Wismar

Hanzeatyckie miasto Wismar położone jest na wybrzeżu Bałtyku w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, na skraju Zatoki Wismarskiej, którą chroni wyspa Poel. Jest szóstym co do wielkości miastem w tym landzie. Stare miasto w Wismarze zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2002 roku, wraz ze starówką w Stralsundzie. == Charakterystyka == Nazwa Wismar nawiązuje do niemieckiego słowa Meer (morze), jednak jej dokładne pochodzenie nie jest znane. Miasto zostało założone w 1226 roku, wkrótce po Rostocku i około sto lat później niż Lubeka. Dzięki swemu nadmorskiemu położeniu Wismar rozwinął się jako ważny port bałtycki, a w 1259 roku przystąpił do Hanzy. Podobnie jak wszędzie w północnych Niemczech, wiek XIV–XVI był dla Wismaru okresem szybkiego rozwoju – w tym czasie powstał niezwykły zespół kościołów i średniowiecznych budynków mieszkalnych w stylu gotyku ceglanego, który częściowo przetrwał do dziś. Po upadku Hanzy handel morski stał się bardziej zróżnicowany, Wismar zaczął podupadać, a ostatecznie doprowadziła do jego upadku wojna trzydziestoletnia, podczas której przywódcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego bezskutecznie usiłowali nawrócić północne Niemcy na katolicyzm. Początkowo cesarzowi udało się odnieść sukces, lecz książęta Meklemburgii, wypędzeni ze swoich ziem, zwrócili się o pomoc do króla szwedzkiego, w wyniku czego Szwecja odzyskała całe wybrzeże Bałtyku. Na mocy pokoju westfalskiego z 1648 roku Szwecja otrzymała Pomorze Zachodnie (Stralsund, Greifswald, Szczecin), a ponadto Wismar jako przyczółek na terenie Meklemburgii, tj. w najdalej na zachód wysuniętej części wybrzeża Bałtyku. Spośród wszystkich miast niemieckich Wismar pozostawał pod panowaniem szwedzkim najdłużej – formalnie aż do początku XX wieku. Szwedzi dobrze się okopali, otaczając miasto pierścieniem bastionów i rowów. Fortyfikacje te zostały zburzone w drugiej połowie XIX wieku; Stara część Wismaru jest jednak nadal wizualnie oddzielona od przedmieść: w miejscu dawnych fos znajdują się teraz parki, parkingi, a w jednym miejscu nawet bagna. Okres panowania szwedzkiego nie był najspokojniejszym okresem w życiu Wismaru: miasto było stale zdobywane przez Prusy i Danię. Sytuacja uspokoiła się dopiero w 1803 roku, kiedy Szwecja wydzierżawiła Wismar Księstwu Meklemburgii-Schwerinu na 99 lat. Po tym okresie Wismar stał się częścią księstwa, a wraz z nim zjednoczonych Niemiec. Jako szwedzka enklawa, Wismar wyraźnie odstawał pod względem rozwoju od sąsiednich miast, Rostocku i Lubeki, chociaż lokalny port funkcjonował sprawnie. Pod koniec XIX wieku dołączono do niego fabrykę wagonów (Waggonfabrik Wismar), która niegdyś dostarczała tramwaje i wagony kolejowe do połowy Niemiec, a w 1933 roku uruchomiono w Wismar jedną z fabryk firmy produkującej samoloty Dornier. Z tego powodu Wismar został zbombardowany pod koniec II wojny światowej, jednak centrum miasta nie ucierpiało zbytnio i w 2002 roku, wraz ze Stralsundem, zostało wpisane na listę UNESCO jako zachowany zespół średniowiecznego miasta hanzeatyckiego. Po II wojnie światowej Wismar stał się jednym z głównych portów NRD. Obecnie jest to główny ośrodek przeładunku i obróbki drewna w Niemczech, a także największy w kraju kryty suchy dok. Na pierwszy rzut oka Wismar nie różni się wiele od innych miast hanzeatyckich w północnych Niemczech: jest tu dużo ceglanego gotyku połączonego z architekturą renesansową, bardzo piękne, ale najprawdopodobniej przyjedziesz tu z Lubeki, gdzie jest jeszcze więcej tego samego. Wismar urzeka jednak ciszą i przytulnością, a także bliskością portu towarowego i dymiącymi kominami fabrycznymi tych samych zakładów przetwórstwa drewna, co nieco przypomina karelskie fabryki celulozy i papieru, choć zakłady wismarskie nie emitują niczego w powietrzu oprócz nieszkodliwej pary wodnej. === Orientacja === Wszystkie atrakcje Wismaru skupiają się na Starym Mieście, które można przejść pieszo z jednego końca na drugi w około 15 minut. Północna strona Starego Miasta zwrócona jest w stronę morza, a dokładniej, Starego Portu, gdzie cumują łodzie turystyczne i gdzie warto wybrać się, aby spróbować tutejszych ryb. Poza centrum miasta i portem nie ma w Wismarze większych atrakcji, choć gdzieniegdzie można zobaczyć kilka atrakcyjnych budynków z pierwszej połowy XX wieku, a w oddalonej dzielnicy Wendorf można znaleźć nawet kilka typowych budynków powojennych. Kwatery – NRD-owska wersja stalinowskiej architektury. Najbliższa plaża również znajduje się tam, w znacznej odległości od centrum; Większą część wybrzeża zajmuje strefa przemysłowa i port. Biuro informacji turystycznej mieści się obok Domu Światowego Dziedzictwa, w którym można łatwo odebrać mapę turystyczną Wismaru, na której zaznaczono wszystkie główne atrakcje. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem komercyjnym z połączeniami międzynarodowymi jest 1 lotnisko Hamburg (IATA: HAM) (około 127 km) 2 Lotnisko Rostock-Laage (IATA: RLG) na wschód od Wismaru jest jedynym lotniskiem komercyjnym w akceptowalnej odległości, ale obsługuje tylko kilka regularnych połączeń (około 80 km) 3 Lotnisko w Wismarze (ICAO: EDCW) położone jest na północnych obrzeżach miasta i jest otwarte dla pilotów sportowych i biznesowych w godzinach od 7:00 do 17:00. === Koleją === 4 Dworzec kolejowy w Wismarze, Bahnhofstraße 12, 23966 Wismar. Stacja położona na północ od starego miasta jest punktem końcowym trzech linii: RE 8 – Bad Kleinen – Schwerin (Hamburg) – Ludwigslust – Wittenberge – Berlin - ✈, co dwie godziny, wzmocniony nieco wolniejszym RB 17 – Bad Kleinen (Güstrow) – Ludwigslust, również co dwie godziny. RB 11 – Bad Doberan (częściowo Kühlungsborn) – Rostock, co godzinę. Najbliższe stacje kolei dalekobieżnej to Bad Kleinen na południu i Rostock na wschodzie. Czas podróży ze Schwerinu wynosi 30 minut, z Rostocku 1:10 godziny, z Hamburga 2:10 godziny (z przesiadką w Schwerinie). Z Berlina masz dwie możliwości: bezpośrednie połączenie RE trwa 3 godziny 10 minut, a przesiadka z IC/EC przez Ludwigslust trwa 2 godziny 45 minut. Jadąc z Lubeki, należy przesiąść się na autobus w Grevesmühlen (Lubeka – Wismar, całkowity czas podróży 1:20 godz.). === Samochodem === Wismar położony jest przy autostradzie między Rostockiem (60 km) i Hamburgiem (130 km); Prowadzi tu także autostrada , łącząca miasto z główną drogą Hamburg-Berlin. Odległość między Schwerinem a Wismarem wynosi zaledwie 30 km, a podróż lokalną drogą jest szybsza niż autostradą. === Autobusem === 5 Dworzec autobusowy (Wismar ZOB), Wasserstraße. Zadaszenie z przystankami autobusowymi w odległości 100 m od stacji. Trasy te mają głównie charakter podmiejski. Autobusy dalekobieżne do Rostocku i Hamburga (Flixbus) kursują tylko kilka razy dziennie i nie mają żadnej przewagi nad pociągami. === Statkiem === Wismar jest głównie portem towarowym i nie jest największy. Promy bałtyckie przypływają do Lubeki (Travemünde) lub Rostocku (Warnemünde). 6 Westhafen. Port Wismar składa się z kilku zatok. Stary port (Alte Hafen) jest miejscem, gdzie cumują statki rekreacyjne, natomiast w zachodnim znajduje się molo jachtowe. == Komunikacja == Za transport publiczny w mieście odpowiada firma Nahbus. Istnieje sześć linii autobusowych (oznaczonych jednocyfrowymi numerami linii). Ponadto istnieją regionalne linie autobusowe łączące Wismar z okolicą. Można je rozpoznać po trzycyfrowych numerach linii. Plan sieci tras. Większość atrakcji turystycznych mieści się w obrębie starego miasta, które ma średnicę około 1,2 km i charakteryzuje się wąskimi uliczkami, strefami dla pieszych i niewielką liczbą miejsc parkingowych. Najlepiej poruszać się po okolicy pieszo. == Warto zobaczyć == W Wismar kręcono wiele plenerowych ujęć serialu SOKO Wismar, emitowanego na kanale ZDF. Uważny widz serialu może poczuć smak zwiedzania miasta Wismar, szczególnie jego starówki. === Kościoły === === Budynki === === Pomniki === === Muzea === === Ulice i place === 1 Grube - Ten dawny kanał żeglowny biegnie od portu przez stare miasto. Szczególnie atrakcyjnym miejscem na spacer jest przejście przy kościele św. Mikołaja. === Parki === 2 Park publiczny z wieżą widokową. Park położony jest około 3 km na zachód od centrum miasta. Wieża widokowa o wysokości 37 m została zbudowana na Wystawę Ogrodów Stanowych w 2002 roku. Aby wspiąć się na przewiewną, odciągniętą stalową wieżę rurową, trzeba mieć lęk wysokości. Z platformy o wysokości 28 m roztacza się wspaniały widok panoramiczny. 3 Ogród Lindengarten. Część szwedzkich fortyfikacji znajdowała się niegdyś w tym miejscu, na wschodnim skraju starego miasta. Park ten powstał w tym miejscu w 1815 roku dzięki datkom. Dziś stare drzewa i ścieżka spacerowa z ławkami wzdłuż strumienia Mühlenbach zachęcają do krótkiego odpoczynku. === Inne === Pierwszy sklep Karstadt otwarto w 1881 roku. Od lat 90. XX wieku właścicielem sklepu macierzystego jest ponownie Karstadt AG. Persiluhr, na Bahnhofstraße Mühlenstraße. == Aktywyny wypoczynek == Odkryj Stare Miasto pieszo. Stare miasto w Wismarze jest pełne historii i malowniczego uroku. Jeśli Twoje stopy zmęczą się na brukowanych ulicach, zrób sobie przerwę w jednej z wielu kawiarni i barów lub nabierz sił, jedząc bułkę z wędzoną rybą w starym porcie. Biuro turystyczne organizuje wycieczki po mieście z przewodnikiem w małym autobusie elektrycznym, które trwają około 50 minut i odjeżdżają co godzinę między 10:00 a 17:00 (kwiecień–październik) i 11:00–15:00 (listopad–marzec). Bilety kosztują 9 euro dla dorosłych, 4,50 euro dla dzieci/studentów/emerytów. Rejs po porcie, Am Hafen. Kilka firm oferuje wycieczki po porcie i zatoce Wismar. Szczegóły dostępne na nabrzeżu. W Wismarze znajduje się zarówno czynny port handlowy, jak i stocznia, a także łodzie rekreacyjne, więc jest wiele do zobaczenia. Niektóre łodzie organizują wycieczki na wyspę Poel w miesiącach letnich. 4 Plaża w Wendorf. Najbliższy kawałek piaszczystej plaży znajduje się na zachodnich obrzeżach Wismaru, 5 km od centrum: nie próbuj iść tam pieszo, ale wsiądź do autobusu nr 15. Oprócz samej plaży Wendorf ma długi pomost, który oferuje najlepszy widok na port wismarski i strefę przemysłową z dymiącymi fabrykami: Widok nie jest typowo turystyczny, ale na swój sposób interesujący. == Praca == == Nauka == == Zakupy == 1 Targ Rybny (Fischhalle), Claus-Jesup-Straße 61. 🕑 Pon.–pt. 8:00–18:00, sob. 7:00–13:00. Pawilon ze świeżymi i żywymi rybami w rozsądnych cenach. Jeśli wolisz wędzone, zajrzyj do kawiarni i restauracji Seeperle Café & Restaurant po drugiej stronie ulicy. 2 Edeka Korzak, Altwismarstraße 7-17. 🕑 Pon.–Sob. 8:00–20:00. Jedyny supermarket spożywczy na Starym Mieście, posiada własną piekarnię i kawiarnię. 3 Centrum Handlowe Burgwall, Lübsche Str. 146-148 (na zachód od centrum). 🕑 Supermarket Rewe: pon.–sob. 7:00–22:00, pozostałe sklepy zamykają się zauważalnie wcześniej. Główne centrum handlowe miasta: kilka supermarketów spożywczych, sklepów odzieżowych i z elektroniką. 4 Galeria / Karstadt, Rudolph-Karstadt-Platz, 1. 🕑 Pon.–sob. 10:00–19:00. W każdym większym mieście Niemiec istnieje sieć domów towarowych o tej nazwie, ale ten w Wismarze zajmuje wśród nich miejsce szczególne. To właśnie tutaj w 1881 roku Rudolf Karstadt otworzył swój pierwszy sklep, który później przekształcił się w „niemiecki dom towarowy”. Pierwszy sklep Karstadt mieścił się w jednym z mniejszych budynków przy Krämerstraße, a obecny budynek narożny został wybudowany w 1907 roku i ozdobiony jest dekoracjami w stylu secesyjnym. == Gastronomia == === Oszczędnie === 1 Coney 1871 - Best Hot Dogs, Breite Str. 2. 🕑 Pon.–Sob. 11:30–19:00, Niedz. 12:00–18:00. Hot dogi: od 3,50 €. Według reklamy dostępne są 4 rozmiary i 14 rodzajów - od klasycznego amerykańskiego hot doga po indyjskiego, greckiego i meksykańskiego. Sprzedają głównie jedzenie na wynos, choć w środku znajduje się kilka stolików dla tych, którzy chcą zjeść. W ciągu dnia, w dni powszednie, w ramach oferty lunchowej niektóre hot dogi sprzedawane są po obniżonej cenie. 2 Garcon Croque Bistro, Breite Str. 13. 🕑 Pon.–Sob. 12:00–16:00. Croquis: od 6 €. Tanie naleśniki ze słodkim nadzieniem, a jako danie główne występują zapiekane kanapki - croques. Zupełnie nic francuskiego, ale całkiem przytulnie. 3 Kulinar, Lübsche Str. 7. 🕑 Pon.–Sob. 11:00–15:00. Ciepłe: 7-8 €. Rzadkością w Niemczech jest samoobsługowa stołówka z tacami i ladą do wydawania posiłków. Nie można tu jednak wybrać oddzielnie dania głównego i dodatku; są one zawsze serwowane w ustalonych kombinacjach. 4 Pizzeria Santa Maria, Altböterstr. 12. 🕑 10:30–22:00. Pizza i makaron: 10 €. Lokal udaje, że jest włoski, choć w rzeczywistości jest turecki: danie główne jest tu nadal gotowane, ale dla tych, którzy chcą je mieć, przygotowano duży wybór pizzy, makaronów, a nawet sznycli. Obok znajduje się kawiarnia Piccoli, która swoją ofertą bardziej przypomina bar, a jedzenie najwyraźniej jest przynoszone z tej samej kuchni. === Umiarkowanie === 5 Café Hegede, Am Markt 5. 🕑 9:00–18:00. Jedna z kilku kawiarni na głównym placu miasta. Kawa z ciastem, kanapki, omlety, wszystko stosunkowo niedrogie. Przy dobrej pogodzie można usiąść na zewnątrz. 6 Schnitzelhaus, Claus-Jesup-Str. 50. 🕑 12:00–14:00 i 17:00–21:00. Ciepłe: 16-18 €. Menu jest proste: dwa tuziny sznycli z dodatkiem. Wśród nich są propozycje eksperymentalne: na przykład z plasterkami kiwi, a jeśli komuś to nie odpowiada, może wybrać jedno z kilku dań tradycyjnej kuchni północnoniemieckiej – solankę, galaretkę mięsną i omlet ziemniaczany (Bauernfrühstück). Duże porcje. 7 Sam Marco, Großschmiedestr. 1. 🕑 11:00–20:00. Typowa niemiecko-włoska restauracja serwująca pizzę i makarony w rozsądnych cenach (10-12 euro za porcję). Przytulne, ale nie do końca autentyczne. 8 Seeperle, Schiffbauerdamm 3. 🕑 8:00–19:30. Kultowym miejscem jest kawiarnia serwująca bułki rybne (Fischbrötchen), smażone ryby w cieście i ryby wędzone w różnych wariantach. Dla chętnych dostępne są również dania gorące w cenie 12-15 euro za talerz. Stolików jest sporo, ale i zwiedzających też sporo. Samoobsługa. Jeśli kolejka jest zbyt długa, można spróbować w pobliskich miejscach – wokół Starego Portu; Serwują tam praktycznie to samo, tylko wybór jest mniejszy. Wieczorem kawiarnia jest zamykana, ale na drugim piętrze otwiera się pełnoprawna restauracja rybna (choć z mniej humanitarnymi cenami). === Ekskluzywnie === 9 Alter Schwede, Am Markt 22. 🕑 12:00–19:00. Ciepłe: od 20 €. Restauracja mieszcząca się w starym gotyckim domu z 1380 roku jedynie z nazwy przypomina Szwecję. Jedzenie tutaj jest typowo niemieckie: sznycle, wieprzowina, ryba z frytkami i tym podobne. Biorąc pod uwagę lokalizację i położenie tuż przy centralnym placu, ceny są umiarkowanie wysokie. Jeśli jednak chcesz, możesz z łatwością znaleźć podobne jedzenie 5-10 minut dalej, za 20-30% mniej. 10 Kaminstube, Bademutterstr. 19. 🕑 Pon.–Sob. 17:30–22:30. Ciepłe: od 30 €. Surrealistyczne miejsce: elegancka francuska restauracja w średniowiecznym domu z gołymi ceglanymi ścianami i glinianymi dzbanami zwisającymi z sufitu. Jedzenie, sądząc po opiniach, jest dobre. === Kawiarnie i cukiernie === 11 Cafe & Gallery Sinnenreich, Hinter dem Chor 5 (w pobliżu kościoła św. Mikołaja). 🕑 Śr.–Ndz. 12:00–18:00. Najbardziej artystyczne miejsce w Wismarze jest jednocześnie kawiarnią i galerią sztuki. Uzupełnieniem sztuki na ścianach są wspaniałe porcelanowe filiżanki, w których podawana jest kawa, oraz pianino, na którym co jakiś czas któryś z gości zaczyna grać. Istnieją również gry planszowe. W menu dominują napoje gorące i słodycze, nie znajdziemy tu pełnoprawnej kuchni. 12 Conditioners & Café Senf, Lübsche Str. 83. 🕑 Pon.–Sob. 7:00–18:00, Niedz. 8:00–18:00. Nazwa oznacza „musztarda”, ale w rzeczywistości jest to bardzo zwyczajna, tradycyjna niemiecka cukiernia z dużym wyborem ciast. Jednocześnie pełni funkcję piekarni, serwując rano śniadania. == Życie nocne == 1 Der Schlauch, Lübsche Str. 18. 🕑 20:00–1:00. Przytulny i niezbyt hałaśliwy bar z dużym wyborem koktajli. Na przystawkę można spróbować potraw z ciasta - płaskiego chleba Fladenbrot lub „pizzy” Flammkuchen. Hotel New Orleans, Runde Grube, 23966 Wismar, Niemcy (naprzeciwko starego portu). Tel.: +49 (0)3841 26860, Faks: +49 (0)3841 268610, E-mail: service@hotel-new-orleans.de. Hotel z przestronnym amerykańskim barem i restauracją. W kuchni powstaje wiele burgerów, a znakomita firma zajmuje się koktajlami. W weekendy odbywają się również koncerty muzyki na żywo. Kai Bar, Café, Alter Holzhafen 3, 23966 Wismar, Niemcy (bezpośrednio przy starym porcie). Tel.: +49 (0)3841 229 822, E-Mail: info@kaibarcafe.de. Można tu spędzić cudownie relaksujący wieczór przy fajnej muzyce. Jest też ciasto i czekolada. == Imprezy == == Noclegi == Istnieje ogólny podatek od wszystkich noclegów pobierany lokalnie oprócz podatku VAT. Podczas gdy prawo wymaga podawania wszystkich cen z podatkiem VAT, o ile nie zaznaczono inaczej, nie ma takiego prawa dotyczącego podatku hotelowego. 1 Altstadt Hotel, Dahlmannstraße 4, ☏ +49 3841 228939. Na skraju starego miasta z podstawowymi, ale wygodnymi pokojami. Bezpłatne Wi-Fi i bezpłatny parking dla około tuzina pojazdów. Śniadanie w formie bufetu wliczone w cenę. Tylko gotówka, nie ma kart kredytowych. jednoosobowy od 42 € dwuosobowy od 71 € z podatkiem. STEIGENBERGER HOTEL STADT HAMBURG, Am Markt 24, 23966 Wismar, Niemcy. Tel.: +49 (0)3841 239-0, Faks: +49 (0)3841 239-239, E-Mail: wismar@steigenberger.de. City Partner Hotel Alter Speicher, Bohrstraße 12 + 12a, 23966 Wismar, Niemcy. Tel.: +49 (0)3841 211746, Faks: +49 (0)3841 211747, E-Mail: wismar@hotel-alter-speicher.de. Hotel Restaurant Wismar, Breite Strasse 10, 23966 Wismar, Niemcy. Tel.: +49 (0)3841 227340, Faks: +49 (0)3841 22734222, E-mail: info@hotel-restaurant-wismar.de. 2 Hotel Am Hafen, Spiegelberg 61-65, 23966 Wismar, Niemcy. Tel.: +49 (0)3841 4260, Faks: +49 (0)3841 426666, E-mail: info@hotel-am-alten-hafen.de. 3 Fründts Hotel, Schweinsbrücke 1-3, 23966 Wismar, Niemcy. Tel.: +49 (0)3841 2256982, Faks: +49 (0)3841 2256984, E-Mail: info@hotel-stadtwismar.de. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == 1 Sana HANSE-Klinikum Wismar, Störtebekerstraße 6, 23966 Wismar. Tel.: +49 (0)3841 330, E-Mail: wismar@sana.de​. Klinika z opieką specjalistyczną, posiadająca 13 oddziałów medycznych, 505 łóżek i 960 pracowników. == Informacje turystyczne == 1 Informacja turystyczna Wismar, Lübsche Straße 23 a, 23966 Wismar. Tel.: +49 (0)3841 19433, Faks: +49 (0)3841 22529128, E-Mail: touristinfo@wismar.de. Otwarte: codziennie, kwiecień-wrzesień 09:00-17:00, październik-marzec 10:00-16:00. == Gdzie dalej == Poel, „domowa wyspa” Wismaru, przyciąga pięknymi białymi piaszczystymi plażami, warto zobaczyć wiejski kościół Kirchdorf. Warto zobaczyć trzy wiejskie kościoły w stylu gotyku ceglanego: Kościół wiejski w Zurowie, Kościół wiejski w Hohenkirchen, Kościół wiejski w Hornstorfie, wszystkie pod wpływem kościołów parafialnych w Wismarze Dorf Mecklenburg: Murowany kościół wiejski z XIV wieku; Holenderski wiatrak z 1849; z dawnego zamku słowiańskiego, od którego pochodzi nazwa całego kraju związkowego Meklemburgia, pozostał jedynie wał ziemny (6 km na południe) Neukloster: Gotycki Kościół klasztorny Sonnenkamp ​ z witrażami z pierwszej połowy XIII wieku, rzeźbionym ołtarzem z początku XVI wieku, dawnym domem prepozyta (17 km na wschód) Boltenhagen ​Kurort nad Morzem Bałtyckim z piękną piaszczystą plażą (23 km na zachód) Klütz z barokowym zamkiem Bothmer, wyspą zamkową i ogrodem krajobrazowym (23 km na zachód) Bad Doberan z katedrą Doberan i kolejką linową Mecklenburgische Bäderbahn Molli (44 km na wschód) Rostock (niecałe 60 km na wschód, 1:10 godziny pociągiem)