Parque Metropolitano La Sabana

Parque Metropolitano La Sabana, Parque Metropolitano La Sabana Padre Chapuí – park miejski o powierzchni 72 ha znajdujący się w stolicy Kostaryki, mieście San José, w dzielnicy Mata Redonda. Historia Początki parku miejskiego w San José sięgają drugiej połowy XVIII wieku. Miasto było wówczas znane pod nazwą Villa Nueva de la Boca del Monte. W sierpniu 1783 roku proboszcz miejscowej parafii, ojciec Manuel Antonio Chapuí, przekazał w swoim testamencie kilka działek położonych w dystrykcie Mata Redonda z zamiarem ich wykorzystania „na rzecz Kostarykańczyków”. Początkowo obszarem tym zarządzały władze kolonialne, zaś od 1821 roku władze niepodległej Kostaryki, której stolicą miasto stało się w 1823 roku. Tereny późniejszego parku początkowo były przywłaszczane przez miejscową ludność, która wykorzystywała je jako pastwiska oraz grunty pod uprawę; taki stan rzeczy trwał do końca lat 20. XIX wieku. W 1830 roku pierwszy prezydent kraju, Juan Mora Fernández, wraz z władzami miasta podjął decyzję, że pozostała, wciąż niezagospodarowana część posiadłości ojca Chapuí w dzielnicy Mata Redonda stanie się własnością państwa i stopniowo zostanie przekształcona w tereny zielone przeznaczone do rekreacji i wypoczynku. Jeszcze na przełomie XIX i XX wieku La Sabana (z hiszp. „sawanna”) była wykorzystywana przez mieszkańców do wypasu bydła, jednak jego rola rekreacyjna systematycznie zyskiwała na znaczeniu. Zasadzono wiele drzew oraz wysiano trawniki, które mogły służyć jako boiska do piłki nożnej, baseballu i polo; wybudowano również hipodrom. W latach 30. i 40. XX wieku rozwój parku został wstrzymany, a w jego miejscu utworzono pierwszy w Kostaryce międzynarodowy port lotniczy, oddany do użytku 7 kwietnia 1940 roku. Lotnisko to funkcjonowało do początku lat 70. XX wieku. W międzyczasie, w 1955 roku otwarto nowy port lotniczy – Juan Santamaria. Terminal starego lotniska stał się z kolei siedzibą Muzeum Sztuki Kostarykańskiej (hiszp. Museo de Arte Costarricense). W latach 60. powrócono do pomysłu stworzenia z La Sabany parku miejskiego, który po długotrwałych pracach przygotowawczych został ostatecznie otwarty 8 grudnia 1977 roku, pod koniec kadencji prezydenta Daniela Odubera Quirósa. Oficjalna nazwa parku – Parque Metropolitano La Sabana Padre Chapuí – upamiętnia postać duchownego, który podarował grunty pod jego założenie. W 1980 roku ukończono napełnianie sztucznego jeziora w centralnej części parku. W 1983 park i znajdujący się na jego terenie stadion był miejscem wizyty papieża Jana Pawła II podczas jego 17. podróży apostolskiej. W 2001 roku park La Sabana został wpisany do rejestru dziedzictwa historycznego i architektonicznego Kostaryki (hiszp. Patrimonio Histórico Arquitectónico de Costa Rica). W latach 2011–2019 przy wsparciu kanadyjskiego banku Scotiabank realizowany był program rewitalizacji parku, w ramach którego wymieniono ponad 3 tys. drzew, głównie gatunków obcych (takich jak eukaliptusy, cyprysy i sosny) oraz okazów chorych bądź uschniętych, na 5 tys. nowych drzew, w większości gatunków rodzimych. Skutkiem działań było zwiększenie bioróżnorodności na tym obszarze (np. w 2011 roku odnotowano występowanie w parku 13 gatunków ptaków, a w 2019 roku – ponad 135). Charakterystyka Parque Metropolitano La Sabana jest największym zorganizowanym terenem rekreacyjnym zarówno w mieście, jak i w całym kraju. Park znajduje się w dystrykcie Mata Redonda w samym centrum San José, położony jest na wysokości 1333 m n.p.m. i zajmuje obszar o powierzchni 72 ha. Jego teren jest przeważnie płaski z wyjątkiem trzech niewysokich wzgórz: wzniesienia znajdującego się w okolicy jeziora, wzgórza La Cruz oraz wzgórza przed budynkiem Instituto Costarricense de Electricidad. W zachodniej części parku znajduje się oddany do użytku w 2011 roku Stadion Narodowy o pojemności 35 tys. miejsc. Oprócz niego w granicach La Sabany mieści się kompleks basenów Piscina María del Milagro París, trzy hale sportowe (w tym Gimnasio Nacional Eddy Cortés), patinodrom z bieżnią lekkoatletyczną, korty tenisowe oraz boiska do gier zespołowych. Znajdują się tu również pomniki upamiętniające byłych prezydentów Kostaryki, Leóna Cortésa Castro i Otilia Ulate Blanco, a także krzyż z lat 50. XX wieku upamiętniający kongres eucharystyczny. Na obrzeżach parku zlokalizowane jest miasteczko ruchu drogowego im. Karen Olsen, szkoła średnia im. Luisa Doblesa Segredy założona w 1959 roku, siedziba Federación Costarricense de Voleibol oraz Muzeum Sztuki Kostarykańskiej mieszczące się w budynku dawnego terminala pasażerskiego zaprojektowanego przez kostarykańskiego architekta José Maríę Barrantesa. W bezpośrednim sąsiedztwie parku znajdują się też: Contraloría General de la República de Costa Rica oraz Instituto Costarricense de Electricidad. Park jest chętnie wybieranym przez mieszkańców miejscem spacerów i wypoczynku. Przecinają go liczne ścieżki, znajdują się tu place zabaw i fontanny, wyznaczone są również miejsca do pikników oraz toalety. Parque Metropolitano La Sabana jest też miejscem, w którym organizowane są wydarzenia kulturalne, takie jak np. coroczny Festiwal Światła (hiszp. Festival de La Luz). Przypisy Bibliografia Carlos Manuel Zamora Hernández: La Sabana: Un parque con historia. San José: Ministerio de Cultura y Juventud, Centro de Investigación y Conservación del Patrimonio Cultural, Imprenta Nacional de Costa Rica, 2009.