Chicagoblok

Het Chicagoblok is een torenflat aan de Ernest Claesstraat op de Linkeroever, een wijk van de Belgische stad Antwerpen. De toren maakt deel uit van Europark, een grootschalige sociale woonwijk uit de jaren 1960-1970, en wordt in sommige overzichten ook zelf met die naam aangeduid, hoewel "Europark" in de vakliteratuur eigenlijk verwijst naar de volledige wijk waarvan het Chicagoblok een van de torens is. Met een hoogte van 81 meter en 27 bouwlagen boven het maaiveld is het een van de hoogste woongebouwen die in Vlaanderen in die periode werden opgetrokken, en is nog steeds een van de hogere gebouwen van België. Ligging Het gebouw bevindt zich aan de Ernest Claesstraat 10-16, in de wijk Europark op de Linkeroever (postcode 2050). Europark wordt begrensd door de Halewijnlaan, de Gloriantlaan, de Emile Verhaerenlaan en de Tijl Uilenspiegellaan, en ligt centraal tussen een aantal groengebieden, met name de Middenvijver/Het Rot, het Galgenweel, het Sint-Annabos en de Scheldeboorden. Geschiedenis Het Chicagoblok kwam tot stand als onderdeel van Europark, een woonwijk die de coöperatieve vennootschappen S.C. Huisvesting-Antwerpen en S.C. Antwerpse Bouwcoöperatief tussen 1961 en 1979 op de Linkeroever lieten optrekken. De ontwerpen waren van de architecten Raoul J. Brunswyck, Odon Wathelet, Henri Aelbrecht en Roger Moureau. Europark wordt in de vakliteratuur over de naoorlogse sociale woningbouw beschouwd als een van de laatste en, voor Vlaamse normen, grootste realisaties van het CIAM-modernisme: een stedenbouwkundige stroming die hoogbouw in een open, groene en verkeersluwe omgeving naar voren schoof als oplossing voor de woningnood. Met destijds ongeveer 2.000 wooneenheden was Europark de grootste hoogbouwwijk die in Vlaanderen in deze periode tot stand kwam, al bleef de wijk qua omvang ver achter bij vergelijkbare "grands ensembles" in Frankrijk of Oost-Europa. Vandaag omvat Europark achttien hoogbouwblokken waarin ongeveer 2.600 gezinnen wonen. Het hele Europark huisvest meer dan 6.000 mensen. Het Chicagoblok is, net als de overige torens, eigendom van de Antwerpse sociale huisvestingsmaatschappij Woonhaven Antwerpen. Architectuur Het Chicagoblok telt 27 bouwlagen boven het maaiveld en twee ondergrondse niveaus, en bereikt een hoogte van 81 meter. Het gebouw is uitgerust met twaalf liften en heeft een overwegend residentiële functie. Net als de andere torens van Europark is het opgetrokken volgens de toenmalige, modernistische principes van geïndustrialiseerde woningbouw, met repetitieve constructiemethodes en een strak, functioneel uitzicht. Bevolking en reputatie Het Chicagoblok geldt al decennialang als een gebouw met een uitgesproken imago in Antwerpen. Onder de bewoners bevinden zich mensen van meer dan honderd verschillende nationaliteiten, die in de flat doorgaans grotendeels langs elkaar heen leven en elkaar voornamelijk in de lift tegenkomen. Dat gegeven vormde de aanleiding voor de documentaire Chicagoblok, verhalen uit de lift (2008) van filmmaker Ingeborg Jansen, die vanuit het perspectief van de lift het dagelijks leven van een aantal bewoners volgde en zo een genuanceerder beeld schetste van een flat die in de stad bekendstaat als een plek "waar je maar beter niet kunt komen". Toekomst: vervangbouw In december 2023 keurde het Antwerpse stadsbestuur het Masterplan Europark goed, dat de toekomstige ontwikkeling van de wijk vastlegt en inzet op een groenere en klimaatbestendige leefomgeving rond de bestaande en eventuele nieuwe woontorens. Woonhaven Antwerpen vernieuwt in dat kader de eigen woontorens gefaseerd, over een periode van meer dan vijftien jaar; sommige gebouwen worden grondig gerenoveerd, voor andere is volledige sloop en vervangbouw voorzien. Het Chicagoblok behoort tot de gebouwen die volgens dit plan niet gerenoveerd maar gesloopt en vervangen zullen worden, onder meer omdat de vorm en de plaatsing van de toren voor veel schaduw in de omgeving zorgen. Zie ook Linkeroever (Antwerpen) Lijst van hoogste gebouwen in België Externe links (nl) Documentaire over het Chicagoblok op www.hollanddoc.nl (en) Torenbeschrijving op skyscraperpage.com Bronnen