NoeFlandre/osm-polygon-wikidata-only huggingface dataset:
Городець (Кобринський район)

Городе́ць (біл. Гарадзец, пол. Horodec) — агромістечко в Кобринському районі Берестейської області Республіки Білорусь. Адміністративний центр Городецької сільської ради. Географія Село розташоване на заході Полісся за 22 км на схід від Кобриня, має залізничну станцію. Історія Перша письмова згадка припадає на 1287 рік. Близько 1465 року кобринські князі побудували тут церкву Святого Іллі. Пізніше тут виникла католицька парафія. За великнязівською ревізією 1563 зокрема згадуються вулиці Кобринська, Пришахоцька, Пінська, Грушайська, Іллінська. 1589 року Городець отримав Магдебурзьке право. У XVII столітті в селі був «королівський двір». 1795 року після третього поділу Речі Посполитої у складі Російської імперії, у Кобринському повіті. З 1801 року — в Гродненської губернії. Станом на 1886 рік населення містечка Городецької волості Кобринського повіту становило 737 осіб, 74 дворових господарства, існувало 2 православні церкви, 2 синагоги, школа, 4 лавки, 3 постоялих двори, 2 вітряних млини. З 1921 року — в складі Польщі, Кобринському повіті Поліського воєводства. Населення За переписом населення Білорусі 2009 року чисельність населення села становила 1272 особи. Культура Пам'яткою поліської архітектури є сільська церква Введення. Примітки Джерела ПСРЛ. Т. 2. Іпатіївський літопис. М.: АН СРСР, 1952. "Повне зібрання російських літописів. Том 2 ", pdf, 4,5 Mb [Архівовано 10 червня 2015 у Wayback Machine.] Літопис Іпатіївський Be: Іпацьеўскі летапіс Ф. В. Покровський. Археологічна карта Гродненської губернії. Вільно, 1895. Акти Віленської археографічної комісії. Вільно, 1876. Т. 15 Памяць: Кобринскі раен. Мінск: БЕЛТА, 2002.
Świnak

Świnak (biał. Сьвіно, Świno) – niewielkie jezioro na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim. Wchodzi w skład Bołduckiej Grupy Jezior. Znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego „Błękitne Jeziora”. Położone jest w dorzeczu Straczy, 11 km od granicy białorusko-litewskiej. Długość linii brzegowej wynosi ok. 280 m. Jezioro w latach 1922–1939 (1945) leżało na terytorium II Rzeczypospolitej. Linki zewnętrzne Jezioro Świnak na Mapie Taktycznej Polski z 1931 r.
Sobór św. Michała Archanioła w Słucku

Sobór św. Michała Archanioła – sobór prawosławny w Słucku, od 2014 katedra eparchii słuckiej Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego. Sobór znajduje się w dzielnicy Ostrów, przy ulicy Socjalistycznej 90. Jest to największa drewniana cerkiew na Białorusi. Historia Świątynię wzniesiono na przełomie XVIII i XIX w. Do budowy użyto materiału z rozebranej cerkwi św. Konstantyna, znajdującej się w centrum miasta. Pod koniec XIX w. dobudowano wieżę-dzwonnicę. Sobór – po dokonanym generalnym remoncie – został poświęcony 26 grudnia 2021 r. przez egzarchę Białorusi, metropolitę mińskiego i zasławskiego Beniamina. Architektura Budowla drewniana, na kamiennej podmurówce, w stylu eklektycznym (z widocznymi elementami baroku i klasycyzmu), trójdzielna, oszalowana poziomo. Od frontu trójkondygnacyjna czworoboczna wieża-dzwonnica (najwyższa kondygnacja ma ścięte naroża), zwieńczona kopułą z wysoką iglicą. Dolna kondygnacja wieży ozdobiona od frontu i po bokach trójkątnymi frontonami. Nawa czworoboczna, trójkondygnacyjna, zwieńczona kopułą osadzoną na ośmiobocznym bębnie. Prezbiterium na planie prostokąta, trójkondygnacyjne, również zwieńczone kopułą. Ściany soboru ozdobione pilastrami na wszystkich narożach. Galeria Przypisy Linki zewnętrzne Radzima.org – Cerkiew prawosławna pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Słucku
Михайловская церковь (Слуцк)

Слуцкая Свято-Михайловская церковь (бел. Слуцкая Свята-Міхайлаўская царква) — кафедральный собор Слуцкой епархии Белорусской православной церкви в Слуцке, памятник белорусского деревянного зодчества второй половины XVIII века. История Церковь во имя святого Архистратига Михаила построена из дерева в традициях народного зодчества с элементами стилей барокко и позднего классицизма. В 1812 году разрушена французами. Имела два приписных храма: святой великомученицы Варвары (на кладбище), святого великомученика Георгия в селе Храново и пять часовен в близлежащих деревнях. В 1990-е годы стала собором. Престольный праздник 21 ноября. Вначале существовала как Константиновская церковь в Старом городе, в конце XVIII века перенесена в предместье Остров и возведена на месте разобранной в 1795 году Михайловской церкви. Сначала была двухсрубная. В конце XIX века с востока пристроили башню-звонницу. Включена в Государственный список историко-культурных ценностей Республики Беларусь как объект историко-культурного наследия республиканского значения. Чин великого освящения храма после реконструкции совершил 26 декабря 2021 года патриарший экзарх всея Беларуси, временный управляющий Слуцкой епархией митрополит Минский и Заславский Вениамин (Тупеко). Архитектура Состоит из трех многоярусных срубов, поставленных вдоль одной оси и завершенных гранеными куполами, и галереи, окружающей основную часть здания и раскрытой к центральному срубу. Высотность композиции нарастает от алтаря ко входу: алтарный сруб завершен четвериком со шлемообразным куполом, основной сруб — четвериком и восьмериком с грушеобразным куполом, колокольня состоит из двух четвериков, поставленных друг на друга, и восьмерика со шлемообразным куполом и шпилем. Стены горизонтально обшиты досками. Окна имеют полуциркульное арочное завершение. Примечания Литература Описание церквей и приходов Минской епархии. — Минск, 1879. Якімовіч Ю. А. Драулянае дойлідства Беларускага Палесся. XVII—XIX стст. — Мн., 1078. Чантурия В. А. Архитектура Белоруссии конца XVIII-начала XIX века. — Мн., 1962.
Klasztor Bernardynów w Drui

Klasztor Bernardynów w Drui – zabytkowy barokowy rzymskokatolicki zespół klasztorny w Drui, użytkowany przez zakon bernardynów od 1643 do 1852. Od 1852 kościół klasztorny był siedzibą parafii, w XX wieku przekazany marianom. Kościół klasztorny Trójcy Przenajświętszej jest równocześnie siedzibą parafii należącej do diecezji witebskiej. Historia Fundatorem klasztoru był Kazimierz Lew Sapieha, budowa kompleksu trwała od 1643 do 1646. Klasztor funkcjonował do 1852, kiedy został zamknięty przez władze carskie. Kościół pozostał czynny jako siedziba parafii rzymskokatolickiej. Od 1923 do 1938 klasztorem administrowali marianie, którzy od 1930 prowadzili w Drui gimnazjum. W czasie II wojny światowej, w 1944 roku, kościół został uszkodzony przez bombę lotniczą i spłonął. Zniszczeniu podczas pożaru uległo cenne wyposażenie ruchome, m.in. rokokowe organy, obrazy, drewniane rzeźby. Po wojnie został odremontowany i po zakończeniu remontu w 1948 roku został zamknięty przez władze sowieckie. Urządzono w nim magazyn nawozów sztucznych. Wjeżdżając ciągnikami do kościoła, zniszczono posadzki. W dawnym klasztorze urządzone zostało technikum budowlane, a następnie studium melioracji. Po 1956 obiekty nie były użytkowane. Opuszczony kościół niszczał, dach wpadł do środka, wyrosły w nm drzewa. W 1989 kompleks klasztorny został zwrócony marianom, którzy rozpoczęli jego remont, podczas którego odnowiono i częściowo zrekonstruowano barokowo-rokokowy wystrój wnętrza. Architektura Kościół pobernardyński w Drui jest trójnawową i jednowieżową bazyliką o półkoliście zamkniętym prezbiterium, do którego przylega pojedyncza zakrystia. Bliźniaczym jego kościołem jest kościół parafialny w Siekiatyczach ukończony także przez Kazimierza Leona Sapiehę. Wieża kościelna, nadbudowana w 1772 roku przypuszczalnie wg projektu Antonio Paracca, jest konstrukcją czterokondygnacyjną, usytuowaną w centrum elewacji frontowej, zdobioną narożnymi pilastrami i gzymsami. Na poszczególnych kondygnacjach znajdują się otwory okienne różniące się kształtem. Ściany boczne kościoła podtrzymują szkarpy. Nawy boczne są wyraźnie niższe od głównej, ich szczyty dekorowane są wolutami. Wnętrza były dawniej zdobione sztukateriami typu lubelskiego. W kościele klasztornym w Drui znajdują się nowoczesne (z 1995-1996) kopie barokowego ołtarza głównego z lat 1764-1767, czterech rokokowych ołtarzy bocznych oraz ambony. We fragmentach przetrwały oryginalne sztukaterie. Klasztor, łączący się z kościołem, jest dwukondygnacyjną budowlą na planie czworoboku. W XVIII wieku zbudowano też barokową bramkę przed kościołem. Przypisy
Church of the Virgin Mary, Braslaw

The Church of the Virgin Mary is a Roman Catholic minor basilica of the Roman Catholic Diocese of Vitebsk. The church was constructed in 1824 and rebuilt in 1897. It is an object of Belarusian architectural heritage. History The first mentions of a Catholic church on Zamkovaya Mountain in Braslaw date back to the early 15th century. The church then was made of wood, during wars and military conflicts it was many times destroyed by fire, but always rebuilt. In 1794 during the Kościuszko Uprising the church was burned down by the Russian army. By 1824 it was rebuilt in stone. By the end of the century the church was no longer sufficient for the growing diocese, which had over 16,000 Catholics. The church was rebuilt in Romanesque Revival style and consecrated in 1897. During the Nazi occupation, the church's pastor, Mechislav Akreitz, was executed for helping Jews. In 1950 the church was closed and for two years its building was used as a grain storage. In 1952 the local Christian community managed to take it back and restore the original function. In 2017 a new organ was installed in the church. On May 23, 2024, Pope Francis, through the Dicastery for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments, decreed that the church will be elevated to the status of minor basilica. This was announced on the closing of festivities of the Virgin Mary in Braslaw in August 2024. References
Церковь Рождества Девы Марии (Браслав)

Базилика Рождества Пресвятой Девы Марии (бел. Базыліка Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі) — католический храм в Браславе (Беларусь). Относится к браславскому деканату Витебского диоцеза. Памятник архитектуры, построен в 1824 году, перестроен в неороманском стиле и расширен в 1897 году. Храм включён в Государственный список историко-культурных ценностей Республики Беларусь. Расположен по адресу: ул. Советская, д.1. История Первые упоминания о католическом храме на Замковой горе в Браславе относятся к XV веку. С этого времени деревянный храм неоднократно разрушался во время пожаров и военных действий, и всякий раз заново отстраивался. В 1794 году в ходе подавления восстания Костюшко деревянная церковь была в очередной раз сожжена дотла российской армией. В 1824 году завершилось строительство новой, каменной церкви, но поскольку к концу XIX века она перестала вмещать всех прихожан (в 1879 году в Браславе жило более 16 тысяч католиков), было принято решение о перестройке церкви в более вместительную. Новая церковь в неороманском стиле была освящена в 1897 году в честь Рождества Девы Марии. Во время гитлеровской оккупации Браслава настоятель церкви Мечислав Акрейц был расстрелян нацистами за оказание помощи евреям. В 1950 году храм был закрыт и отдан под зернохранилище, но уже через два года верующие добились возвращения здания церкви приходу. 17 августа 2024 года храму был присвоен почетный статус малой базилики. Архитектура Церковь Рождества Пресвятой Девы Марии в Браславе — памятник архитектуры неороманского стиля. Прямоугольная в плане церковь накрыта двухскатной крышей. Силуэт главного фасада формируют угловые пинакли со шпилями и выдвинутая вперед ярусная шатровая башня-колокольня, к которой ведет выложенная из крупных известняковых блоков лестница. Стены декорированы с помощью т. н. «браславской мозаики» (узоры из колотого бутового камня на известковом растворе). Центральное место на алтаре занимает икона Божией Матери Браславской, почитаемая верующими чудотворной. Икона Девы Марии Браславской также известна как «Царица озёр», поскольку почитается покровительницей Браславских озёр и всего Браславского края. Литература Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусi. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2008. — 488 с. — ISBN 978-985-11-0395-5. Ссылки Костёл Рождества Пресвятой Девы Марии (Браслав) на сайте Catholic.by (бел.) Костёл Рождества Пресвятой Девы Марии (Браслав) на сайте Глобус Беларуси (рус.) Костёл Рождества Пресвятой Девы Марии (Браслав) на сайте Radzima.org
Mścibów

Mścibów (biał. Мсьцібава) – wieś (dawniej miasteczko) na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim. Siedziba rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela w Mścibowie. Znajduje się tu cmentarz żydowski, kościół św. Jana Chrzciciela, zamczysko i przystanek kolejowy Mścibów, położony na linii Wołkowysk – Pograniczny. Niegdyś była tu cerkiew św. Jura. Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym mścibowskim w powiecie wołkowyskim województwa nowogródzkiego. W II Rzeczypospolitej w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim. Siedziba wiejskiej gminy Mścibów. W 1921 roku wieś liczyła 1051 mieszkańców. W 1947 r. Mścibowie urodził się Anatol Astapienka – białoruski fizyk teoretyk, polityk, politolog oraz pisarz, członek Związku Pisarzy Białoruskich. Przypisy Linki zewnętrzne Mścibów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 773 . Mścibów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 360 .
Mstsibova

Mstsibova (vitryska: Мсцібава) är en by i Belarus. Den ligger i voblasten Hrodna voblast, i den västra delen av landet, 240 km väster om huvudstaden Minsk. Mstsibova ligger 161 meter över havet och antalet invånare är 500. Natur Terrängen runt Mstsibova är platt. Närmaste större samhälle är Horad Vaŭkavysk, 13,8 km öster om Mstsibova. Se även Landsbygdsorter i Hrodna voblasć Vitrysslands landsbygdsorter Referenser Kommentarer Källor
Dunilavichy

Dunilavichy is an agrotown in Vitebsk Region, Pastavy District, northern Belarus. History It was a private town of the Holszański family until 1551, when it passed to King Sigismund II Augustus. Later on, it became again a private town of various nobles, including the Białłozor, Brzostowski, Janiszewski and Tyszkiewicz families. It was administratively located in the Oszmiana County in the Vilnius Voivodeship of the Polish–Lithuanian Commonwealth. After the Second Partition of Poland in 1793, the town was annexed by Russia. Following World War I, it was part of reborn Poland. During the Polish–Soviet War, it was the site of two battles. The first was fought on 19–21 May 1920, ending in a Soviet victory, the second was fought on 3–4 June 1920, and was won by the Poles. In the 1921 census, 49.4% people declared Jewish nationality, 43.1% declared Polish nationality, and 6.3% declared Belarusian nationality. Following the invasion of Poland in September 1939, the town was first occupied by the Soviet Union until 1941, then by Nazi Germany until 1944, and re-occupied by the Soviet Union afterwards, which eventually annexed it from Poland in 1945. Demographics Notes References
Cmentarz farny w Grodnie

Cmentarz farny w Grodnie (biał. Могілкі старыя каталіцкія, фарныя) – cmentarz rzymskokatolicki w Grodnie założony w 1792. Historia Inicjatorem powstania nekropolii był proboszcz grodzieński ks. Józef Muczyński (zm. 4 lutego 1793), kanonik smoleński, doktor teologii, rektor szkół wydziałowych. Biskup Jan Kossakowski po wizytacji w 1805 napisał Tegoż dnia, 24 sierpnia, odwiedziłem cmentarz parafialny niedawno założony i obszerny, a już cały grobowcami okryty, między innymi nagrobek panny Tokarzewskiej, która z rozpaczy w 22 roku życia własną zabiła się ręką, okropny koniec gwałtownej namiętności przypomina. Na cmentarzu znajdują się nagrobki, których twórcami byli m.in.: Józef Grzegorz Zaborowski, W. Bobrowski, Bolesław Szyszkiewicz, Wasyl Kaczan, Ignacy Fabian Siliniewicz, Lewandowiczowie. Cmentarz był czynny do połowy lat 70. XX wieku. W 2006 zdewastowano kilkadziesiąt nagrobków. Na wprost wejścia wznosi się kaplica z XIX wieku z dwoma pamiątkowymi polskimi tablicami z 1983. Pochowani Pochowani na nim są m.in. architekt Giuseppe de Sacco, Eliza Orzeszkowa z mężem Stanisławem Nahorskim, generał Wojska Polskiego Adam Mokrzecki z synem, żołnierze polscy polegli w 1919 i 1920 roku (w lewej części cmentarza od wejścia głównego, obok muru od strony ulicy) obrońcy Grodna z 1939 z m.in. 13-letnim uczniem Tadeuszem Jasińskim rzeźbiarz Bolesław Szyszkiewicz Edward Listowski - prezydent Grodna członkowie rodziny baronów Danglów ze Skłót W pobliżu znajduje się cmentarz prawosławny. Przypisy Bibliografia Jacek Rozmus, Jerzy Gordziejew, Cmentarz farny w Grodnie 1792-1939, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków, s. 122 + 77 il. J. Kurczewski, Biskupstwo wileńskie, Wilno 1912, s. 528. Renik Wanda, Grodzieński cmentarz farny, "Przeszłość i Pamięć" Biuletyn Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa, Numer 1-2 (26-27) 2003 /Styczeń - Czerwiec/. Linki zewnętrzne Cmentarz farny na portalu Radzima.org Stare grodzieńskie cmentarze – ważne, lecz niepotrzebne zabytki Galeria zdjęć
Kościół św. Józefa w Rubieżewiczach

Kościół św. Józefa w Rubieżewiczach (biał. Касцёл Святога Юзафа lub Язэпа) — rzymskokatolicka świątynia we wsi Rubieżewicze w rejonie stołpeckim, w obwodzie mińskim na Białorusi. Kościół parafialny parafii św. Józefa w Rubieżewiczach. Historia Wzniesiony w latach 1907–1917 z kamienia, w stylu nawiązującym do gotyku. Zbudował go mieszczanin Antoni Tur, który pisał i trzykrotnie pieszo dostarczał podania do rosyjskiego cara w Petersburgu z prośbą o zezwolenie na budowę. Uzyskał ją w 1905 roku z zastrzeżeniem, że kościół ma być dużych rozmiarów i wzniesiony w ciągu 3 lat. Wiosną 1944 r. partyzancki pluton AK wytrwał w tej świątyni całodzienne oblężenie partyzantów sowieckich. Opis Obok kościoła znajduje się tzw. „Ogród kamieni”. Kamienie upamiętniają wsie uczestniczące w fundowaniu kościoła, a najstarszy z nich, kamień fundacyjny koło wejścia do kościoła upamiętnia datek na budowę złożony przez Antoniego Tura. Ponadto obok kościoła stoi pomnik ku czci żołnierzy polskich. Ma on formę biało-czerwonego obelisku z figurą Jezusa Chrystusa na szczycie i Orła Białego z przodu. Linki zewnętrzne Kościół Św. Józefa. radzima.org. [dostęp 2019-07-10]. (biał. • ang. • pol. • ros.).
Церковь Святого Иосифа (Рубежевичи)

Церковь Святого Иосифа (бел. Касцёл Святога Іосіфа) — католический храм в агрогородке Рубежевичи, Минская область, Беларусь. Относится к Рубежевичскому деканату Минско-Могилёвского архидиоцеза. Памятник архитектуры, построен в 1907—1911 годах в неоготическом стиле, включён в Государственный список историко-культурных ценностей Республики Беларусь (код 612Г000621). История После подавления Польского восстания 1863 года множество католических костёлов на территории современной Беларуси было отобрано царским правительством у Католической церкви и передано православным, в том числе и деревянная церковь 1799 года постройки в деревне Рубежевичи (не сохранилась). Многократные просьбы верующих разрешить им постройку нового здания долгое время оставались без ответа, только в 1905 году после выхода Указа об укреплении начал веротерпимости строительство было разрешено. Каменная церковь в неоготическом стиле была возведена в 1907—1911 годах на северной окраине деревни, на холме. Архитектура Рубежевичский католический храм — памятник архитектуры неоготики. К основному прямоугольному в плане объёму, накрытому высокой двускатной крышей с восточной стороны примыкает более низкая полукруглая апсида и две симметричные боковые ризницы. По бокам главного фасада возвышаются две мощные 45-метровые трёхъярусные башни-колокольни, укрепленные по углам ступенчатыми контрфорсами и завершённые остроконечными шатрами. Между башнями расположен зубчатый фронтон с круглым витражным окном-розой в центре и латинским крестом. Внутреннее пространство разделено восьмигранными колоннами на высокий центральный и более низкие боковые нефы, перекрытые стрельчатыми сводами. В интерьере храма выделяются главный алтарь (Вильно, 1935 год) с бронзовой статуей Иисуса Христа. Икона Божией Матери Остробрамской, по преданию, подарена приходу Бенигной Волосевич (матерью Янки Купалы). Статуя св. Антония один из самых старых предметов интерьера, перенесена в новое здание из старого костёла. Орган приобретен в 1928 году в Вильно, имеет 20 регистров, 820 труб. Колокола на звонницах отлиты различными польскими мастерами в 1920-х годах, каменная ограда храма построена в 1924 году. Литература А. М. Кулагін. Каталіцкія храмы Беларусi. — Мінск: 2008. ISBN 978-985-11-0395-5 Примечания Ссылки О храме на сайте Католической церкви в Беларуси Сайт globustut.by Архивная копия от 20 ноября 2016 на Wayback Machine radzima.org
Kościół Św. Trójcy w Różanie

Kościół Św. Trójcy w Różanie (biał. Касцёл Найсв. Тройцы) – rzymskokatolicka świątynia wzniesiona w Różanie w I połowie XVII wieku z fundacji Lwa Sapiehy. Kościół parafialny parafii Trójcy Świętej w Różanie. Historia W 1595 wybudowano w Różanie drewnianą świątynię pod wezwaniem Św. Trójcy fundacji Aleksandra Tyszkiewicza. Obecny murowany kościół powstał w 1617 z inicjatywy właściciela dóbr różańskich kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego Lwa Sapiehy. W latach 1768 i 1787 dobudowano do niego dwie kaplice: św. Krzyża i św. Barbary. W 1779 świątynia została przebudowana w stylu klasycyzmu przez sprowadzonego z Saksonii architekta Jana Samuela Beckera. W 1850 i 1891 poddana remontowi. W czasach sowieckich w kościele nieprzerwanie odbywały się msze św. i nabożeństwa. W 1960 do kościoła w Różanie przeniesiono większość wyposażenia z zamykanego z polecenia władz kościoła pomisjonarskiego w Łyskowie. Jest świątynią jednonawową z charakterystyczną czterokondygnacyjną i ośmioboczną wieżą. Ściany zdobione są skarpami. Przypisy Bibliografia ZbigniewZ. Hauser ZbigniewZ., Nowy ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Warszawa: Wydawnictwo „Burchard Edition”, 2005, ISBN 83-87654-25-6, OCLC 63010349 . Michał Marczak, Przewodnik po Polesiu, Brześć nad Bugiem 1935 [reprint: Fundacja Pomocy Szkołom Polskim na Wschodzie im. Tadeusza Goniewicza, Lublin 2008] "Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік", Мінск 1993 Linki zewnętrzne Szczegółowe kalendarium parafii autorstwa o. Jana Fibka OFMCap Galeria zdjęć na portalu Radzima.org