Gnu pręgowane

Gnu pręgowane, gnu zambijskie (Connochaetes taurinus) – gatunek kopytnego ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych. Żyje w dużych stadach, najczęściej wraz z zebrami, gazelami i żyrafami zamieszkują południową i wschodnią Afrykę. W poszukiwaniu pokarmu odbywają długie wędrówki, w czasie których pokonują wiele przeszkód, np. głębokie rzeki. Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1823 roku brytyjski odkrywca, przyrodnik, podróżnik, artysta i pisarz William John Burchell, umieszczając nowo opisany takson w rodzaju Antilope i nadając mu epitet gatunkowy taurina. Miejsce typowe to według oryginalnego opisu to „źródło Kosi” (ang. Kosi fountain), ograniczone przez Austina Robertsa w 1951 roku do gór Makuba, w Rezerwacie Specjalnym Henningvlei, pomiędzy rzekami Kuruman i Molopo, w Prowincji Przylądkowej Północnej, w Południowej Afryce. Holotyp to zamontowana skóra dorosłej samicy (sygnatura BMNH:Mamm:138b) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Autorzy All the Mammals of the World rozpoznają cztery podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka: Etymologia Connochaetes: gr. κοννος konnos ‘zarost, broda’; χαίτη khaitē ‘grzywa’. taurinus: łac. taurinus ‘podobny do byka, o twardej skórze’, od ‘taurus’ ‘byk, wół’. albojubatus: łac. albus ‘biały’; iubatus ‘grzywiasty, czubaty’, od iuba ‘grzywa, czub’. mearnsi: ppłk. Edgar Alexander Mearns (1856–1916), oficer United States Army w latach 1883–1909, chirurg, kolekcjoner z Meksyku w latach 1892–1894, Filipin w latach 1903–1907 i tropikalnej Afryki w latach 1909–1911. johnstoni: Sir Harry Hamilton Johnston (1858–1927), Angielski badacz w tropikalnej Afryce w latach 1882–1884, administrator kolonialny, wicekonsul Kamerunu i Delty Nigru w 1885 roku, konsul Portugalskiej Afryki Wschodniej w 1889 roku, komisarz ds. Południowej i Środkowej Afryki w latach 1891–1896, konsul generalny Tunezji w latach 1897–1899, Specjalny Komisarz Ugandy w latach 1899–1901. Rozmieszczenie geograficzne Gnu pręgowane występuje w Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku: C. taurinus taurinus – południowa Angola, południowo-zachodnia Zambia, Namibia, Botswana, Zimbabwe, południowy Mozambik, północna i wschodnia Południowa Afryka oraz Eswatini; zazwyczaj nie występuje na południe od rzeki Oranje, chociaż w 1843 roku odnotowano jednego osobnika w dystrykcie Britstown C. taurinus albojubatus – południowa Kenia (równiny Athi-Kapiti), na południu do Tanzanii i na zachód do północnych brzegów jeziora Tanganika C. taurinus mearnsi – ekosystem Serengeti–Masai Mara w południowej Kenii i północnej Tanzanii, w obrębie którego większość populacji sezonowo migruje na północ i południe C. taurinus johnstoni – południowo-wschodnia Tanzania, północny Mozambik i Zambia (na wschód od Muczinga); dawniej Malawi Budowa Długość ciała samic 172–178 cm, samców 176–203 cm, długość ogona samic 55–63, samców 56–73; masa ciała samic 141–242 kg, samców 171–271 kg. Wymiary dla poszczegółnych podgatunków przedstawia poniższa tabelka: Ubarwienie: sierść szara z pionowymi brunatnymi pręgami.Rogi u osobników obu płci. Gnu pręgowane tworzą stałe stada złożone z samic z małymi albo z samców. Stada samic z młodymi liczą przeciętnie ok. 10 osobników. W sprzyjającym okresie wykazują terytorializm, dopiero w porze suchej przemieszczają się w poszukiwaniu pokarmu tworząc większe skupiska. W regionach stale suchych tworzą olbrzymie stada, liczące nawet kilka tysięcy osobników, migrujące w poszukiwaniu bardziej sprzyjających warunków. Młode samce po osiągnięciu dojrzałości płciowej (w wieku ok. 1,5 roku) są odganiane od matki i łączą się w luźne grupy samców.Gnu żyje średnio 15-20 lat. Rozmnażanie Ruja przypada na czerwiec. Samica rodzi jedno młode po ciąży trwającej około 8-8,5 miesiąca. Biega ono razem z matką już po kilku godzinach. Z pokarmu matki może korzystać nawet do 8 miesiąca życia, mimo że trawę zaczyna jeść po tygodniu. Hodowla Gnu pręgowate jest hodowane w licznych zoo, gdzie dość dobrze się rozmnaża. Pierwsze na świecie narodziny gnu pręgowanego w warunkach hodowlanych miało miejsce w roku 1887 we wrocławskim zoo. Uwagi Przypisy Bibliografia C.H. Smith: The class Mammalia. Supplement to the order Ruminantia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 4. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 1–428. (ang.). T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.). L. Zukowsky. Ueber einige anscheinend neue Rassen von Connochaetus albojubatus Thomas aus Deutsch-Ostafrika. „Archiv für Naturgeschichte”. Abteilung A. 79, s. 76–91, 1913. (niem.). R. Lydekker & G. Blaine: Catalogue of the Ungulate Mammals in the British Museum (Natural History). Cz. 2: Artiodactyla, Family Bovidæ, Subfamilies Bubalinæ to Reduncinæ (Hartebeests, Gnus, Duikers, Dik-Diks, Klipspringers, Reedbucks, Waterbucks, Etc.). London: Printed by order of the Trustees, 1914, s. 1–295. (ang.). Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.). Równiny trawiaste. Warszawa: Delta, 1999. ISBN 83-7175-225-3. The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).