Zamek w Tattershall

Zamek w Tattershall (ang. Tattershall Castle) – średniowieczny zamek położony we wsi Tattershall, w hrabstwie Lincolnshire, we wschodniej Anglii (Wielka Brytania). Zamek w tym miejscu istniał od XIII wieku, jednak obecna budowla pochodzi z wieku XV. Obiekt objęty jest ochroną zarówno jako zabytek archeologiczny (scheduled monument), jak i zabytkowy budynek (listed building) klasy I. Zarządza nim organizacja National Trust, która udostępnia go do zwiedzania. Historia Zamek lub ufortyfikowany dwór około 1231 roku wzniósł tutaj, za przyzwoleniem króla Henryka III, baron Robert de Tateshale. Była to konstrukcja kamienna, otoczona murem obronnym i fosą. W 1434 roku rozbudowy zamku podjął się jego ówczesny właściciel, Ralph Cromwell, baron Cromwell, który rok wcześniej objął jeden z najwyższych urzędów w państwie – lorda wielkiego skarbnika. Obok istniejących zabudowań do ok. 1450 roku został wzniesiony m.in. górujący nad nimi ceglany donżon, a całość okolono drugą fosą. Choć zamek sprawiał wrażenie silnie ufortyfikowanego, w rzeczywistości podwójna fosa i inne elementy obronne (w tym machikuły i krenelaż), miały ograniczoną wartość militarną, a służyły głównie celom dekoracyjnym. Między 1481 a 1483 rokiem, w ostatnich latach panowania Edwarda IV, zamek przeszedł na własność korony. Henryk VII podarował posiadłość swojej matce, Małgorzacie Beaufort, która nigdy w tym miejscu nie zamieszkała. W latach 1525–1536 zamek należał zaś do Henryka FitzRoya, nieślubnego syna Henryka VIII. W 1537 roku Henryk VIII nadał zamek Charlesowi Brandonowi, księciu Suffolk w podzięce za udział w stłumieniu powstania ludowego na terenie hrabstwa Lincolnshire. Od 1573 lub 1574 roku zamek był miejscem zamieszkania kolejnych hrabiów Lincoln z rodu Clinton. Przez większą część angielskiej wojny domowej (1642–1651) znajdował się pod kontrolą zwolenników parlamentu (zaliczał się do nich ówczesny hrabia Lincoln, Theophilus Clinton). W 1643 roku zamek został zdobyty na kilka miesięcy, prawdopodobnie bez walki, przez wojska rojalistów. W ostatnich latach konfliktu parlament nakazał zburzenie zamku, podobnie jak i wielu innych w całym kraju, by zapobiec wykorzystaniu go jako ośrodka zbrojnego oporu. Mury i większa część zabudowań zostały zniszczone, prawdopodobnie w 1650 roku, jednak dzięki staraniom Clintona bez większych szkód ocalał donżon. Zamek został opuszczony w 1693 roku, gdy przeszedł na własność rodu Fortescue. Wkrótce popadł w ruinę, natomiast jego teren dzierżawiony był pod działalność rolną. Z czasem parter budynku zaczęto wykorzystywać jako oborę. W 1910 roku Hugh Fortescue, 4. hrabia Fortescue wystawił posiadłość na sprzedaż. Otrzymał on oferty od dwóch amerykańskich nabywców, z których jeden zainteresowany był zamkiem, drugi zaś ornamentalnymi gzymsami potężnych kominków. O planach sprzedaży dowiedział się George Curzon (lord Curzon), prominentny polityk, który zaniepokojony groźbą zniszczenia zabytku podjął negocjacje w sprawie zakupu zarówno zamku, jak i elementów jego wyposażenia, zakończone sukcesem w 1911 roku. Curzon sfinansował prace konserwatorskie, które przywróciły budowli dawny wygląd. Od 1914 roku udostępniał on zamek zwiedzającym, a po jego śmierci w 1925 roku, zgodnie z postanowieniami testamentu, obiekt został przekazany na własność organizacji National Trust, w której posiadaniu pozostaje do dziś. Sprawa zamku Tattershall skłoniła parlament do wzmocnienia wówczas jeszcze słabo rozwiniętych przepisów dotyczących ochrony zabytków. W 1913 roku utworzono komisję Ancient Monuments Board, do której kompetencji należało obejmowanie zagrożonych zniszczeniem zabytków ochroną konserwatorską. Opis Zamek położony jest na południowym skraju wsi Tattershall, pośród rozległej, niegdyś podmokłej, równiny The Fens. W niewielkiej odległości od zamku płynie rzeka Bain, która uchodzi około 2 km dalej do rzeki Witham. Zasadniczą część zamku stanowi XV-wieczny donżon zbudowany z cegły w stylu gotyckim. Budowla ma plan prostokąta i sześć kondygnacji, łącznie z piwnicą. W każdym z narożników znajduje się wieża na planie ośmiokąta foremnego. Zastosowano elementy obronne, w tym machikuły i krenelaż, pełniące jednak głównie funkcję dekoracyjną. W murach rozmieszczone są nieregularnie liczne ostrołukowe okna. Zamek należy do najstarszych i najbardziej okazałych przykładów średniowiecznej architektury ceglanej w Anglii. Do donżonu przylega dziedziniec, otoczony wewnętrzną fosą. Poza nią zachowała się strażnica oraz ruiny zabudowań gospodarczych, wykorzystywanych prawdopodobnie jako stajnia; całość otoczona jest częściowo tylko zrekonstruowaną fosą zewnętrzną. Z tarasu na dachu zamku rozpościera się widok na okolice, w tym na położoną około 27 km na północny zachód katedrę w Lincoln oraz bazę lotnictwa wojskowego RAF Coningsby, która znajduje się w bliskim sąsiedztwie zamku. Galeria Przypisy