NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Sportbetonte Grundschule (Cottbus)

Die Sportbetonte Grundschule ist eine Grundschule im Stadtteil Spremberger Vorstadt der Stadt Cottbus in Brandenburg. Geschichte Sie wurde 1966 als 16. Polytechnische Oberschule gegründet und begann im Jahr 2003 eine Sportorientierung ab der 1. Klasse anzubieten. Im Jahr 2007 erhielt die Schule mit Unterstützung des brandenburgischen Bildungsministeriums rund 770.000 Euro als Schuldendiensthilfe aus dem Ganztagsprogramm des Bundes „Bundesinvestitionsprogramm Zukunft, Bildung und Betreuung“ für einen ganztagsspezifischen Umbau, welcher vom 26. Mai 2008 bis zum 25. September 2009 währte. Dabei wurde das ehemalige Oberstufenzentrum um- und ausgebaut, das alte Schulgebäude zurückgebaut und ein neuer Sportplatz gestaltet. Die fertige Schule wurde durch Bildungsminister Holger Rupprecht eröffnet. Auch wurden im Rahmen des Programms „Stadtumbau Ost“ Mittel aus der Städtebauförderung des Landes bereitgestellt. Besonderheiten Im Mittelpunkt der pädagogischen Arbeit steht die Bewegungserziehung. An drei Tagen in der Woche haben die Sportklassen von 7:30 Uhr bis 9:00 Uhr Training, weshalb der allgemeine Unterricht erst ab 9:30 Uhr beginnt. Einzelnachweise
Flughafen Berlin-Tempelhof

Tempelhof Lufthavn (også Tempelhof International Airport, Berlin-Tempelhof, ty.: Flughafen Berlin-Tempelhof) er en tidligere tysk lufthavn, der var beliggende i den sydlige del af Berlin i bydelen Tempelhof. Lufthavnen lukkede den 30. oktober 2008, hvorefter Berlin i de næste 12 år alene blev betjent af Tegel og Schönefeld indtil begge lufthavne lukkede og blev erstattet af Berlin Brandenburg lufthavn in 2020. Tegelhof blev udpeget som lufthavn af det tyske transportministerium i oktober 1923. Den ældste flyterminal blev opført i 1927. I forventning om en kraftigt stigende flytrafik påbegyndte Nazi-Tyskland en storstilet udvidelse og ombygning af lufthavnen i midten af 1930'erne. Som en del af Albert Speers plan for genopbygningen af Berlin under den nazistiske epoke, blev professor Ernst Sagebiel beordret til at erstatte den gamle terminal med en ny terminal i 1934. Tempelhof hovedbygnig var på et tidspunkt mellem de tyve største bygninger i verden. Lufthavnen blev brugt under Blokaden af Berlin (1948-49) under den kolde krig, hvor al land- og vandtransport til Vestberlin var blokeret. Arkitekten Norman Foster har kaldt lufthavnen The Mother of all Airports. Passagertallet var i 2005 1,5 mio. men faldt siden drastisk, og var i 2007 på blot 350.181. Nedlæggelse Siden 1995 var der offentlig debat om at nedlægge lufthavnen, bl.a. på grund af dens begrænsede kapacitet og manglende muligheder for udvidelser grundet lufthavnens placering midt i et boligområde. Spørgsmålet blev gjort til genstand for en vejledende folkeafstemning 27. april 2008. Trods et flertal blandt de afgivne stemmer for at bevare Tempelhof, førte en for lav valgdeltagelse til, at der i efteråret 2008 blev truffet beslutning om en nedlæggelse. Folkeafstemningen fik en deltagelse på blot 21,2 procent, mens kravet var en valgdeltagelse på mindst 25 procent. Blandt argumenterne for at bevare lufthavnen var, at den ligger centralt – blot 6 km fra Rigsdagsbygningen – og at den af historiske grunde ikke burde lukkes. Frem til lukningen blev lufthavnen betjent af blot fire flyselskaber; Brussels Airlines, InterSky, Cirrus Airlines og Windrose Air. Lufthavnens sidste flyvning fandt sted om aftenen den 30. oktober 2008. Maskinen Dornier 328 fra flyselskabet Cirrus Airlines var det sidste regulære rutefly der afgik fra Berlin/Tempelhof. Flyet lettede kl. 22:17 med en halv times forsinkelse og satte kursen mod Mannheim, Baden-Württemberg. Fremtidig anvendelse I december 2013 besluttede Berlins senat, at lufthavnsbygningerne skal indrettes til biblioteker og andre kulturformål. I dag bruges lufthavnsområdet som friluftspark. Referencer Eksterne henvisninger
Port lotniczy Berlin-Tempelhof

Port lotniczy Berlin-Tempelhof (niem. Flughafen Tempelhof) – nieczynny port lotniczy w Berlinie, położony około 4 km od centrum, w dzielnicy Tempelhof-Schöneberg. Lotnisko w dzielnicy Tempelhof zostało wyznaczone przez Ministerstwo Transportu 8 października 1923. Pierwszy terminal otwarto w 1927, w czasach hitlerowskich oczekiwano narastającego zwiększania ruchu pasażerskiego, w związku z czym podjęto szeroko zakrojoną rozbudowę w połowie lat 30. Lotnisko bywało wzmiankowane jako najstarszy pasażerski port cywilny na świecie, choć było to podważane przez inne porty lotnicze. Historia Okres zimnej wojny Ze względu na bliskość lotniska Tempelhof od granic Polski, w okresie zimnej wojny stało się ono najczęściej obieranym kierunkiem uprowadzonych samolotów oraz ucieczek z kraju drogą lotniczą. W latach 80. XX w., w związku z falą uprowadzeń samolotów LOT-u do Berlina Zachodniego, popularnym żartem było rozwijanie nazwy polskiego narodowego przewoźnika, jako skrótu od Landing On Tempelhof (ang. lądowanie na lotnisku Tempelhof), Landet Oft in Tempelhof (niem. ląduje często na Tempelhof) lub Linie Okęcie-Tempelhof. Piosenkę pod tytułem „Tempelhof” nawiązującą do porwań samolotów wykonywał Maciej Zembaty. XXI wiek W 2005 obsłużył około 545,6 tys. pasażerów, ale już w 2007 tylko 350 tys. pasażerów. Złote dni lotniska przypadają na lata siedemdziesiąte, w 1973 roku pasażerów odprawiono aż 4,779 mln. Ostatni lot z Tempelhof odbył się 30 października 2008 roku. O godzinie 20 wystartował stąd Dornier 328 należący do Cirrus Airlines z maksymalną liczbą trzydziestu pasażerów do City-Airport w Mannheim. Lotnisko było czynne do 30 października 2008 roku. Następnie zamieniono je na park miejski "Tempelhofer Park". Pasy startowe dostępne są dla rolkarzy, rowerzystów i biegaczy. Dla osób przychodzących na spacer z psem wyznaczono specjalną, odgrodzoną część trawnika. Przy wejściach uruchomiono punkty informacyjno-promocyjne. Budynek terminalu jest odgrodzony i niedostępny dla osób postronnych. Wraz z hangarami i pasami startowymi jest wykorzystywany do organizacji wystaw, targów i imprez okolicznościowych. W październiku 2015 r. część zabudowań portu lotniczego została zaadaptowana na ośrodek dla ok. 2200 uchodźców. Połączenia lotnicze (do 30.10.2008) Brussels Airlines (Bruksela) Cirrus Airlines (Mannheim, Saarbrücken) InterSky (Friedrichshafen, Graz) Wnętrze lotniska Przypisy
Aeroporto de Berlim-Tempelhof

O Aeroporto de Berlim-Tempelhof foi um dos três grandes aeroportos de Berlim (Alemanha), juntamente com o Aeroporto de Berlim-Tegel e o Aeroporto de Berlim-Schönefeld. Construído durante o Regime Nazista, serviu de oficina de manutenção de aeronaves e de abrigo durante a Segunda Guerra Mundial. Tempelhof foi um dos três aeroportos icônicos da Europa antes da Segunda Guerra Mundial, sendo os outros o extinto Aeroporto Croydon de Londres e o antigo Aeroporto Paris-Le Bourget. Adquiriu um status icônico como o centro da ponte aérea de Berlim de 1948-49. Uma das características mais distintivas do aeroporto é seu enorme telhado em estilo dossel que se estende sobre o avental, capaz de acomodar a maioria dos aviões contemporâneos nas décadas de 1950, 1960 e início dos anos 1970, protegendo os passageiros dos elementos. O edifício principal do Aeroporto de Tempelhof já esteve entre os vinte maiores edifícios do mundo, mas também anteriormente continha a menor loja duty-free do mundo. Sua operação foi encerrada em 30 de outubro de 2008. Atualmente, sua área foi transformada em um parque, sendo ele o maior parque público de Berlim; o "Tempelhofer Feld", ainda possui as pistas de pouso e decolagem, utilizadas como ciclovias, e o grande espaço aberto que se tornou local da prática de voos de parapente e outros esportes. Recebe também o e-Prix de de Berlim, etapa do Campeonato Mundial ABB FIA de Fórmula E. Referências Ligações externas Media relacionados com Aeroporto de Berlim-Tempelhof no Wikimedia Commons Site oficial do parque Tempelhofer Freiheit mapa do transporte público local (PDF) ICAT – Iniciativa para manter o Tempelhof Arquivado em 10 outubro 2018 no Wayback Machine (em alemão) Site oficial de Berlim para o fechamento de Tempelhof e planos futuros (em alemão) BIFT – Iniciativa para o encerramento da Tempelhof Berlin "Candy Bomber" História do aeroporto Tempelhof Uma representação do desenvolvimento histórico de 1870 até hoje. (em alemão) Fotos de uma visita guiada pelo aeroporto Museu Nacional da USAF Berlim Airlift Ficha Informativa Ein kleiner Verein der sich mit den Fahrzeugen der Alliierten beschaftigt Der Zentralflughafen Vom Tempelhofer Feld zum Zentralflughafen Berlin-Tempelhof. (em alemão) Uma era termina com o fechamento do Aeroporto de Berlim, Spiegel Online-Report de Christina Hebel no NRC Handelsblad arquivo de imagens de 1960 Bonjour Deutschland – Luftverkehr unter Nachbarn: 1926–2006 (em alemão)
Berlin-Tempelhofs flygplats

Berlin-Tempelhofs flygplats (tyska: Flughafen Berlin-Tempelhof) var den äldsta av Berlins tre storflygplatser, öppnad 1923 och av arkitekten Norman Foster kallad The Mother of all Airports. Efter en utredning som startade 1995 fastställde man slutligen att flygplatsen skulle läggas ner den 30 oktober 2008. Berlin-Schönefelds flygplats samt Berlin-Tegels flygplats tog över trafiken 2008-2020. Från år 2020 är det Berlin Brandenburgs flygplats som har hand om trafiken. Historik Flygplatsen började byggas 1923 på en plats som tidigare varit exercisplats för preussiska och tyska trupper. Flyget kom hit 1909 i samband med att fransmannen Armand Zipfel gjorde en flygdemonstration här som senare följdes upp av en demonstration av Orville Wright. Det var Tysklands transportministerium som initierade byggandet av Tempelhof. År 1926 grundades det tyska flygbolaget Lufthansa där. Tempelhof utvecklades till en av sin tids stora flygplatser med Croydon Airport i London och Le Bourgets flygplats i Paris som motsvarigheter i Europa. Tempelhofs flygplats är känd för sin tidstypiska, klassicistiska arkitektur som utformades av Ernst Sagebiel 1934. Byggnaden stod slutligen klar 1941 och skapades i en tid när man förväntade en kraftigt ökande flygtrafik. Den var tänkt att passa in i det av Albert Speer planerade Welthauptstadt Germania. Det gulaktiga stenmaterialet ger ett mycket påkostat intryck, liksom det stora torget framför entréen, där flygelbyggnader vid båda sidorna i bågform vidgar sig. Vissa delar av flygplatsen och dess byggnader kommer att klassas som byggnadsminne. Under Berlinblockaden 1948–1949 var Tempelhof den viktigaste flygplatsen i Berlins luftbro. Till minne av insatserna som gjordes av allierat flyg reste man monumentet Platz der Luftbrücke utanför flygplatsen. De sista två flygplanen som startade från Tempelhof startade den 30 oktober 2008 klockan 23.58 lokal tid, samtidigt på de parallella banorna 27 R och 27 L, var D-CDLH (typ Junker 52) och D-CXXX (typ DC-3). Det sista anropet från D-CDLH var "Delta Charlie Delta Lima Hotel, Auf Wiedersehen". Efter nedläggningen har Tempelhof fått ny användning som plats för mässor, bland annat Clean Tech World och modemässan Bread & Butter. I byggnader finns även en av Berlins polisdirektioner. Det stora öppna fältet har blivit ett rekreationsområde för berlinarna med bland annat drakflygning som ett populärt inslag. De yttre delarna av detta område kommer delvis att bebyggas. Bilder Se även Berlin Brandenburgs flygplats Berlin-Schönefelds flygplats (idag Terminal 5 på Berlin Brandenburgs flygplats) Berlin-Tegels flygplats (Nedlagd 2020, ersatt av Berlin Brandenburgs flygplats) Platz der Luftbrücke Berlinblockaden Västberlins luftkorridor Referenser Externa länkar Wikimedia Commons har media som rör Berlin-Tempelhofs flygplats. City-Airport Tempelhof Berliner Flughafengesellschaft Flughafen Tempelhof
Aeroport de Berlín-Tegel

L'Aeroport de Berlín-Tegel "Otto Lilienthal" (codi IATA: TXL, codi OACI: EDDT) (en alemany: Flughafen Berlin-Tegel "Otto Lilienthal") era un aeroport internacional que donava servei a Berlín, localitzat a Tegel, una secció del nord del districte de Reinickendorf, a 8 km al nord-oest del centre de la ciutat. L'Aeroport de Tegel destacava pel seu edifici terminal hexagonal al voltant d'una plaça oberta, cosa que feia que s'haguessin de caminar distàncies tan curtes com 30 metres des de l'avió fins a la sortida de la terminal. L'any 2010, va gestionar poc més 15 milions de passatgers, convertint-se en el quart aeroport més transitat d'Alemanya i en l'28è més transitat d'Europa. Història Durant el Bloqueig de Berlín es va construir la pista d'aterratge més gran d'Europa (2.400 m) en tan sols dos mesos de treballs duts a terme per les forces franceses a Alemanya. D'aquesta manera, el primer avió del pont aeri que va poder aterrar ho va fer el 5 de novembre de 1948, un mes abans de la seva obertura oficial. Durant la dècada del 1970, l'aeroport s'ha anat dotant d'una infraestructura moderna i ha anat substituint progressivament l'Aeroport de Berlín-Tempelhof per tal d'esdevenir el principal aeroport de Berlín Oest. Durant la Guerra Freda, i a causa de la situació especial de Berlín Oest, només la companyies aèries aliades podien operar a Tegel. No va ser el 3 d'octubre de 1990, data de la reunificació alemanya, quan Lufthansa va poder beneficiar-se de les seves instal·lacions. La seva activitat cessà el 31 d'octubre de 2020, després de l'entrada en funcionament del nou aeroport de Berlín-Brandenburg. Terminals Terminal A: És una gran sala de forma hexagonal integrada dins de l'edifici principal, la part original de l'aeroport. Hi operaven les aerolínies més grans i importants, principalment les que ofereixen serveis intercontinentals o rutes als principals aeroports d'Europa. Terminal B: Com la Terminal A, està integrada dins de l'edifici principal i és una antiga sala d'espera convertida. Terminal C: Va ser oberta al maig de 2007 com una solució temporal a la saturació de l'aeroport. Terminal D: Va obrir les portes el 2001 i era utilitzada per aerolínies amb aeronaus petites. L'àrea d'arribades situada al nivell superior era anomenada Terminal E. Referències Enllaços externs Pàgina web oficial de l'Aeroport de Berlín-Tegel Arxivat 2006-10-13 a Wayback Machine. Informació de l'aeroport del World Aero Data
Flughafen Berlin-Tegel

Flughafen Berlin-Tegel "Otto Lilienthal", også benævnt Berlin-Tegel Airport (IATA: TXL, ICAO: EDDT), var den vigtigste internationale lufthavn i Berlin, Tyskland. Den ligger i Tegel i Reinickendorf-distriktet. I 2008 betjente lufthavnen over 14.530.000 passagerer, hvilket gjorde den til den største af lufthavnene i Berlin. Lufthavnen lukkede i oktober 2020, og blev afløst af Berlin-Brandenburg International Airport da den stod klar. I oktober 2020 lettede det sidste kommercielle fly fra Tegel mod München. Historie Området i Tegel blev i 1930 åbnet til brug for raketaffyringer. Under blokaden af Berlin blev der opført en lufthavn på stedet. På under 2 måneder havde man bygget færdigt, og kunne i december 1948 præsentere Europas længste landingsbane (2,428 m) som et alternativ til Tempelhof Lufthavn, der blev brugt under luftbroen. Først i 1960 påbegyndtes civil lufttrafik fra lufthavnen. Det var Air France, der som det første selskab flyttede sine flyvninger fra Tempelhof til Tegel. Dette var primært fordi den lange landingsbane i Tegel kunne håndtere de nye jetfly som Boeing 707 og Douglas DC-8 med fuld last. Eksterne henvisninger Berlin Tegel Airport officiel site Arkiveret 28. maj 2013 hos Wayback Machine
Zračna luka Berlin Tegel

Zračna luka Berlin Tegel "Otto Lilienthal" (IATA: TXL, ICAO: EDDT) je glavna međunarodna zračna luka u Berlinu. Smještena je u Tegelu (općina Reinickendorf), 8 km sjeverno od grada Berlina. Zračna luka Tegel je znamenita po terminalu šesterokutnog oblika koja okružuje otvorene trgove kroz koje, nakon samo tridesetak metara hoda od aviona, putnici napuštaju zgradu. U 2008. godini kroz zračnu luku je prošlo preko 14.530,000 putnika s čime je Tegel daleko najveća zračna luka koja služi Berlinu. Zatvaranje zračne luke predviđa se u 2012. godini, šest mjeseci nakon završetka nove Zračne luke Berlin-Brandenburg preko koje će se odvijati svi komercijalni letovi za i iz Berlina, no zbog kašnjenja radova računa se da će se zračna luka Berlin-Brandenburg otvoriti tek 2016. godine, tako da je zračna luka Berlin Tegel još uvijek u funkciji. Izvori
Port lotniczy Berlin-Tegel

Port lotniczy Berlin-Tegel im. Otto Lilienthala (niem. Flughafen Berlin-Tegel „Otto Lilienthal”) – były międzynarodowy port lotniczy Berlina, położony w dawnym Berlinie Zachodnim w dzielnicy Tegel przy autostradzie A 111, oddalony od centrum miasta o ok. 8 km w kierunku północno-zachodnim. Powstał po II wojnie światowej w czasie blokady Berlina Zachodniego przez ZSRR. Rozbudowany i zmodernizowany w latach 70. XX wieku według projektu biura GMP. Berlin-Tegel został zamknięty w związku z otwarciem Międzynarodowego Portu Lotniczego Berlin-Brandenburgia (Flughafen Berlin-Brandenburg Willy Brandt). Do tego czasu Tegel był największym portem lotniczym stolicy Niemiec. Ostatnią rozbudową lotniska było oddanie do użytku 22 maja 2007 r. Terminala C. Ruch pasażerski wstrzymano 8 listopada 2020, a port został ostatecznie zamknięty 4 maja 2021. Linie lotnicze i połączenia Tegel było głównym lotniskiem Berlina i dlatego większość głównych europejskich linii lotniczych, w tym British Airways i Air France, obsługiwała loty do wielu dużych miast europejskich, a także częste połączenia na trasach wakacyjnych, głównie wokół Morza Śródziemnego. Po upadku linii lotniczych Air Berlin, który utrzymywał tu swój hub, Tegel służył jako baza dla linii easyJet i Ryanair, które również latały z lotniska Berlin Schönefeld. Niemiecki przewoźnik flagowy Lufthansa utrzymywał jednak tylko dwie trasy łączące swoje przesiadki we Frankfurcie i w Monachium, obsługując kilka lotów dziennie. Pomimo wielkości i znaczenia Berlina jako jednej z największych stolic Europy, przed pandemią COVID-19 Tegel obsługiwał tylko osiem tras długodystansowych, z czego kilka było sezonowych. Przypisy
Aeroporto de Berlim-Tegel

O Aeroporto de Berlim-Tegel "Otto Lilienthal" (IATA TXL, ICAO: EDDT) era o principal aeroporto internacional de Berlim, Alemanha, até 30 de outubro de 2020. Desde 31 de outubro o novo Aeroporto de Berlim-Brandemburgo (BER) assumiu sua função. Historia Inaugurado em 1923 e reformado pelos nazistas, o aeroporto acompanhou 85 anos de história da Alemanha e da aviação. Fue reprojetado em 1965 para Berlim Ocidental pelo escritório Gerkan, Marg und Partner e conhecido pela forma hexagonal de seus terminais. Após inúmeros adiamentos da data de inauguração do BER, que finalmente ocorreu em 31 de outubro de 2020, o Aeroporto de Tegel permaneceu em operação até 8 de novembro de 2020. Ver também Aeroporto de Berlim-Brandemburgo Aeroporto de Berlim-Schönefeld Aeroporto de Berlim-Tempelhof (fechado) Lista de aeroportos da Alemanha Ligações externas Site oficial do aeroporto Referências
Aeroportul Berlin Tegel

Aeroportul Berlin Tegel (în germană Flughafen Berlin-Tegel) (IATA: TXL, ICAO: EDDT) a fost un aeroport din Sector Reinickendorf, Berlin, Germania ce a deservit zona Berlin. Aeroportul a fost tranzitat în noiembrie 2020 de 32.939 de pasageri. A fost deschis în 1939 și numit după Otto Lilienthal. În 5 mai 2021 a fost închis. Mai există un heliport militar. Situat la o altitudine de 37 m, aeroportul dispune de 2 piste și ocupă o suprafață de 4.660.000 m². Este operat de Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH⁠(d). Infrastructură Piste Aeroportul dispune de 2 piste. Pista 08L/26R are suprafața de asfalt și dimensiunile 3.023 m × 46 m. Pista 08R/26L are suprafața de asfalt și dimensiunile 2.428 m × 46 m. Terminale Note Vezi și
Аеродром Берлин-Тегел

Аеродром „Ото Лилијентал” Берлин-Тегел (нем. Flughafen Berlin-Tegel „Otto Lilienthal“) је некадашњи међународни аеродром Берлина, смештен свега 8 km северозападно од средишта града. Ово је био и главни аеродром некадашњег Западног Берлина, док је мањи Аеродром Берлин-Шенефелд, данас махом намењен за нискотарфне и чартер летове, био то за Источни Берлин. Тегелски аеродром је четврта по значају ваздушна лука у Немачкој - 2018. године кроз аеродром Тегел је прошло више од 22 милиона путника. Са, аеродром је авио-чвориште за још неколико авио-компанија: „Изиџет”, „Јуровингс” и „Рајанер”. Због близине града и ограничења у даљем ширењу аеродром Тегел је планиран за затварање пошто се отвори новог главни градски аеродром, Аеродром Берлин-Бранденбург, јужно од града. Референце Спољашње везе Званична страница аеродрома (енг.) Са берлинског аеродрома Тегел полетео последњи авион („Политика”, 8. новембар 2020)
St. Marien (Gramzow)

Die evangelische Kirche St. Marien ist eine frühgotische Saalkirche in Gramzow im Landkreis Uckermark in Brandenburg. Sie gehört zur Kirchengemeinde Gramzow im Kirchenkreis Uckermark der Evangelischen Kirche Berlin-Brandenburg-schlesische Oberlausitz. In unmittelbarer Nähe befindet sich die Ruine der ehemaligen Klosterkirche Gramzow. Geschichte und Architektur Die Kirche ist eine stattliche langgestreckte Saalkirche aus Feldsteinmauerwerk mit hohem Westquerturm aus der zweiten Hälfte des 13. Jahrhunderts, das Turmoberteil stammt vermutlich aus dem 14. Jahrhundert. Nach Zerstörung im Dreißigjährigen Krieg wurde die Kirche im Jahr 1686 wiederhergestellt; in den Jahren 1969/1970 erfolgte eine Restaurierung. Eine Eindeckung der Dächer von Turm und Schiff erfolgte in den 1990er Jahren. Das Bauwerk wird durch drei Südportale und ehemals durch ein vermauertes Nordportal erschlossen; die Fenster wurden spitzbogig vergrößert, in der Ostwand ist eine Dreifenstergruppe angeordnet. Auf der Südseite des Turms befindet sich ein gestuftes Portal; im Turmobergeschoss sind breite Öffnungen mit Backsteinabschluss und einfachem Maßwerk angeordnet; das Satteldach liegt zwischen Backsteingiebeln mit umlaufendem Zahnfries und je drei gestuften Spitzbogenöffnungen, von denen die große mittlere wiederum mit Maßwerk versehen ist. Innen wird die Turmhalle durch ein Kreuzrippengewölbe aus Backstein zwischen schmalen seitlichen Tonnen aus dem 19. Jahrhundert abgeschlossen, im Obergeschoss sind spitzbogige Schildwände von einem ursprünglichen Kreuzgewölbe erhalten; die Spitzbogenöffnung zum Schiff ist vermauert. Im Schiff befinden sich eine erneuerte Balkendecke und eine Hufeisenempore von 1686, die Brüstungsmalereien und ein Teil der Ausstattung stammen von 1937–1941. Ausstattung Der einfache hölzerne Altaraufsatz mit kannelierten Pilastern und die halbrunde Kanzel wurden um 1830 geschaffen und gehörten ursprünglich als Kanzelaltar zusammen. Die älteste Glocke stammt aus dem Jahr 1379 und war eine Schenkung der Mönche des Klosters Gramzow. Sie ist nach der Glocke der Kirche in Tornow die zweitälteste Glocke der Uckermark. Eine weitere Glocke wurde im 15. Jahrhundert gegossen. Die Taufe stammt vom Anfang des 18. Jahrhunderts. Ein silberner Kelch wurde am Anfang des 19. Jahrhunderts geschaffen, eine Schale aus Messing datiert aus dem 18. Jahrhundert, ebenso ein Kronleuchter aus Messing, Die Orgel mit zweiteiligem Orgelprospekt ist ein Werk von Alexander Schuke aus den Jahren 1937–1941 mit 20 Registern auf zwei Manualen und Pedal, das 1993 durch die gleiche Firma restauriert wurde. Literatur Georg Dehio: Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler. Brandenburg. Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2012, ISBN 978-3-422-03123-4, S. 402. Weblinks Eintrag zur Denkmalobjektnummer 09130471 in der Denkmaldatenbank des Landes Brandenburg Website der Kirchengemeinde Gramzow Einzelnachweise