Salins-les-Bains

Salins-les-Bains is een gemeente in het Franse departement Jura. De stad ligt in het oosten van Frankrijk, ter hoogte van Zwitserland, tegen de Jura aan. De gemeente telde 2.390 inwoners op 1 januari 2023. De plaats maakt deel uit van het arrondissement Dole. Door haar zoute bronnen is de stad bekend als kuuroord en voor de zoutwinning. Sinds 1982 staat de zoutziederij van Salins samen met de Koninklijke zoutziederij van Arc-et-Senans op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De stad is ook bekend om haar gebak met appelen, noten en gekonfijt fruit, de Téméraire. Geschiedenis De stad was eeuwenlang een centrum van zoutwinning en dankte hier haar rijkdom aan. De streek is rijk aan zoute bronnen, waaruit al zeker 9000 jaar zout wordt gewonnen. De zoutziederij in Salins werd in de dertiende eeuw onder Jan I van Chalon uitgebreid. Uit drie bronnen werd pekelwater gewonnen dat vervolgens in grote, koperen pannen werd gekookt. Er werd in Salins in de vijftiende eeuw 4.600 ton per jaar gewonnen, dat onder meer naar Zwitserland werd uitgevoerd. Tijdens werkzaamheden aan de bron van Muire in 1467 droogde de zoute bron grotendeels op. Hierop werd een processie met de relieken van Sint Anatoile door de straten van Salins gehouden, waarna de bron op miraculeuze wijze opnieuw begon te werken. Dit staat lokaal bekend als het mirakel van het water, miracle de l'eau. De stad werd in 1674 Frans grondgebied. De zoutproductie werd toen aan de eeuwenoude Franse belasting op zout, la gabelle, onderworpen. De zoutziederij verplaatste zich in de achttiende eeuw deels naar Arc-et-Senans vijftien kilometer verderop. Daar was nog voldoende hout om de ovens te voeden die nodig waren voor de zoutwinning. Er kwam ook meer concurrentie van het zout dat uit zeewater werd gewonnen. In 1825 bleef de zoutziederij gespaard bij een stadsbrand. In 1841 kwam de zoutziederij in privéhanden. Ondanks kosten gemaakt voor mechanisatie bleef de zoutproductie dalen. Er werd in 1958 in Salins nog maar 1000 ton per jaar gewonnen en in 1962 werd de productie definitief gestaakt. De eerste thermale bron in Salins werd in 1858 geopend, waarin gebruik van de zoute bronnen werd gemaakt, rijk aan chloor, magnesium en kalium. De stad werd een kuuroord, waardoor de naam van de stad in 1926 officieel gewijzigd werd van Salins naar Salins-les-Bains. Bezienswaardigheden De oudste delen van de Sint-Anatoilekerk dateren uit de dertiende eeuw. In die tijd werd ook begonnen met de bouw van twee ondergrondse galerijen, die de zoutwaterbronnen met elkaar verbonden, en van waaruit het pekelwater naar de oppervlakte werd gebracht. In de negentiende eeuw werd hiervoor een hydraulische pomp geïnstalleerd, die door rivierwater werd aangedreven. De galerijen zijn toegankelijk en hierin is onder onder andere een oude kookpan van zeventien meter lang te bezichtigen, die bij de zoutziederij werd gebruikt. Het stadhuis dateert uit de zeventiende eeuw en er zijn nog oude verdedigingswerken uit de vijftiende eeuw. Op het hoogste punt boven de stad staan aan beide kanten forten: Fort Saint-André en Fort Belin. Fort Belin werd in de zeventiende eeuw door Vauban gerestaureerd, hij ontwierp Fort Saint-André. De Église collégiale Saint-Anatoile Geografie De oppervlakte van Salins-les-Bains bedroeg op 1 januari 2023 24,68 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 96,8 inwoners per km². Salins-les-Bains ligt aan de rivier de Furieuse, in een aan beide kanten steil dal. Demografie Dankzij de zoutwinning was Salins tijden het ancien régime steeds de op een of op twee na grootste stad van de Franche-Comté. In 1658 telde de stad 4441 inwoners. Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen). Geboren Gauthier van Besançon (elfde eeuw), aartsbisschop van Besançon Pierre Joseph Thoulier d'Olivet (1682-1768), taalkundige Victor Considerant (1808-1893), filosoof en econoom Externe links (fr) Statistische informatie op de website van het Franse bureau voor statistiek INSEE