Łaciński patriarchat Jerozolimy

Łaciński Patriarchat Jerozolimy (łac. Patriarchatus Hierosolymitanus Latinorum; arab. ‏كنيسة اللاتين في القدس‎; heb. הפטריארכיה הלטינית) – rzymskokatolicki patriarchat ze stolicą w Jerozolimie. Nie wchodzi w skład żadnej metropolii ani nie ma żadnych sufraganii. Na terenie patriarchatu pracuje 596 zakonników i 1076 sióstr zakonnych. Terytorium Łaciński patriarchat Jerozolimy obejmuje w całości obszar Izraela, Jordanii, Cypru oraz Autonomii Palestyńskiej. Historia Diecezja jerozolimska powstała niedługo po śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Pierwszym biskupem został apostoł Jakub Sprawiedliwy. Po zburzeniu miasta przez Rzymian w roku 70 i upadku jego znaczenia nastąpił również upadek znaczenia tutejszego biskupstwa. Biskupi powstałego na miejscu Jerozolimy Aelia Capitolina byli sufraganami biskupa Cezarei. Sobór nicejski I w roku 325, uznając wyjątkowość miasta, nadał biskupom Jerozolimy honorowe pierwszeństwo bezpośrednio po patriarchatach (Rzymie, Aleksandrii i Antiochii). Przywilej ten nie ingerował jednak w metropolitalne prawa biskupa Cezarei jako metropolitę Kapadocji. Sytuacja, w której biskup sufragan miał honorowe pierwszeństwo przed swoim metropolitą, była wyjątkowa i prowadziła do nieporozumień w relacjach pomiędzy hierarchami. Ostatecznie dzięki zabiegom biskupa jerozolimskiego Juwenalisa – Sobór chalcedoński w roku 451, wydzielił z patriarchatu Antiochii obszar Palestyny i Arabii, ustanawiając na tych terenach odrębny patriarchat w Jerozolimie. Po schizmie wschodniej, początkowo działał jedynie prawosławny patriarchat Jerozolimy. Łaciński patriarchat Jerozolimy został utworzony w 1099 – po zdobyciu Jerozolimy przez krzyżowców. W okresie Królestwa Jerozolimskiego patriarchom jerozolimskim podlegali arcybiskupi Tyru, Cezarei, Nazaretu i Petry oraz ich biskupi sufragani. Po zdobyciu Jerozolimy przez Saladyna, siedzibę patriarchy przeniesiono do Akki, a po jej upadku w roku 1291 na Cypr. W 1342 papież Klemens VI zniósł jurysdykcję terytorialną patriarchy, powierzając opiekę duszpasterską nad katolikami w Palestynie – ojcom franciszkanom z kustodii Ziemi Świętej, jednak godność patriarchy została zachowana, jako tytularna. Od 1374 łaciński patriarcha rezydował w Rzymie przy bazylice św. Wawrzyńca za Murami. W 1847 papież Pius IX przywrócił łaciński patriarchat w Jerozolimie jako normalną jednostkę podziału terytorialnego Kościoła katolickiego. Biskupi Biskup diecezjalny: kard. Pierbattista Pizzaballa OFM (łaciński patriarcha Jerozolimy) (od 2020) Biskup pomocniczy/Wikariusz generalny: ks. bp William Shomali (od 2010) Biskup pomocniczy: Rafik Nahra (od 2022) Biskup pomocniczy: Bruno Varriano (od 2024) Biskup pomocniczy: Iyad Twal (od 2025) Biskupi seniorzy Arcybiskup senior: abp Michel Sabbah (patriarcha senior) (od 2008) Arcybiskup senior: abp Fouad Twal (patriarcha senior) (od 2016) Biskup senior: bp Salim Sayegh (od 2012) Biskup senior: bp Maroun Lahham (od 2017) Biskup senior: bp Giacinto-Boulos Marcuzzo (od 2020) Wikariaty Łaciński patriarchat Jerozolimy podzielony jest na pięć wikariatów: cypryjski – Cypr: Bruno Varriano OFM izraelski – Izrael bez Jerozolimy: Rafic Nahra jerozolimski – Jerozolima i Palestyna: William Shomali jordański – Jordania: Jamal Khader katolików języka hebrajskiego – wspólnoty katolików języka hebrajskiego: Piotr Żelazko migrantów i osób ubiegających się o azyl w Izraelu: Matthew Coutinho Zobacz też Łaciński patriarcha Aleksandrii Łaciński patriarcha Antiochii Łaciński patriarcha Konstantynopola Przypisy Bibliografia Łaciński patriarchat Jerozolimy [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2020-08-28] (ang.). Łaciński patriarchat Jerozolimy w bazie gcatholic.org [dostęp 15.08.2020] (ang.).