Zamek Kozlov

Zamek Kozlov, nazywany również Chlum – zabytkowy skalny zamek położony w obrębie katastralnym wsi Olešnice, w powiecie Semily. Znajduje się na wzgórzu Kozlov, na terenie Czeskiego Raju. Istnienie zamku datowane jest na podstawie znalezisk archeologicznych na drugą połowę XIII do pierwszej połowy XIV wieku. Zachowały się po nim obiekty wykute w skale oraz relikty umocnień terenowych. Pozostałości zamku są od 28 marca 1964 chronione jako zabytek kulturowy. W pobliżu ruin znajduje się punkt widokowy Raisova vyhlídka. Historia Szczyt wzgórza był zamieszkany już w czasach prehistorycznych, kiedy to istniało tu prawdopodobnie nieumocnione osadnictwo wyżynne, potwierdzone znaleziskami kamiennych narzędzi, o których wspominał historyk Josef Vítězslav Šimák. Kolejne znaleziska archeologiczne pochodzą z drugiej połowy XIII do pierwszej połowy XIV wieku. Ich datowanie przeprowadził archeolog Jiří Waldhauser. Do mniej typowych artefaktów z XIV wieku należy klucz znaleziony poza obszarem zamku oraz fałszywy praski grosz z czasów panowania króla Wacława IV. Historia zamku jest bardzo niejasna. Jako pierwszy pozostałości zamku na wzgórzu Kozlov powiązał z zamkiem wymienianym w źródłach pisanych jako Chlum August Sedláček. Założycielami byli prawdopodobnie przedstawiciele jednego z odgałęzień rodu Markvarticów. Według Augusta Sedláčka właścicielami zamku byli panowie z Valdštejna, z których niektórzy używali przydomka „z Chlumu”. Jako rok pierwszej pisemnej wzmianki podawany jest 1353, kiedy zamek Chlum należał do Jarka z Valdštejna. W 1362 zamek znajdował się w posiadaniu Hynka z Lomnice, który również należał do rodu panów z Valdštejna. Niedługo potem został włączony do dóbr valdštejnskich i jako zbędny opuszczony. Do spornych informacji należy wzmianka z 1335, kiedy Zdeněk z Valdštejna podpisywał się jako siedzący na Kopcu. August Sedláček ten Kopec (w łacińskim oryginale być może podany jako in Monte) powiązał z synonimicznym Chlumem, jednak według Rudolfa Anděla przydomek odnosi się raczej do lokalizacji Hrádek koło Hostinné. Architektura Obszar zamku, zbudowanego w północno-zachodniej części szczytowej wzgórza, ma długość 250 metrów. Południowo-zachodnia część zamku jest określana jako przedpole umocnione, oddzielone od środkowej części zamku z komnatami skalnymi fosą. Jedynymi pozostałościami po zabudowie w części południowo-zachodniej są wcięcia w skale, które mocowały drewniane umocnienia. Do fosy prawdopodobnie prowadziła droga dostępowa, która stąd wznosiła się między kamiennymi blokami do pierwszej bramy w środkowej części zamku. Środkowa część zamku ma wymiary około 70 × 35 metrów. Jej frontowe strony są wyznaczone przez fosy, podczas gdy strony boczne tworzą rzędy skalnych bloków. Widać w nich niewielką liczbę wcięć do mocowania obwodowych umocnień. Najbardziej widocznymi pozostałościami zabudowy są cztery pomieszczenia wykute w skale. Datowanie powstania komnat jest problematyczne, dlatego nie można wykluczyć, że zostały one wycięte dopiero po upadku zamku. Na północnym wschodzie znajduje się górna część zamku. Od środkowej części zamku jest oddzielona kolejną fosą, na dnie której w skale wycięto cysternę. Powierzchnia górnej części zamku o wymiarach do 25 × 17 metrów nie zawiera, poza śladami kilku komnat, pozostałości zabudowy. Według kilku zachowanych drobnych fragmentów mogła tu stać prostokątna budowla murowana, której mury zostały rozebrane po upadku zamku. Na północnym wschodzie obszar zamkowy kończy się łukowato prowadzoną fosą. Para małych platform, które się tu znajdują, może być pozostałością baszty, która chroniła zamek przed ostrzałem z przyległych części wzgórza. Turystyka Szczyt wzgórza z pozostałościami zamku jest dostępny żółtym szlakiem turystycznym z Příšovic, który prowadzi dalej na Valdštejn i Hruboskalskie skalne miasto. Przypisy