California

California là một tiểu bang ở phía tây Hoa Kỳ. Thủ phủ bang là Sacramento. Thành phố lớn nhất bang là Los Angeles. còn được người Việt gọi vắn tắt là Ca Li, là một tiểu bang ven biển phía tây của Hoa Kỳ. Với dân số là 36 triệu người và diện tích 410.000 kilômét vuông (158.402 dặm vuông), California là tiểu bang Mỹ đông dân nhất và lớn thứ ba theo diện tích. == Tổng quan == California kề cận với Thái Bình Dương, Oregon, Nevada, Arizona, và tiểu bang Baja California của Mexico. Tiểu bang này có nhiều cảnh tự nhiên rất đẹp, bao gồm Central Valley rộng rãi, núi cao, sa mạc nóng nực, và hàng trăm dặm bờ biển đẹp. Với diện tích 411.000 km² (≈160.000 dặm vuông), nó là tiểu bang lớn thứ ba của Hoa Kỳ và lớn hơn cả nước Đức và cũng như Việt Nam. Hầu hết các thành phố lớn của tiểu bang nằm sát hay gần bờ biển Thái Bình Dương, đáng chú ý là Los Angeles, San Francisco, San Jose, Long Beach, Oakland, Santa Ana/Quận Cam, và San Diego. Tuy nhiên, thủ phủ của tiểu bang, Sacramento, là một thành phố lớn nằm trong thung lũng Trung tâm. Trung tâm địa lý của tiểu bang thuộc về Bắc Fork, California. Địa lý California phong phú, phức tạp và đa dạng. Giữa tiểu bang có thung lũng Trung tâm, một thung lũng lớn, màu mỡ được bao quanh bởi những dãy núi bờ biển ở phía tây, dãy núi đá granit Sierra Nevada ở phía đông, dãy núi Cascade có đá lửa ở miền bắc, và dãy núi Tehachapi ở miền nam. Các sông, đập nước, và kênh chảy từ các núi để tưới thung lũng Trung tâm. Nguồn nước của phần lớn tiểu bang do Dự án Nước Tiểu bang cung cấp. Dự án Thung lũng Trung tâm hỗ trợ hệ thống nước của một số thành phố, nhưng chủ yếu cung cấp cho việc tưới tiêu nông nghiệp. Nhờ nạo vét, vài con sông đã đủ rộng và sâu để cho vài thành phố nội địa (nhất là Stockton) được trở thành hải cảng. Trung lũng Trung tâm nóng nực và màu mỡ là trung tâm nông nghiệp của California và trồng một phần lớn cây lương thực của Mỹ. Tuy nhiên, việc trồng trọt bị tàn phá bởi nhiệt độ thấp gần điểm đông trong mùa đông. Phía nam của thung lũng, một phần là sa mạc, được gọi là thung lũng San Joaquin, do nước chảy xuống sông San Joaquin, còn phía bắc được gọi là thung lũng Sacramento, do nước chảy xuống sông Sacramento. Châu thổ vịnh Sacramento – San Joaquin vừa là cửa sông quan trọng hỗ trợ hệ sinh thái nước mặn và vừa là nguồn nước chủ yếu của phần lớn dân cư tiểu bang. == Các vùng == Không phải ở một nơi nào tại California đều giống nhau, khác nhau từ các khu vực rừng ven biển phía Bắc núi gồ ghề cho đến sa mạc phía nam khắc nghiệt. Kẹp trong trung tâm của California là thung lũng màu mỡ Trung tâm, số lượng lớn sản phẩm nông nghiệp được sản xuất tại đây. == Thành phố == Sacramento - Thủ phủ bang với khu vực lịch sử của thành phố, Sacramento Cổ. Bakersfield - dân Basque lớn nhất thế giới bên ngoài của Tây Ban Nha được tìm thấy ở đây và nhà hàng Basque tốt rất nhiều. Fresno - Cửa ngõ vào Yosemite. Los Angeles - thành phố lớn nhất của tiểu bang, và thứ 2 lớn nhất ở Hoa Kỳ. LA là nơi có Hollywood, Venice, Trung tâm Getty, và Griffith Park. Palm Springs - Sa mạc giải trí với golf, spa, khu nghỉ dưỡng, sòng bạc, và đường xe điện trên không nổi tiếng. San Diego - Balboa Park, Old Town, SeaWorld, San Diego Zoo, và gần Tijuana, Mexico. San Francisco - Golden Gate Bridge, Alcatraz, khu phố Tàu của Mỹ lớn nhất, cáp treo, và nhà Victoria San Jose - Nam San Francisco, nơi có Winchester Mystery, và trung tâm của Thung lũng Hoa vàng, đó là nơi có nhiều công ty công nghệ. Santa Cruz - Một thành phố ven biển Trung bộ. Nơi có Santa Cruz Beach Boardwalk lịch sử, Mission Santa Cruz, và các điểm bí ẩn. == Điểm đến khác == Disneyland Hồ Lahoe - Một hồ nước lớn tuyệt đẹp tuyệt vời cho thể thao dưới nước và trượt tuyết tuyệt vời trong mùa đông. Thung lũng Napa - Spa, nếm rượu vang, tour du lịch rượu vang. Big Sur - một trong những điểm danh lam thắng cảnh dọc theo đường cao tốc Pacific Coast == Các công viên quốc gia == Dịch vụ Vườn Quốc gia (NPS) quản lý nhiều công viên quốc gia ở California: Đảo Alcatraz gần San Francisco Đài kỷ niệm Quốc gia Cabrillo tại San Diego Đường mòn California Công viên Quốc gia Quần đảo Eo biển gần Ventura Công viên Quốc gia Thung lũng Chết Đài kỷ niệm Quốc gia Devils Postpile gần Mammoth Lakes Khu tưởng niệm Eugene O'Neill tại Danville Pháo đài Point (Fort Point) tại Presidio Khu giải trí Quốc gia Cổng Vàng (Golden Gate National Recreation Area) trong San Francisco Khu tưởng niệm John Muir tại Martinez Công viên Quốc gia Joshua Tree, trụ sở tại Twentynine Palms Đường mòn Juan Bautista de Anza Công viên Quốc gia Kings Canyon Công viên Quốc gia Núi lửa Lassen gần Mineral Đài kỷ niệm Quốc gia Lớp dung nham (Lava Beds National Monument) gần Tulelake Trại giam Manzanar tại Independence Khu bảo tồn Quốc gia Mojave, trụ sở tại Barstow Đài kỷ niệm Quốc gia Muir Woods tại Thung lũng Mill Đường mòn Tây Ban Nha Cũ Đài kỷ niệm Quốc gia Pinnacles gần Paicines Bờ biển Quốc gia Mũi Reyes gần Mũi Reyes Đường mòn Pony Express Đài kỷ niệm Quốc gia Kho đạn Hải quân Cảng Chicago tại Trạm Vũ khí Hải quân Concord Công viên Quốc gia Redwood Công viên lịch sử Quốc gia Hậu phương Đệ nhị thế chiến Rosie the Riveter tại Richmond Công viên lịch sử Quốc gia Hàng hải San Francisco Khu giải trí Quốc gia Dãy núi Santa Monica Công viên Quốc gia Củ tùng (Sequoia National Park) Khu giải trí Quốc gia Whiskeytown gần Whiskeytown Vườn quốc gia Yosemite == Đến == == Đi dạo == == Hoạt động == Một số các điểm tham quan nổi tiếng nhất ở California bao gồm: Los Angeles, nơi có các Hollywood nổi tiếng thế giới, Đại lộ Danh vọng, Nhà hát Trung Quốc của Graumann, Beverly Hills và Rodeo Drive, và bãi biển cát rộng. San Francisco, với các biểu tượng Cầu Golden Gate, Alcatraz, một khu phố Tàu lớn, Ý North Beach, cáp treo, và nhiều đồi núi. San Diego có một vườn thú nổi tiếng thế giới, và, riêng công viên Safari (trước đây là công viên động vật hoang dã) công viên Thế giới biển và sôi động, cải tạo lõi trung tâm thành phố hoàn chỉnh với chính giải đấu bóng chày sân vận động Anaheim, quê hương của tổ tiên theo nghĩa đen của tất cả các công viên giải trí hiện đại, Disneyland Santa Barbara, thành phố trên bờ biển phía phải đối mặt mà phong cách riêng của mình, với một số biện minh, như "Riviera của Mỹ."