i konsekrowany w dniu 5 grudnia 1982 roku przez biskupa Stanisława Stefanka. Otoczenie kościoła Wokół kościoła znajduje się otoczony kamiennym murem teren dawnego cmentarza, z barokową bramą w południowo-wschodnim narożniku. Na cmentarzu zachował się murowany z cegły i obłożony płytami z piaskowca pomnik ku czci Jürgena Berndta von Ramina (zm. 1792). Neoklasycystyczny pomnik, posadowiony na kwadratowym cokole i kilkustopniowej podstawie, pokryty jest inskrypcjami pamiątkowymi. Umieszczono na nim portret zmarłego w wieńcu laurowym, poniżej którego przedstawione są postaci płaczącego anioła i putta z ręką wspartą na łbie psa myśliwskiego. Na gzymsie pomnika umieszczono róg i trąbkę myśliwską. Zachowały się także liczne nagrobki z 2. połowy XIX i początku XX wieku. Na terenie cmentarza rosną: lipy, dęby, jesiony, świerk pospolity, grab pospolity, buk zwyczajny, robinia biała. Przypisy