Kasteel van Corroy-le-Château

Het Kasteel van Corroy-le-Château is een kasteel in het Belgische dorpje Corroy-le-Château. Het behoort tot het uitzonderlijk onroerend erfgoed van Wallonië en wordt beschouwd als een van de best bewaarde kasteelburchten van Noord-Europa. Geschiedenis Vermoedelijk was Corroy in de 12e eeuw een eigengoed van Enguerrand van Orbais. De eerste stenen versterking in Corroy was een donjon, mogelijk opgericht door Godfried I van Perwez rond 1235-1240, maar waarschijnlijker door graaf Filips I van Vianden rond 1247. In een tweede fase, kort na 1268, bouwde hij rond de donjon een polygonale ringmuur met ronde hoektorens, een poortcomplex en een kapel. Zo ontstond een kasteel naar Frans model, misschien zelfs geïnspireerd op het Louvre, waarbij kan worden aangestipt dat Filips van Vianden zowel van vaders- als van moederszijde een neef van koning Filips II van Frankrijk was. Ongetwijfeld was het doorslaggevend geweest voor de bouw dat Gwijde van Dampierre definitief beslag had gelegd op het markgraafschap Namen. Aangezien hij een vijand was van hertog Jan I van Brabant, zal die hebben uitgekeken naar een betrouwbare bondgenoot om de grenzen van zijn hertogdom te beveiligen. Hij vond hem in Filips I van Vianden, die weliswaar de duimen had moeten leggen voor graaf Hendrik V van Luxemburg, maar die nog steeds krachtig was en zijn heil dacht te vinden in Brabant. Met Corroy beschikte hij over een strategische plaats, op slechts 5 km van het kasteel van Golzinne en minder dan 20 km van de Naamse burcht. Filips' zoon Godfried I van Vianden nam in 1273 over en zette deze politiek verder. Hij voltooide het kasteel en verleende Corroy in 1288 een vrijheidscharter. Bijzonder was dat Corroy deel was van het hertogdom Brabant, maar zich juridisch en kerkelijk naar het prinsbisdom Luik richtte. Het kasteel kwam in 1540 in handen van de heren van Nassau-Corroy, een gewettigde bastaardtak van de graven van Nassau-Breda. De eerste van hen, Alexis van Nassau-Corroy, kreeg al na twee jaar te maken met een overval, hoewel hij zelf afwezig was. Tijdens de Brabantse Veldtocht van Nicolas de Boussu en Maarten van Rossum zou vanuit het kasteel een bombarde zijn afgevuurd, wat blijkbaar een aanlokkend effect had. De Gelders-Franse troepen kanonneerden zich een weg naar binnen, doodden iedereen die er zijn toevlucht had gezocht, en brandden daarna kasteel en dorp plat. Pontus de Huyter sprak van tachtig vermoorde boeren, andere bronnen vermeldden ook een priester en schepenen. De gebeurtenis komt aan bod in historieliederen uit die tijd. Het was Wilhelmina van Bronckhorst die de herstellingen ter hand nam. Het poortgebouw werd vernieuwd in 1559-1560 en draagt haar wapen. Tegen de ringmuren en de torens werden aarden wallen opgeworpen om beter bestand te zijn tegen artillerie, maar waardoor de verticaliteit van het middeleeuwse kasteel wat verloren ging. Tijdens de Negenjarige Oorlog werd het kasteel in 1690 en opnieuw in 1697 door Franse legers geplunderd. Hoewel Corroy-le-Château tot graafschap werd verheven, liet Joseph Ignace Florent Louis van Nassau het kasteel niet in zijn oude glorie herstellen. Het was onder zijn zoon Guillaume Adrien Joseph van Nassau dat transformaties werden ondernomen. In de jaren 1730 werden de donjon en de zuidwestelijke weermuur afgebroken, om meer licht binnen te laten. Via het huwelijk van Amalie Constance Marie gravin van Nassau-Corroy met markies Gillion de Trazegnies d'Ittre kwam het kasteel in handen van de familie de Trazegnies. Ook hun ingrepen beoogden het kasteel aangenamer en comfortabeler te maken. In 1848 richtten ze een marmeren eetkamer in naar het model van het Casa del Labrador in Aranjuez. Voor de neogotische grote vestibule en kapel (1863) lieten ze zich inspireren door Pierrefonds. Markiezin de Trazegnies, geboren Marie Nothomb (1917-2009), woonde in Corroy tot aan haar dood. Na het overlijden van markies Jean de Trazegnies (1919-1982) ontstond onenigheid onder de erfgenamen. De weduwe behield het vruchtgebruik, terwijl de drie kinderen de naakte eigendom verwierven. Twee van hen wilden hun aandeel verkopen, waar de derde zich tegen verzette, wat tot lange procedures aanleiding gaf. Uiteindelijk gaf een arrest toelating tot uit onverdeeldheid treden en werd het domein openbaar verkocht. Op 22 september 2008 werd het kasteel tijdens een openbare veiling gekocht door de kunstenaar Wim Delvoye. Delvoye verklaarde dat hij in het kasteel een museum voor hedendaagse kunst wilde inrichten met zijn eigen werk en dat van bevriende kunstenaars. Maar zover kwam het niet: de mede-eigenaar, markies Olivier de Trazegnies, nam na de openbare verkoop contact op met Delvoye en deed een tegenbod. Via een vennootschap kocht hij het kasteel terug van Delvoye en de aandelen in de vennootschap schonk hij in 2010 aan de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen van België. Markies Olivier de Trazegnies bewoont het nog steeds en heeft van het kasteel een centrum gemaakt voor culturele activiteiten, seminaries enzovoort. Galerij Zie ook Lijst van kastelen in België Lijst van kastelen in Namen Literatuur Olivier de Trazegnies, "Corroy-le-Château: de Franse tuin van mijnheer de graaf" in: Historische woonsteden & tuinen, 2021, p. 28-32 Olivier de Trazegnies, "L'Armoire magique de Corroy-le-Château" in: Demeures historiques & jardins, 2021, p. 13-17 William Ubregts en Frans Dopéré, "La chapelle castrale du château de Corroy (prov. de Namur) au XIIIe siècle" in: Archaeological and Historical Aspects of West-European Societies. Album Amicorum André Van Doorselaer, ed. Marc Lodewijckx, Leuven University Press, 1996, p. 389-401 William Ubregts, Textes et pierres. Le château de Corroy, au Moyen Âge et au début des Temps Modernes, Zemst, 1978, 180 p. ill. Thérèse Cortembos, "Corroy-le-Château: Organisation d'une forteresse du XIIIe siècle" in: Bulletin de la Commission royale des Monuments et des Sites, 1972, p. 49-128