Bazylika św. Wawrzyńca w Enns

Bazylika św. Wawrzyńca (niem. Basilika St. Laurentius) – gotycka świątynia rzymskokatolicka znajdująca się w austriackim mieście Enns, w dzielnicy Lorch. Historia Bazylikę wzniesiono na miejscu domu rzymskiego z II wieku, który był prawdopodobnie rezydencją dowódcy obozu w Lauriacum (ob. Lorch) i zarazem gubernatora prowincji Noricum. W 304 roku męczeńską śmierć w pobliżu obozu poniósł św. Florian, którego utopiono w Anizie. W 1. połowie IV wieku do budynku dobudowano apsydę w celu organizacji w nim uroczystości państwowych, a w V wieku przekształcono go w kościół chrześcijański. W 511 roku wzmiankowany jest jedyny biskup Lauriacum – Constantius. W X wieku biskup Pilgrim z Pasawy, posługując się sfałszowanymi dokumentami dotyczącymi biskupa Constantiusa z Lorch, próbował udowodnić niezależność diecezji Pasawy od archidiecezji Salzburga – wydarzenie to nazywane jest fałszerstwem z Lorch. Około 1290 roku rozebrano dotychczasowy romański kościół i rozpoczęto budowę nowego, konsekrowanego w 1344 roku. W 1553 roku Ferdynand I Habsburg przeniósł siedzibę parafii Enns do kościoła Mariackiego; od tej pory świątynia służyła jako kościół cmentarny. W 1626 roku sklepienie kościoła częściowo zawaliło się, odbudowano je jednak już dwa lata później. 23 lipca 1647 roku dach kościoła został zniszczony w pożarze. Podczas odbudowy podwyższono dachy naw bocznych, które zasłoniły okrągłe okna clerestorium. W latach 1680–1688 w zachodniej części budynku wzniesiono empory. W 1715 roku w ołtarzu głównym zainstalowano obraz męczeństwa św. Wawrzyńca pędzla Georga Wolfganga Dallingera, a w 1728 roku biskup Joseph Dominicus von Lamberg ufundował obraz przedstawiający poczet 29 rzekomych arcybiskupów Lorch i Pasawy. W 1893 roku kościół poddano renowacji. W 1900 roku w prezbiterium odkryto grobowiec ze szczątkami co najmniej 31 osób (uznanych za męczenników), które następnie złożono pod murem kościoła przy wejściu do zakrystii. Szczątki ekshumowano w 1944 roku i pochowano w południowej nawie kościoła. Kolejna ekshumacja miała miejsce w 1962 roku. W 1968 roku parafię Enns podzielono na dwie – kościół Mariacki stał się siedzibą parafii franciszkańskiej, a kościół św. Wawrzyńca ustanowiono siedzibą parafii, którą opiekuje się duchowieństwo diecezjalne. W tym samym roku papież Paweł VI ustanowił Lauriacum biskupią stolicą tytularną, a 27 maja 1970 roku wyniósł świątynię do godności bazyliki mniejszej. 25 czerwca 1988 roku kościół odwiedził papież Jan Paweł II. Architektura i wyposażenie Świątynia gotycka, trójnawowa. Ma formę pseudobazyliki. Wieżę kościelną wieńczy barokowy hełm. Korpus nawowy przykrywa barokowe sklepienie krzyżowe. W prezbiterium kościoła znajduje się sakramentarium z 1480 roku, służące obecnie jako miejsce przechowywania relikwii św. Seweryna z Noricum i około 1500 innych relikwii, znalezionych przez prawosławnego badacza Aloisa Timotheosa Stumpfla. Łuk tęczowy zdobi inne sakramentarium z 1486 roku, pochodzące z nieistniejącego już ołtarza Bożego Ciała. Późnogotycki krucyfiks zawieszony w prezbiterium powstał ok. 1530 roku. Wewnątrz kościoła ustawiony jest Dzwon Maria (niem. Marienglocke), odlany w 1512 roku przez mistrza Wita (Meister Veit). Drzwi bazyliki, znane jako Brama Zmartwychwstania (niem. Auferstehungstor), wykonał w 1985 roku Peter Dimmel. 25-głosowe organy wykonało w 1976 roku przedsiębiorstwo Orgelbau Kögler z St. Florian. W 2017 roku Arnold Reinthaler stworzył instalację artystyczną na chodniku na południe od kościoła w formie osi czasu – na odcinku 18 metrów zainstalowano 12 większych półkul i 52 mniejsze wokół nich, oznaczając w ten sposób lata ważnych wydarzeń dla historii bazyliki. Galeria Przypisy