Elektrownia jądrowa Latina

Elektrownia jądrowa Latina – pierwsza włoska elektrownia jądrowa; pierwsza elektrownia jądrowa wyeksportowana przez Wielką Brytanię; nieczynna i w trakcie demontażu. Położona koło miasta Latina, ok. 70 km na południe od Rzymu. Rozpoczęła pracę komercyjną 1 stycznia 1964. Trwale wyłączona od 1 grudnia 1987. W 2007 roku na terenie elektrowni powstało nowe laboratorium dozymetryczne, na potrzeby demontażu elektrowni. Historia Budowa i działalność Budowę elektrowni rozpoczęto w 1958 roku, 6 lat po powołaniu włoskiego Narodowego Komitetu Badań Jądrowych (CNRN). Kierowała nią British Nuclear Power Plant Group, a ówczesnym zleceniodawcą była włoska AGIP Nucleare Group. Była to pierwsza elektrownia jądrowa wyeksportowana przez brytyjski przemysł. Jedno z badań wstępnych związanych z budową elektrowni zostało sfinansowane przez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, część Banku Światowego. Był to pierwszy projekt z dziedziny energetyki jądrowej finansowany ze środków Banku Światowego. Fundament reaktora, wylewany od maja do lipca 1959, powstał na płytko położonych (2,5–4,5 metra pod powierzchnią) skałach wulkanicznych. Fundament wylano z 7 560 m³ betonu. Elektrownia korzystała z reaktora chłodzonego ditlenkiem węgla, z moderatorem grafitowym, typu Magnox. Był to pierwszy w Europie reaktor energetyczny o mocy 200 MW. Zbiornik reaktora został dostarczony z Wielkiej Brytanii. Zespawano go na miejscu i sprawdzono metodami radiograficznymi i hydraulicznymi. Zbiornik reaktora EJ Latina był pierwszym zbiornikiem wyprodukowanym w Wielkiej Brytanii testowanym metodami hydraulicznymi. Budowę elektrowni ukończono z około rocznym opóźnieniem. W 1969 elektrownia została wyłączona na 207 dni w celu inspekcji stalowych elementów reaktora i generatorów pary. Z uwagi na wykryte zwiększone utlenianie się stali w kontakcie z gorącym chłodziwem (ditlenek węgla), zdecydowano się na stałe zmniejszenie temperatury chłodziwa opuszczającego reaktor, z 390 °C do 360 °C. Skutkiem czego było zmniejszenie mocy z 210 do 160 MW. W 1980 elektrownia odczuła skutki trzęsienia ziemi, którego epicentrum znajdowało się w odległości 217 km. Blok znajdował się wówczas w trakcie planowanego postoju. Elektrownia posiadała czujniki sejsmiczne wyzwalające awaryjne wyłączenie reaktora przy wstrząsach przekraczających 0,01 g lub 0,03 g. Te pierwsze nie aktywowały się, ale wyjątkowo wysoka czułość drugiego typu czujników na częstotliwości 1 Hz spowodowała SCRAM i tak wyłączonego reaktora. W trakcie całego okresu pracy w reaktorze wypalono 1 170 ton paliwa jądrowego. Dane techniczne Zamknięcie Elektrownia została zamknięta, wraz z pozostałymi trzema włoskimi elektrowniami jądrowymi, w wyniku krajowego referendum przeprowadzonego w 1987. Referendum było objawem silnie antyatomowego nastawienia społeczeństwa włoskiego na skutek katastrofy w EJ Czarnobyl. Po 5 latach moratorium, w 1992, rząd wydał ostateczną decyzję o wyłączeniu wszystkich elektrowni jądrowych. Jako metodę zabezpieczenia elektrowni początkowo wybrano „bezpieczne składowanie” przez okres 40–50 lat. Po prywatyzacji i przekształceniu operatora elektrowni (państwowej firmy ENEL w prywatną grupę Sogin), zmieniono krajową politykę demontażu elektrowni. Zdecydowano się na możliwie najszybszy demontaż. Koszt zmiany strategii został rozłożony w czasie w postaci dodatkowej opłaty do energii elektrycznej, ustanowionej i kontrolowanej przez włoski urząd regulacji. Data demontażu uzależniona była od powstania krajowego składowiska odpadów niskoaktywnych i tymczasowego składowiska odpadów wysokoaktywnych. Według stanu na rok 2017 składowisko takie ma zostać uruchomione w 2025. Operator elektrowni poprosił o wsparcie brytyjską firmę British Nuclear Fuels Ltd. (BNFL), która zajmowała się w tym czasie demontażem 3 brytyjskich reaktorów typu Magnox i planowała demontaż kolejnych dwóch bloków jądrowych, w tym elektrowni Bradwell - bardzo podobnej do EJ Latina. BNFL miał również doświadczenie związane z projektami szybkiego demontażu zebrane m.in. przy brytyjskim reaktorze WAGR czy amerykańskim Big Rock Point. Demontaż Demontaż elektrowni trwa od 1987 roku. Do 1991 roku usunięto wypalone paliwo jądrowe, które trafiło do przerobu do Francji i Wielkiej Brytanii. W 2006 roku zdemontowano i usunięto dolne orurowanie budynku reaktora. W 2008 wyburzono wnętrze hali turbin i budynków generatorów Diesla. W 2011 zdemontowano i usunięto górne orurowanie obiegu pierwotnego reaktora. We wrześniu tego samego roku zakończono likwidację 750-metrowego pirsu nad morzem, który służył do obsługi elektrowni. Od sierpnia do grudnia 2012 trwał rozbiór budynku hali turbin (128,5 metra dł. × 35,5 m szer. × 24 m wys.; 120 000 m³ kubatury). Plan demontażu jest opóźniony w stosunku do wcześniejszych planów. Na przykład demontaż obiegu pierwotnego jeszcze w 2002 roku planowano zakończyć w roku 2006. W 2016 roku rozebrano kolejne struktury i budynki, w tym warsztatowe. Pierwsza faza demontażu elektrowni ma planowo zakończyć się między rokiem 2023 a 2027 (najpewniej w połowie tego okresu). Druga, ostatnia faza demontażu, obejmująca demontaż samego reaktora, wygeneruje ok. 2 000 ton wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych, przede wszystkim grafitu. Przypisy Linki zewnętrzne Dokument o budowie EJ Latina (ang.) EJ Latina odwzorowana w grze Minecraft