Lago di Fondi

Lago di Fondi – przybrzeżne jezioro we Włoszech, w południowo-wschodniej części regionu Lacjum, na terenie prowincji Latina. Leży na równinie przybrzeżnej pomiędzy miastami Terracina i Fondi. Jezioro ma łukowaty kształt i silnie rozwiniętą linię brzegową. Od Morza Tyrreńskiego oddziela je pas przybrzeżny. Powierzchnia akwenu wynosi 4,5 km², a maksymalna głębokość sięga około 30 m. Z morzem łączy się za pośrednictwem kanałów Canneto i Santa Anastasia. Zasilanie zapewniają krótkie cieki spływające z masywu Auzoni oraz sieć kanałów odwadniających otaczającą równinę. Geografia i hydrologia Lago di Fondi leży na równinie Piana di Fondi, u podnóża gór Auzoni i Lepini. Należy do typu jezior przybrzeżnych i lagunowych, charakterystycznych dla wybrzeża tyrreńskiego środkowych Włoch. Powstanie jeziora wiąże się z procesami geologicznymi typowymi dla wybrzeża Lacjum: laguna uformowała się wskutek oddzielenia części akwenu morskiego przez bariery piaszczyste oraz osady nanoszone w plejstocenie. Tego rodzaju zbiorniki tworzą ciąg przybrzeżnych jezior wybrzeża tyrreńskiego środkowej Italii. Dla jeziora typowe jest współistnienie wpływów słodkowodnych i morskich, co warunkuje złożony reżim hydrologiczny. Źródła podziemne związane z masywami krasowymi dostarczają stałego dopływu wody słodkiej, natomiast kanały podtrzymują wymianę wód z morzem. W nowszych opracowaniach jezioro traktowane jest jako istotny element bilansu wodnego całej nadbrzeżnej równiny Fondi. Przyroda Ichtiofauna jeziora jest zróżnicowana. Według źródeł encyklopedycznych i przyrodniczych występują tu m.in. węgorz, labraks, cefal, a także inne gatunki ryb, takie jak lin, karp, ciernik, piskorz oraz rovella. Jezioro należy do tzw. wód przejściowych, czyli zbiorników pomiędzy środowiskiem słodkowodnym i morskim, które cechują się podwyższoną bioróżnorodnością i złożoną strukturą zespołów organizmów. W badaniach porównawczych włoskich lagun Lago di Fondi zaliczono do środkowotyrreńskiej grupy lagun przybrzeżnych Lacjum. Jezioro i otaczające je kanały mają również duże znaczenie dla awifauny. Regularnie obserwuje się tu perkozy, kormorany, łyski, kokoszki wodne, czaple i różne gatunki kaczek; trzcinowiska i okresowo zalewane obrzeża stanowią cenne siedliska ptaków wodno-błotnych. Historia zagospodarowania Przed melioracją Bagien Pontyjskich jezioro było częścią rozleglejszego obszaru bagiennego. W XIX i XX wieku przeprowadzono szeroko zakrojone prace hydrotechniczne związane z osuszaniem i regulacją stosunków wodnych, w tym budowę kanałów i stacji pomp. Dzięki tym działaniom równina przybrzeżna uzyskała współczesny wygląd i została intensywnie włączona do użytkowania rolniczego. Współcześnie gospodarka wodna prowadzona jest za pomocą systemu kanałów, który umożliwia kontrolę poziomu wody i połączenia z morzem. Wykorzystanie gospodarcze i współczesny stan ekologiczny Lago di Fondi i przylegająca do niego równina od dawna mają znaczenie gospodarcze. Piana di Fondi jest jedną z ważnych stref rolniczych południowego Lacjum; według współczesnego opracowania ekologicznego około 80% równiny zajmują użytki rolne, przy czym tradycyjne uprawy cytrusów w znacznej mierze zastąpiono intensywną uprawą warzyw i rolnictwem szklarniowym. Jezioro wykorzystywane jest również w rybołówstwie. Materiały regionalnego parku wskazują, że w 2021 roku administracja obszaru chronionego wraz z samorządami, władzami regionu i przedstawicielami zawodowych rybaków pracowała nad nowym regulaminem połowów na jeziorze oraz omawiała rozwój regulowanej turystyki wędkarskiej. Jednocześnie współczesny stan jeziora oceniany jest jako wymagający stałego monitoringu. Park Monti Ausoni e Lago di Fondi informował, że wyniki monitoringu środowiskowego i nowsze badania wskazują na utrzymywanie się części problemów ekologicznych, a same analizy dotyczą między innymi wpływu zabudowy, hodowli zwierząt i praktyk rolniczych na równowagę ekosystemu jeziora. Ochrona Obszar jeziora objęty jest ochroną przyrodniczą. Pomnik przyrody "Lago di Fondi" utworzono dekretem prezydenta regionu Lacjum 1 sierpnia 2006 roku; później granice i regulacje doprecyzowano kolejnym dekretem z 2007 roku. Zarząd nad obszarem chronionym sprawuje regionalny park Monti Ausoni e Lago di Fondi. Jezioro należy także do sieci Natura 2000 jako obszar IT6040010 "Lago di Fondi". Według danych Europejskiej Agencji Środowiska powierzchnia tej jednostki wynosi 702 ha; obejmuje ona siedliska i gatunki istotne dla zachowania bioróżnorodności, w tym tereny podmokłe, ryby, gady i ptaki. W dokumentach dotyczących ochrony obszaru IT6040010 wśród priorytetów wymienia się utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu siedlisk i gatunków oraz zachowanie ogólnej równowagi biologicznej obszaru; do czynników ryzyka zalicza się m.in. drenaż i obniżanie poziomu wód gruntowych. Przypisy