Akademia Sibeliusa

Akademia Sibeliusa (fiń. Sibelius-Akatemia, szw. Sibelius-Akademin) – jedyna uczelnia muzyczna w Finlandii, od 2013 roku część Uniwersytetu Sztuki w Helsinkach (fiń. Taideyliopisto, szw. Konstuniversitetet, ang. University of the Arts Helsinki). W latach 1882–1924 funkcjonowała jako Helsiński Instytut Muzyczny, następnie jako Konserwatorium Helsińskie (1924–1939), a w 1939 roku została nazwana imieniem Jeana Sibeliusa, który w latach 1885–1889 studiował tu kompozycję i grę na skrzypcach, a później wykładał teorię muzyki i kompozycję. Historia Uczelnia została założona w 1882 roku przez fińskiego kompozytora i muzykologa Martina Wegeliusa (1846–1906) jako Helsiński Instytut Muzyczny. O objęcie kierownictwa instytutu poproszono norweskiego kompozytora Edvarda Griega (1843–1907), który odmówił. Pierwszym dyrektorem został Wegelius, który pełnił tę funkcję aż do swojej śmierci w 1906 roku. Wegelius kładł nacisk na nauczanie kompozycji, sam wykładał w instytucie teorię muzyki, historię muzyki i solfeż. Zatrudnił nauczycieli z zagranicy, m.in. włoskiego kompozytora i pianistę Ferruccio Busoniego (1866–1924), norweskiego kompozytora i skrzypka Johana Halvorsena (1864–1935) oraz skrzypka Viktora Nováčka. W latach 1885–1889 w instytucie studiował kompozycję i grę na skrzypcach Jean Sibelius (1865–1957), który następnie uczył tu w latach 1892–1900 i 1907–1910. Kolejnymi dyrektorami byli: w latach 1906–1907 – Armas Järnefelt (1869–1958), a w latach 1907–1911 – Karl Ekman. W 1911 roku prowadzenie instytutu objął Erkki Melartin (1875–1937), który podjął działania, aby rozszerzyć działalność placówki i przekształcić ją w konserwatorium. W 1912 roku utworzono wydział opery. Od 1914 roku nauczano gry na wszystkich instrumentach używanych w orkiestrach. W 1921 roku powstał wydział kształcenia nauczycieli muzyki, a w 1926 roku wydział muzyki wojskowej. W 1924 roku instytut zmienił nazwę na Konserwatorium Helsińskie. W latach 1936–1959 konserwatorium kierował pianista Ernst Linko (1889–1960), który utworzył wydział muzyki kościelnej z przyłączonego do uczelni w 1951 roku Helsińskiego Instytutu Kantorów-Organistów, a także wydział muzyki szkolnej (1957). W 1939 roku konserwatorium zmieniło nazwę na Akademię Sibeliusa. Za kolejnego rektora, Tanelego Kuusisto (1959–1971), w 1966 roku państwo fińskie przejęło większą część finansowania uczelni. Wówczas uczelnia zaczęła kształcić wyłącznie muzyków profesjonalnych. W latach 1971–1981 uczelnią kierował Veikko Helasvuo i w 1980 roku akademia uzyskała status państwowej akademii muzycznej. Wówczas nauczanie zostało sformalizowane i uczelnia zaczęła nadawać stopnie naukowe. Po zmianach w systemie przyznawania stopni naukowych, te nadane przez Akademię Sibeliusa zostały zrównane z nadawanymi przez inne państwowe uczelnie w Finlandii. Za kadencji Ellen Urho w latach 1981–1987 akademia wprowadziła się do nowego gmachu (1983) i w tym samym roku otworzyła oddział w Kuopio. W 1998 roku akademia uzyskała status uniwersytetu. W 2013 roku trzy uczelnie: Akademia Sibeliusa, Akademia Sztuk Pięknych i Akademia Teatralna połączyły się w jeden uniwersytet – Uniwersytet Sztuki w Helsinkach. Akademia Sibeliusa, od tego momentu oficjalnie Akademia Sibeliusa Uniwersytetu Sztuk w Helsinkach, stała się jednym z wydziałów nowej instytucji. Od 2017 do 2020 roku dziekanem akademii był Kaarlo Hildén. Od 2021 roku dziekanem jest Emilie Gardberg. Akademia Sibeliusa jest jednym z organizatorów Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego imienia Jeana Sibeliusa, organizowanego w Helsinkach co pięć lat. Struktura uczelni Akademia ma 15 wydziałów (stan na 2018 rok): Wydział instrumentów klasycznych: fortepianu Wydział instrumentów klasycznych: akordeonu Wydział instrumentów klasycznych: gitary Wydział instrumentów klasycznych: kantele Wydział muzyki kościelnej Wydział wokalistyki, opery i nauczania opery Wydział instrumentów klasycznych: dętych Wydział instrumentów klasycznych: perkusji Wydział instrumentów klasycznych: harfy Wydział instrumentów klasycznych: smyczkowych Wydział kompozycji i teorii muzyki Wydział muzyki dawnej Wydział jazzu Wydział edukacji muzycznej Wydział muzyki ludowej Akademia prowadzi również studia doktoranckie, m.in. szkoły doktoranckie DocMus i MuTri (stan na 2018 rok). Władze uczelni Rektorzy Martin Wegelius (1882–1906) Armas Järnefelt (1906–1907) Karl Ekman (1907–1911) Erkki Melartin (1911–1936) Ernst Linko (1936–1959) Taneli Kuusisto (1959–1971) Veikko Helasvuo (1971–1981) Ellen Urho (1981–1987) Tuomas Haapanen (1987–1990) Erkki Rautio (1990–1993) Lassi Rajamaa (1993–1999) Pekka Vapaavuori (1999–2004) Gustav Djupsjöbacka (2004–2012) Tuomas Auvinen (2012–2013) Dziekani Tuomas Auvinen (2013–2017) Kaarlo Hildén (2017–2020) Emilie Gardberg (2021– ) Absolwenci Przypisy