Centrale Begraafplaats (Brugge)

De Centrale Begraafplaats van Brugge (in de volksmond vaak Brugs Kerkhof genoemd) is een grote begraafplaats in Assebroek in de Belgische stad Brugge. De begraafplaats bevindt zich in de wijk Sint-Katarina, op de grens met de wijk Steenbrugge. Deze begraafplaats mag niet verward worden met de in de jaren 1970 ten noorden van de stad aangelegde Parkbegraafplaats Blauwe Toren. Geschiedenis Het decreet van 26 juni 1784 van keizer Jozef II bepaalde onder meer dat niemand nog in een kerk of binnen de stad mocht begraven worden. Het Brugse stadsbestuur kocht daarom een terrein aan in randgemeente Assebroek en richtte het in als begraafplaats. De eerste teraardebestelling gebeurde er op 13 februari 1787. Wegens protest onder de bevolking zou het nog tot 1804 duren eer alle begrafenissen buiten de stad plaatsvonden. Reeds in 1841 en 1864 werd de begraafplaats uitgebreid. Een algemeen plan werd in 1837 door Pierre Buyck uitgewerkt. Na nieuwe uitbreidingen heeft de begraafplaats thans een oppervlakte van 12 hectare. Herwaardering Rond 1980 werd men er zich van bewust dat niet alleen de architectuur van de Brugse binnenstad bescherming verdiende, maar dat zich ook aan de rand van de stad, onder meer op de zich daar bevindende begraafplaatsen, waardevolle zaken bevonden. In 1978 werd een Stedelijke Commissie voor Graftekens opgericht. Die nam het initiatief voor het oprichten van een lapidarium waar resten van verdwenen grafmonumenten getoond worden en waar panelen achtergrondinformatie geven. Rond 2010 werden enkele nieuwe initiatieven genomen (niet alleen op de centrale, maar ook op de andere Brugse begraafplaatsen). Wegens het verbod op het gebruik van pesticiden werd geëxperimenteerd met nieuwe vormen van beplanting tussen de graven. Een aantal graven werd op initiatief van de stad gereinigd en hersteld. Waardevolle grafmonumenten De meeste waardevolle monumenten werden geïnventariseerd en kregen een bordje met uitleg. Zij worden hierna opgesomd (eerst het nummer, dan het vak op de begraafplaats, ten slotte de naam). Enkele graven van personen die een Wikipedia-pagina hebben maar die niet geïnventariseerd zijn, worden ook vermeld. Mark Braet 01 (09) Jan Goetinck 02 (08) Henri Gazet 03 (09) Hendrik en Gustaaf Pickery 04 (08) Flori Van Acker 05 (08) Van De Vyvere – Petyt 06 (12) Camille Moeyaert 07 (06) Paul Thévenet 08 (07) Carolus en Joannes Van Westerveldt 09 (07) Antoine Wemaer 10 (07) Albert Thooris 11 (07) Eugenius Van Hollebeke 12 (07) Pieter Albert Bossaert 13 (05) Auguste Retsin 14 (04) Vincent Deljoutte 15 (04) Eugenius De Keersgieter 16 (03) Jean-François Ancot 17 (05) Louis François Ancot 18 (03) Joseph-François Ducq 19 (01) François Kinsoen 20 (01) Edouard Campe 21 (01) François De Hondt 22 (01) Ferdinand D’hauw 23 (06) Louis Saeys 24 (01) Louis Grossé 25 (01) Samuel Coucke 26 (12) Edmond Van Hove 27 (12) Guido Gezelle 28 (01) John Steinmetz 29 (01) Jacob Wielmaker 30 (01) Pierre Carrezane Arborio 31 Calvarie 32 (13) Louis Reckelbus 33 (13) Pierre Buyck 34 (13) Jules Boyaval 35 13) Theo Raison 36 (14) Julius en Maurits Sabbe 37 (15) Isaac De Meyer en zoon Désiré De Meyer 38 (42) Karel De Flou 39 (23) Ferdinand Van Coillie 40 (21) Charles Carton 41 (16) Johannes Pitiou 42 (18) Marie van Zuylen van Nyevelt 43 (18) Jacques De Mersseman 44 (02) Anne Le Bailly 45 (26) Karel Verschelde 46 (40) Jean Weber 47 (29) Ferdinand De Pape 48 Kapel van de Kanunniken 49 (27) Carolus Van Robays 50 (32) Jean-Brunon Rudd 51 (34) Louis Delacenserie 52 (69) Edward Gailliard 53 (39 Charles De Wulf 54 (46) Raymond Seresia 55 (46) Achiel Logghe 56 (41) Achille Van Acker 57 (11) Familie Chantrell 58 (38) Antoon Jozef Witteryck 59 (37) Henri Dobbelaere 60 (38) Eugenius Lefebure 61 (09) Alfons Wybo 80 (02) Albert Hasenbroekx (15) Familie Anthony Trollope (34) Familie Popp (04) Thomas Esmonde Oorlogsgraven Op deze begraafplaats zijn perken met graven van soldaten uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het Belgische deel staat bekend als de Belgische militaire begraafplaats van Brugge en het Britse deel als Brugge General Cemetery. De Centrale begraafplaats van Brugge staat in de inventaris van Onroerend Erfgoed in Vlaanderen. Literatuur Hilde LOBELLE & Jean VAN CLEVEN, Het neogotische grafteken van dr. Jacques, Olivier, Marie De Mersseman op de stedelijke begraafplaats te Steenbrugge, in: Brugs Ommeland, 1979 Negentiende-eeuwse graftekens en begraafplaatsen, Studiedag 24 mei 1986, in: Brugs Ommeland, 1986, blz. 195-268 Fernand VANDAMME, Woord vooraf Jean VAN CLEVEN, Inleiding André VANDEWALLE, De 19de-eeuwse graftekens en begraafplaatsen van Brugge in historisch perspectief Jean VAN CLEVEN, De 19de-eeuwse graftekens en begraafplaatsen van Brugge in kunsthistorisch perspectief Lode DE CLERCQ, De restauratie van XIXde-eeuwse grafmonumenten en hun sites Josiane VAN VLAANDEREN-TUYAERTS, De Brugse Stedelijke Commissie voor Graftekens: een historiek Marcel M. CELIS, De inbreng van het Bestuur voor Monumenten- en Landschapszorg Marc DUBOIS, Grafarchitectuur in het Gentse Jean VAN CLEVEN, 19de-eeuwse graftekens en begraafplaatsen: samenvatting panelgesprek André VANDEWALLE, Het kerkhof van Steenbrugge en de restauratie van graftekens, in: Arsbroek, 1991 V. BOUCKAERT e. a., De Centrale Begraafplaats te Assebroek-Brugge. Beknopte gids, in: Brugs Ommeland, Brugge, 1993, 3blz 1-94. Koen ROTSAERT, De Kerkhofkwestie in het licht van de clerico-liberale strijd te Brugge in de 19de eeuw, in: Brugs Ommeland, 1994 Jozef BOSSU, Het centraal kerkhof van Brugge te Assebroek; ontstaan en evolutie, in: Arsbroek, 2000 Jozef BOSSU: De Calvarieberg van het centraal kerkhof van Brugge, in: Arsbroek, 2008 Bob WARNIER & Albert CLARYSSE, Wandeling 2. De Brugse begraafplaats, Uitgaven West-Vlaamse Gidsenkring, Brugge, 2008 (Wandelgids) Stefanie HAP, De Brugse begraafplaats en het belang van archiefdocumenten voor de studie van het funeraire erfgoed, in: Brugs Ommeland, 2009