Moskwa

Od momentu założenia w 1147 roku Moskwa (ros. Москва) znajdowała się na rozdrożu historii jako stolica imperiów i częsty cel najeźdźców. Jako stolica Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego, a obecnie Federacji Rosyjskiej, odegrała kluczową rolę w rozwoju największego państwa świata. Dla wielu widok kompleksu Kremla w centrum miasta wciąż jest pełen symboliki i historii. Dziś Moskwa to kwitnąca, bujna stolica, tętniąca życiem, kulturą, a czasem i ruchem ulicznym. Rozległa metropolia, najbardziej wysunięte na północ i najzimniejsze megamiasto na świecie oraz najludniejsze miasto w Europie, Moskwa słynie również z licznych muzeów, monolitów z czasów sowieckich, a także postsowieckiego kiczu. == Dzielnice == === Dzielnice centralnej Moskwy === === Dzielnice peryferyjne === == Charakterystyka == Moskwa jest finansowym i politycznym centrum Rosji i krajów byłego Związku Radzieckiego. Po rozbudowie w 2012 roku, Moskwa liczy około 13 milionów mieszkańców i zajmuje powierzchnię 2511 kilometrów kwadratowych (970 mil kwadratowych). Moskwa jest drugim pod względem liczby ludności miastem w Europie, po Stambule, i posiada najludniejszy obszar metropolitalny w Europie, liczący około 21 milionów mieszkańców, co stanowi około jedną siódmą populacji Rosji. Moskwa leży w strefie czasowej UTC+3; nie obowiązuje tam czas letni. Wiele lat po rozpadzie Związku Radzieckiego gospodarka poprawiła się, a era nowożytna przyniosła szeroką gamę projektów budowlanych, nowoczesną architekturę i nowsze systemy transportu. Metro moskiewskie jest w szczególności najdłuższym i najbardziej ruchliwym systemem metra w Europie. Miasto charakteryzuje się również największą w Europie koncentracją wieżowców. === Orientacja === Moskwa to ogromne miasto, początkowo nieco dezorientujące rozmiarami i zgiełkiem. Jednak kilka prostych obserwacji pomoże Ci się zorientować. Moskwa to miasto o tradycyjnej, promienistej strukturze pierścieniowej, która do niedawna rozwijała się niemal religijnie. Jednak ostatnio pojawiły się plany budowy autostrad akordowych, które mogłyby nieznacznie zmienić kierunek podróży. Centralne pierścienie Moskwy powstały historycznie – jako mury obronne dla miasta w miarę jego rozwoju. Zaczynając od centrum, są one ułożone w następującej kolejności: Pierścień centralnych placów wyznacza miejsce, gdzie znajdowały się mury obronne, które ograniczały najstarszą część miasta, Kitaj-Gorod. Pozostałości murów obronnych zachowały się w rejonie stacji metra Kitaj-Gorod. Podobnie jak kolejny pierścień, ma on kształt półkola, spoczywającego nad rzeką Moskwą, choć nabrzeże rzeki Moskwy można uznać za zamknięcie tego pierścienia. Nazwy placów, zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Borowicka (Brama Borowicka Kremla, wejście do Zbrojowni), Maneżnaja (najłatwiejszy dojazd na Plac Czerwony), Teatralnaja (Teatr Wielki), Łubianka, Nowaja i Staraja. Pierścień Bulwarowy to półkole położone nad rzeką Moskwą. Biegnie wzdłuż granic tzw. Białego Miasta i zawdzięcza swoją nazwę wszystkim ulicom ciągnącym się wzdłuż bulwarów. Wśród nich znajduje się Bulwar Czystoprudny, ulubione miejsce wypoczynku mieszkańców Moskwy, ale wszystkie pozostałe bulwary są nie mniej imponujące. Pierścień Ogrodowy zawdzięcza swoją nazwę działkom daczy (ogrodom), które powstały poza nim w okresie jego powstawania. Pierścień Ogrodowy otacza miasto mniej więcej tak, jak było na początku XX wieku, a większość zabytków znajduje się w jego granicach, podczas gdy poza nim zdecydowaną większość terytorium stanowią tereny mieszkalne, tereny przemysłowe i parki. Dziś Pierścień Ogrodowy to arteria z licznymi węzłami przesiadkowymi, co jednak nie zapobiega jego korkom. Linia Okrężna to pierwsza linia moskiewskiego metra, biegnąca okrężnie, mniej więcej wzdłuż Pierścienia Ogrodowego, ale z kilkoma objazdami (na zewnątrz), aby dotrzeć do większości moskiewskich stacji kolejowych. Należy zauważyć, że centralne wagony pociągów na tej linii są niezwykle zatłoczone praktycznie o każdej porze dnia. Trzecia Obwodnica to arteria komunikacyjna zbudowana na przełomie XX i XXI wieku w celu odciążenia centrum miasta. Jak pokazuje doświadczenie, nie była ona wystarczająca dla ruchu w Moskwie i korki utrzymują się również na Trzeciej Obwodnicy. Trzecia Obwodnica zazwyczaj biegnie jedną stację metra od Linii Okrężnej, mijając również stacje kolejowe Ryska i Sawiełowska. W Lefortowie przechodzi przez tunel Lefortowski. Moskiewski Obwód Centralny (МЦК) (dawniej „Mały Obwód Moskiewski”) został otwarty dla ruchu pasażerskiego we wrześniu 2016 roku. Obwodnica Moskwy (MKAD) stanowiła granicę miasta do lat 80. XX wieku, po czym miasto zaczęło anektować obszary poza obwodnicą. Całkowicie przebudowana w latach 90. XX wieku, stała się najlepszą drogą ekspresową w Rosji. W przypadku podróży na duże odległości w obrębie Moskwy MKAD jest zazwyczaj najszybszą i najwygodniejszą opcją, pomimo rosnących odległości. === Klimat === Moskwa ma umiarkowany klimat kontynentalny z zimnymi, długimi zimami i ciepłymi (czasami gorącymi) latami. Wilgotność powietrza jest wysoka zimą i umiarkowana latem. Zima (okres z temperaturami poniżej 0°C) zazwyczaj rozpoczyna się w połowie listopada i kończy pod koniec marca lub na początku kwietnia; średnia temperatura w tym okresie wynosi -5°C. Średnia temperatura najzimniejszego miesiąca, lutego, wynosi -7°C (średnio minimum -10°C, średnio maksimum -4°C). Odwilże są dość częste w grudniu i styczniu (do +5°C), a silne mrozy występują w styczniu i na początku lutego (do -25°C). Śnieg pada na początku listopada i całkowicie topnieje do połowy kwietnia. Marzec jest zazwyczaj miesiącem zimowym ze średnią temperaturą około -2°C. W okresie zimowym (listopad–luty), ze względu na tzw. „efekt miasta” (kiedy w stolicy jest o 2–3 stopnie cieplej niż na wsi) oraz przechodzenie cyklonów w tym okresie, dni słonecznych jest bardzo mało (nawet 80–90% zachmurzenia). Jednocześnie położenie geograficzne Moskwy i jej narażenie na działanie różnych mas powietrza powodują gwałtowne wahania temperatury zimą – od 0°C, a nawet więcej, do około -20°C (i z powrotem), często w ciągu kilku dni. Wiosna zaczyna się w kwietniu, kiedy średnia temperatura wzrasta powyżej 0°C. W połowie maja zaczyna się słoneczna, letnia pogoda, ze średnią temperaturą powyżej 15°C. Lato (okres temperatur powyżej 15°C) trwa zazwyczaj od połowy maja do końca sierpnia; średnia temperatura wynosi 18°C. Jednak temperatury między 15°C a 20°C często występują zarówno w maju, jak i we wrześniu. Średnia temperatura najcieplejszego miesiąca, lipca, wynosi 19°C (ze średnią minimalną 14°C i średnią maksymalną 24°C). Ostatnio w regionie stołecznym temperatury latem, szczególnie w czerwcu i lipcu, często przekraczały 30°C, a takie upały utrzymywały się czasami przez 1–2 tygodnie. Jesień zaczyna się na początku lub w połowie września i w tym miesiącu może panować zarówno pogoda prawie letnia z temperaturami około 15°C, jak i pogoda prawie zimowa z temperaturami około 5°C. Październik jest miesiącem typowo jesiennym ze średnią temperaturą 6°C. W listopadzie temperatury rzadko przekraczają 6°C i rzadko spadają poniżej -10°C, zazwyczaj oscylując wokół 0°C. Grudzień może być zróżnicowany: możliwe są temperatury około 0°C (a czasami nawet wyższe), ale zdarzają się również przymrozki około -20°C; średnio temperatury od -5°C do -8°C są uważane za normalne. Czas tworzenia się stabilnej pokrywy śnieżnej w Moskwie zmienia się z roku na rok: czasami zdarza się to dopiero w listopadzie, ale zdarzają się też lata (na przykład zima 2019–2020), w których, jak pisał Aleksander Puszkin, „śnieg padał dopiero w styczniu”. Najczęściej zdarza się to w grudniu. == Dojazd == === Samolotem === Moskwa (IATA: MOW dla wszystkich lotnisk) posiada cztery komercyjne lotniska pasażerskie. Zagraniczni turyści najczęściej przybywają na Szeremietiewo i Domodiedowo. 1 Międzynarodowy Port Lotniczy Szeremietiewo (IATA: SVO) (32 km (20 mil) na północny zachód od centrum Moskwy, w mieście Chimki), ☏ +7 495 232-65-65. Główny węzeł rosyjskiego przewoźnika Aerofłot. Lotnisko posiada wiele terminali – sprawdź swój terminal odlotów przed przybyciem na lotnisko. Aby podróżować między lotniskiem a miastem: Aeroexpress to jedyne połączenie kolejowe z lotniskiem. Pociągi kursują między lotniskiem a Dworcem Białoruskim w północno-zachodniej części centrum miasta. Zatrzymuje się również na stacjach Okruznaja, Sawiełowskij i Begowaja, gdzie można przesiąść się na metro. Pociągi kursują się co 30 lub 60 minut od 05:00 do 00:30. Podróż trwa 50 minut i kosztuje 525 rubli; bilety można kupić online. Zachowaj bilet papierowy lub mobilny na całą podróż Aeroekspresem. Z Dworca Białoruskiego podróż metrem do centrum miasta zajmuje dodatkowe 20 minut. Autobusy nr 851 (57 rubli za 90-minutowy bilet przesiadkowy zakupiony u kierowcy) i nr 949 (80 rubli) kursują między terminalami a stacją metra Recznoj Wokzał linii metra 2 (ciemnozielony). Jeśli skorzystasz z tańszego, regularnego autobusu nr 851 lub 817 (patrz poniżej), kierowca wręczy Ci czerwoną kartę, którą następnie musisz skasować przy skanerze. Możesz też kupić bilet lub kartę transportową Troika w automacie biletowym tuż przy przystanku autobusowym przed wyjściem z hali przylotów Terminala D. Większość kierowców nie mówi po angielsku, więc nie polegaj na ich pomocy. Po wyjściu z autobusu idź pieszo kilka kroków w kierunku, w którym jechał autobus, a zobaczysz stację metra po prawej stronie, w pierwszym przejściu między budynkami. Wracając na lotnisko, po wyjściu ze stacji metra Recznoj Wokzał, przejdź przez ulicę, obejdź ogrodzenie po drugiej stronie ulicy i poszukaj autobusu pod pomarańczowym centrum handlowym. Autobus nr 817 (61 rubli za 90-minutowy bilet przesiadkowy zakupiony u kierowcy) lub autobus nr 948 (85 rubli) kursują między terminalami a stacją metra Planernaja, na północno-zachodnim końcu linii metra nr 7 (fioletowy). Podróż autobusem do stacji metra trwa około 40 minut, a podróż metrem do centrum miasta zajmuje kolejne 40 minut. Autobusy kursują od około 05:30 do 00:45. Autobus nr 1195 (300 rubli w jedną stronę lub 500 rubli w obie strony), obsługiwany przez Aeroexpress, łączy terminale B i C ze stacją metra Chowrino. Kursuje co 10 minut między 6:00 a 23:30, podróż trwa 20 minut. Bilety można kupić online i w autobusie. Autobus nocny H1 (61 rubli) kursuje co 30 minut między 00:30 a 05:30. Autobus kursuje między lotniskiem, centrum miasta (w tym węzłem komunikacyjnym Kitaj-Gorod, gdzie można przesiąść się na inne połączenia nocne) oraz stacją metra Jugo-Zapadnaja. Yandex Taxi to oficjalna aplikacja mobilna do zamawiania taksówek obsługująca lotnisko. Ceny przejazdów do centrum miasta wynoszą około 1000 rubli. W miarę możliwości należy unikać przejazdu przez bramkę poboru opłat, ponieważ jest ona płatna. Oprócz opłaty wjazdowej w wysokości 100 rubli/godzinę (zaokrąglonej do pełnej godziny), po przejechaniu przez bramkę pobierana jest dodatkowa opłata w wysokości od 100 rubli/godzinę do 300 rubli/godzinę, w zależności od odległości od wjazdu i komfortu parkowania – z nieoficjalną opcją nieograniczonego postoju za 300 rubli. Jednakże w pobliżu lotniska znajdują się nieoficjalne parkingi, gdzie cena za dobę zaczyna się od 200 rubli. 2 Międzynarodowy Port Lotniczy Domodiedowo (IATA: DME) (45 km (28 mil) na południowy wschód od centrum Moskwy), ☏ +7 495 933-66-66. Obsługuje on rocznie nieco więcej pasażerów niż Międzynarodowy Port Lotniczy Szeremietiewo. Lotnisko jest bazą linii lotniczych S7 Airlines i preferowanym lotniskiem dla większości zagranicznych linii lotniczych obsługujących Moskwę. Na terenie całego lotniska dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Na lotnisku znajduje się wiele kawiarni, barów, restauracji i sklepów. Aby podróżować między lotniskiem a miastem: Pociągi Aeroexpress kursują między lotniskiem a Dworcem Paweleckim w południowo-wschodniej części centrum miasta. Pociągi odjeżdżają co 30 minut od 06:00 do 00:30. Podróż trwa 50 minut i kosztuje 525 rubli w jedną stronę; bilety można kupić online. Zachowaj bilet papierowy lub mobilny na całą podróż Aeroekspresem. Z Dworca Paweleckiego podróż metrem do centrum miasta zajmuje dodatkowe 20 minut. Pociągi podmiejskie to tańszy sposób podróżowania między lotniskiem a Dworcem Paweleckim. Podróż pociągiem podmiejskim trwa 75 minut i kosztuje 120 rubli. Autobus nr 308 o wartości 100 rubli kursuje 24 godziny na dobę między lotniskiem a stacją metra Domodiedowskaja, w pobliżu południowo-wschodniego krańca linii metra nr 2 (ciemnozielony). W autobusach jest dużo miejsca na bagaż. Autobusy kursują co 15 minut, a co 40 minut między 00:00 a 06:00. Podróż trwa 30 minut. Ze stacji metra Domodiedowskaja podróż metrem do centrum zajmuje kolejne 40 minut. Jadąc w kierunku lotniska, na stacji metra Domodiedowskaja, należy wyjść na południe (od strony centrum), skręcić w prawo w przejście podziemne i iść nim do końca, a następnie wspiąć się po schodach. Na filarach znajdują się prymitywne, szablonowe oznaczenia autobusu linii 308, które ułatwią Ci dotarcie do celu. Po wyjściu na ulicę zobaczysz wysoki budynek po drugiej stronie ulicy z niebieskim napisem „Орехово-Борисово Северное”. Przystanek autobusowy znajduje się obok tego budynku. Yandex Taxi to oficjalna aplikacja mobilna do zamawiania taksówek na lotnisku. Ceny przejazdów do centrum miasta wynoszą około 1000 rubli. 3 Międzynarodowy Port Lotniczy Wnukowo (IATA: VKO) (30 km (19 mil) na południowy zachód od centrum Moskwy), ☏ +7 495 937-55-55 (siedziba główna). Międzynarodowy Port Lotniczy Wnukowo obsługuje około 12 milionów pasażerów rocznie. Aby podróżować między lotniskiem a miastem: Linia metra 8A obsługuje Międzynarodowy Port Lotniczy Wnukowo. Podróż do centrum miasta zajmuje nieco ponad godzinę. Autobus nr 911 i autobus nocny nr H11 kursują między terminalem lotniska a stacją metra Salaryewo. Podróż autobusem trwa 35-40 minut i kosztuje 36 rubli przy użyciu karty transportowej Troyka lub 55 rubli przy płatności u kierowcy. Ze stacji metra podróż do centrum miasta zajmuje dodatkowe 40 minut. Yandex Taxi to oficjalna aplikacja mobilna do zamawiania taksówek na lotnisku. Ceny dojazdów do centrum miasta wynoszą około 1000 rubli. 4 Międzynarodowy Port Lotniczy Żukowski (IATA: ZIA) (40 km na południowy wschód od centrum Moskwy). Otwarty w 2016 roku, obsługuje połączenia z/do Turcji, Soczi i krajów Azji Środkowej. Aby podróżować między lotniskiem a miastem: Autobus nr 441э (92 rub) kursuje między lotniskiem a stacją metra Kotelniki. Podróż autobusem może trwać od 30 do 60 minut, w zależności od natężenia ruchu. Yandex Taxi to oficjalna aplikacja mobilna do zamawiania taksówek na lotnisku. Koszt dojazdu do centrum miasta wynosi około 1000 rubli. Połączenie autobusowo-pociągowe – więcej informacji na oficjalnej stronie lotniska. === Pociągiem === Moskwa jest węzłem kolejowym, łączącym wszystkie części Rosji, a także Azję. Ze względu na status węzła, moskiewskie dworce kolejowe są zawsze zatłoczone, a kradzieże kieszonkowe stanowią problem. Jednak patrole policyjne i kamery monitoringu są liczne, a brutalne przestępstwa są mało prawdopodobne. Podróż pociągiem jest dominującym środkiem transportu międzymiastowego dla większości Rosjan. Wszystkie pociągi dalekobieżne są obsługiwane przez Rosyjskie Koleje Państwowe i ich spółki zależne, z wyjątkiem kilku pociągów międzynarodowych obsługiwanych przez innych operatorów. Bilety można kupić na dworcach lub online. Zazwyczaj znajdują się tam kasy biletowe z obsługą anglojęzyczną – mogą być one oznaczone jako takie lub kasjer może skierować Cię do innej kasy, jeśli nie rozumie Twojego angielskiego. ==== Z Petersburga ==== Do Petersburga można dotrzeć w 4 godziny szybkimi pociągami Sapsan. Codziennie kursuje wiele pociągów w każdą stronę, a niektóre zatrzymują się w Twerze, Wysznym Wołoczku, Bołogoje i Okułowce. Ceny biletów są zróżnicowane i niższe przy zakupie z dużym wyprzedzeniem, ale zazwyczaj zaczynają się od 3500 rubli w klasie ekonomicznej, jeśli bilet zostanie zakupiony 2 miesiące wcześniej, lub od 7500 rubli bliżej daty podróży, jeśli w ogóle będą dostępne miejsca. Pociągi prawie zawsze są wyprzedane. Między Moskwą a Petersburgiem kursuje również 13 pociągów nocnych, które są zazwyczaj tańsze niż Sapsan. Najsłynniejszym jest luksusowy pociąg Czerwona Strzała (Красная стрела), pomalowany na jaskrawoczerwony kolor, który odjeżdża z Petersburga codziennie o 23:55, a z głośników rozbrzmiewa hymn Hymn do Wielkiego Miasta. ==== Z Rosji Wschodniej i Azji ==== Bilety na Kolej Transsyberyjską są wyprzedane i najtaniej kupić je z co najmniej dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Bilety można kupić online. Główna linia Kolei Transsyberyjskiej biegnie między Moskwą a Władywostokiem, największym rosyjskim miastem na wybrzeżu Pacyfiku. Pociąg Rossija odjeżdża z Moskwy co drugi dzień o 13:20, natomiast wolniejsze, ale tańsze pociągi nr 44 i 100 odjeżdżają codziennie około północy. Główne przystanki to Jekaterynburg (24–31 godzin; 4000 rub za klasę Platzkart, 7000 rub za 2. klasę), Omsk (35–48 godzin), Nowosybirsk (46–54 godziny), Krasnojarsk (54–66 godzin), Irkuck (68–81 godzin; 9000 rub za klasę Platzkart, 11000 rub za 2. klasę), Ułan Ude (75–89 godzin) i Władywostok (7 dni; 14000 rub za klasę Platzkart, 25000 rub za 2. klasę). Pozostałe trasy Kolei Transsyberyjskiej, między Moskwą a Chinami, cieszą się większą popularnością wśród turystów. Istnieją dwa pociągi tygodniowo do/z Pekinu: Transmongolski (pociąg nr 4) przez Ułan Bator i Transmandżurski (Wostok/pociąg nr 20) przez Mandżurię. Obie podróże trwają sześć nocy, ale podróż przez Mongolię oferuje więcej widoków. ==== Dworce kolejowe w Moskwie ==== Moskwa ma 10 stacji kolejowych, z których 9 znajduje się w pobliżu stacji metra, blisko centrum Moskwy. Koniecznie zanotuj stację, z której odjeżdża Twój pociąg – będzie ona podana na bilecie lub online. Trzy stacje (Leningradzki, Jarosławski i Kazański) znajdują się na jednym ogromnym placu, nieformalnie zwanym „Placem Trzech Stacji”. Przygotuj się na ogromne kolejki do wejścia lub wyjścia z metra w godzinach szczytu, gdy ludzie wysiadają lub wsiadają do pociągów podmiejskich. === Samochodem === Wiele punktów wjazdowych do Moskwy przez Obwodnicę i do miasta jest wyposażonych w rotacyjne blokady drogowe, gdzie patrole policji drogowej mogą zatrzymać pojazd, zwłaszcza jeśli nie ma on moskiewskich tablic rejestracyjnych. Możesz zostać zatrzymany i przesłuchany, ale zostaniesz wpuszczony do środka, jeśli posiadasz wszystkie wymagane dokumenty. ==== Z Europy ==== Samochody zagraniczne, zwłaszcza drogie, mogą przyciągać niechciane spojrzenia, a wjazd do Rosji samochodem wiąże się z uciążliwymi formalnościami. Bezpośrednia droga z Białorusi prowadzi drogą , choć wymaga uzyskania zezwolenia na wjazd. Kolejną popularną trasą jest Rosyjska Droga Federalna . Ruch na niej jest duży. === Autobusem === Podróż samolotem lub pociągiem jest zazwyczaj łatwiejsza, dlatego większość turystów odwiedzających Moskwę nie skorzysta z autobusów międzymiastowych. Ecolines obsługuje połączenia autokarowe między Moskwą a różnymi miastami w Europie, przekraczając granicę z Łotwą. Autobusy przyjeżdżają i odjeżdżają z dworca autobusowego Siewierne Wrota, obok stacji metra Chowrino, na linii metra 2 (zielona) w północnej części Moskwy. Do miejsc docelowych należą: Ryga (20 godzin, 14 000 RUB), Tallinn (28 godzin, 14 000 RUB), Wilno (22 godziny, 14 000 RUB), Warszawa (31 godzin, 18 000 RUB), Mińsk (9 godzin, 2100 RUB), Amsterdam (51 godzin, 30 000 RUB), Praga (48 godzin, 24 000 RUB) i Berlin (38 godzin, 24 000 RUB). Wiele krajowych autobusów międzymiastowych zatrzymuje się na moskiewskim dworcu autobusowym, obok stacji metra Szczełkowskaja, na wschodnim końcu linii metra nr 3 (ciemnoniebieskiej). Z tej stacji odjeżdżają autobusy do popularnego kurortu Suzdal. Istnieje również kilka małych przystanków autobusowych i stacji, z których odjeżdżają autobusy do/z małych miejscowości, rzadko odwiedzanych przez turystów. 15 Moskiewski Centralny (Szczołkowski) Dworzec Autobusowy, czyli dworzec autobusowy międzymiastowych (Центральный Автовокзал, Московский междугородный автовокзал) (stacja metra Shelkovskaya (ostatnia stacja linii (3), w północno-wschodniej Moskwie). Pod autostradą wiadukt), ☏ +7 499 748-8029. Codziennie 04:00-23:15. Odjeżdżają stąd autobusy międzymiastowe do miast Rosji i niektórych miast byłego Związku Radzieckiego. To jedyne miejsce w Moskwie, z którego można dojechać komunikacją miejską bezpośrednio do Suzdal. 16 Autobusy międzymiastowe Krasnogwardiejskaja (stacja metra Krasnogwardiejskaja). 17 Autobusy regionalne, Proezd Stratonavtov (пр. Стратонавтов), 9 (stacja metra Tushinskaja), ☏ +7 495 491-8215. Kierunek zachodni/północno-zachodni w obwodzie moskiewskim, Wołokołamsku, Zwienigorodzie, Ruzie. 18 Dworzec autobusowy międzymiastowy Jużnyje Worota (Автостанция Южные Ворота). Kierunek południowo-wschodni w kierunku Riazania. Woskresensk, Jegoriewsk, Bronnicy, Łuchowice. 19 Dworzec autobusowy międzymiastowy Kotelniki (Автостанция Котельники) ((7) stacja metra Kotelniki). Kierunek południowo-wschodni w kierunku Riazania. Woskresensk, Jegoriewsk, Bronnicy, Łuchowice. 20 Międzynarodowy dworzec autobusowy Sewierne Worota (Автовокзал Северные Ворота) ((2) stacja metra Chowrino). Kierunek północny w kierunku Petersburga, północno-wschodni w kierunku Rygi, Tartu, Pskowa, zachodni w kierunku Mariampola, Smoleńska. === Statkiem === Nie ma regularnych połączeń pasażerskich do Moskwy promem; jednak statki wycieczkowe oferują połączenia z 21 Północnym Terminalem Rzecznym, położonym na Kanale Moskiewskim, w pobliżu Zalewu Chimkowskiego. Molo nie jest dogodnie położone w stosunku do miasta, a dojazd samochodem do centrum może zająć ponad 2 godziny. System żeglownych kanałów i śluz łączy rzekę Moskwę z Wołgą, która z kolei łączy się z Morzem Bałtyckim, Białym, Azowskim, Czarnym i Kaspijskim. W czasach sowieckich pozwalało to oficjalnej propagandzie nazywać Moskwę „portem pięciu mórz”. === Rowerem === Moskwa jest najbardziej wysuniętym na wschód celem tras rowerowych EuroVelo. Trasa EuroVelo 2, Capitals Route, to trasa o długości 5500 km (3400 mil) rozpoczynająca się w Galway w Irlandii, przebiegająca przez Dublin, Londyn, Berlin, Warszawę i Mińsk, a kończąca się w Moskwie. == Komunikacja == === Transportem publicznym === Yandex Maps to najlepsza aplikacja mobilna do planowania podróży transportem publicznym. Metro jest rozbudowane, charakteryzuje się wspaniałą architekturą i jest stosunkowo tanie. Autobusy miejskie, trolejbusy, tramwaje i metro są obsługiwane przez różnych operatorów w ramach franczyzy „Moskiewski Transport”, ale w ramach wspólnego systemu taryfowego. Najtańszym sposobem korzystania z transportu publicznego jest zakup plastikowej karty debetowej Troika z możliwością doładowania. Karta kosztuje 50 rubli i można ją wymienić na gotówkę na koniec podróży. Możesz „doładować” saldo na dowolnej stacji metra. Za każdy przejazd z karty zostanie pobrane 57 rubli. Jeśli w ciągu 90 minut podróży przesiądziesz się z metra na transport naziemny lub odwrotnie, kolejny przejazd będzie kosztował tylko 22 ruble. Z karty Troika można również korzystać za pośrednictwem aplikacji mobilnej. Kart Troika można również używać do opłacania biletów Aeroexpress, systemu rowerów miejskich Velobike, biletów wstępu do moskiewskiego zoo, Galerii Trietiakowskiej i Lunarium w Moskiewskim Planetarium. Alternatywnie, czerwone karty papierowe można kupić na stacjach metra w cenie 70 rubli za przejazd lub 340 rubli za 24 godziny. Dostępne są również bilety bez limitu na 1, 3, 30, 90 lub 365 dni, co jest bardzo przydatne, jeśli planujesz często korzystać z transportu publicznego. ==== Metrem ==== Metro jest czynne w godzinach 05:30-01:00. Wejścia na stacje są zamykane o 01:00 i o tej porze odjeżdżają ostatnie pociągi ze wszystkich stacji końcowych. Po 01:00 wielu mieszkańców wchodzi na stację przez wyjścia, które są nadal otwarte. Linia okrężna kursuje do 01:30, chociaż wejścia są zamykane o 01:00. Schody ruchome w dół również są wyłączane o 01:00. Na stacjach metra znajdują się tablice informacyjne w języku angielskim i alfabecie łacińskim, ale nie wszędzie są one widoczne. Każdy wagon ma mapę z alfabetem łacińskim, a przy wejściu na każdą stację znajduje się mapa. Przed wyjściem z metra należy zwrócić uwagę na kierunek jazdy. Mapa systemu metra, zarówno w cyrylicy, jak i w alfabecie łacińskim, jest dostępna online. Wszystkie pociągi w systemie oferują bezpłatne Wi-Fi, ale aby uzyskać kod autoryzacyjny do korzystania z Wi-Fi, należy posiadać rosyjski numer telefonu. Niektóre starsze wagony nie są klimatyzowane. Dwie lub trzy stacje mogą być połączone jako punkty przesiadkowe, ale każda będzie miała inną nazwę. Istnieją dwie stacje o nazwie Smolenskaja i dwie Arbatskaja, ale pary stacji nie są ze sobą połączone, mimo że mają tę samą nazwę. Niektóre stacje znajdują się głęboko pod ziemią, a przesiadki między liniami metra mogą być bardzo długie. W centrum miasta można zaoszczędzić czas, kierując się bezpośrednio do naziemnego wejścia linii, którą chcemy jechać, zamiast wsiadać na stacji przesiadkowej i przesiadać się pod ziemię. Na schodach ruchomych należy stać po prawej stronie i chodzić po lewej, z wyjątkiem godzin szczytu, kiedy stanie po lewej stronie jest również dozwolone. Niektóre stacje zachwycają piękną architekturą i warto wybrać się na wycieczkę z przewodnikiem po systemie metra. Najciekawsze pod względem wystroju stacje to Komsomolskaja (linia okrężna), Nowosłobodskaja (linia okrężna), Kijewskaja (linia okrężna), Kropotkinskaja (linia nr 1 – czerwona), Kijowskaja (linia nr 3 – ciemnoniebieska), Arbatskaja (linia nr 3 – ciemnoniebieska), Plac Rewolucji (linia nr 3 – ciemnoniebieska), Majakowskaja (linia nr 2 – ciemnozielona). Warto również zwrócić uwagę na architekturę budynku naziemnego Arbackiej (linia nr 4 – jasnoniebieska) i Krasnych Worot (linia nr 1 – czerwona). Miłośnicy historii z pewnością docenią fakt, że linia metra nr 1 (czerwona) ma najstarsze stacje, otwarte w 1935 roku. Stacja metra Worobjowyj Góry na linii nr 1 (czerwona) jest wyjątkowa, ponieważ znajduje się na moście nad rzeką Moskwą. Most ten prowadzi również ruch samochodowy na innym poziomie. Przez przezroczyste ściany stacji roztacza się piękny widok. Doskonały punkt widokowy wokół Moskwy znajduje się niedaleko, na Wzgórzach Worobjowych, obok głównego budynku Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. Łomonosowa. W systemie kursuje kilka unikalnych pociągów i będziesz miał szczęście, jeśli uda Ci się nimi przejechać. Akwarela' to pociąg, w którym znajduje się galeria sztuki. Pociąg kursuje codziennie na linii nr 3 (ciemnoniebieski). Sokolniki Retro to pociąg wzorowany na oryginalnych pociągach z lat 30. XX wieku i od czasu do czasu oddawany do użytku, zazwyczaj w okolicach rocznicy powstania metra. Metro jest stosunkowo bezpieczne, choć problemem są kieszonkowcy — tak jak w każdym miejscu, gdzie wiele osób znajduje się blisko siebie. Dość powszechne są też drobne przestępstwa o charakterze okazjonalnym, takie jak wyrwanie komuś telefonu i wyskoczenie z wagonu tuż przed zamknięciem drzwi. Zachowuj zwykłe środki ostrożności w nocy, gdy grupy pijanych nastolatków mogą szukać pretekstu, by kogoś pobić. W pociągu nie ma konduktora ani strażnika, dlatego najbezpieczniejszy może być pierwszy wagon, znajdujący się najbliżej motorniczego. Każdy wagon wyposażony jest w interkom łączący z kabiną maszynisty — to beżowe pudełka z kratką i czarnym przyciskiem przy drzwiach, które zazwyczaj działają, o ile nie zostały widocznie zniszczone. ==== Pociągiem Centralnej Okrężnej Linii ==== Pociąg Centralnej Okrężnej Linii kursuje po starej pętli kolejowej, która znajduje się między Trzecim Pierścieniem Transportowym a Obwodnicą, zbudowanej na początku XX wieku. Służył on wówczas do przewozu pociągów towarowych do i z miasta, bez blokowania głównych stacji. Komfortowe pociągi Siemens Desiro (w Rosji zwane „Łastoczka”) kursują między 5:45 a 1:00, w odstępach 5-10 minut. Cała podróż okrężna trwa półtorej godziny. Moskiewskie Koło Centralne (МЦК – wym. Em-Ce-Ka) jest zintegrowane z metrem moskiewskim i oznaczone na mapach różowym, pustym konturem. Jest jednak niewiele węzłów przesiadkowych, a niektóre stacje oznaczone jako sąsiednie znajdują się w odległości nawet 15 minut pieszo od siebie. Jest ono jednak przydatne w podróżach bez przesiadek w centrum, a pociągi rzadko są zatłoczone. Obowiązują te same bilety, co na metro, a jeśli trzeba przesiąść się z jednego środka transportu do drugiego (a co za tym idzie, opuścić system i ponownie wejść przez bramkę), karty Troika rozpoznają to i nie pobierają opłaty za drugim razem. W przeciwieństwie do metra, na Centralnej Linii Okrężnej można przewozić rowery. ==== Autobusem ==== Każda duża ulica w mieście jest obsługiwana przez co najmniej jedną linię autobusową. Większość autobusów w Moskwie kursuje w godzinach 05:30-01:00. Liczby z dodanym „к” lub czerwonym znakiem („к” od короткий — krótki) oznaczają krótsze trasy niż ich standardowe odpowiedniki (na przykład autobus linii 164 ma dłuższą trasę niż 164к). Liczby z dodanym „м” (linie magistralne; „м” od магистральный) oznaczają częstsze trasy, liczby z dodanym „е” („е” od экспресс, ale używają cyrylicy „е”, ponieważ w alfabecie łacińskim występuje ta sama litera „e”) to linie ekspresowe (które są podklasą linii magistralnych) i pomijają wiele małych przystanków. Numery z dodaną literą „н” („н” dla ночной jak nocny) oznaczają linie nocne, w nocy kursuje również kilka innych linii. Numery z przedziału 901–908 to autobusy ekspresowe, które omijają wiele przystanków. Główne linie autobusowe kursują często aż do późnych godzin wieczornych. ==== Tramwajem ==== Choć w centrum miasta tramwaje nie kursują zbyt często, funkcjonuje kilka linii. ==== Koleją podmiejską ==== Lokalne pociągi podmiejskie (elektriczki) kursują między moskiewskimi dworcami kolejowymi a przedmieściami obwodu moskiewskiego, ale nie są zbyt przydatne do zwiedzania atrakcji turystycznych. Rozkłady jazdy są dostępne online na oficjalnej stronie operatora oraz na stronie https://rasp.yandex.ru/. Karty Strelka i Troika nie są ważne w pociągach podmiejskich, chyba że posiadasz wielodniowy bilet na pociąg podmiejski na karcie Troika. Pociągi MCD (Em-Ce-De) kursują regularnie – podobnie jak berlińska S-Bahn czy paryska RER – na dwóch liniach, więc niektóre przejazdy koleją można opłacić kartą Troika. Bilet jednorazowy kosztuje 38 rubli w granicach miasta i 45 rubli na obrzeżach. === Taksówką === W Moskwie działa kilka firm taksówkarskich, z których najbardziej rzucającą się w oczy na ulicach jest Yandex.Taxi, zamawiana przez aplikację mobilną. Inne popularne aplikacje do zamawiania przejazdów to Citimobil, Taxi Maxim i Rutaxi – wszystkie posiadają interfejs w języku angielskim. Jeśli nie znasz dobrze rosyjskiego, w Moskwie działa kilka anglojęzycznych firm taksówkarskich, z których najbardziej znana to LingoTaxi. Ceny są zazwyczaj wyższe, ale rezerwacja telefoniczna jest łatwiejsza. === Samochodem === Podróżowanie samochodem w Moskwie może być bardzo czasochłonne i stresujące. Moskwa poza centrum jest poprzecinana liniami kolejowymi, dzielnicami przemysłowymi i rzekami, przez co sieć drogowa jest bardzo nieregularna, z wąskimi gardłami między dobrze skomunikowanymi obszarami. System ulic nigdy nie został zaprojektowany z myślą o obsłudze choćby ułamka dzisiejszych pojazdów, a korki zdają się nie ustępować przed nocą. Wieczorne korki trwające całą noc, aż do porannych godzin szczytu, są rzadkie, ale nie niespotykane. Będziesz musiał walczyć o pierwszeństwo z doświadczonymi kierowcami, którzy znają gąszcz ulic od podszewki i nie zastanowią się dwa razy, zanim zajmą ci drogę przy pierwszej okazji. Jedynym plusem jest brak dużych ciężarówek z naczepami na moskiewskich drogach. Czasami cały ruch na głównych arteriach komunikacyjnych może zostać zablokowany przez policję, aby umożliwić urzędnikom państwowym swobodne przejechanie z włączonymi syrenami. Miejsca parkingowe są bardzo ograniczone. Nielegalne parkowanie może skutkować wysokim mandatem w wysokości 2500 rubli i odholowaniem samochodu. Jeśli jedziesz do Moskwy samochodem, zaparkuj jak najszybciej w bezpiecznym miejscu, takim jak hotel, i skorzystaj z komunikacji miejskiej. Parking zazwyczaj nie jest bezpłatny, a jego koszt można sprawdzić online. Za parkowanie w obrębie Pierścienia Bulwarowego i w jego obrębie należy się liczyć z opłatą 80 rubli/godzinę, między Pierścieniem Bulwarowym a Pierścieniem Ogrodowym – 200 rubli/godzinę, a między Pierścieniem Garnen a Trzecim Pierścieniem Transportowym – 40 rubli/godzinę. Płatności można dokonać SMS-em (tylko rosyjskie karty SIM), aplikacją mobilną lub na parkingach. Należy zapłacić za całą godzinę z góry, a niewykorzystane środki zostaną zwrócone na konto. Podobnie jak w wielu innych rosyjskich miastach, miejsca parkingowe, nawet te na parkingach, są zdezorganizowane, co utrudnia bezpieczne parkowanie. Jeśli jednak jeździłeś już po Nowym Jorku, Rzymie czy Atenach, bez trudu przyzwyczaisz się do moskiewskiego ruchu. Tylko nie próbuj przejeżdżać przez miasto w godzinach szczytu, bo możesz utknąć w korkach nawet na 3 godziny. Sprawdź jedną z wielu stron internetowych z informacjami o korkach przed rozpoczęciem podróży. Sprawdź mapy Yandex przed rozpoczęciem podróży. Podróż metrem może być w rzeczywistości szybsza niż jazda samochodem. Wielu, jeśli nie większość, lokalnych kierowców traktuje oficjalne ograniczenia prędkości bardziej jako wskazówkę niż cokolwiek innego. Przekroczenie prędkości do 19 kilometrów na godzinę (12 mil na godzinę) zazwyczaj nie jest karane (przynajmniej przez mieszkańców), a w wielu miejscach przekroczenie prędkości o 30–40 kilometrów na godzinę (19–25 mil na godzinę) jest powszechne przy małym natężeniu ruchu. System kar za złą jazdę jest bardzo niesprawiedliwy. Niektóre aplikacje mobilne ostrzegają o fotoradarach i są szeroko stosowane. Poza tym niektóre samochody jeżdżą z zepsutym prędkościomierzem. Dotyczy to szczególnie kierowców mikrobusów kursujących na prywatnych liniach podmiejskich. Niebezpieczna jazda jest powszechna, zwłaszcza późnym wieczorem, na przeważnie pustych ulicach. Jazda pod wpływem alkoholu nie jest rzadkością, szczególnie późnym wieczorem. Paradoksalnie, godziny szczytu są znacznie bezpieczniejsze, ponieważ prędkość ruchu jest naturalnie ograniczona. Drogi są prawie puste w okresie świątecznym na początku stycznia i maja, a także w weekendy i latem. W piątkowe wieczory w pełni lata (od kwietnia do października) tworzą się duże korki w kierunku poza miastem, natomiast w niedzielne wieczory i poniedziałkowe poranki duże korki w kierunku miasta. Duże korki mogą występować w okresie majowym i zimowym. Stacje benzynowe: stacje benzynowe BP, Łukoil, Gazpromnieft, Rosnieft oferują benzynę dobrej jakości. === Statkiem === Łodzie nie są najlepszym sposobem na szybkie poruszanie się po mieście, ale oferują wspaniałe widoki. 22 Stolichnaya Sudokhodnaya Kompania odpływają mniej więcej co godzinę, każdego dnia. Kilka malowniczych tras dostosowanych do potrzeb turystów, w cenach od 400 do 800 rubli. W niektóre rejsy typu hop-on-hop-off wliczony jest karnet. 400-800 rubli. 23 Flotilla Radisson Royal, Nabrzeże Tarasa Szewczenki 9, (nabrzeże hotelu Ukraina) (M: Krasnopresnenskaya). Kilka rejsów całorocznych. W przeciwieństwie do innych łodzi turystycznych, te łodzie płynnie poruszają się po lodzie, dzięki czemu kelner może bez problemu nalać szampana do kryształowych kieliszków na stole. Ogromne, panoramiczne okna chronią przed wiatrem. Jedzenie jest za drogie. Wycieczki odjeżdżają z Hotelu Ukraina lub Parku Gorkiego. Koszt: 650–2000 rubli. === Rowerem === Velobike obsługuje sieć rowerów miejskich, która oferuje ponad 4000 rowerów w ponad 430 stacjach rowerowych w całym mieście. Aby z niej skorzystać, należy najpierw zarejestrować się na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej lub za pośrednictwem terminala na stacji rowerowej. Opłaty członkowskie wynoszą 150 rub dziennie, 500 rub miesięcznie lub 1200 rub za cały sezon. Opłaty za użytkowanie, które są dodatkiem do opłat członkowskich, są różne, ale pierwsze 30 minut jest bezpłatne. Ma to na celu zachęcenie do korzystania z systemu na krótkie przejazdy z miejsca na miejsce; jednak po 30 minutach jazdy można zadokować rower na stacji, odczekać 2 minuty, a następnie ponownie wyjąć rower, aby ponownie uruchomić licznik. Usługa działa tylko od kwietnia do listopada. Po zadokowaniu roweru powinieneś otrzymać SMS-a z potwierdzeniem. W przypadku braku potwierdzenia należy zadzwonić do firmy; w przeciwnym razie możesz zostać ukarany grzywną. === Autobusem typu hop-on-hop-off === Autobus typu hop-on-hop-off to wygodny sposób na szybkie i sprawne zwiedzanie głównych atrakcji turystycznych. W autobusach znajdują się anglojęzyczni przewodnicy, którzy odpowiedzą na wszelkie pytania. Bilet jednodniowy kosztuje 3400 rubli dla dorosłych i 3000 rubli dla dzieci. == Warto zobaczyć == Architektura Moskwy słynie na całym świecie. W Moskwie znajduje się 1 Sobór Wasyla Błogosławionego z eleganckimi cebulastymi kopułami, a także 2 Sobór Chrystusa Zbawiciela i Siedem Sióstr. Zwróć uwagę na monumentalną architekturę stalinowską, z najsłynniejszym Siedmioma Siostrami na czele. Zobacz również zachowaną kolekcję monumentalnych budynków, skupionych w historycznych obszarach 3 Kremla i 4 Placu Czerwonego. Moskwa to bardzo zielone miasto: 1 Park Gorkiego nad rzeką Moskwą oferuje estradę, atrakcje dla dzieci, tańce, korty tenisowe i inne obiekty sportowe. Moskwa ma wiele znanych muzeów sztuki. 5 Galeria Tretiakowska gromadzi dzieła klasycznej tradycji rosyjskiej oraz prace artystów radzieckich. 6 Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina prezentuje przekrój wystaw poświęconych cywilizacjom światowym oraz obrazy ze wszystkich ważnych epok Zachodu; w zbiorach muzeum znajdują się dzieła Claude'a Moneta, Paula Cézanne'a i Pabla Picassa. 7 Państwowe Muzeum Historyczne Rosji prezentuje wystawy obejmujące zarówno relikwie prehistorycznych plemion zamieszkujących dzisiejszą Rosję, jak i bezcenne dzieła sztuki nabyte przez członków dynastii Romanowów. == Aktywny wypoczynek == Moskwa ma wiele atrakcji, ale wiele z nich nie jest przyjaznych dla osób nieznających języka rosyjskiego. The Moscow Times to anglojęzyczna gazeta, która pomaga w znalezieniu atrakcji i usług przyjaznych osobom posługującym się językiem angielskim; jednak dostęp do nich może być utrudniony ze względu na jej pozycję polityczną. Koniecznie odwiedź rosyjską łaźnię (banię) podczas pobytu w Moskwie, ponieważ jest to ważna rosyjska tradycja, a niektórzy Rosjanie, zwłaszcza ci po 40. roku życia, chodzą tam co najmniej raz w tygodniu. Zażyj gorącej kąpieli parowej, a następnie porządnie wychłostaj się brzozowymi gałązkami. Choć nie jest to najprzyjemniejsze doświadczenie, korzyści, jakie odniesiesz później, pozwolą Ci zrozumieć, dlaczego Rosjanie są wierni swojej bani. 1 Wielki Moskiewski Cyrk Państwowy na obrzeżach Moskwy ma 5 aren (jeździecką, wodną, ​​iluzjonistyczną, lodowisko i z efektami świetlnymi) znajdujących się 18 metrów pod ziemią. 2 Moskiewski Cyrk Nikulina znajduje się w Moskwie, w regionie Północ-Centralna. 3 Teatr Bolszoj w Moskwie (Centrum-Północ) jest jednym z najsłynniejszych na świecie, położonym w centrum miasta. Wystawiane są w nim balet, opera i muzyka klasyczna. 4 Słońce Moskwy na obrzeżach Moskwy to najwyższy diabelski młyn w Europie (140 m wysokości). 5 Moskiewskie Zoo, również na obrzeżach Moskwy, jest najstarszym ogrodem zoologicznym, założonym w 1864 roku, i największym ogrodem zoologicznym w Rosji. Znajduje się w nim ponad 6000 zwierząt reprezentujących około 1000 gatunków i zajmuje powierzchnię około 21,5 hektara. Można jeździć na łyżwach na obrzeżach Moskwy, w Centralnym Parku Kultury i Wypoczynku im. Gorkiego oraz na lodowisku Łużniki, znanym również jako Kryształowe. W Moskwie grają cztery drużyny piłkarskie w Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w Rosji. Rosyjskie kluby piłkarskie zostały zawieszone w rozgrywkach FIFA i UEFA z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Zakaz ten został przedłużony do sezonu 2025/26. Wszystkie cztery drużyny grają na stadionach na obrzeżach Moskwy. == Nauka == Moskwa pozostaje centrum edukacyjnym Rosji i byłego ZSRR. Działa tam 222 uczelni wyższych, w tym 60 uniwersytetów państwowych i 90 szkół wyższych. Niektóre z nich oferują szeroki wachlarz programów, ale większość koncentruje się na konkretnej dziedzinie. Jest to pozostałość z czasów ZSRR, kiedy w całym ZSRR istniało tylko kilka „uniwersytetów” o szerokim spektrum specjalizacji i duża liczba „instytutów” o wąskiej specjalizacji (głównie w Moskwie i Petersburgu). Moskwa oferuje jedne z najlepszych na świecie uczelni biznesowych/zarządzających, naukowych i artystycznych. Moskwa jest również popularnym miejscem nauki języka rosyjskiego dla studentów zagranicznych. Listę uniwersytetów w Moskwie można znaleźć w sekcji „Studia w Rosji”. == Praca == Będziesz potrzebować wizy pracowniczej, co nie jest łatwym procesem. Wizę należy uzyskać z dużym wyprzedzeniem przed podróżą. Praca w Moskwie jest możliwa, wystarczy znaleźć dobrą firmę, która Cię wesprze. Główną przeszkodą dla wielu obcokrajowców będzie obowiązkowy egzamin z języka rosyjskiego wymagany do uzyskania pozwolenia na pracę. == Zakupy == W mieście jest mnóstwo kantorów wymiany walut, ale pamiętaj, żeby przeliczyć resztę i pamiętaj, że podawane kursy czasami nie zawierają prowizji lub dotyczą tylko dużych kantorów. Pamiętaj, żeby wymienić banknoty 5000 i 1000 rubli, gdzie tylko możesz, ponieważ drobni sprzedawcy, uliczni sprzedawcy, a nawet wielu urzędników metra często odmawia ich przyjęcia. W pobliżu stacji metra często znajdują się duże centra handlowe. == Gastronomia == W Moskwie lokale gastronomiczne to zarówno stoiska z jedzeniem w pobliżu stacji metra, jak i szybkie jadłodajnie w stylu „Stołowaja”, amerykańskie sieci fast foodów, drogie restauracje nastawione na turystów i ekskluzywne restauracje, w których można wydać 10 000 rubli. Restauracje i kawiarnie obiecujące „kuchnię europejską i kaukaską” zazwyczaj nastawione są na turystów i zazwyczaj nie przynoszą oczekiwanych rezultatów; zamiast tego warto poszukać restauracji specjalizującej się w jednym regionie (gruzińskiej, rosyjskiej, włoskiej, francuskiej itp.). Wiele małych restauracji oferuje lunche w cenie 200-250 rubli. Oferty te obowiązują od 12:00 do 15:00 i obejmują zupę lub przystawkę, niewielką porcję dania głównego dnia, pieczywo i napój bezalkoholowy. Informacje na temat napiwków w restauracjach można znaleźć na stronie Rosja#Gastronomia. W Moskwie popularne są autentyczne dania etniczne z krajów pobliskiego Kaukazu (Azerbejdżan, Gruzja, Armenia). Dania kuchni japońskiej, takie jak sushi, rolki, tempura i steakhousy, cieszą się dużą popularnością w Moskwie. Coraz większą popularnością cieszą się również inne kuchnie azjatyckie, takie jak wietnamska, tajska i chińska. === Oszczędnie === ==== Street food ==== Wolnostojące kioski serwujące kiełbaski, pasztety mięsne czy kebaby są powszechne, choć pochodzenie serwowanego mięsa jest wątpliwe, a jedzenie bywa przyczyną mdłości. Moskwianie uwielbiają również lody, spożywane w każdą pogodę, nawet w środku zimy, tanie i zazwyczaj wysokiej jakości; kioski można znaleźć w całym centrum i w pobliżu wszystkich stacji metra. ==== Sieci fast foodów ==== Burger King i Rostics mają lokale w pobliżu niemal każdego centrum handlowego. Często trzeba dopłacać za dodatki. Black Star Burger – Sieć restauracji specjalizująca się w burgerach, z lokalami w całej Rosji. Kroszka-Kartoszka – Te zielone kioski sprzedają ziemniaki pieczone w mikrofalówce, a także kanapki z tostami i kilka napojów. Gorące i sycące, ale dość drogie jak na ziemniaka. Riksha Ivan („Iwan Riksza”) – Szybka kuchnia w stylu chińskim; smażony ryż z mięsem na wynos. Teremok – Ta sieć rozpoczęła swoją działalność jako fast food specjalizujący się w blinczikach, rosyjskich naleśnikach z różnorodnymi nadzieniami, z nutą tradycyjnego stylu i kuchni. Teremok to jedna z najtańszych sieci oferująca wysokiej jakości trzydaniowe posiłki, w tym zupę, danie główne z sałatką i deser. Ceny napojów są wysokie, ale nie bezpodstawnie. Kruzhka – Serwuje tanie jedzenie i kufle piwa. 20 lokali w Moskwie. Menu jest stosunkowo proste i składa się głównie z kebabów i shawarmy z frytkami. Wydarzenia sportowe są często transmitowane w telewizji lub na dużym ekranie. Prime Star – Specjalizuje się w naturalnych produktach, takich jak kanapki i sałatki. 400 rubli za chłodnik, sałatkę i napój. Dodo Pizza – Sieć restauracji specjalizujących się w pizzy i makaronach z lokalami w całej Rosji. Oferuje również dowóz. ==== Kawiarnie w stylu stołówki ==== Znane po rosyjsku jako столовая (stołowaja), w tych lokalach bierze się tacę, idzie się wzdłuż lady z jedzeniem (samodzielnie zabierając naczynia lub prosząc obsługę o miskę zupy, talerz warzyw itp.) i płaci się przy kasie na końcu lady. Te lokale samoobsługowe wywodzą się z czasów radzieckich i oferują przyzwoitej jakości jedzenie, krótki czas oczekiwania i przystępne ceny. Do sieci kantyn należą Café Moo-Moo (30 lokali) i Grabli (Грабли). Jednym ze szczególnie znanych lokali w Moskwie jest Stołowaja 57 w słynnym domu towarowym GUM. ==== Strefy gastronomiczne 2.0 ==== Termin ten pojawia się w artykułach lokalnych krytyków kulinarnych: od 2016 roku na obrzeżach Moskwy otwarto kilka specjalnych punktów gastronomicznych z niezależnymi i małymi sieciami, przeznaczonych dla osób, którym znudziło się jedzenie w stylu McDonald's. Oferują one szerszy wybór dań. === Ekskluzywnie === VietCafe to popularna sieć wietnamskich restauracji, która ma kilka lokalizacji. == Życie nocne == === Kluby === Życie nocne w Moskwie tętni życiem, jest intensywne i ekscytujące. Zaczyna się dość późno; gwiazdy wieczoru często występują o 02:00. Najbardziej widoczne są okolice ulicy Solanki i Krasnego Oktjabra. Latem wiele klubów otwiera tarasy na świeżym powietrzu, zwane „werandami”. Większość moskiewskich klubów jest bardzo wybredna co do tego, kogo wpuszcza, więc upewnij się, że masz pozytywne nastawienie i odpowiednio się ubierzesz, jeśli wybierasz się do eleganckiego klubu. === Kawiarnie === W Moskwie działa kilka sieci kawiarni z doskonałą kawą, w tym Coffeemania i Coffee Bean. W Moskwie znajduje się również duży wybór salonów herbacianych. Wysokiej jakości herbaty parzone, takie jak Newby, są powszechnie dostępne w kawiarniach, zarówno w saszetkach, jak i luzem. Prośba o zalanie zamówionej wcześniej herbaty wrzątkiem to praktyka, której niektóre kawiarnie nie akceptują, ale zazwyczaj jest to akceptowalne. == Imprezy == == Noclegi == Noclegi w Moskwie są na ogół drogie. Najtańsze są hostele: od 500 rubli za salę wieloosobową do 2000 rubli za pokój dwuosobowy. == Kontakt == Informacje na temat korzystania z telefonów i zakupu kart SIM w Rosji można znaleźć na stronie Rosja#Kontakt. Internet mobilny w Rosji jest dość tani, ale najpierw trzeba kupić rosyjską kartę SIM. === Internet bezprzewodowy === W metrze moskiewskim Wi-Fi jest dostępne we wszystkich pociągach. Pociągi są opatrzone reklamami. Mosgortrans ma punkty Wi-Fi w każdym autobusie, trolejbusie i tramwaju. Czasami można je znaleźć również na przystanku komunikacji miejskiej. Beeline Wi-Fi obsługuje największą sieć płatnych i bezpłatnych punktów dostępu Wi-Fi. W centrum miasta znajduje się duża sieć darmowych punktów dostępu Wi-Fi; sprawdź swoje urządzenie w ruchliwym miejscu, a może znajdziesz jeden. Wiele kawiarni i restauracji oferuje Wi-Fi – poproś o hasło. Większość księgarni oferuje darmowe Wi-Fi, w tym „Dom Książki” na ulicy Nowy Arbat lub księgarnia „Respublika” na ulicy Twerskiej, niedaleko stacji metra Majakowskaja. Niektóre lokale oferujące darmowe Wi-Fi mogą wymagać weryfikacji kodu autoryzacyjnego wysłanego na rosyjski numer telefonu przed uzyskaniem dostępu. == Bezpieczeństwo == Moskwa cieszy się stosunkowo niskim wskaźnikiem przestępczości. Najczęstszym źródłem problemów są osoby pijane. W przeszłości wielu policjantów było skorumpowanych i najlepiej było ich unikać. Obecnie w Moskwie działa Policja Turystyczna, której funkcjonariusze posługują się językami obcymi i pomagają turystom. Funkcjonariusze policji są wyposażeni w kamery nasobne. Należy unikać niektórych części obrzeży Moskwy, zwłaszcza na południu. Niektóre z tych obszarów słyną z gopników (pijaków znanych z napadów i wszczynania bójek z nieznajomymi, którzy robią to pozornie bez powodu), którzy zazwyczaj przebywają w dzielnicach mieszkalnych i strefach przemysłowych. Te same problemy można zaobserwować w okolicznych regionach i innych rosyjskich miastach. Podróżując po Moskwie, podobnie jak po całej Rosji, zawsze należy mieć przy sobie paszport. Jeśli nie wyglądasz na białego, Twoje dokumenty mogą być sprawdzane częściej niż normalnie. Policja może zażądać okazania dokumentów w celu sprawdzenia, czy zostałeś/aś zarejestrowany/a w ciągu 7 dni roboczych od przyjazdu do Moskwy. Pamiętaj, że jeśli zatrzymasz się w hotelu, zostaniesz automatycznie zarejestrowany/a i otrzymasz potwierdzenie w momencie zameldowania, więc nie martw się w tym przypadku. Policja zazwyczaj poszukuje migrantów z Azji Środkowej i jeśli nie pasujesz do tego profilu, jest mało prawdopodobne, że zostaniesz przesłuchany/a. Kobiety powinny zachować ostrożność, spacerując samotnie późnym wieczorem, ponieważ mogą zostać zauważone przez pijanych mężczyzn. Powinny również unikać dużych grup mężczyzn przed barami, restauracjami itp. Najlepiej spacerować z przyjacielem/przyjaciółką, jeśli to możliwe. Zimą ulice mogą być bardzo śliskie. Noś buty, a jeszcze lepiej, buty z dobrą przyczepnością, aby zapobiec skręceniu kostek. Płaty lodu mogą być trudne do zauważenia. Rozsądny jest również wodoodporny płaszcz przeciwdeszczowy. Ruch drogowy jest słabo zorganizowany, a liczba wypadków samochodowych jest bardzo wysoka. Jeśli potrzebujesz pomocy z tłumaczeniem, poproś studentów lub uczniów: młodsze osoby będą w stanie pomóc Ci częściej niż starsze pokolenia. == Zdrowie == Woda z kranu w Moskwie jest zazwyczaj znacznie bardziej chlorowana niż w Polsce i niekoniecznie nadaje się do picia. W razie potrzeby zaleca się stosowanie filtra do wody. Woda nadaje się bezpiecznie do prysznica i mycia zębów. W Moskwie znajduje się wiele małych i dużych aptek (ros. Аптека), które zazwyczaj oznaczone są zielonym krzyżykiem. Ceny mogą różnić się od cen w Polsce; jak w każdym innym miejscu, zaleca się zabranie ze sobą małej apteczki pierwszej pomocy podczas podróży do Moskwy. Ubezpieczenie zdrowotne na podróż jest wymagane nawet do uzyskania wizy. == Informacje turystyczne == Dla wielu zachodnich turystów nieznane i nietypowe są szybkie limuzyny BMW serii 7 czy klasy S, używane jako samochody państwowe. W zależności od wagi przewożonej osoby mogą być eskortowane przez jeden lub dwa duże samochody terenowe. Słychać je z daleka po charakterystycznym, głębokim dźwięku klaksonu – najlepiej natychmiast ustąpić im drogi, bo poruszają się przez moskiewski ruch z maksymalną prędkością i zatrzymują się tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne (piesi nie stanowią powodu do zatrzymania). Podróżując metrem, warto pamiętać, że dwie linie przecinające się na jednej stacji mogą według rozkładu kursować na dwóch „różnych” peronach. W zależności od poziomu stacji nazwa stacji może się zmieniać, choć nadal jesteśmy w tym samym miejscu. Turyści szukający spokoju powinni mieć na uwadze, że Moskwa może nie być najlepszym miejscem na relaks. Przy około 15 milionach mieszkańców miasto jest niemal zawsze zatłoczone i głośne, sklepy i transport publiczny są często przepełnione, a życie nocne tętni do późna. To nadaje miastu jego charakter, ale może też szybko męczyć odwiedzających. Spożywanie alkoholu w miejscach publicznych jest zakazane – dotyczy to metra, urzędów, placów zabaw, a nawet podwórek i klatek schodowych. Palenie jest zabronione w zamkniętych pomieszczeniach i miejscach pracy; palacze powinni również trzymać się co najmniej 15 metrów od budynków transportu publicznego. Kary za złamanie tych zasad wynoszą 500–1500 rubli. Poważniejsze problemy mogą się pojawić przy spożywaniu alkoholu na placach zabaw lub przy „aspołecznym zachowaniu pod wpływem alkoholu” – grozi za to nawet do dwóch tygodni aresztu. === Ambasady === Moskwa jest jednym z globalnych centrów dyplomatycznych, konkurującym z Berlinem, Brukselą, Pekinem, Paryżem, Londynem, Tokio i Waszyngtonem. Większość państw świata ma swoje ambasady w tym mieście. == Gdzie dalej == Moskwa jest węzłem komunikacyjnym dla lotów i pociągów w Rosji. === Wycieczki jednodniowe === Centralne Muzeum Sił Powietrznych w Monino znajduje się około 40 km na wschód od Dworca Jarosławskiego. Należy dojechać metrem do stacji Komsomolskaja. Bilet na pociąg lokalny należy kupić w kasie przed główną kasą biletową. Należy szukać okien z ręcznie napisanymi rozkładami jazdy (w języku rosyjskim). Pociągi kursują co 20-30 minut, z wyjątkiem południa (1,5 godziny przerwy). Pociągi lokalne i ekspresowe do Monino kursują w około 1 godzinę i 15 minut. Na zewnątrz znajduje się kilkadziesiąt samolotów w różnym stanie technicznym. Niektóre są dość zaniedbane. Znajduje się tu duży hangar z wieloma samolotami z II wojny światowej i eksponatami. Główna Katedra Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej – bogato zdobiona budowla z militarnymi malowidłami ściennymi w pobliżu miasta Kubinka w obwodzie moskiewskim. Włodzimierz i Suzdal – Włodzimierz słynie przede wszystkim z trzech zabytków z XII wieku: pięciokopułowgo soboru Wniebowzięcia NMP z przepięknymi freskami Andrieja Rublowa, przypominającej wojaczkę soboru św. Dymitra, znanego z unikatowych rzeźb, oraz Złotej Bramy, która niegdyś była wieżą nad główną bramą miasta. Suzdal jest bardzo cichy, ponieważ nie ma tu stacji kolejowych ani zakładów przemysłowych. Do najważniejszych atrakcji należą: wnętrze sobotu Wniebowzięcia NMP (otwarte), sobór św. Dymitra (z zewnątrz), Złote Bramy (z zewnątrz), Muzeum Architektury Drewnianej, klasztor św. Eutymiusza, Kreml w Suzdalu oraz plac targowy, gdzie można kupić coś od miejscowych. Powrót do Włodzimierza pociągiem o 17:59 do Moskwy, który przyjeżdża o 19:40. Jarosławl – Jarosław to malownicze miasto nad Wołgą, słynące z pięknych XVII-wiecznych cerkwii, parków i ogrodów, luksusowych rezydencji kupieckich oraz najstarszego teatru dramatycznego w Rosji. Bogdarnia – Można tam dojechać samochodem w 3 godziny. Oprócz wiejskich widoków z krętą rzeką Klaźmą i rozległymi łąkami, można skorzystać z licznych atrakcji na wsi, takich jak jazda konna, wędkarstwo, zbieranie grzybów i jagód (latem), warsztaty serowarskie i wędliniarskie. Bogolubowo – Bogolubowo słynie ze starożytnej cerkwi Pokrowa nad Nerlem z XII wieku, położonej nad rzeką Nerl wśród malowniczych łąk. Do cerkwi można dojść pieszo w 15 minut. Kostroma – Można tam dojechać samochodem. Miasto położone jest u zbiegu Wołgi i Kostromy. Odwiedź klasztor Ipatiewski, niegdyś schronienie Michaiła Romanowa, pierwszego cara z dynastii Romanowów. Sobór Trójcy Świętej słynie z fresków. Centralna część Kostromy zachwyca XVIII-wieczną architekturą prowincjonalnego miasta. Peresław Zaleski – Przejazd do Peresławia Zaleskiego, miasta znanego od XII wieku. Zwiedzanie Placu Czerwonego i rempartów. Miasto słynie z unikatowych muzeów, takich jak Muzeum Żelaza, Muzeum Czajnika i Muzeum Botika (w tym muzeum znajduje się jedyny zachowany statek z flotylli rozrywkowej Piotra Wielkiego). Rostów Wielki – Atrakcje: Kreml w Rostowie Wielkim, spacer wzdłuż jeziora Nero, wystawa emalii rostowskiej, wspaniałe panoramiczne widoki z dzwonnicy, wystawa Finift (malowanej emalii). Pociąg odjeżdża o 7:35. Jurjew-Polski – Przejazd do Juriewa Polskiego, miasta założonego w XII wieku przez Jurija Dołgorukiego (założyciela Moskwy). Główną atrakcją miasta jest cerkiew św. Jerzego, znakomity przykład architektury przedmongolskiej. Odwiedź również teren otoczonego murami klasztoru św. Michała Archanioła i podziwiaj malownicze widoki z dzwonnicy. Sierpuchow – stare miasto na południe od Moskwy, z własnym kremlem, klasztorem Wysockim i klasztorem Władycznym. === Dalej === Złoty Pierścień — Stare miasta i miasteczka bogate w zabytkowe budynki w sercu Moskwy. Wiele firm turystycznych organizuje wycieczki z przewodnikiem, ale turyści z podstawową znajomością cyrylicy mogą zorganizować je samodzielnie. Wiele przewodników jest dostępnych w języku angielskim. 'Niżny Nowogród — tak zwany „młodszy brat Moskwy”. Można tam dotrzeć z Moskwy pociągiem do Łastoczki lub Strzyży w zaledwie 3,5 godziny. Petersburg — 13 pociągów nocnych odjeżdża z Moskwy na 7-godzinną (lub podobną) podróż, docierając na miejsce następnego ranka. Twer — Znany jako „Mały Petersburg” ze względu na swoją strukturę miejską. Siergijew Posad — Malownicze miasteczko położone 75 km na północny wschód od Moskwy, słynące z XIV-wiecznego monasteru Trójcy Świętej św. Sergiusza, jednego z najważniejszych ośrodków prawosławia i głównego celu pielgrzymek. Jedyne miasto Złotego Pierścienia w pobliżu Moskwy. Kołomna – 2-3 godziny (koleją) na południowy wschód od Moskwy to ładne średniowieczne miasto z bardzo ciekawymi kościołami i klasztorami Pałac Archangielskoje (Арха́нгельское), Krasnogorsk (stacje metra: „Tushinskaya”). Jedna z najpiękniejszych usadb (posiadłości) obwodu moskiewskiego znajduje się w odległości krótkiej przejażdżki elektryczką od Moskwy i stanowi świetną wycieczkę. Muzeum Czołgów w Kubince (Бронетанковый музей в Кубинке) (67 km (42 mil) na zachód od centrum Moskwy), ☏ +7 800 707-01-07. Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Jedna z najwspanialszych kolekcji zbroi na świecie. Około godziny drogi na zachód od miasta. Dostęp ograniczony. Leninskije Gorki (Го́рки Ле́нинские) (10 km (6,2 mil) na południe od granic Moskwy), ☏ +7 495 548-9309, gorki-len@yandex.ru. Stara posiadłość wiejska, wywłaszczona przez władze komunistyczne po 1917 roku i wykorzystywana przez W. Lenina jako rezydencja wiejska, gdy zachorował. Duże muzeum, choć obecnie dość podupadłe. Państwowe Muzeum Wojny i Historii Borodino oraz Rezerwat (Государственный Бородинский военно-исторический музей-заповедник «Бородинское поле») (koleją podmiejską: z Białoruska stacja kolejowa do stacji „Borodino” lub „Możajsk” (2-3 dziennie, 2 godz.) lub autobus międzymiastowy nr 457 do Możajsk dalej – autobusem do muzeum „Borodino”). Zwiedzanie tylko grupowe, po wcześniejszym umówieniu. To miejsce słynnej bitwy pod Borodino. Muzeum i narodowy zabytek historyczny. Mielichowo (Ме́лихово) (65 km (40 mil) na południe od Moskwy). Dom Czechowa Jasna Polana (Я́сная Поля́на) (12 km (7,5 mil) na południowy zachód od Tuły i 200 km (120 mil) na południe od Moskwy). Dom Tołstoja Klasztor Zmartwychwstania Pańskiego w Nowej Jerozolimie – w Istrii, między stacjami elektriczka Nowojerusalimskaja (15 min pieszo) i Istra (15 min autobusem), około 60 km (37 mil) od Moskwy. Pociągi do Istrii z moskiewskiego Riżskiego Wokzału (stacja Ryga) (~20 pociągów dziennie, 1,5 godz.) (2011). Klasztor-twierdza (męska, czynna) z wieloma muzeami wewnątrz i przy murach: muzeum architektury drewnianej, muzeum historii lokalnej, muzeum sztuki i historii itp. Klasztor Sawino-Storożewski (Саввино-Сторожевский монастырь) (65 km (40 mil) na zachód; pociągi podmiejskie ze stacji Białoruskiej do Zwenigorodu, kilka dziennie; czas podróży ~1 godz., 1,5 km (0,93 mil) na zachód do klasztoru, który znajduje się na pobliskim wzgórzu). Piękny klasztor o ciekawej historii, ściśle związany z carami rosyjskimi. Dmitrow (Дмитров) (65 km (40 mil) na północ od Moskwy (pociągi ze stacji Sawiełowski, kilka dziennie, 1,5 godz.)). Miasto nad Kanałem Moskiewskim, ze starymi kościołami, ciekawymi rzeźbami na ulicach i wieloma muzeami. Snegiri (40 km (25 mil) na północny zachód od Moskwy (autostrada Wołokołamska), pociągi ze stacji Ryżski, kilka dziennie, czas podróży około godziny). Osada, w której znajduje się pomnik obrony Moskwy podczas II wojny światowej, bogata kolekcja czołgów i muzeum.