Port lotniczy Sarajewo

Port lotniczy Sarajewo (bośn. Međunarodni aerodrom Sarajevo, chorw. Međunarodna zračna luka Sarajevo, serb. Међународни аеродром Сарајево, kod IATA: SJJ, kod ICAO: LQSA) – międzynarodowy port lotniczy położony 6,1 kilometrów na południowy zachód od centrum Sarajewa. Jest największym portem lotniczym w Bośni i Hercegowinie. Historia Transport lotniczy na obszarze Sarajewa rozpoczął się jeszcze przed II wojną światową. W 1930 uruchomiono pierwsze połączenie na trasie Belgrad–Sarajewo–Podgorica, a do obsługi linii wykorzystywano mniejsze samoloty pasażerskie. W tym okresie korzystano z wojskowego lotniska w Rajlovcu, a działalność cywilną prowadziło belgradzkie towarzystwo lotnicze Aeroput, używając francuskich samolotów Potez 29. Wybuch II wojny światowej spowodował całkowite wstrzymanie cywilnych lotów na terytorium Królestwa Jugosławii. Po jej zakończeniu, od 1947, ponownie uruchomiono regularny transport lotniczy, a połączenia między Sarajewem, Belgradem i Zagrzebiem przejęła jugosłowiańsko-radziecka firma JUSTA, korzystając z lotniska w Butmirze. Firma ta zakończyła działalność po roku, w wyniku napięć politycznych z ZSRR, a na jej miejscu powstała krajowa firma Jugoslovenski Aerotransport (JAT), która używała samolotów DC-3. Samoloty te były w użyciu przez kolejne 22 lata. W związku z rosnącymi potrzebami i wprowadzeniem nowych typów odrzutowców, które wymagały twardych betonowych nawierzchni na pasach manewrowych, rozpoczęto realizację projektu budowy nowego lotniska w Sarajewie. Po wielu analizach i badaniach wybrano lokalizację na polu sarajewskim, w pobliżu istniejącego lotniska Butmir. Budowa rozpoczęła się pod koniec 1965 i trwała nieco ponad trzy lata. Nowe lotnisko obejmowało asfaltowy pas startowy, drogi kołowania, platformę, terminal oraz wieżę kontrolną. Zainstalowano również odpowiednie wyposażenie radionawigacyjne, umożliwiające obsługę wszystkich typów samolotów, w tym loty nocne i przy trudnych warunkach meteorologicznych. Lotnisko, oficjalnie nazwane Lotniskiem Sarajewo-Ilidża, zostało otwarte 2 czerwca 1969 i tym samym uruchamiając cywilny ruch lotniczy. W związku z kandydaturą Sarajewa na organizatora Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1984, pojawiła się potrzeba zwiększenia przepustowości lotniska. Zrealizowano projekt wydłużenia pasa startowego o 150 metrów, budowy nowej równoległej drogi kołowania, nowego terminalu i budynku służby kontroli lotów z nową wieżą kontrolną. Zainstalowano również nowy sprzęt radionawigacyjny, co pozwoliło na zmniejszenie minimalnych wymagań operacyjnych i zwiększenie częstotliwości lądowań i startów. Wszystkie te zmiany zostały wprowadzone przed rozpoczęciem igrzysk, co pozwoliło lotnisku obsługiwać większy ruch, w tym pierwsze lądowania dużych samolotów międzykontynentalnych. W okresie wojny w Bośni i Hercegowinie, w 1992 lotnisko zostało zajęte przez Jugosłowiańską Armię Ludową, a później przez serbskie jednostki paramilitarne. Wszystkie loty cywilne zostały wstrzymane, a lotnisko było wykorzystywane wyłącznie do celów wojskowych i humanitarnych. Jeszcze w tym samym roku siły ONZ utworzyły most powietrzny, który zapewniał wsparcie miastu. W latach 1992–1995 wykonano około 13 000 lotów, dostarczając 160 tysięcy ton pomocy humanitarnej. Po zakończeniu wojny lotnisko zostało ponownie otwarte dla ruchu cywilnego. Croatia Airlines i Top Air uruchomiły połączenia między Sarajewem a Zagrzebiem oraz Stambułem. Do końca 1996 lotnisko było jedynym funkcjonującym lotniskiem cywilnym w Bośni i Hercegowinie. W kolejnych latach przeprowadzono renowację infrastruktury lotniska, w tym modernizację terminalu w 2001. Linie lotnicze i połączenia Według stanu na listopad 2024 port lotniczy w Sarajewie obsługiwany jest przez 22 linie lotnicze, które oferują bezpośrednie połączenia do 27 portów lotniczych w 18 krajach Europy i Bliskiego Wschodu: Statystyki ruchu Tabela ruchu Zobacz też Tunel pod lotniskiem w Sarajewie Przypisy