Baia Mare

Baia Mare (węg. Nagybánya) to największe miasto w regionie Marmarosz w północno-zachodniej Rumunii. Stara dzielnica i piękny park, a także urokliwe zakątki wokół miasta i jego ciekawa historia są warte odwiedzenia. Nowe części miasta mogą niektórym wydawać się nieestetyczne. == Charakterystyka == Baia Mare znajduje się w zachodniej części Okręgu Marmarosz, której jest stolicą. Znajduje się około 80 km od granicy z Węgrami. Leży na płaskim terenie otoczonym górami i wzgórzami, przecinanym przez rzekę Săsar, której wody są wyjątkowo zanieczyszczone z powodu niekontrolowanego stosowania nawozów i toksycznych substancji z pobliskich kopalń oraz odpadów przemysłowych. Biorąc pod uwagę te czynniki, Światowa Organizacja Zdrowia sklasyfikowała Baia Mare jako miejsce wysokiego ryzyka dla zdrowia ludzkiego. Săsar jest dopływem rzeki Lăpuş, która z kolei wpada do rzeki Someş, dopływu Dunaju. Zanieczyszczenie jest tak poważne, że rozciąga się również na systemy hydrograficzne sąsiednich Węgier, Serbii i Bułgarii. Baia Mare oznacza „Wielką Kopalnię”. W pobliżu znajdują się złoża ołowiu, antymonu, a nawet złota i srebra, które eksploatowano jeszcze przed XI wiekiem, kiedy to do regionu przybyli pierwsi rycerze sascy, prawdopodobnie nazwani przez królową Bawarii Gizelę i uważani za założycieli Baia Mare. Miasto po raz pierwszy wspomniane jest w dokumencie z 1329 roku pod nazwą Rivulus Dominarum (Miasto Rzeki Kobiet). W średniowieczu górnictwo przyniosło miastu dobrobyt i otrzymało liczne przywileje od królów Węgier. W okresie komunizmu przemysł znacznie się rozwinął, a Baia Mare stało się ważnym ośrodkiem metalurgicznym, naznaczonym straszliwą recesją po rewolucji grudniowej 1989 roku, która tragicznie zakończyła dyktaturę Nicolae Ceauşescu. Obecnie mieszkańcy Baia Mare to niemal wyłącznie Rumuni, z wyjątkiem znacznej mniejszości Węgrów, którzy stanowią około 15% populacji. == Dojazd == === Samolotem === 1 Międzynarodowy port lotniczy Marmarosz (IATA: BAY), miejscowość Tăuţii-Măgheruş (10 km na zachód od miasta). Loty z Bukaresztu (TAROM) i Paryża-Beauvais (HiSky). Najbliższym lotniskiem z większą liczbą połączeń międzynarodowych jest 2 Port Lotniczy im. Avrama Iancu (IATA: CLJ) w Klużu-Napoce. Stamtąd do Baia Mare jest 140 kilometrów (około 2 godzin jazdy samochodem lub autobusem Aerotrans). === Koleją === 3 Stacja kolejowa Baia Mare (Gara Baia Mare), Strada Gării. Z Bukaresztu lub Klużu kursują trzy pociągi dziennie, jeden z Timișoary i jeden z Wiednia przez Budapeszt. Rozkład jazdy można sprawdzić na []https://www.cfrcalatori.ro/ stronie internetowej CFR]. === Samochodem === Przez miasto przebiega europejska droga (Wiedeń - Bratysława - Baia Mare - Jassy - Kiszyniów), droga krajowa (Kluż-Napoka - Baia Mare) i droga krajowa (Baia Mare - Suczawa). Z Polski najlepiej przejechać przez [[Słowacja|Słowację][], drogą lub (Norymberga - Brno - Trenczyn - Koszyce - Użhorod). === Autobusem === 4 Dworzec autobusowy w Baia Mare (Autogara Baia Mare) (tuż za dworcem kolejowym). Volanbusz oferuje latem autobusy z Budapesztu do Baia Mare przez Satu Mare za jedyne 4500 forintów (bilet młodzieżowy). Fany oferuje kilka autobusów dziennie z Kluż-Napoki (3 godz., 40 lei, wrzesień 2018) i Sybinu. Autobusy Fany zatrzymują się na 5 własnym autogara, a nie na Autogara Baia Mare, który znajduje się 30 minut spacerem (lub taksówką za 8 lei, wrzesień 2018). == Komunikacja == Miasto posiada bardzo dobrze zorganizowaną sieć transportu. Obejmuje ona 40 linii autobusowych i 2 trolejbusowe. Większość tras łączy wschód i zachód Baia Mare, ale jest kilka linii biegnących z północy na południe m.in. 1, 4, 6, 7 i 40. System autobusowy obsługuje firma S.C. URBIS S.A., która dysponuje różnymi bardzo wieloma pojazdami, zarówno nowoczesnymi jak i starymi Ikarusami. Trolejbusy funkcjonują tu od 1996 roku. Kursują one na trasie łączącej centra handlowe Auchan i Brico z dworcem firmy URBIS. Jedna z nich jest dłuższa i schodzi na południe, druga natomiast przebiega równolegle względem rzeki. == Warto zobaczyć == === Obiekty religijne === === Budynki === === Muzea === == Aktywny wypoczynek == Baia Mare to główny węzeł komunikacyjny i największy ośrodek gospodarczy w Marmarosz, ale miasto jest dość brzydkie i przemysłowe. Od razu to zauważysz, wchodząc na dworzec kolejowy lub autobusowy – należą one do najgorszych w Unii Europejskiej. Warto wybrać się do mniejszych wiosek na północno-wschodniej przełęczy, aby doświadczyć „prawdziwego” Marmarosz. === Wędrówki piesze i kolarstwo górskie === Istnieje kilka oznakowanych szlaków, które idealnie nadają się na jednodniową wycieczkę po wzgórzach wokół Baia Mare. Aby uzyskać wiarygodne mapy, nawigację GPS, szczegółowe informacje o szlakach i mapy, skorzystaj z OpenStreetMap, z którego korzysta również ten przewodnik oraz wiele aplikacji mobilnych, takich jak OsmAnd czy Mapy.cz. Możesz też pobrać odpowiednie pliki GPX lub KML dla tych szlaków z OpenStreetMap za pośrednictwem Waymarked Trails. == Praca == == Nauka == Wydział Uniwersytetu Technicznego w Kluż-Napoce Uniwersytet Bogdana Vodă w Baia Mare Uniwersytet Sztuki "Vatra" w Baia Mare == Zakupy == 1 VIVO! Baia Mare, Strada Victoriei 73, ☎ +40 728 217 762. Największe centrum handlowe w Baia Mare. == Gastronomia == Stare centrum miasta oferuje wiele możliwości, zazwyczaj większość pubów oferuje jakieś jedzenie. Większość z nich jest w porządku. Lumiere - Piata Libertatii 3 1 Bastion - Valea Rosie 22 Peperosso - Strada Victoriei 73 2 Il Padrino - Strada Scolii 9 Dabo Doner - Bulevardul Unirii 8 3 Brewtiful Cafe - Bd. Victoriei 73 4 Butoiașu' cu Bere, Strada Gheorghe Șincai 15. pon.-niedz. 9:00–12:00. 5 La Pălincie, Strada Vasile Lucaciu 7, ☎ +40 262 217 511. Pon.-niedz. 09:00–11:00. == Życie nocne == 1 Terasa Tom și Jerry (Tom si Jerry), Str. Petofi Sandor nr. 16, Baia Mare, ☏ +40 720 481780, bigguy_alextom@yahoo.com. 10:00–00:00. Położone blisko miejskiego parku, miejsce to jest pełne latem. Zazwyczaj odwiedzane przez młodych ludzi. == Festiwale, imprezy == Festiwal Kasztanów. Od 28 do 30 września. Z tej okazji rzeki wina i piwa zalewają centrum miasta. Expo-flora - to jedna z największych imprez florystycznych w Rumunii. Odbywa się ona we wrześniu, a podczas jej obchodów można zobaczyć piękne dywany kwiatowe i wiele ciekawych wystaw roślin. Organizatorem wydarzenia jest urząd miasta i SPAU (firma zajmująca się zielenią miejską w Baia Mare). Plastic Artist's Day - jest dużym plenerem artystycznym, w trakcie którego oprócz podziwiania dzieł wielu artystów, sami możemy spróbować swoich sił w malarstwie. Impreza ma miejsce na początku maja, a prezentowane prace są dziełami zarówno twórców rumuńskich, jak i zagranicznych, w każdej kategorii wiekowej. == Nocleg == 1 Eurohotel, Bulevardul București 23 2 Hotel Mara, Bulevardul Unirii 11 3 Hotel Carpati, Str. Independentei nr. 2 4 Hotel Rivulus, Strada Culturii 3 5 Seneca Hotel, Strada Mărgeanului 11B (7 km od centrum), ☎ +40 728 110 118. Hotel jest odpowiedni dla osób podróżujących samochodem, ponieważ jest położony dość daleko. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Baia Mare jest generalnie uznawane za dość bezpieczne miasto jak na standardy Europy Środkowo-Wschodniej. Dla turysty największym ryzykiem są raczej drobne kradzieże, żebractwo i zaniedbane okolice niż poważna przestępczość. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == Syhot Satu Mare