NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Koszewniki

Koszewniki (biał. Кашэўнікі, ros. Кошевники) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kopciówka, nad Niemnem. Sąsiadują z Grodnem. Dawniej wieś i uroczysko. W dwudziestoleciu międzywojennym wieś leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Hornica. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 245 osób, 194 było wyznania rzymskokatolickiego, 50 prawosławnego a 1 mojżeszowego. Jednocześnie 230 mieszkańców zadeklarował polską przynależność narodową, a 15 białoruską. Było tu 50 budynków mieszkalnych. Przypisy Bibliografia Bereh 2.) wś nad Niemnem, powiat grodzieński, później Koszowniki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 102 . Koszewniki, wś i urocz., powiat grodzieński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 138 . Koszewniki na mapie WIG Witold Sienkiewicz, Elżbieta Olczak: Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Warszawa: Demart SA, 2007. ISBN 978-83-7427-363-3.
Niemiejsze

Niemiejsze (biał. Нямейшы, ros. Немейши) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kopciówka. Znajduje się tu przystanek kolejowy Niemiajszczyzna na linii Grodno – Bruzgi (granica państwa). Należała do ekonomii grodzieńskiej. Mieściło się tu wówczas wójtostwo. W dwudziestoleciu międzywojennym wieś leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie sokólskim. Przypisy Bibliografia Niemiejsze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 378 . Niemiejsze na mapie WIG Witold Sienkiewicz, Elżbieta Olczak: Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Warszawa: Demart SA, 2007. ISBN 978-83-7427-363-3.
Nieciecza (Białoruś)

Nieciecza, Nieciecze (biał. Няцечы; ros. Нетечи) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kwasówka. Historia Dawniej wieś i folwark w powiecie grodzieńskim, województwa trockiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim. W latach 1921–1939 wieś i folwark leżał w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Łasza. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 117 osób, wszystkie były wyznania prawosławnego i zadeklarowały białoruską przynależność narodową. Było tu 11 budynków mieszkalnych. Miejscowość należała do parafii prawosławnej w Indurze i rzymskokatolickiej w Zaniewiczach. Podlegała pod Sąd Grodzki w Indurze i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Kwasówce. Na południowy wschód od wsi zlokalizowana była kolonia Nieciecza (obecnie część Niecieczy) – w latach 1921–1939 leżała w gminie Łunna. Zamieszkiwało tu 28 osób, wszystkie były wyznania prawosławnego. Jednocześnie 5 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 22 białoruską a 1 inną. Były tu 4 budynki mieszkalne. Miejscowość należała do parafii prawosławnej i rzymskokatolickiej w Łunnej. Podlegała pod Sąd Grodzki w Skidlu i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Łunnej. W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR. Przypisy Bibliografia Stanisław Kutrzeba: Historia ustroju Polski w zarysie, Tom drugi: Litwa. Lwów i Warszawa: 1921. Witold Sienkiewicz, Elżbieta Olczak: Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Warszawa: Demart SA, 2007. ISBN 978-83-7427-363-3. Linki zewnętrzne Nieciecza, pow. grodzieński, gm. Łasza, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 375 . Nieciecza na mapie WIG
Rudawica (Białoruś)

Rudawica (biał. Рудавіцы; ros. Рудавицы) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kwasówka. Historia Dawniej wieś i dobra w powiecie grodzieńskim, województwa trockiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim. W latach 1921–1939 wieś i folwark leżały w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Łasza. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało: we wsi – 98 osób, 10 było wyznania rzymskokatolickiego, 88 prawosławnego. Jednocześnie 13 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, a 85 białoruską. Było tu 15 budynków mieszkalnych. w folwarku – 26 osób, 15 było wyznania rzymskokatolickiego, 11 prawosławnego. Jednocześnie 15 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową a 11 białoruską. Były tu 4 budynki mieszkalne. Miejscowość należała do parafii prawosławnej w Łaszy i rzymskokatolickiej w Kwasówce. Podlegała pod Sąd Grodzki w Indurze i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Kwasówce. W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR. Urodzeni w Rudawicy Wacław Tomaszewski – polski architekt, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm Ustawodawczy II RP Przypisy Bibliografia Stanisław Kutrzeba: Historia ustroju Polski w zarysie, Tom drugi: Litwa. Lwów i Warszawa: 1921. Witold Sienkiewicz, Elżbieta Olczak: Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Warszawa: Demart SA, 2007. ISBN 978-83-7427-363-3. Linki zewnętrzne Rudawica, pow. grodzieńki, gm. Łasza, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 904 . Rudawica na mapie WIG Rudawica na mapie WIG
Prokopowicze (sielsowiet Podłabienie)

Prokopowicze (biał. Пракопавічы, ros. Прокоповичи) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Podłabienie. Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W czasach zaborów miejscowość leżała w obrębie gminy Grzebienie w powiecie sokólskim guberni grodzieńskiej Imperium Rosyjskiego. W okresie międzywojennym Prokopowicze znajdowały się w gminie Nowy Dwór w powiecie sokólskim województwa białostockiego II Rzeczypospolitej. Wieś należała do rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela w Nowym Dworze. Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 r. miejscowość znalazła się w BSRR. Od 1991 r. – w niepodległej Białorusi. Urodzeni w Prokopowiczach Jan Turkiel – polski duchowny rzymskokatolicki; nauczyciel akademicki, profesor nauk teologicznych. Przypisy
Dąbrowa (sielsowiet Putryszki)

Dąbrowa (biał. Дуброва, Dubrowa) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Putryszki. 24 kwietnia 2008 część wsi została włączona w granice Grodna. Od 1921 do końca 1945 w składzie II Rzeczypospolitej. Miejscowość administracyjnie należała wówczas do gminy Hoża powiatu grodzieńskiego województwa białostockiego. Przypisy
Zarzyca (rejon grodzieński)

Zarzyca (biał. Зарыца; ros. Зарица) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Putryszki, nad Niemnem. Sąsiaduje z Grodnem. W dwudziestoleciu międzywojennym wieś leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Hoża. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 240 osób, 239 było wyznania rzymskokatolickiego a jedna prawosławnego, wszystkie zadeklarowały polską przynależność narodową. Było tu 45 budynków mieszkalnych. Miejscowość należała do parafii świętych apostołów Piotra i Pawła w Hoży. Podlegała pod Sąd Grodzki i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Hoży. 24 kwietnia 2008 większa część wsi została włączona w granice Grodna. Zobacz też Zarzyca – dzielnica Grodna Przypisy Bibliografia Zarzyca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 436 . Zaryca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 428 . Zarzyca na mapie WIG Zarzyca na mapie WIG Witold Sienkiewicz, Elżbieta Olczak: Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Warszawa: Demart SA, 2007. ISBN 978-83-7427-363-3.
Niekrasze (rejon grodzieński)

Niekrasze (biał. Некрашы, Niekraszy; ros. Некрашы, Niekraszy) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Skidel. Historia Dawniej w województwie trockim Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej. W latach 1921–1939 wieś leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Skidel. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwały tu 163 osoby, wszystkie był wyznania prawosławnego i zadeklarowały białoruska przynależność narodową. Było tu 34 budynki mieszkalne. Miejscowość należała do parafii prawosławnej w Skidlu i rzymskokatolickiej w Kaszubińcach. Podlegała pod Sąd Grodzki w Skidlu i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Skidlu. W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR. Od 1991 wchodzi w skład Białorusi. Przypisy Linki zewnętrzne Niekrasze, pow. grodzieński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 378 . Wieś Niekrasze, obwód grodzieński, rejon grodzieński, sielsowiet Skidel
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego w Hołowaczach

Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego – prawosławna cerkiew parafialna w Hołowaczach. Należy do dekanatu skidelskiego eparchii grodzieńskiej i wołkowyskiej Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego. Historia Po zawaleniu się drewnianej cerkwi w Wiercieliszkach parafianie podjęli decyzję o budowie świątyni w sąsiedniej wsi. Po uzyskaniu zgody od władz carskich w dniu 21 listopada 1876 młodszemu inżynierowi Prusakowi polecono wyznaczenie najwyższego miejsca we wsi z przeznaczeniem na budowę murowanej cerkwi. 13 kwietnia 1877 gubernialny architekt Iwan Ignatowicz Kalenkiewicz przedstawił projekt świątyni z cegły oraz podał koszt jej budowy. Władze przeznaczyły na powstanie cerkwi 14 761 rubli, jednocześnie zobowiązując parafian do zapewnienia transportu i składowania materiałów budowlanych. Po II wojnie światowej nieczynna, w 1988 oddana w użytkowanie wiernym, nabożeństwa przywrócono po dwuletnim remoncie. Architektura 26 września 1881 po poświęceniu cerkwi sporządzony został oficjalny opis świątyni, z którego wynikało, że jest to obiekt zbudowany z cegły na fundamencie z polnego kamienia, który został od zewnątrz ociosany. Szerokość dwóch, a długość trzynastu sążni, otynkowany wewnątrz i zewnątrz. Przed wejściem jest murowany, piętrowy ganek ze schodami, nad nim znajduje się kopułka obłożona ocynkowaną blachą, która jest pomalowana. Dach dzwonnicy również jest nakryty blachą ocynkowaną pomalowaną na czarno, wieńczy go mała kopułka na której umieszczony jest pozłacany krzyż. W dachu znajduje się właz, w elewacji sześć półkolistych okien. Opis ten nie określał prostokątnej bryły cerkwi oraz pięciokątnej absydy. Świątynia jest nakryta czterospadowym dachem, na jego środku znajduje się ośmioboczny bęben podtrzymujący cebulastą kopułę, która uzupełnia optycznie dwukondygnacyjną dzwonnicę o konstrukcji namiotowej. Dzwonnica ma cztery łukowo zwieńczone otwory, które są przesłonięte drewnianymi żaluzjami. Okna w ganku, absydzie i refektarzu są prostokątne, zaś okna boczne świątyni są zwieńczone łukowo i mają ozdobne murowane opaski, nawa główna nakryta jest półkolistym stropem. Przypisy Bibliografia Галавачы / Свята-Крыжаўзвіжанская царква, Помнікі архітэктуры Беларусі Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. – 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
Крестовоздвиженская церковь (Головачи)

Свято-Крестовоздвиженская церковь (бел. Свята-Крыжаўзвіжанская царква) — православный храм в деревне Головачи Гродненского района Гродненской области. Находится в центре деревни. История К середине XIX века старая деревянная церковь в Вертелишках разрушилась. 21 ноября 1876 года младшему инженеру Пруссаку было поручено найти удобное место для постройки каменного храма в соседней деревне Головачи. 13 апреля 1877 года губернский архитектор Иван Калянкевич представил в церковно-строительную канцелярию проект и смету на постройку каменной церкви на 550 прихожан. На строительство храма правительство ассигновало 14761 рублей. На местных прихожан была возложена обязанность по подвозке строительных материалов. Строительство закончилось в 1881 году. Открыта в 1988—1990 годах после упадка. Архитектура Памятник архитектуры псевдорусского стиля. Здание прямоугольное в плане с 5-гранной апсидой и 2-ярусной (восьмерик на четверике) колокольней. Основной объем накрыт 4-склонной крышей, над которой на 8-гранном барабане возвышается луковицеобразная головка, такая же завершает шатер колокольни, арочные проемы которой завершены килеобразными кокошниками. Фасады декорированы карнизом с филенковым фризом, арочные оконные проемы боковых фасадов окаймлены килеобразными наличниками, прямоугольные оконные проемы апсиды и трапезной — профилированными наличниками. Молитвенный зал перекрыт деревянным коробовым потолком. 26 сентября 1881 года была составлено инвентарное описание церкви: Воздвиженская православная церковь построена из кирпича на фундаменте из бутового камня, грубо обтесанного снаружи, имеет длину с колокольней в 2 яруса, расположенной впереди, 13 саж. Оштукатурено внутри и снаружи. При входе есть каменное крыльцо со стенками, ступенями и площадкой. В средней части построен купол, обшитый цинком и окрашенный. Крыша колокольни с головкой и голова купола покрыта белым листовым железом, а крыша церкви-черным листовым железом и окрашена масляной краской. 2 чугунные позолоченные кресты. Из церкви люк в потолке на крышу. Шесть полукруглых окон Примечания Литература Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Гродзенская вобласць. — 371 с., іл. — С. 152 Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4 Ссылки Крестовоздвиженская церковь (Головачи) на сайте Radzima.org Крестовоздвиженская церковь (Головачи) на сайте Глобус Беларуси
Копті (кладовище)

Міський цвинтар «Копті» (біл. Гарадскія могілкі «Копці») — основний міський цвинтар Вітебська. Заснований у 1997 році. Основна інформація Цвинтар «Копті» відкритий у 1997 році, для розвантаження іншого Вітебського цвинтаря «Мазурине». Знаходиться у 16 км на південь від Вітебська та у 3 км на північний захід від агромістечко Копті, поблизу автомагістралі М8. Головний офіс підприємства розташований безпосередньо у Вітебську. В напрямку цвинтаря з Вітебська курсують міські автобуси. На 2015 рік було заплановано проектування та початок побудови четвертої черги цвинтаря. Примітки Посилання Кладбище Копти (рос.) . ЖЖ iskander74-74. Процитовано 5 вересня 2015. [недоступне посилання з липня 2019]
Rudziewicze (rejon zelwieński)

Rudziewicze (biał. Рудзевічы; ros. Рудевичи) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Dobrosielce. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Międzyrzecz. 16 października 1933 utworzyła gromadę w gminie Międzyrzecz. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Rudziewicze na mapie WIG
Chołstowo

Chołstowo (biał. Холстава; ros. Холстово) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Zelwa. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Zelwa. 16 października 1933 utworzyła gromadę Chołstowo w gminie Zelwa. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Chołstowo na mapie WIG
Leszno (rejon zelwieński)

Leszno (biał. Лешна; ros. Лешно) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Karolin. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Międzyrzecz. 16 października 1933 utworzyła gromadę w gminie Międzyrzecz. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Leszno na mapie WIG
Lebiady

Lebiady, Lebiedzie (biał. Лебядзі; ros. Лебеди) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Krzemienica. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Krzemienica. 16 października 1933 utworzyła gromadę Lebiady w gminie Krzemienica. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Lebiedzie na mapie WIG
Monciaki

Monciaki, Mąciaki (biał. Манцякі; ros. Монтяки) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Dobrosielce. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Podorosk. 16 października 1933 utworzyła gromadę w gminie Podorosk. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Mąciaki na mapie WIG
Szyjki (Białoruś)

Szyjki (biał. Шэйкі, Szejki; ros. Шейки, Szejki) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim, w sielsowiecie Karolin. W 2009 roku liczyła 57 mieszkańców. W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Międzyrzecz. 16 października 1933 utworzyła gromadę w gminie Międzyrzecz. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR. Przypisy Bibliografia Szyjki na mapie WIG
Tupały Wielkie

Tupały Wielkie (biał. Вялікія Тупалы, ros. Большие Туполы) – wieś na Białorusi, w rejonie korelickim obwodu grodzieńskiego, około 8 km na południowy zachód od Korelicz i około 15 km na południowy wschód od Nowogródka. Tupały Wielkie i Tupały Małe były co najmniej do XVII wieku jedną wsią. Ich centra są odległe od siebie o około 1 km: Tupały Wielkie są na południe od Tupał Małych. Jeszcze w latach 30. XX wieku (na co wskazują mapy WIG) i w czasach radzieckich (mapy z lat 60. XX wieku) kilkaset metrów na południe od Tupał Wielkich istniała wieś Smolczyce. Jej centrum miało współrzędne 53°31'59,5"N i 26°01'44,4"E (1200 m na południe od centrum Tupał Wielkich). Obecnie wieś Smolczyce oficjalnie nie istnieje: została wchłonięta przez Tupały Wielkie. Już pod koniec XIX wieku Smolczyce były opisywane jako jedynie folwark. W przewodniku z 2006 roku (Szlakiem Adama Mickiewicza po Nowogródczyźnie, Wilnie i Kownie) znajduje się opis: 4 km na południe od Ruty leży wieś Tupały Wielkie, a obok niej majątek Smolczyce... Historia W 1392 roku wielki książę litewski Witold nadał Tupały za zasługi Tatarzynowi Siatyjowi. W XVII wieku był to majątek Maszkiewiczów, jeden z nich przegrał proces o pewną sumę w 1665 roku z metropolitą kijowskim Gabrielem Kolendą. Natomiast majątek Smolczyce od co najmniej początku XIX wieku należał do rodziny Tuhanowskich albo do Michała Wereszczaki (zm. 1857), a od 1831 roku – już na pewno do Józefa Wereszczaki (zm. 1871), brata Maryli, i jego żony Ludwiki z Rajeckich. Ich córka Zofia (ur. 1838), wychodząc za Konstantego Tuhanowicza wniosła mu Smolczyce w posagu. Ich córka i spadkobierczyni tych dóbr sprzedała Smolczyce w 1911 roku Jerzemu Kotwickiemu, który był ostatnim właścicielem majątku. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku Tupały i Smolczyce, wcześniej należące do powiatu nowogródzkiego województwa nowogródzkiego Rzeczypospolitej, znalazły się na terenie powiatu nowogródzkiego (ujezdu), wchodzącego w skład kolejno guberni: słonimskiej, litewskiej, grodzieńskiej i mińskiej Imperium Rosyjskiego. Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku trzy wsie wróciły do Polski, weszły w skład gminy Korelicze, od 1945 roku – w ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi. W 2009 roku wieś Tupały Wielkie liczyła 43 mieszkańców. Dawny dwór w Smolczycach Według Romana Aftanazego najprawdopodobniej Michał Wereszczaka zbudował pod koniec XVIII wieku dwór, w stylu ponoć Ludwika XV. Był to parterowy, drewniany, podpiwniczony dom o szerokim, prostokątnym rzucie i siedmiu, szeroko rozstawionych osiach. Od strony podjazdu na środku elewacji był portyk o dwóch czworogranistych filarach. Od strony ogrodowej w środku elewacji był półkolisty ryzalit. Dwór stał na niewielkim pagórku, był otoczony parkiem o bardzo rozległych gazonach i angielskim charakterze. Dwór w Smolczycach został całkowicie zniszczony w czasie I wojny światowej. Majątek w Smolczycach jest opisany w 2. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego. Przypisy
Ladki

Ladki (biał. Лядкі, Ladki; ros. Лядки, Ladki) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Jeremicze. Historia W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni mińskiej, w powiecie nowogródzkim, w gminie Jeremicze. W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie stołpeckim, w gminie Jeremicze/Turzec. W 1921 miejscowość liczyła 673 mieszkańców, zamieszkałych w 127 budynkach, w tym 342 Polaków i 331 Białorusinów. Wszyscy mieszkańcy byli wyznania prawosławnego. Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi. Uwagi Przypisy Bibliografia Ladki, pow. nowogródzki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 61 . Mapa WIG Korelicze. [dostęp 2023-12-22]. (pol.). Publiczna Mapa Katastralna Republiki Białorusi. [dostęp 2023-12-22]. (ros. • biał.).
Łupacze

Łupacze (biał. Лупачы; ros. Лупачи) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Kuryłowicze, nad Szczarą. W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie słonimskim, w gminie Kuryłowicze. Przypisy Bibliografia Łupacze, pow. słonimski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 284 . Łupacze na mapie WIG Дзяржаўнага цэнтра картографа-геадэзічных матэрыялаў і даных Рэспублікі Беларусь. [dostęp 2019-10-30]. (ros.).