Bazylika Świętych Bonifacego i Aleksego w Rzymie

Bazylika Świętych Bonifacego i Aleksego na Awentynie w Rzymie (wł. Basilica dei Santi Bonifacio e Alessio all'Aventino) – rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie. Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii św. Pryski oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej. Lokalizacja Bazylika znajduje się w XII Rione Rzymu – Ripa przy Piazza Sant’Alessio 23. Patroni Pierwszym patronem świątyni był św. Bonifacy z Tarsu, który poniósł śmierć męczeńską za wiarę chrześcijańską w końcu III lub na początku IV wieku. Natomiast w XIII wieku jako drugiego patrona dodano – cieszącego się w tym czasie dużą popularnością – św. Aleksego, ascetę z IV/V wieku, który pomimo pochodzenia z bogatego rodu, wiódł życie żebraka. Historia Historia powstania kościoła jest nieznana. Według legendy w miejscu tym pod koniec III lub na początku IV wieku wzniesiono małą kapliczkę, w której umieszczono relikwie św. Bonifacego z Tarsu, a następnie w V wieku w kaplicy pochowano św. Aleksego, którego dom rodzinny (pod schodami którego święty mieszkał przez wiele lat) stał nieopodal. W VIII wieku kaplica została przekształcona w kościół. Pierwszy bezpośredni dowód istnienia kościoła znajduje się w Liber Pontificalis i dotyczy czasów pontyfikatu Leona III W 977 roku papież Benedykt VII przekazał świątynię zbiegłemu przed muzułmanami z Damaszku arcybiskupowi Sergiuszowi. Założył on przy kościele wspólnotę mnichów, której klasztor zasłynął jako centrum dla misjonarzy (przebywał tu m.in. św. Wojciech). W X wieku mnisi ci zostali zastąpieni przez benedyktynów, a ci z kolei w 1231 roku przez norbertanów. W tym czasie doszło do wyludnienia Awentynu (gdzie większość terenu została zajęta przez winnice i pola), wyjątek stanowiły tylko zabudowania klasztorne. W związku żywym kultem św. Aleksego, który cieszył się wówczas duża popularnością, papież Honoriusz III w 1217 roku do wezwania kościoła św. Bonifacego dodał również św. Aleksego. Przeprowadzono wtedy również rekonstrukcję kościoła, który w tym czasie opisywano jako trójnawowy z ośmioma arkadowymi kolumnami po każdej stronie. W XIII wybudowano dzwonnicę istniejącą do dzisiaj. W 1582 roku przeprowadzono kolejną przebudowę. W 1426 roku klasztor otrzymali hieronimici obserwanci (tzw. hieronimici z Lombardii). W 1750 roku kościołowi nadano cechy barokowe według projektu Giovanni Battista Nolli, a pod kierunkiem Tommaso de Marchis. W związku z kasatą zakonu hieronimitów obserwantów klasztor wraz z bazyliką przejęli Ojcowie Somascy w 1846 roku. Kolejna modyfikacja bazyliki miała miejsce w latach 1852-1860. Architektura i sztuka Fasada bazyliki nawiązuje do sanktuarium św. Hieronima w Somasca. Pięcioarkadowy barokowy portal prowadzi do narteksu, w którym po prawej stronie znajduje się statua Benedykta XIII z 1750 roku. Portal główny zdobiony jest cosmatesca. Świątynia jest trójnawową bazyliką w kształcie litery T, nakrytą sklepieniem kolebkowym. Nawa ma po pięć kolumn arkadowych po obu stronach. Autorem cyborium był Tommaso de Marchis, składa się ono z czterech kolumn podtrzymujących kopulasty baldachim. W ołtarzu znajdują się relikwie patronów świątyni. W apsydzie znajdują się dwie kolumny z czasów Honoriusza III. Pod ołtarzem zlokalizowana jest romańska krypta z X wieku, w ołtarzu której przechowywane są relikwie św. Tomasza z Canterbury. Ściany zdobią freski z XII-XIII wieku przedstawiające Baranka Bożego oraz symbole Ewangelistów. W prawej części transeptu znajduje się kaplica z XIII-wieczną łaskami słynącą ikoną Madonny św. Aleksego. Na początku lewej nawy znajduje się kaplica, w której są schody tradycyjnie uważane za schody z domu św. Aleksego, pod którymi ten święty zmarł. Schody podtrzymywane są przez stiukowe aniołki, a pod nimi znajduje się rzeźba z końca XVIII wieku przedstawiająca św. Aleksego dłuta Andrea Bergondi. W dalszej części lewej nawy znajduje się studnia jakoby z domu św. Aleksego. Kardynałowie prezbiterzy Bazylika Świętych Bonifacego i Aleksego jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus Sanctorum Bonifacii et Alexii). Tytuł ten został ustanowiony 13 kwietnia 1587. Przypisy