NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Monastýr Gračanica

Klášter v Gračanici (srbsky v cyrilici Манастир Грачаница, v latince Manastir Gračanica, albánsky Manastiri i Graçanicës) je srbský pravoslavný klášter v Kosovu nedaleko hlavního města Priština (asi 5 km na jihovýchod), v obci se stejným názvem. Od 13. července 2006 patří společně s dalšími 3 lokalitami mezi památky světového dědictví UNESCO (společné pojmenování „Středověké památky v Kosovu“). Spadá pod eparchii Rašsko-prizrenskou. Dějiny Pravoslavný klášter (monastýr) založil v roce 1315 srbský vládce Štěpán Uroš II. Milutin. Výstavba byla realizována v letech 1315 až 1321. Charta, která dokládá původ chrámu, byla na jeho jižní straně vytesána do kamene. Připomíná také, že klášter vznikl na místě dřívějšího, raně středověkého svatostánku. Chrám se stal významným centrem srbské církve a celého duchovního života i během let turecké nadvlády. Od roku 1592 se zde nacházela i tiskárna. Do moderní doby se dochovalo celkem 12 knih, které byly v Gračanici vytištěny a 38 rukopisů. Turci několikrát klášter poškodili a poničili (v roce 1383 a dále během srbských protitureckých povstání).[zdroj?] V letech 1528 až 1555 během působení metropolity Nikanona byly napsány ikony chrámu. Chrám byl později vyzdoben i nádhernými freskami (některé byly z kláštera sneseny a konzervovány jinde) a masivním křížem. V roce 1539 zde byla zřízena i tiskárna. Průčelí hlavního kostela se nachází na půdorysu tvaru obdélníků o rozměrech 13x17 m. V roce 1963 se uskutečnily v Gračanici konzervační práce, při nichž byly nalezeny dvě dosud neznámé ikony ze 17. století, a obnoveny také některé části komplexu, které zpustly v průběhu staletí. V současnosti je chrám duchovním centrem Srbů na území Kosova. Je to fungující pravoslavný klášter, ve kterém žijí a pracují jeptišky (malba ikon, zemědělství, šití a pod.). V současné době je významným symbolem přítomnosti Srbů v Kosovu, proto je také napadán čas od času kosovskými Albánci. Je tedy hlídán policejními složkami.[zdroj?] Odkazy Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Kláštor v Gračanici na slovenské Wikipedii. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Klášter Gračanica na Wikimedia Commons Gračanica- Blago Fund Official web presentation of Raska and Prizren Diocese Serbian Unity Congress
Klooster Gračanica

Het Klooster Gračanica (Servisch: Манастир Грачаница Manastir Gračanica; Albanees: Manastiri i Graçanicës) is een Servisch-orthodox klooster gelegen in Kosovo. De Servische enclave Gračanica is om het klooster heen gebouwd, en het ligt op enkele kilometers afstand van Pristina. Het klooster werd gesticht door koning Stefan Uroš II Milutin in 1321. Van het oorspronkelijk gebouw heeft enkel de kerk het overleefd. De Narthex en de toren zijn enkele decennia later gebouwd. In 1999, na de Kosovo-oorlog verhuisde de bisschop van Raška en Prizren, Artemije, zijn zetel van Prizren naar het klooster. Tijdens ernstige anti-Servische rellen in 2004 waaraan 60.000 Albanese Kosovaren deelnamen, in een aantal gevallen actief geholpen door de Kosovaarse politie, werden meer dan 30 orthodoxe kerken en kloosters verwoest. Het Gračanica-klooster ontsprong de dans waarschijnlijk omdat het klooster in een Servische enclave ligt. Vanaf dat moment stond het Gračanica-klooster echter onder permanente bewaking van KFOR. In 2010 besloot de NAVO om de bescherming op te heffen. Op 13 juli 2006 werd het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO gezet onder de naam Middeleeuwse monumenten in Kosovo. Externe links (sr) Meer informatie over het klooster Gračanica- Blago Fund
Monaster Gračanica

Monaster Gračanica – średniowieczny klasztor prawosławny w pobliżu kosowskiego miasta Prisztina. Od 1999 monaster jest siedzibą biskupa raszko-prizreńskiego. Lokalizacja Klasztor znajduje się w serbskiej enklawie niedaleko miasteczka Lipljan, około 5 km od Prisztiny. Historia Monaster został ufundowany przez serbskiego króla Milutina i zbudowany w XIV wieku. Wcześniej w tym miejscu wznosiła się od VI wieku bazylika wczesnochrześcijańska, a później od XIII wieku kościół. Z zabudowań klasztornych do naszych czasów zachowała się jedynie cerkiew Matki Boskiej. 13 lipca 2006 monaster został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO – do istniejącego już wpisu monasteru Visoki Dečani dodano trzy zabytki: monster Gračanica, cerkiew Bogurodzicy Ljeviškiej w Prizrenie i monaster Peć, które wspólnie tworzą wpis Średniowieczne zabytki Kosowa i jako całość znalazły się na liście zabytków światowego dziedzictwa w niebezpieczeństwie. Cerkiew Matki Boskiej Cerkiew przyklasztorna pod wezwaniem Matki Boskiej stanowi jeden z cenniejszych zabytków sztuki bizantyjsko-serbskiej. Świątynia ma oryginalny układ przestrzenny – jest organicznym połączeniem dwóch cerkwi krzyżowo-kopułowych i bogatą dekorację plastyczną. Freski Wnętrza świątyni zdobią freski wykonane m.in. przez Michaela Astrapę i Eutychiosa. Malowidła przedstawiają m.in. portrety fundatora – króla Milutina oraz cykle ikonograficzne ze Starego i Nowego Testamentu. Freski te są przykładem stylu renesansu Paleologów. Kopią świątyni jest Hercegowińska Gračanica, cerkiew w Trebinju w Bośni i Hercegowinie. Przypisy
Graçanicaklostret

Graçanicaklostret (serbisk kyrilliska: Манастир Грачаница; latinska: Manastir Gračanica; albanska: Manastiri i Graçanicës) är ett serbiskt-ortodoxt kloster, beläget i tätorten Graçanica i Pristina distrikt i östra Kosovo. Klostret är ett religiöst center samt ett viktigt nationellt och politiskt centrum för serberna i Kosovo. Historik Klostret grundades av den serbiske kungen Stefan Uroš II Milutin år 1321. Efter Kosovokriget (1999) flyttade den serbiske biskopen över Raška-Prizren sitt säte från Prizren till Graçanica. Den 13 juli 2006 placerades klostret på Unescos världsarvslista under namnet medeltida monument i Kosovo, vilket var en utökning med det redan tidigare utnämnda Visoki Dečaniklostret och ytterligare två serbiska kloster i Kosovo. Samtliga blev direkt placerade på listan över hotade världsarv. Klostret Klostret är byggt i senare bysantisk stil. Bilder Se även Östortodoxa kyrkor Östortodoxa kyrkan i Kosovo Externa länkar Wikimedia Commons har media som rör Klostret i Gračanica.﻿ klostret i Gračanica (på engelska) Referenser
Монастир Грачаниця

Монастир Грачаниця (серб. Manastir Gračanica) — православний монастир на території частково визнаної Республіки Косово поблизу міста Приштина. Присвячений Успінню Пресвятої Богородиці. 13 липня 2006 року включений до списку об'єктів Світової спадщини ЮНЕСКО. Крім цього, монастир включено до переліку об'єктів Всесвітньої спадщини, що перебувають під загрозою знищення. Історія Монастир заснував король Стефан Мілутін у 1315 році на руїнах церкви XIII століття, яка своєю чергою була побудована на фундаменті ранньохристиянської базиліки VI століття. Притвор і церковна вежа були побудовані кілька десятиліть потому, у тому числі з метою захисту фресок на західному фасаді. Нартекс серйозно пошкодили турки в період між 1379 і 1383 роками, але його відновили в 1383 році. Наступне розграбування монастиря османи вчинили після битви на Косовому полі в 1389 році. Під час турецького панування місто Грачаниця стала важливим культурним центром. Під час правління митрополита Ніканона (1528—1555) було написано кілька нових ікон для вівтаря. Крім того, тут була друкарня, що випускала багато богослужбової та духовної літератури. Царські ворота створили в 1564 році за митрополита Діонісія, чия смерть також відображена на фресках у притворі. Завдяки зусиллям патріарха Макарія Соколовича в монастирі провели великі реставраційні роботи і створили нові фрески в монастирській церкві. За патріарха Паїсія церкву покрили свинцевим дахом а в іконостасі поставили масивний хрест. Під час Великої Турецької війни монастир знову розграбували турки, які таким чином намагалися помститися сербам за підтримку християнської сторони. Османи зняли хрест, плити з підлоги а також захопили скарби, заховані тут патріархом Арсенієм III. Після Другої світової війни сюди повернулися черниці. Нині тут перебувають 24 черниці, що займаються іконописом, сільським господарством, шиттям та іншими монастирськими послухами. Після закінчення війни в Косові в 1999 році єпископ Рашки і Призрена Артемій переніс свою кафедру з Призрена в цей монастир, отож тепер монастир не тільки духовний, але й національний та політичний центр сербського народу в Косові. У 1977 році серби в США придбали ділянку землі, на якій побудували монастир, що дістав назву Нова Грачаниця. Церква американського монастиря зовні повторює давню косовську будівлю, проте має трохи більші розміри. Архітектура Головна будівля монастиря — Успенський собор, побудований в 1315—1321 роках. Зовнішній притвор добудований дещо пізніше й відкритий з трьох боків як портик. Фрески Монастир відомий своїми унікальними фресками. У XIV столітті були створені такі розписи: в апсиді — літургійні сцени, в наосі — Великі свята, Страсті Христові і дива Христові, Притчі, в нартексі — портрети ктиторів, Родовід Неманічей, Страшний суд. Фрески зовнішнього притвору написані в 1570 році. У ризниці церкви зберігаються сербські ікони та рукописи XIV—XVI століть. Примітки Посилання Офіційний вебсайт монастиря[недоступне посилання з квітня 2019] Грачаница- Благо Фонд [Архівовано 27 лютого 2021 у Wayback Machine.]
Prishtina Mall

Prishtina Mall је тржни центар у Приштини, на магистралном путу М2 ка Урошевцу. Отворен је 9. марта 2023. године као други по величини тржни центар у Србији, док је испред њега BW Galerija. Историја Prishtina Mall се налази на на раскрсници главних коридора ауто-путева који повезују неколико земаља југоисточне Европе. Тежи да буде буде највећи тржни, рекреацијски и забавни центар у југоисточној Европи, са грађевинском површином од 239.111 m2 (укључујући и паркинг), док се сам тржни центар простире преко 114.562 m2. Пројекат је акредитовао Edge због своје еколошке структуре и приступачности. Edge је систем сертификације зелених зграда који омогућава дизајнерским тимовима и власницима пројеката да процене најефикасније начине за уградњу опција за уштеду енергије и воде у домове, хотеле, болнице, канцеларије и малопродајне просторе. Референце Спољашње везе Званични веб-сајт Prishtina Mall на веб-сајту Facebook Prishtina Mall на веб-сајту Instagram Prishtina Mall на веб-сајту YouTube Prishtina Mall на веб-сајту LinkedIn Prishtina Mall на веб-сајту TikTok
Kosovská akademie věd a umění

Kosovská akademie věd a umění (albánsky: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës) je národní učená společnost Kosova sídlící v Prištině. Zřízena byla parlamentem autonomní oblasti Kosovo 20. prosince 1975. Tehdy byla nazvána "asociací", roku 1978 byla přejmenována na akademii. Jde o nezávislou instituci financovanou kosovskou vládou. Akademie má 23 stálých a 14 přidružených členů (dopisovatelů). Vedle toho akademie uděluje členství čestné, byli jím vyznamenáni například nositel Nobelovy ceny Ferid Murad, spisovatel Ismail Kadare nebo Matka Tereza. Nejvyšším orgánem je Sněm Akademie, který se skládá ze všech řádných členů a dopisovatelů. Akademie má čtyři sekce: Oddělení jazyka a literatury, společenskovědní sekce, sekce přírodních věd a sekce umění. K vědeckým časopisům, které akdemie vydávala, patřily a patří Acta biologiae et medicinae experimentalis (od 1976), Vjetari-Godišnjak (od 1976), Studime-Studije (1980-1988), Kërkime-Istraa Åivanaja (1980-1986). Akademie hrála velkou roli v srbsko-albánském konfliktu 90. let. V dubnu 1989 byla činnost akademie zastavena s odůvodněním, že narušuje ústavní pořádek Jugoslávie. Akademie ale pokračovala v obhajobě práv Albánců v bývalé Jugoslávii, podpořila referendum o nezávislosti a zintenzivnila spolupráci s Albánskou akademií věd. V roce 1992 Srbské národní shromáždění prohlásilo akademii za uzavřenou. Členové akademie se ale rozhodnutím neřídili a pokračovali v činnosti za mimořádných podmínek až do roku 1994, kdy srbská policie budovu akademie násilně zabrala a začala ji využívala k jiným účelům. Přesto Akademie dál pokračovala ve své činnosti, vydávala časopisy a další vědecké publikace. Financovány byl z darů bohatých muslimů z celého světa. (Hetem Ramdani, Šefki Neziri). Akademici se scházeli v soukromém domě v Prištině až do roku 1999. Od vyhlášení nezávislosti Kosova funguje akademie jako národní instituce. Reference V tomto článku byl použit překlad textu z článku Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës na albánské Wikipedii. Externí odkazy Obrázky, zvuky či videa k tématu Kosovská akademie věd a umění na Wikimedia Commons
Akademie der Wissenschaften und Künste des Kosovo

Die Akademie der Wissenschaften und Künste des Kosovo (albanisch Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosovës, kurz ASHAK; lateinisch Academia Scientiarum et Artium Kosoviensis) ist eine Akademie der Wissenschaften und eine Kunsthochschule in der kosovarischen Hauptstadt Pristina. Sie wurde am 20. Dezember 1975 gegründet und hat je eine Fakultät für Sprache und Literatur, Sozialwissenschaften, Naturwissenschaften und Kunst. Leiter der Akademie ist seit 2011 Hivzi Islami (* 1946), der ein gelernter Demograph und Geograph ist. In den 1990er Jahren leitete er eine politische Partei und war im Parlament vertreten. Die Akademie ist Mitglied im Dachverband von All European Academies. Weblinks Website der ASHAK (albanisch und englisch)
Kosova Academy of Sciences and Arts

The Kosova Academy of Sciences and Arts (Albanian: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Latin: Academia Scientiarum et Artium Kosoviensis) is the national academy of Kosovo. History and organization The Kosova Academy of Sciences and Arts is the highest institution of science and art in Kosova, with headquarters in Prishtina, established by decision of the Assembly of Kosova on December 20, 1975. By law and other by-laws, ASHAK is defined as an independent institution, which unites its membership of scientists and artists from the most prominent in the country. The activity of the Academy is of special public and national interest, the purpose of which is the development and promotion of research-scientific and artistic work in Kosova, care for the implementation of scientific achievements and the cultivation of artistic values in the country, as well as the development of cooperation international scientific and artistic. ASHAK is an honorary institution, without executive powers, only with moral and intellectual influence on general social developments, particularly in the development of scientific thought, in public, educational, cultural and artistic activities. It is financed from the budget of the Government of Kosova. Members The academy has 23 regular and 14 associate members. The current president of the academy is Mehmet Kraja, while the vice-president is Justina Shiorka-Pula. Luan Mulliqi was the last general secretary of academy. The heads of the divisions include Sabri Hamiti, Gjyljeta Mushkolaj, Fetah Podvorica and Rauf Dhomi. Honorary members include personalities like Albanian-American Nobel Prize winner Ferid Murad and Mother Teresa. References
Academia de Ciencias y Artes de Kosovo

La Academia de Ciencias y Artes de Kosovo (Ashak), creada el 20 de diciembre de 1975 en Pristina con la Ley especial de la Asamblea de Kosovo. La Academia de Ciencias y Artes de Kosovo (Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës en albanés) es la más alta institución de la Ciencia y el Arte en Kosovo, establecido por la Asamblea de Kosovo. El interés nacional y público de la Academia se expresa en el ejercicio de su actividad en el campo de la ciencia y el arte, que incluye el cultivo, la promoción y el desarrollo del pensamiento científico y la creatividad artística. La Sede de la Academia está en Pristina.​ La Academia se compone de tres órganos principales: la Asamblea, la Presidencia y el Presidente. La Asamblea de la Academia está compuesta por todos los miembros permanentes y de tiempo parcial. El cargo más elevado de la Academia es el de Presidente de la Academia. Los miembros de la asamblea son: los miembros de la Academia permanentes, los de tiempo parcial y los miembros extranjeros. Los académicos es decir, los científicos académicos que llevan el título, son miembros permanentes.​ Secciones La Academia tiene cuatro secciones: Sección de Lingüística y Literatura (Gjuhësisë dhe të Letërsisë) Sección de Ciencias Sociales (Shkencave Shoqërore) Sección de Ciencias Naturales (Shkencave të Natyrës) Sección de Bellas Artes. (Arteve) Secciones encabezada por los secretarios de las divisiones. También existen el departamento de la Biblioteca del Ashak y el departamento de Administración. La actual presidencia Presidente: Académico Rexhep Ismajli Vicepresidente: Académico Besim Bokshi Secretario General: Académico Hivzi Islami Secretario de la Sección de Lingüística y Literatura: Académico Eqrem Basha Secretario de la Sección de Ciencias Sociales: Académico Ekrem Murtezai Secretario de la Sección de Ciencias Naturales: Académico Muharrem Berisha Secretario de la Sección de Artes: Académico Rauf Dhomi Secretario de la Academia: Zija Bylykbashi Miembros regulares de la Academia Miembros corresponsales Engjëll Berisha Tahir Emra Sabri Hamiti Mehmet Kraja Pajazit Nushi Latif Susuri Han sido miembros corresponsales: Isa Mustafa (economista) Fejzullah Krasniqi Jusuf Krasniqi Miembros externos Miembros de honor Gjergj Fishta (escritor) Ferid Murad (médico, premio Nobel de Medicina) Gonxhe Bojaxhiu Ferid Murad (médico, premio Nobel de Medicina) Josip Broz Tito In Memoriam Presidentes hasta la fecha Esad Mekuli - (20.12.1975 – 29.01.1979) Idriz Ajeti - (29.01.1979 – 11.05.1982) – (25.05.1995 – 09.07.1996) – (09.07.1996 – 08.11.1999) Dervish Rozhaja - (11.05.1982 – 10.05.1984) Syrja Pupovci - (11.05.1984 – 09.05.1986) Musa Haxhiu - (24.05.1990 – 04.06.1992) Mark Krasniqi - (04.06.1992 – 27.06.1993) Gazmend Zajmi -(27.06.1993 – 30.06.1994) – (30.06.1994 – 25.05.1995) Nexhat Daci (08.11.1999 – 30.11.2002) Rexhep Ismajli (2003 - actualidad) Notas Referencias ashak.org
Kosovska akademija znanosti i umjetnosti

Kosovska akademija znanosti i umjetnosti (albanski Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, srpski Akademija nauka i umetnosti Kosova, skraćeno ASHAK), znanosna i umjetnička institucija Kosova. Na čelu su mu predsjednik, dva potpredsjednika i tajnik. Ima redovne i izvandredne članove, a ravnopravni su albanski i srpski jezik.
Akademia Nauk i Sztuk Kosowa

Akademia Nauk i Sztuk Kosowa (alb. Akademia e Shkencave e Arteve e Kosovës) – państwowa instytucja naukowa, działająca w Kosowie jako placówka skupiająca najwybitniejszych uczonych pracujących w tym kraju. Historia Akademia Nauk i Sztuk Kosowa (ANSK) rozpoczęła działalność 20 grudnia 1975 na mocy ustawy uchwalonej 18 kwietnia 1975 przez Zgromadzenie Kosowa. Pierwszym jej prezesem został poeta Esad Mekuli. W 1992 na mocy ustawy Zgromadzenia Serbii (po zniesieniu autonomii Kosowa) ANSK została zamknięta, a jej majątek został skonfiskowany przez władze serbskie. Akademicy kosowscy kontynuowali swoją działalność w podziemiu, zbierając się w domu prof. Hamdiego Syli w Prisztinie. Działalność Akademii wznowiono oficjalnie w 1994. Struktura W obecnym kształcie Akademia składa się z trzech sekcji: Językoznawstwa i Literatury, Nauk Społecznych i Nauk Przyrodniczych. Akademia posiada własną bibliotekę i wydawnictwo naukowe, wydaje też czasopismo Studime Shoqërore. W skład Akademii wchodzi 22 członków rzeczywistych i 14 członków korespondentów. Prezesem Akademii od 2017 jest dramaturg i filolog Mehmet Kraja, a jego zastępcą ekonomistka Justina Shiroka-Pula. Na liście członków honorowych Akademii znajdują się m.in. Matka Teresa z Kalkuty i Josip Broz Tito. Prezesi Akademii Nauk i Sztuk Kosowa 1975–1979: Esad Mekuli 1979–1982: Idriz Ajeti 1982–1984: Dervish Rozhaja 1984–1986: Syrja Popovci 1986–1990: Vukašin Filipović 1990–1992: Musa Haxhiu 1992–1994: Mark Krasniqi 1994–1995: Gazmend Zajmi (zmarł w trakcie kadencji) 1995–1999: Idriz Ajeti 1999–2002: Nexhat Daci 2002–2008: Rexhep Ismajli 2008–2011: Besim Bokshi 2012–2017: Hivzi Islami od 2017: Mehmet Kraja Przypisy Bibliografia Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. = 2017-04-22 [online], ashak.org (alb.).
Академия наук и искусств Косова

Академия наук и искусств Косова (алб. Akademia e Shkencave e Arteve e Kosovës; лат. Academia Scientiarum et Artium Kosoviensis; серб. Академија наука и уметности Косова) — высшее научное учреждение Республики Косово. История и организация В 1950-е годы в Косове стал ставиться вопрос о необходимости проведения научных исследований, организованных на самом высоком уровне. В 1953 году был образован Институт албанологии, но уже через 2 года он был закрыт под давлением югославских властей. В 1967 году Институт албанологии был возрождён и с того момента был активно вовлечён в научную и культурную жизнь региона. В 1970-х годах в Косове усилилось национальное движение за предоставление краю свободы равной другим югославским республикам. Остро встал вопрос о создании в Косове высшего научного учреждения. В 1974 году Ассамблея Косова создала комиссию по его созданию. Академия наук и искусств Косова была основана 20 декабря 1975 года. Её первым президентом стал Эсад Мекули, считающийся основателем современной албанской поэзии на территории бывшей Югославии. В состав Академии входят четыре отделения: отделение лингвистики и литературы, отделение социальных наук, отделение естественных наук и отделение искусств. Члены В Академии наук и искусств Косова работает 24 штатных и 11 ассоциированных членов. Нынешним президентом научного учреждения является профессор Хивзи Ислами, вице-президентом — профессор Паязит Нуши. Исуф Красники — генеральный секретарь Академии наук и искусств Косова. Руководителем отделения лингвистики и литературы служит поэт и писатель Экрем Баша, отделения социальных наук — историк Юсуф Байрактари, отделения естественных наук — Фейзулах Красники и отделения искусств — скульптор Люан Мулики. Почётными членами были или остаются такие выдающиеся личности, как албано-американский нобелевский лауреат Ферид Мурад и мать Тереза. Примечания Ссылки Официальный сайт Академии наук и искусств Косова