Klasztor Dafni

Dafni (gr. Δάφνι, Δάφνιον) – historyczny klasztor w Chaidari, w aglomeracji Aten, w Attyce, w Grecji. Obecnie placówka muzealna. Miejsce to zawdzięczało swą nazwę krzewom z rodziny wawrzynowatych (gr. δάφνη). Mozaiki zdobiące ten pomnik architektury zaliczane są do arcydzieł sztuki średniowiecza. W 1990 roku został wpisany wraz z klasztorami Osios Lukas i Nea Moni na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Historia Pierwsza świątynia chrześcijańska na miejscu dzisiejszego kościoła klasztornego powstała w V wieku w miejscu świątyni Apollina zburzonej w 395 roku. Podczas wznoszenia bazyliki oraz otaczających ją murów obronnych wykorzystano kamienne bloki starożytnej budowli oraz jońskie kolumny umieszczając je w portyku. Do dziś pozostała jedynie jedna kolumna antyczna. Pozostałe elementy portyku zostały wywiezione do Londynu przez lorda Elgina, za zgodą ówczesnych władz tureckich. Obecny kościół klasztorny oraz refektarz został wzniesiony około 1070 roku, gdy ustanowiono sam klasztor. Powstał on na oktagonalnym planie greckiego krzyża. Jest jednym z najcenniejszych przykładów XI-wiecznej architektury bizantyńskiej. Bizantyjczycy zajmowali klasztor niewiele ponad 100 lat. W 1204 roku, po zdobyciu Aten przez krzyżowców, również klasztor został przez nich złupiony. W następnych latach przejęli go od prawosławnych mnichów cystersi z Bellevaux. Sprowadził ich pierwszy diuk Aten, Otto de la Roche. Zachowały się uszkodzone sarkofagi z herbem rodziny de la Roche. Cystersi dokonali licznych przeróbek, rozbudowując kościół, wyposażając dziedziniec w gotyckie krużganki, wznosząc mury obronne otaczające zespół budynków i częściowo zachowane mury. Po zajęciu Attyki przez wojska Imperium Osmańskiego cystersi zmuszeni byli opuścić klasztor. W 1458 roku powrócili tam mnisi prawosławni, ponownie wygnani za udzielenie pomocy powstańcom w 1821 roku. Z obiektów klasztornych i wcześniejszych – pogańskich, poza samą świątynią zachowało się niewiele historycznej substancji. Istnieją podziemia i cysterny wodne, kilka pomieszczeń klasztornych, fragmenty krużganków, z reszty jedynie wyraźnie rozplanowane fundamenty. Pierwsze poważne prace konserwatorskie podjęto w 1888 roku. Po trzęsieniu ziemi w 1999 roku, konstrukcja świątyni wymagała natychmiastowych głębokich interwencji inżynierskich. Proces ratowania obiektu przedstawiają plansze w sali projekcji audiowizualnych. Mozaiki Wewnątrz kościoła zachowały się bizantyjskie mozaiki. Przedstawiają sceny z życia Chrystusa, Matki Bożej, świętych (głównie z Syrii), archaniołów i proroków. Najważniejsza z nich przedstawia Chrystusa Pantokratora w kopule kościoła, której średnica wynosi 8 metrów. Postać wyobrażoną na złotym tle oświetla 16 okien w bębnie kopuły. Lewa dłoń Zbawiciela spoczywa na apokaliptycznej Księdze Życia. Otaczają go wizerunki 16 proroków. W północno-zachodnim narożniku kopuły przedstawiono Przemienienie. Mozaiki w narteksie przedstawiają m.in. Ostatnią Wieczerzę, Umywanie stóp i Zdradę Judasza. Zobacz też klasztor Kesariani – klasztor w Atenach, z tego samego okresu Dafne (mitologia) – mityczna nimfa Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Grecji Przypisy Linki zewnętrzne Opis na stronie Ministerstwa Kultury i Turystyki