Port lotniczy Londyn-Luton

Port lotniczy Londyn-Luton (IATA: LTN), zwane również London Luton Airport, jest czwartym pod względem ruchu lotniskiem w Londynie i piątym w Wielkiej Brytanii, z około dziesięcioma milionami pasażerów rocznie. Znajduje się około 50 kilometrów na północny zachód od centrum Londynu. == Charakterystyka == Lotnisko zostało otwarte w 1938 roku, ale do lat 90. XX wieku pozostawało zdecydowanie najmniejszym lotniskiem Londynu. Dopiero pojawienie się tanich linii lotniczych easyJet i kilku linii czarterowych sprawiło, że lotnisko zaczęło się rozbudowywać pod koniec lat 90. Obecny główny terminal został otwarty w 1999 roku i charakteryzuje się nowoczesnym designem i udogodnieniami. Od 2006 roku linia lotnicza Silverjet oferowała regularne loty dalekodystansowe do Nowego Jorku i Dubaju, ale zakończyła działalność 30 maja 2008 roku. Ze względu na kompaktowe rozmiary i dobre połączenia kolejowe ze stolicą Wielkiej Brytanii, Luton stanowi dobrą alternatywę dla większych lotnisk londyńskich. Lotnisko było kilkakrotnie rozbudowywane i modernizowane od lat 2000, ale nadal jest uważane za trudne w nawigacji lub wygodne i często jest bardzo zatłoczone. Zdecydowanie największymi liniami lotniczymi są easyJet i Wizz Air, które obsługują liczne europejskie miasta i destynacje wakacyjne. == Transport naziemny == === Pociągiem === Stacja 1 Luton Airport Parkway znajduje się niecałe dwa kilometry od terminala i od marca 2023 roku jest z nim połączona całodobowo bezzałogowym pociągiem (2 Luton DART), zastępując autobus wahadłowy, o którym wciąż wspomina się w wielu przewodnikach turystycznych. Przejazd DART kosztuje wysoką cenę 4,90 euro w jedną stronę i należy go wykupić oddzielnie od biletu kolejowego, jeśli nie wybrano „Lotniska Luton” jako celu podróży. East Midlands Railway (EMR) oferuje półgodzinne połączenie między London St. Pancras a Derby przez lotnisko. Podróż trwa około 25 minut i można ją również opłacić kartą Oyster. === Autobusem === Autobusy National Express łączą lotnisko z wieloma miastami w środkowej i północnej Anglii, a także z innymi londyńskimi lotniskami. easyBus regularnie kursuje z Luton do dworca London Victoria. Wszystkie autobusy zatrzymują się bezpośrednio przed terminalem. Do okolicznych miejscowości kursują również liczne autobusy, głównie Arriva i Centrebus. === Taksówką === Postój taksówek znajduje się bezpośrednio przed terminalem. Jeśli podróżujesz z lotniska na dworzec Luton Central, zalecamy skorzystanie z taksówki. Podróż trwa około 10 minut. Podróż do Londynu zajmuje od 45 do 90 minut, w zależności od natężenia ruchu. Ponieważ taksówki długo się poruszają, a przejazd nimi jest stosunkowo drogi, zalecamy korzystanie z nich tylko w przypadku podróży w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska. === Samochodem === Lotnisko znajduje się około 50 kilometrów na północny zachód od centrum Londynu. Autostrada łączy lotnisko bezpośrednio z obwodnicą Londynu , oddaloną o niecałe 20 kilometrów, i prowadzi do centrum Londynu (czas podróży co najmniej 60 minut). Ze względu na duże natężenie ruchu, na tych autostradach istnieje duże ryzyko korków. == Linie lotnicze i kierunki podróży == Lotnisko jest połączone z kilkoma miastami europejskimi. Obsługują je linie Easyjet, Blueair, El Al, Ryanair, SunExpress, TUIfly, Vueling i Wizz Air. == Terminale == Luton posiada terminal pasażerski, który w ostatnich latach został gruntownie rozbudowany i zmodernizowany – jednak lotnisko wciąż cierpi z powodu skomplikowanej i zagraconej architektury i często jest bardzo zatłoczone. Mimo to oferuje wszystkie oczekiwane udogodnienia. === Transfery === Luton nie jest zaprojektowane jako lotnisko przesiadkowe i brakuje mu niezbędnej infrastruktury. Jednak, zgodnie z powszechną praktyką w Wielkiej Brytanii, pasażerowie i tak muszą przejść kontrolę bezpieczeństwa oraz dodatkowe kontrole wjazdowe i wyjazdowe. == Czekanie == Salonik Aspire Executive. Salonik ten należy do znanej linii lotniczej i jest dostępny dla pasażerów klasy biznes niektórych linii lotniczych za opłatą. Otwarty: pon.-niedz. 4:30-20:30. Cena: 31,99. === Obserwowanie samolotów === Jak to często bywa w Wielkiej Brytanii, nie ma tu tarasu widokowego ani niczego podobnego. Jednak parking na południe od budynku terminala oferuje dobry widok na pas startowy. == Zakupy == Na lotnisku znajduje się kilka sklepów, zarówno przed, jak i za kontrolą bezpieczeństwa. Jest też supermarket Mark & Spencer Simply Food, trzy sklepy wolnocłowe i trzy kantory wymiany walut. == Jedzenie i picie == Lotnisko Luton oferuje standardowy wybór bistro, kawiarni i barów z przekąskami. W kioskach można również kupić napoje, batony czekoladowe i inne produkty. Wśród znanych sieci znajdują się: Burger King – burgery, frytki i napoje; zlokalizowane w hali wejściowej i odlotów. Costa Coffee – gorące napoje i przekąski; zlokalizowane w hali wejściowej. Frankie & Benny's – restauracja z obsługą kelnerską i menu amerykańsko-włoskim; zlokalizowana w hali odlotów. Krispy Kreme – pączki i kawa; zlokalizowane w hali odlotów. Pret A Manger – kanapki, przekąski i napoje; zlokalizowane w trzech punktach w hali wejściowej i odlotów. Starbucks – napoje i przekąski; zlokalizowane w dwóch punktach w hali wejściowej i odlotów. == Okolica == Luton Londyn