Falklandeilanden

De Falklandeilanden (archaïsch Malvinen; Engels: Falkland Islands, Spaans (Islas) Malvinas, Islas Falkland) zijn een dunbevolkte eilandengroep in de zuidelijke Atlantische Oceaan of Argentijnse Zee, ten oosten van zuidelijk Argentinië. De eilanden vormen een Brits overzees gebiedsdeel. Met een landoppervlakte van 12.173 km² hebben de eilanden samen ongeveer de grootte van Vlaanderen. Argentinië maakt aanspraak op de eilandengroep, hetgeen in 1982 leidde tot de Falklandoorlog. Geografie De Falklandeilanden bestaan uit twee grote eilanden (West-Falkland en Oost-Falkland) en honderden andere kleine eilanden, allen gelegen op het Falklandplateau. Geografisch gezien horen Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden niet bij de Falklandeilanden, staatkundig wel. Het klimaat van de Falklandeilanden wordt gekenmerkt door lage temperaturen en veel neerslag, min of meer vergelijkbaar met dat van de Shetlandeilanden in de Noordelijke Atlantische Oceaan. Er zijn geen bossen en geen bouwland; 99 procent van het land is weiland. Etymologie De benaming "Falkland" werd in 1690 toegepast op de Falkland Sound door de Engelse zeevaarder John Strong († 1694). Daarmee eerde hij zijn opdrachtgever Anthony Cary, 5th Viscount Falkland (1656-1694), wiens adellijke titel verwees naar de plaats Falkland in het Schotse graafschap Fife. Pas in 1765 werden de eilanden zelf voor het eerst "Falkland's Islands" genoemd, in de geheime instructies aan de Britse kapitein John Byron, die ze opeiste namens koning George III. De Spaanse term "Malvinas" is afgeleid van het Franse Îles Malouines. Franse zeevaarders uit Saint-Malo namen begin 18e eeuw de archipel waar (en meenden ten onrechte hem ontdekt te hebben). Een van hen was Jacques Gouin de Beauchene in 1701. De cartograaf Amédée François Frézier bezocht de eilanden in 1712-1713 en produceerde een kaart waarvan de titel verwees naar de schepen uit Saint-Malo. Op basis daarvan nam koninklijk cartograaf Guillaume Delisle in 1720 de archipel op in zijn kaart Hemisphère Occidental onder de benaming Isles Malouines. Ook Engelsen gebruikten enige tijd The Maloons. Jacob Roggeveen deed de eilanden aan in 1721 en noemde ze in zijn dagboek Belgia Australis ("Zuidelijke Nederlanden"). Geschiedenis Aangenomen wordt dat de Portugezen de eerste betrouwbare waarneming van de Falklandeilanden deden. Het bewijs berust op een Portugese kaart uit ca. 1521-1524, toegeschreven aan Pedro Reinel, waarop de archipel is weergegeven op een behoorlijk accurate manier, zij het als één eiland. De kaart vermeldt de wereldomvaart van Fernão de Magalhães voor Spaanse rekening. Het is moeilijk te verklaren hoe de Portugezen zo snel over deze informatie konden beschikken, aangezien uit Magalhães' logboeken blijkt dat zijn vloot niet in de buurt van de Falklands is gekomen. Er wordt gespeculeerd over een onbekende Portugese expeditie in 1519 of vroeger, maar het kan ook gewoon zijn dat Estêvão Gomes de ontdekking heeft gedaan met de San Antonio, nadat hij was gedeserteerd uit de vloot van Magalhães. Gomes was een Portugees en cartograaf. Auteurs die de Portugese kaart negeren, noemen Sebald de Weert, een Antwerpse zeeman in dienst van de Verenigde Oostindische Compagnie, als ontdekker van de Falklandeilanden. Spanjaarden en Britten zijn dan weer vaak van mening dat landgenoten de eersten waren die de eilanden zagen. Chronologisch is de ontdekkingsgeschiedenis als volgt: Ontdekkingsgeschiedenis 1520: Estêvão Gomes (Portugal) 1540: Ferdinand Camargo (Spanje) 1592: John Davis (Engeland) beschreef eilanden dicht bij de Argentijnse kust 1594: Richard Hawkins (Engeland) gaf een groep eilanden de naam "Hawkins' Maidenland" 1600: Sebald de Weert (Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden), ontdekte de Jasoneilanden en gaf de juiste coördinaten 1684: Cowley en William Dampier (Engeland) 1690: John Strong (Engeland) noemde de straat tussen de eilanden Falkland Channel, naar de toenmalige schatbewaarder van de marine. 1701: Jacques Gouin de Beauchene (Frankrijk) 1708: Roger Woodes (Groot-Brittannië) 1740: George Anson (Groot-Brittannië) 1764: Louis-Antoine de Bougainville (Frankrijk) Eerste nederzetting In 1764 stichtte de Fransman Louis-Antoine de Bougainville een marinebasis, Port Louis (Oost-Falkland). Britten, Spanjaarden en Argentijnen De Britten stichtten in 1765 een nederzetting, Port Egmont, op West-Falkland, terwijl ze niets wisten van de Franse aanwezigheid. In 1766 verkochten de Fransen Port Louis aan de Spanjaarden, die de Britten in 1770 de oorlog verklaarden. In 1771 werd met een overeenkomst een einde gemaakt aan het conflict: West-Falkland werd van de Britten, Oost-Falkland van de Spanjaarden. De eilanden bleven echter lange tijd nauwelijks bewoond. In 1820 en 1829 stichtten de Argentijnen, die kort daarvoor onafhankelijkheid hadden verkregen van Spanje, nederzettingen op de Falklandeilanden. Luis Vernet werd aangesteld als Argentijns gouverneur; de Argentijnen waren van plan de eilanden te koloniseren. In 1833 bezetten de Britten de eilanden opnieuw en maakten ze tot een overzees gebiedsdeel van het Verenigd Koninkrijk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende de havenstad Stanley als steunpunt voor bevoorrading van de Britse marine. De Slag bij de Falklands werd er uitgevochten. De Argentijnse weigering om de Britse bezetting te accepteren vormde uiteindelijk een van de oorzaken van de Falklandoorlog, in 1982. Falklandoorlog Op 2 april 1982 vielen de Argentijnen de Falklandeilanden binnen. Duizenden militairen landden op de eilanden. De Britse mariniers van Naval Party 8901 en leden van de Falkland Island Defense Force kregen, na twee dagen weerstand te hebben geboden, van gouverneur Rex Hunt het bevel de wapens neer te leggen. De gouverneur en leden van Naval Party 8901 werden door de Argentijnen via Uruguay naar het Verenigd Koninkrijk gerepatrieerd. Bij de herovering van de eilanden waren manschappen van Naval Party 8901 als 'Julliet Troop' verbonden aan 42 Royal Marine Commando. Op 21 mei 1982 landden de Britten bij de nederzetting Port San Carlos. Tweeënzeventig dagen later was herovering van de eilanden een feit. In totaal vonden 236 Britten en 655 Argentijnen de dood. Ook de materiële verliezen waren aan beide zijden aanzienlijk. Politiek gezien heeft deze oorlog ervoor gezorgd dat de militaire dictatuur in Argentinië ten val kwam en vervangen werd door een gekozen burgerlijk bestuur. Voor de Britse premier Margaret Thatcher, die aan de vooravond van het conflict zeer impopulair was, leidde de oorlog en haar imago als 'Iron Lady' tot herverkiezing in 1983. Nadien Het dispuut over de eilanden duurt nog altijd voort; zo had Argentinië vanaf 2008 geen officiële ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk. De toenmalige president van Argentinië, Cristina Fernández de Kirchner, kondigde aan dit tot aan het eind van haar ambtstermijn in 2012 te zullen handhaven. Later werd wel weer een ambassadeur aangesteld. Op 11 maart 2013 werd op de eilanden een referendum gehouden, waarbij de bevolking de vraag voorgelegd kreeg of de status quo gehandhaafd diende te worden. Van de 1.518 uitgebrachte stemmen waren er 1.513 voor, 3 tegen, en 2 ongeldig. Argentinië heeft dit referendum verworpen met het argument dat de Falklandse bevolking na de inbezitneming geïmplanteerd is uit het Verenigd Koninkrijk en er dus überhaupt niet thuishoort. Demografie De Falklandeilanden tellen 3.662 inwoners volgens de laatste census (2021). De meeste inwoners zijn oorspronkelijk afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk. In het verleden werd ook wel de bijnaam 'Kelpers' gebruikt voor de inwoners van de eilanden. Politiek Staatshoofd: Charles III Gouverneur: Alison Blake (sinds 23 juli 2022) Chief Executive: Andy Keeling (sinds 5 april 2021) Minister van financiën: James Wilson (2017) Parlement (Legislative Council): acht eilandbewoners, de Chief Executive, de minister van financiën en de voorzitter (gouverneur) Regering (Executive Council): drie parlementsleden, de Chief Executive, de minister van financiën en de voorzitter (gouverneur) Defensie en buitenlandse zaken van de Falklandeilanden zijn een aangelegenheid van de Britse regering. Economie De economie van de Falklandeilanden is zeer bescheiden en ongeveer 160 miljoen pond groot. Veeteelt, vooral de productie van wol, is traditioneel een belangrijke economische activiteit, maar de visserij, inclusief de verkoop van visrechten aan buitenlandse vissers, vertegenwoordigt meer dan de helft van het bruto binnenlands product. In 1995 werden de eerste vergunningen afgegeven voor het zoeken van aardolie en aardgas in de territoriale wateren. In de eerste jaren werd weinig olie aangetroffen, maar in mei 2010 werd de eerste grote vondst gedaan. Het Sea Lion olieveld ligt zo’n 220 kilometer ten noorden van de eilanden in een waterdiepte van 450 meter. De eigenaren van het veld zijn Premier Oil met 60% van de aandelen en Rockhopper voor de resterende aandelen. Productie uit het veld wordt pas verwacht in 2020. In het veld zit ongeveer 400 miljoen vaten winbare olie, voldoende om een dagelijkse productie van 60.000 vaten te realiseren. De gerelateerde belastinginkomsten voor de Falklandeilanden worden getaxeerd op 2,5 miljard dollar voor de eerste 15 jaar. Bibliografie L.L. Ivanov et al. The Future of the Falkland Islands and Its People. Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2003. 96 pp. ISBN 954-91503-1-3 (Capítulo principal en español) Carlos Escudé y Andrés Cisneros, dir. Historia general de las relaciones exteriores de la República Argentina. Obra desarrollada y publicada bajo los auspicios del Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (CARI). Buenos Aires: GEL/Nuevohacer, 2000. ISBN 950-694-546-2 (en castellano) Graham Pascoe and Peter Pepper. Getting it right: The real history of the Falklands/Malvinas. May 2008. (Versión en español) (gearchiveerd) D.W. Greig, Sovereignty and the Falkland Islands Crisis. Austrialian Year Book of International Law. Vol. 8 (1983). pp. 20-70. ISSN 0084-7658 Externe links Website van de regering van de Falklandeilanden (gearchiveerd) Internet-portal over de Falklandeilanden