Lockheed T-33 Shooting Star

Lockheed T-33 Shooting Star (znany też jako T-Bird) – amerykański samolot szkolno-treningowy, produkowany w latach 1948-1959 przez Lockheed Corporation, poza USA był produkowany na licencji w Japonii i Kanadzie oraz używany w wielu krajach Europy i Ameryki Południowej. Samolot powstał na bazie myśliwca Lockheed F-80 Shooting Star, pierwszego produkowanego masowo amerykańskiego odrzutowca. Rozwinięciem T-33 jest dwumiejscowy myśliwiec przechwytujący Lockheed F-94 Starfire. W grudniu 1957 T-33A USAF lecący z Francji do Grecji został przechwycony przez MiG-15bis Forcat Ajrore Shqiptare i zmuszony do lądowania po tym, jak naruszył przestrzeń powietrzną Albanii, samolot jest dziś wystawiony w muzeum w Gjirokastrze. Wersje USAF TF-80C – oryginalne oznaczenie, prototyp T-33A – dwumiejscowy samolot szkolny AT-33A – uzbrojona wersja treningowo-bojowa T-33A DT-33A – samolot do sterowania dronami QT-33A NT-33A – samoloty przebudowane do badań w locie QT-33A – zdalnie sterowane drony służące jako cele powietrzne RT-33A – wersja rozpoznawcza AT-33A US Navy TO-2 – Oznaczenie dla T-33A nadane przez US Navy, później zmienione na TV-2 TV-2KD – TV-2 do sterowania dronami T-33B – oznaczenie dla TV-2 od 1962 DT-33B – nowe oznaczenie TV-2KD L-245 – samolot przebudowany na demonstrator T2V SeaStar, oznaczenie producenta T2V SeaStar – wersja rozwojowa oblatana 15 grudnia 1953 z mocniejszym silnikiem Allison J33-A-24/24A (27,2 kN), w służbie od 1957, samolot morski przystosowany do lądowania na lotniskowcach ze wzmocnionym kadłubem i podwoziem, hakiem, zmieniona awionika, skrzydła poszerzone do 13 m, podwyższono fotel instruktora, nowy ogon, wyprodukowano 150 sztuk T2V-1 T-1A – oznaczenie T2V-1 w systemie oznaczeń z 1962, wcześnie zastąpiony przez T-2 Buckeye, ale w użyciu do lat 70. Kanadyjskie CT-133 Silver Star – oznaczenie T-33A nadane przez RCAF, produkowane na licencji przez Canadair jako Canadair CL-30, brytyjski silnik Rolls-Royce Nene, 576 sztuk używano w latach 1953–2005, używano też wersji specjalistycznych. Użytkownicy Belgia (FAB): 38× T–33A, 1× RT–33A od 1952 Birma (Tatmadaw Lei): 10× T–33A od 1968, Ex-USA - MAP Boliwia (Fuerza Aérea Boliviana): 21× Canadair T-33AN Mk.III dostarczone 1973-1974 i 1977, 19 T-33SF; wycofane w 2017 Brazylia (FAB): 34× T–33A od 1956, 24× AT–33A od 1966, Ex-USA - MAP Chile (FACh): 13× T–33A od 1956, 2× RT–33A od 1959 Dania (Flyvevabnet): 26× T–33A 1953–1977 Dominikana (FAD): AT–33A–LO Silver Star Ekwador (FAE): 12× T–33A od 1956, 19× AT–33A od 1987 Filipiny (PAF): 27× T–33A od 1956, Ex-USA - MAP Francja (ALA): 222× T–33A 1951—1985 Grecja (Polemikí Aeroporía): 174× T–33A/RT-33A/T-33AN od 1951 Gwatemala (FAG): 8× AT–33A od 1963 Hiszpania (EdA): 58× T–33A (E.15) od 1954 Holandia (KLu): 60× T–33A 1953–1972 Honduras (FAH): 3× RT–33A w 1962, 1× T–33A w 1966 Indonezja (TNI-AU): 12 × T–33A od 1973 Iran (IIAF): 18× T–33A od 1956, 12× RT–33A od 1959 Japonia (JASDF): 68 od USA w 1955, 210 wyprodukowanych przez Kawasaki od 1956 Jugosławia (Jugoslavensko ratno zrakoplovstvo): 117× T–33A od 1953, 21× RT–33A od 1955 Kanada Royal Canadian Air Force (576× CT–133 1953–2005) Royal Canadian Navy Canadian Forces (od 1968) National Research Council Kolumbia (FAC) Korea Południowa (ROKAF): Ex-USA - MAP, 22× T–33A, 4× RT-33A 1955–1992, także w zespole Black Eagles Kuba (FAC): 4× T–33A od 1955 Libia (LARAF): 5× T–33A od 1963 Meksyk (FAM): 48× T–33A od 1961 Niemcy (Luftwaffe): 192 T–33A 1956–1976 Nikaragua (Fuerza Aérea de Nicaragua, 4× AT–33A od USA po inwazji w Zatoce Świń w 1961, wycofane 1979) Norwegia (Luftforsvaret): 22× T-33A 1953-1968 Pakistan (PAF): 21× T-33A 1955–1993 Paragwaj (Fuerza Aérea de Paraguay): 6× AT–33A od Tajwanu w 1990, wycofane 1998 Peru (FAP): 21× 1955–1993 Portugalia (FAP): 28× T–33A 1952–1991 Arabia Saudyjska (RSAF): 20× T–33A od 1957 Singapur (RSAF, maszyny francuskie) Salwador Stany Zjednoczone United States Air Force United States Navy: 698× TO-2/TV-2 Boeing Commercial Airplanes (dwa Canadair CT–33, N109X i N416X jako samoloty śledzące) Tajlandia (RTAF): 53× T–33A 1955–1995 Tajwan (ROCAF): 104× T–33A od 1953, 7× RT–33A od 1955 Turcja (THK): 189× T–33A od 1951 (ex-USA, ex-kanadyjskie, ex-niemieckie, ex-francuskie) Urugwaj (FAU): 9× T–33A od 1956, 6× RT–33A od 1964 Włochy (AMI): 71× T–33A od 1953, ex-USA - MAP Zobacz też Aermacchi MB-326 Aero L-29 Delfín Folland Gnat Fouga CM.170 Magister North American T-2 Buckeye PZL TS-11 Iskra SOKO G-2 Galeb Przypisy Linki zewnętrzne T-33 Shooting Star, globalsecurity.org