Sint-Kwintenskerk (Leuven)

De Sint-Kwintenskerk in Leuven is een kerk in Brabantse hooggotische stijl uit 1450. De kerk is gelegen aan de Naamsestraat, dicht bij de kruising met de ring van Leuven. Hoewel de naam van de kerk met kw geschreven wordt, ligt de kerk aan een straatje met de naam Sint-Quintensberg. Anno 2026 is de kerk de thuis van de internationale Sint-Kwintensgemeenschap, een multiculturele katholieke geloofsgemeenschap die een thuis biedt aan zowel studenten van over de hele wereld, tijdelijke bezoekers als 'vaste' inwoners van Leuven. Geschiedenis Volgens de overlevering zou een eerste aan Sint-Kwinten gewijde kapel nog voor 1015 zijn gesticht door Lambert met de Baard, (de oudste met zekerheid bekende) graaf van Leuven. Hij zou de kapel gesticht hebben na zijn terugkeer uit Saint-Quentin, de noord-Franse stad waar de relieken van de vroegchristelijke martelaar Quintinus werden bewaard. Van deze kapel (en tevens de oudste kerk in de wijk Ten Hove) gebouwd in romaanse stijl is nu enkel nog een torenbasis bewaard gebleven. Volgens sommige auteurs zou in 1099 inderdaad een aan Sint-Kwinten gewijde bidplaats in Leuven hebben bestaan, maar de eerste zekere vermelding van de Sint-Kwintenskerk (ecclesia Sancti Quintini de Hovis), dateert pas uit 1222. Het patronaatsrecht is dan in handen van het kapittel van de Leuvense Sint-Pieterskerk. In 1252 wordt Sint-Kwinten een zelfstandige parochie samen met de drie andere Leuvense parochies van Sint-Jacob, Sint-Geertrui en Sint-Michiel. Vanaf dan wordt de kapel uitgebouwd tot een parochiekerk. Ze werd midden 14e eeuw verfraaid met een cyclus muurschilderingen over het leven en martelaarschap van de heilige Quintinus. De Koninklijke Bibliotheek bezit een meterslange perkamenten rol die nog een idee geeft van deze verdwenen muurschilderingen. In de 15e eeuw werd van 1440 tot 1450 de gotische kerk gebouwd, die Justus Lipsius in zijn werk Lovanium uit 1605 zou beschrijven als de mooiste van de Leuvense kerken. Doordat de oorspronkelijke toren niet werd afgebroken, heeft het schip van de Sint-Kwintenskerk nooit de oorspronkelijk geplande lengte gekend. Een nieuwe torenspits werd toegevoegd rond 1900, tijdens de verbouwings- en restauratiecampagne door de Leuvense architect Pierre Langerock, die in fasen verliep van de jaren 1890 tot 1914. In 1937 werd de kerk bij Koninklijk Besluit beschermd als monument. Van 1967 tot 1970 werd de kerk grondig gerestaureerd. Daarbij werden in 1970 nieuwe glasramen geplaatst ontworpen door Michel Martens. Behalve parochiekerk was de Sint-Kwintenskerk ook een druk bezochte bedevaartkerk waar Sint-Kwinten werd vereerd, een traditie die nog tot in de 20ste eeuw doorleefde. De heilige werd op de eerste plaats aangeroepen tegen waterzucht. Immers had zijn dode lichaam volgens de legende 55 jaar lang in de Somme gelegen zonder aangetast te worden. Verder werd hij op volksetymologische basis aanbeden tegen kinkhoest (quinte de toux). Ten slotte werd tot hem gebeden voor genezing van allerhande andere lichamelijke kwalen. Specifieke kinderziekten kwamen hier later nog bij. Elk jaar hadden twee grote bedevaarten met plechtige processie plaats. Beschrijving In de kerk hangt Het Laatste Avondmaal van toenmalig Leuvens stadsschilder Jan Willems uit 1521. Verder een aantal werken van Gaspar de Crayer, Jan-Jozef en Pieter-Jozef Verhaghen. Ook De processie naar Neerwaver is een bekend schilderij uit de collectie en verwijst naar de verering van Onze-Lieve-Vrouw van Vrede in Basse-Wavre. Achter de kerk, aan de Naamsestraat, bevindt zich een kapel uit 1814, de Kapel van Jezus in 't Steentje. Voetnoten