Station Luik-Guillemins

Station Luik-Guillemins (Frans: Liège-Guillemins) is een spoorwegstation in de stad Luik. Het station ligt op het einde van verschillende spoorlijnen. In reizigersaantallen is dit het op zes na drukste station in België en het drukste station van Wallonië, voor Namen en Ottignies, met een gelijkaardig aantal reizigers (reizigerstelling 2024). Het station is genoemd naar de wijk Guillemins, waarin het ligt. Deze wijk is op zijn beurt weer genoemd naar de kloosterorde van de Wilhelmieten, die daar in 1287 een klooster stichtte. Voorgeschiedenis Reeds in 1838, drie jaar na de opening van de allereerste Belgische spoorlijn van Brussel naar Mechelen, wordt de spoorlijn van station Mechelen richting Aken doorgetrokken tot het Station Ans, dat aanvankelijk « Liège-Supérieur » heette. Na voltooiing van de Hellende Vlakken van Luik bereikte de trein vanaf 1842 de vallei van Luik zelf, waar een eerste houten stationnetje werd gebouwd op de plaats van een voormalig klooster van de Wilhelmieten. In 1864 werd een nieuw station in belle-époquestijl geopend, dat werd uitgebreid in 1881-1882, en vooral in 1905 ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1905. De site van Guillemins ligt enigszins buiten het centrum, maar werd om technische redenen verkozen boven de lokale voorkeur voor de site van de Place Saint-Lambert. Het station werd herbouwd in 1958, alweer naar aanleiding van een wereldtentoonstelling, ditmaal Expo 58 in Brussel. Het station in de 21e eeuw Tegen 2000 werd duidelijk dat de hogesnelheidstreinen een specifieke infrastructuur vergden, met even grote investeringen in de sporen als in de stations. Langs de hogesnelheidslijn tussen Brussel en Keulen (HSL 2 tussen Leuven en Luik en HSL 3 tussen Luik en Keulen) is Luik een belangrijk hsl-station. Het oude station voldeed niet meer: de perrons waren te smal en gebogen en de gehele stationsomgeving had een armoedige uitstraling. De gebogen perrons waren ongunstig om reizigers te laten in- en uitstappen. Verder ontbrak het er aan elke vorm van luxe en was het station ronduit krap voor de passagiersstromen. Bovendien beperkten de vele spoorwissels de aankomst- en vertreksnelheid. De komst van de hsl-treinen is aangegrepen om het station naar de huidige standaards op te waarderen en de stopplaats circa 100 m te verplaatsen. Na een internationale wedstrijd werd het project van de bekende architect Santiago Calatrava gekozen. Calatrava's ontwerpen hebben de naam spraakmakend te zijn en eerder heeft hij stations ontworpen. Zo ontwierp hij het Stadelhofen-station te Zürich, het station van Luzern, het station Lyon-Saint-Exupéry TGV, het intermodaal station Oriente in Lissabon en het PATH-station in New York. Het station is gemaakt van staal, glas, wit beton en Belgische blauwe hardsteen, en beschikt over een monumentale overkapping van 160 m lang en 35 m hoog. De datum van de oplevering was oorspronkelijk gepland voor april 2006. Uiteindelijk vond de feestelijke opening van het station plaats op vrijdag 18 september 2009. In 2011 rees kritiek op het ontbreken van zitbanken op de perrons. Die zouden volgens de architect niet stroken met zijn artistiek concept. Intussen staan er wel enkele losse zitbanken op de perrons, met uitzondering van het eerste perron. Diensten en faciliteiten In de centrale doorgang zijn aan de zijkanten winkels, eetgelegenheden, een gecombineerd VVV-kantoor en stad- en streekvervoer-loket. Bij de ingang aan de linkerkant zijn de loketten. Aan de rechterkant is een groot kwaliteitsrestaurant dat door veel niet-reizigers gebruikt wordt en in de avond druk bezet is. Sporenopstelling Oorspronkelijk kwamen de sporen van het stadsspoor (lijn 34 uit Liers) uit de tunnel aan de noordkant van de lijn uit Brussel. Aan de oostkant van het station was er een spoortunnel waarmee de treinen Brussel-Verviers(-Aken) de andere vervoersstromen kruisen. De tunneluitgang is verplaatst naar de zuidkant van de Brussellijn (en hsl). Hierdoor is de spoortunnel aan de oostkant niet meer nodig daar de treinen van en naar Brussel-Verviers(-Aken) al aan de noordzijde rijden. Voor deze verbouwing stonden aan de oostelijke uitgang opdruklocs gereed. Deze standplaats is verhuisd naar de andere kant, richting Eupen/Duitsland. Lichterlocomotieven Het station van Luik-Guillemins ligt aan het onderste uiteinde van de hellende vlakken van lijn 36. Sommige gesleepte treinen hebben moeite om op eigen kracht de steile helling naar Ans te beklimmen. De gesleepte massa, de beschikbare motorkracht of slechte adhesievoorwaarden maken het gebruik van een lichterlocomotief, ofwel opdruklocomotief, noodzakelijk. Dit is een locomotief die achteraan tegen de trein komt om deze richting Ans de helling op te duwen. De lichterlocomotief is in normale omstandigheden niet gekoppeld aan het opgedrukte konvooi zodat de trein niet hoeft af te remmen eens de helling overwonnen is, en de extra motorkracht niet meer nodig is. Op kilometerpunt 95.430 geeft de opgedrukte treinbestuurder via de boordradio de opdracht tot het beëindigen van het opdrukken. Daarop voert de lichterlocomotief een noodremming uit om van het konvooi los te komen, zodat er geen gevaar is opnieuw in contact te komen. Dit is noodzakelijk om het blokstelsel te respecteren: de lichterlocomotief mag in geen geval het niet-permissieve sein dat de inrit van Ans dekt in gesloten stand voorbijrijden. Na het opdrukken rijdt de locomotief weer los naar beneden om de dienst verder te zetten. Station in kleur (2022-2023) Op 14 oktober 2022 presenteerde de Franse beeldende kunstenaar Daniel Buren zijn kunstinstallatie ‘Als uit de lucht gevallen, kleuren in situ en in beweging’, bestaande uit een bedekking van de koepel van het station met doorzichtige zelfklevende filters in vijf kleuren. De twee andere kleuren bedekken de twee zijkappen van het station. De tijdelijke installatie bleef tot 14 oktober 2023 te zien. Treindienst Internationaal Nationaal Sinds 30 juni 2024 wordt de S43 gereden door de Drielandentrein (Aachen - Maastricht - Luik). Galerij Reizigerstellingen De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag. Tariefzone Bij zowel het binnenlandse als het SCIC-NRT-tarief behoren tot één tariefzone: Angleur, Bressoux, Chênée, Luik-Guillemins, Luik-Carré, Luik-Sint-Lambertus, en Sclessin. Trivia Oorspronkelijk was het de bedoeling dat het nieuwe station Luik-Limburg zou heten, om de historische band tussen Luik en Limburg te benadrukken. De Luikenaars reageerden echter weinig enthousiast op de voorgestelde naamswijziging. Mede hierdoor bleef ook na de officiële inhuldiging op 18 september 2009 de naam Luik-Guillemins behouden. Externe links Euro Liège TGV Site van de Waalse gewestelijke archieven. Overstekende bussen voor het station Luik-Guillemins. Foto's van 1995.