Kościół San Giovanni Novo

Kościół San Giovanni Novo (w języku weneckim San Zan Novo, pl. Kościół Nowego św. Jana) – rzymskokatolicki kościół w Wenecji w dzielnicy (sestiere) Castello. Administracyjnie należy do Patriarchatu Wenecji. Jest kościołem filialnym w parafii Santi Zaccaria e Atanasio, wchodzącej w skład dekanatu San Marco – Castello. Pierwotnie nosił wezwanie San Giovanni in Oleo (św. Jana Ewangelisty w Oleju) – w nawiązaniu do cudownego przetrwania przez świętego gotowania w oleju. Obecne wezwanie nosi od XII wieku. Historia Pierwotny kościół Historyk Flaminio Corner ustalił datę wzniesienia kościoła na 968 rok, co nastąpiło głównie z inicjatywy rodziny Trevisan. Pierwsza wzmianka o kościele znajduje się w dokumencie z 1163 roku. Aby odróżnić kościół od innych o tej samej nazwie, dano mu wezwanie San Giovanni in Oleo (św. Jan Ewangelista w Oleju) – w nawiązaniu do cudownego przetrwania przez świętego gotowania w oleju. W ciągu wieków kościół był kilkakrotnie przebudowywany. Nazwę Novo (Nowy) otrzymał po przebudowie w XII wieku. Czasy i okoliczności ustanowienia przy nim parafii pozostają niepewne, powinny one jednak być datowane nie później niż na XI wiek, czyli okres, w którym w mieście zostały wyznaczone struktury administracyjne (kościelne i cywilne), oparte na granicach parafii, zarządzanych przez proboszcza lub kolegium kapłanów (kapitułę). Po kolejnej renowacji, przeprowadzonej w pierwszych dekadach XV wieku został w 1463 roku konsekrowany przez Andreę Bona, biskupa Jesolo. Obecny kościół W latach 1751–1762 kościół został zburzony i zbudowany na nowo, w tym samym miejscu i z pierwotną orientacją, według projektu Mattea Lucchesiego. Projekt wzorowany był na kościele Il Redentore, choć kościół San Giovanni Novo jest mniejszy i bardziej zwarty. Jego fasada została ukończona tylko do wysokość około 2 metrów, powyżej pozostawiono ją niedokończoną. Na mocy dekretu napoleońskiego Królestwa Włoch z 5 czerwca 1805 roku (oraz kolejnych dekretów) zainicjowano w Wenecji proces kasat i przekształceń kościołów i klasztorów oraz zmian granic parafii. Na ich mocy w 1808 roku została zniesiona parafia San Giovanni in Oleo, a jej terytorium zostało początkowo włączone do parafii San Marco, w ramach której kościół zyskał status kościoła filialnego. W 1819 roku został włączony (nadal jako filialny) do parafii Santi Zaccaria e Atanasio. Do 1807 roku był zarządzany przez kapitułę, złożoną z kapłana tytularnego, diakona i subdiakona. Architektura Kościół stoi wśród otaczających go wąskich uliczek. Niedokończona fasada szczytowa, wykonana – w późniejszym czasie – z nieotynkowanych cegieł, wychodzi na plac, strona północna i apsydy, również zbudowane z cegieł, pozostają wolno stojące, natomiast strona południowa wspiera się o sąsiednie budynki. Kampanila Pierwotna kampanila (widoczna na rycinie Jacopa de’ Barbari z 1635 roku) była wysoką budowlą z ośmiobocznym bębnem i iglicą. Kampanila ta została wyburzona w 1762 roku i zastąpiona nową konstrukcją w stylu romańskim autorstwa Mattea Lucchesiego. Wnętrze Wnętrze jest jednonawowe. Przy każdej ze ścian bocznych znajdują się dwa ołtarze, obramowane parami bliźniaczych półkolumn korynckich. Strop jest sklepiony, kwadratowe prezbiterium jest przekryte sklepieniem beczkowym. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Św. Jan Ewangelista w kotle z wrzącym olejem pędzla Francesca Maggiotta (koniec XVIII wieku), którego dzieła można znaleźć również w Scuola Grande di San Giovanni Evangelista oraz w kościołach San Geremia i San Francesco della Vigna. Uwagi Przypisy