NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Аполлония Киренская

Аполлония Киренская — греческая колония, основанная в Северной Африке, в Киренаике. Была одним из городов Пентаполиса (Пятиградья). Просуществовала до арабского завоевания в VII в. н. э. На территории Аполлонии расположен современный город Суса. Исторические и географические сведения Скорее всего, Аполлония была основана как одна из дочерних колоний Кирены в период правления в ней династии Баттиадов. Письменных свидетельств о времени основания города до нас не дошло. Самый древний археологический материал, найденный при раскопках этого города, датируется VI в. до н. э. Как сообщает Страбон, Аполлония Киренская была гаванью Кирены. Она располагалась в 80 стадиях от самой Кирены (12 км юго-западнее), в 170 стадиях от мыса Фикунт и в 1000 стадий от города Береники. Во времена Страбона Аполлония была процветающим торговым городом. Любкер в «Реальном словаре классических древностей» называет Аполлонию родиной Эратосфена. В римское время Аполлония входила в провинцию Крит и Киренаика. С VI века н. э. входила в провинцию Верхняя Ливия. История изучения и основные достопримечательности В результате землетрясений античная часть города ушла под воду. Большой урон строениям нанесло также подводное землетрясение 365 г. В 1958—1959 годах Н. Флемминг, будучи студентом Кембриджа, организовал несколько экспедиций и составил карту подводной части города. К. Бельтраме составил фотографический обзор ряда подводных строений. Основные достопримечательности — это театр, находящийся за пределами городских стен и рассчитанный на 27 рядов сидений, дворец византийского наместника и руины трех византийских церквей. Кроме того, местный музей содержит большое количество античных артефактов. Литература Кембриджская история Древнего мира. — Т. III, ч. 3: Расширение греческого мира. VIII—VI века до н. э. / Под ред. Дж. Бордмэна и Н.-Дж.-Л. Хэммонда. Пер. с англ., подготовка текста, предисловие и примечания А. В. Зайкова. — М.: Ладомир, 2007. — 653 с. Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. В 3-х тт. — М.: ОЛМА-Пресс, 2001. — Т. 1. Страбон. География. / пер. Г. А. Стратановского. — М.: Наука, 1964.
Аполлонія Киренська

Аполлонія Киренська — грецька колонія, заснована в Північній Африці, в Киренаїці. Була одним з міст Пентаполісу (П'ятиграддя). Проіснувала до арабського завоювання в VII ст. н. е. На території Аполлонії розташоване сучасне місто Суса. Історичні і географічні відомості Найпевніше, Аполлонія була заснована як одна з дочірніх колоній Кирени в період правління в ній династії Баттіадів. Письмових свідчень про час заснування міста до нас не дійшло. Найдавніший археологічний матеріал, знайдений при розкопках цього міста, датується VI ст. до н. е. Як повідомляє Страбон, Аполлонія Киренська була гаванню Кирени. Вона розташовувалася за 80 стадій від самої Кирени (12 км на південний захід), за 170 стадій від мису Фікунт та за 1000 стадій від міста Береніки. За часів Страбона Аполлонія була квітучим торговим містом. Любкер у «Реальному словнику класичних старожитностей» називає Аполлонію батьківщиною Ератосфена. У римський час Аполлонія входила в провінцію Крит і Киренаїка. З VI століття н. е. входила в провінцію Верхня Лівія. Історія вивчення та основні визначні пам'ятки Внаслідок землетрусів антична частина міста пішла під воду. Великої шкоди будівлям завдав також підводний землетрус 365 року. В 1958—1959 роках Н. Флеммінг, будучи студентом Кембриджу, організував кілька експедицій і склав карту підводної частини міста. К. Бельтрама склав фотографічний огляд ряду підводних будов. Основні визначні пам'ятки — це театр за межами міських стін, розрахований на 27 рядів сидінь, палац візантійського намісника і руїни трьох візантійських церков. Крім того, місцевий музей містить велику кількість античних артефактів. Примітки Література Кембриджська історія Стародавнього світу. — Т. III, ч. 3: Розширення грецького світу. VIII—VI століття до н. е. Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. В 3-х тт. — М.: ОЛМА-Пресс, 2001. — Т. 1. (рос.) Страбон. География. / пер. Г. А. Стратановского. — М.: Наука, 1964. (рос.)
Ptolemaida (Cirenaica)

Ptolemais o Ptolemaida fou una de les capitals antigues de la Cirenaica. Probablement prengué el nom de Ptolemeu III. El seu nom llatí en època romana era Tolmeta, del qual deriva el nom de la ciutat líbia actual de Tolmeitha (طلميثة en àrab). La ciutat fou fundada probablement als s. VII o VI ae per colons de Barca. Aviat es convertí en una de les ciutats estat fundadores de la Pentàpolis. L'any 331 ae la federació es dissolgué, després de lliurar-se totes les ciutats a Alexandre el Gran. Després de la seua mort, l'àrea s'integrà en l'Egipte ptolemaic. Al començament del s. I la zona fou conquistada per tropes romanes i esdevingué una província de l'imperi. La Tolmeta romana mancava d'aigua, però els arquitectes romans construïren un aqüeducte des dels pujols i l'emmagatzemaren en divuit grans galeries situades sota el fòrum, d'uns catorze peus d'alt i deu peus d'ample. Aquestes galeries han sobreviscut i foren redescobertes durant l'ocupació italiana. Durant les operacions militars contra els rebels, es descobrí que aquests usaven l'espai subterrani com a amagatall; a dins podien ocultar-se fins a tres-centes persones. Al 365 hi hagué a la zona un terratrèmol de grans proporcions que destruí les cinc ciutats més importants (Cirene, Apol·lònia, Arsínoe, Berenice i Barca). Ptolemaida hi sobrevisqué en condicions relativament bones i les autoritats s'hi mudaren. Funcionà com a capital de la Cirenaica fins al 428, quan els vàndals la destruïren. Durant el regnat de Justinià I, reconstruí la ciutat, però mai recuperaria la importància passada i tornà a ser assolada pels àrabs al s. VII. Les ruïnes de la ciutat, enterrades a l'arena, s'han conservat molt bé. A l'oest de la ciutat hi ha un mausoleu imponent semblant a una torre, i també un teatre grec excavat al vessant de la muntanya propera. Es tracta probablement de l'única capital romana de província que es conserva en bones condicions. L'any 2001 una missió arqueològica de la Universitat de Varsòvia excavà el lloc. S'estima que la ciutat té 2 km² d'extensió, als quals cal afegir les muralles i la gran necròpoli que l'envolten. Referències Enllaços externs Ptolemais - Pàgina web (en polonés i anglés). Ciutat de Ptolemaida (anglès)
Ptolemais (Kyrenaika)

Ptolemais ist eine antike Stadt in der Kyrenaika im Nordosten Libyens. Sie liegt am Meer, neben dem modernen Tolmeitha. Die Stadt wurde vielleicht schon im 7. oder 6. Jahrhundert v. Chr. gegründet und diente als Hafen für das nicht weit entfernt im Inland liegende Barke. Der ursprüngliche Name des Hafens ist unbekannt. Sie wurde aber in hellenistischer Zeit vollkommen überbaut und erhielt ihren Namen wohl nach Ptolemaios III. Euergetes. Die 1,4 × 1,5 km² große Stadt wurde in 36,5 × 182,5 m (100 × 500 ptolemäische Fuß) große Häuserblocks unterteilt und war von einer Stadtmauer umgeben. Aus dieser Zeit stammen die Agora und das Theater. Im ersten vorchristlichen Jahrhundert wurde Ptolemais römisch (Provinz Creta et Cyrene). Am Ende des dritten nachchristlichen Jahrhunderts wurde sie unter Kaiser Diokletian Provinzhauptstadt von Libya superior. Die Stadt wurde daraufhin mit weiteren öffentlichen Gebäuden, wie einem Ehrenbogen, versehen. 365 wurde sie von einem Erdbeben verwüstet. Mit dem Aufkommen des Christentums wurden zahlreiche Basiliken errichtet, von denen heute noch teilweise hoch anstehende Mauern erhalten sind. Einer ihrer Bischöfe war zwischen 411 und 413/414 der berühmte Philosoph Synesios von Kyrene, in dessen Briefen eine Fülle an Details des Alltagslebens und seines eigenen Wirkens verzeichnet ist. 428 wurde die Stadt von den Vandalen zerstört und erlebte in oströmischer Zeit unter Kaiser Justinian I. eine kurze Nachblüte, als auf merklich reduziertem Areal eine befestigte Siedlung wiedererrichtet wurde. Nach der islamischen Eroberung verlor sie vollkommen an Bedeutung. Während der italienischen Besatzungszeit von Libyen zwischen etwa 1911 und 1943 dienten die Ruinen zeitweise als Rückzugsort von Aufständischen. Die Stadt ist bisher wenig erforscht worden. Es gab nur vereinzelte Grabungen, seit 2002 von polnischen Archäologen. Wichtigstes heute zu sehendes Gebäude ist der Palast der Kolonnaden, der wohl um 80 v. Chr. erbaut wurde, dessen heutige Reste aber hauptsächlich in die Spätantike nach dem Erdbeben von 365 datieren. Außerdem sind die Villa der Vier Jahreszeiten, der sogenannte Statthalterpalast mit einem Peristylinnenhof und eine Zisterne zu sehen. Siehe auch Titularbistum Ptolemais in Libya Literatur Gennaro Pesce: Il "Palazzo delle Colonne" in Tolemaide di Cirenaica, Rom 1950. Carl Hermann Kraeling - Dericksen M. Brinkerhoff - Richard G. Goodchild: Ptolemais: City of the Libyan Pentapolis, Chicago 1962. David Nasgowitz: Ptolemais Cyrenaica, Chicago 1980. Jerzy Żelazowski: Ptolemais: zaginione miasto w Libii - A Lost City in Libya, Warschau 2011. ISBN 978-83-61376-76-7. Ders.; Ptolemais in Cyrenaica. Studies in Memory of Tomasz Mikocki, Warschau 2012. ISBN 978-83-61376-45-3. Ronald B. St John: Libya: Continuity and Change, London 2013. ISBN 9781136824050. Weblinks Ptolemais (polnisch, englisch) Excavations - Ausgrabungsbericht (engl.)
Ptolemaida (Cirenaica)

Ptolemais o Ptolemaida fue una de las capitales antiguas de la Cirenaica. Probablemente toma su nombre de Ptolomeo III. Su nombre latino en época romana era Tolmeta, del que deriva el nombre de la ciudad libia actual de Tolmeita (طلميثة en árabe).​ La ciudad fue fundada probablemente en los siglos VII o VI a. C. por colonos de Barca. Pronto se convirtió en una de las ciudades-estado fundadoras de la Pentápolis. En el año 331 a. C. la federación se disolvió, tras entregarse todas las ciudades a Alejandro Magno. Tras la muerte de este el área se integró en el Egipto ptolemaico. A comienzos del siglo I la región fue conquistadas por las tropas romanas y se convirtió en una provincia del imperio. La Tolmeta romana carecía de suministro de agua, pero los arquitectos romanos construyeron un acueducto desde las colinas y almacenaron el agua en dieciocho grandes galerías situadas bajo el foro, de unos catorce pies de alto y diez pies de ancho. Estas galerías han sobrevivido y fueron redescubiertas durante la ocupación italiana. Durante las operaciones militares contra los rebeldes, se descubrió que estos usaban el espacio subterráneo como escondite; en su interior podían ocultarse hasta trescientos hombres.​ En el año 365 se produjo en la región un terremoto de grandes proporciones que destruyó las cinco ciudades más importantes de la zona (Cirene, Apolonia, Arsínoe, Berenice y Barca). Ptolemaida sobrevivió en condiciones relativamente buenas y las autoridades más importantes se mudaron allí. Funcionó como capital de la Cirenaica hasta el año 428, en que los vándalos la destruyeron. Durante el reinado de Justiniano I, se reconstruyó la ciudad, pero nunca recuperó la importancia pasada y volvió a ser asolada por los árabes en el siglo VII. Las ruinas de la ciudad, enterradas en la arena, se han conservado muy bien.​ Al oeste de la ciudad se alza un mausoleo imponente similar a una torre, y hay asimismo un teatro griego excavado en la ladera de la montaña próxima. Se trata probablemente de la única capital romana de provincia que se conserva en buenas condiciones. En el año 2001 una misión arqueológica de la Universidad de Varsovia comenzó a excavar el lugar. Se estima que la ciudad tiene dos kilómetros cuadrados de extensión, a los que hay que añadir las murallas y la gran necrópolis que la rodean. Notas Enlaces externos Ptolemais - Página web (en polaco e inglés) Ciudad de Ptolemaida (en inglés)
Ptolemais (Cyrenaica)

Ptolemais (Grieks: Πτολεμαΐς) is een voormalige havenstad in Cyrenaica (modern Libië), gesticht ten tijde van het Ptolemeïsche Rijk, vermoedelijk onder Ptolemaeus III Euergetes I (246-221 v.Chr.). Het werd een belangrijk commercieel centrum in de zuidelijke Middellandse Zee. Ptolemais was een van de vijf steden van de Libische Pentapolis en diende als de haven van de stad Barca (tegenwoordig Al Marj), ongeveer twintig kilometer landinwaarts. Na de verovering van Kreta in 67 v.Chr. werd het een onderdeel van de Romeinse provincie Kreta en Cyrenaica. Met de hervormingen van Diocletianus, rond 300, werden beide provincies terug opgesplitst. Cyrenaica kreeg samen met Tripolitana de naam Libia en werd ingedeeld bij de Dioecesis Orientis. Vanaf de 3e eeuw was Ptolemais de hoofdplaats van een bisdom. De aardbeving van Kreta in 365 en de daaropvolgende tsunami verwoestte de havenstad een eerste maal, de Libiërs in 411 een tweede maal en de islamitische verovering van de Maghreb in de 7de eeuw betekende het definitieve einde. Opgravingen Archeologische opgravingen van de site begonnen in de jaren 1930 en onthulden een stad met een schaakbordpatroon, zo'n 1650 bij 1400 meter (ongeveer een vierkante mijl). Bedolven onder het zand zijn de ruïnes opmerkelijk goed bewaard gebleven. Ptolemais bevatte een hippodroom, een amfitheater en drie theaters, waarvan de kleinste als odeion werd gebruikt. Men kon er ook waterspektakels opvoeren, want de stad werd bevoorraad door een aquaduct uit de tijd van keizer Hadrianus. De gevonden artefacten werden overgebracht naar Benghazi, waar ze in 2011 zijn gestolen.
Ptolemaida (starożytne miasto)

Ptolemaida, Ptolemais (gr. Πτολεμαΐς) – starożytne miasto w Cyrenajce, w północno-wschodniej części Libii; ruiny położone w pobliżu wsi Tolmeita. Historia Prawdopodobnie na przełomie VII i VI wieku p.n.e. w rejonie Ptolemaidy zaczęli się osiedlać mieszkańcy z założonej wcześniej Barki. W roku 331 p.n.e. miasta pentapolis dobrowolnie poddały się Aleksandrowi Wielkiemu, a po jego śmierci przeszły we władanie dynastii Ptolemeuszy. Miasto miało charakter hellenistyczny. Na początku I wieku p.n.e. Ptolemaida znalazła się pod panowaniem Rzymu. Miasto ucierpiało stosunkowo najmniej podczas trzęsienia ziemi, które w roku 262 n.e. zniszczyły Cyrenajkę, i w związku z tym do niego przeniesiono większość urzędów i instytucji z Cyreny i innych miast pentapolis. Od IV wieku było stolicą diecezji Ptolemais in Libya, w której jednym z biskupów był Synezjusz z Cyreny. Świetność miasta skończyła się, gdy zniszczyło je trzęsienie ziemi w 365 roku n.e. Mimo odbudowy nie miało już tak wielkiego znaczenia. Prawdopodobnie w roku 428 zostało zniszczone przez Wandalów, co spowodowało jego wyludnienie. Pewne ożywienie nastąpiło sto lat później za panowania Justyniana Wielkiego, lecz po najazdach Arabów w połowie VII wieku miasto znów popadło w ruinę i od tego czasu było opuszczone. Obecnie na terenie Ptolemaidy znajdują się stanowiska archeologiczne. W czasach świetności miasto zajmowało obszar ponad 250 hektarów (obszar trzy razy większy niż Pompeje mające 70 hektarów) i otoczone było murami, a poza ich obrębem znajdowały się nekropolie. Od północy miasto z portem przylegało do morza, a od południa rozciągały się wzgórza z akropolem. Zabudowa miasta była regularna. Jeszcze przed I wojną światową wykopaliska archeologiczne prowadzili tam Włosi i Brytyjczycy. Od 2001 roku jest to miejsce stałych badań archeologicznych prowadzonych przez Polaków. Linki zewnętrzne Jerzy Żelazowski: O Ptolemais (Polskie wykopaliska na terenie Ptolemaidy) Literatura Jerzy Żelazowski: Ptolemais: zaginione miasto w Libii. Warszawa: Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, 2011, ISBN 978-83-61376-76-7.
Ptolemais (Cirenaica)

Ptolemais ou Ptolemaida foi uma das antigas capitais da província romana de Cirenaica. Ela foi provavelmente batizada em homenagem a Ptolemeu III Evérgeta. Seu nome latino durante o período romano era Tolmeta, do qual o nome da cidade líbia atual Tolmeita (em árabe: طلميثة) deriva. História A cidade foi provavelmente fundada no século VI ou VII a.C. por imigrantes de Barca. Logo ela se tornou uma das cidades fundadoras da federação das cidades-estado da Pentápole. Em 331 a.C., a união foi dissolvida após todas as suas cidades terem se rendido a Alexandre, o Grande. Após a sua morte, a área se tornou parte do Egito ptolemaico. No início do século I d.C., a região foi conquistada pelo Império Romano e se tornou uma província em separado. A Tolmeta romana não tinha nenhuma fonte de água local e, por isso, os arquitetos romanos construíram um aqueduto que vinha das montanhas nas redondezas e depositava a água em dezoito enormes galerias sob o fórum, cada uma com mais de 4 metros de altura por 3 de largura. Estas galerias estão em perfeito estado de conservação e foram redescobertas durante a ocupação italiana. No decurso das operações militares contra os rebeldes, descobriu-se que eles as utilizavam como esconderijo. Entre duzentas e trezentas pessoas podiam facilmente se esconder nas galerias subterrâneas. Em 365, um enorme terremoto atingiu a região e destruiu as cinco maiores cidades da da região (Cirene, com seu porto, Apolônia, Arsínoe, Berenice, Balagras e Barca). Ptolemais sobreviveu à tragédia relativamente bem e foi para lá que a maior parte das autoridades se mudou. Ela serviu como capital da Cirenaica até pelo menos 428 d.C., quando foi destruída pelos vândalos. Durante o reino de Justiniano I, a cidade foi reconstruída, mas jamais recuperou sua antiga glória, sendo novamente destruída pelos árabes no século VII d.C. Enterrada nas areias do deserto, as ruínas da cidade permaneceram muito bem preservadas. A oeste da cidade está um conspícuo mausoléu em forma de torre. Além disso, há também um teatro grego recortado nos montes atrás da cidade. Ela é provavelmente a única capital provincial bem preservada no mundo. Em 2001, a missão arqueológica da Universidade de Varsóvia iniciou novas escavações na região. Acredita-se que a área da cidade cubra mais de 2,5 quilômetros quadrados, excluindo-se as muralhas e a enorme necrópole adjacente. Referências Ligações externas «Página principal» (em inglês). Site oficial. Consultado em 21 de março de 2011. Arquivado do original em 25 de agosto de 2011 «Escavações - relatórios preliminares» (em inglês). Site oficial. Consultado em 21 de março de 2011
Ракета земя-въздух

Земя-въздух е вид управляеми ракети, които се използват за унищожаване на вражески самолети, вертолети, летящи шпионски апарати и по-рядко вражески атакуващи балистични ракети. Противовъздушните и противоракетни единици на всички армии по света разполагат с ракетни комплекси тип земя-въздух. Разработването на този вид оръжие започва в Нацистка Германия по време на Втората Световна война, която обаче приключва преди да бъде изпробвано за пръв път. Една от тези първи ракети е „Васерфал“. Ракетите тип земя-въздух могат да бъдат монтирани както на мобилни, така и на неподвижни установки. Днес съществуват и разновидности, достатъчно малки за да бъдат пренасяни от един-единствен войник (преносими зенитно-ракетни комплекси – ПЗРК). Такива са FIM-92 Стингър и 9К38 Игла. Днес почти всички бойни кораби са въоръжени с противовъздушни ракети. Някои съвременни ракети земя-въздух
Protiletadlový raketový komplet

Protiletadlový raketový komplet (PLRK), hovorově označovaná také jako raketa země-vzduch, je systém využívající raket k ničení vzdušných cílů – letadel, vrtulníků, bezpilotních letounů, ale i jiných řízených střel či balistických raket. Protiletadlové raketové komplety tak tvoří jeden z prvků protivzdušné obrany (dalšími prvky jsou například bojové letouny, protiletadlové kanóny, hybridní protiletadlové komplety a v budoucnu zřejmě i lasery). Základní dělení Protiletadlový raketový komplet velmi krátkého dosahu (VSHORAD – Very Short-Range Air Defence Systems), dosah: až 10 km. Lehké přenosné komplety: FIM-92 Stinger, MIM-72 Chaparral, 9K32 Strela-2, 9K38 Igla, Mistral, Starstreak, Robotsystem 70. Komplety na podvozcích kolových či pásových vozidel: Roland, Rapier, Crotale, MBDA MICA, hybridní systém 9K22 Tunguska. Protiletadlový raketový komplet krátkého dosahu (SHORAD – Short-Range Air Defence Systems), dosah: 10–20 km. Roland se střelou VT-1, 9K33 Osa, 9K330 Tor, Pancir-S1 (hybridní systém), NASAMS, SPYDER, HQ-7. Protiletadlový raketový komplet středního dosahu (MRADS – Medium-Range Air Defence Systems), dosah: 20–75 km. MIM-23 Hawk, S-75 Dvina, S-125 Něva, 2K12 Kub, 9K37 Buk. Protiletadlový raketový komplet velkého dosahu (LORADS – Long-Range Air Defence Systems), dosah: nad 75 km. MIM-104 Patriot, MEADS, SAMP/T, S-300P, S-400, Tien Kung, HQ-2 či FT-2000. Systémy navádění Použité protiletadlové řízené střely mohou být autonomní (tzv. „vystřel a zapomeň“) či neautonomní. Neautonomní systémy se dále dělí na systémy samonaváděcí či na systémy s dálkovým naváděním. Samonaváděcí systémy mohou mít navádění aktivní, poloaktivní či pasivní. Aktivní navádění znamená, že cíl je ozařován rádiovým či optickým signálem, jehož zdroj se nachází na palubě střely. Poloaktivní systémy jsou naváděny rádiovým či optickým signálem, jehož zdroj se nachází mimo střelu. Konečně pasivní naváděcí systémy využívají rádiové, optické či tepelné vyzařování samotného cíle. Dálkové navádění střel lze rozdělit na povelové systémy (PSDN) a na dálkové navedení po paprsku, v současnosti zejména po laserovém paprsku (SDNPP). Odkazy Reference Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu protiletadlový raketový komplet na Wikimedia Commons (anglicky) Rest-of-World Missile Systems
Légvédelmi rakéta

A légvédelmi rakéta vagy föld-levegő rakéta olyan irányított rakéta, melyet légi célok, elsősorban repülőgépek, ritkábban helikopterek és rakéták elleni harcra használnak. Az első légvédelmi rakétákat a második világháborús Németországban fejlesztették ki a szövetséges bombázások megakadályozására, de a háború végéig nem sikerült használható fegyverhez jutniuk. Az atomfegyvereket hordozó nehézbombázó repülőgépek megjelenése a fejlesztéseknek új lökést adott, és az 1950-es évek második felében megjelentek és elterjedtek az első használható ilyen fegyverek. Az akkori elvárásoknak megfelelően a honi légvédelmi rakéták a kiemelt fontosságú, stratégiai célokat védték, ennek megfelelően fix telepítésű fegyverrendszerek voltak, meglehetősen nagy méretű és tömegű rakétákkal és berendezésekkel. A legkorábbi rakéták irányítórendszere parancsközlő távirányítás volt, de ez a távolság növekedésével egyre pontatlanabbul működött, így nem ritkán atomtöltet kellett az ellenséges repülőgépek biztos megsemmisítéséhez, ezért hamar átadta helyét a félaktív lokátoros önirányításnak, amely ma is a légvédelmi rakéták egyik alapvető irányítási módszere. Az 1960-as évek végére a rakéták legkisebb méretét sikerült alapvetően lecsökkenteni, megjelentek a csapatlégvédelmi rakéták, melyek indítóállványait és kiszolgáló berendezéseit páncélozott harcjárművekre telepítették, így ezek folyamatosan követni tudták a harcoló csapatok mozgását. A legkisebb légvédelmi rakéták kategóriája, a kézi légvédelmi rakéták (MANPADS) is ekkortájt jelentek meg. A NATO három kategóriát különböztet meg hatótávolság tekintetében: Rövid hatótávolságú rendszerek: 0–20 km Közepes hatótávolságú rendszerek: 20–90 km Nagy hatótávolságú rendszerek: több mint 90 km Kapcsolódó szócikkek Dani Zoltán A székely hős, aki „levette” a lopakodót Archiválva 2009. április 28-i dátummal a Wayback Machine-ben – ATV.hu, 2009. április 25.; Aki leszedte a lopakodót – Index, 2009. május 9. Külső hivatkozások https://www.haborumuveszete.hu/cimke/legvedelmi-raketarendszer https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/TenyekKonyve-tenyek-konyve-1/nato-16647/a-nato-orszagok-haditechnikaja-16D63/nehany-haditechnikai-eszkoz-leirasa-16F80/legvedelmi-eszkozok-1707D/mim23-hawk-kozepes-hatomagassagu-legvedelmi-raketa-170A2/ https://nkerepo.uni-nke.hu/xmlui/bitstream/handle/123456789/13865/13_bozsoki.pdf;jsessionid=6F15DE22CE8E7E6591B6892AFE7518F3?sequence=1 Jegyzetek