Camp Nou

Camp Nou (vanwege sponsoring sinds 2022 officieel Spotify Camp Nou) is het stadion van FC Barcelona, gelegen in de wijk Les Corts in de Catalaanse hoofdstad Barcelona. Het stadion werd officieel geopend op 24 september 1957. Sinds medio 2023 ondergaat het een volledige herontwikkeling als onderdeel van het project Espai Barça. Het oorspronkelijke stadion uit 1957, dat bij de opening een capaciteit van 93.053 toeschouwers had, werd in 2023 tot op het betonskelet ontmanteld. Het dak en zowel de tweede als derde ring zijn volledig verwijderd, waarna de nieuwe stadionstructuur vanaf de basis wordt heropgebouwd. De gedeeltelijke heropening staat gepland voor september 2025, wanneer de eerste ring volledig in gebruik wordt genomen, gevolgd door de tweede ring kort daarna. De bouwwerkzaamheden aan de derde ring lopen door tot het einde van het seizoen 2025/26. De voltooiing van het nieuwe dak wordt verwacht in de zomer van 2026. Tijdens de werkzaamheden bedraagt de tijdelijke capaciteit 62.652 plaatsen. Na voltooiing zal het vernieuwde Spotify Camp Nou circa 105.000 zitplaatsen tellen. Daarmee wordt het het grootste UEFA-vijfsterrenstadion van Europa en een van de drie grootste voetbalstadions ter wereld. Camp Nou trekt jaarlijks miljoenen bezoekers en fungeert, naast thuishaven van het eerste mannenelftal, ook als speelstadion voor het vrouwenelftal van FC Barcelona en het Catalaans voetbalelftal. Het complex huisvest bovendien de clubkantoren en het officiële museum van FC Barcelona. Sinds medio 2022 draagt het stadion de commerciële naam Spotify Camp Nou, voortvloeiend uit een naamgevingssponsorovereenkomst tussen FC Barcelona en het muziekstreamingplatform Spotify. De herontwikkeling van de omliggende infrastructuur en overige faciliteiten binnen het Espai Barça-project loopt door tot 2028. Geschiedenis Camp Nou is ontworpen door de architecten Francesc Mitjans Miró, Lorenzo García Barbón en Josep Soteras Mauri. In 1953 nam Francesc Miró-Sans deel aan De verkiezingen voor de clubpresident van FC Barcelona met de slogan Wij willen en zullen een nieuw stadion krijgen! Hij vond het toenmalige stadion Camp de Les Corts te klein voor de groeiende status van de club. Miró-Sans won de verkiezingen en op 28 maart 1954 werd de eerste steen van het Camp Nou gelegd. De bouw van het stadion werd in 1957 voltooid en kostte 288 miljoen peseta. De officiële opening was op 24 september van hetzelfde jaar. Eulogio Martínez maakte het eerste doelpunt in het stadion tegen Legia Warschau (4-2 winst voor FC Barcelona). Camp Nou beschikte ten tijde van de opening van het stadion over 93.053 plaatsen. Ter gelegenheid van het Wereldkampioenschap voetbal 1982 vond de eerste renovatie en uitbreiding plaats. Dit leidde tot een tijdelijke capaciteit van 120.000 plaatsen. Op 13 juni 1982 vond in Camp Nou de openingsceremonie van het WK-plaats, gevolgd door de wedstrijd tussen Argentinië en België (0-1). In 1994 onderging het stadion opnieuw een uitgebreide verbouwing, waarbij onder meer de staanplaatsen in de bovenste vakken werden omgevormd tot zitplaatsen. Na de verbouwing kwam de capaciteit van Camp Nou naar 99.354 plaatsen. De hoogte van het stadion bedraagt 48 meter, en Camp Nou beslaat een oppervlakte van 55.000 m² (250 meter lang en 220 meter breed). De afmetingen van het speelveld bedragen 105 meter bij 68 meter. In 2021 stemden de socios over het plan om het stadion te verbouwen, wat werd goedgekeurd. De goedkeuring van de gemeente volgde in 2022 voor deze historische verbouwing. Op 26 oktober 2022 werd de laatste UEFA Champions League wedstrijd in Camp Nou gespeeld, op 28 mei 2023 de laatste wedstrijd in de Primera División. Naamgeving De officiële naam van het stadion luidde bij de opening in 1957: Nou Estadi del Futbol Club Barcelona. In de volksmond werd echter vanaf het begin de benaming Camp Nou gebruikt, wat in het Catalaans "nieuw veld" betekent. Deze bijnaam werd zodanig ingeburgerd dat de club in 2000 besloot een ledenraadpleging te organiseren over de officiële naamgeving van het stadion. Tijdens die stemming werd Camp Nou verkozen boven het alternatief Estadi Joan Gamper, genoemd naar de oprichter van de club, Hans-Max Gamper Haessig, beter bekend als Joan Gamper. Sindsdien geldt Camp Nou als de officiële benaming van het stadion. In niet-Catalaanse contexten wordt het stadion soms aangeduid als Nou Camp, wat echter als een germanisme wordt beschouwd en taalkundig onjuist is vanuit Catalaans perspectief. Op 1 juli 2022 wijzigde de officiële naam naar Spotify Camp Nou, als onderdeel van een meerjarige sponsorovereenkomst tussen FC Barcelona en het Zweedse muziekstreamingbedrijf Spotify. Het betreft de eerste keer in de clubgeschiedenis dat een commerciële naamgever is verbonden aan het stadion. FC Barcelona keerde op 22 november 2025, na een renovatieperiode van 916 dagen sinds de laatste thuiswedstrijd op 21 mei 2023, terug in het Camp Nou. De terugkeer vond plaats tijdens een wedstrijd in de Primera División tegen Athletic Bilbao, gespeeld onder de pas verkregen Phase-1B-licentie, die een tijdelijke stadioncapaciteit van 45.401 toeschouwers toestond. Stadion-structuur Camp Nou staat op een terrein waar door de stedenbouwkundige voorschriften van Barcelona slechts beperkte verticale uitbreidingsruimte beschikbaar is. Bij de oorspronkelijke bouw in de jaren 1950 kozen de architecten daarom voor een ontwerp dat gedeeltelijk onder het maaiveld werd aangelegd. Vooral de eerste ring ligt diep in de grond, waardoor de daadwerkelijke schaal van het stadion van buitenaf minder zichtbaar is. Deze aanpak maakte een grote capaciteit mogelijk zonder de maximale bouwhoogte te overschrijden. De diepte van het veld is daarbij nooit gewijzigd; het speelveld ligt nu even diep als voor de renovatie. Binnen het Espai Barça-project wordt voor het eerst wél hoger gebouwd. Het dakgedeelte en de volledige tweede en derde ring zijn verwijderd, waarna de bovenbouw volledig opnieuw is ontworpen met een moderne draagstructuur van beton en staal. De eerste ring heeft zijn oorspronkelijke betonnen skelet behouden, maar is gestript, versterkt en opnieuw opgebouwd bovenop de bestaande fundering. De nieuwe tweede ring bevat een dubbel uitgevoerde hospitality- en VIP-zone: twee niveaus boven elkaar, geïntegreerd in één verticale structuur. Dit vergroot de commerciële capaciteit aanzienlijk zonder extra breedteverlies rondom het veld. Buiten het stadion is het terrein uitgegraven, vergroot en opnieuw ingericht om nieuwe funderingen, circulatieroutes en toegangszones te kunnen dragen. Op 22 november 2025 werd het stadion gedeeltelijk heropend. Op dat moment waren ring 1 en ring 2 bijna volledig operationeel. De derde ring bestond toen uit een volledig afgeronde stalen draagstructuur, maar slechts circa een kwart van de definitieve betonnen tribune-elementen was geplaatst. De volledige opbouw van ring 3 loopt door tot het laatste deel van seizoen 2025/26. Een van de meest complexe fasen van de renovatie is de installatie van het nieuwe dak. Dit vereist een grootschalige Big Lift-operatie, waarbij de volledige stalen dakring, na montage op lagere hoogte, hydraulisch wordt opgetild en in zijn definitieve positie wordt geplaatst. Deze liftfase duurt naar verwachting ongeveer drie maanden, waarna de volledige dakconstructie kan worden voltooid. De afronding daarvan wordt verwacht in de zomer van 2026. Renovatie De eerste concrete plannen voor een grootschalige renovatie van Camp Nou dateren uit 2003, toen voorzitter Joan Laporta voor het eerst sprak over een modernisering van het stadion. Op 22 september 2007 presenteerde FC Barcelona een vernieuwingsvoorstel dat onderdeel was van het bredere project Espai Barça. De Britse architect Norman Foster en zijn bureau Foster + Partners werden geselecteerd om het ontwerp te realiseren. Dit voorstel voorzag in een gevel met een mozaïek van gekleurde panelen, geïnspireerd op het werk van Antoni Gaudí, de clubkleuren blaugrana en de Catalaanse Senyera. De zitplaatsen zouden bij neerslag bedekt kunnen worden met verplaatsbare panelen. De kosten werden geraamd op circa €250 miljoen. Ondanks de ambitieuze visie werd het project destijds niet uitgevoerd en verdween het in de ijskast. Onder de voorzitterschappen van Sandro Rosell en later Josep Maria Bartomeu werden nieuwe voorstellen ingediend, maar ook deze leidden niet tot daadwerkelijke uitvoering. Het project bleef lange tijd steken in de planningsfase. Na de herverkiezing van Joan Laporta in maart 2021 werd het renovatieproject nieuw leven ingeblazen. Laporta stelde dat het stadion in een staat van verval verkeerde, met verouderde infrastructuur, onvoldoende veiligheid in liften en evacuatieroutes, en gedateerde technologie. Het stadion had volgens hem zijn technische levensduur bereikt. Op 17 en 23 oktober 2021 stemden de leden (socios) van de club in met het vernieuwde Espai Barça-project, inclusief een financieringsplan ter waarde van €1,5 miljard, gefaciliteerd door onder meer Goldman Sachs. De voorstellen werden met grote meerderheid goedgekeurd. Op 28 april 2022 verleende de gemeente Barcelona formele goedkeuring voor de uitvoering van de plannen. In de zomer van 2023 begonnen de renovatiewerkzaamheden aan het Camp Nou. Bij de start werden vrijwel alle tribunes, gevels en voorzieningen verwijderd, waardoor alleen de betonnen draagconstructie overbleef. Vanaf dat fundament werd het stadion opnieuw opgebouwd, met een versterkte structuur van beton en staal. De eerste en tweede ring werden volledig gerenoveerd, terwijl de derde ring geheel werd gesloopt en herbouwd. Ook werden alle technische installaties, zoals glasvezelverbindingen en de LED-schermen van sponsor Philips, vernieuwd en kreeg het stadion voor het eerst een volledig dak dat alle zitplaatsen overspande. De terugkeer van FC Barcelona naar het vernieuwde Camp Nou stond aanvankelijk gepland voor november 2024, maar werd uitgesteld tot 22 november 2025, met in eerste instantie een beperkte publiekscapaciteit in de eerste en tweede ring (circa 60.000 plaatsen). De werkzaamheden aan de nieuwe derde ring, de dubbele VIP-ring, het dak en diverse binnenruimtes zouden doorlopen tot het einde van het seizoen 2026/27, terwijl de volledige oplevering van het stadion was voorzien voor de zomer van 2027/28. Om de heropening voor te bereiden werd het speelveld eind april 2025 opnieuw ingezaaid, een proces dat in juni werd herhaald. Op 25 juni 2025 kondigde de club officieel de terugkeer naar het Camp Nou aan, na twee jaar van sloop en heropbouw vanaf de fundering. Op 10 augustus 2025 zou de Trofeu Joan Gamper de eerste wedstrijd worden in het gerenoveerde stadion. Daarnaast maakte FC Barcelona bekend dat de terugkeer onderdeel was van de campagne Tornem a casa, vibrem (“We keren terug naar huis, laten we trillen”). De geplande openingsdatum moest echter worden aangepast, omdat de gemeente niet tijdig alle benodigde licenties verleende. Tot op heden heeft de club de vereiste vergunning voor de opening nog steeds niet ontvangen. Op 17 oktober 2025 verkreeg FC Barcelona de bezettingslicentie Phase 1A, die het vernieuwde Camp Nou toestond iets meer dan 20.000 toeschouwers te ontvangen. Omdat de club een terugkeer met deze beperkte capaciteit niet haalbaar achtte, bleef Barcelona voorlopig uitwijken naar het Estadi Olímpic Lluís Companys op Montjuïc. Een maand later, op 18 november 2025, volgde de ruimere licentie Phase 1B, waarmee de capaciteit kon worden opgeschaald tot circa 45.000 plaatsen. Met deze goedkeuring kondigde FC Barcelona aan terug te keren naar het Camp Nou, als onderdeel van de campagne Tornem a casa (“We keren terug naar huis”), waarmee een einde komt aan bijna twee jaar tijdelijk verblijf op Montjuïc. Op 10 maart 2026 ontving de club de licentie Phase 1C, waarmee de capaciteit verder werd verhoogd tot circa 60.000 toeschouwers. Belangrijke wedstrijden Internationale eindtoernooien Andere belangrijke wedstrijden Overige evenementen Naast voetbalwedstrijden wordt Camp Nou ook gebruikt als locatie voor diverse grootschalige evenementen. Artiesten die in het stadion hebben opgetreden zijn onder anderen Bon Jovi, Michael Jackson, Tina Turner, U2, Pink Floyd, Bruce Springsteen, Frank Sinatra, Julio Iglesias en de drie tenoren José Carreras, Plácido Domingo en Luciano Pavarotti. Op 17 november 1982 hield paus Johannes Paulus II tijdens zijn bezoek aan Barcelona een mis in Camp Nou, die door meer dan 120.000 mensen werd bijgewoond. Zie ook Lijst van stadions FC Barcelona Externe links (en) Officiële website (en) Espai Barça