Hôtel Frison

Het Hôtel Frison is een Art nouveau-stadshuis in het centrum van Brussel, gelegen aan de Rue Lebeau 37 in de Zavelwijk. Het gebouw werd in 1894–1895 ontworpen door Victor Horta en geldt als een vroeg voorbeeld van zijn kenmerkende stijl. Sinds 2018 is het pand de zetel van de Fondation Frison Horta, die het huis restaureerde en nu openstelt voor culturele evenementen, terwijl het een privéwoning blijft voor de eigenares. Architectuur Het Hôtel Frison behoort tot de vroege art-nouveaurealisaties van Victor Horta, samen met de Maison Autrique en het Hôtel Tassel. Het huis werd ontworpen voor de Brusselse advocaat Maurice Frison en combineerde een privéwoning met een kantoorruimte, een vernieuwend concept in die tijd. De gevel toont een harmonische combinatie van blauwe hardsteen en witte natuursteen, met ijzersmeedwerk dat zich kenmerkt door de typische zwierige lijnen van Horta. De gevel bestaat uit twee traveeën, met een hogere linker torenachtige travee en een bredere rechtertravee. De rechtertravee heeft smeedijzeren balustrades op de eerste en tweede verdieping en wordt afgesloten door een gebogen dak. Binnenin bevinden zich een trap met sierlijk ijzerwerk, een kleine glazen wintertuin (op de gelijkvloers) en glas-in-loodramen die het natuurlijke licht accentueren. Zoals in de meeste art-nouveaugebouwen, bevat het Hôtel Frison ook fresco's en muurschilderingen die fauna en flora afbeelden. Ook het smeedijzerwerk van de trapleuning is typerend voor de beroemde Horta-curve. De eerste verdieping bestaat uit een kleine en een grote woonkamer en de tweede verdieping herbergde de slaapkamers. De inrichting vormt een vroeg voorbeeld van het Gesamtkunstwerk-principe, waarbij architectuur, interieur en decoratie een samenhangend geheel vormen. De originele, prachtige meubels van Victor Horta, Henry van de Velde, Gustave Serrurier-Bovy en Gustave Strauven lagen opgestapeld in de kelders. Ze werden gered, gerestaureerd en terug geplaatst in de verschillende kamers van het huis. Geschiedenis Het Hôtel Frison werd voltooid in 1895 en bleef decennialang in privébezit. Tijdens de twintigste eeuw onderging het verschillende verbouwingen en kende het diverse bewoners. De voorgevel werd grondig gewijzigd in 1954-55 door architect C. Gérard door de omvorming van de bovenste kelders en de begane grond tot winkel met een groot winkelraam. Op 21 april 1994 werd het huis opgenomen op de lijst van het beschermd erfgoed van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het Koninklijk Instituut voor Kunstpatrimonium (KIK) begon in 2009 een voorstudie tot restauratie van het huis, in opdracht van de gewestelijke dienst Monumenten en Landschappen, met onder meer het wegschrapen van muurelementen om bij de oorspronkelijke beschildering en muurbezetting uit te komen. Daarop kreeg de toenmalige eigenaar een restauratievergunning in hetzelfde jaar, maar daar bleef het bij. In maart 2017 stond het pand te koop voor een vraagprijs van 1,7 miljoen euro. Op dat moment huisde er op het gelijkvloers een pop-up kunstgalerij. Het werd aangekocht door de nieuwe eigenaar, mevrouw Nupur Tron, die de oorspronkelijke pracht van Horta’s ontwerp liet herstellen. Ze ontmoette architect Barbara Van der Wee, gespecialiseerd in de renovatie van monumentale panden, en vroeg Françoise Aubry, directeur van Maison Horta, om advies. Ze voerde uitgebreide schoonmaakwerkzaamheden uit, repareerde de radiatoren, schraapte de vloeren en onthulde de originele art-nouveaumotieven terwijl ze de muren stripte. De eerste ramingen van de kosten voor de renovatie werden geschat op 5 miljoen euro. Restauraties zijn in 2025 nog altijd gaande. Sindsdien fungeert het als een ontmoetingsplaats voor kunst en cultuur. Fondation Frison Horta De Fondation Frison Horta werd opgericht in januari 2018 door de huidige eigenares om het erfgoed van het Hôtel Frison te behouden en om de dialoog tussen Europese en Aziatische culturen te bevorderen. De stichting organiseert rondleidingen, lezingen, kamermuziekconcerten en tentoonstellingen die de art-nouveaustijl verbinden met hedendaagse ambacht en artistieke expressie. De restauratie van het gebouw wordt uitgevoerd met respect voor Horta’s oorspronkelijke materialen en technieken. Bezoeken zijn mogelijk op afspraak, en de locatie functioneert als een zogenoemd “living museum”. Tentoonstellingen en activiteiten Sinds de oprichting organiseert de stichting regelmatig tentoonstellingen gewijd aan design, ambacht en art nouveau, vaak in samenwerking met culturele instellingen uit België en daarbuiten. Ook worden er concerten en artistieke residenties gehouden in het historische interieur, waarbij de ruimtes opnieuw tot leven worden gebracht in hun oorspronkelijke functie als salon en ontvangstruimte. Voorbeelden van tentoonstellingen: Maharani Women of Royal India: Foto's van de Franse fotograaf Henri Cartier Bresson. (21 januari 2019 - 26 januari 2026) Azerbeidzjaanse tapijten ontmoeten Victor Horta in Brussel: 6 november tot 6 december 2023 Galerij Zie ook Victor Horta Art nouveau in Brussel Woning en atelier van Horta Externe links Officiële website van de Fondation Frison Horta Hôtel Frison op VictorHorta.com Inventaris van het Brussels erfgoed – Hôtel Frison Hôtel Frison by Victor Horta – A Living Museum (WeLoveBrussels) Foto's op Flickr