Plac Republiki w Erywaniu

Plac Republiki (orm. Հանրապետության հրապարակ, Hanrapetutian hraparak) – główny plac w stolicy Armenii, Erywaniu. Położony jest ponad pół kilometra na południe od drugiego ważnego placu stolicy – placu Wolności. Oba punkty łączy szeroki deptak Hiusisajin (Północny). Plac jest miejscem przecięcia się pięciu ważnych dla stolicy ulic: Abowiana, Nalbandiana, Tigran Mec, Wazgena Sarkisjana i Amiriana. Na północny wschód od placu, tuż za gmachem muzealnym, znajduje się stacja metra Plac Republiki (Hanrapetutian hraparak). Historia Plac został zaprojektowany przez architekta Aleksandra Tamaniana w 1924 w ramach wielkiej przebudowy miasta. Choć większość pomysłów Tamaniana na przebudowę Erywania była uważana za ekstremalne i niemożliwe do zrealizowania, wizja placu doczekała się realizacji. Wszystkie znajdujące się tu wcześniej domy, restauracje i łaźnie zostały całkowicie zburzone. Budowa placu rozpoczęła się w 1926, a zakończono ją w 1929. Plac przebudowano w latach 1952–1958. Za czasów radzieckich nazywany był placem Lenina (orm. Լենինի հրապարակ), ze względu na to, że mieścił się na nim pomnik wodza rewolucji bolszewickiej – Włodzimierza Lenina. Autorem tegoż pomnika, ustawionego w południowej części placu, był radziecki rzeźbiarz Siergiej Mierkurow. Pomnik Lenina wzniesiono 29 listopada 1940 w 20. rocznicę istnienia radzieckiej Armenii. Ręka posągu została nieco wyciągnięta do przodu, co miało dawać wrażenie ruchu, niczym krok w przyszłość. Po odzyskaniu przez Armenię niepodległości zmieniono nazwę placu, zaś pomnik przeniesiono na dziedziniec znajdujący się na placu gmachu muzeum. Na dziedzińcu tym spoczywa także pomnik carycy Katarzyny II Wielkiej. Opis Plac Republiki ma powierzchnię 14 tys. m² i reprezentuje jednolity styl architektoniczny. Z powodu zaokrąglonego kształtu z góry przypomina tradycyjny ormiański dywanik. Plac z oświetlonymi budynkami, stylowymi latarniami i szumiącymi fontannami jest w letnie wieczory i noce atrakcyjnym miejscem spotkań dla turystów, jak i miejscowej młodzieży. Tu odbywają się ważne uroczystości państwowe, w tym doroczna parada wojskowa z okazji Dnia Niepodległości. Plac otacza siedem wielkich budynków z różnokolorowego tufu wulkanicznego: gmach muzealny, w którym mieści się Narodowa Galeria Armenii i Muzeum Historii Armenii (północny wschód), Ministerstwo Finansów (wschód), Budynek Rządowy – główna siedziba rządu Republiki Armenii (wschód), Gmach Poczty Głównej oraz Ministerstwa Transportu i Łączności (południe), Hotel Armenia Marriott (zachód), Ministerstwo Spraw Zagranicznych (północny zachód), Ministerstwo Administracji Terytorialnej Armenii (północ). Na Budynku Rządowym widnieje wykonany w Moskwie zegar, który przywieziono tu w lipcu 1941. Ma średnicę 4 m i wskazówki o długości równej wzrostowi człowieka (188 i 170 cm). Po wschodniej stronie placu, przed gmachem muzealnym, umieszczono dużą fontannę, która staje się „tańczącą fontanną” w letnie wieczory od godziny 21.30. Zarówno kształt strumieni fontanny, jak i ich kolory zmieniają się zgodnie z rytmem piosenki lub granej muzyki. Atrakcję zaprojektował inżynier i naukowiec Abraham Abrahamian. Tańczące fontanny zostały odnowione w 2007 i od tego momentu są sterowane komputerowo. W programie muzycznym są utwory klasyczne, ale też jazz, rock i pop. Widowisko można oglądać bezpłatnie. Przypisy