Al-Masjid al-Haram

Al-Masjid al-Haram (Arabisch: المسجد الحرام) is de grote moskee in de Saoedische stad Mekka. In deze moskee bevindt zich de Ka'aba. De Ka'aba is volgens de islamitische overlevering het eerste gebedshuis ter wereld. Deze moskee is ook bekend onder de naam Haram en Haram Sharif. Binnen deze moskee is er plaats voor ongeveer 820.000 moslims. Tijdens de hadj is de moskee echter overvol van de bedevaartgangers en wordt er overal in de straten van Mekka gebeden. Volgens de Islamitische overlevering is de moskee herbouwd door profeet Abraham (Ibrahim), met hulp van zijn zoon Ismael (Ismail). Deze is daarvoor oorspronkelijk door engelen gebouwd, nog voordat de mens geschapen was. God had hen de opdracht gegeven een plaats der aanbidding te bouwen op aarde, die een weerspiegeling van al-Baytu l-Ma'mur (Arabisch: البيت المعمور het huis der aanbidding) zou zijn. Al-Baytu l-Ma'mur is een hemelse Ka'aba in de zevende Hemel recht boven de aardse, waar Mohammed na zijn bezoek tijdens de Nachtreis over zei dat iedere dag 70.000 andere engelen God aanbidden. De moslims gebruiken de Ka'aba in de moskee als gebedsrichting tijdens de salat om de eenheid te symboliseren. De moskee telt negen minaretten. Alleen de Moskee van de Profeet te Medina telt er meer, namelijk tien. Islamitische militanten veroverden de moskee in november 1979. De bezetting duurde twee weken. Bij gevechten rondom de moskee vielen honderden doden. De geschiedenis van de imams van Masjid al-Haram en Masjid an-Nabawi laat zien hoe zorgvuldig en selectief deze positie wordt ingevuld. De benoeming van een imam gebeurt officieel door de koning van Saoedi-Arabië, die bekend staat als de Bewaarder van de Twee Heilige Moskeeën. Hierbij wordt hij geadviseerd door de president van de zaken van de twee heilige moskeeën. Door de jaren heen is het imam-schap uitgegroeid tot een van de meest gewilde religieuze posities, waarbij alleen personen met een sterke recitatiestem, diepgaande islamitische kennis en een goede reputatie worden gekozen. Vaak begint dit traject als gast-imam tijdens de taraweeh in de ramadan, waarna wordt beoordeeld of iemand geschikt is voor een vaste rol. In de jaren 1985 waren er imams zoals Sheikh Ali Jaber, die samen met Sheikh Abdul Rahman Al-Sudais de taraweeh leidde. Toch was Ali Jaber geen officieel benoemde imam, waardoor hij uiteindelijk vertrok, terwijl Al-Sudais wel aanbleef. Een belangrijk moment kwam in 1991, toen Sheikh Saud Al-Shuraim werd aangesteld als imam en khateeb. Hij stond bekend om zijn unieke stem en was op dat moment nog relatief jong en recent afgestudeerd. In de jaren daarna werd er gewerkt met duo’s tijdens de taraweeh. In 1992 en 1993 leidde Sudais samen met Sheikh Salih Al-Humaid de gebeden, terwijl Shuraim samenwerkte met Sheikh Abdul Bari Al-Thubaity. In 1994 veranderde dit toen Thubaity werd overgeplaatst naar Masjid al nabawi om daar imam te worden, en Humaid stopte met het leiden van de taraweeh. Vanaf dat moment werd besloten dat Sudais en Shuraim samen als vast duo verdergingen. Dit duo groeide uit tot een van de meest herkenbare combinaties en bleef jarenlang actief, tot 2004. Vanaf het begin van de jaren 2000 begon er langzaam verandering te komen. In 2004 werd Sheikh Saleh Al-Talib toegevoegd voor de laatste tien nachten van de ramadan. Een jaar later, in 2005, bleek dat dit het laatste jaar was waarin Sudais en Shuraim samen als enige duo de taraweeh leidden. In 2006 werd door koning Abdullah besloten om nieuwe imams toe te voegen, waaronder Sheikh Salah Budair en Sheikh Abdullah Juhany. Hiermee werd het systeem uitgebreid en ontstonden er meerdere duo’s die de gebeden verdeelden. De jaren daarna stonden in het teken van uitbreiding en vernieuwing. In 2008 werd Sheikh Maher Al-Muaiqly als gast-imam geïntroduceerd, waarna hij al snel officieel imam werd. Ook andere namen zoals Sheikh Khalid Al-Ghamdi en Sheikh Faisal Al-Ghazawi werden toegevoegd aan het imamteam. In 2009 kreeg Sheikh Adil Al-Kalbani een kans als gast-imam tijdens de taraweeh, wat opnieuw laat zien hoe het systeem van selectie via de ramadan werkt. Tussen 2010 en 2012 ontstond er meer stabiliteit met vaste duo’s, maar in 2013 werd opnieuw een nieuwe imam toegevoegd, namelijk Sheikh Bandar Baleelah. In de jaren daarna bleven nieuwe stemmen verschijnen, zoals Sheikh Yasser Al-Dossari in 2015 en Sheikh Baah Al-Uthman in 2016. Vooral Al-Dossari groeide uit tot een belangrijke naam en werd later officieel benoemd. In 2019 vond er opnieuw een grote verandering plaats. Sommige imams stopten of werden ontslagen, en nieuwe combinaties ontstonden. Na de ramadan van dat jaar werd Sheikh Yasser Al-Dossari officieel imam van Masjid al-Haram. Kort daarna brak in 2020 de coronapandemie uit, wat een unieke situatie creëerde. De moskee was vrijwel leeg en alleen inwoners van Mekka mochten aanwezig zijn. In datzelfde jaar werd ook een belangrijke verandering doorgevoerd: het aantal raka’at tijdens de taraweeh werd verlaagd van 20 naar 10, iets wat tot op heden zo is gebleven. Na de pandemie keerde de drukte terug en bleef het imamteam zich ontwikkelen. In 2022 nam Sheikh Al-Shuraim afscheid na een lange periode van 32 jaar als imam, wat het einde betekende van een belangrijk tijdperk. Sheikh Yasser Al-Dossari kreeg later ook de rol van khateeb, wat zijn positie verder versterkte. In de meest recente jaren blijft het systeem van gast-imams bestaan. In 2024 werden Sheikh Badr Al-Turki (الشيخ بدر التركي) en Sheikh Waleed Al-Shamsan (الشيخ وليد الشمسان) toegevoegd als gast-imams tijdens de taraweeh. Door de leeftijd van Sheikh Al-Sudais werd er soms gekozen voor combinaties van drie imams tegelijk. Aan het einde van dat jaar werden beide officieel benoemd als imams van Masjid al-Haram, wat opnieuw bevestigt dat de ramadan vaak wordt gebruikt als testperiode. Ka'aba Ka'aba betekent letterlijk in het Arabisch vierkanten huis. Het woord Ka'aba kan ook worden afgeleid van het woord kubus. Sommige andere namen zijn: Al-Bait ul 'Ateeq welke, volgens een interpretatie, betekent de eerste en oudste. Volgens anderen interpretaties betekent het de onafhankelijke en bevrijdende. Al-Bayt ul Haram welke ook vertaald kan worden als de eervolle of heilige huis. De Ka'aba is opgebouwd uit de lagen van groen-blauwe stenen uit de heuvels rondom Mekka. De vier hoeken verwijzen ieder naar de vier punten van het kompas. In de oostelijke hoek zit de Hajr-al-Aswad (de Zwarte Steen), in de noordelijke hoek ligt de Rukn-al-Iraqi (De Iraakse hoek), op het westen ligt de Rukn-al-Shami (De Syrische hoek) en op het zuiden de Rukn-al-Yamani (de Jemenitische hoek). De vier muren zijn bedekt met de kiswah, een zwartfluwelen doek met zware gouddraden bestikt die ayaat vormen uit de Koran. Imams Imams in Haram Sharif zijn: Sheikh Dr. Abdul Rahman Al-Sudais (Arabisch: عبد الرحمن السديس), Leidende imam / Hoofd van imams in Masjid Al Haram Sheikh Abdullah Awad Al Juhany (Arabisch:عبدالله عواد الجهني), sinds 2005 in taraweeh imam tijdens ramadan / voltijd imam sinds juli 2007 (vroeger imam in Masjid Al-Nabawi) Sheikh Mahir Al-Muaiqly (Arabisch:ماهر المعيقلي), sinds 2007 imam (voorheen taraweeh-imam in Masjid Al-Nabawi tijdens ramadan 2005 en 2006) Sheikh Dr. Salih bin Abdullah bin Humaid (Arabisch:صالح بن حميد), voormalige voorzitter Saudisch Majlis al-Shura Sheikh Dr. Usaamah bin Abdullah Khayyat (Arabisch:أسامة بن عبدالله خياط) Zijn vader Sheikh Abdullah Khayyat ( رَحِمَهُ ٱللّٰهُ )was een voormalige imam in Masjid Al Haram Sheikh Faisal Ghazzawi (Arabisch: فيصل غزاوي), aangewezen na hadj 2008 Sheikh Bandar Baleelah (Arabisch: بندر بليلة), aangewezen tijdens ramadan 2013 Sheikh Yasser Al Dosari ( Arabisch: ياسر الدوسري ) was vanaf 2015 t/m 2019 gast-taraweeh-imam. Daarna benoemd tot officeel imam in 2019 Sheikh Badr Al-Turki (Arabisch: الشيخ بدر التركي) was in 2024 eerst actief als gast-taraweeh-imam. Daarna is hij officieel benoemd tot imam Sheikh Waleed Al-Shamsan (Arabisch: الشيخ وليد الشمسان) was in 2024 eveneens eerst gast-taraweeh-imam. Vervolgens is hij officieel imam geworden. Voormalige Imams: Sheikh Saud Al Shuraim ( Arabisch: سعود الشريم ) op eigen verzoek is die op pensioen gegaan. Hij leidde zijn laatste gebed Magrib op 8 oktober 2022. Sheikh Muhammed Al-Subayyil (Arabisch:محمد السبيل) leidde zijn laatste gebed in 2007, overleden in 2012 Sheikh Abdullah Al-Khulaifi (Arabisch:عبد الله الخليفي) Sheikh Ali Bin Abdullah Jaber (Arabisch: على بن عبد الله جابر) leidde het taraweeh gebed in de jaren 80, overleden in 2005 Sheikh Umar Al-Subayyil (Arabisch:عمر السبيل), zoon van Muhummad Al-Subayyil, overleden in 2002 Sheikh Abdullah Al Humaid (Arabisch:عبد الله الحميد), hoofd justitie in Saudi-Arabië. Sheikh Abdullah Al-Harazi (Arabisch: عبدالله الحرازي), voorzitter Saudisch Majlis al-Shura Sheikh Abdullah Khayyat (Arabisch: عبدالله خياط) Sheikh Dr. Salah Ibn Muhammad Al Budair (Arabisch: صلاح بن محمد البدير), leidde taraweeh in 2005-2006 / nu imam in Masjid Al-Nabawi Sheikh Adil Al Kalbani (Arabisch: عادل الكلبانى), leidde taraweeh in 2008 Sheikh Dr.Salih Aal-Taalib (Arabisch: صالح ال طالب), sinds 2002 / rechter in Mecca High Court Sheikh Khaled Al Ghamdi (Arabisch: خالد الغامدي), aangewezen na hadj 2007 Muezzins Vandaag de dag delen meerdere families de adhan plicht in Al-Masjid al-Haram: Mulla, Shaker, Rayes, Al-AlAbbas, Hadrawi, Basnawi, Khouj, Marouf and Feedah. Sommige van deze families behouden deze positie al voor honderden jaren, zoals de familie Al-Abbas welke uit de bloedlijn komen van Abbas ibn Abd al-Muttalib. Voormalige muezzins: Mohammed Hassan Al-AlAbbas (Arabisch: محمد حسن بن أحمد آل العباس) overleed in 1971 . ِAbdulHafith Khoj (Arabisch: عبد الحفيظ خوج) . AbdulRahman Shaker (Arabisch: عبد الرحمن شاكر) . Ahmad Shahhat (Arabisch: أحمد شحات) . Mohammad Ramul (Arabisch: محمد رمل) . Hassan Zabidi (Arabisch: حسان زبيدي) . De moskee heeft tegenwoordig 13 muezzins: Ali Ahmed Mulla (Arabisch: على أحمد ملا) (langst dienende muezzin). Abdullah Asad Reyes (Arabisch: عبدالله أسعد ريس). Abdulaziz Asad Reyes (Arabisch: عبدالعزيز أسعد ريس). Mohammed Ali Shaker (Arabisch: محمد علي شاكر). Mohammed Yousif Shaker (Arabisch: محمد يوسف شاكر). Ibrahim Mohammed Hassan Al-AlAbbas (Arabisch: ابراهيم محمد حسن آل العباس). Majid Ibrahim Al-AlAbbas (Arabisch: ماجد ابراهيم آل العباس). Farouk Abdulrahman Hadrawi (Arabisch: فاروق عبد الرحمن حضراوى). Naif Feedah (Arabisch: نايف فيدة). Ahmed Abdullah Basnawi (Arabisch: أحمد عبدالله بصنوي). Ali Mohammed Moammar (Arabisch: علي محمد معمر). Toufik Khouj (Arabisch: توفيق خوج). Mohammed Siraj Marouf (Arabisch:محمد سراج معروف). Nieuw aangewezen imams vanaf juli 2009 Isam bin Ali Hasan Khan, hafiz / ijazah in tajweed en qira'ah / Phd in bouwkunde en lid van higher education University of Umul Quraa. Ahmed bin Ali Hasan Nuhas, Hafiz / MA in Islamitisch Onderwijs van Umul Qura Universiteit / Leraar in het voortgezet onderwijs. Ahmed bin Yunus Ishaq Hauja, hafiz / BA in Qira'ah van departement van Dawah and Usul Addin / Leraar in het voortgezet onderwijs. Er zijn nu zestien muezzins in de moskee. Tijdens ramadan worden er nog zes extra muezzins aangewezen. Naast het doen van de adhan ondersteunt de muezzin de imam ook door het hardop nazeggen van wat de imam tijdens de salat zegt. Omdat het aantal moskeebezoekers groot is tijdens ramadan, is het belangrijk dit te doen om zo alles hoorbaar te maken in de Grote Moskee en op het plein daarbuiten. Referenties