Kościół w Nyker

Kościół w Nyker – jeden z czterech kościołów w formie rotundy na duńskiej wyspie Bornholm. Należy do diecezji Kopenhagi Kościoła Danii. Położony jest w miejscowości Nyker, w zachodniej części wyspy. Historia i architektura Budowla powstała w XII lub XIII wieku i powszechnie uważana jest za najmniejszą i najmłodszą z bornholmskich rotund. Reprezentuje styl romański. Pierwotnie kościół nosił nazwę Ecclesia Omnium Sanctorum (Kościół Wszystkich Świętych). Obecna nazwa (Ny Kirke) pochodzi z połowy XVI wieku. Na terenie przykościelnym znajduje się wolnostojąca dzwonnica. Mieści ona dwa dzwony: mniejszy pochodzi z 1639 roku i został odlany dla jednego z kościołów w Skanii, a większy powstał w Lubece w 1725 roku. Kościół składa się z apsydy, prostokątnego prezbiterium i okrągłej nawy. Zbudowany jest z granitowego kamienia polnego, z wyjątkiem centralnej kolumny i obramowań okien, gdzie użyto wapienia. Półkolisty tympanon nad południowym portalem wykonany jest z pojedynczego bloku wapienia. Pochodząca z późnego gotyku kruchta jest nieco młodsza niż sam korpus kościoła. Apsyda ma trzy okna i sklepienie półkopułowe, a prezbiterium – sklepienie kolebkowe. Romański łuk tęczowy został prawdopodobnie powiększony, na co wskazują pozostałości poprzedniej, mniejszej konstrukcji. Przypuszcza się, że poszerzono również okna. Okrągły filar pośrodku nawy ma około 3 metrów szerokości i około 2,65 metra wysokości. Drzwi na zachodnim krańcu północnej ściany prezbiterium prowadzą na nierówne wapienne schody, a te na górną kondygnację kościoła, która jest niesklepiona i ma nierówną podłogę. Centralny okrągły filar na piętrze ma podobną szerokość jak na parterze. Wygląda na to, że górna kondygnacja pierwotnie miała płaski, drewniany dach, który – biorąc pod uwagę liczne odpływy na podłodze – przypuszczalnie przeciekał. Ciężko jednoznacznie stwierdzić, czy górna kondygnacja została zbudowana w celach obronnych. Wnętrze Obszar wokół górnej części centralnego filaru podzielony jest na 13 pól z umieszczonymi na nich malowidłami męki Pańskiej, wykonanymi w stylu wczesnogotyckim. Datuje się je na około 1300 rok lub na okres nieco późniejszy. Kolorystyka jest bardzo prosta: biel, żółć i czerwona ochra oraz zieleń mchu, podobnie jak postaci, którym brakuje detali. Freski zostały odkryte przez Jacoba Kornerupa w 1891 roku, a odrestaurowane przez Egmonta Linda w 1937 roku. Poszczególne pola przedstawiają od lewej: pocałunek Judasza, pojmanie Chrystusa, Chrystusa prowadzonego do Piłata, Chrystusa przed Piłatem, koronowanie cierniem (identyfikacja niepewna), biczowanie, niesienie krzyża, ukrzyżowanie, złożenie do grobu, zmartwychwstanie, Noli me tangere i wniebowstąpienie. Ostatni fresk pozostaje nieczytelny. Kornerup znalazł również fresk po lewej stronie północnego wejścia, przedstawiający św. Krzysztofa z Dzieciątkiem Jezus, pochodzący prawdopodobnie z XV wieku, jednak ze względu na jego zły stan pozostaje on obecnie pobielony. Nad północnym portalem znajduje się fresk w formie medalionu przedstawiający Baranka Bożego z kielichem i zwycięskim sztandarem. Tuż obok widnieje fresk ilustrujący zwiastowanie. Na środku łuku tęczowego znajduje się niecodzienne XVII-wieczne przedstawienie Chrystusa stojącego na uskrzydlonej ziemi, ubranego w płaszcz i przepaskę biodrową, ze związanymi rękami, z berłem trzcinowym w jednej ręce i aureolą w postaci promieni słonecznych wokół głowy. Łuk tęczowy ozdabiają motywy roślinne. W prezbiterium znajduje się kamienny ołtarz wykonany z wapienia olandzkiego oraz romańska chrzcielnica, która powstała z szarego wapienia sprowadzonego z Gotlandii. W prezbiterium znajduje się również ambona. Jej korpus pochodzi z XX wieku i jest zdobiony XVII-wiecznymi płaskorzeźbami wykonanymi przez rzeźbiarza z Flensburga, Hinricha Ringerincka. Przedstawiają one zwiastowanie, narodzenie Chrystusa, pokłon Trzech Króli oraz obrzezanie. Nad amboną jest umieszczona klepsydra. Żyrandol z 1594 roku został odrestaurowany w 1688 roku. Widnieje na nim stylizowany, podwójny orzeł i dwa herby. W kruchcie zachował się kamień runiczny i tablica upamiętniająca ofiary dżumy z lat 1618 i 1654. Przypisy Bibliografia Monika Witkowska, Joanna Hald: Eyewitness-Travel Denmark. Wyd. 2. Nowy Jork: Dorling Kindersley Publishing, 2010. ISBN 978-0756613532. (ang.). Linki zewnętrzne Strona miejscowej wspólnoty wiernych