A Coruña

A Coruña (oficjalna nazwa w języku galisyjskim; hiszp. La Coruña) – miasto w północno-zachodniej Hiszpanii, w regionie autonomicznym Galicja, nad Oceanem Atlantyckim, ośrodek administracyjny prowincji A Coruña. Gospodarka Duży handlowy i rybacki port morski oraz port lotniczy. Dobrze rozwinięte hutnictwo żelaza i aluminium, przemysł stoczniowy, petrochemiczny i spożywczy. Historia Pierwsze ślady osadnictwa w tym rejonie pochodzą z czasów przedrzymskich. Wojska Juliusza Cezara dotarły tu około 62 p.n.e. i nazwały osadę Brigantium. Jej rozkwit nastąpił w II wieku, kiedy została zbudowana latarnia morska, zwana Wieżą Herkulesa. Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego miasto dostało się pod wpływy Wizygotów. Inwazja arabska z roku 711 nie pozostawiła śladów w mieście. Około roku 911 król Bermudo II wybudował na przylądku fortecę, odbudowując jednocześnie Wieżę Herkulesa, w celu ochrony przed atakami wikingów. Miało to zapobiec wyludnianiu się miasta, którego mieszkańcy masowo przenosili się do lepiej strzeżonego Betanzos. W 1589 świeżo ufortyfikowane miasto odparło atak angielskiej floty, która po klęsce niezwyciężonej armady chciała dokonać desantu na Półwysep Iberyjski. Od XVI wieku do roku 1982 była to stolica Galicji. W 1989 roku w mieście powstała uczelnia wyższa Universidade da Coruña. Kultura A Coruña (hiszp. La Coruña) posiada bogate dziedzictwo kulturowe i literackie, będąc miejscem narodzin oraz źródłem inspiracji dla wielu wybitnych artystów. Krajobraz intelektualny miasta wyróżnia się w szczególności plejadą wybitnych kobiet: Emilia Pardo Bazán – wybitna dziewiętnastowieczna pisarka, dziennikarka i eseistka. Zasłynęła z wprowadzenia naturalizmu do literatury hiszpańskiej oraz z aktywnej, wyprzedzającej swoje czasy walki o prawa kobiet i ich dostęp do edukacji. María Casares – pochodząca z A Coruñi aktorka, która stała się jedną z najbardziej znanych i cenionych postaci francuskiego teatru i kina XX wieku. Jej rodzina została zmuszona do emigracji do Francji po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej. Luísa Villalta – znana galicyjska pisarka, poetka i skrzypaczka. Jej głęboko intelektualna i zaangażowana społecznie twórczość była ściśle związana z przestrzenią miejską A Coruñi. W 2024 roku to właśnie jej dedykowano Dzień Literatury Galicyjskiej (Día das Letras Galegas). Estíbaliz Espinosa – współczesna, wielokrotnie nagradzana poetka i eseistka. Jej innowacyjna twórczość znana jest z budowania mostów między naukami humanistycznymi a ścisłymi, często badając punkty wspólne literatury, muzyki, biologii i astronomii. Atrakcje turystyczne Wieża Herkulesa, najstarsza na świecie działająca latarnia morska, zbudowana w II wieku przez Rzymian w czasie panowania cesarza Trajana (chociaż legenda głosi, że wybudował ją Herkules). Przebudowana w XVIII wieku. 26 czerwca 2009 została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. promenada i plaża. plac Marii Pity z ratuszem. Plaza de Pontevedra, gmach Instytutu Eusebio da Guarda, w którym uczył się Pablo Picasso, figura gołębia, inspirowana twórczością Picassa, symbolizująca pokój. Kolegiata de Santa Maria del Campo, XIII-wieczny kościół katolicki. Dekoracja głównego ołtarza wzorowana jest na Portyku Chwały z katedry w Santiago de Compostela. Iglesia de Santiago, romańsko-gotycki kościół halowy wybudowany pomiędzy XII a XV wiekiem, z budulca pozyskanego z Wieży Herkulesa. Kościół ten posiada jedną nawę i trzy apsydy. W średniowieczu było to miejsce zebrań rady miejskiej. Domus. Muzeum Człowieka, pierwsze na świecie muzeum interaktywne poświęcone w całości ludzkiemu organizmowi zaprojektowane przez Aratę Isozakiego. Muzeum Picassa, dom, w którym mieszkał malarz Pablo Picasso w latach 1891–1895, będąc dzieckiem. Muzeum Sztuk Pięknych (hiszp Museo de Bellas Artes), nowoczesny budynek mieszczący kolekcje malarstwa obejmujące dzieła hiszpańskich i europejskich twórców od XVI wieku, jak również galisyjskie z XIX wieku i XX wieku. Muzeum Archeologiczne i Historyczne (hiszp Museo Arqueológico e Histórico), prezentujące eksponaty opisujące historię Galicji od neolit, poprzez czasy Cesarstwa Rzymskiego po średniowiecze. Narodowe Muzeum Nauki i Technologii. Geografia Miasto leży na Costa Verde. Stare miasto położone jest na półwyspie między Atlantykiem a zatoką Ría da Coruña. Klimat Miasta partnerskie Kadyks Brest Caracas Mar del Plata Recife Zobacz też Deportivo La Coruña Przypisy Bibliografia Przewodniki Wiedzy i Życia – Hiszpania Północna. Wydawnictwo Hachette Livre Polska, 2008, s. 54–55. ISBN 83-7448-647-3. Nowa encyklopedia powszechna. PWN, 1995-1996. ISBN 83-01-11097-X.