Vorderer Gosausee

Vorderer Gosausee – jezioro górskie i zbiornik retencyjny w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w gminie Gosau, w regionie Salzkammergut. Położone jest u północnych podnóży masywu Dachstein, pomiędzy grzbietem Gosaukamm a grupą Dachsteinu. Należy do zespołu jezior gosauskich, do którego zaliczane są także Gosaulacke i Hinterer Gosausee. Odpływem jeziora jest potok Gosaubach, należący do dorzecza Traun i dalej Dunaju. Jezioro jest jednym z najbardziej znanych punktów krajobrazowych w regionie Dachstein-Salzkammergut. Z jego północnego brzegu rozciąga się widok na masyw Dachsteinu i Gosaukamm. Ze względu na położenie, dostępność oraz sąsiedztwo szlaków turystycznych Vorderer Gosausee jest popularnym celem wycieczek pieszych, a także punktem wyjścia w kierunku dalszych jezior doliny Gosau. Położenie Vorderer Gosausee leży w południowej części gminy Gosau, na końcu doliny Gosau, w austriackiej części Salzkammergut. Od północy jest dostępne drogą dojazdową z miejscowości Gosau. W rejonie północnego brzegu znajdują się parkingi, zaplecze turystyczne oraz dolna stacja kolei linowej Gosaukammbahn, prowadzącej w kierunku obszaru Zwieselalm i schroniska Gablonzer Hütte. Jezioro znajduje się w otoczeniu wysokogórskiego krajobrazu Alp Salzburskich. Po jego zachodniej stronie wznoszą się ściany Gosaukammu, natomiast na południowym horyzoncie widoczny jest masyw Dachsteinu. Z Vorderer Gosausee prowadzą szlaki piesze w kierunku Gosaulacke i Hinterer Gosausee oraz trasy wykorzystywane przez turystów i alpinistów udających się w rejon Dachsteinu. Charakterystyka Jezioro ma około 1,8 km długości i do około 500 m szerokości. Jego powierzchnia wynosi około 52 ha, a maksymalna głębokość przy wysokim stanie wody dochodzi do około 75 m. Pojemność zbiornika wynosi około 23 mln m³. Vorderer Gosausee jest zasilane głównie przez podziemne źródła w południowej części misy jeziornej. Naturalny odpływ wód odbywa się częściowo podziemnie w kierunku cieków doliny Gosau, natomiast powierzchniowym odpływem jest Gosaubach. Z powodu wykorzystania jeziora w systemie energetycznym poziom wody może się znacząco zmieniać, zwłaszcza w okresie zimowym, gdy woda jest wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej. Geneza i przekształcenia Vorderer Gosausee powstało jako jezioro polodowcowe, związane z działalnością lodowców w czasie ostatniego zlodowacenia. Pierwotny poziom lustra wody był niższy niż obecnie. Na początku XX wieku jezioro zostało przekształcone w zbiornik wykorzystywany dla potrzeb energetyki wodnej. W latach 1910–1911 zbudowano zaporę, a w ramach prac nad łańcuchem elektrowni w dolinie Gosau wykonano również drogę techniczną wzdłuż zachodniego brzegu jeziora. Budowa urządzeń piętrzących zmieniła charakter jeziora i zwiększyła jego pojemność retencyjną. Współcześnie Vorderer Gosausee pełni jednocześnie funkcję jeziora krajobrazowego, zbiornika retencyjnego oraz elementu systemu energetyki wodnej regionu Gosau. Turystyka Vorderer Gosausee jest popularnym celem wycieczek w regionie Dachstein-Salzkammergut. Wokół jeziora prowadzi łatwa trasa spacerowa, której przejście zajmuje zwykle około 1–1,5 godziny. Szlak jest wykorzystywany przez turystów pieszych i stanowi punkt wyjścia do dalszej wędrówki w kierunku Gosaulacke i Hinterer Gosausee. W rejonie jeziora uprawiane są turystyka piesza, wspinaczka, nurkowanie, kąpiele oraz sporty wodne bez użycia silników. Przy wschodnim brzegu jeziora, na ścianach Lärchkogel, znajduje się via ferrata Laserer-Alpin-Klettersteig. Ze względu na położenie przy dolnej stacji Gosaukammbahn jezioro jest również ważnym punktem wejściowym do obszaru turystycznego Dachstein West. Energetyka Vorderer Gosausee jest częścią systemu energetyki wodnej doliny Gosau. Woda z jeziora wykorzystywana jest w łańcuchu elektrowni wodnych, które powstały na początku XX wieku. Według opracowania dotyczącego nadzoru nad jeziorami w Górnej Austrii energia w systemie Gosau wytwarzana jest m.in. w elektrowniach Gosau, Gosauschmied oraz Steeg. Wykorzystanie jeziora jako zbiornika retencyjnego powoduje sezonowe wahania poziomu wody. W okresach zwiększonego poboru wody, zwłaszcza zimą, poziom jeziora może się obniżać, odsłaniając partie żwirowych brzegów. Przypisy Bibliografia Statistik 1961. T. 12. Wien: Österreichische Staubeckenkommission, Österreichischer Wasserwirtschaftsverband, 1962, s. 38–41, seria: Die Talsperren Österreichs. (niem.). Amt der Oö. Landesregierung, Direktion Umwelt und Wasserwirtschaft, Abteilung Oberflächengewässerwirtschaft: Seenaufsicht in Oberösterreich. Gewässerschutzbericht 43. Linz: 2010. [dostęp 2026-07-06]. (niem.). Linki zewnętrzne Vorderer Gosausee na stronie Dachstein Salzkammergut (niem.)