Turcja

Turcja (tur. Türkiye) – państwo położone w zachodniej Azji nad Morzem Śródziemnym z małym fragmentem na kontynencie europejskim oddzielonym od części azjatyckiej cieśninami: Bosforem, Morzem Marmara i Dardanelami. Od północy oblewa ją dodatkowo Morze Czarne. Graniczy z Bułgarią i Grecją w Europie oraz z Gruzją, Armenią, Azerbejdżanem, Iranem, Irakiem i Syrią w Azji. == Charakterystyka == Turcja ma bogatą ofertę skierowaną do podróżników: od kopuł i minaretów Stambułu, po rzymskie ruiny zachodniego i południowego wybrzeża, od szerokich i słonecznych plaż Antalyi po zimne i śnieżne szczyty gór na wschodzie kraju, od szalonych imprez w Bodrum po wyciszone pustelnie i skalne miasta Kapadocji – znajdzie się coś dla każdego, bez względu na to, czy się jedzie z plecakiem autostopem, czy też jest milionerem płynącym własnym jachtem. === Geografia === === Fauna i flora === === Klimat === === Historia === Turcja została założona w 1923 roku na szczątkach Imperium Osmańskiego, zastępując świeckimi porządkami religijne. Twórcą tej rewolucji był Atatürk, który po dziś dzień darzony jest ogromnym szacunkiem, czego wyrazy spotkać można praktycznie w każdym zakątku Turcji. W 1945 Turcja przystąpiła do ONZ, a w 1952 została członkiem Paktu Północnoatlantyckiego. === Kultura i sztuka === === Polityka === === Gospodarka === === Społeczeństwo === Społeczeństwo w Turcji jest zróżnicowane i wielokulturowe, łącząc tradycje tureckie z wpływami ze świata zachodniego i Bliskiego Wschodu. Jest to społeczeństwo, w którym religia odgrywa ważną rolę, zwłaszcza islam, choć istnieje również grupa osób o innych wyznaniach i poglądach sekularnych. W Turcji występuje duża urbanizacja, z głównym ośrodkiem w Stambule, ale także silne więzi z tradycją i kulturą wiejską. Społeczeństwo tureckie jest często postrzegane jako rodzinne i hierarchiczne, z dużym szacunkiem dla starszych. W ostatnich latach następuje zmiana ról społecznych, większa emancypacja kobiet i rozwój młodszych pokoleń. === Obyczaje === Turcja jest krajem muzułmańskim. Cudzoziemcy powinni więc przestrzegać określonych reguł zachowania, szczególnie gdy zwiedzają miejsca kultu religijnego. W meczetach należy przed wejściem zdjąć obuwie, kobiety nie mogą wchodzić z odkrytymi głowami i ramionami lub w szortach. Kobiety, które podróżują po wschodzie Turcji, powinny mieć zasłonięte nogi i ramiona. Poruszające się samotnie kobiety mogą narazić się na kłopotliwe zaczepki, również w dużych miastach (Źródło: MSZ). == Przygotowania == === Wizy === od 2 marca 2020 r. Turcja zniosła obowiązek wizowy dla obywateli polskich, jeśli ich pobyt turystyczny trwa do 90 dni w okresie półrocznym (180 dni). Reguła dotycząca ważności dokumentu podróży: paszport musi być ważny co najmniej 60 dni dłużej niż dozwolony okres pobytu bezwizowego. Oznacza to, że paszport powinien być ważny jeszcze przez minimum 150 dni, licząc od dnia pierwszego wjazdu do Turcji (Źródło: MSZ). === Przepisy celne === Przepisy celne są dość liberalne, ale ilość przywożonych rzeczy (ubrań, artykułów spożywczych itd.) nie może sprawiać wrażenia, że chodzi o handel. Z Turcji nie wolno wywozić antyków czy zabytków (np. fragmentów starych rzeźb). === Pieniądze === Na lirę turecką składa się 100 kuruszy. Kurs wymiany (maj 2020): 1 EUR = 7,5 TRY 1 TRY = 0,13 EUR 1 TRY = 0,6 PLN === Ubezpieczenie === Kiedy będziesz kupować ubezpieczenie w ramach pakietu usług biura podróży, zwróć uwagę na jego zakres. Dotyczy to szczególnie wyłączeń, za które ubezpieczyciel nie odpowiada (m.in. choroby przewlekłe). Koszty leczenia są w Turcji wysokie, warto więc wykupić dodatkową polisę, która obejmuje koszty leczenia i NNW. Zalecamy, aby ubezpieczenie pokrywało wydatki w wysokości przynajmniej 50 000 EUR, a jeśli jesteś w grupie podwyższonego ryzyka z powodu wieku lub zdiagnozowanych schorzeń – 100 000 EUR. Polisa powinna też obejmować koszty transportu medycznego, w tym transportu zwłok (Źródło: MSZ). === Rozmówki === == Dojazd == Dojazd z Polski w dowolne miejsce Turcji w zdecydowanej większości wypadków wiąże się z dotarciem do Stambułu. === Lądem === ==== Pociągiem ==== ==== Autobusem ==== ==== Samochodem ==== Dojazd samochodem z Polski nie sprawia problemu. Na przejściach granicznych należy liczyć się z dość drobiazgową i wieloetapową kontrolą, która wiąże się z długim oczekiwaniem na przekroczenie granicy. === Samolotem === == Przejścia graniczne == == Podział administracyjny == Turcja jest podzielona na 81 prowincji (tur. il; l. mn. iller). Prowincje dla celów statystycznych są przypisane do 7 regionów geograficznych, które nie stanowią jednostek administracyjnych. Każda prowincja dzieli się na podprowincje, dystrykty (tur. ilçe; l. mn. ilçeler). Prowincje mają zazwyczaj nazwę miasta, które jest jego stolicą, wyjątek stanowią: Hatay (stolica Antiochia Syryjska), Kocaeli (stolica Izmit) i Sakarya (stolica Adapazarı), dawniej także İçel (obecnie nazywany tak jak stolica Mersin). Poniżej znajduje się lista prowincji tureckich, uporządkowanych według numeracji tablic rejestracyjnych. Aż do prowincji Zonguldak jest to jednocześnie lista alfabetyczna. Ponieważ dalsze prowincje zostały utworzone przez rząd turecki w późniejszym czasie, mają też wyższe numery tablic rejestracyjnych. == Miasta == Według danych oficjalnych pochodzących z 2012 roku Turcja posiadała ponad 300 miast o ludności przekraczającej 20 tys. mieszkańców. Stolica kraju Ankara plasuje się dopiero na drugim miejscu, Stambuł jako jedyne miasto liczyło ponad 10 milionów mieszkańców; 6 miast z ludnością 1÷10 mln.; 9 miast z ludnością 500÷1000 tys.; 64 miast z ludnością 100÷500 tys.; 80 miast z ludnością 50÷100 tys., 88 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców. Adana Afyon Ankara Antalya Aydin Bursa Denizli Diyarbakir Edirne Erzurum Gaziantep Isparta Izmir Kayseri Konya Malatya Samsun Stambuł Trabzon Van Zonguldak == Ciekawe miejsca == === Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO === Góra Nemrut Hierapolis-Pamukkale Miasto Safranbolu Park Narodowy Göreme i zabytki sztuki naskalnej w Kapadocji Stanowisko archeologiczne Hattusas Starożytne sanktuarium Ksantos-Letoön Troja – stanowisko archeologiczne Wielki meczet i szpital w Divriği Zabytkowe dzielnice Stambułu == Transport == == Wyjazd == Opuszczenie terytorium Turcji nie sprawia większych problemów. Należy liczyć się z podobnymi warunkami jak przy wjeździe. == Język == W Turcji głównym językiem jest turecki, który jest językiem tureckiej rodziny języków tureckich. Turecki używa alfabetu łacińskiego i jest językiem oficjalnym kraju. W kraju występuje także mniejszość kurdyjska, arabskie i inne języki, ale turecki jest dominujący i powszechnie używany na co dzień, w mediach i edukacji. == Zakupy == Powszechny dostęp do podstawowych produktów spożywczych, nawet przy głównych drogach i mniejszych miejscowościach, nie ma problemu z odnalezieniem sklepu. == Gastronomia == Lokale gastronomiczne są czynne przez większą część doby, oferta jest szeroka, oparta głównie na świeżych warzywach i mięsie baranim. == Noclegi == === Kemping === Na terenie kraju poza obszarami miejskimi można odbywać nocleg poza miejscami do tego przeznaczonymi. Ze względu na dużą popularność tego rozwiązania należy liczyć się z dużym zaśmieceniem najatrakcyjniejszych miejsc, np. wybrzeża Morza Czarnego. == Nauka == System edukacji w Turcji obejmuje kilka etapów. Rozpoczyna się od edukacji przedszkolnej dla dzieci w wieku 3-6 lat. Następnie jest obowiązkowa edukacja wczesnoszkolna i podstawowa, które trwają 12 lat i obejmują edukację podstawową (ilkokul), średnią (ortaöğretim) oraz szkoły zawodowe i techniczne. Po ukończeniu liceum uczniowie mogą zdawać egzamin wstępny na studia wyższe, które obejmują uniwersytety i politechniki. System jest nadzorowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i kładzie duży nacisk na nauki ścisłe, języki obce oraz historię. W ostatnich latach wprowadzono reformy mające na celu modernizację i zwiększenie jakości edukacji. == Praca == == Bezpieczeństwo == Turcja jest państwem zagrożonym terroryzmem. W przeszłości dochodziło do ataków nawet w Stambule i Ankarze. Zachowaj ostrożność szczególnie w miejscach, które mogą być celem ataków (atrakcje turystyczne, kluby nocne, budynki użyteczności publicznej, miejsca zbiegowisk i demonstracji) (Źródło: MSZ). Na pograniczu z Syrią i Irakiem odbywają się działania wojskowe. Ruch na drogach kontroluje wojsko i żandarmeria – m.in. przeprowadzają kontrole pasażerów w autobusach i samochodach. Mogą występować utrudnienia i ograniczenia w poruszaniu się po drogach. Cudzoziemcy (np. w hotelach) muszą liczyć się z niezapowiedzianymi kontrolami policji i służb bezpieczeństwa. Uprawnienia organów bezpieczeństwa są bardzo szerokie. Należy zawsze mieć przy sobie paszport oraz wizę. Władze miejscowe śledzą aktywność dotyczącą Turcji w Internecie, w tym w mediach społecznościowych. Jeśli władze uznają, że jakiś wpis szkodzi Turcji lub ją obraża, mogą zatrzymać lub wydalić z kraju autora tekstu (Źródło: MSZ). W dużych miastach zdarzają się przypadki rozboju (wyrywanie torebek) lub przyjacielskich zaproszeń do lokali, gdzie pod groźbą przemocy trzeba zapłacić wygórowany rachunek za zamówione napoje. Ktoś może też zaproponować Ci, abyś kupił lub przewiózł narkotyki, co w Turcji jest bardzo surowo karane (Źródło: MSZ). W Turcji rośnie liczba gwałtów i przypadków przemocy wobec kobiet. Warto też na bieżąco sprawdzać komunikaty MSZ oraz lokalne ostrzeżenia (np. w aplikacjach pogodowych i alertach), zwłaszcza jeśli planujesz przejazdy między regionami lub pobyt poza kurortami. Jeśli chcesz mieć wszystko zebrane w jednym miejscu, zajrzyj do naszego poradnika bezpieczeństwo w Turcji i przed wyjazdem dopasuj plan zwiedzania oraz zasady ostrożności do aktualnej sytuacji. Występują też trzęsienia ziemi (Źródło: MSZ). == Zdrowie == Służba zdrowia jest w znacznym stopniu prywatna. Wizyta u lekarza (bez zabiegów) może kosztować od 100 USD wzwyż, dzień pobytu w szpitalu – od 500 USD. Zabiegi są bardzo drogie. Aby uniknąć problemów z płatnościami za leczenie szpitalne, wykup odpowiednie ubezpieczenie lub bądź przygotowany na płatności kartą kredytową. Większe szpitale podpisują umowy z ubezpieczycielami i honorują polisy ubezpieczeniowe. W mniejszych miejscowościach być może będziesz musiał zapłacić gotówką. W takiej sytuacji weź fakturę za usługę i wystąp o zwrot kosztów do ubezpieczyciela. Wyposażenie szpitali jest na dobrym poziomie. Szczepienia nie są obowiązkowe, ale zalecamy szczepienia przeciwko żółtaczce. W razie poważniejszych zabiegów medycznych (np. operacji), będziesz musiał pokazać zaświadczenie o szczepieniu (Źródło: MSZ). == Kontakt == === Telefony alarmowe === Pogotowie ratunkowe – 112 Straż pożarna – 110 Policja – 155 Żandarmeria – 156 (pełni zadania policji poza terenem miejskim) Straż wybrzeża – 158 AFAD – 122 (zarządzanie kryzysowe) Infolinia w sprawie pozwoleń na pobyt – 157 Pożar lasu – zgłoszenia – 177 Przemoc w rodzinie – 183 == Informacje turystyczne == == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == === Przedstawicielstwa Polski w Turcji === Ambasada RP w Ankarze Adres: Atatürk Bulvarı N°241, Kavaklıdere, PK-20, 06-650 Ankara Telefon: +90 312 457 20 00 (centrala) - czynny całodobowo Faks: +90 312 467 89 63 Strona www: https://ankara.msz.gov.pl/pl/ E-mail: ankara.amb.sekretariat@msz.gov.pl === Przedstawicielstwa Turcji w Polsce === Ambasada Republiki Turcji w Warszawie ul. Rakowiecka 19, 02-517 Warszawa Telefon: +48 22 854 61 10 Fax: +48 22 646 43 25 Strona www: http://warsaw.emb.mfa.gov.tr/ E-mail: embassy.warsaw@mfa.gov.tr