Park Narodowy Butrint

Park Narodowy Butrint (alb. Parku Kombëtar i Butrintit) – park narodowy w południowej Albanii położony na południe od miasta Saranda w obwodzie Wlora. Park graniczy z Grecją i Morzem Jońskim. W obrębie parku znajduje się stanowisko archeologiczne Butrint wpisane w 1992 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obszary w parku objęto również konwencją ramsarską (site no 1290) w 2003 roku. Opis Dekretem rządu Albanii nr 82 z 2 marca 2000 roku ustanowiono Park Narodowy Butrint o powierzchni 25 km², który miał na celu ochronę stanowiska archeologicznego Butrint wraz z przylegającym obszarem. Dekret nr 693 z 10 listopada 2005 roku powiększył powierzchnię parku do 8591,2 ha. Park obejmuje pagórkowaty teren ze słodkowodnymi jeziorami, mokradłami, słonymi bagnami, szuwarami i wyspami. Najwyższe wzniesienie parku ma 845 m n.p.m. Park obejmuje ochroną jezioro Butrint, naturalny kanał Kanali i Butrintit długości 3600 metrów łączący jezioro z Morzem Jońskim, wyspę Ishujt e Ksamilit oraz stanowisko archeologiczne Butrint. Park położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie morza. Panuje w nim klimat śródziemnomorski, z łagodnymi zimami oraz gorącymi i suchymi latami. Ze względu na zróżnicowane warunki geologiczne i hydrologiczne w parku jest duża różnorodność gatunków zwierząt i roślin. Flora Na terenie parku stwierdzono występowanie 800-900 gatunków roślin (co stanowi 27% wszystkich gatunków występujących w Albanii). Dostępność wody w rzekach, jeziorach i mokradłach oraz ukształtowanie terenu ma wpływ na różnorodność gatunkową tego obszaru. W strefie przybrzeżnej, w wodach o głębokości do 30-40 metrów występuje Posidonia oceanica, natomiast wzdłuż ujścia rzeki, w płytszej wodzie o głębokości do kilku metrów, powszechnie spotykane są Cymodocea nodosa i Zostera noltii. Wzdłuż klifów zasolenie i skaliste podłoże powodują zmniejszenie składu florystycznego, występują tutaj gatunki takie jak Elymus pycnanthus, Lotus cytisoides, Limbarda crithmoides. Znaczny obszar, zwłaszcza w obrębie stanowiska archeologicznego, zajmują formacje z roślinami wiecznie zielonymi. W lasach parku można zaobserwować pionowy podział na trzy warstwy. Górną tworzą dąb ostrolistny (Quercus ilex) i wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis), które dominują nad innymi gatunkami drzew, takich jak: wiąz pospolity (Ulmus minor), jesion wąskolistny (Fraxinus angustifolia) i Quercus macrolepis. Podszyt tworzą: Rubus ulmifolius, głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna), róża wieczniezielona, bluszcz pospolity (Hedera helix) i powojnik włoski (Clematis viticella). W runie dominują takie gatunki jak: przytulia pospolita (Galium mollugo), ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna), krwawnica pospolita (Lythrum salicaria). Fauna Ssaki Tereny parku stanowią schronienie dla 39 gatunków ssaków, z których 14 gatunków zostało sklasyfikowanych jako zagrożone globalnie. Na obrzeżach lasów i otwartych stokach występuje kuna domowa (Martes foina). Można spotkać również szakala złocistego (Canis aureus) i lisa rudego (Vulpes vulpes), a zimą wilka szarego (Canis lupus). W okolicy strumieni i jezior spotkać można wydrę europejską (Lutra lutra). Z innych gatunków ssaków na terenie parku występuje mysz macedońska (Mus macedonicus), popielica szara (Glis glis) i wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris). Wody przybrzeżne parku odwiedzają butlonosy zwyczajne (Tursiops truncatus), delfiny zwyczajne (Delphinus delphis) i sporadycznie delfinek pręgoboki (Stenella coeruleoalba). Park stanowi jedno z siedlisk mniszek śródziemnomorskich (Monachus monachus). Ptaki W parku stwierdzono występowanie ponad 247 gatunków ptaków, z czego 70% stanowią ptaki wodne. Część z nich to gatunki osiadłe, natomiast część występuje tu tylko okresowo podczas migracji. Na skałach spotkać można gatunki takie jak: orzeł przedni (Aquila chrysaetos), sokół wędrowny (Falco peregrinus), góropatwa skalna (Alectoris graeca), modrak (Monticola solitarius) czy kowalik skalny (Sitta neumayer). W lasach i zaroślach bytuje 88 gatunków ptaków, do najpowszechniej występujących należą: rudzik (Erithacus rubecula), pierwiosnek (Phylloscopus collybita), bogatka zwyczajna (Parus major), strzyżyk zwyczajny (Troglodytes troglodytes), słonka zwyczajna (Scolopax rusticola). W lasach gniazdują również gatunki takie jak: wilga zwyczajna (Oriolus oriolus), zaganiacz oliwny (Hippolais olivetorum), myszołów zwyczajny (Buteo buteo), syczek zwyczajny (Otus scops), dzięcioł białoszyi (Dendrocopos syriacus) oraz sikora żałobna (Poecile lugubris). Na terenach podmokłych bytują: głowienka zwyczajna (Aythya ferina), kormoran zwyczajny (Phalacrocorax carbo), perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus), łyska zwyczajna (Fulica atra), mewa śmieszka (Chroicocephalus ridibundus). W szuwarach spotkać można kokoszkę zwyczajną (Gallinula chloropus), wodnika zwyczajnego (Rallus aquaticus), błotniaka zbożowego (Circus cyaneus), błotniaka stawowego (Circus aeruginosus), tamaryszkę (Acrocephalus melanopogon), remiza zwyczajnego (Remiz pendulinus). Z kolei na bagnach żerują: czapla nadobna (Egretta garzetta), siewnica (Pluvialis squatarola), siewka złota (Pluvialis apricaria) i biegus zmienny (Calidris alpina). Ponadto na przybrzeżnych bagnach koncentrują się gatunki takie jak: kulik wielki (Numenius arquata), krwawodziób (Tringa totanus) i rybitwa czubata (Thalasseus sandvicensis). Gady i płazy W parku stwierdzono występowanie 28 gatunków gadów i 10 gatunków płazów. W wodach przybrzeżnych można spotkać żółwie morskie, takie jak karetta (Caretta caretta) i żółw skórzasty (Dermochelys coriacea). Na terenie parku występuje również żółw błotny (Emys orbicularis) oraz żółw obrzeżony (Testudo marginata). Z gadów, poza żółwiami, spotkać również można następujące gatunki:jaszczurka trójpręga (Lacerta trilineata), padalec zwyczajny (Anguis fragilis), wąż Eskulapa (Zamenis longissimus), połoz lamparci (Zamenis situla) i Eryx jaculus. Z płazów najpowszechniej występują: salamandra plamista (Salamandra salamandra), traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), rzekotka drzewna (Hyla arborea), ropucha szara (Bufo bufo) i żaba strumieniowa (Rana graeca). Ryby W wodach na terenie parku występuje 105 gatunków ryb. W jeziorze Butrint stwierdzono 68 gatunków, bytuje tu: cefal pospolity (Mugil cephalus), cefal cienkowargi (Liza ramada), tępogłów grubowargi (Chelon labrosus), węgorz europejski (Anguilla anguilla), morszczuk zwyczajny (Merluccius merluccius), karaś pospolity (Carassius carassius). Wody, w których występuje Posidonia oceanica są atrakcyjne dla takich gatunków jak: pagrus różowy (Pagrus pagrus), piłczyk (Serranus hepatus), skrzelówka (Symphodus roissali), Lepidotrigla cavillone, makrela atlantycka (Scomber scombrus), mustel siwy (Mustelus mustelus), morszczuk zwyczajny (Merluccius merluccius). Zabytki Przypisy Bibliografia Albana Zotaj, Jani Vangjeli, Sulejman Sulce, Ferdinand Bego, Nikolla Peja: Butrint National Park management plan. The Albanian Society for the Protection of Birds and Mammals-ASPBM, 2010.